કોકિલસંદેસ · અધ્યાય 2

લક્ષ્મીજન્મસ્થિતિમનુપમૈઃ પૂરિતાં રત્નજાલૈર્ ભૂભૃદ્ગર્ભાં પ્રકટિતકલેશોદયશ્લાઘ્યવૃદ્ધિમ્
પાથોરાશેસ્તનુમિવ પરાં મન્યમાનો વિશાલાં યામધ્યાસ્તે સ ખલુ નિગમામ્ભોજભૃઙ્ગો રથાઙ્ગી ॥

વક્ત્રૌપમ્યં વહતિ વિમલં પશ્ય પાર્શ્વે સુધાંશોઃ પશ્ચાદ્ભાગં સુમુખિ રમણૈરિત્થમાવેદ્યમાનાઃ
હર્મ્યે યસ્યાં હરિણનયનાઃ કુર્વતે ઽસ્મિન્ કલઙ્કં દૃષ્ટ્વા સેર્ષ્યા ઇવ કુવલયાધ્યેયશોભૈરપાઙ્ગૈઃ ॥

વીથ્યાં વીથ્યાં વલરિપુશિલાભઙ્ગબદ્ધસ્થલાયાં સમ્મૂર્છદ્ભિઃ કિરણપટલૈસ્ત્વદ્ગરુજ્જાલનીલૈઃ
યત્રારબ્ધે દિનકરકરૈરપ્યહાર્યે ઽન્ધકારે લોલાક્ષીણાં ભવતિ દિવસે નિર્વિશઙ્કો ઽભિસારઃ ॥

યસ્યાં રાત્રૌ યુવતિવદનામ્ભોજસૌન્દર્યચૌર્યાત્ સત્યં સૌધધ્વજપટશિખાઘૃષ્ટબિમ્બે હિમાંશૌ
દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં કિણમણિકણં હન્ત ગાઢં પ્રરૂઢં મૂઢો લોકો વદતિ શશકો રોહિતો ઽન્યત્તથેતિ ॥

વીચીક્ષિપ્તા ઇવ સુરધુનીબાલશૈવાલમાલા યત્રોદીર્ણા મરતકરુચશ્ચન્દ્રશાલાતલેભ્યઃ
ઘાસભ્રાન્ત્યા ગગનપદવીદીર્ઘપાન્થાયમાનાશ્ ચઞ્ચત્પ્રોથં તરણિતુરગાશ્ચર્વિતું પ્રારભન્તે ॥

યત્રોદ્યાને મલિનિતદિશાકુઞ્જપુઞ્જે તરૂણાં શૃઙ્ગે લગ્ના ભ્રમરપટલીનિર્વિશેષાઃ પયોદાઃ
વાપીષ્વમ્બૂન્યધિકસુરભીણ્યુત્સૃજન્તિ સ્વકાલે સોપાનાગ્રસ્ફટિકકિરણોજ્જૃમ્ભણામ્રેડિતાનિ ॥

અન્યામગ્રે મમ મણિગૃહે ભુક્તવાનિત્યવાદીર્ મુગ્ધે કાન્તો ધૃતનખપદા ભિત્તિલીના કિમેષા
ઇત્થં યસ્યાં સ્મિતલવજુષો હ્રેપયન્તે નવોઢાં સખ્યસ્તસ્યાસ્તનુમનુપમાં બિમ્બિતાં દર્શયન્ત્યઃ ॥

ચિલ્લીવલ્યા ધનુષિ ઘટિતે ક્ષિપ્ત એવેક્ષુકાણ્ડો નેત્રોપાન્તે વહતિ શરતાં ન્યસ્તમેવારવિન્દમ્
રોમાવલ્યામપિ ગુણદશાં યત્ર બિમ્બાધરાણાં બિભ્રાણાયાં મદનવિભુના ભ્રંશિતૈવાલિમાલા ॥

