કથાસરિત્સાગર · અધ્યાય 1.3
% - - વ્। -। વ્ વ્ વ્ - વ્ વ્ - વ્ - વ્ % વસન્તતિલક (14)
% - - વ્। - વ્। વ્ વ્ - વ્ વ્ - વ્। - - % વસન્તતિલક (14)
% - - વ્। - વ્। વ્ વ્ -। વ્। વ્ - વ્ - વ્ % વસન્તતિલક (14)
% - - વ્ - વ્। વ્ વ્ - વ્ વ્ - વ્ - - % વસન્તતિલક (14)
ઇતિ મહાકવિશ્રીસોમદેવભટ્ટવિરચિતે કથાસરિત્સાગરે કથાપીઠલમ્બકે દ્વિતીયસ્ તરઙ્ગઃ ।
તૃતીયસ્ તરઙ્ગઃ ।
એવમુક્ત્વા વરરુચિઃ શૃણ્વત્યેકાગ્રમાનસે ।
કાણભૂતૌ વને તત્ર પુનરેવેદમબ્રવીત્
% - વ્ - -। વ્ વ્ વ્ -। % અ ન-વિપુલા
% - - - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ - -। વ્ -। - વ્। % ચ્ પથ્યા
% વ્ વ્ - - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
કદાચિદ્ યાતિ કાલે ઽથ કૃતે સ્વાધ્યાયકર્મણિ ।
ઇતિ વર્ષ ઉપાદ્યાયઃ પૃષ્ટો ઽસ્માભિઃ કૃતાહ્નિકઃ
% વ્ - -। - વ્। - -। વ્। % અ પથ્યા
% વ્ -। - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ વ્। - વ્। વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% - -। - -। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ઇદમ્ એવંવિધં કસ્માન્ નગરં ક્ષેત્રતાં ગતમ્ ।
સરસ્વત્યાશ્ ચ લક્ષ્મ્યાશ્ ચ તદુપાધ્યાય કથ્યતામ્
% વ્ વ્। - - વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% વ્ વ્ -। - વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - - -। વ્। - -। વ્। % ચ્ પથ્યા
% વ્ વ્ - - વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તચ્છ્રુત્વા સો ઽબ્રવીદસ્માઞ્છૃણુતૈતત્કથામિમામ્ ।
તીર્થં કનખલં નામ ગઙ્ગાદ્વારે ઽસ્તિ પાવનમ્
% - - -। -। વ્ - - - % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ વ્ - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। વ્ વ્ વ્ -। - વ્। % ચ્ પથ્યા
% - - - -। વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
યત્ર કાઞ્ચનપાતેન જાહ્નવી દેવદન્તિના ।
ઉશીનરગિરિપ્રસ્થાદ્ભિત્ત્વા સમવતારિતા
% - વ્। - વ્ વ્ - - વ્। % અ પથ્યા
% - વ્ -। - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - વ્ વ્ વ્ - - - % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - -। વ્ વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
દાક્ષિણાત્યો દ્વિજઃ કશ્ચિત્ તપસ્યન્ ભાર્યયા સહ ।
તત્રાસીત્ તસ્ય ચાત્રૈવ જાયન્તે સ્મ ત્રયઃ સુતાઃ
% - વ્ - -। વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% વ્ - -। - વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - -। - વ્। - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% - - -। -। વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
કાલેન સ્વર્ગતે તસ્મિન્સભાર્યે તે ચ તત્સુતાઃ ।
સ્થાનં રાજગૃહં નામ જગ્મુર્વિદ્યાર્જનેચ્છયા
% - - -। - વ્ -। - - % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ - -। -। વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। - વ્ વ્ -। - વ્। % ચ્ પથ્યા
% - - - - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તત્ર ચાધીતવિદ્યાસ્તે ત્રયો ઽપ્યાનાથ્યદુઃખિતાઃ ।
યયુઃ સ્વામિકુમારસ્ય દર્શને દક્ષિણાપથમ્
% - વ્। - - વ્ - - -। % અ પથ્યા
% વ્ -। - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ -। - વ્ વ્ - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ -। - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તત્ર તે ચિઞ્ચિનીં નામ નગરીમ્ અમ્બુધેસ્ તટે ।
ગત્વા ભોજિકસંજ્ઞસ્ય વિપ્રસ્ય ન્યવસન્ ગૃહે
% - વ્। -। - વ્ -। - વ્। % અ પથ્યા
% વ્ વ્ -। - વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। - વ્ વ્ - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% - - -। વ્ વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
