કઠિનવસ્તુ · અધ્યાય 1

ઉદ્દાનમ્* ॥
સાકેતેન હિ કસ્યચિદ્ વિતરિતં મર્દિતં ( 276ર્1 = ગ્બ્મ્ 6.864 ) ચ કાલેન પુદ્ગલો માતૃકાપદાન્ય્ અકૃતેન વિંશતિઃ કરણીયેન દ્વાદશિકા
સાકેતેન વર્ષોપગતા શાસ્તુર્ દર્શનકામ્યયા
કર્દમે ઉષ્ણેન ક્લાન્તાનાં ચીવરં તત્ર સમ્મતમ્* ॥ ॥
કઠિન-વ્ 1. બુદ્ધો ભગવાં શ્રાવસ્ત્યાં વર્ષા ઉપગતો જેતવને ઽનાથપિણ્ડદસ્યારામે । તેન ખલુ સમયેન સંબહુલા ભિક્ષવઃ સાકેતે વર્ષોપગતાસ્ ત્રયાણાં વાર્ષિકાણાં માસાનામ્ અત્યયાત્ કૃતચીવરા નિષ્ઠિતચીવરાઃ સમાદાય પાત્રચીવરં બહુતૃણે બહુકર્દમે ઉષ્ણેન ક્લામ્યન્તઃ સ્વેદપર્યાકુલીકૃતશરીરા યેન શ્રાવસ્તીં તેન ચારિકાં ચરન્ત ઃ શ્રાવસ્તીમ્ અનુપ્રાપ્તાઃ અથ સંબહુલા ભિક્ષવઃ પાત્રચીવરં પ્રતિશમય્ય પાદૌ પ્રક્ષાલ્ય યેન ભગવાંસ્ તેનોપસંક્રાન્તા ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે નિષણ્ણાઃ
કઠિન-વ્ 2. ધર્મતા ખલુ બુદ્ધા ભગવન્ત આગન્તુકાન્ ભિક્ષૂન્ અનયા પ્રતિસંમોદનયા પ્રતિસંમોદ ન્ તે । કુતો યૂયં ભિક્ષવ એતર્હ્ય્ આગચ્છત : કુત્ર વા સ્થ વર્ષા ઉષિતા ઇતિ પ્રતિસંમોદતે ભગવાન્ આગન્તુકાન્ ભિક્ષૂન્ અનયા પ્રતિસંમોદનયા સુખં સ્પર્શં વર્ષા નયા કુતો યૂયં ભિક્ષવ એતર્હ્ય્ આગચ્છથ કુત્ર વા સ્થ વર્ષા ઉષિતાઃ તે કથયંતિ સાકેતાદ્ વયં ભદન્ત્ઽ; એતર્હ્ય્ આગચ્છામ સાકેતે વા સ્મ વર્ષા ઉષિતાઃ કચ્ચિદ્ યૂયં ભિક્ષવઃ સાકેતે સુખં સ્પર્શં વર્ષા ઉષિતા ન વા સ્થ ક્લાન્તાઃ પિણ્ડકેન તથ્યં વયં ભદન્ત ( મત્સુમુર 189 ) સાકેત સુખં સ્પર્શં વર્ષા ઉષિતા ન વા સ્મ ઃ ક્લાન્તા ઃ પિણ્ડકેનાપિ તુ વયં સમાદાય પાત્રચીવરં બહુતૃણે બહુકર્દમે ઉષ્ણેન ક્લામ્યન્ત ઃ સ્વેદપર્યાકુલીકૃતશરીરા જનપદચારિકાં ચરન્તઃ કૃચ્છ્રેણેહાનુપ્રાપ્તાઃ
કઠિન-વ્ 3. ભગવાન્ સંલક્ષયતિ । ક્લામ્યન્તિ બત મે શ્રાવકાઃ સમાદાય પાત્રચીવરં બહુતૃણે બહુકર્દમે ઉષ્ણેન ક્લામ્યન્તિ સ્વેદપર્યાકુલીકૃતશરીરા જનપદચારિકાં ચરન્તો યન્વ્ અહં ભિક્ષૂણાં સ્પર્શવિહારાર્થં દાત્રીણાં ચ દેયધર્મપરિભોગાર્થં ભિક્ષૂણાં કઠિનમ્ અનુજાનીયં । યસ્માત્ પંચાનુશંસા ઃ કઠિનાસ્તરે ન દશાહપરમં ન માસપરમં ન રાત્રિ વિ પ્રવાસાઃ સાન્તરોત્તરેણ ચીવરેણ જનપદચારિકાં ( મત્સુમુર 190 ) પ્રક્રમણં યાવદપ્ ત્ અ ં વિકલ્પિ ત ચીવરધારણમ્ ઇતિ । અપરે ઽપિ પંચાનુશંસા ઃ । ન ગણભોજનં ન ( મત્સુમુર 191 ) પરંપરભોજનં ન કુલેષ્વ્ આનિમન્ત્રિતચારિકા યાવદાપ્તં ચીવરપર્યેષણં ( મત્સુમુર 192 ) કાર્તિકાન્ માસાદ્ યાવત્ ફાલ્ગુનો માસો અત્રાન્તરાત્ સાસ્તૃતકઠિ ના નાં લાભ ઇતિ વિદિત્વા ભિક્ષૂન્ આમન્ત્રયતે સ્મ । તસ્માત્ તર્હિ ભિક્ષવો ઽનુજાનામિ ભિક્ષૂણાં સ્પર્શવિહારાર્થં દાત્રીણાં ચ દેયધર્મપરિભોગાર્થં વર્ષોષિતૈર્ ભિક્ષુભિઃ કઠિનમ્ આસ્તર્તવ્યં યસ્માત્ પંચાનુશંસા ઃ કઠિને ન દશાહપરમં પૂર્વવદ્ યાવદ્ આસ્તૃતકઠિનાનાં લાભ ઇતિ
કઠિન-વ્ 4. ઉક્તં ભગવતા કઠિનમ્ આસ્તર્તવ્યમ્ ઇતિ ભિક્ષવો ન જાનતે કથમ્ ( મત્સુમુર 193 ) આસ્તર્તવ્યમ્ ઇતિ । ભગવાન્ આહ । યદ્ વર્ષોષિતસ્ય સંઘસ્ય ચીવરલાભઃ સંપદ્યતે તસ્માદ્ આસ્તર્તવ્યં એવં ચ પુનર્ આસ્તર્તવ્યં પૂર્વવત્* સામગ્ર્યમ્ આરોચયિતવ્યં ઇદં ચીવરં વર્ષોષિતસ્ય સંઘસ્ય ચીવરલાભઃ સંપન્નઃ યદિ સંઘસ્યાભિરુચિતમ્ અનેન ચીવરેણ સંઘસ્ય કઠિનમ્ ( 276વ્1 = ગ્બ્મ્ 6.865 ) આસ્તરિષ્યતિ । તતઃ પશ્ચાદ્ અપરસ્મિન્ દિવસે શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્તવાચિકયા ભિક્ષૂં ( મત્સુમુર 194 ) સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સન્નિષણ્ણે સન્નિપતિતે એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્ય મ્
