કામધેનુતન્ત્રમ્ · અધ્યાય 1

ઓં નમઃ પરદેવતાયૈ
કામધેનુતન્ત્રમ્
પ્રથમઃ પટલઃ
શ્રીપાર્વતી ઉવાચ
દેવદેવ મહાદેવ સર્વાગમવિશારદ ।
અધુના દેવદેવેશ પઞ્ચાશદ્વર્ણમુત્તમમ્ ॥ ૧।

તત્ત્વરૂપં મહાદેવ કથયસ્વ દયાનિધે ।
કૃપયા કથયેશાન યદ્યહં તવ વલ્લભા ॥ ૧।

શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
અધુના સંપ્રવક્ષ્યામિ રહસ્યમતિગોપનમ્ ।
યેન વિજ્ઞાતમાત્રેણ જીવન્મુક્તો ભવેન્નરઃ ॥ ૧।

અજ્ઞાત્વા મન્ત્રતત્ત્વાનિ મહાવિદ્યાં જપેત્તુ યઃ ।
સર્વં તસ્ય વૃથા દેવિ કિં તસ્ય જપપૂજનૈઃ ॥ ૧।

ધ્યાનાવધારણે ચૈવ તથા યોગસમાધિના ।
વર્ણજ્ઞાનં યદા નાસ્તિ કિં તસ્ય જપપૂજનૈઃ ॥ ૧।

મમ કણ્ઠે સ્થિતં બીજં પઞ્ચાશદ્વર્ણમદ્ભુતમ્ ।
નાનાવર્ણયુતં શુદ્ધં તન્ત્રાણાં સારમુત્તમમ્ ॥ ૧।

પઞ્ચાશન્માતૃકાં દેવીં નાનાવિદ્યામયીં સદા ।
નાનાવિદ્યામયીં દેવીં મહાવિદ્યામયીં તથા ॥ ૧।

સર્વવર્ણમયીં દેવીં સર્વદેવમયીં પરામ્ ।
સર્વદેવમયીં સૌમ્યાં બ્રહ્માણ્ડજનનીં પરામ્ ॥ ૧।

પ્રણમ્ય બહુધા ભક્ત્યા નિગદામિ શૃણુ પ્રિયે ।
અકારાદિક્ષકારાન્તા માતૃકા બીજરૂપિણી ॥ ૧।

વિસર્ગશ્ચૈવ બિન્દુશ્ચ ત્રિશક્તિબ્રહ્મવિગ્રહઃ ।
વર્ણાત્તુ જાયતે બ્રહ્મા તથા વિષ્ણુઃ પ્રજાયતે ॥ ૧।

રુદ્રશ્ચ જાયતે દેવિ જગત્સંહારકારકઃ ।
મમ કણ્ઠસ્થિતા યા સા શારદા વામલોચના ॥ ૧।

તસ્યા ગર્ભસ્થિતા દેવિ બીજાનિ વિવિધાનિ ચ ।
વિધૃત્ય કણ્ઠદેશે તુ શિવોઽહં કમલાનને ॥ ૧।

શૃણુ તત્ત્વમકારસ્ય અતિગોપ્યં વરાનને ।
શરચ્ચન્દ્રપ્રતીકાશં પઞ્ચકોષમયં સદા ॥ ૧।

પઞ્ચદેવમયં વર્ણં શક્તિત્રયસમન્વિતમ્ ।
નિર્ગુણં ત્રિગુણોપેતં સ્વયં કૈવલ્યમૂર્તિમાન્ ॥
બિન્દુતત્ત્વમયં વર્ણં સ્વયં પ્રકૃતિરૂપિણી ॥ ૧।

ઇતિ શ્રીકામધેનુતન્ત્રે દેવદેવીસંવાદે પ્રથમઃ પટલઃ ॥
દ્વિતીયઃ પટલઃ
શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
આકારં પરમાશ્ચર્યં શઙ્ખજ્યોતિર્મયં પ્રિયે ।
બ્રહ્મવિષ્ણુમયં વર્ણં તથા રુદ્રં સ્વયં પ્રિયે ॥ ૨।

પઞ્ચપ્રાણમયં વર્ણં સ્વયં પરમકુણ્ડલી ।
ઇકારં પરમાનન્દં સુગન્ધકુસુમચ્છવિમ્ ॥ ૨।

હરિબ્રહ્મમયં વર્ણં સદા રુદ્રયુતં પ્રિયે ।
સદા શક્તિમયં દેવિ ગુરુબ્રહ્મ સ્વયં તથા ॥ ૨।

સદાશિવમયં વર્ણં પરંબ્રહ્મ સમન્વિતમ્ ।
હરિબ્રહ્માત્મકં વર્ણં ગુણત્રયસમન્વિતમ્ ॥ ૨।

ઇકારં પરમેશાનિ મૂર્તિર્વૈ કુણ્ડલી સ્વયમ્ ।
ઈકારં પરમેશાનિ સ્વયં પરમકુણ્ડલી ॥ ૨।

બ્રહ્મવિષ્ણુમયં વર્ણં તથા રુદ્રમયં સદા ।
પઞ્ચદેવમયં વર્ણં પીતવિદ્યુલ્લતાકૃતિમ્ ॥ ૨।

ચતુર્જ્ઞાનમયં વર્ણં પઞ્ચપ્રાણમયં સદા ।
ઉકારં પરમેશાનિ તાર કુણ્ડલીની સ્વયમ્ ॥ ૨।

પીતચમ્પકસંકાશં પંચદેવમયં સદા ।
પઞ્ચપ્રાણમયં દેવિ ચતુર્વર્ગપ્રદાયકમ્ ॥ ૨।

અકારં દેવદેવેશિ બીજં પરમદુર્લભમ્ ।
શઙ્ખકુન્દસમાકારં સ્વયં પરમકુણ્ડલી ॥ ૨।

પઞ્ચપ્રાણમયં વર્ણં પઞ્ચદેવમયં સદા ।
પઞ્ચપ્રાણયુતં વર્ણં તથા ત્રયગુણાત્મકમ્ ॥ ૨।

બિન્દુત્રયયુતં વર્ણં પીતવિદ્યુલ્લતા યથા ।
ધર્માર્થકામમોક્ષં ચ સદા સુખપ્રદાયકમ્ ॥ ૨।

ઋકારં પરમેશાનિ કુણ્ડલી મૂર્ત્તિમાન્ સ્વયમ્ ।
અત્ર બ્રહ્મા ચ વિષ્ણુશ્ચ રુદ્રશ્ચૈવ વરાનને ॥ ૨।

સદાશિવયુતં વર્ણં સદા ઈશ્વરસંયુતમ્ ।
પઞ્ચપ્રાણમયં વર્ણં ચતુર્જ્ઞાનમયં સદા ॥ ૨।

રક્તવિદ્યુલ્લતાકારં ઋકારં પ્રણમામ્યહમ્ ।
ૠકારં પરમેશાનિ સ્વયં પરમકુણ્ડલી ॥ ૨।

પીતવિદ્યુલ્લતાકારં પઞ્ચદેવમયં સદા ।
ચતુર્જ્ઞાનમયં વર્ણં પઞ્ચપ્રાણમયં સદા ॥ ૨।

ત્રિશક્તિસહિતં વર્ણં પ્રણમામિ સદા પ્રિયે ।
ઌકારં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ કુણ્ડલી પરદેવતા ॥ ૨।

અત્ર બ્રહ્માદયઃ સર્વે તિષ્ઠન્તિ સતતં પ્રિયે ।
પઞ્ચદેવમયં વર્ણં ચતુર્જ્ઞાનમયં સદા ॥ ૨।

પઞ્ચપ્રાણયુતં વર્ણં તથા ગુણત્રયાત્મકમ્ ।
બિન્દુત્રયાત્મકં વર્ણં પીતવિદ્યુલ્લતા યથા ॥ ૨।

ૡકારં પરમેશાનિ પૂર્ણચન્દ્રસમપ્રમમ્ ।
પઞ્ચદેવાત્મકં વર્ણં પઞ્ચપ્રાણાત્મકં સદા ॥ ૨।

ગુણત્રયાત્મકં વર્ણં તથા બિન્દુત્રયાત્મકમ્ ।
ચતુર્વર્ગપ્રદં દેવિ સ્વયં પરમકુણ્ડલી ॥ ૨।

એકારં પરમં દિવ્યં બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાત્મકમ્ ।
બન્ધૂકકુસુમપ્રખ્યં પઞ્ચદેવમયં સદા ॥ ૨।

પઞ્ચપ્રાણાત્મકં વર્ણં તથા બિન્દુત્રયાત્મકમ્ ।
ચતુર્વર્ગપ્રદં દેવિ સ્વયં પરમકુણ્ડલી ॥ ૨।

ઇતિ શ્રીકામધેનુતન્ત્રે દ્વિતીયઃ પટલઃ ॥
તૃતીયઃ પટલઃ
ઐકારં પરમં દિવ્યં મહાકુણ્ડલિની સ્વયમ્ ।
કોટિચન્દ્રપ્રતીકાશં પઞ્ચપ્રાણમયં સદા ॥ ૩।

બ્રહ્મવિષ્ણુમયં વર્ણં તથા રુદ્રમયં પ્રિયે ।
સદાશિવમયં વર્ણં બિન્દુત્રયસમન્વિતમ્ ॥ ૩।

ઓકારં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ પઞ્ચદેવમયં સદા ।
રક્તવિદ્યુલ્લતાકારં ત્રિગુણાત્માનમીશ્વરમ્ ॥ ૩।

પઞ્ચપ્રાણમયં વર્ણં નમામિ દેવમાતરમ્ ।
એતદ્વર્ણં મહેશાનિ સ્વયં પરમકુણ્ડલી ॥ ૩।

રક્તવિદ્યુલ્લતાકારં ઔકારં કુણ્ડલા સ્વયમ્ ।
અત્ર બ્રહ્માદયઃ સર્વે તિષ્ઠન્તિ સતતં પ્રિયે ॥ ૩।

પઞ્ચપ્રાણમયં વર્ણં સદાશિવમયં સદા ।
સદા ઈશ્વરસંયુક્તં ચતુર્વર્ગપ્રદાયકમ્ ॥ ૩।

અંકારં બિન્દુસંયુક્તં પીતવિદ્યુત્સમપ્રભમ્ ।
પઞ્ચપ્રાણાત્મકં વર્ણં બ્રહ્માદિદેવતામયમ્ ॥ ૩।

સર્વજ્ઞાનમયં વર્ણં બિન્દુત્રયસમન્વિતમ્ ।
શક્તિત્રયમયં વર્ણં સ્વયં પરમકુણ્ડલી ॥ ૩।

અઃકારં પરમેશાનિ વિસર્ગસહિતં સદા ।
અઃકારં પરમેશાનિ રક્તવિદ્યુત્પ્રભામયમ્ ॥ ૩।

પઞ્ચદેવમયો વર્ણઃ પઞ્ચપ્રાણમયઃ સદા ।
સર્વજ્ઞાનમયો વર્ણ આત્માદિતત્ત્વસંયુતઃ ॥ ૩।

બિન્દુત્રયમયો વર્ણઃ શક્તિત્રયમયઃ સદા ।
કિશોરવયસઃ સર્વા ગીતવાદ્યાદિતત્પરાઃ ॥
શિવસ્ય યુવતી એતા મૂર્ત્તિમત્ કુણ્ડલી સ્વયમ્ ॥ ૩।

અધુના સંપ્રવક્ષ્યામિ કારતત્ત્વમુત્તમમ્ ।
રહસ્યં પરમાશ્ચર્યં ત્રૈલોક્યાનાં ચ સંશૃણુ ॥ ૩।

વામરેખા ભવેદ્ બ્રહ્મા વિષ્ણુર્દક્ષિણવીથિકા ।
અધોરેખા ભવેદ્રુદ્રો માત્રા સાક્ષાન્મહેશ્વરી ॥ ૩।

કુણ્ડલી અઙ્કુશાકારા મધ્યે શૂન્યઃ સદાશિવઃ ।
જવાયાવકસંકાશા બામરેખા વરાનને ॥ ૩।

શરચ્ચન્દ્રપ્રતીકાશા દક્ષરેખા ચ મૂર્તિમાન્ ।
અધોરેખા વરારોહે મહામારકતદ્યુતિઃ ॥ ૩।

શઙ્ખકુન્દસમા કીર્તિર્માત્રા સાક્ષાત્ સરસ્વતી ।
કુણ્ડલી અઙ્કુશા યા તુ કોટિવિદ્યુલ્લતાકૃતિઃ ॥ ૩।

કોટિચન્દ્રપ્રતિકાશા મધ્યે શૂન્યઃ સદાશિવઃ ।
શૂન્યગર્ભે સ્થિતા કાલી કૈવલ્યપદદાયિની ॥ ૩।

કકારાજ્જાયતે સર્વં કામં કૈવલ્યમેવ ચ ।
અર્થશ્ચ જાયતે દેવિ તથા ધર્મશ્ચ નાન્યથા ॥ ૩।

કકારઃ સર્વવર્ણાનાં મૂલપ્રકૃતિરેવ ચ ।
કકારઃ કામદા કામરૂપિણી સ્ફુરદવ્યયા ॥ ૩।

કામિની યા મહેશાનિ સ્વયં પ્રકૃતિસુન્દરી ।
માતા સા સર્વદેવાનાં કૈવલ્યપદદાયિની ॥ ૩।

ઊર્ધ્વકોણે સ્થિતા કામા બ્રહ્મશક્તિરિતીરિતા ।
વામકોણે સ્થિતા જ્યેષ્ઠા વિષ્ણુશક્તિરિતીરિતા ॥ ૩।૨૧ ॥]
દક્ષકોણે સ્થિતો બિન્દૂ રૌદ્રીસંહારરૂપિણી ।
જ્ઞાનાર્થા સાતુ ચાર્વઙ્ગિ કેન ચતુષ્ટયાત્મિકા ॥ ૩।

ઇચ્છાશક્તિર્ભવેદ્ બ્રહ્મા વિપ્ણુશ્ચ જ્ઞાનશક્તિમાન્ ।
ક્રિયાશક્તિર્ભવેદ્ રુદ્રઃ સર્વં પ્રકૃતિમૂર્ત્તિમાન્ ॥ ૩।

આત્મવિદ્યાશિવૈસ્તત્ત્વૈઃ સદાસારાપ્રતિષ્ઠિતૈઃ ।
આસનં ત્રિપુરાદેવ્યાઃ કકારં પઞ્ચદેવતામ્ ॥ ૩।

ઈશ્વરો યસ્તુ દેવેશિ ત્રિકોણે તસ્ય સંસ્થિતિઃ ।
ત્રિકોણમેતત્ કથિતં યોનિમણ્ડલમુત્તમમ્ ॥ ૩।

કેવલં પ્રપદે યસ્યાઃ કામિની સા પ્રકીર્ત્તિતા ।
ઓં શયનાગારસિન્દૂરસદૃશીં કામિનીં પરામ્ ॥ ૩।

ચતુર્ભુજાં ત્રિનેત્રાઞ્ચ બાહુવલ્લીવિરાજિતામ્ ।
કદમ્બકોરકાકારસ્તનદ્વયવિભૂષિતામ્ ॥ ૩।

રત્નકેયૂરાઙ્ગદૈશ્ચ ભૂષણૈરુપશોભિતામ્ ।
રત્નહારૈઃ પુષ્પહારૈઃ શોભિતાં પરમેશ્વરીમ્ ॥ ૩।

એવં હિ કામિનીં જ્ઞાત્વા કકારં દશધા જપેત્ ।
પ્રફુલ્લઞ્ચ તતો ધ્યાત્વા જપસ્ય ફલભાગ્ ભવેત્ ।
એતત્તે કથિતં દેવિ કકારતત્ત્વમુત્તમમ્ ॥ ૩।

ઇતિ શ્રીકામધેનુતન્ત્રે દેવદેવીસંવાદે તૃતીયઃ પટલઃ ॥
ચતુર્થઃ પટલઃ
શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
કકારં પરમેશાનિ કુણ્ડલીત્રયસંયુતમ્ ।
ખકારં પરમાશ્ચર્યં શઙ્ખકુન્દસમપ્રભમ્ ॥ ૪।

કોણત્રયયુતં શૂન્યં બિન્દુત્રયસમન્વિતમ્ ।
ગુણત્રયયુતં દેવિ પઞ્ચદેવમયં સદા ॥ ૪।

ત્રિશક્તિસંયુતં વર્ણં ખકારં પ્રણમામ્યહમ્ ।
ગકારં પરમેશાનિ પઞ્ચદેવાત્મકં સદા ॥ ૪।

નિર્ગુણં ત્રિગુણોપેતં નિરીહં નિર્મલં સદા ।
પઞ્ચપ્રાણમયં વર્ણં સર્વશક્ત્યાત્મકં પ્રિયે ॥ ૪।

અરુણાદિત્યસઙ્કાશં કુણ્ડલીં પ્રણમામ્યહમ્ ।
ઘકારં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ ચતુષ્કોણાત્મકં સદા ॥ ૪।

પઞ્ચદેવમયં વર્ણં અરુણાદિત્યસન્નિભમ્ ।
નિર્ગુણં ત્રિગુણોપેતં સદા ત્રિગુણસંયુતમ્ ॥ ૪।

સર્વગં સર્વદં શાન્તં ઘકારં પ્રણમામ્યહમ્ ।
ઙકારં પરમેશાનિ સ્વયં પરમકુણ્ડલી ॥ ૪।

સર્વદવમયં વર્ણં ત્રિગુણં લોલલોચને ।
પઞ્ચપ્રાણમયં વર્ણં ઙકારં પ્રણમામ્યહમ્ ॥ ૪।

ચવર્ણં શૃણુ સુશ્રોણિ ચતુર્વર્ગપ્રદાયકમ્ ।
કુણ્ડલીસહિતં દેવિ સ્વયં પરમકુણ્ડલી ॥ ૪।

સતતં કુણ્ડલીયુક્તં પઞ્ચદેવમયં સદા ।
પઞ્ચપ્રાણમયં વર્ણં પઞ્ચપ્રાણાત્મકં સદા ॥ ૪।

ત્રિશક્તિસહિતં વર્ણં ત્રિબિન્દુસહિતં પ્રિયે ।
છકારં પરમાશ્ચર્યં સ્વયં પરમકુણ્ડલી ॥ ૪।

સતતં કુણ્ડલીયુક્તં પઞ્ચદેવમયં સદા ।
પઞ્ચપ્રાણમયં વર્ણં ત્રિશક્તિસહિતં સદા ॥ ૪।

ત્રિબિન્દુસહિતં વર્ણં સદા ઈશ્વરસંયુતમ્ ।
પીતવિદ્યુલ્લતાકારં છકારં પ્રણમામ્યહમ્ ॥ ૪।

જકારં પરમેશાનિ યા સ્વયં મધ્યકુણ્ડલી ।
શરચ્ચન્દ્રપ્રતીકાશં સદા ત્રિગુણસંયુતમ્ ॥ ૪।

પઞ્ચદેવમયં વર્ણં પઞ્ચપ્રાણમયં સદા ।
ત્રિશક્તિસહિતં વર્ણં ત્રિબિન્દુસહિતં પ્રિયે ॥ ૪।

ઝકારં પરમેશાનિ કુણ્ડલી મોક્ષરૂપિણી ।
રક્તવિદ્યુલ્લતાકારં સદા ત્રિગુણસંસ્થિતમ્ ॥ ૪।

પઞ્ચદેવમયં વર્ણં પઞ્ચપ્રાણાત્મકં સદા ।
ત્રિબિન્દુસહિતં વર્ણં ત્રિશક્તિસહિતં સદા ॥ ૪।

સદા ઈશ્વરસંયુક્તં ઞકારં શૃણુ સુન્દરિ ।
રક્તવિદ્યુલ્લતાકારં સ્વયં પરમકુણ્ડલી ॥ ૪।

પઞ્ચદેવમયં વર્ણં પઞ્ચપ્રાણમયં સદા ।
ત્રિશક્તિસહિતં વર્ણં ત્રિબિન્દુસહિતં સદા ॥ ૪।