સ ચ કન્યા નિજાસ્તિસ્રસ્તેભ્યો દત્ત્વા ધનાનિ ચ ।
તપસે ઽનન્યસંતાનો ગઙ્ગાં યાતિ સ્મ ભોજિકઃ
% વ્। વ્। - -। વ્ - - - % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - -। - -। વ્ - વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ વ્ -। - વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% - -। - -। વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
અથ તેષાં નિવસતાં તત્ર શ્વશુરવેશ્મનિ ।
અવગ્રહકૃતસ્તીવ્રો દુર્ભિક્ષઃ સમજાયત
% વ્ વ્। - -। વ્ વ્ વ્ -। % અ ન-વિપુલા
% - -। વ્ વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - વ્ વ્ વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% - - -। વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તેન ભાર્યાઃ પરિત્યજ્ય સાધ્વીસ્તાસ્તે ત્રયો યયુઃ ।
સ્પૃશન્તિ ન નૃશંસાનાં હૃદયં બન્ધુબુદ્ધયઃ
% - વ્। - -। વ્ - - વ્। % અ પથ્યા
% - - - -। વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - વ્। વ્। વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ વ્ -। - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તતસ્તુ મધ્યમા તાસાં સગર્ભાભૂત્તતશ્ચ તાઃ ।
ભવનં યજ્ઞદત્તસ્ય પિતૃમિત્રસ્ય શિશ્રિયુઃ
% વ્ - વ્। - વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% વ્ - - - વ્ - વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ વ્ -। - વ્ - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% વ્ વ્ - - વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તત્ર તસ્થુર્ નિજાન્ ભર્તૄન્ ધ્યાયન્ત્યઃ ક્લિષ્ટવૃત્તયઃ ।
આપદ્યપિ સતીવૃત્તં કિં મુઞ્ચન્તિ કુલસ્ત્રિયઃ
% - વ્। - -। વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% - - -। - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - વ્ વ્। વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% -। - - વ્। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
કાલેન મધ્યમા ચાત્ર તાસાં પુત્રમસૂત સા ।
અન્યોન્યાતિશયાત્તસ્મિન્સ્નેહશ્ચાસામવર્ધત
% - - વ્। - વ્ -। - વ્। % અ પથ્યા
% - -। - વ્ વ્ - વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - - વ્ વ્ - - - % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - - - - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
કદાચિદ્વ્યોમમાર્ગેણ વિહરન્તં મહેશ્વરમ્ ।
અઙ્કસ્થા સ્કન્દજનની તં દૃષ્ટ્વા સદયાવદત્
% વ્ - - - વ્ - - વ્। % અ પથ્યા
% વ્ વ્ - -। વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - -। - વ્ વ્ વ્ -। % ચ્ ન-વિપુલા
% -। - -। વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
દેવ પશ્ય શિશાવ્ અસ્મિન્ન્ એતાસ્ તિસ્રો ઽપિ યોષિતઃ ।
બદ્ધસ્નેહા દધત્યાશામેષો ઽસ્માઞ્જીવયેદિતિ
% - વ્। - વ્। વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% - -। - -। વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - - -। વ્ - - - % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - -। - - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તત્તથા કુરુ યેનાયમેતા બાલો ઽપિ જીવયેત્ ।
ઇત્યુક્તઃ પ્રિયયા દેવો વરદઃ સ જગાદ તામ્
% - વ્ -। વ્ વ્। - - વ્ % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - -। - -। વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - -। વ્ વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ વ્ -। વ્। વ્ - વ્। - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