શૃઙ્ગારાબ્ધિપ્લવ ઇવ ગલદ્વેણિ કમ્પ્રસ્તનં તત્ ભ્રશ્યન્નીવિ સ્થિતમિતિ વિટા વીક્ષ્ય સંશ્લિષ્ય યત્ર
મુગ્ધાક્ષીણાં મુકુલિતદૃશાં મોહનાડમ્બરાન્તે ભૂયઃ શ્રાન્તં પુનરપિ રતોદ્યોગમુદ્વેલયન્તિ ॥

યસ્યાં મેઘા હરિમણિશિલાહર્મ્યપર્યન્તભાજો ન જ્ઞાયેરન્ શ્રવણસુભગં ગર્જિતં ચેન્ન દદ્યુઃ
વિદ્યુદ્વલ્લી પુનરપિ નવારબ્ધસંભોગલીલા વેલ્લત્કાન્તાવિપુલજઘનસ્રસ્તકાઞ્ચીસમૈવ ॥

તસ્યાં લક્ષ્મીરમણનિલયં દક્ષિણેનેક્ષણીયં મત્કાન્તાયાઃ સદનમભિતો વેષ્ટિતં રત્નસાલૈઃ
મધ્યે સૌધં કનકઘટિતં બિભ્રદૂઢચ્છદૌઘે યસ્મિન્નમ્ભોરુહ ઇવ કનત્કર્ણિકે ખેલતિ શ્રીઃ ॥

માહાભાગ્યં રતિપતિભુજાડમ્બરઃ પૌનરુક્ત્યાત્ કલ્યાણૌઘઃ સ્ફુરતિ રસિકાનન્તતાપ્યત્ર હીતિ
એષામાદ્યક્ષરગણમુપાદાય બદ્ધેન નામ્ના માન્યં મારક્કરનિલયનં યત્કવીન્દ્રા ગૃણન્તિ ॥

લીલાવાપી લસતિ લલિતા તત્ર સોપાનમાર્ગે માણિક્યાંશુસ્ફુરણસતતસ્મેરનાલીકષણ્ડા
યત્રાયાન્ત્યાઃ પયસિ વિમલે સ્નાતુમસ્મત્પ્રિયાયા મન્યે યાનાભ્યસનવિધયે મલ્લિકાક્ષા વસન્તિ ॥

તસ્યાસ્તીરે પુનરુપવનં તત્ર ચૂતો ઽસ્તિ પોતસ્ ત્વજ્જતીયૈઃ પિક પરિવૃતઃ પલ્લવાસ્વાદલુબ્ધૈઃ
પાર્શ્વે ચાસ્ય સ્તબકનમિતા માધવીમુગ્ધવલ્લી પ્રેયસ્યા મે પરિણયમહં પ્રાપિતૌ સાદરં યૌ ॥

તસ્યાદૂરે મરતકતલે હેમબદ્ધાલવાલઃ સિક્તો મૂલે હિમજલભરૈશ્ચમ્પકઃ કશ્ચિદાસ્તે
લબ્ધ્વા સખ્યાસ્તવ સ સુકૃતી સ્મેરવક્ત્રાબ્જરાગં સૂતે તસ્યાસ્તનુલતિકયા તુલ્યવર્ણં પ્રસૂનમ્ ॥

ક્રીડાનૃત્તે ભવનશિખિનાં દૂરમુક્તાહિસઙ્ગા સાન્દ્રચ્છાયાહૃતરવિકરા તત્ર પાટીરવાટી
મધ્યે તસ્યાં સ ખલુ લતિકામણ્ડપો રત્નભૂમિઃ શશ્વદ્યસ્મિન્ કિમપિ વલતિ સ્માવયોઃ પ્રેમવલ્લી ॥

સ્નિગ્ધસ્કન્ધસ્રુતમધુરસઃ કિઞ્ચ તસ્યોપકણ્ઠે કૂજદ્ભૃઙ્ગઃ કુરવકતરુર્યઃ કુરઙ્ગેક્ષણાયાઃ
કાલે કાલે કરિકરશિરોવિભ્રમાભ્યાં ભુજાભ્યામ્ આશ્લિષ્ટાઙ્ગો વહતિ મુકુલચ્છદ્મના રોમભેદાન્ ॥

