જ્ઞાનેશ્વરી · અધ્યાય 6

મગ રાયાતેં મ્હણે સંજયો । તોચિ અભિપ્રાવો અવધારિજો ।
કૃષ્ણ સાગંતી જો । યોગરુપ

સહજેં બ્રહ્મરસાચેં પારણેં । કેલેં અર્જુનાલાગીં નારાયણેં ।
કી તેચિ અવસરી પાહુણે । પાતલોં આમ્હી

કૈસી દૈવાચી થોરી નેણિજે । જૈસેં તાન્હેલિયા તોય સેવિજે ।
કીં તેંચિ ચવી કરુનિ પાહિજે । તંવ અમૃત આહે

તૈસે આમ્હાં તુમ્હાં જાહલે । જેં આડમુઠી તત્વ ફાવલેં ।
તંવ ધૃતરાષ્ટ્રે મ્હણિતલેં । હેં ન પુસોં તૂંતે

તયા સંજયા યેણેં બોલેં । રાયાચેં હૃદય ચોજવલેં ।
જેં અવસરીં આહે ઘેતલેં । કુમારાંચિયા

હેં જાણોનિ મનીં હાંસિલા । મ્હણે મ્હાતારા મોહેં નાશિલા ।
એ઱હવીં બોલુ તરી ભલા જાહલા । અવસરીં યે

પરિ તૈં તૈસેં કૈસેનિ હોઈલ । જાત્યંધા કૈસેં પાહેલ ।
તેવીંચિ યેરુ સે ઘેઈલ । મ્હણૌનિ બિહે

પરિ આપણ ચિત્તીં આપુલાં । નિકિયાપરિ સંતોષલા ।
જે તો સંવાદુ ફાવલા । કૃષ્ણાર્જુનાંચા

તેણેં આનંદાચેનિ ધાલેપણેં । સાભિપ્રાય અંતઃકરણેં ।
આતાં આદરેંસી બોલણેં । ઘડેલ તયા

તો ગીતેમાજી ષષ્ઠીંચા । પ્રસંગુ અસે આયણીચા ।
જૈસા ક્ષીરાર્ણવીં અમૃતાચા । નિવાડુ જાહલા

તૈસેં ગીતાર્થાચેં સાર । જે વિવેકસિંધૂચે પાર ।
નાના યોગવિભવભાંડાર । ઉઘડલેં કાં

જેં આદિપ્રકૃતીચેં વિસવણેં । જે શબ્દબ્રહ્માસિ ન બોલણેં ।
જેથૂનિ ગીતાવલ્લીચેં ઠાણેં । પ્રરોહો પાવે

તો અધ્યાય હા સહાવા । વરિ સાહિત્યાચિયા બરવા ।
સાંગિજૈલ મ્હણૌનિ પરિસાવા । ચિત્ત દેઉની

માઝા મરાઠાચિ બોલુ કૌતુકેં । પરિ અમૃતાતેહીં પૈજાસીં જિંકે ।
ઐસીં અક્ષરેં રસિકેં । મેળવીન

જિયે કોંવળિકેચેનિ પાડેં । દિસતી નાદીંચે રંગ થોડે ।
વેધેં પરિમળાચેં બીક મોડે । જયાચેનિ

ઐકા રસાળપણાચિયા લોભા । કીં શ્રવણીંચિ હોતિ જિભા ।
બોલે ઇંદ્રિયાં લાગે કળંભા । એકમેકાં

સહજેં શબ્દુ તરિ વિષો શ્રવણાચા । પરિ રસના મ્હણે હા રસુ આમુચા । ઘ્રાણાસિ ભાવો જાય પરિમળાચા । હા તોચિ હોઈલ

નવલ બોલતીયે રેખેચી વાહણી । દેખતાં ડોળ્યાંહી પુરોં લાગે ધણી ।
તે મ્હણતી ઉઘડલી ખાણી । રુપાચી હે

જેથ સંપૂર્ણ પદ ઉભારે । તેથ મનચિ ધાંવે બાહિરેં ।
બોલુ ભુજાહિ આવિષ્કરેં । આલિંગાવયા

ઐશી ઇંદ્રિયે આપુલલિયા ભાવીં । ઝોંબતી પરિ તો સરિસેપણેંચિ બુઝાવી । જૈસા એકલા જગ ચેવવી । સહસ્ત્રકરુ

તૈસેં શબ્દાચેં વ્યાપકપણ । દેખિજે અસાધારણ ।
પાહાતયાં ભાવજ્ઞાં ફાવતી ગુણ । ચિંતામણીચે

હેં અસોતુ યા બોલાચીં તાટેં ભલીં । વરી કૈવલ્યરસેં વોગરિલીં ।
હી પ્રતિપત્તિ મિયાં કેલી । નિષ્કામાસી

આતા આત્મપ્રભા નીચ નવી । તેચિ કરુની ઠાણદિવી ।
જો ઇંદ્રિયાંતેં ચોરુનિ જેવી । તયાસીચિ ફાવે

યેથ શ્રવણાચેનિ પાંગે- । વીણ શ્રોતયાં હોઆવેં લાગે ।
હે મનાચેનિ નિજાંગેં । ભોગિજે ગા

આહાચ બોલાચિ વાલીફ ફેડિજે । આણિ બ્રહ્માચિયાચિ આંગા ઘડિજે । મગ સુખેંસી સુરવાડિજે । સુખાચિમાજીં

ઐસેં હળુવારપણ જરી યેઈલ । તરીચ હેં ઉપેગા જાઇલ ।
એરવ્હીં આઘવી ગોઠી હોઈલ । મુકિયા બહિરયાચી

પરી તેં અસો આતાં આઘવેં । નલગે શ્રોતયાંતે કડસાવેં ।
જે એથ અધિકારિયે સ્વભાવેં । નિષ્કામકામુ

જિહીં આત્મબોધાચિયા આવડી । કેલી સ્વર્ગસંસારાચિ કુરોંડી ।
તે વાંચુની એથીંચી ગોડી । નેણતી આણિક

જૈસા વાયસીં ચંદ્ર નોળખિજે । તૈસા ગ્રંથુ હા પ્રાકૃતીં નેણિજે ।
આણિ તો હિમાંશુચિ જેવિ ખાજેં । ચકોરાચેં

તૈસા સજ્ઞાનાસી તરી હા ઠાવો । અજ્ઞાનાસી આન ગાંવો ।
મ્હણૌનિ બોલાવયા વિષય પહાહો । વિશેષેં નાહીં

પરી અનુવાદલો મી પ્રસંગે । તેં સજ્જની ઉપસાહાવેં લાગે ।
આતાં સાંગેન કાય શ્રીરંગે । નિરોપિલેં જેં

પરિ નિવૃત્તિકૃપાદીપૌજિયેડેં । દેખેન મી

જેં દિઠીહી ન પવિજે । તેં દિઠીવિણ દેખિજે ।
જરી અતીંદ્રિય લાહિજે । જ્ઞાનબળ

ના તરી જેં ધાતુવાદાહી ન જોડે । તેં લોહીંચિ પંધરેં સાપડે ।
જરી દૈવયોગેં ચઢે । પરિસુ હાતાં

તૈસી સદ્ગુરુકૃપા હોયે । તરી કરિતાં કાય આપુ નોહે ।
મ્હણૌનિ તેં અપાર માતેં આહે । જ્ઞાનદેવો મ્હણે

તેણેં કારણેં મી બોલેન । બોલી અરુપાચે રુપ દાવીન ।
અતીંદ્રિય પરિ ભોગવીન । ઇંદ્રિયાંકરવીં

આઇકા યશ શ્રી ઔદાર્ય । જ્ઞાન વૈરાગ્ય ઐશ્વર્ય ।
હે સાહી ગુણવર્ય । વસતી જેથ

મ્હણોનિ તો ભગવંતુ । જો નિઃસંગાચા સાંગાતુ ।
તો મ્હણે પાર્થા દત્તચિત્તુ । હોઈ આતાં

આઇકેં યોગી આણિ સંન્યાસી જનીં । હે એકચિ સિનાનેં ઝણીં માની । એ઱હવી વિચારિજતી જંવ દોન્હી । તંવ એકચિ તે

સાંડિજે દુજયા નામાચા આભાસુ । તરી યોગી તોચિ સંન્યાસુ ।
પહાતાં બ્રહ્મીં નાહી અવકાશુ । દોહીંમાજીં

જૈસેં નામાચેનિ અનારિસપણેં । એકા પુરુષાતે બોલાવણેં ।
કાં દોહીં માર્ગીં જાણેં । એકચિ ઠાયા

નાતરી એકચિ ઉદક સહજેં । પરી સિનાનાં ઘટીં ભરિજેં ।
તૈસેં ભિન્નત્વ જાણિજે । યોગસંન્યાસાંચેં

આઇકેં સકળ સંમતે જગીં । અર્જુના ગા તોચિ યોગી ।
જો કર્મેં કરુનિ રાગી । નોહેચિ ફળીં

જૈસી મહી હે ઉદ્ભિજેં । જની અહંબુધ્દીવીણ સહજેં ।
આણિ તેથીંચી તિયેં બીજેં । અપેક્ષીના

તૈસા અન્વયાચેનિ આધારેં । જાતીચેનિ અનુકારેં ।
જેં જેણેં અવસરેં । કરણેં પાવે

તેં તૈસેંચિ ઉચિત કરી । પરી સાટોપુ નોહે શરીરીં ।
આણિ બુધ્દીહી કરોનિ ફળવેરીં । જાયેચિના

ઐસા તોચિ સંન્યાસી । પાર્થા ગા પરિયેસીં ।
તોચિ ભરંવસેનિસીં । યોગીશ્વરુ

વાંચૂનિ ઉચિત કર્મ પ્રાસંગિક । તયાતેં મ્હણે હે સાંડીન બધ્દક ।
તરી ટાંકોટાંકી આણિક । માંડિચિ તો

જૈસા ક્ષાળુનિયાં લેપુ એકુ । સવેંચિ લાવિજે આણિકુ ।
તૈસેનિ આગ્રહાચા પાઇકુ । વિચંબે વાયાં

ગૃહસ્થાશ્રમાચેં વોઝેં । કપાળી આધીંચ આહે સહજેં ।
કી તેંચિ સંન્યાસસવા ઠેવિજે । સરિસેં પુઢતી

મ્હણૌનિ અગ્નિસેવા ન સાંડિતાં । કર્માચી રેખા નોલાંડિતાં ।
આહે યોગસુખ સ્વભાવતા । આપણાપાંચિ

ઐકેં સંન્યાસી આણિ યોગી । ઐસી એક્યવાક્યતેચી જગીં ।
ગુઢી ઉભવિલી અનેગીં । શાસ્ત્રાંતરી

જેથ સંન્યાસિલા સંકલ્પુ તુટે । તેથચિ યોગાચેં સાર ભેટે ।
ઐસેં હેં અનુભવાચેનિ ધટેં । સાચેં જયા

આતાં યોગાચળાચા નિમથા । જરી ઠાકાવા આથિ પાર્થા ।
તરી સોપાના યા કર્મપથા । ચુકા ઝણીં

યેણેં યમનિયમાચેનિ તળવટેં । રિગે અસનાચિયે પાઉલવાટેં ।
યેઈ પ્રાણાયામાચેનિ આડકંઠેં । વરૌતા ગા

મગ પ્રત્યાહારાચા આધાડા । બુધ્દીચિયાહિ પાયા નિસરડા ।
જેથ હટિયે સાંડિતી હોડા । કડેલગ

તરી અભ્યાસાચેનિ બળેં । પ્રત્યાહારીં નિરાળેં ।
નખી લાગેલ ઢાળેં ઢાળેં । વૈરાગ્યાચી

ઐસા પવનાચેનિ પાઠારેં । યેતાં ધારણેચેનિ પૈસારેં ।
ક્રમી ધ્યાનાચેં ચવરેં । સાંડે તંવ