અનુગૃહ્ણામ્યમું પૂર્વં સભાર્યેણામુના યતઃ ।
અરાધિતો ઽસ્મિ તેનાયં ભોગાર્થં નિર્મિતો ભુવિ
% વ્ વ્ - - વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% વ્ - - - વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - વ્ -। વ્। - - -। % ચ્ પથ્યા
% - - -। - વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
એતજ્જાયા ચ સા જાતા પાટલી નામ ભૂપતેઃ ।
મહેન્દ્રવર્મણઃ પુત્રી ભાર્યાસ્યૈવ ભવિષ્યતિ
% - - - -। વ્। -। - -। % અ પથ્યા
% - વ્ -। - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - વ્ - વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% - - - વ્। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ઇત્યુક્ત્વા સ વિભુઃ સ્વપ્ને સાધ્વીસ્તિસ્રો જગાદ તાઃ ।
નામ્ના પુત્રક એવાયં યુષ્માકં બાલપુત્રકઃ
% - - -। વ્। વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% - - - -। વ્ - વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। - વ્ વ્। - - -। % ચ્ પથ્યા
% - - -। - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
અસ્ય સુપ્તપ્રબુદ્ધસ્ય શીર્ષાન્તે ચ દિને દિને ।
સુવર્ણલક્ષં ભવિતા રાજા ચાયં ભવિષ્યતિ
% - વ્। - - વ્ - - વ્। % અ પથ્યા
% - - -। વ્। વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - વ્ - -। વ્ વ્ -। % ચ્ ભ-વિપુલા
% - -। - -। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તતઃ સુપ્તોત્થિતે તસ્મિન્ બાલે તાઃ પ્રાપ્ય કાઞ્ચનમ્ ।
યજ્ઞદત્તસુતાઃ સાધ્વ્યો નનન્દુઃ ફલિતવ્રતાઃ
% વ્ -। - - વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% - -। -। - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ - વ્ વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - -। વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
અથ તેન સુવર્ણેન વૃદ્ધકોષો ઽચિરેણ સઃ ।
બભૂવ પુત્રકો રાજા તપોધીના હિ સંપદઃ
% વ્ વ્। - વ્। વ્ - - વ્। % અ પથ્યા
% - વ્ - -। વ્ - વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - વ્। - વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - - -। વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
કદાચિદ્યજ્ઞદત્તો ઽથ રહઃ પુત્રકમબ્રવીત્ ।
રાજન્દુર્ભિક્ષદોષેણ ક્વાપિ તેપિતરો ગતાઃ
% વ્ - - - વ્ - -। વ્। % અ પથ્યા
% વ્ -। - વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - - - વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% - વ્। - વ્ વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તત્સદા દેહિ વિપ્રેભ્યો યેનાયાન્તિ વિશમ્ય તે ।
બ્રહ્મદત્તકથાં ચૈતાં કથયામ્યત્ર તે શૃણુ
% - વ્ -। - વ્। - - -। % અ પથ્યા
% - - - વ્। વ્ - વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ - વ્ વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ વ્ - - વ્। -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
વારાણસ્યામભૂત્પૂર્વં બ્રહ્મદત્તાભિધો નૃપઃ ।
સો ઽપશ્યદ્ધંસયુગલં પ્રયાન્તં ગગને નિશિ
% - - - - વ્ - - -। % અ પથ્યા
% - વ્ - - વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% -। - - - વ્ વ્ વ્ -। % ચ્ ન-વિપુલા
% વ્ - -। વ્ વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
વિસ્ફુરત્કનકચ્છાયં રાજહંસશતૈર્વૃતમ્ ।
વિદ્યુત્પુઞ્જમિવાકાણ્ડસિતાભ્રપરિવેષ્ટિતમ્
% - વ્ - વ્ વ્ - - -। % અ પથ્યા
% - વ્ - વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - - વ્ વ્ - - વ્ % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ - વ્ વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
