જાતકપારિજાતઃ · અધ્યાય p8

તત્ર તૃતિયભાવફલમ્ ।
જ્યોષ્ઠાનુજસ્થિતિપરાક્રમસાહસાનિ કણ્ઠ્ખરજ્રુતિવરાભરણાંજુકાનિ ।
ધૈર્ય ચ વીર્યબલમૂલફલાજનાનિ વક્ષ્યે તૃતીયભવનાત્ ક્રમજોઽખિલાનિ

અથ ભ્રાતૃવિચાર ।
ભ્રાતૃસ્થાનં તૃતીયં ચ નવૈકદશસપ્તમમ્ ।
તત્તદીશાદશાયાં ચ ભ્રતૃલાભો ભવેન્નૃણામ્

ભ્રાતૃસ્થાનેશતદ્રાશિતદ્ભાવસ્થદ્યુચારિણામ્ ।
મધ્યે બલસમેતસ્ય દશા સોદરકૃદ્ધિદા

ભૌમો બલવિહીનશ્ચેદીર્ઘાયુર્ભ્રાતૃગો ભવેત્ ।
વિલગ્નગો બલી યસ્ય કારકઃ સ પ્રભુઃ ત્મૃતઃ

જન્મકાલે ગુણી પ્રાણી કારકો યઃ સમૃદકૃત્ ।
ક્ષયકારી વિપર્યાતે ભાવપો વિપકોઽહિકઃ

સોદરેશેકુજૌ નાશં ગતૌ ચેત્મોદરક્ષયઃ
પાપર્ક્ષગૌ સપાપૌ વા ભ્રાતૃનુત્પાદ્ય નાશદૌ

નીચાસ્તગૌ સોદરનાયકાખ્યૌ(સોદરનાયકારવ્યૌ)નીચંશગૌ પાપસમગતૌ વા ।
ક્રૂરાદિષષ્ટર્યંશગતૌ તદાનીં ભ્રાતૃન્સમુત્પાદ્ય વિનાશહેતુઃ

અતિક્રૂરસમાયુક્તે ભાવે વા કારકેઽપિ વા ।
તદ્ભાવનાયકે વાઽપિ બલ્યે સોદરનાશનમ્

ધનેશ્વરે નગ્શગતે બલાઢ્યે પાપાન્વિતે સોદરકારકાખ્યે ।
તન્માતૃકારમહસંયુતે ચ સાપત્નમાતુઃ સહજા વદન્તિ

ભ્રાતૃસ્થાને યદિ શુભયુતે સોદરાણં ચિરાયુઃ
પાપાક્રન્તે સહજભવને પાપદૃષ્ટે વિનાશમ્ ।
જ્યેષ્ટં હન્તિ દ્યુમણિરનુજસ્થાનગઃ પાપદૃષ્ટઃ
સૌરસ્તસ્યાનુજમવનિજો હન્તિ સર્વન્ કનિષ્ટાન્

ત્રિકોણકેન્દ્રે યદિ પાપખેટે તૃતીયભાવાદનુજસ્ય નાશમ્ ।
શુભોપયાતે સહજાભિવૃધિઃ શુભાશુભં મિશ્રફલં વદન્તિ

દુઃસ્થે ચન્દ્રે સોદરસ્વાયુક્તે જાતસ્યાન્યસ્તન્યપાનં વદન્તિ ।
માતૃભ્રાતૃસ્થાનપૌ બન્ધુયાતૌ નાસ્તિ ભ્રાતૃસ્થાનવૃદ્ધિર્નરાણાં

ભૌમાન્વિતૌ સોદરદૌ ભવેતામન્યૈઃ સમેતૌ યદિ નાનુજઃ સ્યાત્ ।
સૌરસ્તૃતીયેઽનુજનાશકર્તા વિધુન્તુદઃ સોદરવૃદ્ધિકૃત્સ્યાત્

અદૃશ્યરાશૌ યદિ વા સપાપે વધૂગૃહસ્થે સહજાધિનાથે ।
જાતાનુજસ્યોપરિ નાનુજઃ સ્યાત્ પુંવર્ગગે દૃશ્યગતે તથૈવ

ભ્રાતૃસ્થાનપતૌ તુ પુમ્ભવનગે તસ્યાનુજો જાયતે
યુગ્મર્ક્ષે યદિ ભાર્ગવેણ શશિના યુક્તેઽથવા વીક્ષિતે ।
સૌમ્યર્ક્ષે શુભખેચરેક્ષિતયુતે કેન્દ્રત્રિકોણસ્થિતે
પશ્ચાજ્જાતસહોદરિશ્વરસુખી દીર્ઘાયુરારોગ્યભાક્

સહોદરસ્થાનપતૌ તનુસ્થે સલગ્નપે સોદરનાયકે વા ।
ગર્ભોઽભયોઽનન્તરમસ્ય માતુસ્તૃતીયરાશૌ સપતૌ તથૈવ

અથ સોદરસઙ્ખ્યાશાનમ્ ।
લાભાવસાનભવનોપગતગ્રહેન્દ્રસઙ્ખ્યાસ્તદગ્રજજનાઃ સહજા ભવન્તિ ।
લગ્નાત્તૃતીયધનયાતવિયચ્ચરેન્દ્રૈઃ સઙ્ખ્યાજનાઃ સ્યુરનુજાઃ કથયન્તિ તજ્જ્ઞાઃ

