મહાભારત · અધ્યાય 3.301

યત્તત્તદા મહદ્બ્રહ્મઁલ્લોમશો વાક્યમબ્રવીત્ ।
ઇન્દ્રસ્ય વચનાદેવ પાણ્ડુપુત્રં યુધિષ્ઠિરમ્ ॥

યચ્ચાપિ તે ભયં તીવ્રં ન ચ કીર્તયસે ક્વચિત્ ।
તચ્ચાપ્યપહરિષ્યામિ ધનઞ્જય ઇતો ગતે ॥

કિન્નુ રતજ્જપતાંશ્રેષ્ઠ કર્ણં પ્રતિ મહદ્ભયમ્ ।
આસીન્ન ચ સ ધર્માત્મા કથયામાસ કસ્યચિત્ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

અહં તે રાજશાર્દૂલ કથયામિ કથામિમામ્ ।
પૃચ્છતો ભરતશ્રેષ્ઠ શુશ્રૂષસ્વ ગિરં મમ ॥

દ્વાદશે સમતિક્રાન્તે વર્ષે પ્રાપ્તે ત્રયોદશે ।
પાણ્ડૂનાં હિતકૃચ્છક્રઃ કર્ણં ભિક્ષિતુમુદ્યતઃ ॥

અભિપ્રાયમથો જ્ઞાત્વા મહેન્દ્રસ્ય વિભાવસુઃ ।
કુણ્ડલાર્થે મહારાજ સૂર્યઃ કર્ણમુપાગતઃ ॥

મહાર્હે શયને વીરં સ્પર્દ્ધ્યાસ્તરણસંવૃતે ।
શયાનમતિવિશ્વસ્તં બ્રહ્મણ્યં સત્યવાદિનમ્ ॥

સ્વપ્નાન્તે નિશિ રાજેન્દ્ર દર્શયામાસ રશ્મિવાન્ ।
કૃપયા પરયાઽવિષ્ટઃ પુત્રસ્નેહાચ્ચ ભારત ॥

બ્રાહ્મણો વેદવિદ્ભૂત્વા સૂર્યો યોગર્દ્ધિરૂપવાન્ ।
હિતાર્થમબ્રવીત્કર્ણં સાન્ત્વપૂર્વમિદં વચઃ ॥

કર્ણ મદ્વચનં તાત શૃણુ સત્યભૃતાંવર ।
બ્રુવતોઽદ્ય મહાબાહો સૌહૃદાત્પરમં હિતમ્ ॥

ઉપાયાસ્યતિ શક્રસ્ત્વાં પાણ્ડવાનાં હિતેપ્સયા ।
બ્રાહ્મણચ્છદ્મના કર્ણ કુણ્ડલોપજિહીર્ષયા ॥

વિદિતં તેન શીલં તે સર્વસ્ય જગતસ્તથા ।
યથા ત્વં ભિક્ષિતઃ સદ્ભિર્દદાસ્યેવ ન યાચસે ॥

ત્વં હિ તાત દદાસ્યેવ બ્રાહ્મણેભ્યઃ પ્રયાચિતમ્ ।
વિત્તં યચ્ચાન્યદપ્યાહુર્ન પ્રત્યાખ્યાસિ કસ્યચિત્ ॥

ત્વાં તુ ચૈવંવિધં જ્ઞાત્વા સ્વયં વૈ પાકશાસનઃ ।
આગન્તા રકુણ્ડલાર્થાય કવચં ચૈવ ભિક્ષિતુમ્ ॥

તસ્મૈ પ્રયાચમાનાય ન દેયે કુણ્ડલે ત્વયા ।
અનુનેયઃ પરં શક્ત્યા શ્રેય એતદ્ધિ તે પરમ્ ॥

કુણ્ડલાર્થેઽબ્રુવંસ્તાત કારણૈર્બહુભિસ્ત્વયા ।
અન્યૈર્બહુવિધૈર્વિત્તૈઃ સન્નિવાર્યઃ પુનઃપુનઃ ॥

રત્નૈઃ સ્ત્રીભિસ્તથા ગોભિર્ધનૈર્બહુવિધૈરપિ ।
નિદર્શનૈશ્ચ બહુભિઃ કુણ્ડલેપ્સુઃ પુરન્દરઃ ॥

યદિ દાસ્યસિ કર્ણ ત્વં સહજે કુણ્ડલે શુભે ।
આયુષઃ પ્રક્ષયં ગત્વા મૃત્યોર્વશમુપૈષ્યસિ ॥

કવચેન સમાયુક્તઃ કુણ્ડલાભ્યાં ચ માનદ ।
અવધ્યસ્ત્વં રણેઽરીણામિતિ વિદ્ધિ વચો મમ ॥

અમૃતાદુત્થિતં હ્યેતદુભયં રત્નસમ્મિતમ્ ।
તસ્માદ્રક્ષ્યં ત્વયા કર્ણ જીવિતં ચેત્પ્રિયં તવ ॥
કર્ણ ઉવાચ ।