પુનસ્તદ્દર્શનોત્કણ્ઠા તથાસ્ય વવૃધે તતઃ ।
યથા નૃપતિસૌખ્યેષુ ન બબન્ધ રતિં ક્વચિત્
% વ્ - - - વ્ - - -। % અ પથ્યા
% વ્ - વ્। વ્ વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ -। વ્ વ્ વ્ - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% વ્। વ્ - વ્। વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
મન્ત્રિભિઃ સહ સંમન્ત્ર્ય તતશ્ચાકારયત્સરઃ ।
સ રાજા સ્વમતે કાન્તં પ્રાણિનાં ચાભયં દદૌ
% - વ્ -। વ્ વ્। - - વ્। % અ પથ્યા
% વ્ - - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્। - -। વ્ વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ -। - વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તતઃ કાલેન તૌ પ્રાપ્તૌ હંસૌ રાજા દદર્શ સઃ ।
વિશ્વસ્તૌ ચાપિ પપ્રચ્છ હૈમે વપુષિ કારણમ્
% વ્ -। - - વ્। -। - -। % અ પથ્યા
% - -। - -। વ્ - વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - -। - વ્। - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% - -। વ્ વ્ વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
વ્યક્તવાચૌ તતસ્તૌ ચ હંસૌ રાજાનમૂચતુઃ ।
પુરા જન્માન્તરે કાકાવાવાં જાતૌ મહીપતે
% - વ્ - -। વ્ - -। વ્। % અ પથ્યા
% - -। - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ -। - - વ્ -। - - % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - -। - -। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
બલ્યર્થં યુધ્યમાનૌ ચ પુણ્યે શૂન્યે શિવાલયે ।
વિનિપત્ય વિપન્નૌ સ્વસ્તત્સ્થાનદ્રોણિકાન્તરે
% - - -। - વ્ - -। વ્। % અ પથ્યા
% - -। - -। વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ વ્ - વ્। વ્ - -। - % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - - - - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
જાતૌ જાતિસ્મરાવાવાં હંસૌ હેમમયૌ તતઃ ।
તચ્છ્રુત્વા તૌ યથાકામં પશ્યન્રાજા તુતોષ સઃ
% - -। - - વ્ - - -। % અ પથ્યા
% - -। - વ્ વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - -। -। વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% - - - -। વ્ - વ્। - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
અતો ઽનન્યાદૃશાદેવ પિતૃન્દાનાદવાપ્સ્યસિ ।
ઇત્યુક્તો યજ્ઞદત્તેન પુત્રકસ્તત્તથાકરોત્
% વ્ -। - - વ્ - - વ્। % અ પથ્યા
% વ્ - - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - -। - વ્ - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ - - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
શ્રુત્વા પ્રદાનવાર્તાં તામાયયુસ્તે દ્વિજાતયઃ ।
પરિજ્ઞાતાઃ પરાં લક્ષ્મીં પત્નીશ્ચ સહ લેભિરે
% - -। વ્ - વ્ - -। - % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - વ્ - -। વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - - -। વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% - - વ્। વ્ વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
આશ્ચર્યમપરિત્યાજ્યો દૃષ્ટનષ્ટાપદામપિ ।
અવિવેકાન્ધબુદ્ધીનાં સ્વાનુભાવો દુરાત્મનામ્
% - - વ્ વ્ વ્ - - -। % અ પથ્યા
% - વ્ - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ વ્ - - વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ - -। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
કાલેન રાજ્યકામાસ્તે પુત્રકં તં જિઘાંસવઃ ।
નિન્યુસ્તદ્દર્શનવ્યાજાદ્દ્વિજા વિન્ધ્યનિવાસિનીમ્
% - - વ્। - વ્ - - -। % અ પથ્યા
% - વ્ -। -। વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - - - વ્ - - - % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ -। - વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