ભ્રાટૃસ્થાનપકારકેક્ષિતયુતા વીર્યાધિકા યદ્યદા
તદ્યુક્તપ્રહસઙ્ખ્યયાઽનુજજનિં જાતઃ સમેતિ ધ્રવમ્ ॥
ચત્વારો યદિ નીચમુઢરિપુગા નિઘ્નન્તિ જાતાનુજાં
સ્તે કુર્વન્તિ ચિરાયુરિષ્ટબલિનઃ સર્વાનુજાનાં ગ્રહાઃ

ભ્રાત્રૃસ્થાનપમુખ્યખેચરગણે દ્વૌ વીર્યવન્તૌ યદા
નાશાનાશફલપ્રદૌ સમતયા વીર્યાધિકાશ્ચેત્ત્રયઃ ।
ખેટઃ સ્ત્રલ્પસહોદરક્ષયકરા દુઃસ્થાનગાઃ સ્ત્રીગ્રહાઃ
યદ્યલ્પાનુજવૃદ્ધિદાસ્તદનુજસ્વામ્યંશસઙ્ખ્યાનુજાઃ

ભૂમિજે સહજસ્થાને યવતાં વિદ્યતે બલમ્ ।
શત્રુનીચગ્રહં સ્યક્ત્વા તાવન્તઃ સહજાઃ સ્મૃતાઃ

ભ્રાત્રીદૌ ખીગ્રહર્ક્ષસ્થૌ ભ્રાતૃદૌ પુઙ્ગ્રહર્ક્ષગૌ ।
સોદરેશકુજૌ સ્યાતાં ભ્રાતૃભ્રાત્રિસુખપ્રદૌ

સ્વીહોરયા વા યુવતિગ્રહેણ યુક્તે યદિ ભ્રાતૃહે વિલગ્નાત્ ।
સહોદરીલાભમુપૈતિ જાતઃ સહોદરં તત્પરતોઽન્યથા ચેત્

કારકઃ સહજાધિશસ્તદૃર્શે(તદ્દર્શે)તત્ર સંસ્થિતઃ ।
ઇષ્ટાનિષ્ટકરાસ્તેષાં સ્વદશાન્તર્દશાસુ ચ

કારકાદિચતુઃખેટફુટયોગાંશકાનુજાઃ ।
વર્જ્યા નીચારિમૂઢાંશાઃ સ્વોચ્ચાંશા દ્વીગુણિકૃતાઃ

તૃતીયાત્સપ્તમર્ક્ષેણ ભ્રાતૃભાર્યાફલં વદેત્ ।
લગ્નેશકુજસોત્થેશા ભ્રાત્રનિષ્ટશુભપ્રદાઃ

અન્યોન્યામિષ્ટવિપુલં તુ સહોદરાણાં લગ્નાધિપેન સાહિતે યદિ સોદરેશે ।
અન્યોન્યામિષ્ટસ્વચરાં યદિ તૌ બલાઢ્યૌ લગ્નેઽથવા સહજભે ન વિભાગમાહુઃ

અથભ્રાત્રરિષ્ટમ્ ।
લગ્નેશાનુજનાયકૌ વિબલિનાવન્યોન્યશત્રુગ્રહૌ
દુશ્ચિક્યસ્થિતકારકૌ ચ યદિ વા દુઃસ્થાનગૌ દુર્બલૌ ।
તત્પાકે સહજપ્રમાદકલહં તન્નાશભર્થક્ષયં
તત્ ખેટોપગકોપહેતુકલહસ્નેહાદિ સર્વં વદેત્

ગુરુદૃષ્ટેઽનુજે શુક્રે ભ્રાતૃરક્ષણતત્પરઃ ।
રવિદૃષ્ટે બુધે સોત્થે સુહૃન્નાશકરો ભવેત્

ભ્રાતૃસ્થાતન્નાયકકારકાણાં નીચરિદુઃસ્થાનસમન્વિતાનામ્ ।
ભુક્તૌ દશાયાં ભનસત્ત્વનાશં પરાજયં ભ્રાતૃવિનાશમાહઃ

લગ્નેશસ્ફુટતો વિશોધ્ય સહજસ્થાનાધિપસ્ય સ્ફુટમ્
તન્વક્ષત્રગતે શનૌ તુ મરણં તસ્મોદરાણાં વદેત્ ।
તસ્માદ્ધિ સ્ફુટતસ્તુ માનગૃહપે ભૌમે ચ સંશોધિતે
રાશૌ ભાનુસુતે તથૈવ ચ ચતુર્થોગસ્ફુતાંશેઽથવા

ચતુઃસ્ફુટાક્રાન્તદૃકાણરાશિં ગતે ગુરૌ સોદરનાશમાહુઃ ।
તત્તારકાનાથદશાઽનુજાનામતીવ સમ્પત્સુખદાયિની સ્યાન્

ભૂસૂનુસ્ફુટતો વિશોધ્ય ફણિનં શેષત્રિકોણે ગુરૌ
જાતસ્યાનુજનાશનં ક્ષિતિસુતં રાહુસ્ફુટાચ્છોધયેત્ ।
તદ્રાશિસ્થનવાંશકેઽમરગુરૌ તજ્જ્યેષ્ઠનાશં વદેદ્
જન્માધાનપકર્મપસ્ફુટગૃહે જીવેઽનુજો જાયતે

પરાક્રમવિચારઃ
વિક્રમાધિપતૌ સ્વોચ્ચે નાશસ્થે પાપસંયુતે ।
ચરરાશૌ ચરાંશસ્થે યુદ્ધાત્પૂર્વ દૃઢો ભવેત્