મગ તયા માર્ગાચી ધાંવ । પુરેલ પ્રવૃત્તીચિ હાંવ ।
જેથ સાધ્યસાધના ખેંવ । સમરસેં હોય

જેથ પુઢીલ પૈસ પારુખે । માગીલ સ્મરાવેં તેં ઠાકે ।
ઐસિયા સરિસીયે ભૂમિકે । સમાધી રાહે

યેણેં ઉપાયેં યોગારૂઢુ । જો નિરવધિ જાહલા પ્રૌઢુ ।
તયાચિયા ચિન્હાંચા નિવાડુ । સાંગેન આઇકેં

તરી જયાચિયા ઇંદ્રિયાંચિયા ઘરા । નાહીં વિષયાંચિયા યેરઝારા ।
જો આત્મબોધાચિયા વોવરાં । પહુડલા અસે

જયાચેં સુખદુઃખાચેનિ આંગે । ઝગટલેં માનસ ચેવો નેઘે ।
વિષય પાસીંહી આલિયાં સે ન રિગે । હે કાય મ્હણૌનિ

ઇંદ્રિયેં કર્માચ્યા ઠાયી । વાઢીનલીં પરી કહીં ।
ફળહેતૂચી ચાડ નાહીં । અંતઃકરણીં

અસતેનિ દેહેં એતુલા । જો ચેતુચિ દિસે નિદેલા ।
તોચિ યોગારૂઢુ ભલા । વોળખેં તૂં

તેથ અર્જુન મ્હણે અનંતા । હેં મજ વિસ્મો બહુ આઇકતાં ।
સાંગે તયા ઐસી યોગ્યતા । કવણેં દીજે

તંવ હાંસોનિ શ્રીકૃષ્ણ મ્હણે । તુઝેં નવલ ના હેં બોલણેં ।
કવણાસિ કાય દિજેલ કવણેં । અદ્વૈતીં ઇયે

પૈ વ્યામોહાચિયે શેજે । બળિયા અવિદ્યા નિદ્રિત હોઇજે ।
તે વેળી દુઃસ્વપ્ન હા ભોગિજે । જન્મમૃત્યૂંચા

પાઠીં અવસાંત યે ચેવો । તૈં તેં અવઘેંચિ હોય વાવો ।
ઐસા ઉપજે નિત્ય સદ્ભાવો । તોહિ આપણપાંચિ

મ્હણઊનિ આપણચિ આપણપેયા । ઘાતુ કીજતુ અસે ધનંજયા ।
ચિત્ત દેઊનિ નાથિલિયા । દેહાભિમાના

હા વિચારુનિ અહંકારુ સાંડિજે । મગ અસતીચ વસ્તુ હોઇજે ।
તરી આપલી સ્વસ્તિ સહજેં । આપણ કેલી

એ઱હવીં કોશકીટકાચિયા પરી । તો આપણયા આપણ વૈરી ।
જો આત્મબુધ્દી શરીરીં । ચારુસ્થળી

કૈસે પ્રાપ્તીચિયે વેળે । નિદૈવા અંધળેપણાચે ડોહળે ।
કીં અસતે આપુલે ડોળે । આપણ ઝાંકી

કાં કવણુ એકુ ભ્રમલેપણે । મી તો નવ્હે ગા ચોરલોં મ્હણે ।
ઐસા નાથિલા છંદ અંતઃકરણેં । ઘેઊનિ ઠાકે

એ઱હવીં હોય તેં તોચિ આહે । પરિ કાઈ કીજે બુધ્દી તૈશી નોહે ।
દેખા સ્વપ્નીંચેનિ ઘાયેં । કી મરે સાચેં

જૈસી તે શુકાચેનિ આંગભારેં । નળિકા ભોવિન્નલી એરી મોહરેં ।
તેણેં ઉડાવેં પરી ન પુરે । મનશંકા

વાયાંચિ માન પિળી । અટુવેં હિયેં આંવળી ।
ટિટાંતુ નળી । ધરુનિ ઠાકે

મ્હણે બાંધલા મી ફુડા । ઐસિયા ભાવનેચિયા પડે ખોડાં ।
કીં મોકળિયા પાયાંચા ચવડા । ગોંવી અધિકેં

ઐસા કાજેંવીણ આતુંડલા । તો સાંગ પાં કાય આણિકેં બાંધલા ।
મગ નોસંડી જ઱હી નેલા । તોડુનિ અર્ધા

મ્હણઊનિ આપણયાં આપણચિ રિપુ । જેણેં વાઢવિલા હા સંકલ્પુ ।
યેર સ્વંયબુધ્દી મ્હણે બાપુ । જો નાથિલેં નેઘે

તયા સ્વાંતઃકરણજિતા । સકળકામોપશાંતા ।
પરમાત્મા પરૌતા । દુરી નાહીં

જૈસા કિડાળાચા દોષુ જાયે । તરી પંધરે તેંચિ હોયે ।
તૈસેં જીવા બ્રમ્હત્વ આહે । સંકલ્પલોપીં

હા ઘટાકારુ જૈસા । નિમાલિયા તયા અવકાશા ।
નલગે મિળો જાણેં આકાશા । આના ઠાયા

તૈસા દેહાહંકારુ નાથિલા । હા સમૂળ જયાચા નાશિલા ।
તોચિ પરમાત્મા સંચલા । આધીંચિ આહે

આતાં શીતોષ્ણાચિયા વાહણી । તેથ સુખદુઃખાચી કડસણીં ।
ઇયેં ન સમાતી કાંહી બોલણીં । માનાપમાનાંચી

જે જિયે વાટા સુર્યુ જાયે । તેઉતેં તેજાચેં વિશ્વ હોયે ।
તૈસે તયા પાવે તેં આહે । તોચિ મ્હણઊનિ

દેખૈં મેઘૌનિ સુટતી ધારા । તિયા ન રુપતી જૈસિયા સાગરા ।
તૈશી શુભાશભેં યોગીશ્વરા । નવ્હતી આનેં

જો હા વિજ્ઞાનાત્મકુ ભાવો । તયા વિચારિતાં જાહલા વાવો ।
મગ લાગલા જંવ પાહોં । તંવ જ્ઞાન તેં તોચિ

આતાં વ્યાપકુ કીં એકદેશી । હે ઊહાપોહી જે ઐસી ।
તે કરાવી ઠેલી આપૈશી । દુજેનવીણ

ઐસા શરીરીચિ પરી કૌતુકેં । પરબ્રહ્માચેનિ પાડેં તુકે ।
જેણેં જિંતલીં એકે । ઇંદ્રિયે ગા

તો જિતેંદ્રિયુ સહજેં । તોચિ યોગયુક્તુ મ્હણિજે ।
જેણેં સાનેં થોર નેણિજે । કવણેં કાળીં

દેખે સોનિયાચેં નિખળ । મેરુયેસણેં ઢિસાળ ।
આણિ માતિયેચેં ડિખળ । સરિસેંચિ માની

પાહતા પૃથ્વીચેં મોલ થોડેં । ઐસેં અનર્ઘ્ય રત્ન ચોખડેં ।
દેખેં દગડાચેનિ પાડેં । નિચાડુ ઐસા

તેથ સુહૃદ આણિ શત્રુ । કાં ઉદાસુ આણિ મિત્રુ ।
હા ભાવભેદ વિચિત્રુ । કલ્પું કૈંચા

તયા બંધુ કોણ કાહ્યાચા । દ્વેષિયા કવણુ તયાચા ।
મીચિ વિશ્વ ઐસા જયાચા । બોધુ જાહલા

મગ તયાચિયે દિઠી । અધમોત્તમ અસે કિરીટી ।
કાય પરિસાચિયે કસવટી । વાનિયા કીજે

તે જૈશી નિર્વાણ વર્ણુચિ કરી । તૈશી જયાચિ બુધ્દી ચરાચરીં ।
હોય સામ્યાચી ઉજરી । નિરંતર

જે તે વિશ્વાળંકારાચેં વિસુરે । જરી આહાતી આનાનેં આકારેં ।
તરી ઘડલે એકચિ ભાંગારેં । પરબ્રહ્મેં

ઐસેં જાણણેં જેં બરવેં । તે ફાવલેં તયા આઘવેં ।
મ્હણૌનિ આહાચવાહાચેં ન ઝકવે । યેણે આકારચિત્રેં

ઘાપે પટામાજી દૃષ્ટી । દિસે તંતૂંચિ સૈંઘ સૃષ્ટી ।
પરી તો એકવાંચુનિ ગોઠી । દુજી નાહીં

ઐસેનિ પ્રતીતી હે ગવસે । ઐસા અનુભવ જયાતેં અસે ।
તોચિ સમબુધ્દી હેં અનારિસેં । નવ્હે જાણેં

જયાચેં નાંવ તીર્થરાવો । દર્શનેં પ્રશસ્તીસિ ઠાવો ।
જયાચેનિ સંગેં બ્રહ્મભાવો । ભ્રાંતાસી

જયાચેનિ બોલેં ધર્મુ જિયે । દિઠી મહાસિધ્દિતેં વિયે ।
દેખેં સ્વર્ગસુખાદિ ઇયેં । ખેળુ જયાચા

વિપાયેં જરી આઠવલા ચિત્તા । તરી દે આપુલી યોગ્યતા ।
હેં અસો તયાતેં પ્રશંસિતાં । લાભુ આથિ

પુઢતી અસ્તવેના ઐસેં । જયા પાહલેં અદ્વૈતદિવસેં ।
મગ આપણપાંચિ આપણ અસે । અખંડિત

ઐસિયા દૃષ્ટી જો વિવેકી । પાર્થા તો એકાકી ।
સહજેં અપરિગ્રહી જો તિહીં લોકી । તોચિ મ્હણઊનિ

ઐસિયેં અસાધારણેં । નિષ્પન્નાચીં લક્ષણેં ।
આપુલેનિ બહુવસપણેં । શ્રીકૃષ્ણ બોલે

જો જ્ઞાનિયાંચા બાપુ । દેખણેયાંચે દિઠીચા દીપુ ।
જયા દાદુલયાચા સંકલ્પુ । વિશ્વ રચી

પ્રણવાચિયે પેઠે । જાહલેં શબ્દબ્રહ્મ માજિઠેં ।
તેં જયાચિયા યશા ધાકુટેં । વેઢૂં ન પુરે

જયાચેનિ આંગીકેં તેજેં । આવો રવિશશીચિયે વણિજે ।
મ્હણૌનિ જગ હેં વેસજે- । વીણ અસે તયા

હાં ગા નાંવચિ એક જયાચેં । પાહતાં ગગનહી દિસે ટાંચે ।
ગુણ એકેક કાય તયાચે । આકળશીલ તૂં

મ્હણોનિ અસો હેં વાનણેં । સાંગોં નેણોં કવણાંચી લક્ષણેં ।
દાવાવીં મિષેં યેણેં । કાં બોલિલોં તેં

ઐકેં દ્વૈતાચા ઠાવોચિ ફેડી । તે બ્રહ્મવિદ્યા કીજેલ ઉઘડી ।
તરી અર્જુના પઢિયે હે ગોડી । નાસેલ હન

મ્હણોનિ તેં તૈસે બોલણેં । નવ્હે સપાતળ આડ લાવણેં ।
કેલેં મનચિ વેગળવાણેં । ભોગાવયા

જયા સોહંભાવ અટકુ । મોક્ષસુખાલાગોનિ રંકુ ।
તયાચિયે દિઠીચા ઝણેં કળંકુ । લાગેલ તુઝિયા પ્રેમા

વિપાયેં અંહભાવ યયાચા જાઈલ । મી તેંચિ હો જરી હોઈલ ।
તરી મગ કાય કીજેલ । એકલેયા

દિઠીચિ પાહતાં નિવિજે । કાં તોંડ ભરોનિ બોલિજે ।
નાતરી દાટુનિ ખેંવ દીજે । ઐસેં કોણ આહે