વધકાન્ સ્થાપયિત્વા ચ દેવીગર્ભગૃહાન્તરે ।
તમ્ ઊચુઃ પૂર્વમ્ એકસ્ ત્વં પશ્ય દેવીં વ્રજાન્તરમ્
% વ્ વ્ -। - વ્ - -। વ્। % અ પથ્યા
% - - - વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્। - -। - વ્। - -। -। % ચ્ પથ્યા
% - વ્। - -। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તતઃ પ્રવિષ્ટો વિશ્વાસાત્ સ દૃષ્ટ્વા હન્તુમ્ ઉદ્યતાન્ ।
પુરુષાન્ પુત્રકો ઽપૃચ્છત્ કસ્માન્ નિહથ મામ્ ઇતિ
% વ્ -। વ્ - -। - - -। % અ મ-વિપુલા
% વ્। - -। - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ વ્ -। - વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% - -। વ્ વ્ વ્। -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
પિતૃભિસ્તે પ્રયુક્તાઃ સ્મઃ સ્વર્ણં દત્ત્વેતિ ચાબ્રુવન્ ।
તતસ્ તાન્ મોહિતાન્ દેવ્યા બુદ્ધિમાન્ પુત્રકો ઽવદત્
% વ્ વ્ - -। વ્ - -। -। % અ પથ્યા
% - -। - - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ -। -। - વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ -। - વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
દદામ્યેતદનર્ઘં વો રત્નાલંકરણં નિજમ્ ।
માં મુઞ્ચત કરોમ્યત્ર નોદ્ભેદં યામિ દૂરતઃ
% વ્ - - વ્ વ્ - -। -। % અ પથ્યા
% - - - વ્ વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% -। - વ્ વ્। વ્ - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% - - -। - વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
એવમસ્ત્વિતિ તત્તસ્માદ્ગૃહીત્વા વધકા ગતાઃ ।
હતઃ પુત્રક ઇત્યૂચુસ્ તત્પિતૄણાં પુરો મૃસા
% - વ્ - વ્ વ્। - - - % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ - -। વ્ વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ -। - વ્ વ્। - - -। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ - -। વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તતઃ પ્રતિનિવૃત્તાસ્તે હતા રાજ્યાર્થિનો દ્વિજાઃ ।
મન્ત્રિભિર્દ્રોહિણો બુદ્ધ્વા કૃતઘ્નાનાં શિવં કુતઃ
% વ્ -। વ્ વ્ વ્ - - -। % અ પથ્યા
% વ્ -। - - વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ - - વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - - -। વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
અત્રાન્તરે સ રાજાપિ પુત્રકઃ સત્યસંગરઃ ।
વિવેશ વિન્ધ્યકાન્તારં વિરક્તઃ સ્વેષુ બન્ધુષુ
% - - વ્ -। વ્। - - વ્। % અ પથ્યા
% - વ્ -। - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - વ્। - વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - -। - વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ભ્રમન્ દદર્શ તત્રાસૌ બાહુયુદ્ધૈકતત્પરૌ ।
પુરુષૌ દ્વૌ તતસ્તૌ સ પૃષ્ટવાન્ કૌ યુવામ્ ઇતિ
% વ્ -। વ્ - વ્। - - -। % અ પથ્યા
% - વ્ - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ વ્ -। -। વ્ - -। વ્। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ -। -। વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
મયાસુરસુતાવાવાં તદીયં ચાસ્તિ નૌ ધનમ્ ।
ઇદં ભાજનમેષા ચ યષ્ટિરેતે ચ પાદુકે
% વ્ - વ્ વ્ વ્ - - -। % અ પથ્યા
% વ્ - -। - વ્। -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ -। - વ્ વ્ - -। વ્। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ - -। વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
એતન્ નિમિત્તં યુદ્ધં નૌ યો બલી સ હરેદ્ ઇતિ ।
એતત્ તદ્વચનં શ્રુત્વા હસન્ પ્રોવાચ પુત્રકઃ
% - -। વ્ - -। - -। -। % અ મ-વિપુલા