કારકે બલહીને વા ક્રૂરષષ્ટયંશસંયુતે ।
શુભદૃગ્યોગસમ્બન્ધે વિજયી વિક્રમેશ્વરે

સૌમ્યાર્ધિપે ભાનુયુતેઽત્ર વીરશ્વન્દ્રાન્વિતે ભાનસ્તધૈર્યજાતઃ ।
દુષ્ટો જહો ભૌમયુતે પ્રકોપી સૌમ્યન્વિતે સાત્ત્વિકષુદ્ધિયુક્તઃ

જીવાન્વતે ધીરગુણાભિરામઃ સમસ્તશાસ્ત્રાર્થવિશારદઃ સ્યાત્ ।
કામાતુરઃ શુક્રસમન્વિતે તુ તન્મૂલકોપત્ કલહપ્રવીણઃ

જડો ભવેદ્વાસરનાથસ્તૂનુયુક્તેઽતિભીતો ફાણિસંયુતે સ્યાત્ ।
બાહિર્ગદો હૃદ્રદજાડ્યયુક્તઃ કેત્વન્વિતે માન્દિયુતે તથૈવ

લગ્ને ગુરૌ વિક્રમનાથયુક્તે ચતુષ્પદાનાં પ્રવદન્તિ ભીતિમ્ ।
ગવાં ભયં જલરાશિલગ્ને જલપ્રમાદં સમુપૈતિ જાતઃ

કુજેન યુક્તે સ્વચરે વિલષ્ઠે સત્ત્વં બલં ગાનૌખં સમેતિ ।
કુજાનુજસ્યાનુજરાઇનાથાસ્ત્રયો બલીષ્ઠા રણરઙ્ગશૂરાઃ

તેષાં ત્રયાણામપહારકાલે પાકેઽથવા મૂલફલાર્દસૌખ્યમ્ ।
શ્રોત્રદ્વયં ભૂષણસત્કથાદિસમ્પત્કરં ભ્રાતૃસુતાદિલામમ્

સાત્ત્વિકો ભવતિ સોદરાધિપે સૌમ્યવર્ગસહિતે બલાન્વિતે ।
નીચમૂઢરિપુપાપરાશિગે પાપખેચરયુતે તુ સાહસી

અથ કણ્ઠવિચારઃ
શૌર્યાધિપે રાહુસમેતરાશિનાથાન્વિતે રાહુયુતે વિલગ્ને ।
સર્પાદ્ભયં વિક્રમરાશિનાથે બુધેન યુક્તે ગલરોગભાક્ સ્યાત્

પાપે તૃતીયે ગલરોગમત્ર વદન્તિ માન્દ્યાદિયુતે વિશેષાત્ ।
ભૌમાન્વિતે ભાનુસુતે બલાઢ્યે તૃતીયરાશૌ યદિ કણ્તુરોગમ્

વિક્રમેશગુરૂ લગ્નં ગતૌ ગોભીતિસૂચકૌ ।
રાહુણા વા ફણિક્રાન્તરાશિપેન યુતૌ યદિ

સુબુધો વિક્રમપતિર્ગલરોગકરો ભવેત્ ।
સોત્થેઽરિનીચગે પાપે સોત્થાભાવો વિષાદિભુક્ ॥ ૪૫
બુધેન જીવેન યુતેક્ષિતે વા તૃતીયરાશૌ બલસંયુતે ચ ।
તત્ક્ન્દ્રગે મન્ત્રિણિ બોધને વા કણ્ઠસ્વરં ચારુતરં સમેતિ

અથ શ્રુતિભૂષાણાવિચારઃ
તૃતીયે સૌમ્યસંયુતે સૌમ્યખેચરવીક્ષિતે ।
તદિશે શુભસંયુક્તે કર્ણયોર્ભૂષણં વદેત્

શુક્રે તૃતીયે યદિ મૌક્તિકં તુ જીવે તુલસ્યાભરણં વદન્તિ ।
સરક્તમાનીલમયં દિનેશે ચન્દ્રે બહુ ત્વાભરણં બલાઢ્યે

સૌમ્યે શ્યામં કુજક્ષેત્રે વિચિત્રાભરણં વદેત્ ।
તત્પતૌ સ્વોચ્ચવર્ગસ્થે દિવ્યભાભરણં

અથ વસ્ત્રવિચારઃ
માનસ્થે ગુરગેઽથવાઽનુજપતૌ સૌમ્યર્ક્ષગે તદ્યતે
દિવ્યં વસ્ત્રમપૂર્વમેતિ સહજે સૌમ્યે સુવસ્ત્રં લભેત્ ।
વીર્યાથૌ બહુવસ્ત્રભૂષણક્રૌ શુક્રાનુજસ્થાનપૌ
સ્યાતાં ધર્મકથારસશ્રવણદૌ જીવજ્ઞાયુક્તેક્ષિતૌ

અથ ધૈર્યવિચારઃ ।
ધૈર્યાન્વિતો વિક્રમેશે સૌમ્યગ્રહનવાંશકે ।
શુભેક્ષિતે શુભયુતે વૈશેષિકસમન્વિતે

ધૈર્યાધિપે પાતયુતેક્ષિતે વા દુઃસ્થાનગે ધૈર્યવિનાશમેતિ ।
કેન્દ્રત્રિકોણે શુભખેટયુક્તે શુભેક્ષિતે વા યદિ ધૈર્યશાલી