ટકારં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ સ્વયં પરમકુણ્ડલી ।
કોટિવિદ્યુલ્લતાકારં પઞ્ચદેવમયં સદા ॥ ૪।

પઞ્ચપ્રાણયુતં વર્ણં ગુણત્રયસમન્વિતમ્ ।
ત્રિશક્તિસહિતં વર્ણં ત્રિબિન્દુસહિતં સદા ॥ ૪।

ઠકારં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ કુણ્ડલી મોક્ષરૂપિણી ।
પીતવિદ્યુલ્લતાકારં સદા ત્રિગુણસંયુતમ્ ॥ ૪।

પઞ્ચપ્રાણાત્મકં વર્ણં પઞ્ચપ્રાણમયં સદા ।
ત્રિબિન્દુસહિતં વર્ણં ત્રિશક્તિસહિતં સાદા ॥ ૪।

ડકારં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ સદા ત્રિગુણસંયુતમ્ ।
પઞ્ચદેવમયં વર્ણં પઞ્ચપ્રાણમયં સદા ॥ ૪।

ત્રિશક્તિસહિતં વર્ણં ત્રિબિન્દુસહિતં સદા ।
ચતુર્જ્ઞાનમયં વર્ણં આત્માદિતત્ત્વસંયુતમ્ ॥ ૪।

પીતવિદ્યુલ્લતાકારં ડકારં પ્રણમામ્યહમ્ ।
ઢકારં પરમારાધ્યં યા સ્વયં કુણ્ડલી પરા ॥ ૪।

પઞ્ચદેવાત્મકં વર્ણં પઞ્ચપ્રાણમયં સદા ।
સદા ત્રિગુણસંયુક્તં આત્માદિતત્ત્વસંયુતમ્ ।
રક્તવિદ્યુલ્લતાકારં ઢકારં પ્રણમામ્યહમ્ ॥ ૪।

ણકારં પરમેશાનિ સ્વયં પરમકુણ્ડલી ।
પીતવિદ્યુલ્લતાકારં પઞ્ચદેવમયં સદા ॥ ૪।

પઞ્ચપ્રાણમયં દેવિ સદા ત્રિગુણસંયુતમ્ ।
આત્માદિતત્ત્વસંયુક્તં મહામોહપ્રદાયકમ્ ॥ ૪।

ઇતિ શ્રીકામધેનુતન્ત્રે દેવદેવીસંવાદે ચતુર્થઃ પટલઃ ॥
પઞ્ચમઃ પટલઃ
શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
તકારં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ સ્વયં પરમકુણ્ડલી ।
પઞ્ચદેવાત્મકં વર્ણં પઞ્ચપ્રાણમ્યં તથા ॥ ૫।

ત્રિશક્તિસહિતં વર્ણમાત્માદિતત્ત્વસંયુતમ્ ।
ત્રિબિન્દુસહિતં વર્ણં પીતવિદ્યુત્સમપ્રભમ્ ॥ ૫।

થકારં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ કુણ્ડલી મોક્ષરૂપિણી ।
ત્રિશક્તિસહિતં વર્ણં ત્રિબિન્દુસહિતં સદા ॥ ૫।

પઞ્ચદેવમયં વર્ણં પઞ્ચપ્રાણાત્મકં સદા ।
અરુણાદિત્યસંકાશં થકારં પ્રણમામ્યહમ્ ॥ ૫।

દકારં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ ચતુર્વર્ગપ્રદાયકમ્ ।
પઞ્ચદેવમયં વર્ણં પઞ્ચપ્રાણમયં સદા ॥ ૫।

ત્રિશક્તિસહિતં દેવિ ત્રિબિન્દુસહિતં સદા ।
આત્માદિતત્ત્વસંયુક્તં સ્વયં પરમકુણ્ડલી ॥ ૫।

રક્તવિદ્યુલ્લતાકારં દકારં હૃદિ ભાવય ।
ધકારં પરમેશાનિ કુણ્ડલી મોક્ષરૂપિણી ॥ ૫।

આત્માદિતત્ત્વસંયુક્તં પઞ્ચદેવમયં સદા ।
પઞ્ચપ્રાણમયં દેવિ ત્રિશક્તિસહિતં સદા ॥ ૫।

ત્રિબિન્દુસહિતં વર્ણં ધકારં હૃદિ ભાવય ।
પીતવિદ્યુલ્લતાકારં ચતુર્વર્ગપ્રદાયકમ્ ॥ ૫।

નકારં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ રક્તવિદ્યુલ્લતાકૃતિમ્ ।
પઞ્ચદેવમયં વર્ણં સ્વયં પરમકુણ્ડલી ॥ ૫।

પઞ્ચપ્રાણાત્મકં વર્ણં હૃદિ ભાવય પાર્વતિ ।
અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ પકારં મોક્ષદાયકમ્ ॥ ૫।

ચતુર્વર્ગપ્રદં વર્ણં શરચ્ચન્દ્રસમપ્રભમ્ ।
પઞ્ચદેવમયં વર્ણં સ્વયં પરમકુણ્ડલી ॥ ૫।

પઞ્ચપ્રાણમયં વર્ણં ત્રિશક્તિસહિતં સદા ।
ત્રુગુણૈ રહિતં વર્ણમાત્માદિતત્ત્વસંયુતમ્ ॥ ૫।

મહામોક્ષપ્રદં વર્ણં હૃદિ ભાવય પાર્વતિ ।
ફકારં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ રક્તવિદ્યુલ્લતોપમમ્ ॥ ૫।

ચતુર્વર્ગપ્રદં વર્ણં પઞ્ચદેવમયં સદા ।
પઞ્ચપ્રાણમયં વર્ણં સદા ત્રિગુણસંયુતમ્ ॥ ૫।

આત્માદિતત્ત્વસંયુક્તં ત્રિબિન્દુસહિતં સદા ।
બકારં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ ચતુર્વર્ગપ્રદાયકમ્ ॥ ૫।

શરચ્ચન્દ્રપ્રતીકાશં પઞ્ચદેવમયં સદા ।
પઞ્ચપ્રાણાત્મકં વર્ણં ત્રિબિન્દુસહિતં સદા ॥ ૫।

ત્રિશક્તિસહિતં વર્ણં સદા ચામૃતનિર્મિતમ્ ।
સ્વયં કુણ્ડલિની સાક્ષાત્ સતતં પ્રણમામ્યહમ્ ॥ ૫।

ભકારં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ સ્વયં પરમકુણ્ડલી ।
મહામોક્ષપ્રદં વર્ણમરુણાદિત્યસન્નિભમ્ ॥ ૫।

પઞ્ચપ્રાણમયં વર્ણં પઞ્ચદેવમયં સદા ।
ત્રિશક્તિસહિતં વર્ણં ત્રિબિન્દુસહિતં પ્રિયે ॥ ૫।

મકારં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ સ્વયં પરમકુણ્ડલી ।
અરુણાદિત્યસંકાશં ચતુર્વર્ગપ્રદાયકમ્ ॥ ૫।

ત્રિશક્તિસહિતં વર્ણં ત્રિબિન્દુસહિતં સદા ।
આત્માદિતત્ત્વસંયુક્તં હૃદિસ્થં પ્રણમામ્યહમ્ ॥ ૫।

યકારં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ ચતુષ્કોણમયં સદા ।
પલાલધૂમસંકાશં સ્વયં પરમકુણ્ડલી ॥ ૫।

પઞ્ચપ્રાણમયં વર્ણં પઞ્ચદેવમયં સદા ।
ત્રિશક્તિસહિતં વર્ણં ત્રિબિન્દુસહિતં તથા ॥ ૫।

પ્રણમામિ સદા વર્ણં મૂર્તિમાન્ (?)મોક્ષમવ્યયમ્ ।
ઇતિ શ્રીકામધેનુતન્ત્રે દેવદ્વીસંવાદે પઞ્ચમઃ પટલઃ ॥
ષષ્ઠઃ પટલઃ
શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
રકારં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ કુણ્ડલીદ્વયસંયુતમ્ ।
રક્તવિદ્યુલ્લતાકારં પઞ્ચદેવાત્મકં સદા ॥ ૬।

પઞ્ચપ્રાણમયં વર્ણં ત્રિબિન્દુસહિતં સદા ।
ત્રિશક્તિસહિતં દેવિ આત્માદિતત્ત્વસંયુતમ્ ॥ ૬।

સર્વતેજોમયં વર્ણં સતતં પ્રણમામ્યહમ્ ।
લકારં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ કુણ્ડલીત્રયસંયુતમ્ ॥ ૬।

પીતવિદ્યુલ્લતાકારં સર્વરત્નપ્રદાયકમ્ ।
પઞ્ચદેવમયં વર્ણં પઞ્ચપ્રાણાત્મકં સદા ॥ ૬।

ત્રિશક્તિસહિતં વર્ણં ત્રિબિન્દુસહિતં હિ સા ।
આત્માદિતત્ત્વસહિતં હૃદિ ભાવય સર્વદા ॥ ૬।

વકારં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ કુણ્ડલી મોક્ષમવ્યયમ્ ।
પઞ્ચપ્રાણમયં વર્ણં ત્રિશક્તિસહિતં સદા ॥ ૬।

ત્રિબિન્દુસહિતં વર્ણમાત્માદિતત્ત્વસંયુતમ્ ।
પઞ્ચદેવમયં વર્ણં પીતવિદ્યુલ્લતોપમમ્ ॥ ૬।

ચતુર્વર્ગમયં વર્ણં સર્વસિદ્ધિપ્રદાયકમ્ ।
ત્રિશક્તિસહિતં દેવિ ત્રિશક્તિસહિતં સદા ॥ ૬।

શકારં પરમેશાનિ સ્વર્ણવર્ણં શુચિસ્મિતે ।
રક્તવર્ણપ્રભાકારા સ્વયં પરમકુણ્ડલી ॥ ૬।

ચતુર્વર્ગપ્રદં દેવિ શકારં બ્રહ્મવિગ્રહમ્ ।
પઞ્ચદેવમયં વર્ણં પઞ્ચપ્રાણાત્મકં પ્રિયે ॥ ૬।

રજઃસત્ત્વતમોયુક્તં ત્રિબિન્દુસહિતં સદા ।
ત્રિશક્તિસહિતં વર્ણમાત્માદિતત્ત્વસંયુતમ્ ॥ ૬।

ષકારં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ કોણષટ્કમયં સદા ।
રક્તચન્દ્રપ્રતીકાશં સ્વયં પરમકુણ્ડલી ॥ ૬।

ચતુર્વર્ગપ્રદં વર્ણં સુધાનિર્મિતવિગ્રહમ્ ।
પઞ્ચદેવમયં વર્ણં પઞ્ચપ્રાણમયં સદા ॥ ૬।

રજઃસત્ત્વતમોયુક્તં ત્રિબિન્દુસહિતં પરમ્ ।
સર્વદેવમયં વર્ણં હૃદિ ભાવય પાર્વતિ ॥ ૬।

સકારં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ શક્તિબીજં પરાત્પરમ્ ।
કોટિવિદ્યુલ્લતાકારં કુણ્ડલીત્રયસંયુતમ્ ॥ ૬।

પઞ્ચદેવમયં દેવિ પઞ્ચપ્રાણમયં સદા ।
રજઃસત્ત્વતમોયુક્તં ત્રિબિન્દુસહિતં સદા ॥ ૬।

ત્રિશક્તિસહિતં વર્ણમાત્માદિતત્ત્વસંયુતમ્ ।
પ્રણમ્ય સતતં દેવિ હૃદિ ભાવય સુન્દરિ ॥ ૬।

હકારં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ ચતુર્વર્ગપ્રદાયકમ્ ।
કુણ્ડલીત્રયસંયુક્તં રક્તવિદ્યુલ્લતોપમમ્ ॥ ૬।

રજઃસત્ત્વતમોયુક્તં પઞ્ચદેવમયં સદા ।
પઞ્ચપ્રાણાત્મકં વર્ણં ત્રિશક્તિસહિતં સદા ॥ ૬।

ત્રિબિન્દુસહિતં વર્ણં હૃદિ ભાવય સુન્દરિ ।
ક્ષકારં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ કુણ્ડલીત્રયસંયુતમ્ ॥ ૬।

ચતુર્વર્ગમયં વર્ણં પઞ્ચદેવમયં સદા ।
પઞ્ચપ્રાણાત્મકં વર્ણં ત્રિશક્તિસહિતં સદા ॥ ૬।

ત્રિબિન્દુસહિતં વર્ણમાત્માદિતત્ત્વસંયુતમ્ ।
શરચ્ચન્દ્રપ્રતીકાશં હૃદિ ભાવય સુન્દરિ ॥ ૬।

અકારાદિક્ષકારાન્તં સ્વયં પરમકુણ્ડલી ।
સર્વં ચરાચરં વિશ્વં વર્ણાત્તુ જાયતે ધ્રુવમ્ ॥ ૬।

નાનાશાસ્ત્રં પુરાણઞ્ચ ઇતિહાસઞ્ચ સુન્દરિ ।
વેદઞ્ચ સ્મૃતિશાસ્ત્રઞ્ચ અન્યાનિ યાનિ કાનિ ચ ॥ ૬।

અક્ષરાજ્જાયતે સર્વં પરં બ્રહ્મ સ્વયં પ્રિયે ।
ઇતિ કામધેનુતન્ત્રે દેવદેવીસંવાદે ષષ્ઠઃ પટલઃ ॥
સપ્તમઃ પટલઃ
શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
રહસ્યં પરમાશ્ચર્યં સદાઅ મમ હૃદિ સ્થિતમ્ ।
અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ મન્ત્રતત્ત્વં પૃથક્ પૃથક્ ॥ ૭।

માતૃકાયા વરારોહે સાવધાનાવધારય ।
અતઃ પરં જપેન્મન્ત્રં પઞ્ચાશન્માતૃકાં પૃથક્ ॥ ૭।

અતસ્ત્વમધિકારી સ્યાન્નાત્ર કાર્યા વિચારણા ।
ઇતિ તે કથિતં દેવિ પ્રયોગં મન્ત્રમુત્તમમ્ ॥ ૭।

એતન્મન્ત્રં વિના દેવિ ઇષ્ટં મન્ત્રં જપેન્નરઃ ।
સર્વં તસ્ય ભવેદ્વ્યર્થં સર્વં વ્યર્થકદર્થનમ્ ॥ ૭।

એતન્મન્ત્રં પ્રથમતો દશધા પ્રજપેત્ પ્રિયે ।
તતસ્તુ પ્રણવં દત્ત્વા માતૃકાં પ્રજપેત્ પૃથક્ ॥ ૭।

પ્રયોગં પરમાશ્ચર્યં સાવધાનાવધારય ।
તદ્યથા - ઓં, અ। ઓં, ઓં આં ઓં, ઓં ઇ। ઓં, ઓં ઈ। ઓં, ઓં ઉ। ઓં, ઓં ઓં ઓં, ઓં ઋ। ઓં, ઓં ઋ। ઓં, ઓં
ઌ। ઓં, ઓં ૡ ઓં, ઓં એ। ઓં, ઓં ઐ। ઓં, ઓં ઓ। ઓં, ઓં ઔ। ઓં, ઓં અં ઓં, ઓં અઃ ઓં, ઓં કં ઓં ।
એવં ક્ષકારપર્યન્તં પ્રણવૈઃ પુટિતં સદા ।
પ્રત્યેકમેવં ચાર્વઙ્ગિ દશધા દશધા જપેત્ ॥ ૭।

પ્રત્યેકં જપમાત્રેણ પ્રત્યેકં ધ્યાનમાચરેત્ ।
અથવા સર્વવર્ણાનામેકીકૃત્ય વરાનને ॥ ૭।

પ્રજપેદ્ દશધા મન્ત્રં સ્વમન્ત્રં પ્રજપેત્તતઃ ।
તથા ચ સર્વવર્ણાનાં ધ્યાનં વક્ષ્યામિ સંશૃણુ ॥ ૭।

કોટિચન્દ્રપતીકાશાં પુણ્ડરીકોપરિસ્થિતામ્ ।
ભ્રમદ્ભ્રમરલીલાભાં નયનત્રયરાજિતામ્ ॥ ૭।

નાનાશાસ્ત્રપ્રવક્ત્રીં ચ વિદ્યાભ્યાસમયીં સદા ।
નાનાવાદ્યમયીં દેવીં શ્વેતાંશુકપરિષ્કૃતામ્ ॥ ૭।

શુક્લાભરણદીપ્તાઙ્ગી શુક્લવસ્ત્રોત્તરીયિણીમ્ ।
બ્રહ્માણ્ડં દર્પણે યસ્યા વામહસ્તસ્ય પાર્વતિ ॥ ૭।

તદ્વચ્છુકશિશું પ્રેક્ષ્ય ક્ષુદ્રદર્પણમુચ્યતે ।
એવં ધ્યાત્વા જગદ્ધાત્રીં માતૃકાં જગદમ્બિકામ્ ॥ ૭।

પ્રજપેદ્દશધા મન્ત્રમેકધા વા જપેત્તુ યઃ ।
સર્વસિદ્ધિમવાપ્નોતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥ ૭।

એષા તે કથિતા વિદ્યા માતૃકા પરમાત્મિકા ।
યત્ કૃત્વા સાધકો યાતિ દુર્લભં મોક્ષમવ્યયમ્ ॥ ૭।

પ્રત્યેકેનાથવા દેવિ એકૈકૈવ વરાનને ।
રહસ્યં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ સુગોપ્યં ભુવનત્રયે ॥ ૭।

ઇષ્ટવિદ્યાં સકૃત્ સ્મૃત્વા મનસા પરમેશ્વરિ ।
યસ્ય મન્ત્રસ્ય યદ્ધ્યાનં કૃત્વા દેવિ પ્રયત્નતઃ ॥ ૭।

તન્મન્ત્રં દશધા જપ્ત્વા ઇષ્ટધ્યાનં તતઃ પ્રિયે ।
ઇષ્ટમન્ત્રં પ્રજપ્ત્વા વૈ સર્વસિદ્ધિં તતો લભેત્ ॥ ૭।

અનેન વિધિના દેવિ મન્ત્રશ્ચૈતન્યમાપ્નુયાત્ ।
ચૈતન્યરહિતં મન્ત્રં વિદ્યા વા સુરપૂજિતે ॥ ૭।

સર્વ વ્યર્થં ભવેદ્દેવિ બિફલં સ જપો ભવેત્ ।
શ્રીમાહદેવ ઉવાચ
અપરં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ વર્ગાષ્ટકમનુત્તમમ્ ॥ ૭।

વર્ગાષ્ટકં વિના દેવિ કોટિપુરશ્ચરં યદિ ।
સર્વં તસ્ય વૃથા દેવિ અન્તે ચ નરકં બ્રજેત્ ॥ ૭।

અકચટતપયશા ઇત્યેતદષ્ટવર્ગકમ્ ।
મન્ત્રસ્યાદૌ ચ અન્તે ચ અકારં બિન્દુસંયુતમ્ ॥ ૭।

દત્ત્વા તમેવ ભક્ત્યા ચ અષ્ટોત્તરશતં જપેત્ ।
અનેન વિધિના દેવિ આદિત્યાભં સમાચરેત્ ॥ ૭।

તાવજ્જપેદ્ વરારોહે યાવલ્લક્ષં સમાપ્યતે ।
તતો મન્ત્રં વરારોહે ધ્રુવં જીવત્વમાપ્નુયાત્ ॥ ૭।

જીવત્વં હિ વિના દેવિ ન પુરશ્ચરણં ચરેત્ ।
જીવત્વં હિ વિના દેવિ યદિ કુર્યાત્ પુરશ્ચરમ્ ॥ ૭।

