કામસૂત્ર · અધ્યાય 1.1

ધર્માર્થ-કામેભ્યો નમઃ.

શાસ્ત્રે પ્રકૃતત્વાત્((1)).

તત્સમયાવબોધકેભ્યશ્ ચ આચાર્યેભ્યઃ. ઇતિ.

તત્-સંબન્ધાત્. ઇતિ.

પ્રજાપતિર્ હિ પ્રજાઃ સૃષ્ટ્વા તાસાં સ્થિતિ-નિબન્ધનં ત્રિવર્ગસ્ય સાધનમ્ અધ્યાયાનાં શતસહસ્રેણાગ્રે પ્રોવાચ.

તસ્યૈકદેશિકં મનુઃ સ્વાયંભુવો ધર્માધિકારિકં પૃથક્ ચકાર.

બૃહસ્પતિર્ અર્થાધિકારિકમ્.

મહાદેવાનુચરશ્ ચ નન્દી સહસ્રેણાધ્યાયાનાં પૃથક્ કામ-સૂત્રં પ્રોવાચ.

તદ્ એવ તુ પઞ્ચભિર્ અધ્યાય-શતૈર્ ઔદ્દાલિકિઃ શ્વેતકેતુઃ સંચિક્ષેપ.

તદ્ એવ તુ પુનર્ અધ્ય્:અર્ધેનાધ્યાયશતેન [1]સાધારણ-[2]સાંપ્રયોગિક-[3]કન્યા-સંપ્રયુક્તક-[ 4]ભાર્યાધિકારિક-[5]પારદારિક-[6]વૈશિક-[7]ઔપનિષદિકૈઃ સપ્તભિર્ અધિકરણૈર્ બાભ્રવ્યઃ પાઞ્ચાલઃ સંચિક્ષેપ.

તસ્ય ષષ્ટં વૈશિકમ્ અધિકરણં પાટલિપુત્રકાણાં ગણિકાનાં નિયોગાદ્ દત્તકઃ પૃથક્ ચકાર.

તત્-પ્રસઙ્ગાચ્ ચારાયણઃ સાધારણમ્ અધિકરણં પ્રોવાચ. સુવર્ણનાભઃ સાંપ્રયોગિકમ્. ઘોટકમુખઃ કન્યા-સંપ્રયુક્તકમ્. ગોનર્દીયો ભાર્યાધિકારિકમ્. ગોણિકાપુત્રઃ પારદારિકમ્. કુચુમાર ઔપનિષદિકમ્ ઇતિ.

એવં બહુભિર્ આચાર્યૈસ્ તચ્ છાસ્ત્રં ખણ્ડશઃ પ્રણીતમ્ ઉત્સન્ન-કલ્પમ્ અભૂત્.

તત્ર દત્તકાદિભિઃ પ્રણીતાનાં શાસ્ત્રાવયવાનામ્ એકદેશત્વાત્ મહદ્ ઇતિ ચ બાભ્રવીયસ્ય દુર્:આધ્યેયત્વાત્ સંક્ષિપ્ય સર્વમ્ અર્થમ્ અલ્પેન ગ્રન્થેન કામસૂત્રમ્ ઇદં પ્રણીતમ્.

તસ્યાયં પ્રકરણાધિકરણ-સમુદ્દેશઃ

શાસ્ત્ર-સંગ્રહઃ. ત્રિવર્ગ-પ્રતિપત્તિઃ. વિદ્યાસમુદ્દેશઃ. નાગરક-વૃત્તમ્. નાયક-સહાય-દૂતી-કર્મવિમર્શઃ. ઇતિ સાધારણં પ્રથમાધિકરણમ્ અધ્યાયઃ પઞ્ચ પ્રકરણાનિ પઞ્ચ.

પ્રમાણ-કાલા-ભાવેભ્યો રતાવસ્થાપનમ્. પ્રીતિ-વિશેષાઃ. આલિઙ્ગન-વિચારાઃ. ચુમ્બન-વિકલ્પાઃ..નખરદન-જાતયઃ. દશન-ચ્છેદ્ય-વિધયઃ. દેશ્યા ઉપચારાઃ સંવેશન-પ્રકારાઃ ચિત્ર-રતાનિ પ્રહણ-યોગઃ તદ્-યુક્તાશ્ ચ સીત્કૃતોપક્રમાઃ પુરુષાયિતમ્ પુરુષોપસૃપ્તાનિ ઔપરિષ્ટકમ્ રતારમ્ભાવસાનિકમ્ રત-વિશેષાઃ પ્રણય-કલહઃ ઇતિ સાંપ્રયોગિકં દ્વિતીયમ્ અધિકરણમ્. અધ્યયા દશ પ્રકરણાનિ સપ્તદશ.