અથ બલવિચારઃ
વીર્યાધિપે ભૂમુસુતેન યુક્તે પાપર્ક્ષગે વીર્યાવિનાશહેતુઃ ।
કેન્દ્રત્રિકોણે સસિતે બલાઢ્યે વીર્યાધિકો ભોગગુણપ્રકાશઃ

અથ અશનંવિચારઃ
શુક્રં નિશાકરં સ્યાત્વા લગ્નાત્સોદરભે શુભે ।
શુભરાશ્યાંશગે જાતઃ સમેતિ સુખભોજનમ્

જીવસ્ય રાશિનવભાગાડૄખનાષામ્સ્થે વીર્યાધિપે યદિ સુરાચિન્તવીક્ષિતે વા ।
તત્કેન્દ્રકોણગૃહગેઽવનિજે બલાઢ્યે જાતસ્તુ કન્દફલમૂલરસપ્રિયઃ સ્યાત્

સોદરારાતિગઃ શુક્રઃ શોકરોગભયપ્રદઃ ।
તત્રૈવ શુભકારી સ્યાત્પુરતો યદિ ભારકરાત્

ગુરુશુક્રયુતે ભુક્તૌ નાથે સૌમ્યયુતેક્ષિતે ।
બલવચ્છુભદૃષ્ટે વા ત્વન્નદાતા ભવેન્નરઃ

સૌમ્યે સ્વોચ્ચં ગતે ભુક્તૌ સૌમ્યગ્રહનિરીક્ષિતે ।
નાથે વૈશેષિકાંશ વા સુખભુક્તિપ્રદો ભવેત્

ઇતિ તૃતીયભાવફલાનિ ।
અથ ચતુર્થભાવફલમ્ ।
વદન્તિ વિદ્યાજનનીસુખાનિ સુગન્ધગોબન્ધુમનોગુણાનિ ।
મહીપયાનક્ષિતિમન્દિરાણિ ચતુર્થભાવપ્રભવાનિ તજ્જ્ઞાઃ

અથ વિદ્યાધિચારઃ ।
વિદ્યારાશૌ નિજપતિયુતે સૌમ્યયુક્તેક્ષિતે વા
જાતો વિદ્યાવિનયચતુરશ્ચન્દ્રસૂનૌ બલિષ્ઠે ।
દુઃસ્થે પાપદ્યુચરસહિતે પાપદૃષ્ટે તદીશે
વિદ્યાહીનો ભવતિ મનુજઃ પાપરાશિસ્થિતે વા

વિદ્યાસ્થાનપજીવચન્દ્રત્નયાઃ ષટ્ત્રિવ્યયાયુઃસ્તિતા
વિદ્યાબુદ્ધિવિવેકહીનફલદા નીચારિગા વા યદિ ।
સ્વોચ્ચસ્વર્ક્ષગતાસ્ત્રિકોણગૃહગાઃ કેન્દ્રસ્થિતા વા યદિ
શીવિદ્યાવિનયાદિયુક્તિનિપુણો રાજાધિરાજપ્રિયઃ

અથ માતૃવિચારઃ ।
શુક્રે બલિષ્ઠે યદિ વા શશાઙ્કે સૌમ્યેક્ષિતે શોભનભાગયુક્તે ।
ચતુષ્ટયે માતૃગૃહે બલાઢ્યે માતુશ્વિરાયુષ્ટમુદાહરન્તિ

માતૃસ્થાનાધિપે ષષ્ઠે વ્યયે વા વલવર્જિતે ।
લગ્ને પાપે પાપદૃષ્ટે માતૃનાશં વદેદ્ બુધઃ

ક્ષીણે ચન્દ્રેઽષ્ટભે ષષ્ઠે વ્યયે વા પાપસંયુતે ।
પાતાલે પાપસંયુક્તે માતૃહાનિર્ન સંશયઃ

માતૃસ્થાનગતે મન્દે પાપગ્રહનિરીક્ષિતે ।
રન્ધ્રનાથેઽરિનીચસ્થે માતૃનાશં વિનિર્દિશેત્

ભ્રાતૃપુત્રગતે પાપે પાતાલેશેઽરિનીચગે ।
ચન્દ્રે પાપસમાયુક્તે માતૃરોગં વિનિર્દિશેત્

ષષ્ઠેશ્વરેણ સહિતઃ સુખરાશિનાથો ધર્મસ્થિતો જનકમત્ર વિટં કરોતિ ।
ભાગ્યધિપેન સહિતો યદિ માતૃનાથઃ સૌખ્યસ્થિતો જન્કમત્ર વિટં કરોતિ

ષણ્માતૃપૌ પિતૃસ્થને પિતુશ્વ વ્યભિચારદૌ ।
માતૃતાતારિદેહેશૈરેકસ્થૈઃ પરજાતકઃ

પાપેક્ષિતે પાપશુતે શશાઞ્કે દિવાકરે વા યદિ કેન્દ્રરાશૌ ।
ક્રૂરે સુખે વા યદિ પાપદૃષ્ટે જાતો નરઃ સ્યાદ્યદિ માતૃગમી

ચન્દ્રે ભૃગૌ વા કેન્દ્રસ્થે પાપદૃઈષ્ટેઽથવા દ્વયોઃ ।
ક્રૂરે સુખે માતૃગામી યદિ વા ગુરુદારભાક્