કો મામેવં ભવાન્પ્રાહ દર્શયન્સૌહૃદં પરમ્ ।
કામયા ભગવન્બ્રૂહિ કો ભવાન્દ્વિજવેષધૃક્ ॥
બ્રહ્મણ ઉવાચ ।

અહં તાત સહસ્રાંશુઃ સૌહૃદાત્ત્વાં નિદર્શયે ।
કુરુષ્વૈતદ્વયો મે ત્વમેતચ્છ્રેયઃ પરં હિ તે ॥
કર્ણ ઉવાચ ।

શ્રેય એવ મમાત્યન્તં યસ્ય મે ગોપતિઃ પ્રભુઃ ।
પ્રવક્તાઽદ્ય હિતાન્વેષી શૃણુ ચેદં વચો મમ ॥

પ્રસાદયે ત્વાં વરદં પ્રણયાચ્ચ બ્રવીમ્યહમ્ ।
ન નિવાર્યો વ્રતાદસ્માદહં યદ્યસ્મિ તે પ્રિયઃ ॥

વ્રતં વૈ મમ લોકોઽયં વેત્તિ કૃત્સ્નં વિભાવસો ।
યથાઽહં દ્વિજમુખ્યેભ્યો દદ્યાં પ્રાણાનપિધ્રુવમ્ ॥

યદ્યાગચ્છતિ માં શક્રો બ્રાહ્મણચ્છદ્મના વૃતઃ ।
હિતાર્થં પાણ્ડુપુત્રાણાં ખેચરોત્તમ ભિક્ષિતુમ્ ॥

દાસ્યામિ વિબુધશ્રેષ્ઠ કુણ્ડલે વર્મ ચોત્તમમ્ ।
ન મે કીર્તિઃ પ્રણશ્યેત ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતા ॥

મદ્વિધસ્યાયશસ્યં હિ ન યુક્તં પ્રાણરક્ષણમ્ ।
યુક્તં હિ યશસા યુક્તં મરણં લોકસમ્મતમ્ ॥

સોહમિન્દ્રાય દાસ્યામિ કુણ્ડલે સહ વર્મણા ।
યદિ માં બલવૃત્રઘ્નો ભિક્ષાર્થમુપયાસ્યતિ ॥

હિતાર્થં પાણ્ડુપુત્રાણાં કુણ્ડલે મે પ્રયાચિતુમ્ ।
તન્મે કીર્તિકરં લોકે તસ્યાકીર્તિર્ભવિષ્યતિ ॥

વૃણોમિ કીર્તિં લોકે હિ જીવિતેનાપિ ભાનુમન્ ।
કીર્તિમાનશ્નુતે સ્વર્ગં હીનકીર્તિસ્તુ નશ્યતિ ॥

કીર્તિર્હિ પુરુષં લોકે સઞ્જીવયતિ માતૃવત્ ।
અકીર્તિર્જીવિતં હન્તિ જીવતોપિ શરીરિણઃ ॥

અયમ્પુરાણઃ શ્લોકો હિ સ્વયં ગીતો વિભાવસો ।
ધાત્રા લોકેશ્વર યથા કીર્તિરાયુર્નરસ્ય હ ॥

પુરુષસ્ય પરે લોકે કીર્તિરેવ પરાયણમ્ ।
ઇહ લોકે વિશુદ્ધા ચ કીર્તિરાયુર્વિવર્ધની ॥

સોહં શરીરજે દત્ત્વા કીર્તિં પ્રાપ્સ્યામિ શાશ્વતીમ્ ।
દત્ત્વા ચ વિધિવદ્દાનં બ્રાહ્મણેભ્યો યથાવિધિ ॥

હુત્વા શરીરં રસન્ગ્રામે કૃત્વા કર્મ સુદુષ્કરમ્ ।
વિજિત્ય ચ પરાનાજૌ યશઃ પ્રાપ્સ્યામિ કેવલમ્ ॥

ભીતાનામભયં દત્ત્વા સન્ગ્રામે જીવિતાર્થિનામ્ ।
વૃદ્ધાન્વાલાન્દ્વિજાતીંશ્ચ મોક્ષયિત્વા મહાભયાત્ ॥

પ્રાપ્સ્યામિ પરમં લોકે યશઃ સ્વર્ગ્યમનુત્તમમ્ ।
જીવિતેનાપિ મે રક્ષ્યા કીર્તિસ્તદ્વિદ્વિ મે વ્રતમ્ ॥

સો હં દત્ત્વા મઘવતે ભિક્ષામેતામનુત્તમામ્ । બ્રાહ્મણચ્છદ્મિને દેવ લોકે ગન્તા પરાં ગતિમ્ ॥