આપુલિયા મના બરવી । અસમાઈ ગોઠી જીવીં ।
તે કવણેંસિ ચાવળાવી । જરી ઐક્ય જાહલેં

ઇયા કાકુળતી જનાર્દનેં । અન્યોપદેશાચેનિ હાતાસનેં ।
બોલામાજિ મન મનેં । આલિંગું સરલે

હેં પરિસતાં જરી કાનડેં । તરી જાણ પાં પાર્થ ઉઘડેં ।
કૃષ્ણસુખાચેંચિ રુપડેં । વોતલેં ગા

હેં અસો વયસેચિયે શેવટીં । જૈસેં એકચિ વિયે વાંઝોટી ।
મગ તે મોહાચી ત્રિપુટી । નાચોં લાગે

તૈસેં જાહલે અનંતા । ઐંસે તરી મી ન મ્હણતાં ।
જરી તયાચા ન દેખતાં । અતિશયો એથ

પાહા પાં નવલ કૈસેં ચોજ । કેં ઉપદેશુ કેઉતેં ઝુંજ ।
પરી પુઢેં વાલભાચે ભોજ । નાચત અસે

આવડી આણિ લાજવી । વ્યસન આણિ શિણવી ।
પિસેં આણિ ન ભુલવી । તરી તેંચિ કાઇ

મ્હણૌનિ ભાવાર્થુ તો ઐસા । અર્જુન મૈત્રિયેચા કુવાસા ।
કીં સુખે શ્રૃંગારલિયા માનસા । દર્પણુ તો

યાવરી બાપ પુણ્યપવિત્ર । જગીં ભક્તિબીજાસિ સુક્ષેત્ર ।
તો કૃષ્ણકૃપે પાત્ર । યાચિલાગીં

હો કા આત્મનિવેદનાતળીંચી । જે પીઠિકા હોય સખ્યાચી ।
પાર્થુ અધિષ્ઠાત્રી તેથિંચી । માતૃકા ગા

પાસીંચિ ગોસાવી ન વર્ણિજે । મગ પાઇકાચા ગુણ ઘેઈજે ।
ઐસા અર્જુને તો સહજેં । પઢિયે હરી

પાહાં પાં અનુરાગેં ભજે । જે પ્રિયોત્તમેં માનિજે ।
તે પતીહૂન કાય ન વર્ણિજે । પતિવ્રતા

તૈસા અર્જુનચિ વિશેષેં સ્તવાવા । ઐસેં આવડલેં મજ જીવા ।
જે તો ત્રિભુવનાચિયા દૈવાં । એકાયતનુ જાહલા

જયાચિયા આવડીચેનિ પાંગેં । અમૂર્તુહી મૂર્તિ આવગે ।
પૂર્ણાહિ પરી લાગે । અવસ્થા જયાચી

તંવ શ્રોતે મ્હણતી દૈવ । કૈસી બોલાચી હવાવ ।
કાય નાદાતેં હન બરવ । જિણોની આલી

હાં હો નવલ નોહે દેશી । મ઱હાટી બોલિજે તરી ઐસી ।
વાણેં ઉમટતાહે આકાશીં । સાહિત્યરંગાચેં

કૈસેં ઉન્મેખચાંદિણેં તાર । આણિ ભાવાર્થા પડે ગાર ।
હેચિ શ્લોકાર્થકુમુદી તરી ફાર । સાવિયા હોતી

ચાડચિ નિચાડાં કરી । ઐસી મનોરથીં યે થોરી ।
તેણેં વિવળલે અંતરી । તેથ ડોલુ આલા

તેં નિવૃત્તિદાસેં જાણિતલેં । મગ અવધાન દ્યા મ્હણિતલેં ॥
નવલ પાંડવકુળીં પાહલેં । કૃષ્ણદિવસેં

દેવકીયા ઉદરીં વાહિલા। યશોદા સાયાસેં પાળિલા ॥
કીં શેખીં ઉપેગા ગેલા । પાંડવાસી

મ્હણઊનિ બહુ દિવસ વોગળાવા । કાં અવસરુ પાહોનિ વિનવાવા ।
હાહી સોસુ તયા સદૈવા । પડેચિના

હેં અસો કથા સાંગેં વેગીં । મગ અર્જુન મ્હણે સલગી ।
દેવા ઇયેં સંતચિન્હેં હન આંગીં । ન ઠકતી માઝાં

એ઱હવીં યા લક્ષણાંચિયા નિજસારા । મી અપાડેં કીર અપુરા ।
પરિ તુમચેનિ બોલેં અવધારા । થોરાવેં જરી

જી તુમ્હી ચિત્ત દેયાલ । તરી બ્રહ્મ મિયાં હોઈજેલ ।
કાય જાહલેં અભ્યાસિજેલ । સાંગાલ જે

હાં હો નેણોં કવણાચી કાહાણી । આઇકોનિ શ્લાઘત અસોં અંતઃકરણીં ।
ઐસી જાહલેપણાચી શિરયાણી । કાયસી દેવા

હેં આંગે મ્યા હોઇજો કા । યેતુલેં ગોસાવી આપુલેપણેં કીજો કાં ।
તંવ હાંસોનિ શ્રીકૃષ્ણ હો કાં । કરું મ્હણતી

દેખા સંતોષુ એક ન જોડે । તંવચિ સુખાચેં સૈંઘ સાંકડેં ।
મગ જોડલિયા કવણીકડે । અપુરેં અસે

તૈસા સર્વેશ્વરુ બળિયા સેવકેં । મ્હણોનિ બ્રહ્મહી હોય તો કૌતુકેં ।
પરિ કૈંસા ભારેં આતલા પિકે । દૈવાચેનિ

જો જન્મસહસ્રાંચિયાસાઠીં । ઇંદ્રાદિકાંહી મહાગુ ભેટી ।
તો આધીનુ કેતુલા કિરીટી । જે બોલુહિ ન સાહે

મગ ઐકા જેં પાંડવેં । મ્હણિતલે બ્રહ્મ મ્યાં હોઆવેં ।
તેં અશેષહી દેવેં । અવધારિલેં

તેથ ઐસેંચિ એક વિચારિલેં । જે યા બ્રહ્મત્વાચે ડોહળે જાહલે ।
પરિ ઉદરા વૈરાગ્ય આહે આલેં । બુધ્દીચિયા

એ઱હવીં દિવસ તરી અપુરે । પરિ વૈરાગ્યવસંતાચેનિ ભરેં ।
જે સોંહભાવ મહુરેં । મોડોનિ આલા

મ્હણોનિ પ્રાપ્તિફળીં ફળતાં । યાસિ વેળુ ન લાગેલ આતાં ।
હો વિરક્તુ ઐસા અંનતા । ભરંવસા જાહલા

મ્હણે જેં જેં હા અધિષ્ઠીલ। તેં આરંભીંચ યયા ફળેલ ।
મ્હણૌનિ સાંગિતલા ન વચેલ । અભ્યાસુ વાયાં

ઐસેં વિવરોનિયાં શ્રીહરી । મ્હણિતલેં તિયે અવસરીં ।
અર્જુના હા અવધારીં । પંથરાજુ

તેથ પ્રવૃત્તિતરુચ્યા બુડીં । દિસતી નિવૃત્તિફળાચિયા કોડી ।
જિયે માર્ગીચા કાપડી । મહેશુ આઝુનિ

પૈં યોગવૃંદે વહિલીં । આડવીં આકાશીં નિઘાલીં ।
કીં તેથ અનુભવાચ્યા પાઉલીં । ધોરણુ પડિલા

તિહીં આત્મબોધાચેનિ ઉજુકારેં । ધાંવ ઘેતલી એકસરેં ।
કીં યેર સકળ માર્ગ નિદસુરે । સાંડુનિયાં

પાઠીં મહર્ષી યેણેં આલે । સાધકાંચે સિધ્દ જાહાલે ।
આત્મવિદ થોરાવલે । યેણેંચિ પંથેં

હા માર્ગુ જૈં દેખિજે । તૈં તહાન ભૂક વિસરિજે ।
રાત્રિદિવસુ નેણિજે । વાટે ઇયે

ચાલતાં પાઊલ જેથ પડે । તેથ અપવર્ગાચી ખાણી ઉઘડે ।
આવ્હાંટલિયા તરી જોડે । સ્વર્ગસુખ

નિગિજે પૂર્વીંલિયા મોહરા । કીં યેઇજે પશ્ચિમેચિયા ઘરા ।
નિશ્ચળપણેં ધનુર્ધરા । ચાલણેં યેથિંચેં

યેણેં માર્ગેં જયા ઠાયા જાઇજે । તો ગાંવો આપણચિ હોઇજે ।
હેં સાંગો કાય સહજેં । જાણસી તૂં

તેથ મ્હણિતલેં દેવા । તરી તેંચિ મગ કેવ્હાં ।
કાં આર્તીસમુદ્રૌનિ ન કાઢાવા । બુડતુ જી મી

તવં શ્રીકૃષ્ણ મ્હણતી ઐસેં । હેં ઉત્સંખળ બોલણેં કાયસેં ।
આમ્હીં સાંગતસોં આપૈસેં । વરિ પુશિલે તુવાં

તરી વિશેષે આતાંચિ બોલિજેલ । પરિ તેં અનુભવેં ઉપેગા જાઈલ ।
મ્હણૌનિ તૈસેં એક લાગેલ । સ્થાન પહાવેં

જેથ આરાણુકેચેનિ કોડેં । બૈસલિયા ઉઠોં નાવડે ।
વૈરાગ્યાસી દુણીવ ચઢે । દેખલિયા જેં

જો સંતી વસવિલા ઠાવો । સંતોષાસિ સાવાવો ।
મના હોય ઉત્સાવો । ધૈર્યાચા

અભ્યાસુચિ આપણયાતેં કરી । હૃદયાતેં અનુભવ વરિ ।
ઐસી રમ્યપણાચી થોરી । અખંડ જેથ

જયા આડ જાતાં પાર્થા । તપશ્ચર્યા મનોરથા ।
પાખાંડિયાહી આસ્થા । સમૂળ હોય

સ્વભાવેં વાટે યેતાં । જરી વરપડા જાહલા અવચિતાં ।
તરી સકામુહી પરિ માઘૌતા । નિઘોં વિસરે

ઐસેનિ ન રાહતયાતેં રાહાવી । ભ્રમતયાતેં બૈસવી ।
થાપટુનિ ચેવવી । વિરક્તીતેં

હેં રાજ્ય વર સાંડિજે । મગ નિવાંતા એથેંચિ અસિજે ।
ઐસે શૃંગારિયાંહિ ઉપજે । દેખતખેંવો

