કૌશિકપદ્ધતિ · અધ્યાય 1.4

વૃષ્ણે બૃહતે સ્વર્વિન્દે અગ્નયે શલ્કં હરામિ ત્વિષીમતે । સ ન સ્થિરાન્ બલવતઃ કૃણોતુ જ્યોક્ ચ નો જીવાતવે દધાત્વગ્નયે સ્વાહા (પૈપ્પ્સ્ 19.52.6) ઇત્યુત્તરાર્ધપૂર્વાર્ધ આગ્નેયમાજ્યભાગં જુહોતિ

દક્ષિણપૂર્વાર્ધે સોમાય ત્વં સોમ દિવ્યો નૃચક્ષાઃ સુગા;મ્ અસ્મભ્યં પથો અનુ ખ્યઃ । અભિ નો ગોત્રં વિદુષ ઇવ નેષોઽચ્છા નો વાચમુશતીં જિગાસિ સોમાય સ્વાહા (પૈપ્પ્સ્ 1.51.3) ઇતિ

ઽવૃષ્ણે બૃહતેઽ ઽત્વં સોમ દિવ્યઃઽ ઇત્યાજ્યભાગાન્તં કૃત્વા તત આગ્નેયં ચરું જુહોતિ ઽઉદેનમુત્તરં નયઽ (6.5.1-3) ઇતિ ત્રિભિરૃગ્ભિઃ ઽપ્રજાપતે ન ત્વત્ઽ (7.80.3) ઇતિ ચ ચતસ્ર આહુતીર્જુહોતિ ॥
મધ્યે હવિઃ

ઉપસ્તીર્યાજ્યં સંહતાભ્યામઙ્ગુલિભ્યાં દ્વિર્હવિષોઽવદ્યતિ મધ્યાત્ પૂર્વાર્ધાચ્ચ

અવત્તમભિઘાર્ય દ્વિર્હવિઃ પ્રત્યભિઘારયતિ

યતોયતોઽવદ્યતિ તદનુપૂર્વમ્

એવં સર્વાણ્યવદાનાનિ

અન્યત્ર સૌવિષ્ટકૃતાત્

ઉદેનમુત્તરં નય (6.5.1-3) ઇતિ પુરસ્તાદ્ધોમસંહતાં પૂર્વામ્

[એવં પૂર્વામ્પૂર્વાં સંહતાં જુહોતિ

]
ઇત્યાદિ પ્રત્યાહુતિ યોજયિતવ્યમ્ ॥
સ્વાહાન્તાભિઃ પ્રત્યૃચં હોમાઃ

[યામુત્તરામગ્નેરાજ્યભાગસ્ય જુહોતિ રક્ષોદેવત્યા સા યાં દક્ષિણતઃ સોમસ્ય પિતૃદેવત્યા સા

તસ્માદન્તરા હોતવ્યા દેવલોક એવ હૂયન્તે

યાં હુત્વા પૂર્વામપરાં જુહોતિ સાપક્રામન્તી સ પાપીયાન્ યજમાનો ભવતિ

યાં પરામ્પરાં સંહતાં જુહોતિ સાભિક્રામન્તી સ વસીયાન્ યજમાનો ભવતિ

યામનગ્નૌ જુહોતિ સાન્ધા તયા ચક્ષુર્યજમાનસ્ય મીયતે સોઽન્ધમ્ભાવુકો યજમાનો ભવતિ

યાં ધૂમે જુહોતિ સા તમસિ હૂયતે સોઽરોચકો યજમાનો ભવતિ

યાં જ્યોતિષ્મતિ જુહોતિ તયા બ્રહ્મવર્ચસી ભવતિ તસ્માજ્જ્યોતિષ્મતિ હોતવ્યમ્

]
સર્વત્ર હવિરાજ્યં ચ ચતુર્ગહીતમ્ । ઉક્તં ચ ઽસર્વત્ર ચતુર્ગૃહીતેન હોમઃઽ ॥
[એવમ્ અસ્મૈ ક્ષત્રમગ્નીષોમૌ (6.54.2) ઇત્યગ્નીષોમીયસ્ય