લર્ગેર્ પ્રજ્ઞાપારમિતા · ભાગ 13

[ગ્બ્મ્ 571.5 = લ્પ્ગ્(છ્) 202ર્5]
એવમ્ ઉક્તે આયુષ્માં સુભૂતિર્ ભગવન્તમ્ એતદ્ અવોચત્* મહાગુણસમન્વાગતો ભગવંન્ અવૈવર્તિકો બોધિસત્વો મનાસત્વઃ અ પ્ર મે યાસંખ્યેયાપરિમાણગુણસમન્વાગતો
6 ભગવન્ન્ અવૈવર્તિકો બોધિસત્વો મહાસત્વઃ અપરિમિતગુણસમન્વાગતો ભગવન્ન્ અવૈવર્તિકો બોધિસત્વો મહાસત્વઃ ભગવાન્ આહ* એવ મ્
7 એતત્ સુભૂતે એવમ્ એતત્* મહાગુણસમન્વાગતઃ સુભૂતે અવૈવર્તિકો બોધિસત્વો મહાસત્વઃ અપ્રમેયાસંખ્યેયાપરિમાણગુણસમન્વાગતઃ સુભૂતે અવૈવર્તિકો બોધિસ ત્ વ્ ઓ મહા સ ત્વઃ
8 અપરિમિતગુણસમન્વાગતઃ સુભૂતે અવૈવર્તિકો બોધિસત્વો મહાસત્વઃ તત્ કસ્ય હેતોઃ તથા હ્ય્ અનેનાનન્તાપર્યન્તં જ્ઞાનં પ્રતિલબ્ધઃ અસાધારણં સર્વશ્રાવકપ્રત્યેકબુ દ્ધૈઃ
9 તત્ર ચ જ્ઞાને સ્થિત્વા અવૈવર્તિકો બોધિસત્વો મહાસત્વઃ પ્રતિસંવિદો ઽભિનિર્હરતિ । યાભિ ઃ પ્રતિસંવિદ્ભિઃ સદેવમાનુષાસુરેણ લોકેન પૃષ્ટઃ પ્રતિવચનૈર્ ન શક્યં પર્યાદાતું સુભૂતિર્ આહ ।
10 પ્ ર્ અ તિ બલો ભગવંસ્ તથાગતો ઽર્હં સમ્યક્સંબુદ્ધો ગંગાનદીવાલુકોપમાન્ કલ્પાન્ અવૈવર્તિકસ્ય બોધિસત્વસ્ય મહાસત્વસ્યાકારલિંગનિમિત્તાનિ નિર્દેષ્ટું । યૈર્ આકારૈર્ યૈર્ લિઙ્ગૈર્ યૈર્ નિમિત્તૈર્ અવૈવર્તિકો બોધિસ ત્વો
11 મહાસત્વઃ પ્રભાવ્યતે । સાધુ ભગવન્ ગ ં ભીરગંભીરસ્થાનાનિ નિર્દેષ્ટવ્યાનિ । યત્ર સ્થિત્વા બોધિસત્વો મહાસત્વઃ ષટ્સુ પારમિતાસુ ચરંશ્ ચત્વારિ સ્મૃત્યુપસ્થાનાનિ પરિપૂરયતિ । યાવત્ સર્વાકાર જ્ઞ તાં
12 પરિપૂરયતિ ભગવાન્ આહ । સાધુ સાધુ સુભૂતે સાધુ ખલુ પુનસ્ ત્વં સુભૂતે યસ્ ત્વમ્ અવૈવર્તિકાનાં બોધિસત્વાનાં મહાસત્વાનામ્ અર્થાય તથાગતં ગંભીરગંભીરાણિ સ્થાનાનિ યાન્ય્ અધિવચ નં
13 યદ્ ઉત નિર્વાણસ્ય । આહ । નિર્વાણસ્યૈવૈતદ્ ભગવન્ન્ અધિવચનન્ ન પુનઃ સર્વધર્માણાં । ભગવાન્ આહ । સર્વધર્માણામ્ અપ્ય્ એતત્ સુભૂતે અધિવચ ન ં ગંભીરમ્ ઇતિ । તત્ કસ્ય હેતો ઃ । રૂપં સુભૂતે ગ ં ભીરન્ વેદના
[ગ્બ્મ્ 572.1 = લ્પ્ગ્(છ્) 202વ્] સંજ્ઞા સંસ્કારા વિજ્ઞાનં સુભૂતે ગંભીરં ચક્ષુર્ અપિ સુભૂતે ગંભીરં યાવન્ મનો ઽપિ સુભૂતે ગંભીરં યાવદ્ બોધિર્ અપિ સુભૂતે ગંભીરા કથં ચ સુભૂતે રૂપં ગંભીરં । યથા રૂપસ્ય તથતા તથા ગંભીરં । યથા વ્ એદના યા
2 સંજ્ઞાયા સંસ્કારાણાં યથા વિજ્ઞાનસ્ય તથતા તથા ગ ં ભીરં યાવદ્ યથા બોધેસ્ તથતા તથા ગંભીરં । આહ । કથં ભગવં રૂપસ્ય તથતા યાવત્ કથં બોધેસ્ તથતા । ભગવાન્ આહ । યત્ર સુભૂતે રૂપતથતાયાં ન
3 રૂપં નાન્યત્ર રૂપાત્ તથતા યાવદ્ યત્ર સુભૂતે વિજ્ઞાનતથતાયાં ન વિજ્ઞાનં નાન્યત્ર વિજ્ઞાનાત્ તથતા યાવદ્ યત્ર બોધિતથતાયાં ન બોધિર્ નાન્યત્ર બોધેસ્ તથતા । આહ । આશ્ચર્યં ભગવન્ યાવચ્ ચેદં સૂક્ષ્મેણોપાયેના વૈ વર્તિકો