% -। વ્ -। વ્। વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। - વ્ વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ -। - - વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
કિયદેતદ્ધનં પુંસસ્તતસ્તૌ સમવોચતામ્ ।
પાદુકે પરિધાયૈતે ખેચરત્વમવાપ્યતે
% વ્ વ્ - - વ્ -। - - % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ - -। વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ -। વ્ વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ - વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
યષ્ટ્યા યલ્લિખ્યતે કિંચિત્સત્યં સંપદ્યતે હિ તત્ ।
ભાજને યો ય આહારશ્ચિન્ત્યતે સ સ તિષ્ઠતિ
% - -। - - વ્ -। - - % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - -। - - વ્ -। વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ -। -। વ્। - - - % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - વ્ -। વ્। વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તચ્ છ્રુત્વા પુત્રકો ઽવાદીત્ કિં યુદ્ધેનાસ્ત્વ્ અયં પણઃ ।
ધાવન્ બલાધિકો યઃ સ્યાત્ સ એવૈતદ્ ધરેદ્ ઇતિ
% -। - -। - વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% -। - - -। વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। વ્ - વ્ -। -। -। % ચ્ પથ્યા
% વ્। - - -। વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
એવમસ્ત્વિતિ તૌ મૂઢૌ ધાવિતૌ સો ઽપિ પાદુકે ।
અધ્યાસ્યોદપતદ્વ્યોમ ગૃહીત્વા યષ્ટિભાજને
% - વ્ - વ્ વ્। -। - -। % અ પથ્યા
% - વ્ -। -। વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - - વ્ વ્ - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - -। - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
અથ દૂરં ક્ષણાદ્ગત્વ દદર્શ નગરીં શુભામ્ ।
આકર્ષિકાખ્યાં તસ્યાં ચ નભસો ઽવતતાર સઃ
% વ્ વ્। - -। વ્ - - વ્। % અ પથ્યા
% વ્ - વ્। વ્ વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - વ્ - -। - -। વ્। % ચ્ મ-વિપુલા
% વ્ વ્ -। વ્ વ્ - વ્। - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
વઞ્ચનપ્રવણા વેશ્યા દ્વિજા મત્પિતરો યથા ।
વણિજો ધનલુબ્ધાશ્ચ કસ્ય ગેહે વસામ્યહમ્
% - વ્ - વ્ વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% વ્ -। - વ્ વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ વ્ -। વ્ વ્ - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% - વ્। - -। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ઇતિ સંચિન્તયન્ પ્રાપ સ રાજા વિજનં ગૃહમ્ ।
જીર્ણં તદન્તરે ચૈકાં વૃદ્ધાં યોષિતમ્ ઐક્ષત
% વ્ વ્। - - વ્ -। - વ્। % અ પથ્યા
% વ્। - -। વ્ વ્ -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। વ્ - વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% - -। - વ્ વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
પ્રદાનપૂર્વં સંતોષ્ય તાં વૃદ્ધામાદૃતસ્તયા ।
ઉવાસાલક્ષિતસ્તત્ર પુત્રકઃ શીર્ણસદ્મનિ
% વ્ - વ્ - -। - - વ્। % અ મ-વિપુલા
% -। - - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - - - વ્ - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ -। - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
કદાચિત્સાથ સંપ્રીતા વૃદ્ધા પુત્રકમબ્રવીત્ ।
ચિન્તા મે પુત્ર યદ્ભાર્યા નાનુરૂપા તવ ક્વચિત્
% વ્ - - - વ્। - - -। % અ પથ્યા
% - -। - વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। -। - વ્। - - -। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ - -। વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ઇહ રાજ્ઞસ્તુ તનયા પાટલીત્યસ્તિ કન્યકા ।
