જીવન્મુક્તાનન્દલહરી · અધ્યાય 1

પુરે પૌરાન્પશ્યન્નરયુવતિનામાકૃતિમયાન્
સુવેષાન્સ્વર્ણાલઙ્કરણકલિતાંશ્ચિત્રસદૃશાન્ ।
સ્વયં સાક્ષાદ્દૃષ્ટેત્યપિ ચ કલયંસ્તૈઃ સહ રમન્
મુનિર્ન વ્યામોહં ભજતિ ગુરુદીક્ષાક્ષતતમાઃ

વને વૃક્ષાન્પશ્યન્દલફલભરાન્નમ્રસુશિખાન્
ઘનચ્છાયાચ્છન્નાન્બહુલકલકૂજદ્દ્વિજગણાન્ ।
ભજન્ઘસ્રોરાત્રાદવનિતલકલ્પૈકશયનો
મુનિર્ન વ્યામોહં ભજતિ ગુરુદીક્ષાક્ષતતમાઃ

કદાચિત્પ્રાસાદે ક્વચિદપિ ચ સૌધેષુ ધનિનાં
કદા કાલે શૈલે ક્વચિદપિ ચ કૂલેષુ સરિતામ્ ।
કુટીરે દાન્તાનાં મુનિજનવરાણામપિ વસન્
મુનિર્ન વ્યામોહં ભજતિ ગુરુદીક્ષાક્ષતતમાઃ

ક્વચિદ્બાલૈઃ સાર્ધં કરતલજતાલૈઃ સહસિતૈઃ
ક્વચિત્તારુણ્યાલઙ્કૃતનરવધૂભિઃ સહ રમન્ ।
ક્વચિદ્વૃદ્ધૈશ્ચિન્તાકુલિત હૃદયૈશ્ચાપિ વિલપન્
મુનિર્ન વ્યામોહં ભજતિ ગુરુદીક્ષાક્ષતતમાઃ

કદાચિદ્વિદ્વદ્ભિર્વિવિદિષુભિરત્યન્તનિરતૈઃ
કદાચિત્કાવ્યાલંકૃતિરસરસાલૈઃ કવિવરૈઃ ।
કદાચિત્સત્તર્કૈર્રનુમિતિપરસ્તાર્કિકવરૈર્
મુનિર્ન વ્યામોહં ભજતિ ગુરુદીક્ષાક્ષતતમાઃ

કદા ધ્યાનાભ્યાસૈઃ ક્વચિદપિ સપર્યાં વિકસિતૈઃ
સુગંધૈઃ સત્પુષ્પૈઃ ક્વચિદપિ દલૈરેવ વિમલઃ ।
પ્રકુર્વન્દેવસ્ય પ્રમુદિતમનાઃ સંનતિપરો
મુનિર્ન વ્યામોહં ભજતિ ગુરુદીક્ષાક્ષતતમાઃ

શિવાયાઃ શંભોર્વા ક્વચિદપિ ચ વિષ્ણોરપિ કદા
ગણાધ્યક્ષસ્યાપિ પ્રકટિતવરસ્યાપિ ચ કદા ।
પઠન્વૈ નામાલિં નયનરચિતાનન્દસરિતો
મુનિર્ન વ્યામોહં ભજતિ ગુરુદીક્ષાક્ષતતમાઃ

કદા ગઙ્ગામ્ભોભિઃ ક્વચિદપિ ચ કૂપોત્થસલિલૈઃ
ક્વચિત્કાસારોત્થૈઃ ક્વચિદપિ સદુષ્ણૈશ્ચ શિશિરૈઃ ।
ભજન્સ્નાનં ભૂત્યા ક્વચિદપિ ચ કર્પૂરનિભયા
મુનિર્ન વ્યામોહં ભજતિ ગુરુદીક્ષાક્ષતતમાઃ

કદાચિજ્જાગર્ત્યાં વિષયકરણૈઃ સંવ્યવહરન્
કદાચિત્સ્વપ્નસ્થાનપિ ચ વિષયાનેવ ચ ભજન્ ।
કદાચિત્સૌષુપ્તં સુખમનુભવન્નેવ સતતં
મુનિર્ન વ્યામોહં ભજતિ ગુરુદીક્ષાક્ષતતમાઃ