કઠિન-વ્ 5. શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઇદં ચીવરં વર્ષોષિતસ્ય સંઘસ્ય ચીવરલાભઃ સંપન્નઃ સંઘસ્ય કઠિનમ્ અભિરુચિતં અનેન ચીવરેણ કઠિનમ્ આસ્તરિતું । યેનાસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાત્ પ્રક્રામન્તઃ ( મત્સુમુર 195 ) પુરાણચીવરાણાં અપ્ય્ અવિપ્રવાસો ભવિષ્યતિ પ્રાગ્ એવ નવકાનાં સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘઃ ઇદં ચીવરં કઠિનાર્થં સંમન્યેતાનેન ચીવરેણ સંઘસ્ય કઠિનમ્ આસ્તરિષ્યતિ યેનાસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાત્* પ્રક્રામન્તઃ પુરાણચીવરાણામ્ અપ્ય્ અવિપ્રવાસો ભવિષ્યતિ પ્રાગ્ એવ નવકાનામ્ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિઃ ॥ એવં ચ કર્મ કર્તવ્યં
કઠિન-વ્ 6. શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઇદં ચીવરં વર્ષોષિતસ્ય સંઘસ્ય ચીવરલાભઃ સંપન્નઃ સંઘસ્ય ચાભિરુચિતં કઠિનં કર્તું તત્ સંઘ ઇદં ચીવરં કઠિનાર્થં સંમન્યતે અનેન ચીવરેણ સંઘસ્ય કઠિનમ્ આસ્તરિષ્યતિ યેનાસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાત્ પ્રક્રામતઃ પુરાણચીવરકાણામ્ અપ્ય્ અવિપ્રવાસો ભવિષ્યતિ પ્રાગ્ એવ નવકાનાં ( મત્સુમુર 196 ) યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે ઇદં ચીવરં કઠિનાર્થં સંમન્તુમ્ અનેન ચીવરેણ સંઘસ્ય કઠિનમ્ આસ્તરિષ્યતિ યેનાસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાત્ પ્રક્રમત ઃ પુરાણચીવરકાણામ્ અપ્ય્ અવિપ્રવાસો ભવિષ્યતિ પ્રાગ્ એવ નવકાનાં સ તૂષ્ણીં ન ક્ષમતે ભાષન્તાં સંમતઃ સંઘેન ઇદં ચીવરં કઠિનાર્થમ્ અનેન ચીવરેણ સંઘસ્ય કઠિનમ્ આસ્તરિષ્યતિ યેનાસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાત્* પ્રક્રામતઃ પુરાણચીવરકાણામ્ અપ્ય્ અવિપ્રવાસો ભવિષ્યતિ પ્રાગ્ એવ નવકાનાં ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીં એવમ્ એતદ્ ધારયામિ
કઠિન-વ્ 7. તતઃ પશ્ચાત્ કઠિનાસ્તારકો ભિક્ષુઃ સંમન્તવ્યઃ પંચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતઃ કઠિનાસ્તારકો ભિક્ષુર્ અસંમતો ન સંમન્તવ્યઃ સંમતશ્ ચાવકાશયિતવ્યઃ કતમૈઃ પંચભિઃ અવર્ષિકો વર્ષછિન્નકઃ ( મત્સુમુર 197 ) પશ્ચિમકાં વર્ષામ્ ઉપગતો અન્યત્ર વર્ષોષિતઃ શિક્ષાદત્તકઃ અપરે અપિ પંચ ન સંમન્તવ્યાઃ પારિવાસિક મૂલપારિવાસિક માનાપ્ય મૂલમાનાપ્યચાર ઉત્ક્ષિપ્તકઃ અપરે પંચ ન સંમન્તવ્યા ચ્છન્દાદ્ ગચ્છતિ દ્વેષાં મોહાદ્ ભયાદ્ ગચ્છતિ આસ્તૃતં ચાનાસ્તૃતં કઠિનં ન જાનાતિ : પંચભિસ્ તુ ધર્મૈઃ સમન્વાગતઃ કઠિનાસ્તારકો ભિક્ષુર્ અસંમતશ્ ચ સંમન્તવ્ય ઃ સંમતશ્ ચ્ અ ન્ આવકાશયિતવ્યઃ કતમૈઃ પંચભિઃ ન ચ્છન્દાદ્ ગચ્છતિ ન દ્વેષાન્ ન મોહાન્ ન ભયાદ્ ગચ્છતિ આસ્તૃતાનાસ્તૃતં ચ કઠિનં જાનાતિ
કઠિન-વ્ 8. એવં ચ પુનઃ સંમન્તવ્યઃ શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા પૂર્વવદ્ ( મત્સુમુર 198 ) યાવદ્ ઉત્સાહયિતવ્યઃ ઉત્સહસે ત્વમ્ એવંનામા સંઘસ્ય કઠિન્ અમ્ આસ્તર્તુમ્ ઇતિ સચેદ્ ઉત્સહતે તે ન વક્તવ્યં ઉત્સહેદ્ ઇતિ । તતઃ પશ્ચાદ્ એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યમ્*
કઠિન-વ્ 9અ. શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ અયમ્ એવંનામા કઠિનાસ્તારકો ભિક્ષુર્ ઉત્સહતે સંઘસ્ય કઠિનમ્ આસ્તર્તું સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો ( 277ર્1 = ગ્બ્મ્ 6.866 ) યત્ સંઘઃ એવંનામાનં કઠિનાસ્તારકં સંમન્યેત એવંનામા કઠિનાસ્તરકઃ સંઘસ્ય કઠિનમ્ આસ્તરિષ્યત્ ઈતિ એષા જ્ઞપ્તિઃ એવં ચ કર્મ કર્તવ્યં

કઠિન-વ્ 9બ્. શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ અયમ્ એવંનામા કઠિનાસ્તારક ઉત્સહે સંઘસ્ય કઠિનમ્ આસ્તર્તું તત્ સંઘ એવંનામાનં કઠિનાસ્તારકં સંમન્યેત અયમ્ એવંનામા કઠિનાસ્તરકઃ સંઘસ્ય કઠિનમ્ આસ્તરિષ્યત્ ઇ યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે એવંનામાનં કઠિનાસ્તારકં સંમન્તું એવંનામા કઠિનાસ્તારકઃ સંઘસ્ય કઠિનમ્ આસ્તરિષ્યતિ તે તૂષ્ણી ં ન ક્ષમતે ભાષન્તાં સંમતઃ સંઘેન એવંનામા કઠિનાસ્તારકઃ સંઘસ્ય કઠિનમ્ આસ્તરિષ્યતિ ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તુષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ
કઠિન-વ્ 10. તતઃ કઠિનાસ્તારકસ્ય ભિક્ષો ર્ જ્ઞપ્ત્યા કઠિનં આસ્તરિતવ્યં ( મત્સુમુર 200 ) શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઇદં ચીવરં સંઘેન કઠિનાર્થં સંમતમ્ અયં ચૈવંનામા કઠિનાસ્તારકો ભિક્ષુઃ સંમતઃ સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘઃ ઇદં ચીવરં કઠિનાર્થમ્ એવંનામ્નો ભિક્ષોર્ અનુપ્રદદ્યાદ્ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિઃ
કઠિન-વ્ 11. કઠિનાસ્તારકસ્યાહં ભિક્ષોર્ આસમુદાચારિકાં ધર્માં પ્રજ્ઞપયિષ્યામિ કઠિનાસ્તારકેન ભિક્ષુણા કઠિનેન સર્વત્ર પૂર્વંગમેન ભવિતવ્યમ્* ધાવતા વિતરતા ચ્છિન્દતા સીવતા રંજયતા અન્તતો દ્વૌ ત્રયો વા સૂચીપદકા દાતવ્યા દ્વૌ ત્રયો વા ચિત્તોત્પાદા ઉત્પાદયિતવ્ય ઃ
કઠિન-વ્ 12. તતઃ પશ્ચાદ્ આશ્વયુજમાસે શુક્લપક્ષપંચદશ્યાં આરોચયિતવ્યમ્* : ( મત્સુમુર 201 ) શ્વો ઽહમ્ આયુષ્મન્ત ઃ કઠિનમ્ આસ્તરિષ્યામિ । યુષ્માભિ ઃ સ્વકસ્વકાનિ ચીવરાણિ પ્રત્યુદ્ધર્તવ્યાનિ ઇતિ તતઃ કઠિનાસ્તારકેણ ( મત્સુમુર 202 ) ભિક્ષુણા કઠિન ં ગન્ધપુષ્પાન્વિતં સુરભિધૂપધૂપિતં કૃત્વા શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્તવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સન્નિષણ્ણે સન્નિપતિતે વૃદ્ધાન્તે સ્થાપયિતવ્યં તતો વૃદ્ધાન્તે સ્થિવા કઠિનં ગૃહીત્વા વક્તવ્યં
કઠિન-વ્ 13. શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઇદં ચીવરં સંઘેન કઠિનં સંમતમ્ અહં ચૈવંનામા ભિક્ષુઃ કઠિનાસ્તારકઃ સો ઽહમ્ એવંનામા કઠિનાસ્તારકસ્ તેન ચીવરેણ સંઘસ્ય કઠિનમ્ આસ્તરિષ્યામીતિ । એવં દ્વિર્ અપિ તૃર્ અપિ તત આસ્તીર્ય સંઘસ્થવિરસ્ય પુરસ્તાત્ સ્થિત્વા એવં વક્તવ્યં સમન્વાહર સ્થવિર ઇદં ચીવરં સંઘેન કઠિનં ( મત્સુમુર 203 ) સંમતમ્ અહં ચૈવંનામા કઠિનાસ્તારકસ્ તન્ મયા અનેન ચીવરેણ સંઘસ્ય કઠિનમ્ આસ્તૃતમ્ ઇતિ
કઠિન-વ્ 14. તેન વક્તવ્યં સાધ્વ્ આસ્તૃતં સુષ્ઠ્વ્ આસ્તૃતં યો ઽત્ર લાભસ્ ચાનુશંસશ્ ચ સો ઽસ્માકમ્ ઇતિ એવં દ્વિર્ અપિ તૃર્ અપિ યાવત્ સંઘનવકસ્ય સર્વૈર્ વક્તવ્યં સાધ્વ્ આસ્તૃતં સુષ્ઠ્વ્ આસ્તૃતં યો ઽત્ર લાભશ્ ચાનુશંસશ્ ચ સો ઽસ્માકમ્ ઇતિ
કઠિન-વ્ 15. કઠિનાસ્તારકેણ ભિક્ષુણા કઠિનં ગૃહીત્વા ન પ્રસ્રાવકુટિં ન વર્ચસ્કુટિં ન ધૂમાગારં પ્રવેષ્ટવ્યં નાભ્યવકાશે સ્થાતવ્યં ન બહિઃસીમાં ગન્તવ્યં સચેદ્ ગચ્છતિ ન તસ્યાં વસ્તવ્યં ( મત્સુમુર 204 ) કઠિનાસ્તારકો ભિક્ષુર્ યથાપ્રજ્ઞપ્તાન્ આસમુદાચારિકાં ધર્માન્ ન સમાદાય વર્તતે સાતિસારો ભવતિ
કઠિન-વ્ 16. તતઃ કઠિનાસ્તારકેન ભિક્ષુણા ફાલ્ગુનમાસે શુક્લપક્ષ પંચદશ્યાં પુનર્ આરોચયિતવ્યં શ્વા આયુષ્મન્ત ઃ કઠિનમ્ ઉદ્ધરિષ્યામિ યૂયં સ્વકસ્વકાનિ ચીવરાણ્ય્ અધિતિષ્ઠતેતિ । યશ્ ચ તત્ર લાભઃ સંપન્નઃ સ સંઘેન ભાજયિતવ્ય ઃ ॥
કઠિન-વ્ 17. આયુશ્માન્ ઉપાલી બુદ્ધં ભગવન્તં પૃચ્છતિ । કતીનાં ભદન્ત કઠિનમ્ અન્ આસ્તૃતં પઞ્ચાનામ્ ઉપાલિં અવર્ષિકસ્ય વર્ષાચ્છિન્નકસ્ય પશ્ચિમકા ં ( 277વ્1 = ગ્બ્મ્ 6.867 ) વર્ષા ં ઉપગતસ્ય અન્યત્ર વર્ષોપગતસ્ય તસ્મિં કઠિન આસ્તીર્યમાણે અસંમુખીભૂતસ્ય । અપરેષામ્ અપિ પંચાનામ્ અનાસ્તૃતં પારિવાસિકસ્ય પર્યુષિતપરિવાસસ્ય માનાપ્યચારિકસ્ય ચરિતમાનાપ્યસ્ય શિક્ષાદત્તકસ્ય ચ
કઠિન-વ્ 18. કતીનાં ભદન્તૈવ લાભો નાનુશંસા । પઞ્ચાનામ્ ઉપાલિન્ અવર્ષિકસ્ય વર્ષાચ્છિન્નકસ્ય પશ્ચિમકાં વર્ષામ્ ઉપગતસ્યાન્યત્ર વર્ષોપગતસ્ય તસ્મિં કઠિન અસ્તીર્યમાણ સંમુખીભૂતસ્ય । અપરેષામ્ અપિ પઞ્ચાનાં પારિવાસિકસ્ય પર્યુષિતપરિવાસસ્ય માનાપ્યચારિકસ્ય ચરિતમાનાપ્યસ્ય શિક્ષાદત્તકસ્ય ચ
કઠિન-વ્ 19. કાતીનાં ભદન્ત નૈવ લાભો નાનુશંસઃ પંચાનામ્ ઉપાલિં અદર્શનાયોત્ક્ષિપ્તકસ્ય અપ્રતિકર્મણાયોત્ક્ષિપ્તકસ્ય અપ્રતિનિસૃષ્ટે । પાપકે દૃષ્ટિગતે ઉત્ક્ષિપ્તકસ્ય અન્યત્ર વર્ષોષિતસ્ય ભિન્ને ચ સંઘે અધર્મે પાક્ષિકસ્ય
