કથાસરિત્સાગર · અધ્યાય 7.6
% - - વ્। - વ્ વ્ વ્ - વ્। વ્ - વ્। - - % વસન્તતિલક (14)
% - - વ્ - વ્। વ્ વ્ -। વ્। વ્ -। વ્ - - % વસન્તતિલક (14)
% - - વ્ - વ્ વ્ વ્ - વ્। વ્। - વ્ - - % વસન્તતિલક (14)
% - - વ્ -। વ્ વ્ વ્ -। વ્ વ્ -। વ્ - - % વસન્તતિલક (14)
ઇતિ મહાકવિશ્રીસોમદેવભટ્ટવિરચિતે કથાસરિત્સાગરે રત્નપ્રભાલમ્બકે પઞ્ચમસ્ તરઙ્ગઃ ।
ષષ્ઠસ્ તરઙ્ગઃ ।
તતઃ પ્રાતઃ પુના રત્નપ્રભાસદ્મનિ તં સ્થિતમ્ ।
નરવાહનદત્તં તે ગોમુખાદ્યા ઉપાગમન્
% વ્ -। - -। વ્ -। - - % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ - - વ્ વ્। -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ વ્ - વ્ વ્ - -। -। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ - -। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
મરુભૂતિઃ સ તુ મનાક્પીતાસવમદાલસઃ ।
બદ્ધપુષ્પો ઽનુલિપ્તશ્ ચ વિલમ્બિત ઉપાયયૌ
% વ્ વ્ - -। વ્। વ્। વ્ - % અ ન-વિપુલા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - - વ્ વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ - -। વ્ - -। વ્। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - વ્ વ્। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
પ્રસ્ખલત્પદયા ગત્યા હાસયંસ્તં ગિરા તદા ।
તન્નીતિરઞ્જિતમુખો નર્મણોવાચ ગોમુખઃ
% - વ્ - વ્ વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% - વ્ - -। વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - વ્ - વ્ વ્ વ્ -। % ચ્ ન-વિપુલા
% - વ્ - - વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
યૌગન્ધરાયણસુતો ભૂત્વા નીતિં ન વેત્સિ કિમ્ ।
પ્રાતઃ પિબસિ મદ્યં યન્મત્તઃ પ્રભુમુપૈષિ ચ
% - - વ્ - વ્ વ્ વ્ -। % અ ન-વિપુલા
% - -। - -। વ્। - વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। વ્ વ્ વ્। - -। - % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - -। વ્ વ્ વ્ - વ્। - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તચ્ છ્રુત્વા તં ક્રુધા ક્ષીબો મરુભૂતિર્ જગાદ સઃ ।
એતન્ મે પ્રભુણા વાચ્યમમુના ગુરુણાપિ વા
% -। - -। -। વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% વ્ વ્ - -। વ્ - વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। -। વ્ વ્ -। - વ્ % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ વ્ -। વ્ વ્ - વ્। - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ત્વં તુ કઃ શિક્ષયસિ મામિત્યકાત્મજ રે વદ ।
ઇત્ય્ ઉક્તવન્તં તં ભૂયો હસન્નાહ સ ગોમુખઃ
% -। વ્। -। - વ્ વ્ વ્। - % અ ન-વિપુલા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - વ્ - વ્ વ્। -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% -। - વ્ - -। -। - -। % ચ્ મ-વિપુલા
% વ્ - - વ્। વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ભર્ત્સયન્ત્યવિનીતં કિં સ્વવાચા પ્રભવિષ્ણવઃ ।
અવશ્યં તસ્ય વક્તવ્યં તત્પાર્શ્વસ્થૈર્યથોચિતમ્
% - વ્ - વ્ વ્ - -। -। % અ પથ્યા
% વ્ - -। વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - -। - વ્। - - -। % ચ્ પથ્યા
% - - - - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
સત્યં ચેત્યકપુત્રો ઽહં ત્વં મન્ત્રિવૃષભઃ પુનઃ ।
વક્તિ તે જાડ્યમ્ એવૈતદ્વિષાણે સ્તઃ પરં ન તે
% - -। - વ્ વ્ - -। -। % અ પથ્યા
% -। - વ્ વ્ વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્। -। - વ્। - - - % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ - -। -। વ્ -। વ્। - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ઇત્ય્ ઉક્તો ગોમુખેનાત્ર મરુભૂતિરભાષત ।
તવ્ ઐવ વૃષભત્વં હિ ગોમુખસ્યોપપદ્યતે
% -। - -। - વ્ - - વ્। % અ પથ્યા
% વ્ વ્ - વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્। - વ્। વ્ વ્ - -। વ્। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ - - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તથાપિ યદદાન્તો ઽસિ સો ઽયં તે જાતિસંકરઃ ।
એતચ્ છ્રુત્વાત્ર સર્વેષુ હસત્સૂવાચ ગોમુખઃ
% વ્ - વ્। વ્ વ્ - -। વ્। % અ પથ્યા
% -। -। -। - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। - - વ્। - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - - - વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
મરુભૂતિરયં રત્નં જાતુ યત્નશતૈરપિ ।
અવેધ્યં વજ્રમેતસ્મિન્ ગુણં કો હિ પ્રવેશયેત્
% વ્ વ્ - વ્ વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% - વ્। - વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - -। - વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ -। -। -। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
અન્યત્પુરુષરત્નં તદ્યદયત્નેન વેધ્યતે ।
સિકતાસેતુવૃત્તાન્તં શૃણુ ચાત્ર નિદર્શનમ્
% - - વ્ વ્ વ્ - -। - % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ વ્ - - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ વ્ - - વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ વ્। - વ્। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
આસીત્ કોઽપિ પ્રતિષ્ઠાને તપોદત્ત ઇતિ દ્વિજઃ ।
સ પિત્રા ક્લેશ્યમાનો ઽપિ વિદ્યા નાધ્યૈત શૈશવે
% - -। - -। વ્ - - -। % અ પથ્યા
% વ્ - - વ્। વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્। - -। - વ્ - -। વ્। % ચ્ પથ્યા
% - -। - - વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
અનન્તરં ગર્હ્યમાણઃ સર્વૈરનુશયાન્વિતઃ ।
સ વિદ્યાસિદ્ધયે તપ્તું તપો ગઙ્ગાતટં યયૌ