જેં યેણેં માનેં બરવંટ । આણિ તૈસેચ અતિચોખટ ।
જેથ અધિષ્ઠાન પ્રગટ । ડોળાં દિસે

આણિકહી એક પહાવેં । સાધકીં વસતેં હોઆવેં ।
આણિ જનાચેનિ પાયરવેં । રુળેચિના

જેથ અમૃતાચેનિ પાડેં । મુળેહીસકટ ગોડેં ।
જોડતી દાટેં ઝાડેં । સદા ફળતીં

પાઉલા પાઉલા ઉદકેં । વર્ષાકાળેંહી અતિચોખેં ।
નિર્ઝરેં કા વિશેખેં । સુલભેં જેથ

હા આતપુહી અળુમાળુ । જાણિજે તરી શીતળુ ।
પવન અતિ નિશ્ચળુ । મંદ ઝુળકે

બહુત કરુનિ નિઃશદ્બ । દાટ ન રિગે શ્વાપદ ।
શુક હન ષટ્પદ । તેઉતેં નાહીં

પાણિલગેં હંસેં । દોની ચારી સારસેં ।
કવણેં એકે વેળે બૈસે । તરી કોકિળહી હો

નિરંતર નાહી । તરી આલીં ગેલીં કાંહીં ।
હોતુ કાં મયુરેંહી । આમ્હી ના ન મ્હણોં

પરિ આવશ્યક પાંડવા । ઐસા ઠાવો જોડાવા ।
તેથ નિગૂઢ મઠ હોઆવા । કાં શિવાલય

દોહીંમાજી આવડે તેં । જેં માનલેં હોય ચિત્તેં ।
બહુતકરુનિ એકાંતે । બૈસિજે ગા

મ્હણોનિ તૈસેં તે જાણાવેં । મન રાહાતેં પાહાવેં ।
રાહેલ તેથ રચાવેં । આસન ઐસેં

વરિ ચોખટ મૃગસેવડી । માજી ધૂતવસ્ત્રાચી ઘડી ।
તળવટીં અમોડી । કુશાંકુર

સકોમળ સરિસે । સુબધ્દ રાહતી આપૈસે ।
એકેં પાડેં તૈસેં । વોજા ઘાલી

પરિ સાવિયાચિ ઉંચ હોઈલ । તરી આંગ હન ડોલેલ ।
નીચ તરી પાવેલ । ભૂમિદોષુ

મ્હણૌનિ તૈસેં ન કરાવેં । સમભાવેં ધરાવેં ।
હેં બહુ અસો હોઆવેં । આસન ઐસેં

મગ તેથ આપણ । એકાગ્ર અંતઃકરણ ।
કરુનિ સદ્ગુરુસ્મરણ । અનુભવિજે

તૈસેં સ્મરતેનિ આદરેં । સબાહ્ય સાત્વિકેં ભરે ।
જંવ કાઠિણપણ વિરે । અહંભાવાચે

વિષયાંચા વિસરુ પડે । ઇંદ્રિયાંચી કસમસ મોડે ।
મનાચી ઘડી ઘડે । હૃદયામાજીં

ઐસેં ઐક્ય હેં સહજેં । ફાવેં તંવ રાહિજે ।
મગ તેણેંચિ બોધેં બૈસિજે । આસનાવરી

આતાં આંગાતે આંગ કરી । પવનાતેં પવનુ ધરી ।
ઐસી અનુભવાચી ઉજરી । હોંચિ લાગે

પ્રવૃત્તી માઘૌતિ મોહરે । સમાધિ ઐલાડિ ઉતરે ।
આઘવેં અભ્યાસુ સરે । બૈસતખેંવો

મુદ્રેચી પ્રૌઢી ઐશી । તેચિ સાંગિજેલ આતાં પરિયેસીં ।
તરી ઉરુ યા જઘનાસી । જડોનિ ઘાલીં

ચરણતળેં દેવ્હડી । આધારદ્રુમાચા બુડીં ।
સુઘટિતેં ગાઢીં । સંચરીં પાં

સવ્ય તો તળીં ઠેવિજે । તેણેં સિવણીમધ્યુ પીડિજે ।
વરી બૈસે તો સહજેં । વામચરણુ

ગુદ મેંઢ્રાઆંતૌતિ । ચારી અંગુળેં નિગુતીં ।
તેથ સાર્ધ સાર્ધ પ્રાંતી । સાંડુનિયાં

માજિ અંગુળ એક નિગે । તેથ ટાંચેચેનિ ઉત્તરાભાગેં ।
નેહેટિજે વરિ આંગેં । પેલલેનિ

ઉચલિલે કાં નેણિજે । તૈસેં પૃષ્ઠાંત ઉચલિજે ।
ગુલ્ફદ્વય ધરિજે । તેણેંચિ માનેં

મગ શરીર સંચુ પાર્થા । અશેષુહી સર્વથા ।
પાર્ષ્ણીચા માથા । સ્વયંભુ હોય

અર્જુના હેં જાણ । મૂળબંધાચેં લક્ષણ ।
વજ્રાસન ગૌણ । નામ યાસી

ઐસી આધારીં મુદ્રા પડે । આણિ આધીંચા માર્ગુ મોડે ।
તેથ અપાનુ આંતલીકડે । વોહોંટો લાગે

તંવ કરસંપુટ આપૈસેં । વામ ચરણીં બૈસે ।
તંવ બાહુમુળીં દિસે । થોરવી આલી

માજી ઉભારલેનિ દંડેં । શિરકમળ હોય ગાઢેં ।
નેત્રદ્વારીચી કવાડેં । લાગૂં પહાતી

વરચિલેં પાતી ઢળતી । તળીંચી તળીં પુંજાળતી ।
દિઠી રાહોનિ આંતુલીકડે । બાહેર પાઊલ ઘાલી કોડેં ।
તે ઠાયીં ઠાવો પડે । નાસાગ્રપીઠીં

ઐસેં આંતુચ્યા આંતુચિ રચે । બાહેરી માગુતેં ન વચે ।
મ્હણૌનિ રાહણેં આધિયે દિઠીચેં । તેથેંચિ હોય

આતાં દિશાંચિ ભેટી ઘ્યાવી । કાં રુપાચી વાટ પહાવી ।
હે ચાડ સરે આઘવી । આપૈસયા

મગ કંઠનાળ આટે । હનુવટી હે હડૌતિ દાટે ।
તે ગાઢી હોઊનિ નેહટે । વક્ષઃસ્થળીં

માજીં ઘંટિકા લોપે । વરી બંધુ જો આરોપે ।
તો જાલંધરુ મ્હણિપે । પંડુકુમરા

નાભીવરી પોખે । ઉદર હેં થોકે ।
અંતરીં ફાંકે । હૃદયકોશુ

સ્વાધિષ્ઠાનાવરિચિલે કાંઠીં । નાભીસ્થાનાતળવટીં ।
બંધુ પડે કિરીટી । વોઢિયાણા તો

ઐસી શરીરાબાહેરલીકડે । અભ્યાસાચી પાંખર પડે ।
તંવ આંતુ ત્રાય મોડે । મનોધર્માચી

કલ્પના નિમે । પ્રવૃત્તી શમે ।
આંગ મન વિરમે । સાવિયાચિ

ક્ષુધા કાય જાહાલી । નિદ્રા કેઉતી ગેલી ।
હે આઠવણહી હારપલી । ન દિસે વેગાં । ૨૧૩ ॥
જો મુળબંધે કોંડલા । અપાનુ માઘૌતા મુરડલા ।
તો સવેંચિ વરી સાંકડલા । ફુગુ ધરી

ક્ષોભલેપણેં માજે । ઉવાઇલા ઠાયી ગાજે ।
મણિપુરેંસી ઝુંજે । રાહોનિયાં

મગ થાંવલી તે વાહટુળી । સૈંઘ ઘેઊનિ ઘર ડહુળી ।
બાળપણીંચી કુહીટુળી । બાહેર ઘાલી

ભીતરીં વળી ન ધરે । કોઠ્યામાજીં સંચરે ।
કફપિત્તાચે થારે । ઉરોં નેદી

ધાંતુચે સમુદ્ર ઉલંડી । મેદાચે પર્વત ફોડી ।
આંતલી મજ્જા કાઢી । અસ્થિગત

નાડીતેં સોડવી । ગાત્રાંતેં વિઘડવી ।
સાધકાંતે ભેડસાવી । પરિ બિહાવેં ના

વ્યાધીતેં દાવી । સવેંચિ હરવી ।
આપ પૃથ્વી કાલવી । એકવાટ

તંવ યેરીકડે ધનુર્ધરા । આસનાચા ઉબારા ।
શક્તી કરી ઉજગરા । કુંડલિનીતે

નાગાચેં પિલેં । કુંકુમેં નાહલેં ।
વળણ ઘેઊનિ આલેં । સેજે જૈસેં

તૈશી તે કુંડલિની । મોટકી ઔટ વળણી ।
અધોમુખ સર્પિણી । નિજૈલી અસે

વિદ્યુલતેચી વિડી । વન્હિજ્વાળાંચી ઘડી ।
પંધરેયાચી ચોખડી । ઘોંટીવ જૈશી

તૈસી સુબધ્દ આટલી । પુટીં હોતી દાટલી ।
તેં વજ્રાસનેં ચિમુટલી । સાવધુ હોય

તેથ નક્ષત્ર જૈસેં ઉલંડલેં । કીં સુર્યાચેં આસન મોડલેં ।
તેજાચે બીજ વિરુઢલેં । અંકુરેશીં

તૈશી વેઢિયાતેં સોડતી । કવતિકેં આંગ મોડિતી ।
કંદાવરી શક્તી । ઉઠલી દિસે

સહજેં બહુતાં દિવસાંચી ભૂક । વરી ચેવવિલીં તેં હોય મિષ ।
મગ આવેશેં પસરી મુખ । ઊર્ધ્વા ઉજૂ

તેથ હૃદયકોશાતળવટીં । જો પવનુ ભરે કિરીટી ।
તયા સગળેયાચિ મિઠી । દેઊનિ ઘાલી

મુખીંચ્યા જ્વાળીં । તળીં વરી કવળી ।
માંસાચી વડવાળી ।આરોગું લાગે

જે જે ઠાય સમાંસ । તેથ આહાચ જોડે ઘાઉસ ।
પાઠી એકદોની ઘાંસ । હિયાહી ભરી

મગ તળવે તળહાત શોધી । ઉર્ધ્વીચે ખંડ ભેદી ।
ઝાડા ઘે સંધી । પ્રત્યંગાચા

આધાર તરી ન સંડી । પરિ નખીંચેંહી સત્ત્વ કાઢી ।
ત્વચા ધુવૂનિ જડી । પાંજરેશીં

અસ્થીંચે નળે નિરપે । શિરાંચે હીર વોરપે ।
તંવ બાહેરી વિરુઢી કરપે । રોમબીજાંચી

મગ સપ્તધાંતૂચ્યા સાગરીં । તાહાનેલી ઘોંટ ભરી ।
આણિ સવેંચિ ઉન્હાળા કરી । ખડખડીત

નાસાપુટૌનિ વારા । જો જાતસે અંગુળે બારા ।
તો ગચિયે ધરુનિ માઘારા । આંતુ ઘાલી

તેથ અધ વરૌતેં આકુંચે । ઊર્ધ્વ તળૌતેં ખાંચે ।
તયા ખેંવામાજિ ચક્રાચે । પદર ઉરતી

એ઱હવીં તરી દોન્હી તેવ્હાંચિ મિળતી । પરિ કુંડલિની નાવેકુ દુશ્ચિત્ત હોતી ।
તે તયાંતેં મ્હણે પરૌતી । તુમ્હીચિ કાયસીં એથેં

આઇકેં પાર્થિવ ધાતુ આઘવી । આરોગિતાં કાહીં નુરવી ।
આણિ આપાતેં તંવ ઠેવી । પુસોનિયાં

ઐસી દોની ભુતેં ખાયે । તે વેળી સંપૂર્ણ ધાયે ।
મગ સૌમ્ય હોઊનિ રાહે । સુષુમ્નેપાશીં

તેથ તૃપ્તીચેનિ સંતોષેં । ગરળ જેં વમી મુખેં ।
તેણેં તિયેચેનિ પીયૂષે । પ્રાણુ જિયે

તો અગ્નિ આંતૂનિ નિઘે । પરિ સબાહ્ય નિવવૂંચિ લાગે ।
તે વેળી કસુ બાંધિતી આંગે । સાંડિલા પુઢતી