કદાપ્યાશાવાસાઃ ક્વચિદપિ ચ દિવ્યામ્બરધરઃ
ક્વચિત્પઞ્ચાસ્યોત્થાં ત્વચમપિ દધાનઃ કટિતટે ।
મનસ્વી નિઃસઙ્ગઃ સુજનહૃદયાનન્દજનકો
મુનિર્ન વ્યામોહં ભજતિ ગુરુદીક્ષાક્ષતતમાઃ

કદાચિત્સત્ત્વસ્થઃ ક્વચિદપિ રજોવૃત્તિસુગત
સ્તમોવૃત્તિઃ ક્વાપિ ત્રિતયરહિતઃ ક્વાપિ ચ પુનઃ ।
કદાચિત્સંસારી શ્રુતિપથવિહારી ક્વચિદહો
મુનિર્ન વ્યામોહં ભજતિ ગુરુદીક્ષાક્ષતતમાઃ

કદાચિન્મૌનસ્થઃ ક્વચિદપિ ચ વાગ્વાદનિરતઃ
કદાચિત્સ્વાનંદં હસિતરભસસ્ત્યક્તવચનઃ  ।
કદાચિલ્લોકાનાં વ્યવહૃતિસમાલોકનપરો
મુનિર્ન વ્યામોહં ભજતિ ગુરુદીક્ષાક્ષતતમાઃ

કદાચિચ્છક્તીનાં વિકચમુખપદ્મેષુ કમલં
ક્ષિપંસ્તાસાં ક્વાપિ સ્વયમપિ ચ ગૃહ્ણન્સ્વમુખતઃ ।
તદદ્વૈતં રૂપં નિજપરવિહીનં પ્રકટયન્
મુનિર્ન વ્યામોહં ભજતિ ગુરુદીક્ષાક્ષતતમાઃ

ક્વચિચ્છૈવૈઃ સાર્થં ક્વચિદપિ ચ શાક્તૈઃ સહ વસન્
કદા વિષ્ણોર્ભક્તૈઃ ક્વચિદપિ ચ સૌરૈઃ સહ વસન્ ।
કદા ગાણાપત્યૈર્ગતસકલભેદોઽદ્વયતયા
મુનિર્ન વ્યામોહં ભજતિ ગુરુદીક્ષાક્ષતતમાઃ

નિરાકારં ક્વાપિ ક્વચિદપિ ચ સાકારમમલં
નિજં શૈવ રૂપં વિવિધગુણભેદેન બહુધા ।
કદાશ્ચર્યં પશ્યન્કિમિદમિતિ હૃષ્યન્નપિ કદા
મુનિર્ન વ્યામોહં ભજતિ ગુરુદીક્ષાક્ષતતમાઃ

કદા દ્વૈતં પશ્યન્નખિલમપિ સત્યં શિવમયં
મહાવાક્યાર્થાનામવગતિસમભ્યાસવશતઃ ।
ગતદ્વૈતાભાસઃ શિવ શિવ શિવેત્યેવ વિલપન્
મુનિર્ન વ્યામોહં ભજતિ ગુરુદીક્ષાક્ષતતમાઃ

ઇમાં મુક્તાવસ્થાં પરમશિવસંસ્થાં ગુરુકૃપા
સુધાપાઙ્ગાવાપ્યાં સહજસુખવાપ્યામનુદિનમ્ ।
મુહુર્મજ્જન્મજ્જન્ભજતિ સુકૃતૈશ્ચેન્નરવરઃ
તદા ત્યાગી યોગી કવિરિતિ વદન્તીહ કવયઃ

ઇતિ શ્રીમત્પરમહંસપરિવ્રાજકાચાર્યસ્ય
શ્રીગોવિન્દભગવત્પૂજ્યપાદશિષ્યસ્ય
શ્રીમચ્છઙ્કરભગવતઃ કૃતૌ
જીવન્મુક્તાનન્દલહરી સમ્પૂર્ણા ॥