વિફલા તસ્ય સા સર્વા પૂર્વપુણ્યં વિનશ્યતિ ।
વર્ગાષ્ટકેન સહિતં પ્રત્યહં પ્રજપેત્ શતમ્ ॥ ૭।

સદૈવ સહસા ભદ્રે સર્વં મન્ત્રઞ્ચ સિધ્યતિ ।
કિં તસ્ય ધ્યાનપૂજાયાં પુરશ્ચર્યાઞ્ચ કિં પુનઃ ॥ ૭।

કૃત્વા તુ જીવં મન્ત્રસ્ય વિદ્યાઞ્ચ વરવર્ણિની ।
વિદ્યાયાશ્ચ તથા દેવિ યઃ કુર્યાત્ પ્રાણનિર્ણયમ્ ॥ ૭।

તત્ક્ષણાદ્ યાન્તિ ચાર્વઙ્ગિ પુરશ્ચર્યાં શતં શતમ્ ।
વિશેષતઃ કલિયુગે જમ્બૂદ્વીપસ્ય ભારતે ॥ ૭।

પ્રાણન્યાસં વિના દેવિ ન જપેત્ સાધકઃ ક્વચિત્ ।
વૈષ્ણવેષુ ચ મન્ત્રેષુ શૈવેષુ શક્તિમન્ત્રકે ॥ ૭।

ગણેશસૌરમન્ત્રે ચ પ્રાણન્યાસઃ પ્રશસ્યતે ।
કિં તસ્ય જપપૂજાસુ હોમાદિષુ ચ કિં પ્રિયે ॥ ૭।

પ્રાણતત્ત્વં મહેશાનિ યો જાનાતિ સ પૂજકઃ ।
પ્રાણતત્ત્વં વિના દેવિ દેહન્યાસં કરોતિ યઃ ॥ ૭।

સ ભ્રષ્ટઃ સ ચ પાપિષ્ઠો રૌરવં નરકં વ્રજેત્ ।
આલોક્ય તન્મુખં દેવિ સૂર્યદર્શનમાચરેત્ ॥ ૭।

ઇતિ કામધેનુતન્ત્રે દેવદેવીસંવાદે સપ્તમઃ પટલઃ
અષ્ટમઃ પટલઃ
શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
એતત્તે કથિતં ભદ્રે રહસ્યં પરમાદ્ભુતમ્ ।
યન્નોક્તં સર્વતન્ત્રેષુ માતૃકાયાઃ પૃથક્ પૃથક્ ॥ ૮।

પઞ્ચાશદ્વર્ણસંકેતં પઞ્ચાશત્તત્ત્વમુત્તમમ્ ।
સર્વદેવમયં તત્ત્વં સર્વજ્ઞાનમયં તથા ॥ ૮।

બિન્દુતત્ત્વમયં દેવિ અહંતત્ત્વમયં તથા ।
સર્વશક્તિમયં તત્ત્વં સર્વપ્રાણમયં તથા ॥ ૮।

ગર્ભતત્ત્વમયં દેવિ કેવલં કલિકા તથા ।
કુસુમસ્ય યદા દેવિ કલિકાં ગન્ધસંયુતામ્ ॥ ૮।

અદૃશ્યં સર્વભૂતાનાં તથા ગન્ધં સુચિસ્મિતે ।
પુષ્પસ્ય કલિકામધ્યે યથા જ્યોતિઃ પ્રદીપ્યતે ॥ ૮।

તથૈવ કલિકાબીજે નવતત્ત્વઞ્ચ વિદ્યતે ।
કોટિવિદ્યુત્પ્રતીકાશાં માતૃકાં પ્રણમામ્યહમ્ ॥ ૮।

નિરાબાધાં નિર્ગુણાઞ્ચ ગુણાનાં ગુણમાતૃકામ્ ।
માતા સા સર્વવિદ્યાનાં સર્વાગમપ્રતિષ્ઠિતા ॥ ૮।

સર્વાસાં વેદવિદ્યાનાં બ્રહ્માણ્ડાનાઞ્ચ પાર્વતિ ।
માતા સા ગીયતે દેવિ પઞ્ચાશન્માતૃકા ચ સા ॥ ૮।

મન્ત્રતત્ત્વઞ્ચ વિદ્યાઞ્ચ સર્વવર્ણવિનિશ્ચયમ્ ।
પઞ્ચાશદ્યુવતીરૂપા માતૃકા શવમવ્યયા ॥ ૮।

માતૃકા પરમેશાનિ કાલી સાક્ષાન્ન સંશયઃ ।
કુતો બ્રહ્મા કુતો વિષ્ણુઃ કુતો રુદ્રશ્ચ ઈશ્વરઃ ॥ ૮।

સદાશિવઃ કુતો દેવિ તે સર્વે શવવત્ પ્રિયે ।
શવવત્ સર્વદેવાશ્ચ બ્રહ્માણ્ડં શવવત્ સદા ॥ ૮।

અત એવ વરારોહે વિષ્ણુમન્ત્રં યથા તથા ।
શિવમન્ત્રં યથા દેવિ ગણેશં સૌરમેવ ચ ॥ ૮।

શક્તિમન્ત્રઞ્ચ વિદ્યાઞ્ચ પઞ્ચાશદ્યુવતીમયમ્ ।
પુરાણઞ્ચ તથા વેદં સ્મૃતિશાસ્ત્રં તથૈવ ચ ॥ ૮।

એતત્તત્ત્વં વરારોહે યુવતીરૂપમદ્ભુતમ્ ।
બ્રહ્મા વિષ્ણુશ્ચ રુદ્રશ્ચ ઈશ્વરશ્ચ સદાશિવઃ ॥ ૮।

તે સર્વે ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ માતૃકાજ્જાયતે (?) પ્રિયે ।
સમસ્તજનની દેવિ માતૃકા જનની પરા ॥ ૮।

કટાક્ષલક્ષસંયુક્તા મહાશક્તિઃ પ્રગીયતે ।
માતૃકાવર્ણરહિતં બ્રહ્માણ્ડં શવવત્ પ્રિયે ॥ ૮।

ગીતં વાદ્યં શ્રુતિર્નાટ્યમાલાપં વરવર્ણિની ।
સર્વં હિ યુવતીરૂપં ધ્યાનમાર્ગે પ્રતિષ્ઠિતમ્ ॥ ૮।

એતત્તે કથિતં દેવિ કાલિકાબીજમુત્તમમ્ ।
ઉભયોઃ સંગમં દેવિ પ્રફુલ્લં ભવતિ પ્રિયે ॥ ૮।

બહવઃ સઙ્ગમે દેવિ પ્રફુલ્લં મોક્ષમવ્યયમ્ ।
યન્ન મન્ત્રેષુ વિદ્યાસુ પ્રફુલ્લં ભવતિ ધ્રુવમ્ ॥ ૮।

પ્રફુલ્લં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ જપયજ્ઞં સમાચરેત્ ।
પ્રફુલ્લરહિતં દેવિ વિદ્યામન્ત્રં યદિ પ્રિયે ॥ ૮।

કેવલં કાલિકાબીજં વર્ણૈર્વર્ણૈઃ પૃથક્ પૃથક્ ।
ધ્યાત્વા સિદ્ધિમવાપ્નોતિ નાન્યથા સુરપૂજિતે ॥ ૮।

પ્રફુલ્લાત્ કલિકાદ્વાપિ કૃષ્ણાદિ જાયતે ધ્રુવમ્ ।
યુવતી યા સમાખ્યાતા સા મહાકુણ્ડલી પરા ॥ ૮।

વર્ણરૂપમયી દેવી કુણ્ડલી પરદેવતા ।
પઞ્ચાશદ્વર્ણતત્ત્વં ચ વિદ્યામન્ત્રં જપેત્તુ યઃ ॥ ૮।

સર્વં હિ વિફલં તસ્ય શવવત્ તજ્જપો ભવેત્ ।
ચૈતન્યરહિતં દેવિ તજ્જપં શવમેવ તત્ ॥ ૮।

જ્ઞાત્વા પ્રણમ્ય કુર્વીત જપપૂજાદિકં પ્રિયે ।
હરિર્હિ નિર્ગુણઃ સાક્ષાત્ સગુણા પરકુણ્ડલી ॥ ૮।

તસ્માત્તુ યુવતીદેહાત્ હરેરુત્પત્તિરેવ ચ ।
સર્વાસાં દેવદેવીનાં બીજં જન્મસ્થલં સદા ॥ ૮।

બીજાત્તુ જાયતે બ્રહ્મા શૂન્યરૂપી સનાતનઃ ।
અત એવ મહેશાનિ બ્રહ્મણઃ કારણં પરા ॥ ૮।

જ્ઞાત્વા તન્ત્રમિદં દેવિ જપપૂજાં કરોતિ યઃ ।
પ્રાણન્યાસવિધિં કૃત્વા જપપૂજાં કરોતિ યઃ ॥ ૮।

સ શિવઃ પરમં બ્રહ્મ સ એવ પુરુષોત્તમઃ ।
સ એવ દિવ્યો વીરશ્ચ સ એવ ભૈરવઃ સ્વયમ્ ॥ ૮।

સ એવ ધન્યો દેવેશિ ત્રૈલોક્યે સચરાચરે ।
સ સૂર્યો દેવિ પૂજ્યશ્ચ સદ્ગુરુશ્ચ ન ચાન્યથા ॥ ૮।

ઉદ્ધર્તું ચૈવ સંહર્તું સમર્થઃ સોઽપિ નાન્યથા ।
અજ્ઞાત્વા તન્ત્રમેતત્તુ જપયજ્ઞં કરોતિ યઃ ॥ ૮।

સર્વં તસ્ય વૃથા દેવિ પશુરેવ ન સંશયઃ ।
સર્વેષુ ચ ગુરુર્દેવિ શિષ્યોઽપિ પશુવત્ સદા ॥ ૮।

શ્રુત્વા તસ્ય મુખે વિદ્યાં મન્ત્રં વા નગનન્દિનિ ।
સિક્તો ભવતિ ચાર્વઙ્ગિ કિં તસ્ય જપપૂજનૈઃ ॥ ૮।

એવં વિધં ગુરું ત્યક્ત્વા શ્રુત્વા પશુમુખાત્ પ્રિયે ।
પૂર્વમન્ત્રં પરિત્યજ્ય ગૃહ્ણીયાદ્ ગણનાપરમ્ ॥ ૮।

સ ભ્રષ્ટઃ સ ચ પાપિષ્ઠઃ કથં મન્ત્રમુપાસ્મહે(?) ।
મન્ત્રસ્ય ગણનાદ્દેવિ યત્ પાપં પ્રાપ્નુયાન્નરઃ ॥ ૮।

તત્ પાપં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ નરકઞ્ચોત્તરોત્તરમ્ ।
યત્ પાપં પ્રાપ્નુયાદ્ દેવિ સ્વયંભૂલિઙ્ગચાલને ॥ ૮।

તત્ પાપં કોટિગુણિતં ગણનાદ્દેવમન્ત્રયોઃ ।
તસ્માત્તુ ગણનાં દેવિ વર્જયેન્મતિમાન્નરઃ ॥ ૮।

ત્યક્ત્વા શૈવવૈષ્ણવેષુ સૌરે ગાણપતે તથા ।
અન્યત્ સર્વાસુ વિદ્યાસુ ગણનાં વર્જયેન્નરઃ ॥ ૮।

ઇતિ શ્રી કામધેનુતન્ત્રે દેવદેવીસંવાદે અષ્ટમઃ પટલઃ ॥
નવમઃ પટલઃ
શ્રીમાહાદેવ ઉવાચ
અધુના સંપ્રવક્ષ્યામિ રહસ્યં ગુહ્યમુત્તમમ્ ।
યજ્જ્ઞાત્વા સાધકો યાતિ દુર્લભં બ્રહ્મમન્દિરમ્ ॥ ૯।

ઇડયા પૂરયેદ્ વાયું સુષુમ્નાન્તર્ગતં તતઃ ।
રેચયેત્ પિઙ્ગલામાર્ગે પ્રાણાયામક્રમાત્ પ્રિયે ॥ ૯।

અનુલોમેન ચાર્વઙ્ગિ માતૃકાં યુવતીં સ્મરેત્ ।
પઞ્ચાશન્માતૃકાવર્ણં સબિન્દું નાદસંયુતમ્ ॥ ૯।

ઉચ્ચાર્ય પૂરકેણૈવ તત ઇષ્ટં સમુચ્ચરેત્ ।
તતસ્તુ માતૃકાવર્ણં વિલોમેન જપેત્ પ્રિયે ॥ ૯।

સુષુમ્નામધ્યદેશે તુ ચિત્રિણી સુવરાનને ।
અનુલોમવિલોમેન માતૃકાં યુવતીં સ્મરેત્ ॥ ૯।

ઇષ્ટમન્ત્રં તતો જપ્ત્વા વિલોમં કુરુ યત્નતઃ ।
અનેનૈવ વિધાનેન રેચયેત્ પિઙ્ગલાપથે ॥ ૯।

એવં દ્વાદશધા કૃત્વા પ્રત્યહં વરવર્ણિનિ ।
ત્રિસન્ધ્યાં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ યઃ કુર્યાત્ કમલાનને ॥ ૯।

જીવન્યાસં ભવેત્તસ્ય મન્ત્રસિદ્ધિશ્ચ નાન્યથા ।
એકધા વા મહેશાનિ કલૌ સંખ્યા ચતુર્ગુણા ॥ ૯।

પ્રત્યહં દશધા કૃત્વા શિવતુલ્યો ભવેન્નરઃ ।
ઇતિ શ્રીકામધેનુતન્ત્રે દેવદેવીસંવાદે નવમઃ પટલઃ ॥
દશમઃ પટલઃ
શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
લલાટતત્ત્વં ચાર્વઙ્ગિ અકારં સર્વદા પ્રિયે ।
આકારં મુખતત્ત્વન્તુ શૃણુષ્વ વરવર્ણિનિ ॥ ૧૦।

ઇકારં દક્ષનેત્રઞ્ચ ઈકારં વામનેત્રકે ।
ઉકારં દક્ષકર્ણે સ્યાદૂકારં વામકર્ણકે ॥ ૧૦।

ઋકારં દક્ષનાસા ચ ઋકારં વામનાસિકે ।
ઌકારં દક્ષગણ્ડં સ્યાત્ ૡકારં વામગણ્ડકમ્ ॥ ૧૦।

એકારં અધરં તત્ત્વં ઐકારં ઓષ્ઠ એવ ચ ।
ઓકારં ઊર્ધ્વદન્તં સ્યાત્ ઔકારશ્ચાધોદન્તકમ્ ॥ ૧૦।

અંકારં શિરસસ્તત્ત્વં અઃકારં મુખમણ્ડલમ્ ।
કકારાદિ પઞ્ચતત્ત્વં દક્ષબાહૌ પ્રશસ્યતે ॥ ૧૦।

વામબાહૌ ચકારાદિ પઞ્ચતત્ત્વઞ્ચ તિષ્ઠતિ ।
દક્ષપાદે ટકારાદિ પઞ્ચતત્ત્વં વરાનને ॥ ૧૦।

તકારાદિ પઞ્ચતત્ત્વં વામપાદે પશસ્યતે ।
પકારં દક્ષપાર્શ્વઞ્ચ ફકારં વામપાર્શ્વકે ॥ ૧૦।

બકારં પૃષ્ઠતત્ત્વઞ્ચ ભકારં નાભિરેવ ચ ।
મકારં ઉદરં તત્ત્વં યકારં હૃદયં તથા ॥ ૧૦।

રકારં સ્કન્દતત્ત્વઞ્ચ લકારં વામમેવ ચ ।
ઘટિતત્ત્વં વકારઞ્ચ શકારં દક્ષબાહુષુ ॥ ૧૦।

વામબાહૌ ષકારઞ્ચ સકારં દક્ષપાદકમ્ ।
વામપાદં હકારઞ્ચ ક્ષકારં શિરસોપરિ ॥ ૧૦।

અકારં બીજતત્ત્વઞ્ચ તકારં પ્રણવેન ચ ।
મકારઞ્ચ સકારઞ્ચ મણ્ડિતં હિ તથૈવ ચ ॥ ૧૦।

અહઙ્કારઃ પકારં સ્યાત્ ફકારો મનસસ્તથા ।
નકારં શબ્દતત્ત્વઞ્ચ દં ધં રૂપં પ્રશસ્યતે ॥ ૧૦।

ગકારં પાદતત્ત્વઞ્ચ છકારોપસ્થમેવ ચ ।
ઉકારમાકાશતત્ત્વઞ્ચ ઊકારં શ્રોત્રમેવ ચ ॥ ૧૦।

ત્વક્તત્ત્વઞ્ચ જકારઃ સ્યાદ્ ઝકારઃ પાદમેવ ચ ।
કકારઃ પૃથ્વીતત્ત્વં ખકારો જ્ઞાનતત્ત્વકમ્ ॥ ૧૦।

શકારં હૃત્પુણ્ડરીકં ષકારં તત્ત્વમણ્ડલમ્ ।
સકરાઞ્ચ તથા ચન્દ્રં રકારં વહ્નિમણ્ડલમ્ ॥ ૧૦।

પરમેષ્ઠિ તથા તત્ત્વં ષકારઃ સુરપૂજિતે ।
લકારં પૃથ્વીતત્ત્વં હકારઞ્ચ શિરસ્તથા ॥ ૧૦।

યકારં વાયુતત્ત્વઞ્ચ કકારં સ્વર્ગમેવ ચ ।
એતયોર્યોગમાસાદ્ય ક્ષકારં તત્ત્વવિગ્રહમ્ ॥ ૧૦।

તેન અ ત મ સ પ ફ ન દ ધ ગ છ ઉ ઊ જ ઝ ક ખ શ ષ સ ર ય લ હ ક્ષ
॥
અકારાદિક્ષાન્તવર્ણં તત્ત્વઞ્ચ પઞ્ચવિંશતિઃ ।
સર્વતત્ત્વમતિગુહ્યં પરમાત્મા સુલોચને ॥ ૧૦।

માતૃકાયા વરારોહે ક્રમાન્નામાનિ સંશૃણુ ।
બ્રહ્માણી ચણ્ડિકા રૌદ્રી ગૌરીન્દ્રાણી તથૈવ ચ ॥ ૧૦।

કૌમારો વૈષ્ણવી દુર્ગા તથૈવ નારસિંહિકા ।
કાલિકા મુણ્ડમાલા ચ શિવદૂતી તથા પરા ॥ ૧૦।

વરાહી કૌષિકી ચૈવ તથા માહેશ્વરી પ્રિયે ।
શઙ્કરી ચ જયન્તી ચ મંગલા કલિમર્દિની ॥ ૧૦।

પાલિકા ચૈવ મેધા ચ શિવરૂપા ચ શામ્ભવી ।
ભીમા શાન્તા ચ ઉગ્રા ચ ભ્રામરી રુદ્રરૂપિણી ॥ ૧૦।

અમ્બિકા બહુરૂપા ચ ક્ષેમા ક્ષેમઙ્કરી તથા ।
ધાત્રીરૂપા સ્વધા સ્વાહા તથૈવ વહ્નિરૂપિણી ॥ ૧૦।

અપર્ણા ચ તથા માયા ઘોરરૂપા પ્રિયંવદા ।
બ્રહ્માણ્ડવાણી બ્રાહ્મી ચ પઞ્ચાશન્માતૃકાઃ સ્મૃતાઃ ॥ ૧૦।

ઇત્યેતત્ કથિતં સમ્યક્ કેવલં તવ ભક્તિતઃ ।
એતાસ્તુ માતૃકાદેવ્યો બ્રહ્માણ્ડં સચરાચરમ્ ॥ ૧૦।

વ્યાપ્ય તિષ્ઠન્તિ ચાર્વાઙ્ગિ નાનામૂર્ત્તિધરાવ્યયાઃ ।
શક્તિમન્ત્રે વિષ્ણુમન્ત્રે શૈવે સૌરે ચ પાર્વતિ ॥ ૧૦।