માર્ગ મોડિતી નાડીચે । નવવિધપણ વાયુચેં ।
જાય મ્હણઊનિ શરીરાચે । ધર્મુ નાહીં

ઇડા પિંગળા એકવટતી । ગાંઠી તિન્હી સુટતી ।
સાહી પદર ફુટતી । ચક્રાંચે હે

મગ શશી આણિ ભાનુ । ઐસા કલ્પિજે જો અનુમાનુ ।
તો વાતીવરી પવનુ । ગિવસિતાં ન દિસે

બુધ્દીચી પુળિકા વિરે । પરિમળુ ઘ્રાણી ઉરે ।
તોહી શક્તિસવેં સંચરે । મધ્યમેમાજી

તંવ વરિલેકડોનિ ઢાળેં । ચંદ્રામૃતાચેં તળેં ।
કાનવડોનિ મિળે । શક્તિમુખીં

તેણેં નાતકેં રસ ભરે । તો સર્વાંગામાજીં સંચરે ।
જેથિંચા તેથ મુરે । પ્રાણપવનુ

તાતલિયે મુસેં । મેણ નિઘોનિ જાય જૈસેં ।
કોંદલી રાહે રસેં । વોતલેનિ

તૈસે પિંડાચેનિ આકારેં । તે કળાચિ કાં અવતરે ।
વરી ત્વચેચેનિ પદરેં । પાંગુરલી અસે

જૈસી આભાળાચી બુંથી । કરુનિ રાહે ગભસ્તી ।
મગ ફિટલિયા દીપ્તિ । ધરૂં નયે

તૈસા આહાચવરિ કોરડા । ત્વચેચા અસે પાતવડા ।
તો ઝડોનિ જાય કોંડા । જૈસા હોય

મગ કાશ્મીરાચે સ્વયંભ । કાં રત્નબીજા નિઘાલે કોંભ ।
નાતરિ સંધ્યારાગીંચે રંગ । કાઢૂનિ વળિલેં તેં આંગ ।
કી અંતર્જોતીચેં લિંગ । નિર્વાળિલેં

કુંકુમાચે ભરીંવ । સિધ્દરસાંચે વોતીંવ ।
મજ પાહતાં સાવેવ । શાંતિચિ તે

તેં આનંદચિત્રીંચેં લેપ । નાતરી મહાસુખાચેં રૂપ ।
કીં સંતોષતરૂચેં રોપ । થાંવલેં જૈસેં

તો કનકચંપકાચા કળા । કીં અમૃતાચા પુતળા ।
નાના સાસિંનલા મળા । કોંવળિકેચા

હો કાં જે શારદિયેચે વોલેં । ચંદ્રબિંબ પાલ્હેલેં ।
કાં તેજચિ મૂર્ત બૈસલેં । આસનાવરી

તૈસેં શરીર હોયે । જે વેળીં કુંડલિની ચંદ્ર પિયે ।
મગ દેહાકૃતિ બિહે । કૃતાંતુ ગા

વૃધ્દાપ્ય તરી બહુડે । તારુણ્યાચી ગાંઠી વિઘડે ।
લોપલી ઉઘડે । બાળદશા

વયસા તરી યેતુલેવરી । એ઱હવી બળાચા બળાર્થુ કરી ।
ધૈર્યાચી થોરી । નિરુપમ

કનકદ્રુમાચાં પાલવીં । રત્નકળિકા નિત્ય નવી ।
નખેં તૈસીં બરવીં । નવીં નિઘતી

દાંતહી આન હોતી । પરિ અપાડેં સાનેજતી ।
જૈસી દુબાહીં બૈસે પાંતી । હિરેયાંચી

માણિકુલિયાંચિયા કણિયા । સાવિયાચી અણુમાનિયા ।
તૈસિયા સર્વાંગીં ઉધવતી અણિયા । રોમાંચિયાં

કરચરણતળેં । જૈસીં કાં રાતોત્પળેં ।
પાખાળીં હોતી ડોળે । કાય સાંગો

નિડારાચેનિ કોંદાટેં । મોતિયેં નાવરતી સંપુટેં ।
મગ શિવણી જૈશી ઉતટે । શુક્તિપલ્લવાંચી

તૈશીં પાતિચિયે કવળિયે ન સમાયે । દિઠી જાકળોનિ નિઘોં પાહે ।
આધિલીચી પરિ હોયે । ગગના કળિતી

આઇકે દેહ હોય સોનિયાચેં । પરિ લાઘવ યે વાયૂચેં ।
જે આપા આણિ પૃથ્વીચે । અંશુ નાહીં

મગ સમુદ્રપૈલાડી દેખે । સ્વર્ગીંચા આલોચુ આઇકે ।
મનોગત ઓળખે । મુંગિયેચે

પવનાચા વારિકા વળઘે । ચાલે તરી ઉદકીં પાઊલ ન લાગે ।
યેણેં યેણેં પ્રસંગે । યેતી બહુતા સિધ્દી

આઇકેં પ્રાણાચા હાતુ ધરુનિ । ગગનાચી પાઉટી કરુની ।
મધ્યમેચેનિ દાદરાહુની । હૃદયા આલી

તે કુંડલિની જગદંબા । જે ચૈતન્યચક્રવર્તીચી શોભા ।
જયા વિશ્વબીજાચિયા કોંભા । સાઉલી કેલી

જે શૂન્યલિંગાચી પિંડી । જે પરમાત્મયા શિવાચી કંરડી ।
જે પ્રાણાચી ઉઘડી । જન્મભૂમી

હેં અસો તે કુંડલિની બાળી । હૃદયાઆંતુ આલી ।
તંવ અનાહતાચાં બોલીં । ચાવળે તે

શક્તીચિયા આંગા લાગલેં । બુદ્ધીચેં ચૈતન્ય હોતેં જાહલેં ।
તેં તેણેં આઇકિલેં । અળુમાળુ

ઘોષાચ્યા કુંડી । નાદચિત્રાંચી રુપડીં ।
પ્રણવાચિયા મોડી । રેખિલીં ઐસીં

હેંચિ કલ્પાવેં તરી જાણિજે । પરિ કલ્પિતેં કૈચેં આણિજે ।
તરી નેણોં કાય ગાજે । તિયે ઠાયીં

વિસરોનિ ગેલોં અર્જુના । જંવ નાશુ નાહી પવના ।
તંવ વાચા આથી ગગના । મ્હણોનિ ઘુમે

તયા અનાહતાચેનિ મેઘેં । આકાશ દુમદુમોં લાગે ।
તંવ બ્રહ્મસ્થાનીંચેં બેગેં । ફિટલેં સહજેં

આઇકેં કમળગર્ભાકારેં । જેં મહદાકાશ દુસરેં ।
જેથ ચૈતન્ય આધાતુરેં । કરુનિ અસિજે

તયા હૃદયાચ્યા પરિવરીં । કુંડલિનિયાં પરમેશ્વરી ।
તેજાચી શિદોરી । વિનિયોગિલી

બુધ્દીચેનિ શાકેં । હાતબોનેં નિકેં ।
દ્વૈત જેથ ન દેખે । તૈસેં કેલેં

ઐસી નિજકાંતી હારવિલી । મગ પ્રાણુચિ કેવળ જાહલી ।
તે વેળી કૈસી ગમલી । મ્હણાવી પાં

હો કાં જે પવનાચી પુતળી । પાંઘુરલી હોતી સોનેસળી ।
તે ફેડુનિયાં વેગળી । ઠેવલી તિયા

નાતરી વારયાચેનિ આંગેં ઝગટલી । દીપાચી દિઠી નિમટલી ।
કાં લખલખોનિ હારપલી । વીજુ ગગનીં

તૈશી હૃદયકમળવે઱હીં । દિસે સોનિયાચી જૈશી સરી ।
નાતરી પ્રકાશજળાચી ઝરી । વાહત આલી

મગ તે હૃદયભૂમી પોકળે । જિરાલી કાં એકે વેળે ।
તૈસેં શક્તીચે રુપ માવળે । શક્તીચિમાજીં

તેવ્હાં તરી શક્તીચિ મ્હણિજે । એ઱હવી તો પ્રાણુ કેવળ જાણિજે ।
આતાં નાદ બિંદુ નેણિજે । કલા જ્યોતી

મનાચા હન મારુ । કાં પવનાચા ધરુ ।
ધ્યાનાચા આદરુ । નાહીં પરી

હે કલ્પના ઘે સાંડી । તેં નાહીં ઇયે પરવડી ।
હે મહાભૂતાંચી ફુડી । આટણી દેખાં

પિંડે પિંડાચા ગ્રાસુ । તો હા નાથસંકેતીચા દંશુ ।
પરિ દાઊનિ ગેલા ઉદ્દેશુ । મહાવિષ્ણુ

તયા ધ્વનિતાચેં કેણેં સોડુની । યથાર્થાચી ઘડી ઝાડુની ।
ઉપલવિલી મ્યાં જાણુનિ । ગ્રાહીક શ્રોતે

ઐકેં શક્તીચેં તેજ લોપે । તેથ દેહીંચે રુપ હારપે ।
મગ તો ડોળ્યાંમાજી લપે । જગાચિયા

એ઱હવીં આધિલાચી ઐસેં । સાવયવ તરી દિસે ।
પરી વાયૂચેં કાં જૈસેં । વળિલેં હોય

નાતરી કર્દળીચા ગાભા । બુંથી સાંડોનિ ઉભા ।
કાં અવયવચિ નભા । નિવડલા તો

તૈસેં હોય શરીર । તૈં તેં મ્હણિજે ખેચર ।
હેં પદ હોતાં ચમત્કાર । પિંડજની

દેખેં સાધકુ નિઘોનિ જાય । માગાં પાઉલાંચી વોળ રાહે ।
તેથ ઠાયી ઠાયી હોયે । હે અણિમાદિક

પરિ તેણેં કાય કાજ આપણયાં । અવધારી ઐસા ધનંજયા ।
લોપ આથી ભૂતત્રયા । દેહીંચા દેહીં

પૃથ્વીતેં આપ વિરવી । આપાતેં તેજ જિરવી ।
તેજાતેં પવનુ હરવી । હૃદયામાજીં

પાઠીં આપણ એકલા ઉરે । પરિ શરીરાચેનિ અનુકારેં ।
મગ તોહી નિગે અંતરેં । ગગના મિળે

તે વેળી કુંડલિની હે ભાષ જાયે । મારુત ઐસેં નામ હોયે ।
પરિ શક્તીપણ તેં આહે । જંવ ન મિળે શિવીં

મગ જાલંધર સાંડી । કકારાંત ફોડી ।
ગગનાચિયે પાહાડીં । પૈઠી હોય

તે ૐકારાચિયે પાઠી । પાય દેત ઉઠાઉઠી ।
પશ્યંતીચિયે પાઉટી । માગાં ઘાલી

પુઢાં તન્માત્રા અર્ધવેરી । આકાશાચાં અંતરી ।
ભરતી ગમે સાગરીં । સરિતા જેવીં

મગ બ્રહ્મરંધ્રી સ્થિરાવોની । સોહંભાવાચ્યા બાહ્યા પસરુની ।
પરમાત્મલિંગા ધાંવોનિ । આંગા ઘડે

તંવ મહાભૂતાંચી જવનિકા ફિટે । મગ દોહીંસિ હોય ઝટેં ।
તેથ ગગનાસકટ આટે । સમરસીં તિયે

પૈં મેઘાચેનિ મુખીં નિવડિલા । સમુદ્ર કાં વોઘીં પડિલા ।
તો માગુતા જૈસા આલા । આપણપેયાં

તેવીં પિંડાચેનિ મિષેં । પદીં પદ પ્રવેશે ।
તેં એકત્વ હોય તૈસેં । પંડુકુમરા

આતાં દુજેં હન હોતેં । કીં એકચિ હેં આઇતેં ।
ઐશિયે વિવંચનપુરતેં । ઉરેચિના

ગગનીં ગગન લયા જાયે । ઐસેં જે કાંહીં આહે ।
તેં અનુભવેં જો હોયે । તો હોઊનિ ઠાકે

મ્હણોનિ તેથિંચી માતુ । ન ચઢેચિ બોલાચા હાતુ ।
જેણેં સંવાદાચિયા ગાંવાઆંતુ । પૈઠી કીજે

