મહાભારત · અધ્યાય 5.68
કથં ત્વં માધવં વેત્થ સર્વલોકમહેશ્વરમ્ ।
કથમેનં ન વેદાહં તન્મમાચક્ષ્વ સઞ્જય ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।
શ્રૃણુ રાજન્ન તે વિદ્યા મમ વિદ્યા ન હીયતે ।
વિદ્યાહીનસ્તમોધ્વસ્તો નાભિજાનાતિ કેશવમ્ ॥
વિદ્યયા તાત જાનામિ ત્રિયુગં મધુસૂદનમ્ ।
કર્તારમકૃતં દેવં ભૂતાનાં પ્રભવાપ્યયમ્ ॥
ધૃતરાષ્ટ્ર ઉવાચ ।
ગાવલ્ગણેઽત્ર કા ભક્તિર્યા તે નિત્યા જનાર્દને ।
યયા ત્વમભિજાનાસિ ત્રિયુગં મધુસૂદનમ્ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।
માયાં ન સેવે ભદ્રં તે ન વૃથાધર્મમાચરે ।
શુદ્ધભાવં ગતો ભક્ત્યા શાસ્ત્રદ્વેદ્મિ જનાર્દનમ્ ॥
ધૃતરાષ્ટ્ર ઉવાચ ।
દુર્યોધન હૃષીકેશં પ્રપદ્યસ્વ જનાર્દનમ્ ।
આપ્તો નઃ સઞ્જયસ્તાત શરણં ગચ્છ કેશવમ્ ॥
દુર્યોધન ઉવાચ ।
ભગવાન્દેવકીપુત્રો લોકાંશ્ચેન્નિહનિષ્યતિ ।
પ્રવદન્નર્જુને સખ્યં નાહં ગચ્છેઽદ્ય કેશવમ્ ॥
ધૃતરાષ્ટ્ર ઉવાચ ।
અવાગ્ગાન્ધારિ પુત્રસ્તે ગચ્છત્યેષ સુદુર્મતિઃ ।
ઈર્ષુર્દુરાત્મા માની ચ શ્રેયસાં વચનાતિગઃ ॥
ગાન્ધાર્યુવાચ ।
ઐશ્વર્યકામ દુષ્ટાત્મન્વૃદ્ધાનાં શાસનાતિગ ।
ઐશ્વર્યજીતિતે હિત્વા પિતરં માં ચ બાલિશ ॥
વર્ધયન્દુર્હૃદાં પ્રીતિં માં ચ શોકેન વર્ધયન્ ।
નિહતો ભીમસેનેન સ્મર્તાતિ વચનં પિતુઃ ॥
વ્યાસ ઉવાચ ।
પ્રિયોઽસિ રાજન્કૃષ્ણસ્ય ધૃતરાષ્ટ્ર નિબોધ મે ।
યસ્ય તે સઞ્જયો દૂતો યસ્ત્વાં શ્રેયસિ યોક્ષ્યતે ॥
જાનાત્યેષ હૃષીકેશં પુરાણં યચ્ચ વૈ પરમ્ ।
શુશ્રૂષમાણમૈકાગ્ર્યં મોક્ષ્યતે મહતો ભયાત્ ॥
વૈચિત્રવીર્ય પુરુષાઃ ક્રોધહર્ષસમાવૃતાઃ ।
સિતા બહુવિધૈઃ પાશૈર્યે ન તુષ્ટાઃ સ્વકૈર્ધનૈઃ ॥
યમસ્ય વશમાયાન્તિ કામમૂઢાઃ પુનઃ પુનઃ ।
અન્ધનેત્રા યથૈવાન્ધા નીયમાનાઃ સ્વકર્મભિઃ ॥
એષ એકાયનઃ પન્થા યેન યાન્તિ મનીષિણઃ ।
તં દૃષ્ટ્વા મૃત્યુમત્યેતિ મહાંસ્તત્ર ન સઞ્જતિ ॥
ધૃતરાષ્ટ્ર ઉવાચ ।
અઙ્ગ સઞ્જય મે શંસ પન્થાનમકુતોભયમ્ ।
યેન ગત્વા હૃષીકેશં પ્રાપ્નુયાં સિદ્ધિમુત્તમામ્ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।
નાકૃતાત્મા કૃતાત્માનં જાતુ વિદ્યાઞ્જનાર્દનમ્ ।
આત્મનસ્તુ ક્રિયોપાયો નાન્યત્રેન્દ્રિયનિગ્રહાત્ ॥
ઇન્દ્રિયાણામુદીર્ણાનાં કામત્યાગોઽપ્રમાદતઃ ।
અપ્રમાદોઽવિહિંસા ચ જ્ઞાનયોનિરસંશયમ્ ॥
ઇન્દ્રિયાણાં યમે યત્તો ભવ રાજન્નતન્દ્રિતઃ ।
બુદ્ધિશ્ચ તે મા ચ્યુવતુ નિયચ્છૈનાં યતસ્તતઃ ॥
એતજ્જ્ઞાનં વિદુર્વિપ્રા ધ્રુવમિન્દ્રિયધારણમ્ ।
એતજ્જ્ઞાનં ચ પન્થાશ્ચ યેન યાન્તિ મનીષિણઃ ॥
અપ્રાપ્યઃ કેશવો રાજન્નિન્દ્રિયૈરજિતૈર્નૃભિઃ ।
આગમાધિગમાદ્યોગાદ્વશી તત્ત્વે પ્રસીદતિ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0