ઉપર્યન્તઃપુરે સા ચ રત્નમિત્યભિરક્ષ્યતે
% વ્ વ્। - - વ્। વ્ વ્ -। % અ ન-વિપુલા
% - વ્ - - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - - - વ્ -। -। વ્। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ - વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
એતદ્વૃદ્ધાવચસ્તસ્ય દત્તકર્ણસ્ય શૃણ્વતઃ ।
વિવેશ તેનૈવ પથા લબ્ધરન્ધ્રો હૃદિ સ્મરઃ
% - - - - વ્ - - વ્। % અ પથ્યા
% - વ્ - - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - વ્। - - વ્। વ્ -। % ચ્ ભ-વિપુલા
% - વ્ - -। વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
દ્રષ્ટવ્યા સા મયાદ્યૈવ કાન્તેતિ કૃતનિશ્ચયઃ ।
નિશાયાં નભસા તત્ર પાદુકાભ્યાં જગામ સઃ
% - - -। -। વ્ - - વ્। % અ પથ્યા
% - - વ્। વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - -। વ્ વ્ -। - વ્। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ - -। વ્ - વ્। - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
પ્રવિશ્ય સો ઽદ્રિશૃઙ્ગાગ્રતુઙ્ગવાતાયનેન તામ્ ।
અન્તઃપુરે દદર્શાર્થ સુપ્તાં રહસિ પાટલીમ્
% વ્ - વ્। -। વ્ - - વ્ % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - વ્ - - વ્ - વ્। - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - વ્ -। વ્ - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% - -। વ્ વ્ વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
સેવ્યમાનામવિરતં ચન્દ્રકાન્ત્યાઙ્ગલગ્નયા ।
જિત્વા જગદિદં શ્રાન્તાં મૂર્તાં શક્તિં મનોભુવઃ
% - વ્ - - વ્ વ્ વ્ -। % અ ન-વિપુલા
% - વ્ - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - -। વ્ વ્ વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% - -। - -। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
કથં પ્રબોધયામ્યેતામિતિ યાબદચિન્તયત્ ।
ઇત્યકસ્માદ્વહિસ્તાવદ્યામિકઃ પુરુષો જગૌ
% વ્ -। વ્ - વ્ - - - % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% વ્ વ્। - વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ - - વ્ - - - % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - વ્ -। વ્ વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
આલિઙ્ગ્ય મધુરહુંકૃતિમલસોન્મિષદીક્ષણાં રહઃ કાન્તામ્ ।
યદ્બોધયન્તિ સુપ્તાં જન્મનિ યૂનાં તદેવ ફલમ્
% - - વ્। વ્ વ્ વ્ - વ્ વ્ વ્ વ્ - વ્ વ્ - વ્ -। વ્ -। - - %
% - - વ્ - વ્। - -। - વ્ વ્। - -। વ્ - વ્। વ્ - % આર્યા (30+27 મોરએ): વિપુલા
શ્રુત્વૈવૈતદુપોદ્ધાતમઙ્ગૈરુત્કમ્પવિક્લવૈઃ ।
આલિલિઙ્ગ સ તાં કાન્તાં પ્રાબુધ્યત તતશ્ચ સા
% - - - વ્ વ્ - - વ્ % અ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - - - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ - વ્। વ્। -। - -। % ચ્ પથ્યા
% - - વ્ વ્। વ્ - વ્। - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
પશ્યન્ત્યાસ્તં નૃપં તસ્યા લજ્જાકૌતુકયોર્દૃશિ ।
અભૂદન્યોન્યસંમર્દો રચયન્ત્યાં ગતાગતમ્
% - - - -। વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% - - - વ્ વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - - - વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ વ્ - -। વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
અથાલાપે કૃતે વૃત્તે ગાન્ધર્મોદ્વાહકર્મણિ ।
અવર્ધત તયોઃ પ્રીતિર્દંપત્યોર્ન તુ યામિની
% વ્ - - -। વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% - - - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% વ્ - વ્ વ્। વ્ -। - - % ચ્ પથ્યા, પાદસ્ ચોમ્પોઉન્દેદ્?