અન્યસર્વેષુ મન્ત્રેષુ ગણેશે વરવર્ણિનિ ।
માતૃકા યુવતીરૂપા મન્ત્રવિગ્રહરૂપિણી ॥ ૧૦।

બ્રહ્મા વિષ્ણુશ્ચ રુદ્રશ્ચ ઈશ્વરશ્ચ સદાશિવઃ ।
તે સર્વે ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ નિશ્ચલાશ્ચ નિરિન્દ્રિયાઃ ॥ ૧૦।

દેવાદીનાં વરારોહે મન્ત્રં નાસ્તિ કદાચન ।
શબ્દબ્રહ્મ યદા યાતિ તન્ત્રં મન્ત્રં તદા ભવેત્ ॥ ૧૦।

પઞ્ચાશદ્યુવતી સર્વા શબ્દબ્રહ્મસ્વરૂપિણી ।
બ્રહ્મણઃ કારણં નાસ્તિ પ્રકૃતેરસ્તિ ભાવિનિ ॥ ૧૦।

પ્રકૃતેર્યા વરારોહે સા દીક્ષા સર્વસમ્મતા ।
દીક્ષાયાં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ પ્રશસ્તા યુવતીકલા ॥ ૧૦।

પઞ્ચાશન્માતૃકા યા સા યુવતી પરિગીયતે ।
યુવતીરહિતં દેવિ કુતો વિદ્યા કુતો મનુઃ ।
નિર્ગુણં પરમં બ્રહ્મ પ્રધાના યુવતીગણાઃ ॥ ૧૦।

ઇતિ શ્રીકામધેનુતન્ત્રે દેવદેવીસંવાદે દશમઃ પટલઃ ॥
એકાદશઃ પટલઃ
શ્રીશિવ ઉવાચ
યથા જલે સૂર્યતત્ત્વં તથા મન્ત્રે પ્રતિષ્ઠિતમ્ ।
દેવીનાં જ્યોતિષઃ પુઞ્જો વર્તન્તે પ્રકૃતેઃ કલાઃ ॥ ૧૧।

અથાન્તરાત્મા પરમં જ્ઞાનાત્મા સુવરાનને ।
વર્તન્તે યુવતીરૂપાઃ ષોડશ પ્રકૃ(તિઃ?તેઃ) પરાઃ ॥ ૧૧।

પ્રકૃતિં હિ વિના દેવિ જ્ઞાતા બ્રહ્મા સનાતનઃ ।
અત એવ વરારોહે સ એવ શ્રીસદાશિવઃ ॥ ૧૧।

જાગ્રત્ સ્વપ્નસુષુપ્તિર્યા તુરીયા વરવર્ણિનિ ।
તાસ્તાઃ સર્વા વરારોહે યુવતી પરમાપરા ॥ ૧૧।

કાર્યકારણકાલે ચ ગણનીયા વરાનને ।
શૂન્યાત્ શૂન્યં પરં શૂન્યં શૂન્યરૂપં નિરઞ્જનમ્ ॥ ૧૧।

કોટિસૂર્યપ્રતીકાશં નિર્મલં જ્ઞાનમુત્તમમ્ ।
હૃદિ ભાવય ચાર્વઙ્ગિ તેજઃપુઞ્જં મહાપ્રભમ્ ॥ ૧૧।

દલિતાઞ્ચનપુઞ્જાભં વર્ણરાજં વરાનને ।
ત્રિભઙ્ગલલિતાકારં ચારુચૂડાવિરાજિતમ્ ॥ ૧૧।

શિખિપુચ્છયુતં ચૂડં ભ્રમરૈઃ શોભિતં પરમ્ ।
પીતાંશુકપરીધાનં વનમાલાવિભૂષિતમ્ ॥ ૧૧।

રત્નકુણ્ડલસંયુક્તં સ્ફુરદ્ગણ્ડમનોહરમ્ ।
કદમ્બકુસુમોપેતં શ્રવણં જનમોહિતમ્ ॥ ૧૧।

શ્રીવત્સકૌસ્તુભોદ્દીપ્તં આજાનુબાહુરાજિતમ્ ।
આરક્તનયનદ્વન્દ્વં કોટિવિદ્યુત્સમદ્યુતિમ્ ॥ ૧૧।

આરક્તચરણદ્વન્દ્વં નૂપુરારાવસંયુતમ્ ।
આરક્તકરતલસ્વચ્છં ગુઞ્જમાલાવિરાજિતમ્ ॥ ૧૧।

શબ્દબ્રહ્મમયં વિષ્ણું ઇકારં શબ્દજલ્પિતમ્ ।
એવંરૂપં સમુત્પન્નં હૃદિ મધ્યે વરાનને ॥ ૧૧।

જાયતે કામબીજાત્તુ શૂન્યમધ્યે સુલોચને ।
શૂન્યમધ્યે સ્થિતા દેવિ કામબીજસ્વરૂપિણી ॥ ૧૧।

લકારસંયુતા યા સા કૃષ્ણમાતા પ્રગીયતે ।
સર્વેષુ વિષ્ણુમન્ત્રેષુ કામબીજં પરાત્પરમ્ ॥ ૧૧।

હૃદિ શૂન્યે મહેશાનિ વિષ્ણોર્મન્ત્રં જપેત્ પ્રિયે ।
તતો વૈ કામબીજાત્તુ જાયતે વિષ્ણુવિગ્રહમ્ ॥ ૧૧।

અતં કામમયં વિષ્ણું હૃદિ ભાવય પાર્વતિ ।
કામિની યા મહેશાનિ વિષ્ણુમાતા પ્રગીયતે ॥ ૧૧।

અતો વિષ્ણુમાતૃવર્ણં વર્ણરાજમવાપ્નુયાત્ ।
કકારઃ કામિની સાક્ષાદ્ લકારઃ પૃથિવીશ્વરી ॥ ૧૧।

રતિસ્તુ મર્દિની સાક્ષાદ્ નાદસ્તુ યોનિરૂપિણી ।
બિન્દુઃ કુણ્ડલિનીરૂપં શિવશક્તિમયં પ્રિયે ॥ ૧૧।

ઇદં બીજં મહેશાનિ વિષ્ણુમાતા પરાક્ષરા ।
નિરક્ષરો વિષ્ણુદેવો હ્યક્ષરાજ્જાયતે ધ્રુવમ્ ॥ ૧૧।

અત એવ વરારોહે બ્રહ્મણઃ કારણં પરા ।
ક્લીંકારબીજરૂપા યા સા પરા પરિગીયતે ॥ ૧૧।

પરાત્પરતરા સાઽપિ વહ્નિમણ્ડલસંયુતા ।
કામિની સા મહેશાનિ પૃથિવી તસ્ય આસનમ્ ॥ ૧૧।

કદાચિત્ પૃથિવીમધ્યે કદાચિદ્ વહ્નિમણ્ડલે ।
વસતે કામિની દેવી બિન્દુત્રયસમન્વિતા ॥ ૧૧।

જન્મલબ્ધા મહાવિષ્ણુઃ કૂર્ચબીજં જપેત્ પ્રિયે ।
અનેન પ્રજપેન્મન્ત્રં હુંકારં વરવર્ણિનિ ॥ ૧૧।

વિષ્ણોર્વિગ્રહણે તત્તુ સ્વયં પ્રકૃતિમૂર્તિમાન્ ।
પ્રકૃતિઃ પરમારાધ્યા દેવાનાં નગનન્દિનિ ॥ ૧૧।

હુંકારં પરમાશ્ચર્યં બીજરન્તં શૃણુ પ્રિયે ।
ષષ્ઠસ્વરઃ પરિચયો વિયદ્બીજં શશિપ્રભમ્ ॥ ૧૧।

તસ્યોપરિ વરારોહેસદાબિન્દું વિભાવય ।
કામમન્મથકન્દર્પમ્ અક્ષરધ્વજસંજ્ઞકમ્ ॥ ૧૧।

મીનકેતુર્મહેશાનિ પઞ્ચબીજં પ્રકીર્તિતમ્ ।
માયાકૂર્ચં વધૂબીજં લક્ષ્મીબીજઞ્ચ પાર્વતિ ॥ ૧૧।

પ્રણવઞ્ચ મહેશાનિ સ્વયં ચતુર્દશં તથા ।
સપિણ્ડવત્તથા દેવિ યેષુ યાસુ ચ વિદ્યતે ॥ ૧૧।

તન્મન્ત્રમતિસિદ્ધં સ્યાત્ પરઃ પ્રકૃતિરૂપિણી ।
એવં બીજં સકૃદ્ ધ્યાત્વા સર્વાસાં ભવતિ પ્રિયઃ ॥ ૧૧।

તન્મન્ત્રં પ્રજપેદ્દેવિ બીજધ્યાનં પુનઃ પ્રિયે ।
એવં હિ દશધા કૃત્વા મન્ત્રાણાં બીજસાધનમ્ ॥ ૧૧।

તસ્માદ્ બીજાત્ સમાકૃષ્ય દેવતારૂપમુદ્ભવમ્ ।
દેવધ્યાનં તતઃ કૃત્વા ઇષ્ટમન્ત્રં તતો જપેત્ ॥ ૧૧।

પુનર્ધ્યાનં દેવતાયાઃ પુનર્જાપં કુરુ પ્રિયે ।
એવં હિ દશધા કૃત્વા દેવાધિષ્ઠાનમેવ ચ ॥ ૧૧।

તતઃ સપ્તચ્છદાં જપ્ત્વા કુલ્લુકાં દશધા જપેત્ ।
આદ્યન્તે સેતુમન્ત્રઞ્ચ દત્વા અષ્ટોત્તરં જપેત્ ।
તન્મન્ત્રં પ્રજપેદ્દેવિ એવં સિદ્ધિમુપાલભે ॥ ૧૧।

ઇતિ કામધેનુતન્ત્રે દેવદેવીસંવાદે એકાદશઃ પટલઃ ॥
દ્વાદશઃ પટલઃ
શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
અપરૈકં પ્રવક્ષ્યામિ રહસ્યમતિગોપનમ્ ।
અકૃત્વા ધ્યાનતત્ત્વઞ્ચ અષ્ટતત્ત્વં તથૈવ ચ ॥ ૧૨।

અકૃત્વા વ્યર્થતાં યાતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ।
તતો જીવત્વમાપ્નોતિ મન્ત્રઃ સિધ્યતિ તત્ક્ષણાત્ ॥ ૧૨।

અથવા પરમેશાનિ મન્ત્રવર્ણં યથા તથા ।
પ્રણવપુટિતં કૃત્વા અનુલોમવિલોમતઃ ॥ ૧૨।

તદૈવ પરમેશાનિ જીવત્વં પ્રાપ્યતે મનુઃ ।
એકધા વા ત્રિધા કૃત્વા યદિ કુર્યાદ્ વરાનને ॥ ૧૨।

તદા સિદ્ધિમવાપ્નોતિ નાન્યથા સુરપૂજિતે ।
જીવત્વં હિ વિના દેવિ યદિ મન્ત્રં જપેત્ સુધીઃ ॥ ૧૨।

તજ્જપં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ શવમેવ ન સંશયઃ ।
સદા નિદ્રાતુરો મન્ત્રી જીવહીનશ્ચ પાર્વતિ ॥ ૧૨।

શ્રીં ક્લીં હ્રીં હું સ્ત્રીં શ્રીં ઓમ્ ।
કથં સિદ્ધિમવાપ્નોતિ નિદ્રાયાં વરવર્ણિનિ ।
જીવન્યાસેન ચાર્વઙ્ગિ નિદ્રાભઙ્ગો ભવેદ્ ધ્રુવમ્ ॥ ૧૨।

બિન્દુતત્ત્વં પ્રજપ્યાથ જ્ઞાનતત્વઞ્ચ સુન્દરિ ।
પ્રાણતત્ત્વઞ્ચ ચાર્વઙ્ગિ દેવતત્ત્વં તથૈવ ચ ॥ ૧૨।

જપતત્ત્વં મન્ત્રતત્ત્વં ધ્યાનતત્ત્વં સુલોચને ।
અક્ષરે અક્ષરે દેવિ અજ્ઞાત્વા પ્રજપેદ્ યદિ ॥ ૧૨।

સંયોગં યદ્ ભવેદ્ યોગં પ્રફુલ્લં તદુદાહૃતમ્ ।
કેવલં કલિકાબીજં તદ્વર્ણં સુરપૂજિતે ॥ ૧૨।

આગતં મમ વક્ત્રાદ્ યદ્ ગતં તવ મુખે સદા ।
મતં શ્રીવાસુદેવસ્ય ઇતિ તે કથિતં પ્રિયે ॥ ૧૨।

એતન્મન્ત્રં મહાગુહ્યં ઈશાનમુખસંયુતમ્ ।
એતન્મન્ત્રપ્રભાવાદ્ધિ કાલકૂટં પિબામ્યહમ્ ॥ ૧૨।

એતાસ્તુ માતૃકા વર્ણાઃ સુષુમ્નામધ્યવર્તિનઃ ।
એતે વર્ણા વરારોહે મહાયોગમયાઃ સદા ॥ ૧૨।

અક્ષરં હિ વિના દેવિ ન યોગો જાયતે મમ ।
યોગમાર્ગે ભક્તિમાર્ગે મુક્તિમાર્ગે ચ સુન્દરિ ॥ ૧૨।

ધ્યાનમાર્ગે તુ પૂજાયાં જપમાર્ગે તથૈવ ચ ।
એતાસ્તુ યુવતીવર્ણાઃ કાર્યકારણરૂપિણઃ ॥ ૧૨।

એતન્મન્ત્રમવિજ્ઞાય ન જપ્તવ્યં કદાચન ।
એતન્મન્ત્રમવિજ્ઞાય પુરાણં સંહિતાં સ્મૃતિમ્ ॥ ૧૨।

પઠન્નરકમાપ્નોતિ પિતૃભિઃ સહ નાન્યથા ।
સર્વધર્મેષુ યત્કર્મ સર્વયજ્ઞેષુ યત્ફલમ્ ॥ ૧૨।

સર્વદાનેષુ તીર્થેષુ યત્ફલં પ્રાપ્નુયાદ્ દ્વિજઃ ।
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ વર્ણાનાં ધ્યાનમાત્રતઃ ॥ ૧૨।

વર્ણધ્યાનમવિજ્ઞાય વર્ણતત્ત્વં તથૈવ ચ ।
પુરાણવાચકો યસ્તુ ધ્રુવં નરકમાપ્નુયાત્ ॥ ૧૨।

કોટિવંશાન્ સમાદાય સ દ્વિજો નરકં બ્રજેત્ ।
યથા વક્તા તથા શ્રોતા દ્વયોરપિ ફલં સમમ્ ॥ ૧૨।

કથમજ્ઞાનતો મૂર્ખોઽજ્ઞાત્વા વર્ણવિનિર્ણયમ્ ।
પુરાણાનિ પઠિત્વા વૈ નિશ્ચયં નરકં વ્રજેત્ ॥ ૧૨।

નિશ્ચયઞ્ચ મહેશાનિ દારિદ્ર્યં ઘોરમાપ્નુયાત્ ।
નિશ્ચયં રોગમાપ્નોતિ જમ્બૂદ્વીપસ્ય ભારતે ॥ ૧૨।

સ સ્યાત્ સનાતનો દેવો વાણી ત્રિપુરસુન્દરી ।
સર્વાસાં યુવતીનાઞ્ચ ભવાની ચાધિદેવતા ॥ ૧૨।

ધ્યાયેદ્ દેવીં મહામાયાં માતૃકાં જગદીશ્વરીમ્ ।
રક્તપદ્માસનગતાં રક્તાંશુકપરિષ્કૃતામ્ ॥ ૧૨।

રક્તચન્દનલિપ્તાઙ્ગીં રક્તવસ્ત્રોત્તરીયિણીમ્ ।
રક્તબિમ્બફલાભાસાં રાકાચન્દ્રમુખીં પરામ્ ॥ ૧૨।

ભ્રમદ્ભ્રમરલીલાભનયનત્રયરાજિતામ્ ।
કટાક્ષશતસંયુક્તાં ચારુચૂડાવિનોદિનીમ્ ॥ ૧૨।

રક્તાલઙ્કારસુભગાં ત્રિભઙ્ગિલલિતાકૃતિમ્ ।
હાસ્યયુક્તાં પ્રફુલ્લાસ્યાં જ્યોત્સ્નાજાલસમચ્છવિમ્ ॥ ૧૨।

મૃણાલસદૃશાકારબાહુવલ્લીવિરાજિતામ્ ।
કઞ્ચુલીસંયુતાં રમ્યાં કદમ્બકોરકસ્તનીમ્ ॥ ૧૨।

નખાનાં કિરણોદ્યોતૈર્ભુવનં પરિમોહયન્ ।
એવં ધ્યાત્વા મહામાયાં ભવાનીં શિવમોહિનીમ્ ॥ ૧૨।

અપરૈકં પ્રવક્ષ્યામિ રહસ્યં પ્રમાદ્ભુતમ્ ।
હૃત્પદ્મે દ્વાદશદલે વરાહોપરિ ભાવયેત્ ॥ ૧૨।

યસ્યદેવસ્ય યદ્બીજં પ્રફુલ્લકલિકાં તથા ।
ધ્યાત્વાદેવીં યથાશક્ત્યા તસ્માદાવિર્ભવેત્ સ્વયમ્ ॥ ૧૨।

શક્તિર્વા વિષ્ણુદેવો વા શિવો વા સૂર્ય એવ વા ।
બીજાદુત્પદ્યતે દેવિ પરંબ્રહ્મ નિરઞ્જનમ્ ॥ ૧૨।

બીજધ્યાનં વિના દેવિ કથમુત્પદ્યતે હરિઃ ।
સદાશિવો મહાદેવઃ કથમુત્પદ્યતે સ્વયમ્ ॥ ૧૨।

સદાશિવસ્ય જનની બીજરૂપા સનાતની ।
ઇતિ યો વેત્તિ સ જ્ઞાની સ એવ વીરસત્તમઃ ॥ ૧૨।

ગુરુર્યોગ્યઃ સ એવ સ્યાત્ સ એવ પરમઃ શિવઃ ।
સર્વેષાઞ્ચૈવ બીજાનામેવં ધ્યાનં સમાચરેત્ ॥ ૧૨।

શુક્લવિદ્યુત્સમાકારાં નયનત્રયધારિણીમ્ ।
કટાક્ષવિશિખૈર્યુક્તાં ચતુર્બાહુસમન્વિતામ્ ॥ ૧૨।

ત્રિભઙ્ગલલિતાકારાં ચારુચૂડાવિરાજિતામ્ ।
પુણ્ડરીકોપવિષ્ટાઞ્ચ રાકાચન્દ્રમુખીં પરામ્ ॥ ૧૨।

નાનાગન્ધપ્રલિપ્તાઙ્ગીં સુગન્ધિમાલ્યસંસ્કૃતામ્ ।
નાનાભરણદીપ્તાઙ્ગીં મેઘાંશુકપરિષ્કૃતામ્ ॥ ૧૨।

વીણાવાદ્યવિનોદેન ઉલ્લસન્તીં જગત્ત્રયમ્ ।
આદ્યાં બ્રહ્મમયીં દેવીમિષ્ટબીજસ્વરૂપિણીમ્ ॥ ૧૨।

બ્રહ્માદ્યા દેવતા યસ્યાશ્ચરણે પતિતા ભુવિ ।
ભજેઽહં માતૃકાદેવીં વેદમાતા સનાતનીમ્ ॥ ૧૨।

અનેન વિધિના ધ્યાત્વા સર્વાસાં ભવતિ પ્રિયઃ ।
બીજમેતન્મહેશાનિ પ્રથમં દશધા જપેત્ ॥ ૧૨।

તન્મન્ત્રં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ આનન્દપટલે સ્થિતમ્ ।
તતો ધ્યાત્વા પુનર્જપ્ત્વા દશધા વરવર્ણિનિ ॥ ૧૨।