સુખસ્થે સારષષ્થેશે ચન્દ્રે માતાઽન્યમૈથુની ।
વ્યભિચરપ્રદો માતુઃ સરાદુદિનનાયકઃ

શીતાંશૌ રાહુકેતુભ્યાં યુક્તે નીચેન સઙ્ગમઃ ।
મન્દયુક્તે ચ શૂદ્રેણ વૈશ્યેન બુધયોગતઃ

રવિયુક્તે ક્ષેત્રિયેન્ણ મન્ત્રિભ્યાં દ્વિજસઙ્ગમઃ ।
એવં ચન્દ્રઃ કુજારીશયુક્તસ્તત્ફલદો ભવેત્

ચન્દ્રોઽનિષ્ટસ્થાનગઃ સાનુજેશો જાતસ્યાસ્તન્યપાનં કરોતિ ।
દુઃસ્થાનસ્થૌ માતૃપિતૃઈક્ષનાથૌ પિત્રોર્મૃત્યુર્લગ્નનાથે બલાઢ્યે

પિતૃકર્માધિપે દુઃસ્થે લગ્નેશે બલસંયુતે ।
પિત્રોરનિષ્ટકારી સ્યાત્ સીમન્તરહિતોઽથવા

માતૃસ્થાનેશલગ્નેશૌ તત્ર કોણગતૌ યદિ ।
તદીશો લગ્નગો માતા પિત્રા સહ મૃતા ભવેત્

માતૃલગ્નેશપિતૃપાઃ કેન્દ્રકોણસ્થિતા યદિ ।
તદૃશાન્તર્દશકાલે જન્ન્યાસ્ત્વનુમૃત્યુદાઃ

રવીન્દૂ પિતૃમાતૃસ્થૌ યદિ તાવનુમૃત્યુદૌ ।
તદીશોક્ષિતયુક્તા વા રવિસમ્બન્ધિનસ્તથા

યે માતૃભાવમતિકારકતત્સમેતા-સ્તન્માતૃરાશિગતવીક્ષિતખેચરેન્દ્રાઃ ।
તેષામનિષ્ટકરખેટદશાપહારે-જાતસ્ય માતૃમરણં પ્રવદન્તિ સન્તઃ

માર્તણ્ડસ્ફુટતો વિશોધ્ય શશિણં તચ્છેષરાશ્યંશકે
જીવે ભાનુસુતે ચ માતૃમરણં તત્કોનગે વા નૃણામ્ ।
સંશોધ્યં યમકરુટકં હિમકરાદ્રન્ધ્રાધિપસ્ય સ્ફુટં
તદ્રાશૌ રવિનન્દને મૃતિમુપૈત્યમ્બા તદંશે રવૌ

અથ સુખવિચારઃ ।
ગોપુરાદ્યંશકે જીવે સુખસ્થાનગતેઽપિ વા ।
ધનાયવૃદ્ધિભાવેષુ ખેટેષુ ચ સુખી ભવેત્

બુધદૃષ્ટિયુતે સૌખ્યે સૌમ્યમધ્યગતેઽથવા ।
જીવરાશ્યંશકે વાઽપિ પુણ્યકર્મરતઃ સદા

સુખસ્થિતઃ શોભનરાશિગો બલી વિલગ્નસમ્બન્ધગુણાધિકો યદિ ।
તજ્જાતિવર્ગેણ સુખં તદીયધાતુશ્રિયમેતિ માનવઃ

ચતુર્થગો નીચસપલયાતસ્ત્વનિષ્ટભાવાધિપતિર્વિલગ્નાત્ ।
લગ્નેશશત્રુર્યદિ તત્પ્રકોપાન્ શરીરસૌખ્યાદિવિનાશમાહુઃ

ચતુર્થભાવસ્થિતદર્શિકારકા બલાન્વિતા યદ્યતિસૌખ્યદ્રેતુકાઃ ।
અનિષ્ટદા નીચસપત્નમુઢગાઃ સુખં શુભેનાશુભમન્યખેચરૈઃ

ચતુર્થગે ભાગ્શપતૌ સયુક્રે બલાધિકે સ્યાચ્ચિરકાલભોગી ।
શુભાન્વિતે રન્ધ્રરિપુવ્યયસ્થે જાતોઽલ્પકાલં સમુપૈતિ સૌખ્યમ્

અથ સુખાદિવિચારનિર્ણયઃ ।
સુખાચિન્તા ગૃહેજ્યાભ્યાણ્ માતૃચિન્તા સુખેન્દુતઃ ।
સુગન્ધં ગૃહશુક્રાભ્યાં વસ્ત્રવહાનભૂષણમ્

અથ સુગન્ધવિચારઃ ।
સુખેશ્વરે શોભનરાશિયુક્તે શુક્રેણ દૃષ્ટે સતિ સંયુતે વા ।
અરાતિનીચગ્રહદૃષ્તિહીને સુગન્ધમાલ્યાદિસુખં સમેતિ

અથ વસ્ત્રવિચારઃ ।
વીર્યાન્વિતે શીતકરે સુવસ્ત્રં સાહિધ્વજે જીર્ણતરં સમેતિ ।
કૌશેયકં જીવયુતે ચ રત્નચિત્રં સશુક્રે સશનૌ તુ કૃષ્ણં

શુક્રેન્દુવર્ગસહિતે સુખરાશિનાથે શુક્રેણ શીતરુચિના સહિતેક્ષિતે યા ।
નીચારિપાપગગનાટનડૃષ્ટિમુક્તે પઙ્ચાદિવિત્તમખિલં લભતે મનુષ્યઃ

