જાતકમાલા · શ્લોક 48-67

તમાલનીલોત્પલપત્ત્રવૃષ્ટયો નિપેતુર્ અન્તર્ગતમત્તષટ્પદાઃ ।
વિપાટિતસ્યેવ વિમાનકોટિભિર્ નભસ્તલસ્યાવયવાસ્ તતસ્ તતઃ

પુણ્યપ્રભાવજનિતે ભગવાન્ નિષદ્ય પદ્મે સહસ્રદલકે રથચક્રમાત્રે ।
અમ્લાનપુણ્યપરિપાકવિમુક્તગન્ધે તં ચન્દનં પરમકારુણિકઃ શશાસ

યેનાર્જિતં ધનમ્ ઇદં પરિપાલિતં ચ સ્વેદોપદિગ્ધવપુષા કુટુકુઞ્ચકેન ।
નન્દઃ પિતા તવ સ એવ ફલાનિ ભુઙ્ક્તે તિક્તાનિ મત્સરવિષદ્રુમસંભવાનિ

સ્થાનાદ્ ઇતઃ પુનર્ અયં કલુષાન્તરાત્મા યાસ્યત્ય્ અપાયમ્ અનુપાયભયપ્રતિષ્ઠમ્ ।
અર્ચિષ્મતા હુતભુજા વિનિકીર્ણદેહા યસ્મિન્ વસન્તિ વિવશા બહવઃ કદર્યાઃ

એતાં સુહૃજ્જનવિષાદકરીમ્ અવસ્થામ્ આલોક્ય મોહતમસઃ પ્રતિબિમ્બભૂતામ્ ।
સ્વાઙ્ગાન્ નિકૃત્ય પિશિતાન્ય્ અપિ કો ન દદ્યાત્ સંસારવર્ત્મનિ નરઃ પરિવર્તમાનઃ

ક્લેશાન્ધકારવદના વિકરાલદંષ્ટ્રા દાવાગ્નિદગ્ધશિખરા ઇવ શૈલપાદાઃ ।
આયાસિનો યદ્ અનવાપ્તજલા ભ્રમન્તિ પ્રેતાઃ ફલં તદ્ અપિ લોભવિષદ્રુમાણામ્

તૃષ્ણાવિદારિતમુખાઃ સમુપેત્ય બાલા દૂર્વાપ્રવાલહરિતોપનિતમ્બલેખામ્ ।
સંશુષ્કપઙ્કપટલપ્રકરાન્તરાલાં પશ્યન્તિ કે ચિદ્ અનલજ્વલિતાં સ્રવન્તીમ્

દેહાન્ દહન્તિ દહના ઇવ ચન્દ્રપાદાઃ શીતા રવેર્ અપિ કરા હિ સમુદ્ગિરન્તિ ।
અઙ્ગારચૂર્ણપરુષાશ્ ચ ભવન્ત્ય્ અમીષાં મેઘામ્બુશીકરમુચો ઽપિ કદમ્બવાતાઃ

આશીવિષૈર્ ઇવ નિરીક્ષિતમાત્રશોભાઃ પ્રેતૈર્ દ્રુમા વિમલનીલચલત્પલાશાઃ ।
સદ્યો ભવન્તિ પરિશુષ્કવિશીર્ણપર્ણાઃ પ્રત્યાદિશન્ત ઇવ મત્સરિણો મનુષ્યાન્

પ્રેતોપપત્તિનિયતા વ્યસનાભિઘાતા વ્યક્તીભવન્તિ મનુજેષ્વ્ અપિ નૈકરૂપાઃ ।
ક્ષુત્તર્ષશીતપરિતાપભયપ્રકારાસ્ ત્યાગદ્વિષાં વિપદ્ અતઃ પરતો ઽનુમેયા

પઞ્ચોપતાપવિરસાક્ષરમ્ અપ્રગલ્ભં દેહીતિ યદ્ વદતિ દુર્બલમન્દમન્દમ્ ।
વિત્તાવલિપ્તમનસઃ કુલજો ઽપિ સાધુઃ સા નીચતા વિભવલોભપરાજિતાનામ્

આશાવિઘાતભયસંકુચિતશ્ ચ દીનો દેહીત્ય્ અપિ પ્રસહતે કૃપણો ન વક્તુમ્ ।
યન્ નિર્ધનો ધનવતઃ પુરુષાન્ અકાલે મૌનવ્રતં તદ્ અપિ લોભકૃતં નરાણામ્

ન જનસ્ય મલો ઽસ્તિ લોભતુલ્યો ન ચ માત્સર્યસમઃ પરોપઘાતઃ ।
ન ચ યાચકતુલ્યમ્ અસ્તિ મિત્રં જગતાં ત્યાગસમો ન બન્ધુર્ અન્યઃ

પરિપાકવિમુક્તગન્ધકોશં ભ્રમરાઃ પદ્મમ્ ઇવ પ્રકામગન્ધમ્ ।
અપનીતપરિગ્રહાવલેપં બહવઃ સત્પુરુષં ભજન્તિ સન્તઃ

સ્વમદાર્દ્રવિશેષકા ગજેન્દ્રા નવકાર્તસ્વરબદ્ધપાશકક્ષાઃ ।
અનુયાન્તિ જનં પ્રદાનશીલં જવિનશ્ ચામરિણશ્ ચ વાજિમુખ્યાઃ

વિનયાભરણાઃ ક્રિયાભિરમ્યાઃ પ્રમદાશ્ ચિત્રકલાવિદગ્ધભાવાઃ ।
ઉપયાન્તિ નરસ્ય દાસભાવં કુશલૈર્ એવ વશીકૃતાઃ પુરાણૈઃ

ભવનાનિ વિભૂતિમન્તિ મેરોઃ શિખરાણીવ મનોજ્ઞદર્શનાનિ ।
સ્વકૃતાનવગીતકર્મમાયારચિતાન્ય્ એવ મુદા વિશન્તિ સન્તઃ

વિનિમીલિતજાતિવાદદોષેષ્વ્ અનપાકૃષ્ટચરિત્રભૂષણેષુ ।
ઉપપત્તિર્ અદુર્લભા કુલેષુ વ્યપનીતાવિલમત્સરાશ્રયાણામ્

કુસુમસ્તબકાભિરામશોભં નરનારીનયનદ્વિરેફહારિ ।
કુશલસ્ય ફલં વપુર્ નરાણાં મતિવીર્યાચપલપ્રયામધીરમ્

વિકસત્કુમુદાકરાતિરેકપ્રભયા યદ્ ગગનં સ્ફુરન્તિ કીર્ત્યા ।
ગતલોભમલસ્ય તા નરાણાં દ્યુતયસ્ ત્યાગનિશાકરસ્ય રમ્યાઃ