એતત્તત્ત્વમવિજ્ઞાય પ્રજપેદ્ યદિ પાર્વતિ ।
સર્વપાપમયઃ સોઽપિ ભવેત્ શૂકરવદ્ દ્વિજઃ ॥ ૧૨।

તત્ત્વમેતન્મહાગુહ્યં યોગમાર્ગે સ્થિતં સદા ।
તવ ભક્ત્યા મયાખ્યાતમતિગુહ્યં સુલોચને ॥ ૧૨।

તન્ત્રાણાં સારમેતત્તુ સર્વસિદ્ધિપ્રદાયકમ્ ।
સ યોગી યોગવેત્તા ચ યોગાત્મા યોગનાયકઃ ॥
યોગાચાર્યો યોગમાયા યોગાનન્દપ્રદાયકઃ ॥ ૧૨।

ઇતિ શ્રીકામધેનુતન્ત્રે દેવદેવીસંવાદે દ્વાદશઃ પટલઃ ॥
ત્રયોદશઃ પટલઃ
શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
અધુના સંપ્રવક્ષ્યામિ આનન્દપટલં પ્રિયે ।
શૃણુ તત્ત્વં પ્રવક્ષ્યામિ સુન્દરં સુમનોહરમ્ ॥ ૧૩।

હૃત્પદ્મે દ્વાદશદલે વિદ્યુત્કોટિસમન્વિતે ।
ભાવયેન્મન્ત્રબીજાનિ યસ્ય યા ઇષ્ટદેવતા ॥ ૧૩।

ભાવયેત્ પ્રથમં બીજં વરાટોપરિ પાર્વતિ ।
અન્યાનિ સર્વબીજાનિ પત્રમધ્યે પૃથક્ પૃથક્ ॥ ૧૩।

એવં હિ દશધા જપ્ત્વા ક્રમાદ્ બીજં જપેત્ પ્રિયે ।
દશધા દશધા દેવિ પ્રજપેદ્ બીજમુત્તમમ્ ॥ ૧૩।

તતસ્તુ બીજમધ્યે તુ ધ્યાયેદિષ્ટં સુલોચને ।
તસ્માદ્ બીજાદ્ વરારોહે દેવતા જાયતે ધ્રુવમ્ ॥ ૧૩।

તસ્ય દેવસ્ય ચાર્વઙ્ગિ નિરીક્ષ્ય દેહસુન્દરમ્ ।
ચરણાત્ કેશપર્યન્તં નાનાવેશમયં પ્રિયે ॥ ૧૩।

નિરીક્ષ્ય મનસા ભક્ત્યા પુનર્ધ્યાનં સમાચરેત્ ।
તતસ્તુ પ્રજપેદ્ બીજં વર્ણાનન્દસ્વરૂપિણમ્ ॥ ૧૩।

પ્રજપેત્ પ્રથમં બીજં બીજધ્યાનં તતઃ પરમ્ ।
એતત્તુ પ્રથમં બીજં સાધનં દુર્લભં પ્રિયે ॥ ૧૩।

સર્વેષાં બીજવર્ણાનાં યદિ જાનાતિ સાધકઃ ।
ધ્યાનં પરમકલ્યાણં વર્ણે વર્ણે પૃથક્ પૃથક્ ॥ ૧૩।

અજ્ઞાત્વા ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ માતૃકાધ્યાનમાચરેત્ ।
તદેવં સહસા દેવિ સર્વાસાં જાયતે ધ્રુવમ્ ॥ ૧૩।

યસ્ય મન્ત્રસ્ય યદ્વર્ણં તસ્ય ધ્યાનં પૃથક્ પૃથક્ ।
બીજાત્તુ જાયતે વિષ્ણુરવતારવરઃ પ્રિયે ॥ ૧૩।

બીજાત્તુ જાયતે રામો બીજાત્ કૃષ્ણઃ પ્રજાયતે ।
સ્થાવરં જઙ્ગમં દેવિ સર્વં બીજાત્ પ્રજાયતે ॥ ૧૩।

આજ્ઞાચક્રે વિશુદ્ધૌ ચ મૂલાધારે તતઃ પ્રિયે ।
સ્વાધિષ્ઠાને તતો દેવિ મણિપૂરે ચ પાર્વતિ ॥ ૧૩।

અનેન વિધિના દેવિ કુર્યાત્ સાધકસત્તમઃ ।
પ્રત્યહં કુરુતે યસ્તુ સ સિદ્ધઃ શિવ એવ સઃ ॥ ૧૩।

પ્રત્યહં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ ષટ્ચક્રં ભ્રામયેત્તુ યઃ ।
સાધનાચ્ચ મહેશાનિ તસ્માત્ કુસુમવત્ પ્રિયે ॥ ૧૩।

નિત્યઞ્ચ હૃદયે કુર્યાદવશ્યં વદ કિં પ્રિયે ।
બીજસ્ય ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ ધ્યાનં મન્ત્રં પૃથક્ પૃથક્ ॥ ૧૩।

સાક્ષાત્ શ્રીઃ પ્રકૃતિર્દેવી બીજરૂપા સનાતની ।
સનાતનસ્ય જનની સર્વવર્ણમયી પ્રિયે ॥ ૧૩।

જપસ્ય પ્રથમે કાલે બીજસ્ય તત્ત્વમુચ્ચરેત્ ।
તતસ્તુ પ્રજપેન્મન્ત્રં સસેતુ વરવર્ણિનિ ॥ ૧૩।

બીજતત્ત્વમવિજ્ઞાય પ્રજપેદ્ યદિ કોટિધા ।
સર્વં તસ્ય વૃથા દેવિ અરણ્યે રોદનં યથા ॥ ૧૩।

તત્ત્વત્રયં પ્રવક્ષ્યામિ મન્ત્રાણાં શૃણુ સુન્દરિ ।
વિભાવ્ય નાભિપદ્મેષુ વાયુબીજં સબિન્દુકમ્ ॥ ૧૩।

મન્ત્રસ્ય પ્રથમં વાયુબીજં મધ્યે વિચિન્ત્ય વૈ ।
ધ્યાત્વા બીજં મહેશાનિ પ્રજપેદ્ બીજમુત્તમમ્ ॥ ૧૩।

દશધા પ્રજપેદ્ બીજં દશધા ધ્યાનમેવ ચ ।
દશતત્ત્વયુતં મન્ત્રં તદૈવ સહસા ભવેત્ ॥ ૧૩।

સંશોષ્ય બીજં ચાર્વઙ્ગિ વહ્નિબીજે વિચિન્ત્ય વૈ ।
હૃત્પદ્મે વહ્નિમધ્યે તુ ધ્યાત્વા બીજં હુતાશનમ્ ॥ ૧૩।

દશધા પ્રજપેન્મન્ત્રં દશધા ધ્યાનમેવ ચ ।
વિંશતત્ત્વયુતં મન્ત્રં તદૈવ સહસા ભવેત્ ॥ ૧૩।

માતૃસ્વરાત્તતો દેવિ ગલિતામૃતધારયા ।
આપ્લાવ્ય બીજં ચાર્વઙ્ગિ સર્વાવયવસંયુતમ્ ॥ ૧૩।

તદૈવ સહસા કૃત્વા લલાટે વરુણાલયે ।
વરુણસ્ય તુ મધ્યે તુ તદ્બીજં ભાવયેત્ પ્રિયે ॥ ૧૩।

દશધા ચ જપિત્વા વૈ બીજઞ્ચ દશધા સ્મરેત્ ।
તદામૃતમયં બીજં સહસા ભવતિ પ્રિયે ॥ ૧૩।

વિષ્ણુમન્ત્રેષુ દેવેશિ ચન્દ્રબીજેષુ ભાવયેત્ ।
અન્યત્ સર્વેષુ મન્ત્રેષુ ભાવયેદ્ વરુણાલયે ॥ ૧૩।

ત્રિંશત્તત્ત્વયુતં મન્ત્રં તદૈવ ભવતિ પ્રિયે ।
તત્ત્વાતીતં સ્વધાતીતં વાચા વિદ્યાં જપેત્ પ્રિયે ॥ ૧૩।

અનેન વિધિહીનઞ્ચ તજ્જપં વિફલં સદા ।
તત્ત્વહીનં જપેદ્યસ્તુ વિફલં સતતં પ્રિયે ॥ ૧૩।

શોષણં દહનં દેવિ અમૃતં જ્ઞાનસંજ્ઞકમ્ ।
એતત્ તત્ત્વમયં ભદ્રે શીઘ્રં સિદ્ધિપ્રદાયકમ્ ॥ ૧૩।

યો જપેત્તત્ત્વરહિતં તસ્ય હાનિઃ પદે પદે ।
તસ્માત્તત્ત્વં શુભારાધ્ય તસ્માન્મન્ત્રં જપેત્ સુધીઃ ॥ ૧૩।

અનેન વિધિના દેવિ સર્વતત્ત્વમયં મનુમ્ ।
કૃષ્ણમન્ત્રેષુ રામેષુ અવતારવરેષુ ચ ॥ ૧૩।

સૌરે ગણપતૌ દેવિ શક્તિમન્ત્રે સ્વયં પ્રિયે ।
શિવમન્ત્રેષુ ચાર્વઙ્ગિ અન્યતન્ત્રે તથૈવ ચ ॥ ૧૩।

ત્રિંશત્તત્ત્વયુતં કૃત્વા મન્ત્રં બીજં સુલોચને ।
એવમેવ વિધાનેન બીજે જીવત્વમાપ્નુયાત્ ॥ ૧૩।

તસ્માદ્ બીજાદ્ વરારોહે રામકૃષ્ણાદયશ્ચ યે ।
ઉત્પદ્યન્તે વરારોહે નાન્યથા વરવર્ણિનિ ॥ ૧૩।

એતન્મન્ત્રં સકૃત્ કૃત્વા પ્રજપેદનિશં મનુમ્ ।
પ્રજપેદનિશં વિદ્યાં શૌચાશૌચં ન ચાચરેત્ ॥ ૧૩।

મન્ત્રે અક્ષરબુદ્ધિઃ સ્યાદ્ ગુરૌ તુ માનવઃ પ્રિયે ।
દેવતાયાં વરારોહે પ્રતિમાબુદ્ધિર્જાયતે ॥ ૧૩।

કિં તસ્ય જપપૂજાયાં સર્વં વ્યર્થં કદર્થનમ્ ।
ઇતિ તે કથિતં દેવિ બીજતત્ત્વં સુગોપનમ્ ॥ ૧૩।

કસ્યચિન્નૈવ વક્તવ્યં યદિ કલ્યાણમિચ્છસિ ।
એતજ્જ્ઞાનમવિજ્ઞાય સ કથં ગુરુતાં વ્રજેત્ ॥ ૧૩।

ઇતિ શ્રીકામધેનુતન્ત્રે દેવદેવીસંવાદે ત્રયોદશઃ પટલઃ ॥
ચતુર્દશઃ પટલઃ
શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
દેવદેવ મહાદેવ સંસારાર્ણવતારક ।
કૃપયા કથયેશાન વકારતત્ત્વમુત્તમમ્ ॥ ૧૪।

શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
પૂર્વોક્તં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ ગાયત્રીતત્ત્વમુત્તમમ્ ।
ગાયત્રી યા વરારોહે ચતુર્વકારસંયુતા ॥ ૧૪।

કાન્તં શેષવકારઞ્ચ વરુણં હૃદિ ભાવય ।
યવર્ગં વાયુબીજઞ્ચ હૃદિ ભાવય પાર્વતિ ॥ ૧૪।

યવર્ગં યત્તુ દેવેશિ વાયુબીજં તદુચ્યતે ।
યકારસ્ય ચતુર્થો યો વાયુબીજં પ્રકીર્તિતમ્ ॥ ૧૪।

યવર્ગઞ્ચ વાયુબીજં મયૈતન્નિશ્ચિતં પ્રિયે ।
સર્વવિદ્યાસુ મન્ત્રેષુ વરુણં ભાવય પ્રિયે ॥ ૧૪।

વહ્નિજાયાયુતાનાઞ્ચ પવર્ગં હૃદિ ભાવય ।
ગાયત્રી સંસ્થિતા દેવિ પાપોચ્ચાટનકર્મણિ ॥ ૧૪।

પૂર્વોક્તધ્યાનમાર્ગેણ ભાવના પરિકીર્ત્તિતા ।
ધ્યાનભેદેન ચાર્વઙ્ગિ વકારં ભાવય પ્રિયે ॥ ૧૪।

અધુના સંપ્રવક્ષ્યામિ કકારધ્યાનમુત્તમમ્ ।
વિશેષં શૃણુ વક્ષ્યામિ કકારસ્યાતિદુર્લભમ્ ॥ ૧૪।

યન્નોક્તમાનન્દપટલે અધુના કથયામિ તે ।
તદ્ ધ્યાત્વા સાધકો યાતિ દુર્લભં મોક્ષમવ્યયમ્ ॥ ૧૪।

યેન ધ્યાનપ્રકાશેન મન્ત્રં તન્ત્રઞ્ચ સિધ્યતિ ।
એવં તદ્ધ્યાનમાત્રેણ શિવતુલ્યો ભવેન્નરઃ ॥ ૧૪।

કકારધ્યાનમાત્રેણ સર્વવર્ણં હિ સિધ્યતિ ।
કકારભાવનાચ્ચૈવ સર્વાસાં ભાવના ભવેત્ ॥ ૧૪।

તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન કકારં હૃદિ ભાવય ।
ઓમ્ પ્રાતરાદિત્યસંકાશાં સિંહપૃષ્ઠોપરિસ્થિતામ્ ॥ ૧૪।

રક્તપદ્મોપવિષ્ટાઞ્ચ રક્તવસ્ત્રપરીવૃતામ્ ।
ચતુર્ભૂજાં ત્રિનેત્રાઞ્ચ પઞ્ચબાણધનુર્ધરામ્ ॥ ૧૪।

વરદાભયદાત્રીઞ્ચ પીનતુઙ્ગપયોધરામ્ ।
મૃણાલસદૃશાકારચતુર્બાહુપરીવૃતામ્ ॥ ૧૪।

શઙ્ખકઙ્કણકેયૂરૈરઙ્ગદૈઃ પરિશોભિતામ્ ।
સુગન્ધિમલ્લિકાહારૈઃ કબરીમધ્યશોભિતામ્ ॥ ૧૪।

ત્રિભઙ્ગલલિતાકારાં ચારુચૂડાવિરાજિતામ્ ।
શિખિપુચ્છયુતાં ચૂડાં નાનારત્નસમન્વિતામ્ ॥ ૧૪।

ઈષધાસ્યપ્રસન્નાસ્યાં મુક્તારઞ્જિતનાસિકામ્ ।
માણિક્યકિરણોદ્યોતદન્તપઙ્ક્તિવિરાજિતામ્ ॥ ૧૪।

પૂર્ણચન્દ્રસમાભાસનખપઙ્ક્તિમનુત્તમામ્ ।
સ્વર્ણસૂત્રયુતહારરત્નચારુવિનિર્મિતામ્ ॥ ૧૪।

કટાક્ષવિશિખોદ્દીપ્તભ્રૂલતાપરિશોભિતામ્ ।
તીર્થત્રયયુતાં રમ્યાં નયનત્રયરાજિતામ્ ॥ ૧૪।

રામરમ્ભાસમાકાર - ઊરુદ્વયવિરાજિતામ્ ।
બૃહલ્લતાસુસંયુક્તરત્નકિઞ્જલ્કશોભિતામ્ ॥ ૧૪।

અષ્ટવર્ગૈઃ સેવિતાઞ્ચ અષ્ટવર્ગૈઃ પ્રપૂજિતામ્ ।
સિન્દૂરતિલકોદીપ્તામઞ્જનાઙ્કિતલોચનામ્ ॥ ૧૪।

લલાટપટ્ટિકાશુભ્રામર્દ્ધચન્દ્રપરીવૃતામ્ ।
બ્રહ્માદિદેવતાવૃન્દૈઃ શિરસિ ધાર્યતે ચ યા ॥ ૧૪।

કિમાખ્યાં કામિનીં સાક્ષાત્ કકારવરરૂપિણીમ્ ।
એવં ધ્યાત્વા વરારોહે પ્રજપેદ્ યદિ સાધકઃ ॥ ૧૪।

તદૈવ સહસા સિદ્ધિર્જાયતે તસ્ય સુન્દરિ ।
વર્ણજ્ઞાનં વિના દેવિ ન જપેત્ પાશવઃ ક્વચિત્ ॥ ૧૪।

કિં તસ્ય ધ્યાનપૂજાયાં પુરશ્ચર્યાશતં શતમ્ ।
કિં તસ્ય જપહોમેન ચન્દ્રસૂર્યસ્ય પર્વણિ ॥ ૧૪।

વર્ણજ્ઞાનં વિના દેવિ વૈષ્ણવઃ શૈવ એવ વા ।
એકદા નોચ્ચરેદ્દેવિ અજ્ઞાત્વા વ્ર્ણદીપનીમ્ ॥ ૧૪।

સર્વાસાં મન્ત્રવિદ્યાનાં દીપની યા પ્રકીર્તિતા ।
સર્વેષાં શાસ્ત્રમધ્યે તુ પ્રશસ્તા વર્ણદીપની ॥ ૧૪।

શક્તિમન્ત્રે તથા સૌરે ગણેશમર્ચ્યતે સદા ।
જ્ઞાત્વા તન્ત્રં પ્રકુર્વીત દીક્ષાં પૂજાં શુચિસ્મિતે ॥ ૧૪।

શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
રહસ્યં તત્ર વક્ષ્યામિ અત્યન્તગોપનં શૃણુ ।
યત્કૃત્વા સાધકો યાતિ પરમં પદમુત્તમમ્ ॥ ૧૪।

લલાટે તિલકં કૃત્વા ચન્દનેન સુગન્ધિના ।
કર્પૂરાગુરુકસ્તૂરીરોચનાકુઙ્કુમૈઃ પ્રિયે ॥ ૧૪।

તિલકં ધારયેદ્ યત્નાદેકીકૃત્ય મનોહરમ્ ।
ત્રિકોણં સુન્દરં સ્વચ્છં તિલકં જનમોહનમ્ ॥ ૧૪।

એકીકૃત્ય પૃથગ્ વાપિ નાનાવસ્તુષુ કારયેત્ ।
રાજ્યાર્થી રક્તવર્ણેન મોક્ષાર્થી શ્વેતચન્દનૈઃ ॥ ૧૪।

વશ્યે રોચનયા દેવિ તિલકં કારયેત્ સુધીઃ ।
મોહને ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ અગુરુકુઙ્કુમાદિના ॥ ૧૪।

કૃષ્ણગન્ધં વરારોહે શત્રોર્મારણકર્મણિ ।
લલાટે બાહુમૂલે ચ તથા સ્કન્ધદ્વયેષુ ચ ॥ ૧૪।

હૃત્પદ્મપાર્શ્વયુગલે પૃષ્ઠે નાભૌ ચ સુન્દરિ ।
ઊરુદ્વયે ગણ્ડયુગ્મે અધઃ પાદદ્વયેષુ ચ ॥ ૧૪।

વિલિખેદ્ યત્નતો દેવિ કકારવર્ણમુત્તમમ્ ।
ચન્દ્રવિન્દુયુતં કૃત્વા વિલિખેદ્ વરવર્ણિનિ ॥ ૧૪।

તદૈવ સહસા દેવિ વિદ્યા મન્ત્રઞ્ચ સિધ્યતિ ।
મોહયેદખિલાન્ લોકાન્ વશયેદિષ્ટદેવતામ્ ॥ ૧૪।

ઇષ્ટદેવં વશં કૃત્વા એકદા પ્રજપેદ્ યદિ ।
તત્ક્ષણાચ્ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ દેવત્વમુપજાયતે ॥ ૧૪।

દેવત્વં હિ વિના દેવિ કુતઃ પૂજા કુતો જપઃ ।
અન્યથા પ્રેતવત્ પૂજા વૈષ્ણવે ચ વિશેષતઃ ॥ ૧૪।