અથ બન્ધુવિચારઃ ।
બન્ધુસ્થાનેશ્વરે સૌમ્યે સૌમ્યગ્રહનિરીક્ષિતે ।
કારકે બલસમ્પૂર્ણે બન્ધુપૂજ્યો ભવેન્નરઃ

બન્ધૂપકર્તા તન્નાથે કેન્દ્રકોણાયસંયુતે ।
વૈશેષિકાંશસંયુક્તે પાપદૃઈગ્યોગવર્જિતે

બન્ધુદ્વેષી ભવેન્નિત્યં પાપાક્રાન્તે રસાતલે ।
નીચાસ્તખેટસંયુક્તે શુભદૃગ્યોગવર્જિતે

અથ યનોવિચારઃ ।
સપાપે રન્ધ્રપે સૌખ્યે કપટી પાપસંયુતે ।
સ્વોચ્ચમિત્રસ્વર્ગસ્થે નિષ્કાનવ્યં શુભેક્ષિતે

વિશુદ્ધહ્વદયઃ શાન્તો હૃદયંશે બલાન્વિતે ।
ગોપુરાદ્યંશકે વાઽપિ મૃદ્વંશાદિસમન્વિતે

અથ વાહનવિચારઃ ।
વાહનેશે બલયુતે યાનરાશૌ બલાન્વિતે ।
શુભગ્રહેણ સન્દૃષ્તે વાહનાદિ ફલં વદેત્

વાહનેશે વાહનસ્થે સેન્દુજે શુભવીક્ષિતે ।
શુભખેચરરાશ્યંશે વાહનાદિ ફલં વદેત્

ચન્દ્રો વિલગ્નસમ્બન્ધી વાહનેશસમન્વિતઃ ॥
તુરઙ્ગવાહનં તસ્ય વદન્તિ મુનિપુઙ્ગવાઃ

દ્વિતીયે વા ચતુર્થે વા ચન્દ્રે શોભનરાશિગે ।
શુભખેચરસંયુક્તે સમુપૈત્યશ્વવાહનમ્

સેન્દૌ ચતુર્થાધિપતૌ વિલગ્નેલગ્નેશ્વરેણાપિ યુતેઽશ્વલાભમ્ ।
શુક્રેણ યુક્તે યદિ વાહનેશે દેહાન્યતે વા નરવાહનં સ્યાત્

આન્દોલિકાભરણદૌ સિતપૂર્ણચન્દ્રૌ કેન્દ્રત્રિકોણગૃહગૌ બલિનૌ ભવેતાં ।
રક્તામ્બરાભરણદઃ સુરપૂજિતર્ક્ષે ચન્દ્રે સુરેન્દ્રસચિવેક્ષિતસંયુતે વા

આન્દોલિકાતુરગલાભભુપૈતિ જાતઃ શુક્રેન્દુયાનપતયસ્તનુનાથયુક્તાઃ ।
એકત્ર દેવગુરુયાનપચન્દ્રશુક્રાઃ કેન્દ્રત્રિકોણગૃહગાશ્વતુરઙ્ગયાનં

વાહનેશે ગુરુયુતે ચતુરઙ્ગાખ્યવાહનમ્ ।
યાનેશે સશુભે માને ચામરચ્છત્રસંયુતઃ

સુખેશ્વરે કેન્દ્રગતે તદીશે લગ્નસ્થિતે વાહનયોગવન્તઃ ।
કર્મેશ્વરે લાભગતે તદીશે કર્મસ્થિતે ભૂષણયાનવન્તઃ

અથ રાજ્યવિચારઃ ।
યાનેશે લાભરાશિસ્થે સુખે વા લાભગે કુજે ।
અથવા ભૌમરાશિસ્થે રાજ્યપ્રાપ્તિર્ન સંશયઃ

લગ્નાદ્વાહનરાશિગસ્તદધિપસ્તદ્વીક્ષકશ્ચ ત્રયઃ
સ્વોચ્ચસ્વર્ક્ષસુહૃદ્ગૃહેષુ બલિનઃ કેન્દ્રત્રિકોણાયગાઃ ।
દીર્ઘાયુઃ શાયનાસનામ્વરબબન્ધુક્ષેત્રાણી સન્મન્દિરં
બન્ધુસ્નેહમનોજ્ઞવાહનયશહ્સૌખ્યાનિ કુર્વન્તિ તે

સ્વોચ્ચરાશિગતશ્ચાન્દ્રિઃ કેન્દ્રકોણસમન્વિતઃ ।
વિદ્યાવાહનસમ્પતિં કરોતિ વિપુલં ધનમ્

લગ્નેશાત્સુખનાથતદ્ભવનગૌ ભાગ્યેશભાગ્યસ્થિતૌ
ચત્વાર્ઃ શુભવર્ગગાઃ સુબલિનસ્તે લગ્નસમ્બન્ધિનઃ ।
અન્યોન્યાશ્રિતવીક્ષિતા યદિ મહીપાલિશ્વરાયુઃ સુખી
તેજસ્વી ચતુરઙ્ગયાનવિપુલશ્રીરાજચિહાઞ્કિતઃ

ગ્રહત્રયં સ્થાનબલાધિકં ચેદ્વિચિત્રત્નાભરણાદિ યાનમ્ ।
ખેટદ્વયે વીર્યયુતે વિલગ્ને રદીયપાકે સમુપૈતિ સૌખ્યમ્