સ્થાનેષ્વેષુ ક્વચન કથિતેષૂત્સુકા પુષ્પશય્યામ્ અધ્યાસીના પરિજનકૃતાં સા ન ચેદીક્ષિતા સ્યાત્
પ્રાસાદો ઽસ્યાઃ પરમભિમતઃ કો ઽપિ માહેન્દ્રનીલસ્ તસ્મિન્ દૃશ્યા તટિદિવ ઘને ચારુરૂપા પ્રિયા મે ॥

સા નેત્રાણામમૃતગુલિકા સૃષ્ટિસારો વિધાતુઃ સૌન્દર્યેન્દોઃ પ્રથમકલિકા દીપિકા ભૂતધાત્ર્યાઃ
કન્દર્પસ્ય ત્રિભુવનવિભોઃ કાઞ્ચની કેતુયષ્ટિઃ શૃઙ્ગારાબ્ધેઃ શશધરકલા જીવિતં મે દ્વિતીયમ્ ॥

પશ્યન્નેનાં બહલસુષમામણ્ડલાન્તર્નિમગ્નાં મધ્યે ઽન્યાસામપિ ચલદૃશાં જ્ઞાસ્યસે નો કથં ત્વમ્
જ્યોત્સ્નાજાલસ્નપિતભુવના તારકાણાં સમીપે ચાન્દ્રી મૂર્તિઃ કથય જગતો જ્ઞાપ્યતે કેન રાત્રૌ ॥

સાન્દ્રામોદસ્તિમિરનિકરશ્ચન્દ્રમા નિષ્કલઙ્કઃ શૈલૌ હૈમૌ ભ્રમરપટલીકીલિતો વ્યોમભાગઃ
કમ્રં ચક્રં મૃદુકરિકરદ્વન્દ્વમબ્જે સલીલે સર્વં ચૈતન્મદનઘટિતં સૌમ્ય સમ્ભૂય સાભૂત્ ॥

નીચીકુર્વન્ત્યલસવલિતા નેત્રપાતાઃ કુરઙ્ગાન્ વીચીગર્વં હરતિ નિખિલં વિભ્રમાન્દોલિતા ભ્રૂઃ
પાણી કલ્પદ્રુમકિસલયપ્રાભવં ન ક્ષમેતે વાણી તસ્યા વહતિ ભવતાં પઞ્ચમૈર્બાલમૈત્રીમ્ ॥

સા કાન્તિશ્ચેદ્દ્રવતિ કનકં તન્મુખં ચેત્ ક ઇન્દુઃ સા ચેદ્ બિમ્બાધરમધુરતા તિક્તતામેતિ માધ્વી
સા વા તસ્યા યદિ તનુલતા માલતી લોહતુલ્યા તૌ ચેદૂરૂ કનકકદલીસ્તમ્ભયોઃ ક્વાપિ ડમ્ભઃ ॥

ઉક્તેષ્વેવ પ્રસજતિ પુનર્નવ્યલાવણ્યસારેષ્વ્ અઙ્ગેષ્વસ્યા મમ કથયતો હન્ત વાચાં પ્રવૃત્તિઃ
તાદૃગ્ભૂતે મનસિ વિવશે કિન્નુ કુર્વીત સેયં યદ્યચ્ચેતો વિમૃશતિ ગિરાં તત્તદેવાભિધેયમ્ ॥

અદ્ય પ્રાયઃ પ્રણયિનિ મયિ પ્રોષિતે ભાગ્યદોષાત્ કલ્પપ્રાયૈરહહ દિવસૈરેભિરુત્કણ્ઠમાના
સઞ્જાયેત પ્રબલવિરહોદ્વેજિતા પેશલાઙ્ગી મૂર્છદ્ઘર્મજ્વરપરવશા નીલકણ્ઠીવ ખિન્ના ॥

યત્રાપાઙ્ગદ્યુતિકવચિતે કિઞ્ચિદુત્સાર્ય કેશાન્ દત્તઃ પ્રેમ્ણા દિનમનુ મયા દીર્ઘિકારક્તપદ્મઃ
તસ્મિન્નસ્યા ભવતિ નિયતં હન્ત ચિન્તાકુલાયા ગણ્ડન્યસ્તઃ કરકિસલયઃ કર્ણજાહે ઽવતંસઃ ॥