4 બોધિસત્વો મહાસત્વો રૂપાચ્ ચ નિવારિતો નિર્વાણ્ અં ચ સૂચિતઃ વેદનાયાઃ સંજ્ઞાયાઃ સંસ્કારેભ્યો વિજ્ઞાનાચ્ ચ નિવારિતો નિર્વાણં ચ સૂચિત સર્વગ્રહેભ્યશ્ ચ લૌકિકલોકોત્તરેભ્યઃ સાધારણાસાધા ર ણેભ્યઃ
5 સાસ્રવાનાસ્રવેભ્યો નિવારિતો નિર્વાણં ચ સૂચિતઃ ભગવાન્ આહ । યઃ સુભૂતે બોધિસત્વો મહાસત્વ ઇમાનિ ગંભીરગંભીરાણિ સ્થાનાનિ પ્રજ્ઞાપારમિતાપ્રતિસંયુક્તાનિ ચિન્તયિષ્યતિ ।
6 તુલયિષ્યત્ય્ ઉપનિધ્યાસ્યતિ । એવં મયા સ્થાતવ્યં । યથા પ્રજ્ઞાપારમિતાયામ્ આજ્ઞપ્તમ્ એવં મયા શિક્ષિતવ્યમ્* યથા પ્રજ્ઞાપારમિતાયામ્ ઉપદિષ્ટમ્* અયં સુભૂતે બોધિસત્વો મહાસત્વઃ તથૈવ
7 સં પા દયન્ યથા પ્રજ્ઞાપારમિતાયામ્ આખ્યાતં તથોપનિધ્યાયંસ્ તથોપપરીક્ષમાણસ્ તથા યુજ્યમાનસ્ તથા ઘઠમાનસ્ તથા વ્યાયચ્છમાનો યથા પ્રજ્ઞાપારમિતાયામ્ ઉપદિષ્ટં । એકેન ચિત્તોત્પાદે ના સં ખ્યેયાપ્રમેયાન્ય્
8 અપરિમાણાનિ કુશલમૂલાનિ પરિગ્રહીષ્યતિ । સો ઽપરિમાણાં કલ્પાં સંસારાચ્ છોરયિષ્યતિ । કઃ પનર્ વાદો યઃ અવ્યવકીર્ણ ઃ પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં ચરં બોધિપ્ર ત્ ઇ સં યુ ક્તૈર્
9 મનસિકારૈર્ વિહરિષ્યતિ । તદ્યથાપિ નામ સ્યાત્ સુભૂતે પુરુષો રાગચરિતો વિતર્કચરિતસ્ તેનાન્યતરયા સ્ત્રિ યા સાર્ધમ્ અભિરૂપયા પ્રાસાદિકયા દર્શનીયયા સંકેતઃ કૃ તો ભવેત્*
10 સા ચ સ્ત્રી પરપરિગૃહીતા ન શક્નુયાદ્ ગૃહા ન્ નિષ્ક્રાન્તું । તત્ કિં મન્યસે સુભૂતે કિંપ્રતિસંયુક્તાસ્ તસ્ય પુરુષ સ્ય વિતર્કા ભવેયુઃ । આહ । સ્ત્રીપ્રતિસંયુક્તા એવ ભગવંસ્ તસ્ય પુરુષસ્ય વિ તર્કા ભવે યુ ઃ
11 ઇમમ્ એતિ ઇયમ્ આગતા એતયા સાર્ધં નિષત્સ્યામિ પરિચારયિષ્યામિ ભગવાન્ આહ તત્ કિં મન્યસે સુભૂતે રા ત્રેર્ અ ત્ય યા દ્ દિવસસ્યાત્યયાત્ કિયન્તસ્ તસ્ય પુરુષસ્ય વિતર્કા વર્તેરન્* આહ બહવો ભગ વં બ હવ સ્
12 સુગત તસ્ય પુરુષસ્ય રાત્રેર્ અત્યયા દ્ દિવસસ્ય ચાત્યયાદ્ વિતર્કા વર્તેરન્* । ભગવાન્ આહ । યાવન્તઃ સુભૂતે તસ્ય પુરુષસ્ય રાત્રેશ્ ચ દિવસસ્ય ચાત્યયાદ્ વિતર્કા વર્તેરન્ન્ ઇય ન્ ત ઃ કલ્પાન્ બોધિસત્વો મ હા સ ત્વઃ
13 સંસારાચ્ છોરયતિ વિપૃષ્ઠીકરોતિ ય ઇહ ગંભીરાયાં પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં યથોપદિષ્ટાયા ં શિક્ષેત । ઉપપરીક્ષ્ એ ત ઉપનિધ્યાયતિ । તથા ચ યોગમ્ આપદ્યતે । યથા તાં દોષાન્ વિવર્જ ય તિ
14 યૈર્ દોષૈર્ બોધિસત્વો મહાસત્વો વિવર્તતે ઽનુત્તરસ્યાઃ સમ્યક્સંબોધેઃ એવં યોગમ્ અનુયુક્તઃ સુભૂતે બોધિસત્વો મહાસત્વો ઽનેન વિહારેણ વિહરન્ યથા પ્રજ્ઞાપારમિતાયામ્ ઉપદિષ્ટમ્ એકદિ વ સેન
