લઘુયમસ્મૃતિ · શ્લોક 1 -20

શ્રુતિસ્મૃત્યુદિતં ધર્મં વર્ણાનામ્ અનુપૂર્વશઃ ।
પ્રાબ્રવીદ્ ઋષિભિઃ પૃષ્ટો મુનીનામ્ અગ્રણીર્ યમઃ ॥

યો ભુઞ્જાનો ઽશુચિર્ વાપિ ચણ્ડાલં પતિતં સ્પૃશેત્ ।
ક્રોધાદ્ અજ્ઞાનતો વાપિ તસ્ય વક્ષ્યામિ નિષ્કૃતિમ્ ॥

ષડ્રાત્રં વા ત્રિરાત્રં વા યથાસંખ્યં સમાચરેત્ ।
સ્નાત્વા ત્રિષવણં વિપ્રઃ પઞ્ચગવ્યેન શુધ્યતિ ॥

ભુઞ્જાનસ્ય તુ વિપ્રસ્ય કદાચિત્ સ્રવતે ગુદમ્ ।
ઉચ્છિષ્ટત્વે ઽશુચિત્વે ચ તસ્ય શૌચં વિનિર્દિશેત્ ॥

પૂર્વં કૃત્વા દ્વિજઃ શૌચં પશ્ચાદ્ અપ ઉપસ્પૃશેત્ ।
અહોરાત્રોષિતો ભૂત્વા પઞ્ચગવ્યેન શુધ્યતિ ॥

નિગિરન્યદિ મેહેત ભુક્ત્વા વા મેહને કૃતે ।
અહોરાત્રોષિતો ભૂત્વા જુહુયાત્ સર્પિષાહુતીઃ ॥

યદા ભોજનકાલે સ્યાદ્ અશુચિર્ બ્રાહ્મણઃ ક્વચિત્ ।
ભૂમૌ નિધાય તદ્ ગ્રાસં સ્નાત્વા શુદ્ધિમ્ અવાપ્નુયાત્ ॥

ભક્ષયિત્વા તુ તદ્ ગ્રાસમ્ ઉપવાસેન શુધ્યતિ ।
અશિત્વા ચૈવ તત્ સર્વં ત્રિરાત્રેણૈવ શુધ્યતિ ॥

અશ્નતશ્ ચેદ્ વિરેકઃ સ્યાદ્ અસ્વસ્થસ્ ત્રિશતં જપેત્ ।
સ્વસ્થસ્ ત્રીણિ સહસ્રાણિ ગાયત્ર્યાઃ શોધનં પરમ્ ॥

ચણ્ડાલૈઃ શ્વપચૈઃ સ્પૃષ્ટો વિણ્મૂત્રે તુ કૃતે દ્વિજઃ ।
ત્રિરાત્રં તુ પ્રકુર્વીત ભુક્ત્વોચ્છિષ્ટઃ ષડ્ આચરેત્ ॥

ઉદક્યાં સૂતિકાં વાપિ સંસ્પૃશેદ્ અન્ત્યજો યદિ ।
ત્રિરાત્રેણ વિશુદ્ધિઃ સ્યાદ્ ઇતિ શાતાતપો ઽબ્રવીત્ ॥

રજસ્વલા તુ સંસ્પૃષ્ટા શ્વમાતઙ્ગાદિવાયસૈઃ ।
નિરાહારા શુચિસ્ તિષ્ઠેત્ કાલસ્નાનેન શુધ્યતિ ॥

રજસ્વલે યદા નાર્યાવ્ અન્યોન્યં સ્પૃશતે(તઃ) ક્વચિત્ ।
શુધ્યતઃ પઞ્ચગવ્યેન બ્રહ્મકૂર્ચેન ચોપરિ ॥

ઉચ્છિષ્ટેન ચ સંસ્પૃષ્ટા કદાચિત્ સ્ત્રી રજસ્વલા ।
કૃચ્છ્રેણ શુદ્ધિમ્ આપ્નોતિ શૂદ્રા દાનોપવાસતઃ ॥

અનુચ્છિષ્ટેન સંસ્પૃષ્ટે સ્નાનં યેન વિધીયતે ।
તેનૈવોચ્છિષ્ટસંસ્પૃષ્ટઃ પ્રાજાપત્યં સમાચરેત્ ॥

ઋતૌ તુ ગર્ભશઙ્કિત્વાત્ સ્નાનં મૈથુનિનઃ સ્મૃતમ્ ।
અનૃતૌ તુ સ્ત્રિયં ગત્વા શૌચં મૂત્રપુરીષવત્ ॥

ઉભાવ્ અપ્ય્ અશુચી સ્યાતાં દંપતી શયનં ગતૌ ।
શયનાદ્ ઉત્થિતા નારી શુચિઃ સ્યાદ્ અશુચિઃ પુમાન્ ॥

ભર્તુઃ શરીરં શુશ્રૂષાં દૌરાત્મ્યાદ્ અપ્રકુર્વતી ।
દણ્ડ્યા દ્વાદશકં નારી વર્ષં ત્યાજ્યા ધનં વિના ॥

ત્યજન્તો ઽપતિતાન્ બન્ધૂન્ દણ્ડ્યા ઉત્તમસાહસમ્ ।
પિતા હિ પતિતઃ કામં ન તુ માતા કદાચન ॥

આત્માનં ઘાતયેદ્ યસ્ તુ રજ્જ્વાદિભિર્ ઉપક્રમૈઃ ।
મૃતો ઽમેધ્યેન લેપ્તવ્યો જીવતો દ્વિશતં દમઃ ॥