કૌષીતકિબ્રાહ્મણ · અધ્યાય 26.2

અથ.હ.એક.ઊર્ધ્વાન્.એવ.માસાન્.ઉપયન્ત્ય્.ઊર્ધ્વાન્ય્.અહાનિ ।

ઊર્ધ્વમ્.વા.ઉ.વયમ્.સંવત્સરમ્.રોહામ.ઇતિ.વદન્તઃ ।

માસા.એવ.આવર્તેરન્.ન.અહાનિ.ઇત્ય્.એકે ।

ય.એવ.એષ.પૃષ્ઠ્યઃ.ષડહઃ.પુનઃ.પરસ્તાત્.પર્યેતિ.તેન.માસા.આવૃત્તા.ઇતિ.વદન્તઃ । (સોમ: છન્દોમાહ્)

તદ્.આહુર્.વિદૂર.રૂપમ્.વા.એતદ્.યત્.ત્રિવૃચ્.ચ.ત્રયસ્.ત્રિંશશ્.ચ.સ્તોમૌ । (સોમ: છન્દોમાહ્)

તદ્.યથા.ગિરિ.શિખરાત્.કર્તમ્.અભિ.પ્રસ્કન્દેદ્.એવમ્.તત્.સ્તોમ.કૃન્તત્રમ્ ।

તસ્માદ્.એવ.અહાનિ.વર્તેરન્ । (સોમ: છન્દોમાહ્)

નો.માસા.અસ્તોમ.કૃન્તત્રતાયા.ઇતિ ।

અથ.અતો.ગો.આયુષોર્.મીમાંસા ।

વિહૃતે.ગો.આયુષી.ઉપેયુઃ ।

અહોરાત્રે.વૈ.ગો.આયુષી । (સોમ: છન્દોમાહ્)

વિહૃતે.વા.ઇમે.અહોરાત્રે.અન્યોન્યસ્મિન્ ।

અથો.દ્યાવા.પૃથિવી.વૈ.ગો.આયુષી । (સોમ: છન્દોમાહ્)

વિહૃતે.વા.ઇમે.દ્યાવા.પૃથિવી.અન્યોન્યસ્મિન્ ।

અથો.પ્રાણ.અપાનૌ.વૈ.ગો.આયુષી । (સોમ: છન્દોમાહ્)

વિહૃતૌ.વા.ઇમૌ.પ્રાણ.અપાનાવ્.અન્યોન્યસ્મિન્.પ્રતિતિષ્ઠતઃ ।

તે.હ.એક.ઊર્ધ્વે.ઉપયન્ત્ય્.ઊર્ધ્વે.ઉપેતવ્યે.ગો.આયુષી.ઇતિ । (સોમ: છન્દોમાહ્)

અન્વાભિપ્લવિકાઃ.સ્તોમા.આવર્તત્ન્તે.દશરાત્રમ્.અનુપૃષ્ઠ્યસ્.સ્તોમા.ઇતિ.વદન્તઃ ।

તદ્.યદ્.એવ.ઇદમ્.દ્વિતીયમ્.અહર્.યચ્.ચ.તૃતીયમ્.એતે.વા.ઉ.ગો.આયુષી । (સોમ: છન્દોમાહ્)

અથ.કશ્ચિત્.શસ્ત્રે.વા.અનુવચને.વા.પ્રમત્ત.ઉપહન્યાદ્.વિચિકિત્સા.વા.સ્યાદ્.ઉપહતમ્.અબુદ્ધમ્.અતિક્રાન્તમ્.મન્યમાનો.મનસા.વૃત્ત.અન્તમ્.ઈક્ષમાણો.વિનિવૃત્ય.ઉપહતમ્.અનુપહતમ્.કૃત્વા.આનન્તર્યાત્.પ્રયોગઃ.સ્યાદ્.વૃત્ત.અન્તાદ્.ઇતિ.મીમાંસન્તે । (સોમ: છન્દોમાહ્)

અથ.હ.સ્મ.આહ.પૈઙ્ગ્યો.ન.આનન્તર્યાત્.પ્રયોગઃ.સ્યાદ્.અતિરિક્તો.વા.એષ.મન્ત્રઃ.સ્યાદ્.યો.અવચનાદ્.દ્વિર્.ઉચ્યતે । (સોમ: છન્દોમાહ્)

