મહાભારત · અધ્યાય 3.99

ભૂય એવાહમિચ્છામિ મહર્ષેસ્તસ્ય ધીમતઃ ।
કર્મણાં વિસ્તરં શ્રોતુમગસ્ત્યસ્ય દ્વિજાત્તમ ॥
લોમશ ઉવાચ ।

શૃણુ રાજન્કથાં દિવ્યામદ્ભુતામતિમાનુષીમ્ ।
અગસ્ત્યસ્ય મહારાજ પ્રભાવમમિતૌજસઃ ॥

આસન્કૃતયુગે ઘોરા દાનવા યુદ્ધદુર્મદાઃ ।
કાલકેયા ઇતિખ્યાતા ગણાઃ પરમદારુણાઃ ॥

તે તુ વૃત્રં સમાશ્રિત્ય નાનાપ્રહરણોદ્યતાઃ ।
સમન્તાત્પર્યધાવન્ત મહેન્દ્રપ્રમુખાન્સુરાન્ ॥

તતો વૃત્રવધે યત્નમકુર્વંસ્ત્રિદશાઃ પુરા ।
પુરન્દરં પુરસ્કૃત્ય બ્રહ્માણમુપતસ્થિરે ॥

કૃતાઞ્જલીંસ્તુ તાન્સર્વાન્પરમેષ્ઠીત્યુવાચ હ ।
વિદિતં મે સુરાઃ સર્વં યદ્વઃ કાર્યં ચિકીર્ષિતમ્ ॥

તમુપાયં પ્રવક્ષ્યામિ યથા વૃત્રં વધિષ્યથ ।
દધીચ ઇતિવિખ્યાતો મહાનૃષિરુદારધીઃ ॥

તં ગત્વા સહિતાઃ સર્વેવરં વૈ સમ્પ્રયાચત ।
સ વો દાસ્યતિ ધર્માત્મા સુપ્રીતેનાન્તરાત્મના ॥

સ વાચ્યઃ સહિતૈઃ સર્વૈર્ભવદ્ભિર્જયકાઙ્ક્ષિભિઃ ।
સ્વાન્યસ્થીનિ પ્રયચ્છેતિ ત્રૈલોક્યસ્ હિતાય વૈ ॥

સ શરીરં સમુત્સૃજ્ય સ્વાન્યસ્થીનિ પ્રદાસ્યતિ ।
તસ્યાસ્થિભિર્મહાઘોરં વજ્રં સંસ્ક્રિયતાં દૃઢમ્ ॥

મહચ્છત્રુહણં ઘોરં ષ઼ડશ્ચં ભીમનિઃસ્વનમ્ ।
તેન વજ્રેણ વૈ વૃત્રં વધિષ્યતિ શતક્રતુઃ ॥

એતદ્વઃ સર્વમાખ્યાતં તસ્માચ્છીઘ્રં વિધીયતામ્ ।
એવમુક્તાસ્તતો દેવા અનુજ્ઞાપ્ય પિતામહમ્ ॥

નારાયણં પુરસ્કૃત્ય દધીચસ્યાશ્રમં યયુઃ ।
સરસ્વત્યાઃ પરે પારે નાનાદ્રુમલતાવૃતમ્ ॥

ષટ્પદોદ્ગીતનિનદૈર્વિઘુષ્ટં સામગૈરિવ ।
પુંસ્કોકિલરવોન્મિશ્રં જીવઞ્જીવકનાદિતમ્ ॥

મહિષૈશ્ચ વરાહૈશ્ચ સૃમરૈશ્ચમરૈરપિ ।
તત્ર તત્રાનુચરિતં શાર્દૂલભયવર્જિતૈઃ ॥

કરેણુભિર્વારણૈશ્ચ પ્રભિન્નકરટામુખૈઃ ।
સરોવગાઢૈઃ ક્રીડદ્ભિઃ સમન્તાદનુનાદિતમ્ ॥

સિંહવ્યાઘ્રૈર્મહાનાદાન્નદદ્ભિરનુનાદિતમ્ ।
અપરૈશ્ચાપિ સંલીનૈર્ગુહાકન્દરશાયિભિઃ ॥

તેષુ તેષ્વવકાશેષુ શોભિતં સુમનોરમમ્ ।
ત્રિવિષ્ટપસમપ્રખ્યં દધીચાશ્રમમાગમન્ ॥

તત્રાપશ્યન્દધીચં તે દિવાકરસમદ્યુતિમ્ ।
જાજ્વલ્યમાનં વપુષા યથા સાક્ષાત્પિતામહમ્ ॥

તસ્ય પાદૌ સુરા રાજન્નભિવાદ્ય પ્રણમ્ય ચ ।
અયાચન્ત વરં સર્વે યથોક્તં પરમેષ્ઠિના ॥

તતો દધીચઃ પરમપ્રતીતઃ સુરોત્તમાંસ્તાનિદમભ્યુવાચ ।
કરોમિ યદ્વો હિતમદ્ય દેવાઃ સ્વં ચાપિ દેહંસ્વયમુત્સૃજામિ ॥

સ એવમુક્ત્વા દ્વિપદાંવરિષ્ઠઃ પ્રાણાન્વશી સ્વાન્સહસોત્સસર્જ ।
તતઃ સુરાસ્તે જગૃહુઃ પરાસો- રસ્થીનિ તસ્યાથ યથોપદેશમ્ ॥

પ્રહૃષ્ટરૂપાશ્ચ જયાય દેવા- સ્ત્વષ્ટારમાગમ્ તમર્થમૂચુઃ ।
ત્વષ્ટા તુ તેષાં વચનં નિશમ્ય પ્રહૃષ્ટરૂપઃ પ્રયતઃ પ્રયત્નાત્ ॥

ચકાર વજ્રં ભૃશમુગ્રરૂપં કૃત્વા ચ શક્રં સ ઉવાચ હૃષ્ટઃ ।
અનેન વજ્રપ્રવરેણ દેવ ભસ્મીકુરુષ્વાદ્ય સુરારિમુગ્રમ્ ॥

તતો હતારિઃ સગણઃ સુખં વૈ પ્રશાધિકૃત્સ્નં ત્રિદિવં દિવિષ્ઠઃ ।
ત્વષ્ટ્રા તથોક્તસ્તુ પુરન્દરસ્ત- દ્વજ્રં પ્રહૃષ્ટઃ પ્રયતો હ્યગૃહ્નાત્ ॥