ઉક્તસ્થાનત્ર્યેષ્વેકો બલી વાહનરાશિપઃ ।
લગ્નલગ્નેશસમ્બન્ધી તદ્દશા વાહનપ્રદા

ચતુર્થધર્માયધનાધિનાથા વિલગ્નસમ્બન્ધિબલાધિકાશ્વેત્ ।
તદીયપાકે સમુપૈતિ રાશ્જ્યં ક્રમેણ ભાગ્યં ધનલાભમર્થમ્

તે ચત્વારોઽધિકબલયુતા દેહસમ્બન્ધિનશ્ચે-
દેતત્સર્વં ભવતિ વિપુલં દુર્બલા દુઃખદાઃ સ્યુઃ ।
મિશ્રં મિશ્રૈસ્તનુપરિભવઃ કારકો ભાવનાથો
ભાવાક્રાન્તો વિગતબલિનશ્વેદતિક્લેશદાસ્તે ॥। ૧૧૨॥
વાહનેશેઽરિનીચસ્થે દુઃસ્થે ધર્માધિપેક્ષિતે ।
સુદુર્વાહનસમ્પ્રાપ્તિશ્વલવાહનતાઽપિ વા

ધર્મકર્મવિલગ્નસ્થાસ્તુઙ્ગોપગશુભગ્રહાઃ ।
લગ્નાધિપેન સન્દૃષ્તા યાનાન્તે દુઃખમાપ્નુયાત્

જીવે વા સુખપે શુભગ્રહયુતે લગ્નાત્તપઃસ્થાનગે
સૌમ્યર્ક્ષે નરવહાનં ચિરતરં રાજપ્રતાપાન્વિતમ્ ।
દુઃસ્તે પાપયુતેઽસ્તનીચરિપુગે યાનાદિભાગ્યં નહિ
સ્વર્ક્ષે સર્વબલાધિકે ચિરસુખં ચાન્દોલિકારોહણમ્

બન્ધુકર્મગૃહાધીશૌ લાભસ્થાનગતેક્ષકૌ ।
બલવન્તૌ યદિ સ્યાતાં સર્વભાગ્યફલગ્નદૌ

લાભસ્થૌ સુખભાગ્યેશૌ પશ્યન્તૌ વા સુખસ્થલમ્ ।
વાહિનીસર્વભાગ્યાઢ્યો રાજપ્રીતિકરો ભવેત્

ધર્મવાહનરાશીશૌ લગ્નસમ્બાન્ધુનૌ યદિ ।
જીવદૃષ્તિયુતૌ તસ્ય રાજવશ્યાદિભૂષણં

શુભવાહનરાશીશૌ શુભખેચરસંયુતૌ ।
બહુસેનાધિપઃ શ્રીમાન્ બલિનૌ યદિ જાયતે

ભાગ્યસ્થિતે વાહનરાશિનાથે સશુક્રજીવે શુભખેટરાશૌ ।
ભાગ્યાધિપે કોણચતુષ્ટયે બહુત્વદેશાભરણાર્થયાનમ્

કામારિયાનસહજતપોલગ્નવ્યયેશ્વરાઃ ।
સુખાધિપેન સંયુક્તારત્વસઙ્ખ્યાકરદેશભાક્

સુખાધિપો દેવગુરુઃ સિતો વા બલી વિલગ્નાન્નવમોપયાતઃ ।
ત્રિકોણકેન્દ્રેપગતઃ શુભેશઃ સમેતિ જાતો બહુવાહનાનિ

સશુક્રજીવો ગેહેશો ભાગ્યસ્થો ભાગ્યપે સુખે ।
કેન્દ્રત્રિકોણયોર્વાઽપિ બહુવાહનદેશભાક્

અથ રાજયોગાઃ ।
લગ્નકેન્દ્રસ્થિતે સૌમ્યે ધર્મે તુઙ્ગગૃહાશ્રિતે ।
ધનેશે કેન્દ્રભાવસ્થે યોગઃ સિંહાસનપ્રદઃ

ભાગ્યે શુભેક્ષિતે કેન્દ્રે શુભૈઃ સહ ધનાધિપે ।
ઉચ્ચગ્રહે દ્વિતીયસ્થે જન્મ સિમ્હાસનપ્રદમ્

લગ્નવાહનભાગ્યેશાઃ કર્મસ્થાઃ કર્મપસ્તનૌ ।
લગ્નં પશ્યતિ વા ખેટઃ સિંહાસનફલપ્રદઃ

કર્મલગ્નસુખાધીશાઃ કર્મસ્થાનગતા યદિ ।
કર્મપો લગ્નસમ્બન્ધી સિંહાસનપતિર્ભવેત્

ગુરુશુક્રશુભાધીશાઃ કેન્દ્રકોણયગા યદિ ।
અનેકયાનસમ્પન્નો મણ્ડલાધિપતિર્ભવેત્

થાનેશકર્મોપગતૌ બલિષ્ટૌ ધર્મેશદૃષ્ટૌ યદિ તદ્યુતૌ વા ।
પરસ્પરક્ષેત્રસમાગતૌ વા સિંહાસનપ્રાપ્તિકરૌ ભવેતામ્