% વ્ - વ્ -। - વ્ - -। % અ ર-વિપુલા
% - - વ્ વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્। - - - વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ -। - -। વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તત્રાશ્રિતોગ્રતપસસ્ તસ્ય તં વીક્ષ્ય વિસ્મિતઃ ।
વારયિષ્યન્દ્વિજચ્છદ્મા શક્રો નિકટમાયયૌ
% - - વ્ - વ્ વ્ વ્ -। % અ ન-વિપુલા
% - વ્। -। - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ - - વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% - -। વ્ વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
આગત્ય ચ સ ગઙ્ગાયાસ્તટાચ્ચિક્ષેપ વારિણિ ।
ઉદ્ધૃત્યોદ્ધૃત્ય સિકતાઃ પશ્યતસ્ તસ્ય સોર્મિણિ
% - - વ્। વ્। વ્। - - - % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ - - - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - - - વ્। વ્ વ્ -। % ચ્ ન-વિપુલા
% - વ્ -। - વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તદ્ દૃષ્ટ્વા મુક્તમૌનસ્ તં તપોદત્તઃ સ પૃષ્ટવાન્ ।
અશ્રાન્તઃ કિમ્ ઇદં બ્રહ્મન્ કરોષીતિ સકૌતુકમ્
% -। - -। - વ્ - -। -। % અ પથ્યા
% વ્ - - -। વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - -। વ્। વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - - વ્। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
નિર્બન્ધપૃષ્ટઃ સ ચ તં શક્રો ઽવાદીદ્દ્વિજાકૃતિઃ ।
સેતું બધ્નામિ ગઙ્ગાયાં તારાય પ્રાણિનામિતિ
% - - વ્ - -। વ્। વ્। -। % અ ભ-વિપુલા
% - -। - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। - - વ્। - - -। % ચ્ પથ્યા
% - - -। - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તતો ઽબ્રવીત્તપોદત્તઃ સેતુઃ કિં મૂર્ખ બધ્યતે ।
ગઙ્ગાયામોઘહાર્યાભિઃ સિકતાભિઃ કદાચન
% વ્ -। વ્ - વ્ - - -। % અ પથ્યા
% - -। -। - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - - - વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ વ્ - -। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તચ્ છ્રુત્વા તમ્ ઉવાચૈવં શક્રો ઽથ દ્વિજરૂપધૃક્ ।
યદ્યેવં વેત્સિ તદ્વિદ્યાં વિના પાઠં વિના શ્રુતમ્
% -। - -। વ્। વ્ - - -। % અ પથ્યા
% - -। -। વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - -। - વ્। - - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ -। - -। વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
કસ્માદ્વ્રતોપવાસાદ્યૈસ્ત્વં સાધયિતુમુદ્યતઃ ।
ઇયં શશવિષાણેચ્છા વ્યોમ્નિ વા ચિત્રકલ્પના
% - - વ્ - વ્ - - - % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% -। - વ્ વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ -। વ્ વ્ વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% - વ્। -। - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
અનક્ષરો લિપિન્યાસો યદ્વિદ્યાધ્યયનં વિના ।
એવં યદિ ભવેદેતન્નહ્યધીયીત કશ્ચન
% વ્ - વ્ -। વ્ - - -। % અ પથ્યા
% - - - વ્ વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। વ્ વ્। વ્ - - - % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - વ્ - - વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ઇત્ય્ ઉક્તઃ સ તપોદત્તઃ શક્રેણ દ્વિજરૂપિણા ।
વિચાર્ય તત્તથા મત્વા તપસ્ત્યક્ત્વા ગૃહં યયૌ
% -। - -। વ્। વ્ - - -। % અ પથ્યા
% - - -। વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - વ્। - વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - - -। વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
એવં સુધીઃ સુખં બોધ્યો મરુભૂતિસ્તુ દુર્મતિઃ ।
ન શક્યતે બોધયિતું બોધ્યમાનશ્ ચ કુપ્યતિ
% - -। વ્ -। વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% વ્ વ્ - - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્। - વ્ -। - વ્ વ્ -। % ચ્ ભ-વિપુલા
% - વ્ - -। વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ઇત્ય્ ઉક્તે ગોમુખેનાત્ર મધ્યે હરિશિખો ઽભ્યધાત્ ।
ભવન્તિ સુખસંબોધ્યાઃ સત્યં દેવ સુમેધસઃ
% -। - -। - વ્ - - વ્। % અ પથ્યા
% - -। વ્ વ્ વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - વ્। વ્ વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% - -। - વ્। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તથા ચ પૂર્વમભવદ્ વારાણસ્યાં દ્વિજોત્તમઃ ।
કશ્ચિદ્વિરૂપશર્માખ્યો વિરૂપો નિર્ધનસ્તથા
% વ્ -। વ્। - વ્ વ્ વ્ -। % અ ન-વિપુલા
% - - - -। વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - વ્ - વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - -। - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
સ ચવૈરૂપ્યદૌર્ગત્યનિર્વિણ્ણસ્તત્તપોવનમ્ ।
ગત્વા તીવ્રં તપશ્ચક્રે રૂપદ્રવિણકાઙ્ક્ષયા
% વ્। વ્ - - વ્ - - વ્ % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - - - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। - -। વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% - - વ્ વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તતઃ સુરપતિઃ કૃત્વા વિકૃતવ્યાધિતાકૃતેઃ ।
જમ્બુકસ્યાધમં રૂપમેત્યાગ્રે તસ્ય તસ્થિવાન્
% વ્ -। વ્ વ્ વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% વ્ વ્ - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ - - વ્ -। - વ્ % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - - -। - વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તં વિલોક્ય પરીતાઙ્ગમક્ષિકાભિરલક્ષણમ્ ।