પક્ષ્મસ્પન્દઃ સમજનિ સખે પશ્યતોર્માં યયોઃ પ્રાઙ્ નિષ્પત્રાકૃન્મયિ તુ વિધિના તાદૃશે દૂરનીતે
અન્તર્બાષ્પચ્છુરણનિભૃતે સામ્પ્રતં તે મૃગાક્ષ્યા નેત્રે ધત્તસ્તુહિનકણિકાદન્તુરામ્ભોજદૈન્યમ્ ॥

સાન્દ્રામોદં સપટુ સદયં સસ્મરં સાનુતર્ષં સમ્ભોગાન્તે મુહુરપિ મયા સાદરં ચુમ્બિતો યઃ
નર્માલાપસ્મિતલવસુધાસેચનૈર્મુચ્યમાનસ્ તામ્યત્યુષ્ણશ્વસિતપવનૈઃ સો ઽતિ બિમ્બાધરો ઽસ્યાઃ ॥

ક્રીડાશૈલૌ મદનનૃપતેઃ કાન્તિપૂરસ્ય કોકૌ સ્યાતાં તસ્યા ધ્રુવમુરસિજૌ કિઞ્ચિદાપાણ્ડુમૂલૌ
મદ્વિશ્લેષઃ શરદુડુનિભાં ત્યાજયન્ હારમાલાં મન્યે ભીતો વિતરતિ તયોરશ્રુધારાભિરન્યામ્ ॥

ભૂષાસ્વાસ્થાં યદપિ જહતી તાં વહત્યેવ કાઞ્ચીં ગ્રાહં ગ્રાહં પૃથુ પૃથુ મયા મૌક્તિકં ગુમ્ભિતા યા
શ્રોણીબિમ્બે સુમહતિ તયા ભૂષિતે કોમલાઙ્ગ્યાઃ સાલાવીતાં સ કિલ મદનો મન્યતે રાજધાનીમ્ ॥

મચ્ચિતાખ્યદ્વિપનિયમનાલાનયોર્દ્વન્દ્વમૂર્વોઃ શ્રોણીભારાદલસમધુના જાયતે ખિન્નખિન્નમ્
આરબ્ધાનાં હર હર મયા યત્ર સંવાહનાનાં નિત્યં જાતા નિરવધિરસાઃ કે ઽપિ કે ઽપ્યન્તરાયાઃ ॥

આદ્વારાન્તં મદભિગમનાશઙ્કયા ચઞ્ચલાક્ષ્યા યાતાયાતૈઃ કિસલયનિભૌ ક્લિશ્યતઃ પાદપદ્મૌ
મિથ્યાગોત્રસ્ખલનમસકૃત્ પ્રસ્તુતં હન્ત યાભ્યાં લબ્ધું પાદપ્રણતિષુ મયા હન્ત સન્તાડનાનિ ॥

યદ્યપ્યસ્યાઃ ક્રશયતિ વપુર્વલ્લરીં દીપ્યમાનો વિશ્લેષાગ્નિર્દ્વિગુણયતિ તાં કિન્તુ લાવણ્યલક્ષ્મીમ્
તપ્તાં તપ્તાં નયતિ નિતરાં તાનવં જાતવેદા હૈમીં લેખામપિ તુ જનયત્યેવ વર્ણપ્રકર્ષમ્ ॥

પૃથ્વીરેણૂનલકનિકરે નેત્રયોર્બાષ્પપૂરં હસ્તે ગણ્ડં સિતબિસલતાહારજાલં સ્તનાગ્રે
શ્રોણ્યાં ક્ષૌમં મલિનમસૃણં સા વહત્યેવ હન્તેત્ય્ આસ્તામેતદ્બહુવિલપિતૈર્માસ્તુ કાલાતિપાતઃ ॥