અર્જુના એ઱હવીં તરી । ઇયા અભિપ્રાયાચા ગર્વુ ધરી ।
તે પાહેં પાં વૈખરી । દુરી ઠેલી

ભ્રૂલતા માગિલીકડે । તેથ મકારાચેંચિ આંગ ન માંડે ।
સડેયા પ્રાણા સાંકડેં । ગગના યેતાં

પાઠીં તેથેંચિ તો ભાસળલા । તંવ શબ્દાચા દિવો માવળલા ।
મગ તયાહિ વરી આટુ ભવિન્નલા । આકાશાચા

આતાં મહાશૂન્યાચિયા ડોહીં । જેથ ગગનસીચિ ઠાવો નાહીં ।
તેથ તાગા લાગેલ કાઈ । બોલાચા ઇયા

મ્હણોનિ આખરામાજીં સાંપડે । કીં કાનાવરી જોડે ।
હે તૈસેં નવ્હે ફુડેં । ત્રિશુધ્દી ગા

જૈં કહી દૈવેં । અનુભવિલેં ફાવે ।
તૈં આપણચિ હેં ઠાકાવેં । હોઊનિયા

પુઢતી જાણણેં તેં નાહીંચિ । મ્હણોનિ અસો કિતી હેંચિ ।
બોલાવેં આતાં વાયાંચિ । ધનુર્ધરા

ઐસેં શબ્દજાત માઘૌતેં સરે । તેથ સંકલ્પાચેં આયુષ્ય પુરે ।
વારાહી જેથ ન શિરે । વિચારાચા

જેં ઉન્મનિયેચેં લાવણ્ય । જેં તુર્યેચેં તારુણ્ય ।
અનાદિ જેં અગણ્ય । પરમતત્વ

જેં આકારાચા પ્રાંતુ । જેં મોક્ષાચા એકાંતુ ।
જેથ આદિ આણિ અંતુ । વિરોનિ ગેલે

જેં વિશ્વાચેં મૂળ । જેં યોગદ્રુમાચેં ફળ ।
જેં આનંદાચેં કેવળ । ચૈતન્ય ગા

જેં મહાભૂતાંચેં બીજ । જેં મહાતેજાચેં તેજ ।
એવં પાર્થા જેં નિજ । સ્વરુપ માઝેં

તે હે ચર્તુભુજ કોંભેલી । જયાચી શોભા રુપા આલી ।
દેખોનિ નાસ્તિકીં નોકિલી । ભક્તવૃંદેં

તેં અનિર્વાચ્ય મહાસુખ । પૈં આપણચિ જાહલે જે પુરુષ ।
જયાંચે કાં નિષ્કર્ષ । પ્રાપ્તીવેરીં

આમ્હી સાધન હેં જેં સાંગિતલેં । તેંચિ શરીરીં જિહીં કેલેં ।
તે આમુચેનિ પાડેં આલે । નિર્વાળલેયા

પરબ્રહ્માચેનિ રસેં । દેહાકૃતીચિયે મુસેં ।
વોતીંવ જાહલે તૈસે । દિસતી આંગેં

કાં જેં આપણ આતાં દેવો । હા બોલિલો જો ઉપાવો ।
તો પ્રાપ્તીચા ઠાવો । મ્હણોનિ ઘડે

ઇયે અભ્યાસીં જે દૃઢ હોતી । તે ભરંવસેનિ બ્રહ્મત્વા યેતી ।
હેં સાંગતિયાચી રીતી । કળલેં મજ

દેવા ગોઠીચિ હે ઐકતાં । બોધુ ઉપજતસે ચિત્તા ।
મા અનુભવેં તલ્લીનતા । નવ્હેલ કેંવી

મ્હણઊનિ એથ કાંહી । અનારિસેં નાહીં ।
પરિ નાવભરી ચિત્ત દેઈ । બોલા એકા

આતાં કૃષ્ણા તુવાં સાંગિતલા યોગુ । તો મના તરી આલા ચાંગુ ।
પરિ ન શકેં કરું પાંગુ । યોગ્યતેચા

સહજેં આંગિક જેતુલી આહે । તેતુલિયાચી જરી સિધ્દિ જાયે ।
તરી હાચિ માર્ગ સુખોપાયેં । અભ્યાસીન

નાતરી દેવો જૈસેં સાંગતીલ । તૈસેં આપણપાં જરી ન ઠકેલ ।
તરી યોગ્યતેવીણ હોઈલ । તેચિં પુસોં

જીવીંચિયે ઐસી ધારણ । મ્હણોનિ પુસાવયા જાહલેં કારણ ।
મગ મ્હણે તરી આપણ । ચિત્ત દેઇજો

હાં હો જી અવધારિલેં । જેં હેં સાધન તુમ્હીં નિરુપિલેં ।
તેં આવડતયાહિ અભ્યાસિલેં । ફાવોં શકે

કીં યોગ્યતેવીણ નાહીં । ઐસેં હન આહે કાંહી ।
તેથ કૃષ્ણા મ્હણતી તરી કાઈ । ધનુર્ધરા

હેં કાજ કીર નિર્વાણ । પરિ આણિકહી જેં કાંહી સાધારણ ।
તેંહી અધિકારાચે વોડવેવિણ । કાય સિધ્દિ જાય

પૈં યોગ્યતા જે મ્હણિજે । તે પ્રાપ્તીચી આધીન જાણિજે ।
કાં જે યોગ્ય હોઊનિ કીજે । તેં આરંભી ફળેં

તરી તૈસી એથ કાંહી । સાવિયાચિ કેણી નાહીં ।
આણિ યોગ્યાંચી કાઈ । ખાણી અસે

નાવેક વિરક્તુ । જાહલા દેહધર્મી નિયતુ ।
તરિ તોચિ નવ્હે વ્યવસ્થિતુ । અધિકારિયા

યેતુલાલિયે આયણીમાજિ યેવઢેં । યોગ્યપણ તૂતેંહી જોડે ।
ઐસેં પ્રસંગે સાંકડેં । ફેડિલેં તયાચેં

મગ મ્હણે પાર્થા । તે હે ઐસી વ્યવસ્થા ।
અનિયતાસિ સર્વથા । યોગ્યતા નાહીં

જો રસનેદ્રિયાચા અંકિલા । કાં નિદ્રેસી જીવેં વિકલા ।
તો નાહીં એથ મ્હણિતલા । અધિકારિયા

અથવા આગ્રહાચિયે બાંદોડી । ક્ષુધા તૃષા કોંડી ।
આહારાતેં તોડી । મારુનિયાં

નિદ્રેચિયા વાટા ન વચે । ઐસા દૃઢિવેચેનિ અવતરણેં નાચે ।
તેં શરીરચિ નવ્હે તયાચેં । મા યોગુ કવણાચા

મ્હણોનિ અતિશયેં વિષયો સેવાવા । તૈસા વિરોધુ નવ્હાવા ।
કાં સર્વથા નિરોધુ કરાવા । હેંહી નકો

આહાર તરી સેવિજે । પરિ યુક્તીચેનિ માપેં મવિજે ।
ક્રિયાજાત આચરિજે । તયાચિ સ્થિતી

મપિતલાં બોલિજે । મિતલિયા પાઉલીં ચાલિજે ।
નિદ્રેહી માનુ દીજે । અવસરેં એકેં

જાગણેં જરી જાહલેં । તરી વ્હાવે તેં મિતલેં ।
યેતુલેનિ ધાતુસામ્ય સંચલે । અસેલ સુખેં

ઐસેં યુક્તીચેનિ હાતેં । જેં ઇંદ્રિયાં વોપિજે ભાતેં ।
તૈ સંતોષાસી વાઢતેં । મનચિ કરી

બાહેર યુક્તીચી મુદ્રા પડે । તંવ આંત સુખ વાઢે ।
તેથેં સહજચિ યોગુ ઘડે । નાભ્યાસિતાં

જૈસેં ભાગ્યાચિયે ભડસેં । ઉદ્યમાચેનિ મિસેં ।
મગ સમૃધ્દીજાત આપૈસેં । ઘર રિઘે

તૈસા યુક્તીમંતુ કૌતુકેં । અભ્યાસાચિયા મોહરા ઠાકે ।
આણિ આત્મસિદ્ધીચી પિકે । અનુભવુ તયાચા

મ્હણોનિ યુક્તી હે પાંડવા । ઘડે જયા સદૈવા ।
તો અપવર્ગાચિયે રાણિવા । અળંકરિજે

યુક્તી યોગાચે આંગ પાવે । ઐસેં પ્રયાગ જેં હોય બરવેં ।
તેથ ક્ષેત્રસંન્યાસેં સ્થિરાવેં । માનસ જયાચેં

તયાતેં યોગાયુક્ત મ્હણ । હેંહી પ્રસંગે જાણ ।
તેં દીપાંચે ઉપલક્ષણ । નિર્વાતીંચિયા

આતાં તુઝેં મનોગત જાણોનિ । કાંહી એક આમ્હી મ્હણોનિ ।
તેં નિકેં ચિત્ત દેઉની । પરિસાવેં ગા

તૂં પ્રાપ્તીચી ચાડ વાહસી । પરિ અભ્યાસીં દક્ષ નવ્હસી ।
તેં સાંગ પા કાય બિહસી । દુવાડપણા

તરી પાર્થા હેં ઝણેં । સાયાસ ઘેશીં હો મનેં ।
વાયાં બાગૂલ ઇયે દુર્જનેં । ઇંદ્રિયે કરિતી

પાહેં પાં આયુષ્યાચા અઢળ કરી । જેં સરતેં જીવિત વારી ।
તયા ઔષધાતેં વૈરી । કાય જિવ્હા ન મ્હણે

ઐસેં હિતાસિ જેં જેં નિકેં । તેં સદાચિ યા ઇદ્રિંયાં દુઃખે ।
એ઱હવી સોપેં યોગાસારિખેં । કાંહી આહે

મ્હણોનિ આસનાચિયા ગાઢીકા । જો આમ્હી અભ્યાસુ સાંગિતલા નિકા ।
તેણે હોઈલ તરી હો કાં । નિરોધુ યયા

એ઱હવી તરી યેણેં યોગેં । જૈ ઇદ્રિંયા વિંદાણ લાગે ।
તૈ ચિત્ત ભેટોં રિગે । આપણપેયાં

પરતોનિ પાઠિમોરેં ઠાકે । આણિ આપણિયાંતે આપણ દેખે ।
દેખતખેવોં વોળખે । મ્હણે તત્ત્વ હેં મી

તિયે ઓળખીચિસરિસેં । સુખાચિયા સામ્રાજ્યીં બૈસે ।
મગ ચિત્તપણ સમરસેં । વિરોનિ જાય

જયાપરતેં આણિક નાહીં । જયાતેં ઇદ્રિંયેં નેણતી કહીં ।
તેં આપણચિ આપુલિયા ઠાયીં । હોઊનિ ઠાકે

મગ મેરુપાસૂનિ થોરેં । દેહ દુઃખાચેનિ ડોંગરે ।
દાટિજો પાં પરિ ભરેં । ચિત્ત ન દટે

કાં શસ્ત્રેં વરી તોડિલિયા । દેહ અગ્નિમાજીં પડલિયા ।
ચિત્ત મહાસુખીં પહુડલિયા । ચેવોચિ નયે

ઐસેં આપણપાં રિગોનિ ઠાયે । મગ દેહાચી વાસ ન પાહે ।
આણિકચિ સુખ હોઊનિ જાયે । મ્હણૂનિ વિસરે

જયા સુખાચિયા ગોડી । મગ આર્તીચી સેચિ સોડી ।
સંસારાચિયા તોંડીં । ગુંતલેં જેં

જે યોગાચી બરવ । સંતોષાચી રાણીવ ।
જ્ઞાનાચી જાણીવ । જયાલાગીં

તેં અભ્યાસિલેનિ યોગેં । સાવયવ દેખાવેં લાગેં ।
દેખિલેં તરી આંગેં । હોઈજેલ ગા

તરિ તોચિ યોગુ બાપા । એકે પરિ આહે સોપા ।
જરી પુત્રશોકુ સંકલ્પા । દાખવિજે

હા વિષયાતેં નિમાલિયા આઇકે । ઇંદ્રિયેં નેમાચિયા ધારણીં દેખે ।
તરી હિયેં ઘાલૂનિ મુકે । જીવિતાંસી