લલાટે તિલકં કૃત્વા રોચનાસુ શુચિસ્મિતે ।
તન્મધ્યે વિલિખેદ્ વર્ણં કકારં સુમનોહરમ્ ॥ ૧૪।

સામાન્યમેતત્ કથિતં તિલકં જનમોહનમ્ ।
એતત્તુ તિલકઞ્ચૈવ વશયેદપિ કેશવમ્ ॥ ૧૪।

જપાસનં દશમ્યાન્તુ તદારભ્ય ચ પ્રત્યહમ્ ।
એતદ્વર્ણમવિજ્ઞાય વિષયે સમુપાસ્મહે ।
સ ભ્રષ્ટઃ સ ચ પાપિષ્ઠો રૌરવં નરકં વ્રજેત્ ॥ ૧૪।

ઇતિ શ્રીકામધેનુતન્ત્રે દેવદેવીસંવાદે ચતુર્દશઃ પટલઃ ॥
પઞ્ચદશઃ પટલઃ
શ્રીદેવી ઉવાચ
દેવદેવ મહાદેવ નીલકણ્ઠ ત્રિલોચન ।
હૃત્તત્વં કથયેશાન યદ્યહં તવ વલ્લભા ॥ ૧૫।

શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
શૃણુ દેવિ પ્રવક્ષ્યામિ જ્ઞાનં પરમદુર્લભમ્ ।
યેન વિજ્ઞાનમાત્રેણ વિષ્ણુઃ સ્યાદ્ વૈષ્ણવઃ પ્રિયે ॥ ૧૫।

હૃત્પદ્મે દ્વાદશદલે સ્વવિદ્યાં ભાવયેત્ સુધીઃ ।
કકારં ભાવયેદાદૌ વરાટોપરિ પાર્વતિ ॥ ૧૫।

પત્રે પત્રે તતો દેવિ સ્વવિદ્યાં પ્રજપેત્ સુધીઃ ।
મન્ત્રાણાં પ્રથમં બીજં ધ્યાત્વાદૌ પ્રજપેત્ સુધીઃ ॥ ૧૫।

તસ્માન્મન્ત્રાત્તતો દેવિ જાયતે દેવવિગ્રહમ્ ।
દેવતાઞ્ચ તતો ધ્યાત્વા તન્ત્રોક્તધ્યાનવર્ત્મના ॥ ૧૫।

ધ્યાનઞ્ચ ત્રિવિધં દેવિ સમાનફલદાયકમ્ ।
કૃત્વા ધ્યાનત્રયં દેવિ હૃત્પદ્મે પરમેશ્વરિ ॥ ૧૫।

સહસ્રદલપદ્માન્તર્મધ્યસ્થાને ગુરોર્મુખાત્ ।
સ્વવિદ્યાં ભાવયેદ્દેવિ કોટિવિદ્યુત્સમાકૃતિમ્ ॥ ૧૫।

ભાવયેદનિશં ભક્ત્યા સિદ્ધો ભવતિ તત્ક્ષણાત્ ।
જાયન્તે દેવિ બીજાત્તુ રામકૃષ્ણાદયશ્ચ યે ॥ ૧૫।

તે સર્વે ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ બીજાત્તુ પ્રભવન્તિ વૈ ।
જ્ઞાત્વા સનાતનં તત્ત્વં આનન્દપટલે સ્થિતમ્ ॥ ૧૫।

પૂજા કાર્યા ચ ચાર્વઙ્ગિ સર્વસિદ્ધિમયો ભવેત્ ।
ઇદં સનાતનં તત્ત્વમજ્ઞાત્વા નરકં વ્રજેત્ ॥ ૧૫।

શૂદ્રઃ શૂદ્રમુખાચ્છ્રુત્વા વિદ્યાં વા મન્ત્રમુત્તમમ્ ।
રૌરવં નરકં યં યં તં તમાપ્નોતિ નિશ્ચિતમ્ ॥ ૧૫।

ન શૂદ્રાય મતિં દદ્યાદ્ ન ચ શૂદ્રં કદાચન ।
ઉભયોર્નરકં દેવિ કોટિકુલસમાયુતમ્ ॥ ૧૫।

અનાચારો દ્વિજો યસ્તુ શૂદ્રાણાં ગુરુરેવ સઃ ।
યદિ શૂદ્રો ભવેદ્દેવિ સત્યવાદી જિતેન્દ્રિયઃ ॥ ૧૫।

સ ધર્મે નિરતો ભૂત્વા શ્રુત્વા દ્વિજગુરોર્મુખાત્ ।
સર્વસિદ્ધિમવાપ્નોતિ શીઘ્રં દેવમવાપ્નુયાત્ ॥ ૧૫।

યદ્દેશે વિદ્યતે શૂદ્રઃ પાતકી મન્ત્રવિક્રયી ।
તદ્દેશં પતિતં મન્યે તસ્ય રાજા ચ પાતકી ॥ ૧૫।

સ કથં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ જિહ્વાયાં પ્રજપેન્મનુમ્ ।
તસ્ય જિહ્વા વરારોહે મૂત્રશોણિતવિડ્યથા ॥ ૧૫।

તન્મુખં મૂત્રવિટ્કૂપમન્નં વિષ્ઠાસમં સદા ।
તજ્જલં શોણિતં સાક્ષાચ્ચાણ્ડાલસમજાતિષુ ॥ ૧૫।

પૃથિવ્યાં યાનિ તીર્થાનિ સર્વદેવમયાનિ વૈ ।
આલોક્ય તન્મુખંતીર્થં તત્સ્થાનં ત્યજ્ય(?)ગચ્છતિ ॥ ૧૫।

તીર્થ કોટિઃ પલાયન્તે દૃષ્ટ્વા તન્મુખમણ્ડલમ્ ।
ગઙ્ગાજલં પરિત્યજ્ય દ્રુતં સ્વસ્થાનમવાપ્નુયાત્ ॥ ૧૫।

મહાપાતકિનો યે ચ બ્રહ્મહત્યાદિસંયુતાઃ ।
ત્રૈલોક્યપાવની ગઙ્ગા તાન્ પુનાતિ ન સંશયઃ ॥ ૧૫।

મન્ત્રવિક્રયિણઃ શૂદ્રાઃ સદા નરકગામિનઃ ।
કલૌ તુ ભારતે વર્ષે ભવિષ્યન્તિ ન સંશયઃ ॥ ૧૫।

મન્ત્રવિક્રયિણઃ શૂદ્રા જાયન્તે વ્યાઘ્રયોનિષુ ।
તત્સંસર્ગશ્ચ યો વિપ્રશ્ચર્મકારઃ સ એવ હિ ॥ ૧૫।

ચાણ્ડાલસદૃશઃ સોઽપિ સ એવ વર્ણસઙ્કરઃ ।
સ્વધર્મનિરતઃ સૂદ્રો વિદ્યામન્ત્રં શૃણોતિ યઃ ॥ ૧૫।

સ ધન્યઃ પૃથિવીમધ્યે સ એવ વૈષ્ણવોત્તમઃ ।
સ શાક્તઃ શિવભક્તશ્ચ ગાણેશઃ સૌર એવ ચ ॥
એતત્તે કથિતં દેવિ વર્ણજ્ઞાનવિનિર્ણયમ્ ॥ ૧૫।

ઇતિ શ્રીકામધેનુતન્ત્રે દેવદેવીસંવાદે જ્ઞાનાનન્દે
પઞ્ચદશઃ પટલઃ ॥
ષોડશઃ પટલઃ
શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
અપરૈકં પ્રવક્ષ્યામિ રહસ્યં પરમાદ્ભુતમ્ ।
યત્કૃત્વા ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ રાવણાદ્યા નિશાચરાઃ ॥ ૧૬।

અવાપ્યમતિવૃદ્ધિઞ્ચ ત્રૈલોક્યાધિપતિઃ પ્રભુઃ ।
સાંકેતં પરમં ગુહ્યમક્ષરાણાં પૃથક્ પૃથક્ ॥ ૧૬।

એતત્તત્ત્વં વિજાનાતિ હરિર્બ્રહ્મા પુરન્દરઃ ।
પઞ્ચાશદ્વર્ણસઙ્કેતં સાવધાનાવધારય ॥ ૧૬।

અકૃત્વા સાધકો યાતિ રૌરવં નરકં વ્રજેત્ ।
રૌરવં નરકં યાતિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્ ॥ ૧૬।

વિશેષં વિષ્ણુમન્ત્રેષુ કુર્યાદ્ વૈષ્ણવસત્તમઃ ।
અકૃત્વા વૈષ્ણવો યાતિ નરકં કોટિકોટિશઃ ॥ ૧૬।

માસિ માસિ વરારોહે શનિભૌમદિને પ્રિયે ।
પ્રાતઃ સ્નાનં સમાસાદ્ય કૃત્વા સન્ધ્યાં સમાપ્ય ચ ॥ ૧૬।

સૂર્યાયાર્ઘ્યં તતો દદ્યાત્ પાદપ્રક્ષાલનાય ચ ।
યાગમણ્ડપમાસાદ્ય ભૂતશુદ્ધિં વિધાય ચ ॥ ૧૬।

કુર્યાન્ન્યાસં માતૃકાયાઃ પ્રાણાયામં તતઃ પરમ્ ।
ન્યાસાનન્યાંસ્તતઃ કુર્યાત્તન્ત્રમાર્ગેણ પાર્વતિ ॥ ૧૬।

શુક્લામ્બરધરઃ સ્રગ્વી ગન્ધલિપ્તકલેવરઃ ।
રક્તાસનં સમાસાદ્ય કુશાસનમથાપિ વા ॥ ૧૬।

પ્રલિપ્ય તામ્રપાત્રેષુ સિન્દૂરં રક્તચન્દનમ્ ।
વિલિખ્ય માતૃકાવર્ણં હ્યસ્મિન્ પાત્રે પૃથક્ પૃથક્ ॥ ૧૬।

અકારાદિક્ષકારાન્તં સબિન્દું ચન્દ્રસંયુતમ્ ।
મહાપદ્માન્તરસ્થાનાદાનીય બ્રહ્મવક્ત્રકમ્ ॥ ૧૬।

વામનાસાપથેનૈવ શ્વાસં પુષ્પાઞ્જલૌ ક્ષિપેત્ ।
તત્પુષ્પં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ કુર્યાત્ પુષ્પસ્ય સઞ્ચયમ્ ॥ ૧૬।

ધ્યાત્વા તુ પૂજયેદ્દવીં ક્રમેણૈવ પૃથક્ પૃથક્ ।
ગન્ધૈર્નાનાવિધૈર્દેવીં પુષ્પૈર્નાનાવિધૈસ્તથા ॥ ૧૬।

ધૂપૈર્નાનાવિધૈર્દેવિ દીપૈર્નાનાવિધૈસ્તથા ।
નૈવેદ્યં વિવિધં દેવિ ચતુર્વિધમયં તથા ॥ ૧૬।

દત્ત્વા નાનાફલાદીંશ્ચ પૂજયેત્ પરમેશ્વરીમ્ ।
નાનાપુષ્પમયૈર્હારૈઃ શુક્રાદિગન્ધસંયુતમ્ ॥ ૧૬।

મહાપદ્મવનાન્તસ્થમષ્ટોત્તરશતં જપેત્ ।
પ્રજપેદ્ માતૃકાવર્ણં વર્ણે વર્ણે પૃથક્ પૃથક્ ॥ ૧૬।

પ્રતિપદ્મે જપેન્મન્ત્રં યસ્મિન્ પદ્મે તુ યત્ સ્થિતમ્ ।
તસ્મિન્ પદ્મે વનાન્તસ્થઃ સ્વવિદ્યાં પ્રજપેચ્છતમ્ ॥ ૧૬।

સુપ્રસન્ના માતૃકા સ્યાત્ તદૈવ સહસા પ્રિયે ।
અકૃત્વા માતૃકાપૂજાં માસિ માસિ વરાનને ॥ ૧૬।

ઇષ્ટવિદ્યાં જપેદ્યસ્તુ તસ્ય હાનિં શૃણુ પ્રિયે ।
ચિત્રાનાડીગતા ભૂત્વા માતૃકા જગદીશ્વરી ॥ ૧૬।

સર્વેષાં વૈષ્ણવાનાઞ્ચ શાક્તાનાં વરવર્ણિનિ ।
શૈવાનાઞ્ચ મહેશાનિ અન્યેષાઞ્ચૈવ સુન્દરિ ॥ ૧૬।

હરન્તિ વૈષ્ણવાઅદીનાં નાન્યથા વચનં મમ ।
પ્રશસ્તા માતૃકાપૂજા દીક્ષા યા મત્ત એવ હિ ॥ ૧૬।

પુરશ્ચર્યા હિ ચાર્વઙ્ગિ પૂજનીયા પૃથક્ પૃથક્ ।
માતા સા સર્વવિદ્યાનાં મન્ત્રાણાઞ્ચ પૃથક્ પૃથક્ ॥ ૧૬।

યસ્માદુત્પદ્યતે વિદ્યા મન્ત્રઞ્ચ સુરવન્દિતે ।
તસ્માત્તુ યત્નતો દેવિ તાસાં પૂજા વિધીયતે ॥ ૧૬।

નાન્યથા નિષ્ફલા પૂજા સંવત્સરકૃતા ચ યા ।
અનેન વિધિના દેવિ પૂજયેદ્ યદિ માતૃકામ્ ॥ ૧૬।

પ્રસન્ના માતૃકા દેવિ પુત્રત્વેનાનુકલ્પતે ।
રહિતો માતૃકાપૂજાં જપપૂજનતત્પરઃ ॥ ૧૬।

તસ્ય સર્વં મહામાયા માતૃકા જગદીશ્વરી ।
હરન્તિ મન્ત્રતેજાંસિ આયુર્વિદ્યાયશોબલમ્ ॥ ૧૬।

અપરૈકં પ્રવક્ષ્યામિ રહસ્યં પરમાદ્ભુતમ્ ।
અનુલોમવિલોમેન કથિતં શૃણુ પાર્વતિ ॥ ૧૬।

અનુલોમવિલોમઞ્ચ તથૈવ હિ મહેશ્વરિ ।
સર્વેષાં જપયજ્ઞાનાં સહસા ફલભાગ્ ભવેત્ ॥ ૧૬।

સહસા સિદ્ધિમાપ્નોતિ સહસા ધર્મમાપ્નુયાત્ ।
સહસા અર્થમાપ્નોતિ સહસા મોક્ષમાપ્નુયાત્ ॥ ૧૬।

પૌર્ણમાસ્યામમાવસ્યાં માસિ માસિ પ્રયત્નતઃ ।
યઃ કરોતિ પ્રસન્નાત્મા સ એવ શ્રીસદાશિવઃ ॥ ૧૬।

જ્ઞાત્વા સંદીપનીં વિદ્યાં આનન્દપટલે સ્થિતામ્ ।
અજ્ઞાત્વા દીપનીં વિદ્યાં ચતુર્વર્ગફલપ્રદામ્ ।
રહસ્યમેતદન્યચ્ચ સર્વઞ્ચ વિફલં વ્રજેત્ ॥ ૧૬।

ઇતિ શ્રીકામધેનુતન્ત્રે દેવદેવીસંવાદે
ષોડશઃ પટલઃ ॥
સપ્તદશઃ પટલઃ
શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
એતત્તત્ત્વમવિજ્ઞાય ન ભાવો જાયતે પ્રિયે ।
ન દેવો વિદ્યતે કાષ્ઠે ન પાષાણે ચ પાર્વતિ ॥ ૧૭।

ભાવેષુ વિદ્યતે દેવિ ભાવો મોક્ષસ્વરૂપધૃક્ ।
દિવ્યભાવો વીરભાવઃ સદૈવ સહસા ભવેત્ ॥ ૧૭।

અન્યથા ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ પશુભાવમયઃ સદા ।
સ્વભાવેન વિના દેવિ કથં સિદ્ધિર્ભવેત્ પ્રિયે ॥ ૧૭।

તસ્માત્ પ્રયત્નતો દેવિ વીરભાવમયો ભવેત્ ।
અનેનૈવ વિધાનેન માતૃકાં પૂજયેત્તુ યઃ ॥ ૧૭।

સ એવ દિવ્યભાવઃ સ્યાદ્ વીરભાવઃ સ એવ હિ ।
સ ધની ગુણી લોકે માતૃકાં યસ્તુ પૂજયેત્ ॥ ૧૭।

શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
અપરૈકં પ્રવક્ષ્યામિ સામાન્યં વરવર્ણિનિ ।
પૂર્વોક્તધ્યાનમાચર્ય પ્રજપેન્માતૃકામનુમ્ ॥ ૧૭।

કકારધ્યાનમાત્રેણ સર્વસિદ્ધિઃ પ્રજાયતે ।
જપ્ત્વા કકારં ચાર્વઙ્ગિ સર્વાસાં ભવતિ પ્રિયઃ ॥ ૧૭।

સર્વાસાં માતૃકાં જપ્ત્વા કકારં કેવલઞ્ચ વા ।
કકારં સર્વવર્ણાનાં મૂલપ્રકૃતિરૂપિણીમ્ ॥ ૧૭।

તસ્માત્ પ્રયત્નતો દેવિ કકારં પૂજયેત્ પ્રિયે ।
પ્રત્યહં પૂજયેદ્દેવીં પ્રથમં પૂજયેત્ સુધીઃ ॥ ૧૭।

સર્વાસાં ફલમાપ્નોતિ તદા ભાવમયો ભવેત્ ।
કકારપૂજનાદ્ ભદ્રે સર્વાસાં પૂજનં ભવેત્ ॥ ૧૭।

પ્રત્યહં કુરુતે યસ્તુ પ્રતિમાસિ વરાઅનને ।
દિવ્યવીરઃ સ એવ સ્યાત્ સર્વપૂજાફલં લભેત્ ॥ ૧૭।

અકૃત્વા ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ મનસાપિ ચ સંસ્મરેત્ ।
સર્વપૂજામયઃ સોઽપિ સર્વભાવમયઃ સદા ॥ ૧૭।

ભાવતત્ત્વમવિજ્ઞાય વિષ્ણુમન્ત્રં કથં જપેત્ ।
શક્તિમન્ત્રં મહેશાનિ સ કથં પામરો જપેત્ ॥ ૧૭।

શિવમન્ત્રઞ્ચ સૌરઞ્ચ ગાણેશં સ કથં જપેત્ ।
ભાવતત્ત્વં વિના દેવિ પ્રજપેદ્યદિ કોટિધા ॥ ૧૭।

સર્વં તસ્ય વૃથા દેવિ નરકઞ્ચ પદે પદે ।
સ કથં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ દિવ્યવીરગુરુર્ભવેત્ ॥ ૧૭।

પશુવત્ સર્વદા દેવિ સ એવ પશુગુરુઃ પ્રિયે ।
ભાવતત્ત્વેન રહિતઃ સ કથં પઞ્ચમં યજેત્ ॥ ૧૭।

વૈષ્ણવસ્તુ વરારોહે મકારં પઞ્ચમં યજેત્ ।
દેવતાયા વરારોહે શરીરં જાયતે ધ્રુવમ્ ॥ ૧૭।

એવં મન્ત્રં પ્રવક્ષ્યામિ આનન્દપટલે સ્થિતમ્ ।
કાલીં છિન્નાદિવિદ્યાઞ્ચ ત્રિંશદ્વર્ણમયીં સદા ॥ ૧૭।

તદા સિદ્ધિમયં સોઽપિ અન્યથા વિફલં સદા ।
ઇષ્ટધ્યાનં તતઃ કૃત્વા હૃદિ મધ્યે નિરીક્ષણમ્ ॥ ૧૭।

પ્રથમં કામિનીં ધ્યાત્વા પ્રફુલ્લાં તદનન્તરમ્ ।
પ્રફુલ્લાધ્યાનમાત્રેણ જાયતે દેવવિગ્રહમ્ ॥ ૧૭।