[ગ્બ્મ્ 573.1 = લ્પ્ગ્(છ્) 203ર્] યત્ કુશલમૂલં પરિગૃહ્ણાતિ તેન ગંગાન દી વાલુકોપમાલ્ લોકધાતવઃ પરિપૂર્ણા ભવેયુર્ ન તત્ તસ્ય કુશલમૂલસ્ય શતતમીમ્ અપિ કલાન્ નોપૈતિ । સહસ્રતમીમ્ અપિ શતસહસ્રતમી મ્
2 અ પિ યાવત્ સંખ્યામ્ અપિ કલામ્ અપિ ગણનામ્ અપ્ય્ ઉપમામ્ અપ્ય્ ઉપનિશામ્ અપિ નોપૈતિ ॥ પુનર્ અપરં સુભૂતે બોધિસત્વો મહાસત્વઃ પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં ચરં । ગંગાનદીવાલુકોપમાન્ કલ્પાન્ દાનન્ દદ્યા ત્
3 ત્રિષુ રત્નેષુ । બુદ્ધરત્ને ધર્મરત્ને સંઘરત્ને તત્ કિં મન્યસે સુભૂતે અપિ નુ સ બોધિસત્વો મહાસત્વસ્ તતોનિદાનં બહુ પુણ્યં પ્રસવેત્* આહ । બહુ ભગવં બહુ સુગત અપ્રમેયમ્ અસંખ્યે ય મ્
4 અપરિમાણમ્ અતુલ્યં ભગવાન્ આહ । અયમ્ એવ તતઃ સુભૂતે બોધિસત્વો મહાસત્વો બહુતરં પુન્યં પ્રસવેદ્ ય ઇહ ગંભીરાયાં પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં યથાનિર્દિષ્ટાયાં યોગમ્ આપદ્યતે । તત્ કસ્ય
5 હેતોઃ એષો હિ બોધિસત્વાનાં મહાસત્વાનાં નયો યેન નયેનાનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબુધ્યતે । તત્ કિં મન્યસે સુભૂતે યો બોધિસત્વો મહાસત્વઃ પ્રજ્ઞાપારમિતયા વિરહિતો ગ ં ગનદીવાલુકો પ માં
6 કલ્પા ં સ્ તિષ્ઠન્* શ્રોતઆપન્નેષુ દક્ષિણાં પ્રતિષ્ઠાપયેત્ સકૃદાગામિષ્વ્ અનાગામિષ્વ્ અર્હત્સુ પ્રત્યેકબુદ્ધેષુ તથાગતેષ્વ્ અર્હત્સુ સમ્યક્સંબુદ્ધેષુ દક્ષિણાં પ્રતિષ્ઠાપયે તત્ કિં મન્યસે સુભૂ તે
7 અ પિ નુ સ બોધિસત્વો મહાસત્વઃ તતોનિદનં બહુ પુણ્યં પ્રસવેત્* આહ । બહુ ભગવં બહુ સુગત । ભગવાન્ આહ । અયમ્ એવ સુભૂતે કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વા તતોનિદાનં બહુ પુણ્યં પ્રસ વે ત્*

8 ય ઇહ ગંભીરાયાં પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં યથોપદિષ્ટાયાં યોગમ્ આપદ્યેત । તત્ કસ્ય હેતોઃ અત્ર હિ પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં ચરં બોધિસત્વો મહાસત્વઃ શ્રાવક પ્રત્યેક બુદ્ધભૂમીમ્ અતિક્રમ્ય
9 બોધિ સ ત્વ ન્યામમ્ અવક્રામતિ । યાવદ્ અનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબુદ્ધ્યતે । તત્ કિં મન્યસે સુભૂતે યો બોધિસત્વો મહાસત્વઃ પ્રજ્ઞાપારમિતયા વિરહિતો ગંગાનદીવાલુકોપમાં કલ્પાંસ્ તિષ્ઠં યા પ યં
10 દાનં દદ્યાચ્ છીલં રક્ષે ક્ષાન્ત્યા સંપાદયેદ્ વીર્યમ્ આરભેત ધ્યાનાનિ સમાપદ્યેત પ્રજ્ઞાં ભાવયેત્* અપિ નુ સ તતોનિદાનં બહુ પુણ્યં પ્ર સ વેત્* આહ । બહુ ભગવં બહુ સુગત ભગવાન્ આહ । અતઃ સ
