લોકાતીતસ્તવ · ભાગ 12
લોકાતીત નમસ્ તુભ્યં વિવિક્તજ્ઞાનવેદિને ।
યસ્ ત્વં જગદ્ધિતાયૈવ ખિન્નઃ કરુણયા ચિરમ્ ॥ નગ્લોક્_01
સ્કન્ધમાત્રવિનિર્મુક્તો ન સત્ત્વો ઽસ્તીતિ તે મતમ્ ।
સત્ત્વાર્થં ચ પરં ખેદમ્ અગમસ્ ત્વં મહામુને ॥ નગ્લોક્_02
તે ઽપિ સ્કન્ધાસ્ ત્વયા ધીમન્ ધીમદ્ભ્યઃ સંપ્રકાશિતાઃ ।
માયામરીચિગન્ધર્વનગરસ્વપ્નસંનિભાઃ ॥ નગ્લોક્_03
હેતુતઃ સંભવો યેષાં તદભાવાન્ ન સન્તિ યે ।
કથં નામ ન તે સ્પષ્ટં પ્રતિબિમ્બસમા મતાઃ ॥ નગ્લોક્_04
ભૂતાન્ય્ અચક્ષુર્ગ્રાહ્યાણિ તન્મયં ચાક્ષુષં કથમ્ ।
રૂપં ત્વયૈવં બ્રુવતા રૂપગ્રાહો નિવારિતઃ ॥ નગ્લોક્_05
વેદનીયં વિના નાસ્તિ વેદનાતો નિરાત્મિકા ।
તચ્ ચ વેદ્યં સ્વભાવેન નાસ્તીત્ય્ અભિમતં તવ ॥ નગ્લોક્_06
સંજ્ઞાર્થયોર્ અનન્યત્વે મુખં દહ્યેત વહ્નિના ।
અન્યત્વે ઽધિગમાભાવસ્ ત્વયોક્તં ભૂતવાદિના ॥ નગ્લોક્_07
કર્તા સ્વતન્ત્રઃ કર્માપિ ત્વયોક્તં વ્યવહારતઃ ।
પરસ્પરાપેક્ષિકી તુ સિદ્ધિસ્ તે ઽભિમતાનયોઃ ॥ નગ્લોક્_08
ન કર્તાસ્તિ ન ભોક્તાસ્તિ પુણ્યાપુણ્યં પ્રતીત્યજમ્ ।
યત્ પ્રતીત્ય ન તજ્ જાતં પ્રોક્તં વાચસ્પતે ત્વયા ॥ નગ્લોક્_09
અજ્ઞાયમાનં ન જ્ઞેયં વિજ્ઞાનં તદ્ વિના ન ચ ।
તસ્માત્ સ્વભાવતો ન સ્તો જ્ઞાનજ્ઞેયે ત્વમ્ ઊચિવાન્ ॥ નગ્લોક્_10
લક્ષ્યાલ્ લક્ષણમ્ અન્યચ્ ચેત્ સ્યાત્ તલ્ લક્ષ્યમ્ અલક્ષણમ્ ।
તયોર્ અભાવો ઽનન્યત્વે વિસ્પષ્ટં કથિતં ત્વયા ॥ નગ્લોક્_11
લક્ષ્યલક્ષણનિર્મુક્તં વાગુદાહારવર્જિતમ્ ।
શાન્તં જગદ્ ઇદં દૃષ્ટં ભવતા જ્ઞાનચક્ષુષા ॥ નગ્લોક્_12
ન સન્ન્ ઉત્પદ્યતે ભાવો નાપ્ય્ અસન્ સદસન્ ન ચ ।
ન સ્વતો નાપિ પરતો ન દ્વાભ્યાં જાયતે કથમ્ ॥ નગ્લોક્_13
ન સતઃ સ્થિતિયુક્તસ્ય વિનાશ ઉપપદ્યતે ।
નાસતો ઽશ્વવિષાણેન સમસ્ય શમતા કથમ્ ॥ નગ્લોક્_14
ભાવાન્ નાર્થાન્તરં નાશો નાપ્ય્ અનર્થાન્તરં મતમ્ ।
અર્થાન્તરે ભવેન્ નિત્યો નાપ્ય્ અનર્થાન્તરે ભવેત્ ॥ નગ્લોક્_15
એકત્વે ન હિ ભાવસ્ય વિનાશ ઉપપદ્યતે ।