વિરૂપશર્મા શનકૈર્મનસા વિમમર્શ સઃ
% -। વ્ - વ્। વ્ - - વ્ % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - વ્ - વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - વ્ - -। વ્ વ્ - % ચ્ ભ-વિપુલા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ વ્ -। વ્ વ્ - વ્। - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ઈદૃશા અપિ જાયન્તે સંસારે પૂર્વકર્મભિઃ ।
તન્મમાલ્પમિદં ધાત્રા કૃતં યન્નેદૃશઃ કૃતઃ
% - વ્ -। વ્ વ્। - - -। % અ પથ્યા
% - - -। - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ - વ્ વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ -। - - વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
કો દૈવલિખિતં ભોગં લઙ્ઘયેદ્ ઇત્ય્ અવેત્ય સઃ ।
વિરૂપશર્મા શનકૈસ્ તપઃસ્થાનાદ્ યયૌ ગૃહમ્
% -। - વ્ વ્ વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% - વ્ -। -। વ્ - વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - વ્ - -। વ્ વ્ -। % ચ્ ભ-વિપુલા
% વ્ - - -। વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ઇત્થં સુબુદ્ધિરલ્પેન દેવ યત્નેન બોધ્યતે ।
ન કૃચ્છ્રેણાપિ મહતા નિર્વિચારમતિઃ પુનઃ
% - -। વ્ - વ્ - - વ્। % અ પથ્યા
% - વ્। - - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્। - - - વ્। વ્ વ્ -। % ચ્ ન-વિપુલા
% - વ્ - વ્ વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
એવં હરિશિખેનોક્તે શ્રદ્ધધાને ચ ગોમુખે ।
મરુભૂતિરનાત્મજ્ઞઃ ક્ષીબો ઽતિકુપિતો ઽબ્રવીત્
% - -। વ્ વ્ વ્ - - -। % અ પથ્યા
% - વ્ - -। વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ વ્ - વ્ વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% - -। વ્ વ્ વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
બલં ગોમુખ વાચ્યેવ ન તુ બાહ્વોર્ભવાદૃશામ્ ।
વાચાલૈઃ કલહઃ ક્લીબૈસ્ત્રપાકૃદ્બાહુશાલિનામ્
% વ્ -। - વ્ વ્। - - વ્। % અ પથ્યા
% વ્। વ્। - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - -। વ્ વ્ -। - - % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ - - - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ઇતિ બ્રુવાણં યુદ્ધેચ્છું મરુભૂતિં સ્મિતાનનઃ ।
નરવાહનદત્તો ઽથ પ્રભુઃ સ્વયમસાન્ત્વયત્
% વ્ -। વ્ - -। - - -। % અ મ-વિપુલા
% વ્ વ્ - -। વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ વ્ - વ્ વ્ - -। -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ -। વ્ વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
વિસૃજ્ય તં ચ સ્વગૃહં તં બાલસખિવત્સલઃ ।
કુર્વન્દિવસકાર્યાણિ નિનાય તદહઃ સુખમ્
% વ્ - વ્। -। -। વ્ વ્ -। % અ ભ-વિપુલા
% -। - વ્ વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - વ્ વ્ વ્ - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - વ્। વ્ વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
પ્રાતશ્ ચ સર્વેષ્વ્ આયાતેષ્વ્ એષુ મન્ત્રિષુ તં પ્રિયા ।
રત્નપ્રભા જગાદૈવં મરુભૂતૌ ત્રપાનતે
% - -। વ્। - -। - - -। % અ મ-વિપુલા
% - વ્। - વ્ વ્। -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - વ્ -। વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ વ્ - -। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ત્વમાર્યપુત્ર સુકૃતી યસ્ય તે સચિવા ઇમે ।
આબાલ્યસ્નેહનિગડનિબદ્ધાઃ શુદ્ધચેતસઃ
% વ્ - વ્ - વ્। વ્ વ્ -। % અ ન-વિપુલા
% - વ્। -। વ્ વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - - - વ્ વ્ વ્ વ્ % ચ્ ન-વિપુલા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ - -। - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
એતે ચ ધન્યા યેષાં ત્વમીદૃક્સ્નેહપરઃ પ્રભુઃ ।
પ્રાક્કર્મોપાર્જિતા યૂયમન્યોન્યસ્ય ન સંશયઃ
% - -। વ્। - -। - -। વ્ % અ મ-વિપુલા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - - - વ્ વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - - - વ્ -। - વ્ % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - - - વ્। વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
એવમ્ ઉક્તે તયા રાજ્ઞ્યા વસન્તકસુતો ઽબ્રવીત્ ।
નરવાહનદત્તસ્ય નર્મમિત્ત્રં તપન્તકઃ
% - વ્। - -। વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% વ્ - વ્ વ્ વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ વ્ - વ્ વ્ - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ - -। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
સત્યં પુર્વાર્જિતો ઽયં નઃ સ્વામી સર્વં હિ તિષ્ઠતિ ।
પૂર્વકર્મવશાદેવ તથા ચ શ્રૂયતાં કથા
% - -। - - વ્ -। -। -। % અ પથ્યા
% - -। - -। વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ - વ્ વ્ - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% વ્ -। -। - વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
અભુચ્છ્રીકણ્ઠનિલયે વિલાસપુરનામનિ ।
પુરે વિનયશીલાખ્યો નામ્નાન્વર્થેન ભૂપતિઃ
% વ્ - - - વ્ વ્ વ્ -। % અ ન-વિપુલા
% વ્ - વ્ વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ -। વ્ વ્ વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% - - - - વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તસ્ય પ્રાણસમા દેવી બભૂવ કમલપ્રભા ।
તયા સાકં ચ ભોગૈકસક્તસ્ તસ્થૌ ચિરાય સઃ
% - -। - વ્ વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% વ્ - વ્। વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ -। - -। વ્। - - વ્ % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - -। - -। વ્ - વ્। - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