11 સુ ભૂ તે કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વા બહુતરં પુણ્યં પ્રસવેદ્ ય ઇહ ગંભીરાયાં પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં યથોપદિષ્ટાયાં સ્થિત્વા એકદિવસમ્ અપિ દાનં દદ્યાચ્ છીલં રક્ષેત્* ક્ષાન્ત્યા સંપાદયેદ્ વીર્યમ્ આરભે ત
12 ધ્યાનાનિ સમાપદ્યેત પ્રજ્ઞાં ભાવયે તત્ કસ્ય હેત્ ઓ ઃ તથા હિ સુભૂતે માતૈષા બોધિસત્વાનાં મહાસત્વાનાં યદ્ ઉત પ્રજ્ઞાપારમિતા જનયિત્ર્યૈષા બોધિસત્વાણાં મહાસત્વાણાં યદ્ ઉત પ્રજ્ઞાપારમિતા । અત્ર સુભૂ તે
13 પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં સ્થિત્વા બોધિસત્વા મહાસત્વાઃ સર્વધર્માં પરિપૂરયંતિ । યાવદ્ અનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબુદ્ધ્યન્તે । તત્ કિં મન્યસે સુભૂતે યો બોધિસત્વો મહાસત્વઃ પ્રજ્ઞાપારમિતયા વિરહિતો
14 ગંગાનદીવાલુકોપમાં કલ્પાંસ્ તિષ્ઠન્* ધર્મદાનં દદ્યાત્* અપિ સ કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વા તતોનિદાનં બહુ પુણ્યં પ્રસવેત્* આહ । બહુ ભગવં બહુ સુગત ભગવાન્ આહ । અત ઃ સ સુભૂતે
[ગ્બ્મ્ 574.1 = લ્પ્ગ્(છ્) 203વ્] કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વા બહુતરં પુણ્યં પ્રસવેદ્ ય ઇહ ગંભીરાયાં પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં યથોપદિષ્ટાયાં સ્થિત્વા એકદિવસમ્ અપિ ધર્મદાનં દદ્યાત્* તત્ કસ્ય હેતોઃ તથા હિ સુભૂતે બોધિસત્વો મહાસત્વઃ
2 પ્રજ્ઞાપારમિતાયા વિરહિતઃ સ સર્વાકારજ્ઞતયા વિરહિતો યઃ પુનઃ સુભૂતે બોધિસત્વો મહાસત્વઃ અવિરહિતઃ સર્વાકારજ્ઞતયા અવિરહિતઃ તસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે બોધિસત્વેન મહાસત્વેનાનુત્ત રાં

3 સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબોદ્ધુકામેન પ્રજ્ઞાપારમિતયા અવિરહિતેન ભવિતવ્યં । તત્ કિં મન્યસે સુભૂતે યો બોધિસત્વો મહાસત્વઃ પ્રજ્ઞાપારમિતયા વિરહિતો ગંગાનદીબાલુકોપમાન્ કલ્પા ં સ્ તિષ્ઠ ન્
4 યોગમ્ આપદ્યેત ચતુર્ષુ સ્મૃત્યુપસ્થાનેષુ યાવ શુન્યતાનિમિત્તાપ્રણિહિતેષુ યાવદ્ યોગમ્ આપદ્યેત સર્વસમાધિષુ । તત્ કિં મન્યસે સુભૂતે અપિ નુ સ કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વા તતોનિદાનં બ હુ
5 પુણ્યં પ્રસવેત્* આહ । બહુ ભગવં બહુ સુગત ભગવાન્ આહ । અયમ્ એવ સ સુભૂતે કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વા બહુતરં પુણ્યં પ્રસવેદ્ ય ઇહ ગંભીરાયાં પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં યથો પ દિષ્ટાયામ્