કઠિન-વ્ 20. સંબહુલા ભિક્ષવો જનપદચારિકાં ચરન્તઃ ચોરૈર્ મુષિતાસ્ તે ઽનુપૂર્વેણ શ્રાવસ્તીમ્ અનુપ્રાપ્તા ભિક્ષુભિર્ દૃષ્ટા ઃ સ્વાગતં સ્વાગતં આયુષ્મન્તઃ કચ્ચિત્ સુખચર્યા । કીદૃશી આયુષ્મન્તઃ સુખચર્યા ચોરૈર્ મુષિતા ઃ સ્મ ઃ । અસ્માકમ્ આયુષ્મન્તઃ પ્રભૂતો લાભઃ સંપન્નઃ યદિ કઠિનમ્ ઉદ્ધ્રિયતે ચીવરૈર્ યુષ્માકં સંવિભાગં કુર્મ ઇતિ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ ભગવાન્ આહ । તસ્માદ્ અનુજાનામિ ચોરૈર્ મુષિતકાનાં ભિક્ષૂણામ્ અર્થાય કઠિનમ્ ઉદ્ધર્તવ્યં એવં ચ પુનર્ ઉદ્ધર્તવ્યં શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્તવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સન્નિષણ્ણે સન્નિપતિતે એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યમ્*
કઠિન-વ્ 21. શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ યાવદ્ એવાસ્મિન્ન્ આવાસે સમગ્રેણ સંઘેન કઠિનમ્ આસ્તૃતં સંબહુલાશ્ ચ ભિક્ષવઃ ચોરૈર્ મુષિતા આગતાઃ સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘશ્ ચોરૈર્ મુષિતકાનાં ભિક્ષૂણામ્ અર્થાય કઠિનમ્ ઉદ્ધરેદ્ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિઃ એવં ચ કર્મ કર્તવ્યમ્*
કઠિન-વ્ 22અ. શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ યાવદ્ એવાસ્મિન્ન્ આવાસે સમગ્રેણ સંઘેન કઠિનમ્ આસ્તૃતં સંબહુલાશ્ ચ ભિક્ષવશ્ ચોરૈર્ મુષિતકા આગતા સ્ તત્ સંઘશ્ ચોરૈર્ મુષિતકાનાં ભિક્ષૂણામ્ અર્થાય કઠિનમ્ ઉદ્ધરતિ યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે ચોરમુષિતકાનાં ભિક્ષૂણામ્ અર્થાય કઠિનમ્ ઉદ્ધરિતું તે તૂષ્ણીં ન ક્ષમતે ભાષન્તાં ઉદ્ધૃતં સંઘેન ચોરમુષિતકાનાં ભિક્ષૂણામ્ અર્થાય કઠિનં ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ।
કઠિન-વ્ 22બ્. તસ્માદ્ યો લાભઃ સંપન્નઃ સ ભાજયિતવ્યઃ ભાજિતે યસ્યાભિપ્રેતન્ તેન સ્વકાત્ પ્રત્યંશાચ્ ચૌરમુષિતકાનાં ભિક્ષૂણાં સંવિભાગઃ કર્તવ્યઃ ॥ ॥
ઉદ્દાનમ્* ॥
વિતરિતં વિલિખિતં ચ ધુટી ગણ્ડૂષપટ્ટિકા
ઉપધિપરિષણ્ડો ચ પુરાણસન્નિહિતફુપ્ફુસમ્* ॥ ॥
કઠિન-વ્ 23. આયુષ્માન્ ઉપાલી બુદ્ધં ભગવન્તં પૃચ્છતિ । લભ્યં ભદન્ત વિતરિતેન ચીવરકેણ કઠિનમ્ આસ્તર્તુમ્* ન લભ્યમ્ ઉપાલિન્* લભ્યં ( મત્સુમુર 208 ) ભદન્ત વિલિખિતેન દકશાટિકાચીવરેણ ગણ્ડૂષચીવરેણ પટ્ટિકાચીવરેણ પ્લોતિકાચીવરેણ પરિષણ્ડાચીવરેણ પુરાણચીવરેણ ( મત્સુમુર 209 ) સન્નિહિતચીવરેણ ફુપ્ફુસચીવરેણ કઠિનમ્ આસ્તર્તું ન લભ્યમ્ ઉપાલિન્* ॥ ॥
ઉદ્દાનમ્* ॥ ॥
મર્દિતં ચાપ્ય્ અકાલેન પુદ્ગલસ્ય તૃચીવરમ્*
અકલ્પિકમ્ અસંચ્છનં ન કુર્યાદ્ ઊનપંચકમ્*
અસંમતમ્ અનાસ્તૃતં બહિઃસીમે ન રોહતિ ॥ ॥

કઠિન-વ્ 24. આયુષ્માન્ ( 278ર્1 = ગ્બ્મ્ 6.868 ) ઉપાલી બુદ્ધં ભગવન્તં પૃચ્છતિ લભ્યં ભદન્ત મર્દિતેન ચીવરેણ કઠિનમ્ આસ્તર્તું ન લભ્યમ્ ઉપાલિન્* લભ્યં ભદન્ત અકાલચીવરેણ પૌદ્ગલિકયા સંઘાટ્યા ( મત્સુમુર 211 ) ઉત્તરાસંગેન અન્તર્વાસેન અકલ્પિકેન ચીવરેણ અચ્છિનકેન ઊનપંચકેન અસમ્મતેન ચીવરેણ અસમ્મતેન ( મત્સુમુર 212 ) કઠિનાસ્તારકેન બહિઃસીમાસમ્મતેન કઠિનચીવરેણ બહિઃસીમાસંમતેન કઠિનાસ્તારકેન કઠિનમ્ આસ્તર્તું ન લભ્યમ્ ઉપાલિન્* ॥ ॥
ઉદ્દાનમ્* ॥ ॥
કાલિકં ચાપિ ત્રૈમાસ્યમ્ અહન્તં ચૈવ કલ્પિકમ્*
આત્યયિકં પૈલોતિકં પુદ્ગલસ્ય તૃચીવરમ્* ॥ ॥
કઠિન-વ્ 25. લભ્યં ભદન્ત કાલિકેન ચીવરેણ સંઘસ્ય કઠિનમ્ આસ્તર્તું લભ્યં ઉપાલિન્* યો ભદન્ત ત્રૈમાસ્યાત્યયાત્ સંઘસ્ય ચીવરલાભઃ સંપદ્યતે તેન લભ્યં કઠિનમ્ આસ્તર્તું લભ્યમ્ ઉપાલિં અહતચીવરેણ લભ્યં અહતકલ્પિતેન લભ્યં આત્યયિકચીવરેણ લભ્યં પૌલોતિકચીવરેણ લભ્યં પૌલોતિકયા ( મત્સુમુર 214 ) સંઘાટ્યા ન લભ્યં લભ્યં ભદન્ત પૌદ્ગલિકયા સંઘાટ્યા કઠિનમ્ આસ્તર્તું લભ્યમ્ ઉપાલિન્ સચેત્ સંઘે નિસૃષ્ટા ભવતિ એવમ્ ઉત્તરાસંગેનાન્તર્વાસેન ॥ ॥
ઉદ્દાનમ્* ॥ ॥