સ્થિત્વા ચૂતે પ્રથમકથિતે મુગ્ધકાન્તાધરાભં દષ્ટ્વા સ્વૈરં કિસલયમથ પ્રેક્ષણીયા ત્વયા સા
પૃચ્છન્તી વા મલયવપનં પ્રશ્રયાન્મત્પ્રવૃત્તિં મદ્વૃત્તાન્તં કથય કઠિનસ્યેતિ વા પ્રાર્થયન્તી ॥

છિન્તે તાપં હિમજલમયી ચાન્દની કિન્નુ ચર્ચા મન્દસ્પન્દાઃ કિમુ સુખકરા મારુતાશ્ચામરાણામ્
પૃચ્છન્તીનામિતિ સવયસાં સાતિરેકે ઽપિ તાપે સ્મિત્વા રમ્યં સકલમિતિ વા ચિત્તમાશ્વાસયન્તી ॥

પ્રસ્પન્દન્તે મલયપવના રુન્ધિ જાલં કવાટૈઃ શમ્ભોર્નામ્ના શરગણમુચં ભીષયેઃ પઞ્ચબાણમ્
જીવઞ્જીવં વિસૃજ ચરિતું ચન્દ્રિકે ચન્દ્રિકાયામ્ ઇત્થં ચેટીં સજલનયનામાદિશન્તી મુહુર્વા ॥

પ્રાપ્તાલમ્બા પરિજનકરૈઃ પ્રાપ્ય વા ચિત્રશાલાં મુગ્ધા સ્વસ્યાશ્ચરણપતિતં વેતિ તં માં નિરીક્ષ્ય
એહ્યુત્તિષ્ઠ પ્રિય ન કુપિતાસ્મીતિ બાષ્પાકુલાક્ષી ગાઢાશ્લેષપ્રચલિતકરા રુધ્યમાના સખીભિઃ ॥

કોપં ચણ્ડિ ત્યજ પરિજને દૈવમત્રાપરાદ્ધં યેનાકાણ્ડે સમઘટિ મહાનાવયોર્વિપ્રયોગઃ
ઇત્થં બદ્ધાઞ્જલિ કૃતરુષં ભાવિતામગ્રતસ્તાં સાહંભૂતા પ્રિયચટુશતૈરુદ્યતા વાનુનેતુમ્ ॥

ગણ્ડાલમ્બૈર્લુલિતમલકૈર્ધૂસરૈર્વક્ત્રબિમ્બં દૃષ્ટ્વા શુદ્ધસ્ફટિકઘટિતે બિમ્બિતં ભિત્તિભાગે
અન્તર્ગેહં જલદશકલૈરાવૃતો રોહિતાઙ્કઃ કેનાનીતઃ પુર ઇતિ ભિયા વ્યાહરન્તી સખીર્વા ॥

નિદ્રાં પ્રાપ્તા કથમપિ ચિરાત્તત્ર ચાલોકિની માં શૂન્યાશ્લેષં વિરચિતવતી હન્ત ઘાતાત્ કુચાદ્ર્યોઃ
નિર્ભિન્દાના નિજકરધૃતં કઙ્કણં સ્રસ્તશેષં પશ્યન્તીનાં નયનકમલે બધ્નતી વા સખીનામ્ ॥

વક્તિ ધ્વાઙ્ક્ષઃ સુહૃદુપગમં દક્ષિણે ક્ષીરવૃક્ષે વામં નેત્રં સ્ફુરતિ સુચિરાદુચ્છ્વસિત્યદ્ય ચેતઃ
કિઞ્ચ સ્વાનઃ શ્રવણમધુરો જાયતે કોકિલાનાં પ્રાણેષ્વાશામિતિ કથમપિ ભ્રાતરાબધ્નતી વા ॥

મુક્ત્વા જીવામ્યસુસમમિતિ વ્રીલિતા વિસ્મિતા વા તત્સઙ્ગાશા પુનરિહ પરં હેતુરિત્યાસિતા વા
શોચન્તી માં દયિતમથવા વિપ્રયોગાસહિષ્ણું સ્ત્રીણાં ચેષ્ટાસ્વિતિ હિ વિરહોત્થાસુ દિઙ્માત્રમેતત્ ॥

