મહાભારત · અધ્યાય 5.20
સ ચ કૌરવ્યમાસાદ્ય દ્રુપદસ્ય પુરોહિતઃ ।
સત્કૃતો ધૃતરાષ્ટ્રેણ ભીષ્મેણ વિદુરેણ ચ ॥
સર્વકૌશલ્યમુક્ત્વાઽદૌ પૃષ્ટ્વા ચૈવમનામયમ્ ।
સર્વસેનાપ્રણેતૄણાં મધ્યે વાક્યમુવાચ હ ॥
સર્વૈર્ભવદ્ભિર્વિદિતો રાજધર્મઃ સનાતનઃ ।
વાક્યોપાદાનહેતોસ્તુ વક્ષ્યામિ વિદિતે સતિ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રશ્ચ પાણ્ડુશ્ચ સુતાવેકસ્ય વિશ્રુતૌ ।
તયોઃ સમાનં દ્રવિણં પૈતૃકં નાત્ર સંશયઃ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય યે પુત્રાઃ પ્રાપ્તં તૈઃ પૈતૃકં વસુ ।
પાણ્ડુપુત્રાઃ કથં નામ ન પ્રાપ્તાઃ પૈતૃકં વસુ ॥
વનં ગતૈઃ પાણ્ડવેયૈર્વિદિતં વઃ પુરા યથા ।
ન પ્રાપ્તં પૈતૃકં દ્રવ્યં ધૃતરાષ્ટ્રેણ યદ્ધૃતમ્ ॥
પ્રાણાન્તિકૈરપ્યુપાયૈઃ પ્રયતદ્ભિરનેકશઃ ।
શેષવન્તો ન શકિતા નેતું વૈ યમસાદનમ્ ॥
પુનશ્ચ વર્ધિતં રાજ્યં સ્વબલેન મહાત્મભિઃ ।
છદ્મનાઽપહૃતં ક્ષુદ્રૈર્ધાર્તરાષ્ટ્રૈઃ સસૌબલૈઃ ॥
તદપ્યનુમતં કર્મ યથા યુક્તમનેન વૈ ।
વાસિતાશ્ચ મહારણ્યે વર્ષાણીહ ત્રયોદશ ॥
સભાયાં ક્લેશિતૈર્વીરૈઃ સહભાર્યૈસ્તથા ભૃશમ્ ।
અરણ્યે વિવિધાઃ ક્લેશાઃ સમ્પ્રાપ્તાસ્તૈઃ સુદારુણાઃ ॥
તથા વિરાટનગરે યોન્યન્તરગતૈરિવ ।
પ્રાપ્તઃ પરમસન્ક્લેશો યથા પાપૈર્મહાત્મભિઃ ॥
તે સર્વં પૃષ્ઠતઃ કૃત્વા તત્પૂર્વં કર્મ કિલ્વિષમ્ ।
સામ્નૈવ કુરુભિઃ સન્ધિમિચ્છન્તિ કુરુપુઙ્ગવાઃ ॥
તેષાં ચ વૃત્તમાજ્ઞાય વૃત્તં દુર્યોધનસ્ય ચ ।
અનુનેતુમિહાર્હન્તિ ધાર્તરાષ્ટ્રં સુહૃજ્જનાઃ ॥
ન હિ તે વિગ્રહં વીરાઃ કુર્વન્તિ કુરુભિઃ સહ ।
અવિનાશેન લોકસ્ય કાઙ્ક્ષન્તે પાણ્ડવાઃ સ્વકમ્ ॥
યશ્ચાપિ ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય હેતુઃ સ્યાદ્વિગ્રહં પ્રતિ ।
સ ચ હેતુર્ન મન્તવ્યો બલીયાંસસ્તથા હિ તે ॥
અક્ષૌહિણ્યશ્ચ સપ્તૈવ ધર્મપુત્રસ્ય સઙ્ગતાઃ ।
યુયુત્સમાનાઃ કુરુભિઃ પ્રતીક્ષન્તેઽસ્ય શાસનમ્ ॥
અપરે પુરુષવ્યાઘ્રાઃ સહસ્રાક્ષૌહિણીસમાઃ ।
સાત્યકિર્ભીમસેનશ્ચ યમૌ ચ સુમહાબલૌ ॥
એકાદશૈતાઃ પૃતના એકતશ્ચ સમાગતાઃ ।
એકતશ્ચ મહાબાહુર્બહુરૂપી ધનઞ્જયઃ ॥
યથા કિરીટી સર્વાભ્યઃ સેનાભ્યો વ્યતિરિચ્યતે ।
એવમેવ મહાબાહુર્વાસુદેવો મહાદ્યુતિઃ ॥
બહુલત્વં ચ સેનાનાં વિક્રમં ચ કિરીટિનઃ ।
બુદ્ધિમત્ત્વં ચ કૃષ્ણસ્ય બુદ્ધ્વા યુધ્યેત કો નરઃ ॥
તે ભવન્તો યથાધર્મં યથાસમયમેવ ચ ।
પ્રયચ્છન્તુ પ્રદાતવ્યં મા વઃ કાલોઽત્યગાદયમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0