પૌદ્ગલિકં ગાર્હાપતકં પંચકં સાધિકપંચિકં
સંમતમ્ આસ્તૃતં ચૈવ અન્તઃસીમે ચ રોહૌ ॥ ॥
કઠિન-વ્ 26. લભ્યં ભદન્ત પૌદ્ગલિકેન ચીવરેણ કઠિનમ્ આસ્તર્તું ન લભ્યમ્ ઉપાલિં લભ્યં સચેત્ સંઘે નિસૃષ્ટં ભવતિ ગૃહપતિચીવરેણ ન લભ્યં લભ્યં સચેત્ સંઘે નિસૃષ્ટં ( મત્સુમુર 216 ) ભવતિ પંચકેન લભ્યં સાધિકેન પંચકેન લભ્યં સમ્મતેન કઠિનચીવરે ણ કઠિનાસ્તારકેન લભ્યં અન્તઃસીમાસમ્મતેન કઠિનચીવરેણ લભ્યં અન્તઃસીમાસમ્મતેન કઠિનાસ્તારકેન લભ્યં
કઠિન-વ્ 27. અષ્ટૌ માતૃકાપદાનિ કઠિનોદ્ધારાય સંવર્તન્તે કતમે ઽષ્ટૌ પ્રક્રમણં નિષ્ઠાપનં સન્નિષ્ઠાપનં નાશનં શ્રવણં સીમાતિક્રાન્તં ( મત્સુમુર 217 ) આશાચ્છેદકં કઠિનોદ્ધારમ્ એવાષ્ટમમ્* પ્રક્રમણાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારા નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ સન્નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ નાશનાન્તિકઃ શ્રવણાન્તિકઃ સીમાતિક્રાન્તિકઃ આશાચ્છેદકઃ કઠિનોદ્ધારમ્ એવાષ્ટમમ્*
કઠિન-વ્ 28. પ્રક્રમણાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ કતમઃ યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાત્* અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ સમાદાય પાત્રચીવરં બહિઃસીમાં પ્રક્રમત્ય્ અપુનરાગમનાય તસ્ય પ્રક્રમણાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ
કઠિન-વ્ 29. નિષ્ઠાપન્ આન્તિક્ અઃ કઠિનોદ્ધારઃ કતમઃ યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ પ્રત્યેષ્ ય્ આમિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ તસ્યૈવં ભવતિ ન હૈવ પ્રત્યેષ્ ય્ આમ્ય્ અપિ તુ ચીવરં કરિષ્યામીતિ તસ્ય નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ
કઠિન-વ્ 30. સન્નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ કતમઃ યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ ( મત્સુમુર 219 ) આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ । તસ્યૈવં ભવતિ ન હૈવ પ્રત્યેષ્યામિ નાપિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ તસ્ય સન્નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ ॥
કઠિન-વ્ 31. નાશનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ કતમઃ યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ ( મત્સુમુર 220 ) આવાસાદ્ અકૃત ચ્ ઈ વરો ઽન્ ઇ ષ્ઠિતચીવરઃ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ પ્રત્યેષ્યામિ ( 278વ્1 = ગ્બ્મ્ 6.869 ) ચીવરં કરિષ્યામિ । તસ્યૈવં ભવતિ ન હૈવ પ્રત્યેષ્યામિ અપિ તુ ચીવરં કરિષ્યામીતિ સ તદ્ આરભતે આરબ્ધં તુ નશ્યતિ તસ્ય નાશનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ
કઠિન-વ્ 32. શ્રવણાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ કતમઃ યથાપિ તદ્ ભિક્ષુઃ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામિ સમગ્રેણ ચ સંઘેન કઠિનમ્ ઉદ્ધૃતં સ શૃણોતિ સમગ્રેણ સંઘેન કઠિનમ્ ઉદ્ધૃતમ્ ઇતિ શ્રુત્વા ચાભ્યનુમોદતે સાધૂદ્ધૃતં સુષ્ઠૂદ્ધૃતમ્ ઇતિ । તસ્ય શ્રવણાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ
કઠિન-વ્ 33. સીમાતિક્રાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ કતમઃ યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરો બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ પ્રત્યેષ્યામિ ન પ્રત્યેષ્યામીતિ સીમાં ચાતિક્રામતિ તસ્ય સીમાતિક્રાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ
કઠિન-વ્ 34. આશાચ્છેદકઃ કઠિનોદ્ધારઃ કતમઃ યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરો બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ તસ્ય યા સા ચીવરપ્રત્યાશા સા સર્વેણ સર્વં સમુચ્છિદ્યતે તસ્યાશાચ્છેદકઃ કઠિનોદ્ધારઃ