6 એકદિવસમ્ અપિ યોગમ્ આપદ્યેત ચતુર્ષુ સ્મૃત્યુપસ્થાનેષુ યાવદ્ અષ્ટાદશષ્વ્ આવેણિકેષુ બુદ્ધધર્મેષુ । તત્ કસ્ય હેતોઃ । અસ્થાનં સુભૂતે અનવકાશઃ યદ્ બોધિસત્વો મહાસત્વઃ
7 પ્ર જ્ઞા પારમિતયા અવિરહિતઃ સર્વાકારજ્ઞતયા વિવર્તતે । નેદં સ્થાનં વિદ્યતે । સ્થાનં ખલુ પુનઃ સુભૂતે વિદ્યતે યદ્ બોધિસત્વો મહાસત્વઃ પ્રજ્ઞાપારમિતયા વિરહિતઃ સર્વાકારજ્ઞતયા ન્વિવર્તેત
8 સ્થા ના મ્ એતદ્ વિદ્યતે । તસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે બોધિસત્વેન મહાસત્વેન પ્રજ્ઞાપારમિતયા અવિરહિતેન ભવિતવ્યં । તત્ કિં મન્યસે સુભૂતે યો બોધિસત્વો મહાસત્વઃ પ્રજ્ઞાપારમિતયા વિરહિતો ગંગાન દીવા લુ કોપમાં
9 કલ્પાંસ્ તિષ્ઠંસ્ તચ્ ચામિષદાનં તચ્ ચ ધર્મદાનં તાંશ્ ચ પ્રતિસંલયનપ્રતિસંયુક્તાં મનસિકારાન્ અનુત્તરસ્યૈ સમ્યક્સંબોધયે પરિણામયેદ્ અપિ નુ સ કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વા ત તોનિદાનં
10 બહુ પુણ્યં પ્રસવેત્* આહ । બહુ ભગવં બહુ સુગત । ભગવાન્ આહ । અતઃ સ સુભૂતે કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વા બહુતરં પુણ્યં પ્રસવેદ્ ય ઇહ ગંભીરાયાં પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં
11 યથોપ દિ ષ્ટાયાં સ્થિત્વા એકદૈવસિકં ચામિષદાનં તચ્ ચ ધર્મદાનં તાંશ્ ચ પ્રતિસંલયનપ્રતિસંયુક્તાન્ અનનસિકારાન્ અનુત્તરસ્યાં સમ્યક્સંબોધૌ પરિણમયેત્* તત્ કસ્ય હેતોઃ એષ હિ પ ર મ ઃ પરિણા મો
12 યદ્ ઉત પ્રજ્ઞાપારમિતાપરિણામઃ યઃ પુનઃ પ્રજ્ઞાપારમિતયા વિના પરિણામો નાસૌ પરિણામઃ । તસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે બોધિસત્વેન મહાસત્વેનાનુત્તરા ં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબોદ્ધુકામે ન
13 પ્રજ્ઞાપારમિતાપરિણમનાકુશલમૂલેન ભવિતવ્યં । તત્ કિં મન્યસે સુભૂતે । યો હિ કશ્ચિત્ કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વા પ્રજ્ઞાપારમિતયા વિરહિતો ગંગાનદીવાલુકોપમાં કલ્પાંસ્ તિષ્ઠ ન્ન્
[ગ્બ્મ્ 575.લ્ = લ્પ્ગ્(છ્) 204ર્] અ તી તાનાગતપ્રત્યુત્પન્નાનાં બુદ્ધાનાં ભગવતાં સશ્રાવકસંઘાનામ્ યત્ કુશલમૂલં તત્ સર્વમ્ અનુત્તરસ્યાં સમ્યક્સંબોધૌ પરિણામયેદ્ અપિ નુ સ કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વા તતોનિદાનં બહુ પુણ્યં પ્રસવેત્*
2 આહ બહુ ભગવં બહુ સુગત ભગવાન્ આહ । અતસ્ સ સુભૂતે કુલપુત્રો વા કુલદુહિતા વા બહુતરં પુણ્યં પ્રસવેદ્ ય ઇહ ગંભીરાયાં પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં યથોપદિષ્ટાયાં સ્થિત્વા એક દૈ વસિકમ્
3 અપિ કુસલમૂલમ્ અનુત્તરસ્યાં સમ્યક્સંબોધૌ પરિણમયેત્* તત્ કસ્ય હેતોઃ પ્રજ્ઞાપારમિતા પૂર્વંગતા હિ સુભૂતે સર્વપરિણમનાત્ તસ્માત્ તર્હિ સુભૂતે બોધિસત્વેન મહાસ ત્વે ના નુત્તરાં