અથ કાલેન ભૂપસ્ય જરા સૌન્દર્યહારિણી ।
તસ્યાવિરાસીત્ તાં દૃષ્ટ્વા સ ચાસીદતિદુઃખિતઃ
% વ્ વ્। - - વ્। - - વ્। % અ પથ્યા
% વ્ -। - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - વ્ - -। -। - -। % ચ્ મ-વિપુલા
% વ્। - - વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
હિમાહતમિવામ્ભોજં પલિતમ્લાનમાનનમ્ ।
દર્શયામિ કથં દેવ્યૈ હા ધિઙ્મે મરણં વરમ્
% વ્ - વ્ વ્ વ્ - - -। % અ પથ્યા
% વ્ વ્ - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ - વ્। વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% -। - -। વ્ વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ઇત્યાદિ ચિન્તયન્ સો ઽથ સદસ્યાહૂય ભૂપતિઃ ।
વૈદ્યં તરુણચન્દ્રાખ્યં નિજગાદ કૃતાદરઃ
% - - વ્। - વ્ -। -। વ્। % અ પથ્યા
% વ્ - - - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। વ્ વ્ વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ વ્ - વ્। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ભદ્ર ભક્તસ્ત્વમસ્માસુ કુશલશ્ ચેતિ પૃચ્છ્યસે ।
અપ્ય્ અસ્તિ કાચિદ્ યુક્તિઃ સા યયેયં વાર્યતે જરા
% - વ્। - - વ્ - - વ્। % અ પથ્યા
% વ્ વ્ -। - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% -। - વ્। - -। - -। -। % ચ્ મ-વિપુલા
% વ્ - -। - વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તચ્ છ્રુત્વૈવ કલામાત્રસારો વાઞ્છન્સ પૂર્ણતામ્ ।
વક્રસ્તરુણચન્દ્રો ઽન્તઃ સત્યનામા વ્યચિન્તયત્
% -। - - વ્। વ્ - - વ્ % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - -। - - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - વ્ વ્ વ્ - -। -। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ - -। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
મૂર્ખો ઽયં નૃપતિર્ભોજ્યો મયા વેત્સ્યામિ ચ ક્રમાત્ ।
ઇતિ સંચિન્ત્ય સ ભિષક્તમ્ એવમ્ અવદન્નૃપમ્
% - -। -। વ્ વ્ - - -। % અ પથ્યા
% વ્ -। - - વ્। -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ વ્। - - વ્। વ્। વ્ - % ચ્ ન-વિપુલા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્। - વ્। વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
એકસ્ત્વં ભૂગૃહે માસાનષ્ટૌ યદિદમૌષધમ્ ।
ઉપયુઙ્ક્ષે તતો દેવ જરામપનયામિ તે
% - - -। - વ્ -। - - % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - -। વ્ વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ વ્ - -। વ્ -। - વ્। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - વ્ વ્ વ્ - વ્। - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
એતચ્ છ્રુત્વૈવ સ નૃપસ્તદ્ભૂગૃહમકારયત્ ।
ક્ષમન્તે ન વિચારં હિ મૂર્ખા વિષયલોલુપાઃ
% - -। - - વ્। વ્। વ્ - % અ ન-વિપુલા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - - વ્ વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - -। વ્। વ્ - -। વ્। % ચ્ પથ્યા
% - -। વ્ વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
રાજન્સત્ત્વેન પૂર્વેષાં તપસા ચ દમેન ચ ।
રસાયનાનિ સિદ્ધાનિ પ્રભાવેણ યુગસ્ય ચ
% - - - - વ્। - - -। % અ પથ્યા
% વ્ વ્ -। વ્। વ્ - વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - વ્ - વ્। - - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - - વ્। વ્ - વ્। - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
અદ્યત્વે ચ શ્રુતાન્યેવ રસાન્યેતાનિ ભૂપતે ।
સામગ્ર્યભાવાત્ કુર્વન્તિ યત્પ્રત્યુત વિપર્યયમ્
% - - -। -। વ્ - - વ્। % અ પથ્યા
% વ્ - - - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - વ્ - -। - - વ્। % ચ્ મ-વિપુલા
% - - વ્ વ્। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તન્ન યુક્તમિદં ધૂર્તાઃ ક્રીડન્ત્યેવ હિ બાલિશૈઃ ।
કિં દેવ સમતિક્રાન્તમાગચ્છતિ પુનર્વયઃ
% - વ્। - વ્ વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% - - - વ્। વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% -। - વ્। વ્ વ્ - - વ્ % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - - વ્ વ્। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ઇત્ય્ આદિ મન્ત્રિણાં વાક્યં ન લેભે તસ્ય ચાન્તરમ્ ।
આવૃતે હૃદયે રાજ્ઞો ગાઢયા ભોગતૃષ્ણયા
% -। - વ્। - વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% વ્। - -। - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ -। વ્ વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ -। - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
વિવેશ ચ ગિરા તસ્ય ભિષજસ્તત્સ ભૂગૃહમ્ ।
એકાકી વારિતાશેષરાજોચિતપરિચ્છદઃ
% વ્ - વ્। વ્। વ્ -। - વ્। % અ પથ્યા
% વ્ વ્ - - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - -। - વ્ - - વ્ % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - - વ્ વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
એકો વૈદ્યઃ સ્વભૃત્યેન સહૈકેનૈવ તસ્ય સઃ ।
તત્રૌષધાદિચર્યાયાં બભૂવ પરિચારકઃ
% - -। - -। વ્ - - વ્। % અ પથ્યા
% વ્ - - - વ્। - વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - વ્ - વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - વ્। વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તસ્થૌ ચ તત્ર સ નૃપો ભૂમિગર્ભે તમોમયે ।
અજ્ઞાન ઇવ ભૂયસ્ત્વાત્પ્રસૃતે હૃદયાદ્બહિઃ
% - -। વ્। - વ્। વ્। વ્ -। % અ ન-વિપુલા
