મહાભારત · અધ્યાય 5.88

યદાહ વિદુરઃ કૃષ્ણે સર્વં તત્સત્યમચ્યુતે ।
અનુરક્તો હ્યસંહાર્યઃ પાર્થાન્પ્રતિ જનાર્દનઃ ॥

યત્તત્સત્કારસંયુક્તં દેયં વસુ જનાર્દને ।
અનેકરૂપં રાજેન્દ્ર ન તદ્દેયં કદાચન ॥

દેશઃ કાલસ્તથાઽયુક્તો ન હિ નાર્હતિ કેશવઃ ।
મંસ્યત્યધોક્ષજો રાજન્ભયાદર્ચતિ મામિતિ ॥

અવમાનશ્ચ યત્ર સ્યાત્ક્ષત્રિયસ્ય વિશામ્પતે ।
ન તત્કુર્યાદ્બુધઃ કાર્યમિતિ મે નિશ્ચિતા મતિઃ ॥

સ હિ પૂજ્યતમો લોકે કૃષ્ણઃ પૃથુલલોચનઃ ।
ત્રયાણામપિ લોકાનાં વિદિતં મમ સર્વથા ॥

ન તુ તસ્મૈ પ્રદેયં સ્યાત્તથા કાર્યગતિઃ પ્રભો ।
વિગ્રહઃ સમુપારબ્ધો ન હિ શામ્યત્યવિગ્રહાત્ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા ભીષ્મઃ કુરુપિતામહઃ ।
વૈચિત્રવીર્યં રાજાનમિદં વચનમબ્રવીત્ ॥

સત્કૃતોઽસત્કૃતો વાઽપિ ન ક્રુધ્યેત જનાર્દનઃ . નાવમંસ્યત્યવજ્ઞાતૄનવજ્ઞાતોઽપિ કેશવઃ ।
નાલમેનમવજ્ઞાતું નાવજ્ઞેયો હિ કેશવઃ ॥

યત્તુ કાર્યં મહાબાહો મનસા કાર્યતાં ગતમ્ ।
સર્વોપાયૈર્ન તચ્છક્યં કેનચિત્કર્તુમન્યથા ॥

સ યદ્બ્રૂયાન્મહાબાહુસ્તત્કાર્યમવિશઙ્કયા ।
વાસુદેવેન તીર્થેન ક્ષિપ્રં સંશાભ્ય પાણ્ડવૈઃ ॥

ધર્મ્યમર્થ્યં ચ ધર્માત્મા ધ્રુવં વક્તા જનાર્દનઃ ।
તસ્મિન્વાચ્યાઃ પ્રિયા વાચો ભવતા બાન્ધવૈઃ સહ ॥
દુર્યોધન ઉવાચ ।

ન પર્યાપ્તોસ્મિ યદ્રાજઞ્શ્રિયં નિષ્કેવલામહમ્ ।
તૈઃ સહેમામુપાશ્રીયાં યાવજ્જીવં પિતામહ ॥

ઇદં તુ સુમહત્કાર્યં શ્રુણુ મે યત્સમર્થિતમ્ ।
પરાયણં પાણ્ડવાનાં નિયચ્છામિ જનાર્દનમ્ ॥

તસ્મિન્બદ્ધે ભવિષ્યન્તિ વૃષ્ણયઃ પૃથિવી તથા ।
પાણ્ડવાશ્ચ વિધેયા મે સ ચ પ્રાતરિહૈપ્યતિ ॥

અત્રોપાયાન્યથા સમ્યઙ્ન બુદ્ધ્યેત જનાર્દનઃ ।
ન ચાપાયો ભવેત્કશ્ચિત્તદ્ભવાન્પ્રબ્રવીતુ મે ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા ઘોરં કૃષ્ણેઽભિસંહિતમ્ ।
ધૃતરાષ્ટ્રઃ સહામાત્યો વ્યથિતો વિમનાભવત્ ॥

તતો દુર્યોધનમિદં ધૃતરાષ્ટ્રોઽબ્રવીદ્વચઃ ।
મૈવં વોચઃ પ્રજાપાલ નૈષ ધર્મઃ સનાતનઃ ॥

દૂતશ્ચ હિ હૃષીકેશઃ સમ્બન્ધી ચ પ્રિયશ્ચ નઃ ।
અપાપઃ કૌરવેયેષુ સ કથં બન્ધમર્હતિ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

પરીતસ્તવ પુત્રોઽયં ધૃતરાષ્ટ્ર સુમન્દધીઃ ।
વૃણોત્યનર્થં નૈવાર્થં યાચ્યમાનઃ સુહૃજ્જનૈઃ ॥

ઇમમુત્પથિ વર્તન્તં પાપં પાપાનુબન્ધિનમ્ ।
વાક્યાનિ સુહૃદાં હિત્વા ત્વમપ્યસ્યાનુવર્તસે ॥

કૃષ્ણમક્લિષ્ટકર્માણમાસાદ્યાયં સુદુર્મતિઃ ।
તવ પુત્રઃ સહામાત્યઃ ક્ષણેન ન ભવિષ્યતિ ॥

પાપસ્યાસ્ય નૃશંસસ્ય ત્યક્તધર્મસ્ય દુર્મતેઃ ।
નોત્સહેઽનર્થસંયુક્તાઃ શ્રોતું વાચઃ કથઞ્ચન ॥

ઇત્યુક્ત્વા ભરતશ્રેષ્ઠો વૃદ્ધઃ પરમમન્યુમાન્ ।
ઉત્થાય તસ્માત્પ્રાતિષ્ઠદ્ભીષ્મઃ સત્યપરાક્રમઃ ॥