4 સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબોદ્ધુકામેન પ્રજ્ઞાપારમિતાપરિણમનાકુશલેન ભવિતવ્યં । આહ । યત્ પુનર્ ભગવંન્ અભિસંસ્કારઃ કલ્પિત ઉક્તો ભગવતા તત્ કથં સ કુલપુત્રો વા કુલ દુહિ તા
5 વા બહુતરં પુણ્યં પ્રસવેત્* સ ચ ભગવંન્ અનભિસંસ્કારેણ શક્યં સમ્યગ્દૃષ્ટિં ચોત્પાદયિતું ન્યામં ચાવક્રમિતુમ્* શ્રોતઆપત્તિફલં ચાનુપ્રાપ્તુમ્* યાવદ્ અનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિ સં બો દ્ધુમ્*
6 ભગવાન્ આહ । એવમ્ એતત્ સુભૂતે એવમ્ એતત્* ન હ્ય્ અનભિસંસ્કારેણ શક્યં સમ્યગ્દૃષ્ટિં ચોત્પાદયિતું ન્યામં ચાવક્રમિતુમ્* શ્રોતઆપત્તિફલં ચાનુપ્રાપ્તુમ્* યાવદ્ અનુત્તરાં સમ્ય ક્સંબોધિમ્ અ ભિ સંબોદ્ધુમ્*
7 અપિ તુ ખલુ પુનઃ સુભૂતે તદ્ અપિ દાનમ્ અનભિસંસ્કારો બોધિસત્વસ્ય મહાસત્વસ્ય પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં ચરતઃ શુન્યકમ્ એવાખ્યાતિ રિક્તકમ્ એવ તુચ્છકમ્ એવાસારકમ્ એ વાખ્યાતિ
8 તત્ કસ્ય હેતોઃ તથા હિ સુભૂતે બોધિસત્વો મહાસત્વો અધ્યાત્મશુન્યતાયાં સુશિક્ષિતો બહિર્ધાશુન્યતાયામ્ અધ્યાત્મબહિર્ધાશુન્યતાયાં સુશિક્ષિતઃ શુન્યતાશુન્યતાયાં મહાશુન્યતાયા ં પર મા ર્થશુન્યતાયાં
9 સંસ્કૃતશુન્યતાયામ્ અસંસ્કૃતશુન્યતાયામ્ અત્યંતશુન્યતાયામ્ અનવરાગ્રશુન્યતાયામ્ અ ન વકારશુન્યતાયાં પ્રકૃતિશુન્યતાયાં સર્વધર્મશુન્યતાયાં સ્વલક્ષણશુ ન્ય તાયામ્
10 અનુપલંભશુન્યતાયામ્ અભાવશુન્યતાયાં સ્વભાવશુન્યતાયામ્ અભાવસ્વભાવશુન્યતાયાં સુશિક્ષિતઃ સ ખલુ પુનઃ સુભૂતે બોધિસત્વો મહાસત્વઃ આસુ શુન્યતાસુ સ્થિત્વા યથા યથા
11 તાન્ સંસ્કારાં પ્રત્યવેક્ષતે । તથા તથા બોધિસત્વો મહાસત્વઃ પ્રજ્ઞાપારમિતયા અવિરહિતો ભવતિ । યથા યથા બોધિસત્વો મહાસત્વઃ પ્રજ્ઞાપારમિતયા અવિરહિતો ભવતિ । તથા તથા
12 અ સં ખ્યેયમ્ અપ્રમેયમ્ અપરિમાણં પુણ્યં પ્રસવતિ આહ । અસંખ્યેયસ્ય ચ ભગવંન્ અપ્રમેયસ્ય ચાપરિમાણસ્ય ચ કો વિશેષઃ ભગવાન્ આહ । અસંખ્યેયમ્ અપિ195 સુભૂતે યત્ સંખ્યાં નો પૈ તિ
13 સંસ્કૃતે વા ધાતવ્ અસંસ્કૃતે વ ધાતૌ અપ્રમેયમ્ ઇતિ સુભૂતે યસ્ય પ્રમાણં નોપલભ્યતે અતીતાનાગતપ્રત્યુત્પન્નેષુ ધર્મેષુ । અપરિમાણમ્ ઇતિ સુભૂતે યન્ ન શક્યં પ્ર માતું ।
[ગ્બ્મ્ 576.લ્ = લ્પ્ગ્(છ્) 204વ્] આહ । સ્યાદ્ ભગવં પૈયાયો યદ્ રૂપમ્ અપ્ય્ અસંખ્યેયમ્ અપ્રમેયમ્ અપરિમાણં ભવેત્* વેદના સંજ્ઞા સંસ્કાર વિજ્ઞાનમ્ અસંખ્યેયમ્ અપ્રમેયમ્ અપરિમાણં ભવ્ એત્* ભગવાન્ આહ । સ્યાત્ સુભૂતે પર્યાયો