% - વ્ - -। વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - વ્। વ્ વ્। - - - % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ વ્ -। વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ગતેષુ ચાત્ર માસેષુ ષણ્માત્રેષ્વ્ અસ્ય ભૂપતેઃ ।
વિલોક્યાભ્યધિકીભૂતાં તાં જરાં સ શઠો ભિષક્
% વ્ - વ્। - વ્। - - વ્। % અ પથ્યા
% - - -। - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - - વ્ વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% -। વ્ -। વ્। વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
આજહાર કમ્ અપ્ય્ એકં પુરુષં તાદૃશાકૃતિમ્ ।
રાજાનં ત્વાં કરોમીતિ યુવાનં કૃતસંવિદમ્
% - વ્ - વ્। વ્। -। - -। % અ પથ્યા
% વ્ વ્ -। - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - -। -। વ્ - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - -। વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તતઃ સુરઙ્ગાં ભૂગેહે દૂરાદ્દત્ત્વાત્ર તં નૃપમ્ ।
સુપ્તં હત્વા તયા નીત્વા સો ઽન્ધકૂપે ઽક્ષિપન્નિશિ
% વ્ -। વ્ - -। - - -। % અ મ-વિપુલા
% - - - - વ્। -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। - -। વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% -। વ્ - -। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તય્ ઐવ પુરુષં તં ચ તરુણં તત્ર ભૂગૃહે ।
પ્રવેશ્ય સ્થાપયામ્ આસ સુરઙ્ગાં પિદધે ચ તામ્
% વ્। - વ્। વ્ વ્ -। -। વ્। % અ પથ્યા
% વ્ વ્ -। - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - -। - વ્ -। - વ્। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - -। વ્ વ્ -। વ્। - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
સંપ્રાપ્ય મૂઢબુદ્ધીનામવકાશં નિરર્ગલમ્ ।
ઉચ્છૃઙ્ખલમતિઃ કુર્યાત્પ્રાકૃતઃ કિં ન સાહસમ્
% - - વ્। - વ્ - - - % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ વ્ - -। વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - વ્ વ્ વ્ -। - - % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - વ્ -। -। વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તતઃ સ સર્વાઃ પ્રકૃતીર્ વૈદ્યો ઽન્યેદ્યુર્ અભાષત ।
અજરો ઽયં કૃતસ્ તાવત્ ષડ્ભિર્ માસૈર્ મયા નૃપઃ
% વ્ -। વ્। - -। વ્ વ્ -। % અ ભ-વિપુલા
% - -। - વ્। વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ વ્ -। -। વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% - -। - -। વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
માસદ્વયેન ચૈતસ્ય રૂપમન્યદ્ભવિષ્યતિ ।
તદ્દૂરાત્કિંચિદાત્માનમસ્મૈ દર્શયતાધુના
% - - વ્ - વ્। - - વ્। % અ પથ્યા
% - વ્ - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - - - વ્ - - વ્ % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - -। - વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા ભૂગૃહદ્વારિ સર્વાનાનીય દર્શયન્ ।
તસ્મૈ ન્યવેદયદ્યૂને સ તેષાં નામકર્મણી
% -। - -। - વ્ - - વ્। % અ પથ્યા
% - - - - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। વ્ - વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્। - -। - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ઇત્ય્ અન્તઃપુરપર્યન્તં માસદ્વિતયમન્વહમ્ ।
ભૂગૃહે ઽબોધયદ્યુક્ત્યા યુવાનં પુરુષં સ તમ્
% -। - - વ્ વ્ - - -। % અ પથ્યા
% - - વ્ વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ -। - વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - -। વ્ વ્ -। વ્। - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
પ્રાપ્તે ચ સમયે તં સ ભોગપુષ્ટં ધરાગૃહાત્ ।
ઉજ્જહારાજરઃ સો ઽયં જાતો રાજેત્યુદાહરન્
% - -। વ્। વ્ વ્ -। -। વ્। % અ પથ્યા
% - વ્ - -। વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ - - વ્ -। -। -। % ચ્ પથ્યા
% - -। - - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તતશ્ ચૌષધિસંસિદ્ધિઃ સૈષ રાજેતિ તત્ર સઃ ।
પર્યવાર્યત હૃષ્ટાભિઃ પુમાન્ પ્રકૃતિભિર્ યુવા
% વ્ -। - વ્ વ્ - - -। % અ પથ્યા
% - વ્। - - વ્। - વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ - વ્ વ્। - - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ -। વ્ વ્ વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
અથ સ્નાતસ્તથા લબ્ધરાજ્યો રાજોચિતાઃ ક્રિયાઃ ।
ચકાર સ સહામાત્યૈઃ સોત્સવસ્તરુણઃ પુમાન્
% વ્ -। - - વ્ -। - વ્ % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - -। - - વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - વ્। વ્। વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ - વ્ વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તદાપ્રભૃતિ તસ્થૌ ચ કુર્વન્રાજ્યં સુખેન સઃ ।
નામાજર ઇતિ પ્રાપ્ય ક્રીડન્નન્તઃપુરૈઃ સહ
% વ્ - વ્ વ્ વ્। - -। વ્। % અ પથ્યા
% - - - -। વ્ - વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - વ્ વ્। વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% - - - - વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
સર્વે ચૈતમસંભાવ્યવૈદ્યવૃત્તાવિશઙ્કિનઃ ।
રસાયનપરાવૃત્તરૂપં સ્વં મેનિરે પ્રભુમ્
% - -। - વ્ વ્ - - વ્ % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - વ્ - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - વ્ વ્ વ્ - - વ્ % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - -। -। - વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
પ્રીત્યાનુરઞ્જ્ય પ્રકૃતીર્દેવીં ચ કમલપ્રભામ્ ।