તસ્માન્.ન.આન્તર્યાત્.પ્રયોગઃ.સ્યાદ્.ઇતિ.હ.સ્મ.આહ.પૈઙ્ગ્યઃ । (સોમ: છન્દોમાહ્)

અથ.હ.સ્મ.આહ.કૌષીતકિઃ.પરિમિત.ફલાનિ.વા.એતાનિ.કર્માણિ.યેષુ.પરિમિતો.મન્ત્ર.ગણઃ.પ્રયુજ્યતે । (સોમ: છન્દોમાહ્)

અથ.અપરિમિત.ફલાનિ.યેષુ.અપરિમિતો.મન્ત્ર.ગણઃ.પ્રયુજ્યતે । (સોમ: છન્દોમાહ્)

મનો.વા.એતદ્.યદ્.અપરિમિતમ્.પ્રજાપતિર્.વૈ.મનો.યજ્ઞ.ઉ.વૈ.પ્રજાપતિઃ.સ્વયમ્.વૈ.તદ્.યજ્ઞો.યજ્ઞસ્ય.જુષતે.યન્.મનો.મનસસ્.તસ્માદ્.આનન્તર્યાત્.પ્રયોગઃ.સ્યાદ્.ઇતિ.હ.સ્મ.આહ.કૌષીતકિર્ । (સોમ: છન્દોમાહ્)

મિતમ્.હ.વૈ.મિતેન.જયત્ય્.અમિતમ્.અમિતેન.અપરિમિતસ્ય.અવરુદ્ધ્યા.અનુલ્બણમ્.એતદ્.ઇતિ.હ.સ્મ.આહ.કૌષીતકિર્ । (સોમ: છન્દોમાહ્)

ન.આહુતિમ્.જુહુયાત્.તથા.હ.યજમાનઃ.સ્વર્ગાંલ્.લોકાન્ત્.સર્વાન્.કામાન્.સર્વા.અષ્ટીઃ.સર્વમ્.ચ.અમૃતત્વમ્.આપ્નોતિ.સર્વેષામ્.ચ.ભૂતાનામ્.શ્રૈષ્ઠ્યમ્.સ્વારાજ્યમ્.આધિપત્યમ્.પર્યેતિ.યસ્ય.એવમ્.ક્રિયતે । (સોમ: છન્દોમાહ્)

અથ.યદ્ય્.ઊર્ધ્વમ્.પરિધાનાત્.પ્રણવ.વષટ્.કારયોર્.વા.ઊર્ધ્વમ્.યાજ્યા.પુરોનુવાક્યયોર્.બુધ્યેત.અતિક્રાન્તમ્.ઉલ્બણમ્.એતસ્યામ્.વેલાયામ્.ભવતિ.ઇતિ.હ.સ્મ.આહ.પ્રાગહિઃ । (સોમ: છન્દોમાહ્)

તસ્માન્.ન.એતસ્યામ્.વેલાયામ્.અતિક્રાન્તમ્.ઉલ્બણમ્.સદસ્યો.બોધયેત.ઇતિ.હ.સ્મ.આહ.પૈઙ્ગ્યઃ । (સોમ: છન્દોમાહ્)

સ્થાણુમ્.વા.ઋચ્છતિ.ગર્તે.વા.પતતિ.ધીયતે.વા.પ્ર.વા.મીયત.ઇતિ.હ.સ્મ.આહ.યદ્ય્.અતિક્રાન્તમ્.ઉલ્બણમ્.સદસ્યો.બોધયેત । (સોમ: છન્દોમાહ્)

કૃતસ્ય.અનાવૃત્તિર્.ઇતિ.હ.સ્મ.આહ.આરુણિર્.ગુણ.લોપ.ઇતિ.શ્વેતકેતુસ્.તસ્માન્.ન.અતિક્રાન્તમ્.ઉલ્બણમ્.સદસ્યો.બોધયેત.ઇતિ.હ.સ્મ.આહ.પૈઙ્ગ્યઃ । (સોમ: છન્દોમાહ્)

અંહો.વા.એતદ્.યજ્ઞસ્ય.યદ્ય્.અતિક્રાન્તમ્.ઉલ્બણમ્.સદસ્યો.બોધયેત.ઇતિ.તસ્માન્.ન.અતિક્રાન્તમ્.ઉલ્બણમ્.સદસ્યો.બોધયેત.ઇતિ.હ.સ્મ.આહ.પૈઙ્ગ્યઃ । (સોમ: છન્દોમાહ્)