ગાઢાશ્લેષવ્યતિકરરસગ્રન્થનાદૂયમાનઃ સમ્ભોગાન્તે સ્વપનવિધયે યઃ પુરા ધૂયતે સ્મ
કણ્ઠોત્સઙ્ગાન્મમ સ વિધિના વૈરિણા દૂરકૃષ્ટો વામો બાહુસ્ત્વયિ સવિધગે યાસ્યતિ સ્પન્દમસ્યાઃ ॥

વક્તુર્વક્ત્રં તમસિ ભવતો નૈવ દૃશ્યેત રાત્રાવ્ આમધ્યાહ્નં ભવતિ નિયમવ્યાકુલા વાસરે સા
સહ્યસ્પર્શે સતિ રવિકરે તામસહ્યસ્મરાર્તિં મત્સન્દેશં મણિવલભિકામાશ્રિતઃ શ્રાવયેથાઃ ॥

ત્યક્ત્વા ચૂતાનપિ કુસુમિતાનાગતો મત્સમીપં કિન્ન્વેષ સ્યાત્ કમપિ કુશલોદન્તમાખ્યાતુકામઃ
ઇત્યાલીભિર્ભૃતજલકણં પાણિનામૃષ્ટનેત્રં દૃષ્ટઃ સ્પષ્ટાક્ષરમિતિ શનૈઃ શંસિતું પ્રક્રમેથાઃ ॥

અમ્લાના તે જયતિ કમનીયાઙ્ગિ મઙ્ગલ્યભૂષા પત્યુઃ પાર્શ્વાત્ સુહૃદહમુપેતો ઽસ્મિ સન્દેશહારઃ
જાતં વિદ્ધિ શ્રુતિસુખગિરાં કોકિલાનાં કુલે માં યે પઞ્ચેષોઃ કિમપિ પથિકાકર્ષણં ષષ્ઠમસ્ત્રમ્ ॥

ચોલેષ્વાસ્તે સુમુખિ કુશલી ત્વત્પ્રિયઃ પૃચ્છતિ ત્વાં કચ્ચિત્ ક્ષેમં ભજતિ ભવતીત્યાત્તવાચં ભવન્તમ્
ભૂયોભૂયઃ કથય કથયેત્યાલપન્ત્યશ્રુમિશ્રૈઃ પ્રીતિસ્મેરૈર્મદિરનયના માનયિષ્યત્યપાઙ્ગૈઃ ॥

એવં બ્રૂયાઃ પુનરજનિ યઃ પ્રેમકોપે મિથો વાં જાતે મૌને ચપલચપલસ્તત્ક્ષણં પૂર્વમુક્ત્યામ્
તાદૃક્પ્રેમ્ણશ્ચિરવિરહિણઃ પ્રાણનાથસ્ય વાણી સેયં મત્તઃ શ્રવણસરસા શ્રૂયતાં શ્રાવ્યબન્ધા ॥

કલ્યાણાઙ્ગિ પ્રિયસહચરીં ત્વામનાસાદયદ્ભિર્ બાહ્યૈરક્ષૈઃ સહ પરમહં યામિ કામપ્યવસ્થામ્
ધન્યં ચેતઃ પુનરિદમહોરાત્રમન્યાનપેક્ષં ત્વય્યામગ્નં બત નનુ પૃથગ્ભાગ્યમપ્યેકજાનામ્ ॥

માદ્યદ્ભૃઙ્ગૈઃ કુમુદપવનૈસ્તર્જ્યમાનસ્ય ઘોરૈર્ આતઙ્કાખ્યે સરસિ લુઠતો હા નિશીથે નિશીથે
નિદ્રામૂકે જગતિ રુદતિ શ્વાસચિન્તાજુષો મે સઙ્ક્રન્દન્તશ્ચટુલનયને ચક્રવાકાઃ સહાયાઃ ॥

મોહાદ્વૈતં વિહરતિ ધૃતિર્લીયતે જાડ્યમીને ભાત્યુન્માદો ભ્રમતિ મતિરિત્યાદિ સો ઽહં ન વેદ્મિ
બાણં મુઞ્ચન્ પરિસરચરો ન સ્વપન્ નાપિ ખાદન્ કૃત્સ્નં જાનાત્યલસગમને કેવલં પઞ્ચબાણઃ ॥