સો ઽથ સ્વમિત્રૈરજરો રાજાભુઙ્ક્ત સહ શ્રિયમ્
% - - વ્ - -। વ્ વ્ - % અ ભ-વિપુલા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - -। વ્। વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% -। -। વ્ - - વ્ વ્ -। % ચ્ ભ-વિપુલા
% - - - વ્। વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
મિત્ત્રં ભેષજચન્દ્રાખ્યં તથાન્યં પદ્મદર્શનમ્ ।
ઉભે આત્મસમે ચક્રે હસ્યશ્વગ્રામપૂરિતે
% - -। - વ્ વ્ - - -। % અ પથ્યા
% વ્ - -। - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ -। - વ્ વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% - - - - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
વૈદ્યં તરુણચન્દ્રં તુ પ્રક્રિયાર્થમમાનયત્ ।
ન તુ તસ્મિન્ વિશશ્વાસ સત્યધર્મચ્યુતાત્મનિ
% - -। વ્ વ્ વ્ - -। -। % અ પથ્યા
% - વ્ - વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્। વ્। - -। વ્ - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ - - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
એકદા ચ સ વૈદ્યસ્તં સ્વૈરં રાજાનમ્ અબ્રવીત્ ।
કિં મામગણયિત્વૈવ સ્વાતન્ત્ર્યેણ વિચેષ્ટસે
% - વ્ -। વ્। વ્। - - -। % અ પથ્યા
% - -। - - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% -। - વ્ વ્ વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% - - - વ્। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તદ્વિસ્મૃતં યદા રાજા ભવાનિહ મયા કૃતઃ ।
તચ્ છ્રુત્વૈવ સ રાજા તમજરો વૈદ્યમભ્યધાત્
% - - વ્ -। વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% વ્ - વ્ વ્। વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% -। - - વ્। વ્। - -। વ્ % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ વ્ -। - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
અહો મૂર્ખો ઽસિ કઃ કસ્ય કર્તા દાતાપિ વા પુમાન્ ।
પ્રાક્તનં કર્મ હિ સખે કરોતિ ચ દદાતિ ચ
% વ્ -। - -। વ્। -। - વ્। % અ પથ્યા
% - -। - - વ્। -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ -। - વ્। વ્। વ્ -। % ચ્ ન-વિપુલા
% વ્ - વ્। વ્। વ્ - વ્। - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
અતસ્ત્વં મા કૃથા દર્પં તપઃસિદ્ધમિદં હિ મે ।
એતચ્ ચ દર્શયિષ્યામિ પ્રત્યક્ષમચિરેણ તે
% વ્ - -। -। વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% વ્ - - વ્ વ્ -। વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। વ્। - વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% - - વ્ વ્ વ્ - વ્। - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ઇત્ય્ ઉક્તસ્ તેન સ ત્રસ્ત ઇવ વૈદ્યો વ્યચિન્તયત્ ।
અહો કિમ્ અપ્ય્ અધૃષ્ટો ઽયં ધીરો જ્ઞાનીવ ભાષતે
% -। - -। - વ્। -। - વ્। % અ પથ્યા
% વ્ વ્। - -। વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ -। વ્। -। વ્ - -। -। % ચ્ પથ્યા
% - -। - - વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
યદ્રહસ્યાન્તરઙ્ગત્વં સ્વામિસંવનનં પરમ્ ।
તદ્ અપિ ક્ષમતે નાસ્મિન્નનુવર્ત્યસ્તદેષ મે
% - વ્ - - વ્ - - -। % અ પથ્યા
% - વ્ - વ્ વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્। વ્ -। વ્ વ્ -। - - % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ વ્ - - વ્ - વ્। - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
પશ્યામિ તાવત્કિમયં સાક્ષાન્મે દર્શયિષ્યતિ ।
ઇત્ય્ આલોચ્ય તથેત્ય્ એવં ભિષક્તૂષ્ણીં બભૂવ સઃ
% - - વ્। - - વ્ વ્ -। % અ ભ-વિપુલા
% - - -। - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% -। - - વ્। વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - - -। વ્ - વ્। - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
અન્યેદ્યુશ્ચાજરો રાજા પરિભ્રાન્તું સ નિર્યયૌ ।
ક્રીડંસ્તરુણચન્દ્રાદ્યૈઃ સેવ્યમાનાઃ સુહૃત્સખઃ
% - - - - વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% વ્ - - -। વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - વ્ વ્ વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ - -। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ભ્રામ્યન્ પ્રાપ્તો નદીતીરં યસ્યા મધ્યે દદર્શ સઃ ।
પ્રવાહે વહદાયાતં સૌવર્ણં પદ્મપઞ્ચકમ્
% - -। - -। વ્ - - -। % અ પથ્યા
% - -। - -। વ્ - વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - -। વ્ વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% - - -। - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
આનાયયચ્ ચ ભૃત્યૈસ્તદ્ગૃહીત્વા પ્રવિલોક્ય ચ ।
વૈદ્યં તરુણચન્દ્રં તં જગાદ નિકટસ્થિતમ્
% - - વ્ -। વ્। - - - % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ - -। વ્ વ્ - વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। વ્ વ્ વ્ - -। -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - વ્। વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
નદીતીરેણ ગચ્છ ત્વમુપરિષ્ટાદિતો ઽમુના ।
ઉત્પત્તિસ્થાનમ્ એતેષાં પઙ્કજાનાં ગવેષય
% વ્ - - - વ્। - -। વ્ % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ વ્ - - વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - - - વ્। - - -। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ - -। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તચ્ ચ દૃષ્ટ્વા ત્વમાગચ્છેઃ સુમહત્કૌતુકં હિ મે ।
અદ્ભુતેષ્વેષુ પદ્મેષુ ત્વં ચ દક્ષઃ સુહૃન્મમ
% -। વ્। - -। વ્ - - -। % અ પથ્યા