ઐસેં વૈરાગ્ય હેં કરી । તરી સંકલ્પાચી સરે વારી ।
સુખેં ધૃતીચિયા ધવળારીં । બુદ્ધી નાંદે

બુદ્ધી ધૈયા હોય વસૌટા । તરી મનાતેં અનુભવાચિયા વાટા ।
હળુ હળુ કરી પ્રતિષ્ઠા । આત્મભુવનીં

યાહી એકે પરી । પ્રાપ્તી આહે વિચારીં ।
હેં ન ઠકે તરી સોપારી । આણિક ઐકેં

આતાં નિયમુચિ હા એકલા । જીવેં કરાવા આપુલા ।
જૈસા કૃતનિશ્ચયાચિયા બોલા । બાહેરા નોહે

જરી યેતુલેનિ ચિત્ત સ્થિરાવેં । તરી કાજા આલેં સ્વભાવેં ।
નાહી તરી ઘાલાવેં । મોકલુની

મગ મોકલિલેં જેથ જાઈલ । તેથૂનિ નિયમૂચિ ઘેઊનિ યેઈલ ।
ઐસેનિ સ્થૈર્યાચી હોઈલ । સવે યયાં

પાઠીં કેતુલેનિ એકે વેળી । તયા સ્થૈર્યાચેનિ મેળેં ।
આત્મસ્વરુપાજવળેં । યેઈલ સહજેં

તયાતેં દેખોનિ આંગા ઘડેલ । તેથ અદ્વૈતીં દ્વૈત બુડેલ ।
આણિ ઐક્યતેજેં ઉઘડેલ । ત્રૈલોક્ય હેં

આકાશીં દિસે દુસરેં । તે અભ્ર જૈં વિરે ।
તૈ ગગનચિ કાં ભરે । વિશ્વ જૈસેં

તૈસે ચિત્ત લયા જાયે । આણિ ચૈતન્યચિ આઘવેં હોયે ।
ઐસી પ્રાપ્તિ સુખોપાયેં । આહે યેણેં

યા સોપિયા યોગસ્થિતી । ઉકલુ દેખિલા ગા બહુતીં ।
સંકલ્પાચિયા સંપત્તી । રુસોનિયાં

તેં સુખાચેનિ સાંગાતેં । આલેં પરબ્રહ્મા આંતૌતેં ।
તેથ લવણ જૈસેં જળાતેં । સાંડુ નેણે

તૈસેં હોય તિયે મેળીં । મગ સામ્યરસાચિયા રાઊળીં ।
મહાસુખાચી દિવાળી । જગેંસિ દિસે

ઐસેં આપુલે પાયવરી । ચાલિજે આપુલે પાઠીવરી ।
હેં પાર્થા નાગવે તરી । આન ઐકેં

તરી મી તંવ સકળ દેહીં । અસે એથ વિચારુ નાહીં ।
આણિ તૈસેંતિ માઝ્યા ઠાયીં । સકળ અસે

હેં ઐસેંચિ સંચલેં । પરસ્પરેં મિસળલેં ।
બુદ્ધી ઘેપે એતુલેં । હોઆવેં ગા

એ઱હવીં તરી અર્જુના । જો એકવટલિયા ભાવના ।
સર્વભૂતીં અભિન્ના । માતેં ભજે

ભૂતાંચેનિ અનેકપણેં । અનેક નોહે અંતઃકરણેં ।
કેવળ એકત્વચિ માઝેં જાણેં । સર્વત્ર જો

મગ તો એક હા મિયાં । બોલતા દિસતસે વાયાં ।
એ઱હવીં ન બોલિજે તરી ધનંજયા । તો મીચિ આહેં

દીપા આણિ પ્રકાશા । એકવંકીચા પાડુ જૈસા ।
તો માઝ્યા ઠાયી તૈસા । મી તયામાજીં

જૈસા ઉદકાચેનિ આયુષ્યેં રસુ । કાં ગગનાચેનિ માને અવકાશુ ।
તૈસા માઝેનિ રુપેં રુપસુ । પુરુષ તો ગા

જેણેં ઐક્યાચિયે દિઠી । સર્વત્ર માતેચિ કિરીટી ।
દેખિલા જૈસા પટીં । તંતુ એકુ

કાં સ્વરુપેં તરી બહુતેં આહાતી । પરિ તૈસી સોનીં બહુવેં ન હોતી ।
ઐસી ઐક્યાચળાચી સ્થિતી । કેલી જેણેં

ના તરી વૃક્ષાંચીં પાનેં જેતુલીં । તેતુલીં રોપે નાહીં લાવિલીં ।
ઐસી અદ્વૈતદિવસેં પાહલી । રાત્રી જયા

તો પંચાત્મકીં સાંપડે । તરી મગ સાંગ પા કૈસેનિ અડે ।
જો પ્રતીતીચેનિ પાડેં । મજસી તુકે

માઝેં વ્યાપકપણ આઘવેં । ગવસલેં તયાચેનિ અનુભવેં ।
તરી ન મ્હણતાં સ્વભાવેં । વ્યાપકુ જાહલા

આતાં શરીરીં તરી આહે । પરિ શરીરાચા તો નોહે ।
ઐસેં બોલવરી હોયે । તેં કરુ યે કાઇ

મ્હણોનિ અસો તેં વિશેષેં । આપણપેયાંસારિખેં ।
જો ચરાચર દેખે । અખંડિત

સુખદુઃખાદિ વર્મે । કાં શુભાશુભે કર્મેં ।
દોની ઐસી મનોધર્મેં । નેણેચિ જો

જેં સમવિષમ ભાવ । આણિકહી વિચિત્ર જેં સર્વ ।
તેં માની જૈસે અવયવ । આપુલે હોતી

હેં એકૈક કાય સાંગાવેં । જયા ત્રૈલોક્યચિ આઘવેં ।
મી ઐસેં સ્વભાવેં । બોધા આલેં

તયાહી દેહ એકુ કીર આથી । લૌકિકીં સુખદુઃખી તયાતેં મ્હણતી ।
પરિ આમ્હાંતેં ઐસીચિ પ્રતીતી । પરબ્રહ્મચિ હા

મ્હણોનિ આપણપાં વિશ્વ દેખિજે । આણિ આપણ વિશ્વ હોઈજે ।
ઐસે સામ્યચિ એક ઉપાસિજે । પાંડવા ગા

હેં તૂતેં બહુતીં પ્રસંગીં । આમ્હી મ્હણોં યાચિલાગીં ।
જે સામ્યાપરૌતિ જગીં પ્રાપ્તિ નાહીં

અર્જુન મ્હણે દેવા । તુમ્હી સાંગા કીર આમુચિયા કણવા ।
પરી ન પુરોં જી સ્વભાવા । મનાચિયા

હેં મન કૈસેં કેવઢેં । ઐસેં પાહોં મ્હણોં તરી ન સાંપડેં ।
એ઱હવી રાહાટાવયા થોડેં । ત્રૈલોક્ય યયા

મ્હણોનિ ઐસેં કૈસેં ઘડેલ । જે મર્કટ સમાધી યેઈલ ।
કાં રાહા મ્હણિતલિયા રાહેલ । મહાવાતુ

જેં બુધ્દીતેં સળી । નિશ્ચયાતે ટાળી ।
ધૈર્યેસી હાતફળી । મિળઊનિ જાય

જેં વિવેકાતેં ભુલવી । સંતોષાસી ચાડ લાવી ।
બૈસિજે તરી હિંડવી । દાહી દિશા

જેં નિરોધલેં ઘે ઉવાવો । જયા સંયમુચિ હોય સાવાવો ।
તેં મન આપુલા સ્વભાવો । સાંડીલ કાઈ

મ્હણોનિ મન એક નિશ્ચળ રાહેલ । મગ આમ્હાંસી સામ્ય હોઈલ ।
હેં વિશેષેંહી ન ઘડેલ । તયાલાગીં

તંવ કૃષ્ણ મ્હણતી સાચચિ । બોલત આહાસિ તેં તૈસેંચિ ।
યયા મનાચા કીર ચપળચિ । સ્વભાવો ગા

પરિ વૈરાગ્યચેનિ આધારેં । જરિ લાવિલેં અભ્યાસાચિયે મોહરેં ।
તરિ કેતુલેનિ એકે અવસરેં । સ્થિરાવેલ

કાં જેં યયા મનાચેં એક નિકેં । જેં દેખિલે ગોડીચિયા ઠાયા સોકે ।
મ્હણોનિ અનુભવસુખચિ કવતિકેં । દાવીત જાઇજે

એ઱હવીં વિરક્તી જયાંસિ નાહી । જે અભ્યાસીં ન રિઘતી કહીં ।
તયાં નાકળે હેં આમ્હીહી । ન મનૂ કાયી

પરી યમનિયમાંચિયા વાટા ન વચિજે । કહીં વૈરાગ્યાચી સે ન કરિજે ।
કેવળ વિષયજળીં ઠાકિજે । બુડી દેઊની

યા જાલિયા માનસા કહીં । યુક્તીચી કાંબી લાગલી નાહીં ।
તરી નિશ્ચળ હોઈલ કાઈ । કૈસેનિ સાંગે

મ્હણોનિ મનાચા નિગ્રહ હોયે । ઐસા ઉપાય જો આહે ।
તો આરંભીં મગ નોહે । કૈસા પાહોં

તરી યોગસાધન જિતુકેં । કેં અવઘેચિ કાય લટિકેં ।
પરિ આપણયાં અભ્યાસ ન ઠાકે । હેંચિ મ્હણ

આંગી યોગાચેં હોય બળ । તરી મન કેતુલેં ચપળ ।
કાય મહદાદિ હેં સકળ । આપુ નોહે

તેથ અર્જુન મ્હણે નિકેં । દેવો બોલતી તેં ન ચુકે ।
સાચચિ યોગબળેંસીં ન તુકે । મનોબળ

તરી તોચિ યોગુ કૈસા કેવીં જાણોં । આમ્હી યેતુલે દિયા યાચી માતુહી નેણોં ।
મ્હણોનિ મનાતેં જી મ્હણોં । અનાવર

હા આતાં આઘવેયા જન્મા । તુઝેનિ પ્રસાદેં પુરુષોત્તમા ।
યોગપરિચયો આમ્હાં । જાહલા આજી

પરિ આણિક એક ગોસાંવિયા । મજ સંશયો અસે સાવિયા ।
તો તૂંવાંચૂનિ ફેડાવયા । સમર્થુ નાહીં

મ્હણોનિ સાંગે ગોવિંદા । કવણ એકુ મોક્ષપદા ।
ઝોંબત હોતા શ્રધ્દા । ઉપાયેંવિણ

ઇદ્રિંયગ્રામોનિ નિઘાલા । આસ્થેચિયા વાટા લાગલા ।
આત્મસિદ્ધીચિયા પુઢિલા । નગરા યાવયા

તંવ આત્મસિદ્ધી ન ઠકેચિ । આણિ માગુતેં ન યેવવેચિ ।
ઐસા અસ્તુ ગેલા માઝારીંચિ । આયુષ્યભાનુ

જૈસેં અકાળીં આભાળ । અળુમાળુ સપાતળ ।
વિપાયેં આલેં કેવળ । વસે ના વર્સે

તૈસી દોન્હી દુરાવલીં । જે પ્રાપ્તી તંવ અલગ ઠેલી ।
આણિ અપ્રાપ્તીહી સાંડવલી । શ્રધ્દા તયા