પૃથક્ત્વે ન હિ ભાવસ્ય વિનાશ ઉપપદ્યતે ॥ નગ્લોક્_16
વિનષ્ટાત્ કારણાત્ તાવત્ કાર્યોત્પત્તિર્ ન યુજ્યતે ।
ન ચાવિનષ્ટાત્ સ્વપ્નેન તુલ્યોત્પત્તિર્ મતા તવ ॥ નગ્લોક્_17
ન નિરુદ્ધાન્ નાનિરુદ્ધાદ્ બીજાદ્ અઙ્કુરસંભવઃ ।
માયોત્પાદવદ્ ઉત્પાદઃ સર્વ એવ ત્વયોચ્યતે ॥ નગ્લોક્_18
અતસ્ ત્વયા જગદ્ ઇદં પરિકલ્પસમુદ્ભવમ્ ।
પરિજ્ઞાતમ્ અસદ્ભૂતમ્ અનુત્પન્નમ્ ન નશ્યતિ ॥ નગ્લોક્_19
નિત્યસ્ય સંસૃતિર્ નાસ્તિ નૈવાનિત્યસ્ય સંસૃતિઃ ।
સ્વપ્નવત્ સંસૃતિઃ પ્રોક્તા ત્વયા તત્ત્વવિદાં વર ॥ નગ્લોક્_20
સ્વયંકૃતં પરકૃતં દ્વાભ્યાં કૃતમ્ અહેતુકમ્ ।
તાર્કિકૈર્ ઇષ્યતે દુઃખં ત્વયા તૂક્તં પ્રતીત્યજમ્ ॥ નગ્લોક્_21
યઃ પ્રતીત્યસમુત્પાદઃ શૂન્યતા સૈવ તે મતા ।
ભાવઃ સ્વતન્ત્રો નાસ્તીતિ સિંહનાદસ્ તવાતુલઃ ॥ નગ્લોક્_22
સર્વસંકલ્પનાશાય શૂન્યતામૃતદેશના ।
યસ્ય તસ્યામ્ અપિ ગ્રાહસ્ ત્વયાસાવ્ અવસાદિતઃ ॥ નગ્લોક્_23
નિરીહા વશિકાઃ શૂન્યા માયાવત્ પ્રત્યયોદ્ભવાઃ ।
સર્વધર્માસ્ ત્વયા નાથ નિઃસ્વભાવાઃ પ્રકાશિતાઃ ॥ નગ્લોક્_24
ન ત્વયોત્પાદિતં કિં ચિન્ ન ચ કિં ચિન્ નિરોધિતમ્ ।
યથા પૂર્વં તથા પશ્ચાત્ તથતાં બુદ્ધવાન્ અસિ ॥ નગ્લોક્_25
આર્યૈર્ નિસેવિતામ્ એનામ્ અનાગમ્ય હિ ભાવનામ્ ।
નાનિમિત્તમ્ હિ વિજ્ઞાનં ભવતીહ કથં ચન ॥ નગ્લોક્_26
અનિમિત્તમ્ અનાગમ્ય મોક્ષો નાસ્તિ ત્વમ્ ઉક્તવાન્ ।
અતસ્ ત્વયા મહાયાને તત્ સાકલ્યેન દેશિતમ્ ॥ નગ્લોક્_27
યદ્ અવાપ્તં મયા પુણ્યં સ્તુત્વા ત્વાં સ્તુતિભાજનમ્ ।
નિમિત્તબન્ધનાપેતં ભૂયાત્ તેનાખિલં યગત્ ઇતિ લોકાતીતસ્તવઃ સમાપ્તઃ ॥
%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%
ચોપ્ય્રિઘ્ત્ (ચ્) 2003 બ્ય્ છ્ર્. લિન્દ્ત્નેર્ - દેન્મર્ક્
%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%
મૂળ પાઠ: Lokātītastava · Data entry Richard Mahoney · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0