કઠિન-વ્ 35. કઠિનોદ્ધાર એવાષ્ટમઃ કતમઃ યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ ( મત્સુમુર 222 ) આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરો બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ ચાગત્ય કઠિનોદ્ધારઃ પ્રત્યનુભવતિ તસ્ય કઠિનોધાર એવાષ્ટમઃ ॥ ॥
ઉદ્દાનમ્* ॥
અકૃતેન હિ વિંશતિ વિકૃતેન હિ વિંશતિ
આશયા વિંશતિં કુર્યાદ્ અનાસયા ચૈવ વિંશિકામ્* ॥ ॥
કઠિન-વ્ 36. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવર ઃ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ । તસ્યૈવં ભવતિ ન હૈવ પ્રત્યેષ્યામિ અપિ તુ ચીવરં કરિષ્યામીતિ તસ્ય નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ
કઠિન-વ્ 37. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરો બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામિ । તસ્યૈવં ભવતિ ન હૈવ પ્રત્યેષ્યામિ નાપિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ તસ્ય સ ન્ નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ
કઠિન-વ્ 38. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ । સ તદ્ આરભતે આરબ્ધં ચાસ્ય નશ્યતિ તસ્ય નાશનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ ।
કઠિન-વ્ 39. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરો બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરકં કરિષ્યામીતિ । સમગ્રેણ ચ સંઘેન કઠિનમ્ ઉદ્ધૃતં સ શૃણોતિ સમગ્રેણ સંઘેન કઠિનમ્ ઉદ્ધૃતમ્ ઇતિ શ્રુત્વા ચાભ્યનુમોદતે સાધૂદ્ધૃતં સુષ્ઠૂદ્ધૃતમ્ ઇતિ । તસ્ય શ્રવણાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધાર-મ્-ઇતિ ॥
કઠિન-વ્ 40. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરો બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ । પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામિ તસ્ય તત્ર ગતસ્યૈવં ભવતિ ન હૈવ પ્રત્યેષ્યામ્ય્ અપિ તુ ચીવરં કરિષ્યામીતિ તસ્ય નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ ॥
કઠિન-વ્ 41. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરો બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામિ । તસ્ય તત્ર ગતસ્યૈવં ભવતિ ( 279ર્1 = ગ્બ્મ્ 6.870 ) ન હૈવ પ્રત્યેષ્યામિ નાપિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ તસ્ય સ ન્ નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ

કઠિન-વ્ 42. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરો બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ સ તત્ર ગત આરભતે આરબ્ધં ચાસ્ય નશ્યતિ તસ્ય નાશનાન્તિ કઃ કઠિનોદ્ધારઃ
કઠિન-વ્ 43. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચી વ રઃ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ સમગ્રેણ ચ સંઘેન કઠિનમ્ ઉદ્ધૃતં સ શૃણોતિ સમગ્રેણ સંઘેન કઠિનમ્ ઉદ્ધૃતમ્ ઇતિ । સ શ્રુત્વા ચા ભ્ય નુમોદતે સાધૂદ્ધૃતં સુષ્ઠૂદ્ધૃતમ્ ઇતિ તસ્ય શ્રાવણાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ ॥
કઠિન-વ્ 44. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ પલિગોધસન્તતિ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ તસ્યૈવં ભવતિ ન હૈવ પ્રત્યેષ્યામ્ય્ અપિ તુ ચીવરં કરિષ્યામીતિ । તસ્ય નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ ॥
કઠિન-વ્ 45. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ પલિગોધસન્તતિઃ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ । તસ્યૈવં ભવતિ ન હૈવ પ્રત્યેષ્યામિ નાપિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ તસ્ય સન્ નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ

કઠિન-વ્ 46. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ પલિગોધસન્તતિ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ । સ તદ્ આરભતે આરબ્ધં ચાસ્ય નશ્યતિ તસ્ય નાશનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ ॥
કઠિન-વ્ 47. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ ( મત્સુમુર 225 ) પલિગોધસન્તતિર્ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ । સમગ્રેણ ચ સંઘેન કઠિનમ્ ઉદ્ધૃતમ્* સ શૃણોતિ સમગ્રેણ સંઘેન કઠિનમ્ ઉદ્ધૃતમ્ ઇતિ શ્રુત્વા ચાભ્યનુમોદતે । સાધૂદ્ધૃતં સુષ્ઠૂદ્ધૃતમ્ ઇતિ ॥ તસ્ય શ્રાવણાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ ॥
કઠિન-વ્ 48. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ પલિગોધસંતતિ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ । તસ્ય તત્ર ગતસ્યૈવં ભવતિ ન હૈવ પ્રત્યેષ્યામિ અપિ તુ ચીવરકં કરિષ્યામીતિ તસ્ય નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ ॥
કઠિન-વ્ 49. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ પલિગોધસન્તતિર્ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ । તસ્ય ગતસ્યૈવં ભવતિ ન હૈવ પ્રત્યેષ્યામિ નાપિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ । તસ્ય સન્ નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ ॥
કઠિન-વ્ 50. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ પલિગોધસંતતિઃ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ । સ તત્ર ગતા આરભતે આરબ્ધં ચાસ્ય નશ્યતિ । તસ્ય નાશનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ ॥
કઠિન-વ્ 51. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ પલિગોધસન્તતિર્ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ ( 279વ્1 = ગ્બ્મ્ 6.871 ) પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ । સમગ્રેણ સંઘેન કઠિનમ્ ઉદ્ધૃતમ્* સ શૃણોતિ સમગ્રેણ સંઘેન કઠિનમ્ ઉદ્ધૃતમ્ ઇતિ શ્રુત્વા ચાભ્યનુમોદતે । સાધૂદ્ધૃતં સુષ્ઠૂદ્ધૃતમ્ ઇતિ ॥ તસ્ય શ્રાવણાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ ॥
કઠિન-વ્ 52. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ( મત્સુમુર 226 ) ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ વિચિકિત્સાસન્તતિર્ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ કિન્ નુ પ્રત્યેષ્યામિ આહોસ્વિ ન્ ન પ્રત્યેષ્યામીતિ તસ્યૈવં ભવતિ ન હૈવ પ્રત્યેષ્યામ્ય્ અપિ તુ ચીવરં કરિષ્યામીતિ તસ્ય નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ ॥
કઠિન-વ્ 53. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ વિચિકિત્સાસન્તતિર્ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ કિન્ નુ પ્રત્યેષ્યામિ આહોસ્વિન્ ન પ્રત્યેષ્યામીતિ તસ્યૈવં ભવતિ ન હૈવ પ્રત્યેષ્યામ્ય્ નાપિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ તસ્ય સન્ નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ ॥
કઠિન-વ્ 54. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ વિચિકિત્સાસન્તતિર્ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ । કિન્ નુ પ્રત્યેષ્યામ્ય્ આ હો સ્વિન્ ન પ્રત્યેષ્યામીતિ સ તદ્ આરભતે આરબ્ધં ચાસ્ય નશ્યતિ તસ્ય નાશનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ ॥
કઠિન-વ્ 55. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ વિચિકિત્સાસન્તતિર્ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ । કિન્ નુ ( મત્સુમુર 227 ) પ્રત્યેષ્યામિ આહોસ્વિન્ ન પ્રત્યેષ્યામીતિ સમગ્રેણ સંઘેન કઠિનમ્ ઉદ્ધૃતમ્* સ શૃણોતિ સમગ્રેણ સંઘેન કઠિનમ્ ઉદ્ધૃતમ્ ઇતિ શ્રુત્વા ચાભ્યનુમોદતે સાધૂદ્ધૃતં સુષ્ઠૂદ્ધૃતમ્ ઇતિ તસ્ય શ્રાવણાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ ॥