% વ્ વ્ - - વ્ -। વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ - - વ્। - - -। % ચ્ પથ્યા
% -। વ્। - -। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા પ્રેષિતસ્ તેન રાજ્ઞા સ વિવશો ભિષક્ ।
યથાદિષ્ટેન માર્ગેણ તથેતિ પ્રયયૌ તતઃ
% -। - -। - વ્ -। - વ્। % અ પથ્યા
% - -। વ્। વ્ વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - - - વ્। - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - -। વ્ વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
રાજાપ્યયાસીત્ સ્વપુરં સ ચ ગચ્છન્ ભિષક્ ક્રમાત્ ।
પ્રાપદાયતનં શૈવં નદ્યાસ્ તસ્યાસ્ તટસ્થિતમ્
% - - વ્ - -। વ્ વ્ -। % અ ભ-વિપુલા
% વ્। વ્। - -। વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ - વ્ વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% - -। - -। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તદગ્રે તત્સરિત્તીર્થતટે વટમહાતરુમ્ ।
અપશ્યલ્ લમ્બમાનં ચ તસ્મિન્નરકરઙ્કકમ્
% વ્ - -। - વ્ - - વ્ % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ -। વ્ વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - -। - વ્ - -। વ્। % ચ્ પથ્યા
% - - વ્ વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તતઃ શ્રાન્તઃ કૃતસ્નાનો દેવમ્ અભ્યર્ચ્ય તત્ર સઃ ।
યાવત્તિષ્ઠતિ મેઘો ઽત્ર તાવદાગત્ય વૃષ્ટવાન્
% વ્ -। - -। વ્ - - -। % અ પથ્યા
% - વ્। - - વ્। - વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - - વ્ વ્। - -। વ્। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ - - વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
મેઘાભિવૃષ્ટાત્ તસ્માચ્ ચ વટશાખાવલમ્બિનઃ ।
માનુષાસ્થિકરઙ્કાદ્યે ન્યપતંસ્તોયબિન્દવઃ
% - - વ્ - -। - -। વ્। % અ મ-વિપુલા
% વ્ વ્ - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ - વ્ વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ વ્ - - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
નદ્યાસ્તીર્થજલે તસ્યાસ્તેભ્યસ્તાનિ દદર્શ સઃ ।
જાયમાનાનિ પદ્માનિ સૌવર્ણાનિ ક્ષણાદ્ભિષક્
% - - - વ્ વ્ -। - - % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - - - વ્। વ્ - વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ - - વ્। - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% - - - -। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
અહો કિમિદમાશ્ચર્યં કં પૃચ્છામ્યજને વને ।
યદિ વા વેદ કઃ સર્ગં બહ્વાશ્ચર્યમયં વિધેઃ
% વ્ -। વ્ વ્ વ્ - - -। % અ પથ્યા
% -। - - વ્ વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ વ્। -। - વ્। -। - -। % ચ્ પથ્યા
% - - - વ્ વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
દૃષ્ટસ્તાવન્મયા સો ઽયં કનકામ્ભોરુહાકરઃ ।
તદેતત્પ્રક્ષિપામ્યત્ર તીર્થે નરકલેવરમ્
% - - - - વ્ -। -। -। % અ પથ્યા
% વ્ વ્ - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - - - વ્ - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% - -। વ્ વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ધર્મો ઽસ્તુ વૈતત્પૃષ્ઠે ચ જાયન્તામ્ અમ્બુજાનિ વા ।
ઇત્ય્ આલોચ્ય સ વૃક્ષાગ્રાત્ તતઃ કઙ્કાલમક્ષિપત્
% - -। વ્। - - - -। વ્। % અ મ-વિપુલા, ચએસુર અfતેર્ 5થ્ સ્ય્લ્લબ્લે ઇન્ ચોમ્પોઉન્દ્ ઓર્ ઇન્ચોર્રેચ્ત્?
% - - -। - વ્ - વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% -। - - વ્। વ્। - - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ -। - - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
નીત્વા ચ તદ્દિનં તત્ર સિદ્ધકર્યો ઽપરે ઽહનિ ।
પ્રત્યાવર્તિષ્ટ સ તતો ભિષગ્દેશં નિજં પ્રતિ
% - -। વ્। - વ્ -। - વ્। % અ પથ્યા
% - વ્ - -। વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - - - વ્। વ્। વ્ -। % ચ્ ન-વિપુલા
% વ્ - - -। વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
દિનૈઃ કતિપયઃ પ્રાપ તદ્વિલાસપુરં ચ સઃ ।
તસ્યાજરસ્ય નિકટં રાજ્ઞો ઽધ્વકૃશધૂસરઃ
% વ્ -। વ્ વ્ વ્ -। - વ્। % અ પથ્યા
% - વ્ - વ્ વ્ -। વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - વ્ - વ્। વ્ વ્ -। % ચ્ ન-વિપુલા
% - -। વ્ વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
દ્વાઃસ્થેનાવેદિતો યાવત્પ્રવિશ્ય ચરણાનતઃ ।
સ પૃષ્ટકુશલો રાજ્ઞા વૃત્તાન્તં વક્તિ તં ભિષક્
% - - - - વ્ -। - - % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ - વ્। વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્। - વ્ વ્ વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% - - -। - વ્। -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તાવત્ સ વિજનં કૃત્વા રાજા તં સ્વયમ્ અભ્યધાત્ ।
દૃષ્ટં હેમામ્બુજોત્પત્તિસ્થાનં તદ્ભવતા સખે
% - -। વ્। વ્ વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% - -। -। વ્ વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। - - વ્ - - - % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - -। - વ્ વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તત્ક્ષેત્રમુત્તમં ચૈવં તત્ર દૃષ્ટસ્ત્વયા ચ સઃ ।
કરઙ્કો વટવૃક્ષે તાં પ્રાક્તનીં વિદ્ધિ મે તનુમ્
% - - વ્ - વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% - વ્। - - વ્ -। વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - -। વ્ વ્ - -। -। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ -। - વ્। -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તદૂર્ધ્વપાદેન મયા લમ્બમાનેન કુર્વતા ।