વરણ-વિધાનમ્ સમ્બન્ધ-નિર્ણયઃ કન્યા-વિસ્રમ્ભણમ્ બાલાયાઃ ઉપક્રમાઃ ઇઙ્ગિતાકાર-સૂચનમ્ એક-પુરુષાભિયોગઃ પ્રયોજ્યસ્યોપાવર્તણમ્ અભિયોગતશ્ ચ કન્યાયાઃ પ્રતિપત્તિઃ વિવાહ-યોગઃ ઇતિ કન્યા-સંપ્રયુક્તકં તૃતીયાધિકરણમ્. અધ્યાયાઃ પઞ્ચ પ્રકરણાનિ નવ

એકચારિણી-વૃત્તમ્ પ્રવાસચાર્યા સપત્નીષુ જ્યેષ્ઠા-વૃત્તમ્ કનિષ્ઠા-વૃત્તમ્ પુનર્ભૂ-વૃત્તમ્ દુર્ભગા-વૃત્તમ્ આન્તઃપુરિકમ્ પુરુષસ્ય બહ્વીષુ પ્રતિપત્તિઃ ઇતિ ભાર્યાધિકારિકં ચતુર્થમ્ અધિકરણમ્ અધ્યાયૌ દ્વૌ પ્રકરણાન્ય્ અષ્ટૌ

સ્ત્રી-પુરુષ-શીલાવસ્થાપનમ્ વ્યાવર્ત્તન-કારણાનિ સ્ત્રીષુ સિદ્ધાઃ પુરુષાઃ અ:યત્ન-સાધ્યા યોષિતઃ પરિચય-કારણાનિ અભિયોગાઃ ભાવ-પરીક્ષા દૂતી-કર્માણિ ઈશ્વરકામિતમ્ અન્તઃપુરિકં દાર-રક્ષિતકમ્ ઇતિ પારદારિકં પઞ્ચમમ્ અધિકરણમ્ અધ્યાયાઃ ષટ્ પ્રકરણાનિ દશ((2))

ગમ્ય-ચિન્તા ગમન-કારણાનિ ઉપાવર્તન-વિધિઃ કાન્તાનુવર્તનમ્ અર્થાગમોપાયાઃ વિરક્ત-લિઙ્ગાનિ વિરક્ત-પ્રતિપત્તિઃ નિષ્કાસન-પ્રકારાઃ વિશીર્ણ-પ્રતિસંધાનમ્.લાભવિશેષઃ અર્થાનર્થાનુબન્ધ-સંશય-વિચારઃ વેશ્યા-વિશેષાશ્ ચ ઇતિ વૈશિકં ષષ્ટમ્ અધિકરણમ્ અધ્યાયઃ ષટ્ પ્રકરણાનિ દ્વાદશ.

સુભગં-કરણમ્ વશી-કરણમ્ વૃષ્યાશ્ ચ યોગાઃ નષ્ટ-રાગ-પ્રત્યાનયનમ્ વૃદ્ધિ-વિધયઃ ચિત્રાશ્ ચ યોગાઃ ઇત્ય્ ઔપનિષદિકં સપ્તમમ્ અધિકરણમ્ અધ્યાયૌ દ્વૌ પ્રકરણાનિ ષટ્.

એવં ષટ્ત્રિંશદ્ અધ્યાયાઃ ચતુઃશષ્ટિઃ પ્રકરણાનિ((3)) અધિકરણાનિ સપ્ત સ:પાદં શ્લોક-સહસ્રમ્ ઇતિ શાસ્ત્રસ્ય સંગ્રહઃ.

સંક્ષેપમ્ ઇમમ્ ઉક્ત્વાસ્ય વિસ્તારો ઽતઃ પ્રવક્ષ્યતે. ઇષ્ટં હિ વિદુષાં લોકે સમાસ-વ્યાસ-ભાષણમ્..