% - - - વ્। વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
આમન્ત્ર્યાથ વધૂમુત્કાં તદ્ગતેનૈવ ચેતસા ।
આયયૌ પશ્ચિમે ભાગે તદ્વૃદ્ધાવેશ્મ પુત્રકઃ
% - - - વ્। વ્ - - -। % અ પથ્યા
% - વ્ - - વ્। - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ -। - વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% - - - - વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
ઇત્થં પ્રતિનિશં તત્ર કુર્વાણે ઽસ્મિન્ ગતાગતમ્ ।
સંભોગચિહ્નં પાટલ્યા રક્ષિભિર્દૃષ્ટમ્ એકદા
% - -। વ્ વ્ વ્ -। - વ્। % અ પથ્યા
% - - -। -। વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - વ્ - -। - - -। % ચ્ મ-વિપુલા
% - વ્ - - વ્। - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તૈસ્તદાવેદિતં તસ્યાઃ પિતુઃ સો ઽપિ નિયુક્તવાન્ ।
ગૂઢમન્તઃપુરે તત્ર નિશિ નારિમવેક્ષિતુમ્
% - વ્ - - વ્ -। - -। % અ પથ્યા
% વ્ -। -। વ્। વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ - - વ્ -। - વ્। % ચ્ પથ્યા
% વ્ વ્। - વ્ વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
તયા ચ તસ્ય પ્રાપ્તસ્ય તત્રાભિજ્ઞાનસિદ્ધયે ।
પુત્રકસ્ય પ્રસુપ્તસ્ય ન્યસ્તં વાસસ્યલક્તકમ્
% વ્ -। વ્। - -। - - વ્। % અ મ-વિપુલા
% - - - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ - -। વ્ - - -। % ચ્ પથ્યા
% - -। - - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
પ્રાતસ્તયા ચ વિજ્ઞપ્તો રાજા ચારાન્વ્યસર્જયત્ ।
સો ઽભિજ્ઞાનાચ્ચ તૈઃ પ્રાપ્તઃ પુત્રકો જીર્ણવેશ્મનિ
% - - વ્ -। વ્। - - -। % અ પથ્યા
% - -। - - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% -। - - - વ્। -। - -। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ -। - વ્ - વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
આનીતો રાજનિકટં કુપિતં વીક્ષ્ય તં નૃપમ્ ।
પાદુકાભ્યાં ખમુત્પત્ય પાટલીમન્દિરે ઽવિશત્
% - - -। - વ્ વ્ વ્ -। % અ ન-વિપુલા
% વ્ વ્ -। - વ્। -। વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - વ્ - -। વ્ - - વ્। % ચ્ પથ્યા
% - વ્ - - વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
વિદિતૌ સ્વસ્તદુત્તિષ્ઠ ગચ્છાવઃ પાદુકાવશાત્ ।
ઇત્યઙ્કે પાટલીં કૃત્વા જગામ નભસા તતઃ
% વ્ વ્ -। - વ્ - - વ્। % અ પથ્યા
% - - -। - વ્ - વ્ - % બ્ ચોર્રેચ્ત્
% - - -। - વ્ -। - -। % ચ્ પથ્યા
% વ્ - વ્। વ્ વ્ -। વ્ - % દ્ ચોર્રેચ્ત્
અથ ગઙ્ગાતટનિકટે ગગનાદવતીર્ય સ પ્રિયાં શ્રાન્તામ્ ।
પાત્રપ્રભાવજાતૈરાહારૈર્નન્દયામાસ
% વ્ વ્। - - વ્ વ્ વ્ વ્ -। વ્ વ્ - વ્ વ્ - વ્। -। વ્ -। - - %
% - - વ્ - વ્ - - - - - - વ્ - - - % આર્યા (30+27 મોરએ): વિપુલા
આલોકિતપ્રભાવઃ પાટલ્યા પુત્રકો ઽર્થિતશ્ચ તતઃ ।
યષ્ટ્યા લિલેખ તત્ર સ નગરં ચતુરઙ્ગબલયુક્તમ્
% - - વ્ - વ્ - -। - - -। - વ્ -। વ્ - વ્। વ્ - %
% - -। વ્ - વ્। - વ્। વ્। વ્ વ્ -। વ્ વ્ - વ્ વ્ વ્ - - % આર્યા (30+27 મોરએ): પથ્યા
તત્ર સ રાજા ભૂત્વા મહાપ્રભાવે ચ સત્યતાં પ્રાપ્તે ।
નમયિત્વા તં શ્વશુરં શશાખ પૃથ્વીં સમુદ્રાન્તામ્
% - વ્। વ્। - -। - -। વ્ - વ્ - -। વ્। - વ્ -। - - %
% વ્ વ્ - -। -। વ્ વ્ -। વ્ - વ્। - -। વ્ - - - % આર્યા (30+27 મોરએ): પથ્યા
તદિદં દિવ્યં નગરં માયારચિતં સપૌરમત એવ ।
નામ્ના પાટલિપુત્રં ક્ષેત્રં લક્ષ્મીસરસ્વત્યોઃ
% વ્ વ્ -। - -। વ્ વ્ -। - - વ્ વ્ -। વ્ - વ્ વ્ વ્। - - %
% - -। - વ્ વ્ - -। - -। - - વ્ - - - % આર્યા (30+27 મોરએ): પથ્યા
ઇતિ વર્ષમુખાદિમામપૂર્વાં
વયમાકર્ણ્ય કથામતીવ ચિત્રામ્ ।
ચિરકાલમભૂમ કાણભૂતે
વિલસદ્વિસ્મયમોદમાનચિત્તાઃ
મૂળ પાઠ: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0