તપસ્ તત્ર પુરા ત્યક્તમુપશોષ્ય કલેવરમ્
% વ્ - વ્ - - વ્। વ્ -। % અ ભ-વિપુલા
% - વ્ - - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ -। - વ્। વ્ -। - વ્ % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ વ્ - વ્। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તપસસ્ તસ્ય માહાત્મ્યાત્કરઙ્કાત્પ્રચ્યુતૈસ્ તતઃ ।
મેઘામ્બુભિસ્ તે જાયન્તે પદ્માસ્ તત્ર હિરણ્મયાઃ
% વ્ વ્ -। - વ્। - - - % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ - - - વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - વ્ -। -। - - -। % ચ્ મ-વિપુલા
% - -। - વ્। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
સ કરઙ્કશ્ ચ યત્ક્ષિપ્તસ્તીર્થે તત્ર મમ ત્વયા ।
યુક્તં તદ્વિહિતં ત્વં હિ મિત્ત્રં મે પૂર્વજન્મનિ
% વ્। વ્ - -। વ્। - - - % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - -। - વ્। વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। - વ્ વ્ -। -। વ્। % ચ્ પથ્યા
% - -। -। - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
એષ ભેષજચન્દ્રશ્ ચ તથાસૌ પદ્મદર્શનઃ ।
એતાવપિ ચ તજ્જન્મસંગતૌ સુહૃદૌ મમ
% - વ્। - વ્ વ્ - -। વ્। % અ પથ્યા
% વ્ - -। - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - વ્ વ્। વ્। - - વ્ % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - વ્ -। વ્ વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તત્તસ્ય તપસો મિત્ત્ર પ્રાક્તનસ્ય પ્રભાવતઃ ।
જાતિસ્મરત્વં જ્ઞાનં ચ રાજ્યં ચોપનતં મમ
% - - વ્। વ્ વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% - વ્ - -। વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - વ્ - -। - -। વ્। % ચ્ મ-વિપુલા
% - -। - વ્ વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તદેતદ્દર્શિતં તુભ્યં યુક્ત્યા પ્રત્યક્ષતો મયા ।
ભવત્ક્ષિપ્તાસ્થિસંઘાતં સાભિજ્ઞાનં ચ વર્ણિતમ્
% વ્ - - - વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% - -। - - વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - - - વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% - - - -। વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તસ્માત્તુભ્યં મયા રાજ્યમદાયીતિ મમ ત્વયા ।
અહંકારો ન કર્તવ્યઃ સ્થાપ્યં ચેતો ન દુઃસ્થિતમ્
% - - - -। વ્ -। - વ્ % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ - - વ્। વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - - -। વ્। - - -। % ચ્ પથ્યા
% - -। - -। વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
વિના હિ પ્રાક્તનં કર્મ ન દાતા કોઽપિ કસ્યચિત્ ।
અગર્ભાજ્જન્તુરશ્નાતિ પૂર્વકર્મતરોઃ ફલમ્
% વ્ -। -। - વ્ -। - વ્। % અ પથ્યા
% વ્। - -। - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - - - વ્ - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ - વ્ વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ઇત્ય્ ઉક્તઃ સ ભિષક્તેન રાજ્ઞા દૃષ્ટ્વા તથૈવ તત્ ।
અસંતોષં પુનર્નૈવ તત્સેવાસુખિતો ઽભ્યગાત્
% -। - -। વ્। વ્ - - વ્। % અ પથ્યા
% - -। - -। વ્ - વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - - -। વ્ - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% - - - વ્ વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
સો ઽપિ રાજાજરો જાતિસ્મરસ્તં ભિષજં તતઃ ।
સંમાન્યાર્થપ્રદાનેન યથોચિતમુદારધીઃ
% -। વ્। - - વ્ -। - - % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ - -। વ્ વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - - - વ્ - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - વ્ વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
અન્તઃપુરૈઃ સુહૃદ્ભિશ્ ચ સાકં નયજિતાં મહીમ્ ।
ભુઞ્જાનઃ સુકૃતપ્રાપ્તાં સુખમાસ્તાપકણ્ટકામ્
% - - વ્ -। વ્ - -। વ્। % અ પથ્યા
% - -। વ્ વ્ વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - -। વ્ વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ વ્ - - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
એવં ભવતિ લોકે ઽસ્મિન્ દેવ સર્વસ્ય સર્વદા ।
પ્રાક્કર્મોપાર્જિતં જન્તોઃ સર્વમ્ એવ શુભાશુભમ્
% - -। વ્ વ્ વ્। - -। -। % અ પથ્યા
% - વ્। - - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - - - વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% - વ્। - વ્। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તસ્માત્ત્વમ્ અપિ નઃ સ્વામી મન્યે જન્માન્તરાર્જિતઃ ।
સત્સ્વ્ અન્યેષ્વ્ એવમ્ અસ્માકં પ્રસન્નો ઽસ્ય્ અન્યથા કથમ્
% - - વ્। વ્ વ્। -। - -। % અ પથ્યા
% - -। - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% -। - -। - વ્। - - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - -॥- વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ઇત્ય્ અપૂર્વરમણીયવિચિત્રાં
કાન્તયા સહ તપન્તકવક્ત્રાત્ ।
સંનિશમ્ય સ કહામુદતિષ્ઠત્
સ્નાતુમ્ અત્ર નરવાહનદત્તઃ
% -। વ્ - વ્ વ્ વ્ - વ્ વ્ - - % સ્વાગતા (11)
% - વ્ -। વ્ વ્। વ્ - વ્ વ્ - - % સ્વાગતા (11)
% - વ્ - વ્। વ્। વ્ - વ્ વ્ - - % સ્વાગતા (11)
% - વ્। - વ્। વ્ વ્ - વ્ વ્ - - % સ્વાગતા (11)
કૃતસ્નાનો ગત્વા નિકટમથ વત્સેશનૃપતેઃ
પિતુર્ મુઞ્ચન્ માતુર્ મુહુર્ અમૃતવર્ષં નયનયોઃ ।
કૃતાહારસ્ તાભ્યાં સહ સદયિતો મન્ત્રિસહિતઃ
સુખૈર્ આપાનાદ્યૈર્ દિનમ્ અનયદ્ એતાં ચ રજનીમ્
મૂળ પાઠ: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0