કાલે ચાસ્મિન્ કનદલિભૃતઃ કમ્પિતાગ્રપ્રવાલાઃ કમ્રા વલ્લ્યઃ કિમપિ મરુતા ચુમ્બિતા દક્ષિણેન
કિઞ્ચિદ્દષ્ટાધરકિસલયાં પ્રાઙ્મયા ભોગકાલે સીત્કુર્વાણાં ધુતકરતલાં ત્વાં પ્રિયે સ્મારયન્તિ ॥

અંસાલમ્બિશ્લથકચભરં હસ્તરુદ્ધામ્બરાન્તં પ્રાક્ક્રીડાન્તે તવ મણિગવાક્ષોપકણ્ઠેષુ ચારમ્
સ્મારં સ્મારં કથમપિ મયા મુહ્યતા સહ્યતે ઽસૌ મન્દો વાયુઃ સુતનુ બકુલોદ્ભેદસૌરભ્યબન્ધુઃ ॥

તીર્ત્વા રાત્રિં વિરહમહતીં તીવ્રતાપાં કથઞ્ચિદ્ દૃષ્ટ્વા ભાનોઃ કિરણમરુણં જમ્ભશત્રોર્દિગન્તે
પ્રત્યુદ્યાન્તીં ત્વરિતમબલાં શ્લિષ્યતે ભાગ્યસીમ્ને સારઙ્ગાક્ષિ સ્પૃહયતિ મનો હન્ત ચક્રાખ્યયૂને ॥

ઉત્કણ્ઠો ઽસ્મિ ત્વદુદિતધિયા મુગ્ધહંસીનિનાદે ત્વદ્ભૂષાયાં હરિતિ સતતં લોચને પાતયામિ
ત્વત્સંસ્પૃષ્ટે મમ ચ વપુષિ પ્રેમ બધ્નામિ કાન્તે સત્યં પ્રાણાનપિ પરમહં ત્વત્પ્રિયાન્ ધારયામિ ॥

ત્વં ચાહં ચ ક્ષિતિમુપગતાવિત્યવિશ્લેષચિન્તા નિન્દાવન્તૌ સ્મર ઇતિ મિથો વાક્યસમ્ભેદસૌખ્યમ્
સ્પૃશ્યેતે નૌ નિશિ શશિકરૈરઙ્ગકે યૌગપદ્યાત્ તેનાપ્યસ્તિ દ્વિરદગમને સત્યમાશ્લેષબુદ્ધિઃ ॥

હાહન્તાસ્મિન્નસુલભમિથોદર્શને વિપ્રયોગે સૈવાલમ્બો મમ ભગવતી ભાવનાકલ્પવલ્લી
ત્વામાસીનામસકૃદનયા ગાઢમાલિઙ્ગ્ય રાગાદ્ અઙ્કારૂઢામલઘુજઘને નોચિતં વક્તુમન્યત્ ॥

જાતં ચેતો મદનસુભટસ્યાદ્ય યોગ્યં શરવ્યં નૈકચ્છિદ્રં નિયતમમુતઃ સુભ્રુ વિભ્રંશિ ધૈર્યમ્
કાલાત્ ક્ષીણે પુનરવયવે વર્ધતે કેવલં નો તાપસ્તીવ્રસ્મરહુતભુજા તસ્ય વર્ણોદ્ગમો ઽપિ ॥

એવંપ્રાયા ન હિ ન વિરહે જીવિતું સન્ત્યુપાયાઃ સત્યં તૈસ્તૈઃ કૃતધૃતિરહં પ્રાણિમિ પ્રાણનાથે
નિશ્ચિત્યૈવં નિરુપમગુણે સાહસેભ્યો નિવૃત્તા ત્વં ચ સ્નાનાદિષુ સવયસાં પ્રાર્થનાં મા નિષેધીઃ ॥

તીર્ણપ્રાયો વિરહજલધિઃ શૈલકન્યાપ્રસાદાચ્ છેષં માસદ્વિતયમબલે સહ્યતાં મા વિષીદ
ધૂપોદ્ગારૈઃ સુરભિષુ તતો ભીરુ સૌધાન્તરેષુ ક્રીડિષ્યાવો નવજલધરધ્વાનમન્દ્રાણ્યહાનિ ॥