ઐસા વોલાંતરલા કાજીં । જો શ્રધ્દેચાંચિ સમાજીં ।
બુડાલા તયા હો જી । કવણ ગતિ

તંવ કૃષ્ણ મ્હણતી પાર્થા । જયા મોક્ષસુખીં આસ્થા ।
તયા મોક્ષાવાંચુનિ અન્યથા । ગતી આહે ગા

પરિ એતુલેંચિ એક ઘડે । જેં માઝારી વિસવાવેં પડે ।
તેંહી પરિ ઐસેનિ સુરવાડેં । જો દેવાં નાહીં

એ઱હવી અભ્યાસાચા ઉચલતાં । પાઉલીં જરી ચાલતાં ।
તરી દિવસાઆધીં ઠાકિતા । સોઽહંસિધ્દીતેં

પરિ તેતુલા વેગુ નવ્હેચિ । મ્હણઊનિ વિસાંવા તરી નિકાચિ ।
પાઠીં મોક્ષુ તંવ તૈસાચિ । ઠેવિલા અસે

ઐસેં કવતિક હેં કૈસેં । જેં શતમખા લોક સાયાસેં ।
તે તો પાવે અનાયાસેં । કૈવલ્યકામુ

મગ તેથિંચે જે અમોઘ । અલૌકિક ભોગ ।
ભોગિતાંહી સાંગ । કાંટાળે મન

હા અંતરાયો અવચિતાં । કાં વોઢવલા ભગવંતા ।
ઐસા દિવિભોગ ભોગિતાં । અનુતાપી નિત્ય

પાઠીં જન્મે સંસારી । પરિ સકળ ધર્માચિયા માહેરીં ।
લાંબા ઉગવે આગરીં । વિભવશ્રિયેચા

જયાતેં નીતિપંથે ચાલિજે । સત્યધૂત બોલિજે ।
દેખાવેં તેં દેખિજે । શાસ્ત્રદૃષ્ટી

વેદ તો જાગેશ્વરુ । જયા વ્યવસાય નિજાચારુ ।
સારાસારવિચારુ । મંત્રી જયાતે

જયાચા કુળીં ચિંતા । જાલી ઈશ્વરાચી પતિવ્રતા ।
જયાતેં ગૃહદેવતા । આદિ ઋધ્દિ

ઐસી નિજપુણ્યાચી જોડી । વાઢિન્નલી સર્વસુખાચી કુળવાડી ।
તિયે જન્મે તો સુરવાડી । યોગચ્યુતુ

અથવા જ્ઞાનાગ્નિહોત્રી । જે પરબ્રહ્મણ્ય શ્રોત્રી ।
મહાસુખક્ષેત્રીં । આદિવંત

જે સિદ્ધાંતાચિયા સિંહાસનીં । રાજ્ય કરિતી ત્રિભુવનીં ।
જે કૂંજતે કોકિલ વનીં । સંતોષાચાં

જે વિવેકગ્રામીંચાં મુળીં । બૈસલે આહાતિ નિત્ય ફળીં ।
તયા યોગિયાંચિયા કુળીં । જન્મ પાવે

મોટકી દેહાકૃતી ઉમટે । આણિ નિજજ્ઞાનાચી પાહાંટ ફુટે ।
સૂર્યાપુઢેં પ્રગટે । પ્રકાશુ જૈસા

તૈસી દશેચી વાટ ન પહાતાં । વયસેચિયા ગાંવા ન યેતાં ।
બાળપણીંચ સર્વજ્ઞતા । વરી તયાતેં

તિયે સિદ્ધપ્રજ્ઞેચેનિ લાભેં । મનચિ સારસ્વતેં દુભે ।
મગ સકળ શાસ્ત્રે સ્વયંભેં । નિઘતી મુખેં

ઐસેં જે જન્મ । જયાલાગીં દેવ સકામ ।
સ્વર્ગીં ઠેલે જપ હોમ । કરિતી સદા

અમરીં ભાટ હોઈજે । મગ મૃત્યુલોકાતેં વાનિજે ।
ઐસેં જન્મ પાર્થા ગા જે । તેં તો પાવે

આણિ માગીલ જે સદ્બુદ્ધિ । જેથ જીવિત્વા જાહાલી હોતી અવધિ ।
મગ તેચિ પુઢતી નિરવધિ । નવી લાહે

તેથ સદૈવા આણિ પાયાળા । વરિ દિવ્યાંજન હોય ડોળાં ।
મગ દેખે જૈસીં અવલીળા । પાતાળધનેં

તૈસેં દુર્ભેદ જે અભિપ્રાય । કાં ગુરુગમ્ય હન ઠાય ।
તેથ સૌરસેંવીણ જાય । બુદ્ધી તયાચી

બળિયેં ઇંદ્રિયેં યેતી મના । મન એકવટે પવના ।
પવન સહજેં ગગના । મિળોંચિ લાગે

ઐસેં નેણોં કાય આપૈસેં । તયાતેંચિ કીજે અભ્યાસેં ।
સમાધી ઘર પુસે । માનસાચેં

જાણિજે યોગપીઠીચા ભૈરવુ । કાય આરંભરંભેચા ગૌરવુ ।
કી વૈરાગ્યસિદ્ધીચા અનુભવુ । રુપા આલા

હા સંસારુ ઉમાણિતેં માપ । કા અષ્ટાંગસામગ્રીચેં દ્વીપ ।
જૈસે પરિમળેંચિ ધરિજે રુપ । ચંદનાચેં

તૈસા સંતોષાચા કાય ઘડિલા । કીં સિદ્ધિભાંડારીહૂનિ કાઢિલા ।
દિસે તેણેં માનેં રુઢલા । સાધકદશે

જે વર્ષશતાંચિયા કોડી । જન્મસહસ્ત્રાંચિયા આડી ।
લંઘિતાં પાતલા થડી । આત્મસિદ્ધીચી

મ્હણોનિ સાધનજાત આઘવેં । અનુસરે તયા સ્વભાવેં ।
મગ આયતિયે બૈસે રાણિવે । વિવેકાચિયે

પાઠીં વિચારિતયા વેગાં । તો વિવેકુહી ઠાકે માગાં ।
મગ અવિચારણીય તેં આંગા । ઘડોનિ જાય

તેથ મનાચેં મેહુડેં વિરે । પવનાચે પવનપણ સરે ।
આપણપાં આપણ મુરે । આકાશહી

પ્રણવાચા માથા બુડે । યેતુલેનિ અનિર્વાચ્ય સુખ જોડે ।
મ્હણોનિ આધીંચિ બોલુ બહુડે । તયાલાગીં

ઐસી બ્રહ્માચી સ્થિતી । જે સકળાં ગતીંસી ગતી ।
તયા અમૂર્તાચી મૂર્તી । હોઊનિ ઠાકે

તેણેં બહુતીં જન્મીં માગિલીં । વિક્ષેપાંચી પાણિવળેં ઝાડિલીં ।
મ્હણોનિ ઉપજતખેંવો બુડાલી । લગ્નઘટિકા

આણિ તદ્રૂપતેસીં લગ્ન । લાગોનિ ઠેલેં અભિન્ન ।
જૈસે લોપલેં અભ્ર ગગન । હોઊનિ ઠાકે

તૈસેં વિશ્વ જેથ હોયે । માગૌતેં જેથ લયા જાયે ।
તેં વિદ્યમાનેંચિ દેહેં । જાહલા તો ગા

જયા લાભાચિયા આશા । કરુનિ ધૈર્યબાહૂંચા ભંરવસા ।
ઘાલીત ષટ્કર્માચા ધારસા । કર્મનિષ્ઠ

કાં જિયે એકી વસ્તુલાંગી । બાણોનિ જ્ઞાનાચી વ્રજાંગી ।
ઝુંજત પ્રપંચેંશીં સમરંગીં । જ્ઞાનિયે ગા

અથવા નિલાગેં નિસરડા । તપોદુર્ગાચા આડકડા ।
ઝોંબતી તપિયે ચાડા । જયાચિયા

જેં ભજતિયાંસી ભજ્ય । યાજ્ઞિકાંચે યાજ્ય ।
એવં જેં પૂજ્ય । સકળાં સદા

તેંચિ તો આપણ । સ્વયં જાહલા નિર્વાણ ।
જેં સાધકાંચેં કારણ । સિદ્ધ તત્વ

મ્હણોનિ કર્મનિષ્ઠાં વંદ્યુ । તો જ્ઞાનિયાંસિ વેદ્યુ ।
તાપસાંચા આદ્યુ । તપોનાથુ

પૈં જીવપરમાત્મસંગમા । જયાચેં યેણેં જાહલે મનોધર્મા ।
તો શરીરીચિ પરિ મહિમા । ઐસી પાવે

મ્હણોનિ યાકારણેં । તૂંતેં મી સદા મ્હણેં ।
યોગી હોઈ અંતઃકરણેં । પંડુકુમરા

અગા યોગી જો મ્હણિજે । તો દેવાંચા દેવ જાણિજે ।
આણિ સુખસર્વસ્વ માઝેં । ચૈતન્ય તો

જયા ભજતા ભજન ભજાવેં । હે ભક્તિસાધન જેં આઘવેં ।
તે મીચિ જાહલોં અનુભવેં । અખંડીત

મગ તયા આમ્હાં પ્રીતીચેં । સ્વરુપ બોલી નિર્વચે ।
ઐસેં નવ્હે ગા તો સાચેં । સુભદ્રાપતી

તયા એકવટલિયા પ્રેમા । જરી પાડેં પાહિજે ઉપમા ।
તરી મી દેહ તો આત્મા । હેચિ હોય

ઐસે ભક્તચકોરચંદ્રેં । ત્રિભુવનૈકનરેંદ્રે ।
બોલિલેં ગુણસમુદ્રેં । સંજયો મ્હણે

તેથ આદિલાપાસોનિ પાર્થા । ઐકિજે ઐસીચિ આસ્થા ।
દુણાવલી હેં યદુનાથા । પાવોં સરલે

કીં સાવિયાચિ મનીં તોષલા । જે બોલા આરિસા જોડલા ।
તેણેં હરિખેં આતાં ઉપલવલા । નિરુપીલ

તો પ્રસંગુ આહે પુઢાં । જેથ શાંતુ દિસે ઉઘડા ।
તો પાલવિજેલ મુડા । પ્રમેયબીજાંચા

જેં સાત્વિકાચેનિ વડપેં । ગેલેં આધ્યાત્મિક ખરપેં ।
સહજેં નિરોળલે વાફે । ચતુરચિત્તાચે

વરી અવધાનાચા વાફસા । લાધલા સોનયાઐસા ।
મ્હણોનિ પેરાવયા ધિંવસા । નિવૃતીસી

જ્ઞાનદેવ મ્હણે મી ચાડેં । સદ્ગુરુંની કેલેં કોડેં ।
માથાં હાત ઠેવિલા તેં ફુડેં । બીજચિ વાઇલેં

મ્હણઊનિ યેણે મુખેં જેં જેં નિગે । તેં સંતાંચ્યા હૃદયીં સાચચિ લાગે ।
હેં અસો સાંગોં શ્રીરંગે । બોલિલે જેં

પરી તે મનાચા કાની ઐકાવેં । બોલ બુદ્ધીચાં ડોળાં દેખાવેં ।
હે સાંટોવાટીં ઘ્યાવેં । ચિત્તાચિયા

અવધાનાચેનિ હાતેં । નેયાવેં હૃદયાઆંતૌતે ।
હે રિઝવિતીલ આયણીતેં । સજ્જનાંચિયે

હે સ્વહિતાતેં નિવવિતી । પરિણામાતેં જીવવિતી ।
સુખાચી વાહવિતી । લાખોલી જીવાં

આતાં અર્જુનેંસીં શ્રીમુકુંદે । નાગર બોલિજેલ વિનોદેં ।
તેં વોંવિયેચેનિ પ્રબંધેં । સાંગેન મી