તદ્દશાન્તર્દ્દશાકાલે તદ્રાશિપદશાગમે ।
તદીશભુક્તિસમ્પ્રાસૌ સિંહાસનપતિર્ભવેત્

અથ ભાગ્યવિચારઃ ।
શુભોદયેશૌ સુખરાવાતૌ સુખાધિપો લગ્નગતઃ શુભર્ક્ષે ।
અતીવ સૌખ્યં સમુપૈતિ નિત્યં સપત્નયાતૂ યદિ શત્રુભાગ્યમ્

સપત્નભાવાધિપતૌ તપઃસ્થે શુભૈરદૃષ્ટે બલસંયુતે વા ।
સ્વકીયભાગ્યાદિકમલ્પકાલં દદાતિ શત્રૌ ઉખનાથદાયે

સુખાધિપે શોભનખેટયુક્તે તદીયપાકાન્તમરાતિગં તત્ ।
પાપાન્વિતે તસ્ય દશાવસાને પુનઃ સ્વભાગ્યં સમુપૈતિ સર્વમ્

અથ ક્ષેત્રવિચારઃ ।
ચેત્રસ્થાને શુભક્ષેત્રે તદીશે શુભસંયુતે ।
તત્કારકે તથા પ્રાપ્તે બહુક્ષેત્રધનાન્વિતઃ

ક્ષેત્રેશ્વરે નીચસમ્પન્નભાગે કાલાગ્નિશૂલાન્તકષષ્ટિભાગે ।
પાપાન્વિતે પાપમીક્ષિતે વા ક્ષેત્રાદિનાશં કથયન્તિ તજ્જ્ઞાઃ

લગ્નાધિપસ્ય ગૃહપો શત્રુખેટસ્તત્પાકભુક્તિસમયે ગૃહભૂમિનાશમ્ ।
યનેશભુક્તિસમયે નિજબન્ધુહાનિઃ શાન્યારમાન્દિયુતભુક્તિરનર્થહેતુઃ

વિત્તેશઃ સસુખાધિપો નવમગઃ સૌમ્યાન્વિતઃ સૌમ્યભે
નિક્ષેપં સમુપૈતિ લાભવનપૌ પાપાલરાશિસ્થિતૌ ।
તન્નાથઃ શુભરાશિગઃ શુભયુતો નિક્ષેપસિદ્ધિર્ભવે-
લત્વાભેશઃ સુખરાશિગઃ શુભયુતો નિક્ષેપવિત્તપ્રદઃ

અથ ગૃહવિચારઃ ।
અર્થવ્યયગૃહાધીશા નાશગાઃ પાપસંયુતાઃ ।
યાવાદ્ભિરશુભૈર્યુક્તાસ્તાવદ્ગેહાલસત્વદાઃ

પાપેઽરૌ વા પાપ્દૃષ્ટે સુખે ગેહસુખાર્તિભાક્ ।
નીચેઽરાતૌ વા પાપદૃષ્ટે સુખે સ્યાદ્ગૃહો નરઃ

નીચેઽસ્તગે વા ગેહસ્થે દુઃખામ્ભોધૌ પતિષ્યતિ ।
સુખે પાપે પાપભાક્ સ્યાત્ સુખે મન્દે સુખક્ષયઃ

ગૃહેશે વ્યયગે લગ્નાદેન્યગેહેઽન્યદેસગઃ ।
રન્ધ્રે ગૃહાદ્યભાવો વા ષષ્ઠે જ્ઞાત્યદિસઙ્ગ્રહઃ

અયત્નતો મન્દિરલાભદઃ સ્યત્ ચતુર્થપસ્તત્ર બલાધિકો વા ।
દુઃસ્થાનગો દુષ્ટબલાન્વિતશ્ચેદાલસ્યગેહં ગ્રહપીડિતં વા

ઘટ્ત્રિવ્યયાષ્ટમોપેતા વ્યયવિત્તગૃહાધિપાઃ ।
યાવત્પાપસમોપેતાસ્તાવદ્ગૃહવિનાશદાઃ

લગ્નત્રિકોનકેન્દ્રસ્થા યાવદ્બલસમન્વિતાઃ ।
તાવત્સઙ્ખ્ય્કગેહાનાં સામીચીન્યં વદેદ્ બુધઃ

ચતુર્થભાવાધિપતૌ વિલગ્નાદ્વયયસ્થિતે જિર્ણગૃહં સમેતિ ।
ત્રિકોણકેન્દ્રેપગતે બલાઢ્યે વિચિત્રગેહં રુચિરં તદાહુઃ

તૃતીયે સૌમ્યસમ્યુક્તે ગેહેશે બલસંયુતે ।
ગોપુરાદ્યાંશગે વાઽપિ સમેતિ દૃઢમન્દિરમ્

આજ્ઞાક્રિયાક્ષેત્રવિનાશમાહુરાજ્ઞેશ્વરે ગેહગતે સપાપે ।
ક્રૂરાંશકે મૃત્યુકરાદિભાગ્ રન્ધ્રેશ્વરેણાપિ યુતે તથૈવ

તૃતીયે સય્મ્યસંયુક્તે ગ્ષેશે સ્વબલાન્વિતે ।
લગ્નેશે બલસમ્પૂર્ણે હમ્યે પ્રાકારરસંયુતમ્

પારાવતાંશકે ગેહનાથે ગુવિન્દુવીક્ષિતે ।
ગોપુરાદ્યંશકે વાઽપિ દૈવિકં ગૃહમાદિશેત્

ઇતિ શ્રીનવગ્રહકૃપયા વૈદ્યનાથવિરચિતે જાતકપારિજાત દ્વાદશોઽધ્યાયઃ