મહાભારત · અધ્યાય 7.46

યથા વદસિ મે સૂત એકસ્ય બહુભિઃ સહ ।
સઙ્ગ્રામં તુમુલં ઘોરં જયં ચૈવ મહાત્મનઃ ॥

અશ્રદ્ધેયમિવાશ્ચર્યં સૌભદ્રસ્યાથ વિક્રમમ્ ।
કિન્તુ નાત્યદ્ભુતં તેષાં યેષાં ધર્મો વ્યપાશ્રયઃ ॥

દુર્યોધને ચ વિમુખે રાજપુત્રશતે હતે ।
સૌભદ્રે પ્રતિપત્તિં કાં પ્રત્યપદ્યન્ત મામકાઃ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

સંશુષ્કાસ્યાશ્ચલન્નેત્રાઃ પ્રસ્વિન્ના રોમહર્ષણાઃ ।
પાલયનકૃતોત્સાહા નિરુત્સાહા દ્વિષ઼જ્જયે ॥

હતાન્ભ્રાતૄન્પિતૄન્પુત્રાન્સુહૃત્સમ્બન્ધિબાન્ધવાન્ ।
ઉત્સૃજ્યોત્સૃજ્ય સઞ્જગ્મુસ્ત્વરયન્તો હયદ્વિપાન્ ॥

તાન્પ્રભગ્નાંસ્તથા દૃષ્ટ્વા દ્રોણો દ્રૌણિર્બૃહદ્બલઃ ।
કૃપો દુર્યોધનઃ કર્ણઃ કૃતવર્માથ સૌબલઃ ॥

અભ્યધાવન્સુસઙ્ક્રુદ્ધાઃ સૌભદ્રમપરાજિતમ્ । તે તુ પૌત્રેણ તે રાજન્પ્રાયશો વિમુખીકૃતાઃ ।
સૌભદ્રેણ મહારાજ શક્રપ્રતિમતેજસા ॥

એકસ્તુ સુખસંવૃદ્ધો બાલ્યાદ્દર્પાચ્ચ નિર્ભયઃ ।
ઇષ્વસ્ત્રવિન્મહાતેજા લક્ષ્મણોઽર્જુનિમભ્યયાત્ ॥

તમન્વગેવાસ્ય પિતા પુત્રગૃદ્ધી ન્યવર્તત ।
અનુદુર્યોધનં ચાન્યે ન્યવર્તન્ત મહારથાઃ ॥

તં તેઽભિષિષિચુર્બાણૈર્મેઘા ગિરિમિવામ્બુભિઃ ।
સ તુ તાન્પ્રમમાથૈકો વિષ્વગ્વાતો યથામ્બુદાન્ ॥

પૌત્રં તવ ચ દુર્ધર્ષં લક્ષ્મણં પ્રિયદર્શનમ્ ।
પિતુઃ સમીપે તિષ્ઠન્તં શૂરમુદ્યતકાર્મુકમ્ ॥

અત્યન્તસુખસંવૃદ્ધં ધનેશ્વરસુતોપમમ્ । આસસાદ રણે કાર્ષ્ણિર્મત્તો મત્તમિવ દ્વિપમ્ ।
સિંહશાબો વને શશ્વત્પુણ્ડરીકશિશું યથા ॥

લક્ષ્મણેન તુ સઙ્ગમ્ય સૌભદ્રઃ પરવીરહા ।
શરૈઃ સુનિશિતૈસ્તીક્ષ્ણૈર્બાહ્વોરુરસિ ચાર્પયત્ ॥

સઙ્ક્રુદ્ધૌ વૈ મહારાજ દણ્ડાહત ઇવોરગઃ ।
પૌત્રસ્તવ મહારાજ તવ પૌત્રમભાષત ॥

સુદૃષ્ટઃ ક્રિયતાં લોકો હ્યમું લોકં ગમિષ્યસિ ।
પશ્યતાં બાન્ધવાનાં ત્વાં નયામિ યમસાદનમ્ ॥

એવમુક્ત્વા તતો ભલ્લં સૌભદ્રઃ પરવીરહા ।
ઉદ્બબર્હ મહાબાહુર્નિર્મુક્તોરગસન્નિભમ્ ॥

સ તસ્ય ભુજનિર્મુક્તો લક્ષ્મણસ્ય સુદર્શનમ્ ।
સુનસં સુભ્રુ કેશાન્તં શિરોઽહાર્ષીત્સકુણ્ડલમ્ ॥

પૌત્રસ્તુ તવ દુર્ધર્ષં લક્ષ્મણં પ્રિયદર્શનમ્ ।
પિતુઃ સમીપે તિષ્ઠન્તં પ્રાહિણોદ્યમસાદનમ્ ॥

અત્યન્તસુખસંવૃદ્ધં ધનેશ્વરસુતોપમમ્ ।
લક્ષ્મણાં નિહતં દૃષ્ટ્વા હાહેત્યુચ્ચુક્રુશુર્જનાઃ ॥

તતો દુર્યોધનઃ ક્રુદ્ધઃ પ્રિયે પુત્રે નિપાતિતે ।
હતૈનમિતિ ચુક્રોશ ક્ષત્રિયાન્ક્ષત્રિયર્ષભઃ ॥

તતો દ્રોણઃ કૃપઃ કર્ણો દ્રોણપુત્રો બૃહદ્બલઃ ।
કૃતવર્મા ચ હાર્દિક્યઃ ષડ્રથાઃ પર્યવારયન્ ॥

તાંસ્તુ વિદ્ધા શિતૈર્બાણૈર્વિમુખીકૃત્ય ચાર્જુનિઃ ।
વેગેનાભ્યપતત્ક્રુદ્ધઃ સૈન્ધવસ્ય મહદ્બલમ્ ॥

આવવ્રુસ્તસ્ય પન્થાનં ગજાનીકેન દંશિતાઃ । કલિઙ્ગાશ્ચ નિષાદાશ્ચ ક્રાથપુત્રશ્ચ વીર્યવાન્ ।
તત્પ્રસક્તમિવાત્યર્થં યુદ્ધમાસીદ્વિશામ્પતે ॥

તતસ્તત્કુઞ્જરાનીકં વ્યધમદ્ધૃષ્ટમાર્જુનિઃ ।
યથા વાયુર્નિત્યગતિર્જલદાઞ્શતશોઽમ્બરે ॥

તતઃ ક્રુદ્ધાઃ શરવ્રાતૈ રાજાનઃ સમવારયન્ । અથેતરે સન્નિવૃત્તાઃ પુનર્દ્રોણમુખા રથાઃ ।
પરમાસ્ત્રાણિ ધુન્વાનાઃ સૌભદ્રમભિદુદ્રુવુઃ ॥

તાન્નિવાર્યાર્જુનિર્બાણૈઃ ક્રાથપુત્રમયોધયત્ ।
શરૌઘેણાપ્રમેયેણ ત્વરમાણો જિઘૌસયા ॥

સધનુર્બાણકેયૂરૌ બાહૂ સમુકુટં શિરઃ ।
સચ્છત્રધ્વજયન્તારં રથં ચાશ્વાન્ન્યપાતયત્ ॥

કુલશીલશ્રુતિબલૈઃ કીર્ત્યા ચાસ્ત્રબલેન ચ ।
યુક્તે તસ્મિન્હતે વીરાઃ પ્રાયશો વિમુખાઽભવન્ ॥