2 યેન પર્યાયેણ રૂપમ્ અપ્ય્ અસંખ્યેયમ્ અપ્રમેયમ્ અપરિમાણં ભવેત્* વેદના સંજ્ઞા સંસ્કારા વિજ્ઞાનમ્ અપ્ય્ અસંખ્યેયમ્ અપ્રમેયમ્ અપરિમાણં ભવેત્* આહ । કતમેન ભગવન્ પર્યાયેણ રૂપમ્ અ પ્ય્
3 અસંખ્યેયમ્ અપ્રમેયમ્ અપરિમાણં ભવેદ્ વેદના સંજ્ઞા સંસ્કારા વિજ્ઞાનમ્ અપ્ય્ અસંખ્યેયમ્ અપ્રમેયમ્ ભવેત્* ભગવાન્ આહ । રૂપમ્ અપિ સુભૂતે શુન્યમ્ અસંખ્યેયમ્ અપ્રમેય મ્
4 અપરિમાણં । વેદના સંજ્ઞા સંસ્કારા વિજ્ઞાનમ્ અપિ સુભૂતે શુન્યમ્ અસંખ્યેયમ્ અપ્રમેયમ્ અપરિમાણં આહ । કિં પુનર્ ભગવંન્ રૂપમ્ એવ શુન્યં વેદના સંજ્ઞા સંસ્કારા વિજ્ઞાનમ્ એવ શુન્યં । ન પુ ન ઃ
5 સર્વધર્માઃ શુન્યાઃ ભગવાન્ આહ । તત્ કિં મન્યસે સુભૂતે નનુ મયા સર્વધર્માઃ શુન્યા ઇત્ય્ આખ્યાતાઃ આહ । શુન્યા ભગવન્ સર્વધર્મા ઇતિ તથાગતેનાખ્યાતા યા ચ ભગવંન્ શુન્યતા । અક્ષ યા પિ
6 સા । અપ્રમેયાપિ સા અપરિમાણાપિ સા ન હિ ભગવં શુન્યતાયાઃ સંખ્યોપલભ્યતે ન પ્રમાણં ન પરિમાણમ્ ઉપલભ્યતે । તસ્માત્ તર્હિ ભગવં નૈષાન્ ધર્માણામ્ અર્થતો
7 વા વ્યંજનતો વા નાનાકરણમ્ ઉપલભ્યતે । ભગવાન્ આહ । એવમ્ એતત્ સુભૂતે એવમ્ એતત્* નૈષાન્ ધર્માણામ્ અર્થતો વા વ્યંજનતો વા નાનાકરણમ્ ઉપલભ્યતે । અનભિલાપ્યમ્ એતત્ સુભૂતે તથાગતેના ભિ લપ્તમ્

8 અક્ષયમ્ ઇતિ વા અપ્રમેયમ્ ઇતિ વા । શુન્યમ્ ઇતિ વા આનિમિત્તમ્ ઇતિ વા અપ્રણિહિતમ્ ઇતિ વા અનભિસંસ્કારમ્ ઇતિ વા અનુત્પાદ ઇતિ વા વિરાગ ઇતિ વા નિરોધ ઇતિ વા નિર્વ્ આણમ્
9 ઇ તિ વા । દેશનાભિનિર્હારનિર્દેશ એષ તથાગતસ્યાક્ષયમ્ ઇતિ વા યાવ ન્ નિર્વાણમ્ ઇતિ વા । આહ । આશ્ચર્યં ભગવન્ યાવચ્ ચેદં ધર્માણાં ધર્મતા તથાગતેન દેશિતા અનભિલાપ્યા । યથાહમ્ ભ ગવ તો
10 ભાષિતસ્યાર્થમ્ આજાનામિ । સર્વધર્મા એવ ભગવન્ન્ અનભિલાપ્યાઃ । ભગવાન્ આહ । એવમ્ એતત્ સુભૂતે એવમ્ એતત્* સર્વધર્મા સુભૂતે અનભિલાપ્યાઃ યા સુભૂતે ધર્માણામ્ અનભિલાપ્યતા સા
11 શુ ન્ય તા ન ચ શુન્યતાયાં કિં ચિદ્ અભિલપિતં નાપિ શુન્યતા શક્યા અભિલપિતું આહ । કચ્ચિત્ પુનર્ ભગવંન્ અનભિલાપ્યસ્યાર્થસ્ય વૃદ્ધિર્ વા પરિહાણિર્ વા । ભગવાન્ આહ । નો હીદં સુભૂતે ન સુભૂતે
12 અ ન ભિલાપ્યસ્યાર્થસ્ય વૃદ્ધિર્ વા પરિહાણિર્ વા । આહ । સચેત્ પુનર્ ભગવંન્ અનભિલાપ્યસ્યાર્થસ્ય નૈવ વૃદ્ધિર્ ન પરિહાણિસ્ તદ્ દાનપારમિતયા અપિ ભગવં ન વૃદ્ધિર્ ન પરિહાણિર્ ભવિષ્યતિ । એ વં
13 શી લ પારમિતયાઃ ક્ષાન્તિપારમિતયાઃ વીર્યપારમિતયાઃ ધ્યાનપારમિતયાઃ પ્રજ્ઞાપારમિતયાઃ અપિ ન વૃદ્ધિર્ ન પરિહાણિર્ ભવિષ્યતિ । ચતુર્ણાં સ્મૃત્યુપસ્થાનાનાં યાવદ્ આર્યાષ્ટાંગસ્ય