પફુલ્લા જાયતે દેવિ યસ્ય યા ઇષ્ટદેવતા ।
તદિષ્ટં ભાવયેદ્ દેવિ મન્ત્રોક્તધ્યાનવર્ત્મના ॥ ૧૭।

દેવતાયાઃ શરીરઞ્ચ બીજાદુત્પદ્યતે ધ્રુવમ્ ।
મન્ત્રસ્ય પ્રથમાદ્બીજાજ્જાયતે નગનન્દિનિ ॥ ૧૭।

પઞ્ચાશન્માતૃકા યા સા સર્વા યુવતિરૂપિણી ।
તસ્માત્તુ યુવતીદેહાજ્જાયતે કૃષ્ણવિગ્રહમ્ ॥ ૧૭।

રામઃ પદ્મપલાશાક્ષઃ પ્રફુલ્લો જાયતે ધ્રુવમ્ ।
બીજાદુત્પદ્યતે દેવિ પરં બ્રહ્મ સનાતનમ્ ॥ ૧૭।

બીજસંયોગમાત્રેણ શબ્દબ્રહ્મ સનાતનમ્ ।
અપરૈકં પ્રવક્ષ્યામિ રહસ્યં પરમાદ્ભુતમ્ ॥ ૧૭।

પઞ્ચાશદ્વર્ણસંકેતં પઞ્ચાશત્તત્ત્વમદ્ભુતમ્ ।
વર્ણતત્ત્વં વિના દેવિ પ્રજપેદ્યદિ કોટિધા ॥ ૧૭।

સર્વં તસ્ય વૃથા દેવિ હાનિસ્તસ્ય પદે પદે ।
હૃત્પદ્મે દ્વાદશદલે વરાટોપરિ કામિનીમ્ ॥ ૧૭।

ધ્યાત્વા પ્રયત્નતો દેવિ તદ્ગર્ભે વર્ણભાવનમ્ ।
અકારાદિક્ષકારાન્તં ત્રિકોણમધ્યમણ્ડલે ॥ ૧૭।

અનુલોમવિલોમે ન કામિન્યા ગર્ભપઞ્જરે ।
એકૈકં ભાવયેદ્ દેવિ પ્રતિવર્ગે પૃથક્ પૃથક્ ॥ ૧૭।

સર્વાંસાં દેવદેવીનાં કકારં સુરપૂજિતે ।
ધ્યાત્વા પ્રયત્નતો દેવિ અનુલોમવિલોમતઃ ॥ ૧૭।

પઞ્ચાશત્તત્ત્વસઙ્કેતં પઞ્ચાશદ્વર્ણમેવ હિ ।
યઃ કરોતિ નરો જ્ઞાત્વા શીઘ્રં વિદ્યા પ્રસીદતિ ॥ ૧૭।

કિમસાધ્યં વરારોહે યસ્મૈ વિદ્યા પ્રસીદતિ ।
ષટ્ચક્રે પરમેશાનિ રહસ્યં સ્થાનમુત્તમમ્ ॥ ૧૭।

સહસ્રારે ગુરોઃ પાદે પદ્મં ધ્યાત્વા પ્રયત્નતઃ ।
પઞ્ચાશદ્વર્ણસઙ્કેતં યઃ કુર્યાન્માનવઃ પ્રિયે ॥ ૧૭।

કેશવં વશયેદ્દેવિ રહસ્યેનાધુના ધ્રુવમ્ ।
મોહયેચ્ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ રુદ્રં કાલાનલપ્રભમ્ ॥ ૧૭।

સર્વઞ્ચરાચરં વિશ્વં સહસા મોહમાનયેત્ ।
એતત્તે કથિતં દેવિ વર્ણમોહનમુત્તમમ્ ॥ ૧૭।

અજ્ઞાત્વા મોહનં તત્ત્વં પ્રજપેદ્ યદિ પાર્વતિ ।
તસ્મૈ લોકા ગન્ધર્વાશ્ચ વૈરભાવં બ્રજન્તિ વૈ ॥ ૧૭।

પ્રત્યક્ષરમયં દેવિ કથિતં વર્ણમોહનમ્ ।
અજ્ઞાત્વા મોહનં તત્ત્વં યઃ કુર્યાદન્યમોહનમ્ ॥ ૧૭।

સર્વં તસ્ય વૃથા દેવિ નાન્યથા તુ કદાચન ।
એતત્તત્વપ્રભાવાદ્ધિ અચિરાત્ સિદ્ધિમાપ્નુયાત્ ॥ ૧૭।

ગર્ભમધ્યે જપેન્મન્ત્રં અનુલોમવિલોમતઃ ।
જપિત્વા વર્ણમેકઞ્ચ સ્વસ્થાનમાનયેચ્ચ તમ્ ॥ ૧૭।

પુનર્વર્ણં સમાકૃષ્ય કામિનીગર્ભમધ્યતઃ ।
પ્રજપેદક્ષરં દેવિ ચન્દ્રબિન્દુસમન્વિતમ્ ॥ ૧૭।

પઞ્ચાશદક્ષરઞ્ચૈવ ભાવયેચ્ચ પૃથક્ પૃથક્ ।
અનેન વિધિના દેવિ યો જપેન્મન્ત્રમુત્તમમ્ ॥ ૧૭।

તસ્ય શીઘ્રં ભવેત્ સિદ્ધિરન્યથા વિફલા ભવેત્ ।
સમ્ભાવં લિખિતં દેવિ યથા ભવતિ અક્ષરમ્ ॥ ૧૭।

તત્તદેવ વરારોહે જપપૂજા નિરર્થકમ્ ।
વિશેષમન્ત્રં વક્ષ્યામિ આનન્દપટલે સ્થિતમ્ ॥ ૧૭।

મન્ત્રં શ્રીમોહનં નામ પઞ્ચાશદ્વર્ણસંજ્ઞકમ્ ।
જ્ઞાત્વા યઃ કુરુતે દેવિ તસ્ય સિદ્ધિરદૂરતઃ ॥ ૧૭।

અન્યથા વિફલં સર્વં રહસ્યં સફલં નહિ ।
ઇતિ શ્રીકામધેનુતન્ત્રે દેવદેવીસંવાદે સપ્તદશઃ પટલઃ ॥
અષ્ટાદશઃ પટલઃ
શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
અથાન્યત્ સંપ્રવક્ષ્યામિ રહસ્યં પરમાદ્ભુતમ્ ।
અજ્ઞાત્વા વૈષ્ણવો યાતિ રૌરવં વરવર્ણિનિ ॥ ૧૮।

એવં તત્ત્વયુતં દેવિ યો જપેત્ પરમેશ્વરીમ્ ।
નવતત્ત્વમયીં વિદ્યાં યદા જપતિ પાર્વતિ ॥ ૧૮।

તદૈવ સહસા સિદ્ધિર્જાયતે સુરસુન્દરિ ।
નવતત્ત્વયુતં મન્ત્રં જ્ઞાત્વા યઃ પ્રજપેત્ સકૃત્ ॥ ૧૮।

તદૈવ સહસા દેવિ વિષ્ણુતુલ્યો ભવેદ્ ધ્રુવમ્ ।
પ્રથમં કામિનીં ધ્યાત્વા હૃત્પદ્મે કમલેક્ષણે ॥ ૧૮।

ઉચ્ચરેત્ પ્રથમં બીજં કામિનીં તદનન્તરમ્ ।
પુનર્બીજં દ્વિતીયઞ્ચ ઉચ્ચરેદ્ યત્નતઃ સુધીઃ ॥ ૧૮।

કામિનીઞ્ચ તતો ધ્યાત્વા તૃતીયં બીજમુચ્ચરેત્ ।
અનેન વિધિના દેવિ કામિનીધ્યાનસંપુટમ્ ॥ ૧૮।

પુનર્ધ્યાનં કકારસ્ય અનુલોમેન પાર્વતિ ।
અનુલોમં યથા દેવિ વિલોમઞ્ચ તથા કુરુ ॥ ૧૮।

એવં ક્રમેણ દેવેશિ યદ્યદક્ષરકં પ્રિયે ।
કૃત્વા યત્નાદ્ વરારોહે સર્વસિદ્ધીશ્વરો ભવેત્ ॥ ૧૮।

સર્વેષાં મન્ત્રવર્ણાનાં ધ્યાત્વા ધ્યાત્વા પૃથક્ પૃથક્ ।
આદ્યન્તે કામિનીં ધ્યાત્વા શિવશક્તિમયો ભવેત્ ॥ ૧૮।

અથવા ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ હૃત્પદ્મે કમલાનને ।
આદૌ મધ્યે તથા ચાન્તે બીજં દત્ત્વા જપેત્ પ્રિયે ॥ ૧૮।

તદૈવ સહસા દેવિ જાયતે દેવવિગ્રહમ્ ।
સદા નિદ્રાતુરો મન્ત્રઃ કલિકાલે ચ ભારતે ॥ ૧૮।

રહસ્યનેન ચાર્વઙ્ગિ નિદ્રાભઙ્ગો તદા ભવેત્ ।
જપેદાદૌ વરારોહે ત્રિવારમનુલોમતઃ ॥ ૧૮।

વિલોમેન ત્રિવારઞ્ચ ધ્યાત્વા જપ્ત્વા હૃદમ્બુજે ।
અથાન્યત્ સંપ્રવક્ષ્યામિ નિદ્રાભઙ્ગસ્ય લક્ષણમ્ ॥ ૧૮।

પ્રથમં કામિનીં ધ્યાત્વા અન્તે ચ તદનન્તરમ્ ।
દશધા પ્રજપેન્મન્ત્રં નિદ્રાભઙ્ગાય પાર્વતિ ॥ ૧૮।

તતસ્તુ પ્રજપેદ્ દેવિ પ્રફુલ્લં વિશ્વમોહનમ્ ।
રહસ્યનેન ચાર્વઙ્ગિ જાયતે વિષ્ણુવિગ્રહમ્ ॥ ૧૮।

શઙ્ખચક્રધરં દેવં શુદ્ધતત્ત્વાત્મકં પ્રિયે ।
પીતામ્બરધરં શાન્તં પ્રસન્નં મુખપઙ્કજમ્ ॥ ૧૮।

આજાનુલમ્બિતકરં વનમાલાવિરાજિતમ્ ।
ત્રિભઙ્ગલલિતાકારં ચારુચૂડાવિભૂષિતમ્ ॥ ૧૮।

શ્રીવત્સકૌસ્તુભોદ્દીપ્તં જાયતે વિષ્ણુવિગ્રહમ્ ।
અવતારં સ્વયં કૃષ્ણં લલિતાઞ્જનચિક્કણમ્ ॥ ૧૮।

ગોપીમણ્ડલમધ્યસ્થં નાનાસુખમયં હરિમ્ ।
અથવા જાયતે દેવિ તસ્માદ્બીજાચ્છુચિસ્મિતે ॥ ૧૮।

કામિનીધ્યાનમાત્રેણ દેવતા જાયતે ધ્રુવમ્ ।
રહસ્યમેતચ્ચાર્વઙ્ગિ કર્તવ્યં હૃદિ મધ્યતઃ ॥ ૧૮।

રહસ્યાનાઞ્ચ સર્વેષાં સારમેતન્ન સંશયઃ ।
અથાન્યત્ સંપ્રવક્ષ્યામિ રહસ્યં પરમાદ્ભુતમ્ ॥ ૧૮।

ધ્યાત્વા તુ કામિનીનારીં પ્રથમં હૃદિ મધ્યતઃ ।
તદ્ગર્ભે ભાવયેન્મન્ત્રં મનસા નગનન્દિનિ ॥ ૧૮।

તદ્ગર્ભે ભાવયેદ્ દેવં ધ્યાનમાર્ગેણ સુન્દરિ ।
પુનશ્ચ કામિનીં ધ્યાત્વા તસ્માદાવિર્ભવેદ્ હરિઃ ॥ ૧૮।

હરિરિત્યુપલક્ષણં દેવિ સર્વેષામેવ નિર્મિતમ્ ।
નિદ્રાયુક્તં મહેશાનિ વિદ્યામન્ત્રં ભવેત્ સદા ॥ ૧૮।

તસ્માત્તુ નિદ્રારહિતં પ્રજપેદ્ યદિ એકદા ।
જપાત્ કોટિગુણં ભદ્રે સહસા લભતે ધ્રુવમ્ ॥ ૧૮।

વામબાહોર્યદા વાહસ્તદા નિદ્રાતુરો મનુઃ ।
ચલતે ચ યદા બાહોર્દક્ષિણે વરવર્ણિનિ ॥ ૧૮।

તદૈવ ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ ત્યક્તનિદ્રઃ સદા મનુઃ ।
અત એવ વરારોહે ત્યક્તનિદ્રં જપેત્ સુધીઃ ॥ ૧૮।

શ્રીદેવી ઉવાચ
પૂજાકાલે મહાદેવ યદિ નિદ્રાતુરો ભવેત્ ।
તત્કથં સિધ્યતે મન્ત્રઃ કિં કર્તવ્યં તદા પ્રભો ॥ ૧૮।

પ્રજપેત્ કેન વિધિના ન જપેદ્વા વદ પ્રભો ।
શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
રહસ્યમન્ત્રં વક્ષ્યામિ આનન્દપટલે સ્થિતમ્ ॥ ૧૮।

દ્વાદશાર્ણમયં મન્ત્રં નિદ્રાભઙ્ગસ્ય દીપનમ્ ।
રહસ્યમન્ત્રં ચાર્વઙ્ગિ અજ્ઞાત્વા વિફલં ભવેત્ ॥ ૧૮।

ઇતિ શ્રીકામધેનુતન્ત્રે દેવદેવીસંવાદે અષ્ટાદશઃ પટલઃ ॥
ઊનવિંશઃ પટલઃ
શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
સન્દેહો નૈવ કર્તવ્યઃ પૂજાકાલે શુચિસ્મિતે ।
સહસા કામિનીં ધ્યાત્વા તુરીયકૂટમુચ્ચરેત્ ॥ ૧૯।

તદૈવ સહસા દેવિ ત્યક્તનિદ્રો ભવેન્મનુઃ ।
પ્રજપેદ્ દશધા દેવિ હૃદયે મનસાપિ વા ॥ ૧૯।

પૂજાકાલે મહેશાનિ સંત્યજેદ્ યદિ દક્ષિણમ્ ।
પ્રાયશ્ચિત્તં ભવેત્તસ્ય મન્ત્રસ્ય વરવર્ણિનિ ॥ ૧૯।

પ્રાયશ્ચિત્તમિદં દેવિ કૃત્વા મન્ત્રં જપેદ્ યદિ ।
કિં તસ્ય દક્ષિણો બાહુસ્તસ્ય નિદ્રાતુરેણ કિમ્ ॥ ૧૯।

રહસ્યમન્ત્રં ચાર્વઙ્ગિ પૂજાકાલે વિનિર્ણયમ્ ।
રહસ્યમેતચ્ચાર્વઙ્ગિ સર્વનિદ્રાસુ મઙ્ગ્લમ્ ॥ ૧૯।

વામબાહોર્યદા વાયુર્યદા ચ દક્ષિણાવહઃ ।
રહસ્યમેતચ્ચાર્વઙ્ગિ કૃત્વા તુ પ્રજપેન્મનુમ્ ॥ ૧૯।

તદૈવ ત્યક્તનિદ્રા સા વિદ્યા મન્ત્રઞ્ચ નાન્યથા ।
યોગનિદ્રામયી વિદ્યા યોગનિદ્રામયો મનુઃ ॥ ૧૯।

વિશેષમન્ત્રં વક્ષ્યામિ આનન્દપટલે સ્થિતમ્ ।
અષ્ટાક્ષરીં મહાવિદ્યાં દીપનીં મોક્ષરૂપિણીમ્ ॥ ૧૯।

સર્વસિદ્ધિમયો ભૂત્વા રહસ્યફલમાપ્નુયાત્ ।
પ્રજપેદ્ યદિ નિદ્રાયાં કિં તસ્ય જપપૂજને ॥ ૧૯।

રહસ્યનેન ચાર્વઙ્ગિ નિદ્રાં ત્યક્ત્વા સનાતની ।
સુષુમ્ણામધ્યમાર્ગેષુ સંસ્થિતા બ્રહ્મરૂપિણી ॥ ૧૯।

રહસ્યમેતચ્ચાર્વઙ્ગિ અજ્ઞાત્વા યોજપેન્મનુમ્ ।
તસ્ય પાપમહં વક્ષ્યે સાવધાનાવધારય ॥ ૧૯।

શૂદ્રેણ લિખિતં દેવિ પટલં યત્તુ પઠ્યતે ।
યં યં નરકમાપ્નોતિ તં તં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ ॥ ૧૯।

દ્વાત્રિંશત્કોટિમધ્યેષુ નરકેષુ ક્રમેણ હિ ।
કોટિવંશાન્ સમાદાય પચ્યન્તે મનુજાધમાઃ ॥ ૧૯।

વિપ્રો વા ક્ષત્રિયો વાપિ વૈશ્યો વા નગનન્દિનિ ।
પચ્યન્તે નરકે ઘોરે શૂદ્રસ્ય લિખનાત્ પ્રિયે ॥ ૧૯।

તસ્માત્તુ શૂદ્રલિખિતં પટલં ન જપેત્ સુધીઃ ।
તસ્માદાવશ્યકં દેવિ કામિનીધ્યાનમુચ્ચરેત્ ॥ ૧૯।

તતઃ સિદ્ધો ભવેદ્ દેવિ વિદ્યા મન્ત્રં ન ચાન્યથા ।
કામિનીધ્યાનમાત્રેણ સર્વસિદ્ધિમયો ભવેત્ ॥ ૧૯।

એકેનૈવ કૃતાર્થં સ્યાદ્ બહુભિઃ કિમુપાસતે ।
તવ ભક્ત્યા મયાખ્યાતં યદ્ગોપ્યં ભુવનત્રયે ॥ ૧૯।

કામધેનુમિદં જ્ઞત્વા યદિ પૂજાં સમાચરેત્ ।
સફલા સા ભવેત્ પૂજા જપઞ્ચ સફલં સદા ॥ ૧૯।

અન્યથા પ્રેતવદ્ દીક્ષા પૂજા ચ પ્રેતવત્ સદા ।
પ્રથમં કામિનીં ધ્યાત્વા જપપૂજાં સમાચરેત્ ॥ ૧૯।

કામધેનોઃ ફલં લબ્ધ્વા સદાશિવમયો ભવેત્ ।
વિષ્ણુરૂપી સ એવ સ્યાન્મહામાયા સ એવ હિ ॥ ૧૯।

શિવમન્ત્રે વિષ્ણુમન્ત્રે શક્તિમન્ત્રે શુચિસ્મિતે ।
કામધેનુમિદં મન્ત્રં પ્રશસ્તં સુરપૂજિતે ॥ ૧૯।

એતત્તે કથિતં દેવિ સારાત્સારં પરાત્પરમ્ ।
યત્ કૃત્વા સાધકો યાતિ દુર્લભં મોક્ષ્મન્દિરમ્ ॥ ૧૯।

વિશેષમન્ત્રં વક્ષ્યામિ વિદ્યાં શ્રીકામરૂપિણીમ્ ।
અજ્ઞાત્વા કામિનીધ્યાનં સહસા વ્યર્થતામિયાત્ ॥ ૧૯।

તદ્ધ્યાનં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ આનન્દપટલે સ્થિતમ્ ।
તસ્માદવશ્યં જપ્તવ્યં સતતં કામદીપનીમ્ ॥ ૧૯।

ઇતિ શ્રીકામધેનુતન્ત્રે દેવદેવીસંવાદે ઊનવિંશઃ પટલઃ ॥
વિંશતિતમઃ પટલઃ
શ્રીદેવી ઉવાચ
મન્ત્રસમર્પણં તત્ત્વં કથ્યતાં દેવપૂજિત ।
કસ્મૈ સમર્પયેન્મન્ત્રં વદ દેવ પુરાતન ॥ ૨૦।