કઠિન-વ્ 56. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ । પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ તસ્યૈવં ભવતિ ન હૈવ પ્રત્યેષ્યામ્ય્ અપિ તુ ચીવરં કરિષ્યામીતિ તસ્ય નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ
પૂર્વસ્યાં વિ ં શિકાયાં અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવર ઇત્ય્ અત્રાનિષ્ઠિતચીવર ઇત્ય્ અપનીય વિપ્રકૃતચીવર ઇતિ દત્વા નાનાકારેણાપરા વિંશતિ કર્યા । ॥ ॥
કઠિન-વ્ 57. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરો બહિઃસીમાં પ્રક્રામત્ય્ આશયા પ્રત્યેષ્યામ્ ઇ ચીવરં કરિષ્યામ્ ઈતિ તસ્યૈવં ભવતિ । ન હૈવ પ્રત્યેષ્યામ્ય્ અપિ તુ ચીવરં કરિષ્યામીતિ તસ્ય નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ
આશયેત્ય્ અનેન વિશેષેણ પૂર્વવદ્ અપરા વિંશિકા કાર્યા ॥
કઠિન-વ્ 58. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ બહિઃસીમાં પ્રક્રામત્ય્ અનાશયા પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ । તસ્યૈવં ભવતિ ન હૈવ પ્રત્યેષ્યામ્ય્ અપિ તુ ચીવરં કરિષ્યામીતિ । તસ્ય નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ
અનાશયેત્ય્ અનેન વિશેષેણાપરા વિંશિકા કાર્યા ॥ ॥
ઉદ્દાનમ્* ॥
કરણીયેન દ્વાદશિકા પર્યેષણતયા તથા
દેશેન પંચિકાં કૃત્વા આવાસેન ચ પંચિકા ॥ ॥
કઠિન-વ્ 59. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરો બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ કરણીયેન પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ । તસ્યૈવં ભવતિ ન હૈવ પ્રત્યેષ્યામ્ય્ અપિ તુ ચીવરં ( 280ર્1 = ગ્બ્મ્ 6.872 ) કરિષ્યામીતિ તસ્ય નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ
કઠિન-વ્ 60. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ કરણીયેન પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ તસ્યૈવં ભવતિ ન હૈવ પ્રત્યેષ્યામ્ય્ નાપિ ચીવરકં કરિષ્યામીતિ । તસ્ય સન્નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ ॥
કઠિન-વ્ 61. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવર ઃ બહિઃસીમાં પ્રક્રા મતિ કરણીયેન પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ ( મત્સુમુર 229 ) સ તદ્ આરભતે આરબ્ધં ચાસ્ય નશ્યતિ તસ્ય નાશનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ ॥
કઠિન-વ્ 62. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ કરણીયેન પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ । સમગ્રેણ ચ સંઘેન કઠિનમ્ ઉદ્ધૃતં સ શૃણોતિ સમગ્રેણ સંઘેન કઠિનમ્ ઉદ્ધૃતમ્ ઇતિ શ્રુત્વા ચાભ્યનુમોદતે સાધૂદ્ધૃતં સુષ્ઠૂદ્ધૃતમ્ ઇતિ । તસ્ય શ્રાવણાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ ॥
કઠિન-વ્ 63. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ કરણીયેન પ્રત્યેષ્યામિ ચીવરં કરિષ્યામીતિ । તસ્ય તત્ર ગતસ્યૈવં ભવતિ ન હૈવ પ્રત્યેષ્યામ્ય્ અપિ તુ ચીવરં કરિષ્યામીતિ તસ્ય નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ ॥
યથાપિ તત્ર ગતસ્યેત્ય્ અનેન વિશેષેણ નિષ્ઠાપનાન્તિક ઉક્તઃ એવં સન્ નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ

નાશનાન્તિકઃ

શ્રાવણાન્તિક ઃ

કઠિન-વ્ 64. યથાપિ તદ્ ભિક્ષુર્ આસ્તીર્ણકઠિનાદ્ આવાસાદ્ અકૃતચીવરો ઽનિષ્ઠિતચીવરઃ વિચિકિત્સાસંતતિર્ બહિઃસીમાં પ્રક્રામતિ કરણીયેન કિં નુ પ્રત્યેષ્યામિ આહોસ્વિન્ ન પ્રત્યેષ્યામીતિ તસ્યૈવં ભવતિ ન હૈવ પ્રત્યેષ્યામ્ય્ અપિ તુ ચીવરં કરિષ્યામીતિ તસ્ય નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ કઠિનોદ્ધારઃ

યથા વિચિકિત્સાસન્ તતિર્ ઇત્ય્ અનેન વિશેષેણ નિષ્ઠાપનાન્તિક ઉક્તઃ ॥ એવં સન્નિષ્ઠાપનાન્તિકઃ

નાશનાન્તિકઃ

શ્રવણાન્તિકઃ