[ગ્બ્મ્ 577.1 = લ્પ્ગ્(છ્) 205ર્] માર્ગસ્ય અષ્ટાનાં વિમોક્ષાણાં નવાનામ્ અનુપૂર્વસમાપત્તીનાં દશાનાં તથાગતબલાણાં ચતુર્ણાં વૈશારદ્યાનાં ચ ત સૃણાં પ્રતિસંવિદાં મહામૈત્ર્યા મહાકરુણાયા અષ્ટાદશાનામ્ આવેણિકાનાં બુદ્ધ ધ ર્માણાં
2 ન વૃદ્ધિર્ ન પરિહાણિર્ ભવિષ્યતિ । ષ્ અણ્ણા ં પારમિતાનામ્ અભાવો ભવિષ્યતિ । યાવદ્ અષ્ટાદશાનામ્ આવેણિકાનાં બુદ્ધ ધ ર્માણામ્ અભાવો ભવિષ્યતિ । એષાં ચ ધર્માણામ્ અભાવાત્ સર્વાકારજ્ઞતાયા અપ્ય્ અભાવો
3 ભવિષ્યતિ । સર્વાકારજ્ઞતાયા અભાવાત્ કો હ્ય્ અનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબુદ્ધ્યતે । અભિસંભોત્સ્યતે વા । ભગવાન્ આહ । એવમ્ એતત્ સુભૂતે એવમ્ એતત્* નાનભિલાપ્યસ્યાર્થસ્ય વૃદ્ધિર્ વા પરિહાણિર્ વા । સ

4 ચેત્ પુનઃ સુભૂતે બોધિસત્વસ્ય મહાસત્વસ્ય પ્રજ્ઞાપારમિતાયાઞ્ ચ્ અ રતઃ પ્રજ્ઞાપારમિતાં ભાવયતઃ પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં યોગમ્ આપદ્યમાનસ્યોપાયકુશલસ્ય નૈવં ભવત્ય્ અહં પ્રજ્ઞા પા ર મિતાયાં
5 વિવર્ધે એવં યાવદ્ દાનપારમિતાયા ં વિવર્ધે । અથ ચ પુનર્ અસ્યૈવં ભવતિ નામધેયમાત્રમ્ એતદ્ યદ્ ઉત દાનપારમિતા । સ દાનપારમિતાયાં ચરંસ્ તાં મનસિકારાંસ્ તાંશ્ ચિત્તો ત્પાદાં સ્
6 તાનિ ચ કુશલમૂલાનિ અનુત્તરસ્યાં સમ્યક્સંબોધૌ પરિણમયતિ તથા ચ પરિણમયતિ । યથા સાનુત્તરા સમ્યક્સંબોધિઃ એવં શીલપારમિતાયાં ક્ષાન્તિપારમિતાયાં વીર્યપારમિ તાયાં
7 ધ્યાનપારમિતાયાં પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં ચરંસ્ તાં મનસિકારાંસ્ તાંશ્ ચિત્તોત્પાદાંસ્ તાનિ કુશલમૂલાનિ અનુત્તરસ્યાં સમ્યક્સંબોધૌ પરિણમયતિ । તથા ચ પરિણમયતિ । યથાનુત્ત રા
8 સમ્યક્સંબોધિઃ આહ કથં ભગવંન્ અનુત્તરા સમ્યક્સંબોધિઃ । ભગવાન્ આહ । યા સુભૂતે સર્વધર્માણાં તથતા સાનુત્તરા સમ્યક્સંબોધિઃ । આહ । કતમેષાં ભગવં સર્વધર્માણાં તથ તાનુત્ત રા
9 સમ્યક્સંબોધિઃ । ભગવાન્ આહ । યા સુભૂતે રૂપસ્ય તથતા યાવદ્ યા નિર્વાણસ્ય તથતા સાનુત્તરા સમ્યક્સંબોધિઃ સા નૈવ વર્ધતે ન પરિહીયતે ત ત્ સુભૂતે બોધિસત્વો મહા સત્વ ઃ
10 પ્રજ્ઞાપારમિતયા અવિરહિતો ભીક્ષ્ણં બહુલં વિહરતિ ન કસ્ય ચિદ્ ધર્મસ્ય વૃદ્ધિર્ વા પરિહાણિં વા સમનુપશ્યતિ । એવં ખલુ સુભૂતે અનભિલાપ્યસ્યાર્થસ્ય નૈવ વૃદ્ધિર્ ન
11 પ રિ હાણિ । એવં ખલુ સુભૂતે દાનપારમિતાયા શીલપારમિતાયા ક્ષાન્તિપારમિતાયા વીર્યપારમિતાયા ધ્યાનપારમિતાયા પ્રજ્ઞાપારમિતાયા નૈવ વૃદ્ધિર્ ન પરિહાણિઃ । એવં
12 યાવત્ પ્રતિસંવિદાં ન વૃદ્ધિર્ ન પરિહાણિઃ । એવં ખલુ સુભૂતે બોધિસત્વેન મહાસત્વેન પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં ચરિતવ્યં । અવૃદ્ધ્ય્ અ પરિહાણિયોગેન ।