અથ.હ.સ્મ.આહ.દૈવોદાસિઃ.પ્રતર્દનો.નૈમિષીયાણામ્.સત્રમ્.ઉપગમ્ય.ઉપાસ્યદ્.ય.વિચિકિત્સામ્.પપ્રચ્છ.યદ્ય્.અતિક્રાન્તમ્.ઉલ્બણમ્.સદસ્યો.બોધયેત.ઋત્વિજામ્.વા.અન્યતમો.બુધ્યેત.કથમ્.વો.અનુલ્બણમ્.સ્યાત્.ઇતિ । (સોમ: છન્દોમાહ્)

ત.ઉ.હ.તૂષ્ણીમ્.આસુસ્.તેષામ્.અલીકયુર્.વાચસ્પતો.બ્રહ્મા.આસ.સ.હ.ઉવાચ.ન.અહમ્.એતદ્.વેદ.હન્ત.પૂર્વેષામ્.આચાર્યમ્.સ્થવિરમ્.જાતૂકર્ણ્યમ્.પૃછાનિ.ઇતિ । (સોમ: છન્દોમાહ્)

તમ્.હ.પપ્રચ્છ.યદ્ય્.અતિક્રાન્તમ્.ઉલ્બણમ્.કર્તા.વા.સ્વયમ્.બુધ્યેત.અન્યો.વા.બોધયેત.કથમ્.તદ્.ઉલ્બણમ્.અનુલ્બણમ્.ભવેત્.પુનર્.વચનમ્.વા.નિગદમ્.વા.યાજ્યામ્.વા.યદ્.વા.અન્યત્.સર્વમ્.તત્.પુનર્.બ્રૂયાદ્.ઇતિ.યાવન્.માત્રમ્.ઉલ્બણમ્.તાવદ્.બ્રૂયાદ્.ઋચમ્.વા.અર્ધર્ચમ્.વા.પાદમ્.વા.પદમ્.વા.વર્ણમ્.વા.ઇતિ.હ.સ્મ.આહ.જાતૂકર્ણ્યઃ । (સોમ: છન્દોમાહ્)

અથ.હ.સ્મ.આહ.કૌષીતકિર્.ન.મન્ત્રમ્.પુનર્.બ્રૂયાન્.ન.આહુતિમ્.જુહુયાદ્.અનુલ્બણમ્.એતદ્.ઇતિ.હ.સ્મ.આહ.કૌષીતકિઃ । (સોમ: છન્દોમાહ્)

યદ્દ્.હિ.હોતારો.યજ્ઞસ્ય.કિંચિદ્.ઉલ્બણમ્.અબુધ્યમાનાઃ.કુર્વન્તિ.સર્વમ્.તદ્.અગ્નિર્.દૈવો.હોતા.અનુલ્બણમ્.કરોતિ.તદ્.એતદ્.ઋચા.અભ્યુદિતમ્ । (સોમ: છન્દોમાહ્)

યત્.પાકત્રા.મનસા.દીન.દક્ષા.ન.યજ્ઞસ્ય.મન્વતે.મર્ત્યાસઃ.અગ્નિષ્.ટદ્દ્.હોતા.ક્રતુવિદ્.વિજાનન્.યજિષ્ઠો.દેવામ્.ઋતુશો.યજાતિ.ઇતિ.યચ્.ચ.આહ.સંસ્થિતે.યજ્ઞે.અયાડ્.(.અયાદ્.).યજ્ઞમ્.જાતવેદા.ઇત્ય્.અયાક્ષીદ્.ઇમમ્.યજ્ઞમ્.જાતવેદા.ઇતિ.તદ્.આહ.અન્તરઃ.પૂર્વો.અસ્મિન્.નિષદ્ય.ઇતિ.યદ્.આહ.અગ્નિર્.હ.દૈવો.હોતા.માનુષાદ્દ્.હોતુઃ.પૂર્વો.નિષદ્ય.યજત.ઇતિ.તદ્.આહ.આશિષમ્.એવ.ઉત્તરેણ.અર્ધર્ચેન.વદતિ.પૂર્વયા.વા.ઋચા । (સોમ: છન્દોમાહ્)