અર્પયેન્મન્ત્રતેજાંસિ દેવેશ યદિ શૂલધૃક્ ।
નિસ્તેજા સાધકો દેવ તદૈવ સહસા ભવેત્ ॥ ૨૦।

કિં જપ્યેન ચ પૂજાયાં પુરશ્ચર્યેણ કિં પુનઃ ।
તન્મે વદ મહાભાગ કૃપયા પરમેશ્વર ॥ ૨૦।

શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
સાધુ પૃષ્ટં ત્વયા ભદ્રે અધુના કથયામિ તે ।
જપિત્વા ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ ધ્યાયેત્ પરમકામિનીમ્ ॥ ૨૦।

મન્ત્રવર્ણં વરારોહે કામિનીગજગહ્વરે ।
ચન્દ્રબિન્દુયુતં કૃત્વા એકૈકં દશધા જપેત્ ॥ ૨૦।

અનુલોમે યથા દેવિ વિલોમેન તથા કુરુ ।
અતઃ પરં વરારોહે જ્ઞાત્વા તુ કામિનીં પરામ્ ॥ ૨૦।

વિયદ્બ્રહ્મ મહેશાનિ કામિનીં દશધા જપેત્ ।
કામિનીગર્ભમધ્યે તુ વિયદ્વહ્નિયુતં પ્રિયે ॥ ૨૦।

પ્રજપેદ્ દશધા ભક્ત્યા બીજતત્ત્વં તદા ભવેત્ ।
તતસ્તુ કામિનીતત્ત્વં લલાટે પરિચિન્ત્ય વૈ ॥ ૨૦।

એવઞ્ચ માતૃકાસ્થાને કામિનીં ભાવયેત્ પ્રિયે ।
પઞ્ચાશન્માતૃકાસ્થાને પ્રજપેન્માતૃકામનુમ્ ॥ ૨૦।

બીજસ્ય જ્યોતિઃપુઞ્જેષુ કામિનીં સત્વરં કુરુ ।
દશધા પ્રજપેદ્ દેવિ કામિનીબીજમુત્તમમ્ ॥ ૨૦।

કામિનીગર્ભમધ્યે તુ જ્યોતિસ્તત્ત્વે જપં કુરુ ।
જ્યોતિસ્તત્ત્વં વરારોહે સ્વયં જીવઃ સનાતનઃ ॥ ૨૦।

કામિનીજીવતત્ત્વં ચ કૃત્વા વૈ સાધકઃ સુધીઃ ।
સહસ્રારે મહાપદ્મે સંસ્થાપ્ય કામિનીં પરામ્ ॥ ૨૦।

ગુહ્યાતિગુહ્યગોપ્ત્રી ત્વમિતિ મન્ત્રેણ મન્ત્રવિત્ ।
દેવસ્ય દક્ષિણે હસ્તે બાહ્યપૂજાદિ ચાર્પયેત્ ॥ ૨૦।

દેવ્યા વામે વરારોહે સમર્પ્ય ફલભાગ્ ભવેત્ ।
જપસ્ય સર્વતેજાંસિ દેવહસ્તે યદિ પ્રિયે ॥ ૨૦।

સમર્પ્ય પરમેશાનિ તેજ(સ્ય? સ્વી) સાધકો ભવેત્ ।
કિં તસ્ય પૂજને ભદ્રે કિં જાપેન વરાનને ॥ ૨૦।

યત્કિઞ્ચિદ્ દીયતે દેવિ સર્વં બ્રહ્મણિ લીયતે ।
વિદ્યામન્ત્રં જપેદ્ દેવિ તત્તેજ ઉપજાયતે ॥ ૨૦।

જીવતત્ત્વં વિના દેવિ દેવહસ્તે કદાચન ।
નાર્પયેચ્ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ દેવ્યા હસ્તે વિશેષતઃ ॥ ૨૦।

તસ્માત્ પ્રયત્નતો દેવિ જીવતત્ત્વં કુરુ ધ્રુવમ્ ।
જીવતત્ત્વં વિના દેવિ યદિ દેવં સમર્પયેત્ ॥ ૨૦।

જપઞ્ચ વિફલં દેવિ પૂજા ચ વિફલા ભવેત્ ।
ગન્ધપુષ્પાદિકં યદ્યત્ સર્વં દેવે સમર્પયેત્ ॥ ૨૦।

જપતત્ત્વં વરારોહે સર્વતેજોમયં સદા ।
યદિ તેજો વરારોહે દેવ્યૈ દેવાય અર્પયેત્ ॥ ૨૦।

યસ્તેજઃ સતતં જીવઃ કથં સિદ્ધિઃ પ્રજાયતે ।
યસ્તેજસ્ત્વર્પયેદ્ દેવિ પુનરાગમનં પ્રિયે ॥ ૨૦।

દુર્લભં ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ તત્તેજઃ સાધકસ્ય ચ ।
વૃથા ભયં વરારોહે કુરુતે નરપામરઃ ॥ ૨૦।

સમર્પણમવિજ્ઞાય પ્રજપેદ્ યદિ કોટિ વા ।
દેવતાતેજમધ્યે તુ તત્તેજોપવિશેત્ પ્રિયે ॥ ૨૦।

ભાવયેદ્ બહુયત્નેન યથા સર્વસ્વસંપુટમ્ ।
એતત્તે કથિતં દેવિ જીવતત્ત્વં સુદુર્લભમ્ ॥ ૨૦।

યત્ કૃત્વા સાધકો યાતિ દુર્લભં બ્રહ્મવિગ્રહમ્ ।
શ્રુત્વા તન્ત્રમિદં દેવિ રહસ્યફલમાપ્નુયાત્ ।
તન્ત્રમેતદ્ વરારોહે શૃણુયાત્ સાધકઃ પ્રિયે ॥ ૨૦।

ઇતિ કામધેનુતન્ત્રે દેવદેવીસંવાદે વિંશતિતમઃ પટલઃ ॥
એકવિંશતિતમઃ પટલઃ
શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
ચન્દ્રસૂર્યોપરાગે ચ પ્રજપેદ્ યદિ કામિનીમ્ ।
તદૈવ સહસા સિદ્ધિર્જાયતે નાત્ર સંશયઃ ॥ ૨૧।

પ્રથમં કામિનીં જપ્ત્વા સ્વવિદ્યાઃ પ્રજપેદ્ યદિ ।
તતસ્તુ કામિનીં જપ્ત્વા સર્વસિદ્ધીશ્વરો ભવેત્ ॥ ૨૧।

અજ્ઞાત્વા કામિનીતત્ત્વં ન જપેદ્ ગ્રહણે પ્રિયે ।
ન જપેદ્ ગ્રહણે ભદ્રે અજ્ઞાનાદ્ યદિ મૂઢધીઃ ॥ ૨૧।

સર્વં તસ્ય વૃથા દેવિ પૂર્વધર્મો વિનશ્યતિ ।
ચન્દ્રપર્વ સૂર્યપર્વ ન વિચાર્યં કદાચન ॥ ૨૧।

સૂર્યપર્વ વરારોહે ન પશ્યેદ્ યદિ પામરઃ ।
અસ્તુ તાવત્ પરો ધર્મઃ પૂર્વધર્મો વિનશ્યતિ ॥ ૨૧।

ન પશ્યેદ્ યદિ અજ્ઞાનાત્ સર્વારિષ્ટમવાપ્નુયાત્ ।
સર્વારિષ્ટમયઃ સોઽપિ સર્વપાપમયઃ સદા ॥ ૨૧।

તસ્માદવશ્યં કર્તવ્યં ચન્દ્રપર્વનિરીક્ષણમ્ ।
સૂર્યપર્વ તથા દેવિ નિરીક્ષ્યમોક્ષમાપ્નુયાત્ ॥ ૨૧।

અજ્ઞાત્વા યદિ મૂઢાત્મા રાશ્યાદિગણનં પ્રિયે ।
વિચાર્ય ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ ન પશ્યેદ્ ગ્રહણં યદિ ॥ ૨૧।

પૂર્વપૂર્વાર્જિતં પુણ્યં તત્ક્ષણાદેવ નશ્યતિ ।
ચન્દ્રસૂર્યોપરાગઞ્ચ તસ્માદ્ યત્નાન્નિરીક્ષયેત્ ॥ ૨૧।

કિં તસ્ય કામિનીં ભદ્રે રમ્યાણિ ચ પુનશ્ચ કિમ્ ।
ગ્રાસાદિમુક્તિપર્યન્તં જપ્ત્વા સિદ્ધીશ્વરો ભવેત્ ॥ ૨૧।

ન જપેદ્ યદિ ચાર્વઙ્ગિ રૌરવં નરકં વ્રજેત્ ।
તત્કાલે ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ પરંબ્રહ્મસ્વરૂપિણી ॥ ૨૧।

તસ્મિન્ કાલે વરારોહે ક્ષત્રાદિજાતિભેદતઃ ।
આચણ્ડાલપ્રભૃતયો દ્વિજતુલ્યા ભવન્તિ હિ ॥ ૨૧।

દ્વિજાસ્તુ ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ સાક્ષાદ્ બ્રહ્મ ન સંશયઃ ।
તત્ર કા ગણના દેવિ ચાણ્ડાલાનાં વરાનને ॥ ૨૧।

તસ્માદ્ યત્નેન કર્તવ્યં ચન્દ્રપર્વનિરીક્ષણમ્ ।
ચન્દ્રકોટિગુણં દેવિ સૂર્યો દશગુણં ભવેત્ ॥ ૨૧।

તત્ર યદ્ યત્ કૃતં કર્મ જપહોમાદિકં પ્રિયે ।
અક્ષયં તદ્ ભવેદ્ દેવિ વચનં મમ નિશ્ચિતમ્ ॥ ૨૧।

રાશ્યાદિગણનં ત્યક્ત્વા યવનૈર્દૃશ્યતે યદિ ।
યવનસ્ય તથા સિદ્ધિર્જાયતે પૃથિવીતલે ॥ ૨૧।

દીક્ષિતોઽદીક્ષિતો વાપિ દૃષ્ટ્વા સ્નાનં સમાચરેત્ ।
તદેવમક્ષયં સ્નાનં ગઙ્ગાસ્નાનં ભવેત્ પ્રિયે ॥ ૨૧।

વિષ્ઠાકૂપસ્થિતં તોયં ગઙ્ગોદકસમં સ્મૃતમ્ ।
પ્રશસ્તં ગ્રહણે કાલે નાન્યથા વચનં મમ ॥ ૨૧।

ષષ્ઠમાસાધિકો બાલો યદિ સ્યાદ્ વરવર્ણિનિ ।
ગ્રહણે ચન્દ્રસૂર્યસ્ય તસ્ય સ્નાનં પ્રશસ્યતે ॥ ૨૧।

અકૃત્વા સ્નાનદાનઞ્ચ સહસા નરકં બ્રજેત્ ।
સ ભ્રષ્ટઃ સ ચ પાપિષ્ઠઃ સહસા સૂકરઃ પ્રિયે ॥ ૨૧।

તસ્યાન્નમુદકં દેવિ મૂત્રં શોણિતવત્ પ્રિયે ।
જાયતે નાત્ર સન્દેહો મમ વાક્યં વરાનને ॥ ૨૧।

બ્રાહ્મણોઽબ્રાહ્મણો વાપિ ચન્દ્રપર્વણિ પાર્વતિ ।
ચાણ્ડાલપ્રભૃતિઃ સર્વો બ્રહ્મગોત્રે પ્રવર્તતે ॥ ૨૧।

બ્રહ્મેતિ નામ સર્વેષાં રાશ્યાદિગણનં કુતઃ ।
તસ્માત્તુ ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ સંકલ્પં નૈવ કારયેત્ ॥ ૨૧।

માસપક્ષતિથીનાં ચ નિમિત્તાનિ ચ પાર્વતિ ।
ન વિચાર્યં વરારોહે ગ્રહણે ચન્દ્રસૂર્યયોઃ ॥ ૨૧।

ગ્રાસાદિમોક્ષકાલે તુ કુતો માસઃ કુતસ્તિથિઃ ।
સ કાલઃ પરમં બ્રહ્મ સર્વેષામક્ષિગોચરમ્ ॥ ૨૧।

તત્ કથં પામરો લોકો રાશ્યાદિગણનં પ્રિયે ।
ઉપરાગં પરિત્યજ્ય યશ્ચાન્યં પરિચિન્તયેત્ ॥ ૨૧।

સ ભવેદ્રૌરવે મગ્નો બ્રહ્મણશ્ચાનુમાનતઃ ।
રૌરવાત્ પુનરાગત્ય પાપયોનૌ પ્રવર્ત્તતે ॥ ૨૧।

નિષ્કૃતિર્નાસ્તિ ચાર્વઙ્ગિ તસ્યાપિ ચ કદાચન ।
તસ્માત્ સર્વં પરિત્યજ્ય ચન્દ્રપર્વનિરીક્ષણમ્ ॥ ૨૧।

ચન્દ્રપર્વે યથા દેવિ સૂર્યપર્વે તથા પ્રિયે ।
તત્ર શ્રાદ્ધાદિકં ત્યક્ત્વા વિદ્યાં મન્ત્રં જપેત્ પ્રિયે ॥ ૨૧।

અન્યથા નરકં યાતિ પિતૄન્ સપ્ત નયત્યધઃ ।
અપરૈકં પ્રવક્ષ્યામિ રહસ્યં શૃણુ સુન્દરિ ॥ ૨૧।

અકારાદિક્ષકારાન્તં પ્રતિપદ્મે નિરીક્ષયેત્ ।
તતસ્તુ પ્રજપેત્ શૂન્યં ચન્દ્રબિન્દુકસંયુતમ્ ॥ ૨૧।

તતસ્તુ હૃદયાકાશે શૂન્યે જ્યોતિર્મયેષુ ચ ।
અનુલોમવિલોમેન માતૃકાં પ્રજપેત્ સુધીઃ ॥ ૨૧।

તતસ્તુ સાધકશ્રેષ્ઠો વરાટોપરિ માતૃકામ્ ।
પદ્મબીજં યથા દેવિ વર્ણબીજં પ્રભાવયેત્ ॥ ૨૧।

ચન્દ્રબીજં પુટં કૃત્વા જપેદ્ વર્ણં પ્રસન્નધીઃ ।
અનુલોમવિલોમેન જપ્ત્વાઽમૃતમયો ભવેત્ ॥ ૨૧।

કેવલં કામિનીં ધ્યાત્વા પ્રફુલ્લવદનાન્તરમ્ ।
બીજાદુત્પદ્યતે દેવો દેવી વા કમલેક્ષણે ।
તતસ્તુ દેવતાં ધ્યાત્વા નિરીક્ષ્ય દેવવિગ્રહમ્ ॥ ૨૧।

ઇતિ શ્રીકામધેનુતન્ત્રે મહાદેવમહાદેવીસંવાદે
એકવિંશતિતમઃ પટલઃ ॥
ત્રયોવિંશતિતમઃ પટલઃ
(ગ્રન્થપાતઃ)
....ષ્યાં ચ વરારોહે ગઙ્ગાયાં સ્નાનમિત્યહમ્ ॥ ૨૨।

કરિષ્યે ઇતિ સઙ્કલ્પ્ય શિરઃસ્નાનં સમાચરેત્ ।
અર્કો ધર્મપયો દેવિ અમાદ્યર્થશ્ચ મૂર્તિમાન્ ॥ ૨૨।

શ્રવણઞ્ચ મહેશાનિ સાક્ષાત્કામશ્ચ મૂર્તિમાન્ ।
વ્યતીપાતે મહેશાનિ સ્વયં મુક્તિઃ પ્રગીયતે ॥ ૨૨।

માદ્યસ્તુ ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ સ્વયમેવેશ્વરઃ પ્રિયે ।
એતત્તુ કથિતં દેવિ પઞ્ચયોગં પરાત્પરમ્ ॥ ૨૨।

કાયિકં વાચિકં ચૈવ માનસં પાપમુત્કટમ્ ।
તત્સર્વં નાશમાયાતિ ગઙ્ગાદર્શનમાત્રતઃ ॥ ૨૨।

કોટિજન્માર્જિતં પાપં જલસ્પર્શાદ્વિનશ્યતિ ।
તતસ્તુ મૌશલં સ્નાનં કોટિસૂર્યગ્રહૈઃ સમમ્ ॥ ૨૨।

ફલમાપ્નોતિ ચાર્વઙ્ગિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ।
આચમ્ય ચઞ્ચલાપાઙ્ગિ વાસં કુર્યાદ્ વિશાલધીઃ ॥ ૨૨।

ઇતિ કામધેનુતન્ત્રે ત્રયોવિંશતિતમઃ પટલઃ ।
ચતુર્વિંશતિતમઃ પટલઃ
શ્રીમહાદેવ ઉવાચ
માલારહસ્યં યોગેન્દ્ર કથયસ્વ કૃપાનિધે ।
યદિ પુચ્છં જપેન્મન્ત્રં હરેત્તેજાંસિ તન્મુખમ્ ॥ ૨૩।

મુખાદ્ યદિ જપેન્મન્ત્રં પુચ્છં ચ ચઞ્ચલં ભવેત્ ।
ચઞ્ચલે સતિ ચાર્વઙ્ગિ તજ્જપં નિષ્ફલં ભવેત્ ॥ ૨૩।

શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
પઞ્ચાશદક્ષરં દેવિ ગ્રથિતં ચિત્રનાડિષુ ।
સ્થાપ્યાક્ષરાણિ પૂર્વે વૈ સુમેરું પુચ્છં તર્પિણમ્ ॥ ૨૩।

સુમેરું ચ પરિચાર્યય અકરાદિકમાજ્જપેત્ ।
માલારહસ્યં ચાર્વઙ્ગિ સુગોપ્યં ભુવનત્રયે ॥ ૨૩।

જાતિભેદં જીવભેદં સુગોપ્યં ચ યથા પ્રિયે ।
જીવમન્ત્રં પ્રવક્ષ્યામિ સાવધાનાવધારય ॥ ૨૩।

જીવમન્ત્રં જાતિમન્ત્રં સમાનમિતિ નિર્ણયઃ ।
યથા ધ્યાનં મહેશાનિ સમાનં યાતિ જીવને ॥ ૨૩।

તદ્ધ્યાનં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ સાવધાનાવધારય ।
દ્વિભુજાં સ્વર્ણગૌરાઙ્ગીં પીતપટ્ટપરિચ્છદામ્ ॥ ૨૩।

નાનાભરણદીપ્તાઙ્ગીં કિશોરીં નવયૌવનામ્ ।
કૃષ્ણગન્ધપ્રલિપ્તાઙ્ગીં સૂર્યાસનકૃતાશ્રયામ્ ॥ ૨૩।

તનુદીર્ઘાઙ્ગુલીં ભાસ્વન્નખચન્દ્રવિરાજિતામ્ ।
કદમ્બકોરકાકારસ્તનદ્વયવિરાજિતામ્ ॥ ૨૩।

કર્પૂરસકલોન્મિશ્રતામ્બૂલપૂરિતાનનામ્ ।
કટાક્ષલક્ષસંયુક્તભૂલતાપરિશોભિતામ્ ॥ ૨૩।

સિન્દૂરતિલકોદ્દીપ્તાં કુટિલાલકમણ્ડિતામ્ ।
સર્વત્રૈવં મહેશાનિ જીવં તિષ્ઠતિ સર્વદા ॥ ૨૩।

દ્વિજાદીનાં ચ સર્વેષામાનન્દપટલે સ્થિતામ્ ।
એતત્તે કથિતં સર્વં કામધેનોર્મતં પ્રિયે ॥ ૨૩।

ઇતિ શ્રીકામધેનુતન્ત્રે દેવીશ્વરસંવાદે ચતુર્વિંશતિતમઃ પટલઃ ॥
સમાપ્તમિદં કામધેનુતન્ત્રમ્