કચ્ચિચ્ચિત્તે સ્ફુરતિ ચપલાપાઙ્ગિ ચૂર્ણ્યાં કદાચિત્ સ્રસ્તોત્તંસં ધવલનયનં ધૌતબિમ્બાધરોષ્ઠમ્
સ્નાનાન્તે તે મુખમુપસખિ પ્રેક્ષમાણે મયિ દ્રાગ્ વક્ષોદઘ્ને પયસિ પુનરપ્યાવયોર્મજ્જનં તત્ ॥

આશ્લિષ્યન્તં વિટપભુજયા તત્ર વલ્લીરનેકાઃ ક્રીડારામે કમપિ તરુણં વીક્ષ્ય માકન્દવૃક્ષમ્
સાચીકૃત્ય સ્ફુરદધરયા ચણ્ડિ વક્ત્રં ભવત્યા સુભ્રૂભઙ્ગઃ સજલકણિકઃ પ્રેષિતો મય્યપાઙ્ગઃ ॥

પ્રત્યાખ્યાતઃ પ્રણયિનિ રુષા બિમ્બિતો ઽહં સ્તને તે સૈરન્ધ્ર્યજ્ઞા સ્થગયિતુમભૂચ્ચન્દનેન પ્રવૃત્તા
મા પાટીરં પુલકિનિ પુનશ્ચાત્ર લિમ્પેતિ શંસત્ય્ આલીવૃન્દે સ્મિતજુષિ કૃતા દૃક્ત્વયા વ્રીલગર્ભા ॥

ઉચ્ચિન્વત્યાઃ કિસલયરુચા પાણિનોદ્યાનપુષ્પં સાકં ભૃઙ્ગૈસ્તવ મયિ મુખામ્ભોજસૌરભ્યલુબ્ધે
રેણુત્રસ્તા ઇવ સુમનસાં દક્ષિણાઃ કેલિસખ્યઃ કઞ્ચિત્કાલં કરકિસલયૈરપ્યધુર્લોચનાનિ ॥

ઇત્યેતસ્માન્મમ કુશલિતાં વિદ્ધ્યભિજ્ઞાનદાનાદ્ ભૂયશ્ચૈકં શૃણુ સહચરીં ધૂતનૈકાનુનીતિમ્
કેલીહંસે સ્મરજુષિ હઠાચ્ચુમ્બતીષત્સ્તનન્તીં ત્વં તુ સ્મૃત્વા કિમપિ બહલવ્રીલમાલોકથા મામ્ ॥

રાગો નામ ત્રુટતિ વિરહેણેતિ લોકપ્રવાદસ્ ત્વત્સમ્બદ્ધો મમ શતગુણઃ સઙ્ગમાદ્વિપ્રયોગે
સો ઽયં ભેદો વિષયભિદયા સઙ્ગમે ત્વં કિલૈકા વિશ્લેષે તુ ત્રિભુવનમિદં જાયતે ત્વન્મયં હિ ॥

એતત્કૃત્યં પ્રિયસખ મમ ભ્રાતુરાર્તસ્ય કૃત્વા નાસીરઃ સ્યા જગતિ કરુણાશાલિનાં સંવિભાગે
શંસન્તિ ત્વાં નનુ પરભૃતં શૈશવે યદ્ભૃતો ઽન્યૈઃ પત્રિવ્રાતાભરણ ભરણેનાદ્ય સ ત્વં પરેષામ્ ॥

એવં તસ્યા વિરહવિધુરં જીવિતં સ્થાપયિત્વા ગચ્છ સ્વેચ્છાવિહરણ યથાપ્રાર્થિતં દિગ્વિભાગમ્
માન્યશ્રીઃ સ્યાન્મદનનૃપતેઃ કોકિલા તે ઽનુકૂલા ભૂયાન્મૈવં સકૃદપિ તયા વિપ્રયોગપ્રસઙ્ગઃ ॥