જગન્નાથસહસ્રનામસ્તોત્રમ્ · અધ્યાય 1

॥ ૐ શ્રીજગન્નાથાય નમો નમઃ ॥
પ્રાર્થના
દેવદાનવગન્ધર્વયક્ષવિદ્યાધરોરગૈઃ ।
સેવ્યમાનં સદા ચારુકોટિસૂર્યસમપ્રભમ્

ધ્યાયેન્નારાયણં દેવં ચતુર્વર્ગફલપ્રદમ્ ।
જય કૃષ્ણ જગન્નાથ જય સર્વાધિનાયક

જયાશેષજગદ્વન્દ્યપાદામ્ભોજ નમોઽસ્તુ તે

યુધિષ્ઠિર ઉવાચ
યસ્ય પ્રસાદાત્તુ સર્વં યસ્તુ વિષ્ણુપરાયણઃ ।
યસ્તુ ધાતા વિધાતા ચ યશ્ચ સત્યં પરો ભવેત્

યસ્ય માયામયં જાલં ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્ ।
મર્ત્યાંશ્ચ મૃગતૃષ્ણાયાં ભ્રામયત્યપિ કેવલમ્

નમામ્યહં જગતપ્રીત્યા નામાનિ ચ જગત્પતિમ્।
બૃહત્યા કથિતં યચ્ચ તન્મે કથય સામ્પ્રતમ્

ભીષ્મ ઉવાચ
યુધિષ્ઠિર મહાબાહો કથયામિ શૃણુષ્વ મે ।
જગન્નાથસ્ય નામાનિ પવિત્રાણિ શુભાનિ ચ

માયયા યસ્ય સંસારો વ્યાપૃતઃ સચરાચરઃ ।
યસ્ય પ્રસાદાદ્બ્રહ્માણં સૃષ્ટ્વા પાતિ ચ સર્વદા

બ્રહ્માદિદશદિક્પાલાન્ માયાવિમોહિતાન્ ખલુ ।
યસ્ય ચેષ્ટાવરોહશ્ચ બ્રહ્માણ્ડખણ્ડગોચરઃ

દયા વા મમતા યસ્ય સર્વભૂતેષુ સર્વગઃ ।
સત્યધર્મવિભૂષસ્ય જગન્નાથસ્ય સર્વતઃ

કથયામિ સહસ્રાણિ નામાનિ તવ ચાનઘ

અથ શ્રીજગન્નાથસ્ય સહસ્રનામસ્તોત્રમ્ ।
અથ વિનિયોગઃ ।
અસ્ય માતૃકા મન્ત્રસ્ય, વેદવ્યાસો ઋષિઃ, અનુષ્ટુપ્છન્દઃ,
શ્રીજગન્નાથો દેવતા, ભગવતઃ શ્રીજગન્નાથસ્ય પ્રીત્યર્થે
સહસ્રનામ પઠને વિનિયોગઃ ।
ધ્યાનમ્
નીલાદ્રૌ શઙ્ખમધ્યે શતદલકમલે રત્નસિંહાસનસ્થં
સર્વાલઙ્કારયુક્તં નવઘનરુચિરં સંયુતં ચાગ્રજેન ।
ભદ્રાયા વામભાગે રથચરણયુતં બ્રહ્મરુદ્રેન્દ્રવન્દ્યં
વેદાનાં સારમીશં સ્વજનપરિવૃતં બ્રહ્મદારુ સ્મરામિ ॥
શ્રીભગવાનુવાચ
ચતુર્ભુજો જગન્નાથઃ કણ્ઠશોભિતકૌસ્તુભઃ ।
પદ્મનાભો વેદગર્ભશ્ચન્દ્રસૂર્યવિલોચનઃ

જગન્નાથો લોકનાથો નીલાદ્રીશઃ પરો હરિઃ ।
દીનબન્ધુર્દયાસિન્ધુઃ કૃપાલુઃ જનરક્ષકઃ

કમ્બુપાણિઃ ચક્રપાણિઃ પદ્મનાભો નરોત્તમઃ ।
જગતાં પાલકો વ્યાપી સર્વવ્યાપી સુરેશ્વરઃ

લોકરાજો દેવરાજઃ શક્રો ભૂપશ્ચ ભૂપતિઃ ।
નીલાદ્રિપતિનાથશ્ચ અનન્તઃ પુરુષોત્તમઃ

તાર્ક્ષ્યોધ્યાયઃ કલ્પતરુઃ વિમલાપ્રીતિવર્દ્ધનઃ । વર્? તાર્ક્ષ્યધ્વજઃ
બલભદ્રો વાસુદેવો માધવો મધુસૂદનઃ

દૈત્યારિઃ પુણ્ડરીકાક્ષો વનમાલી બલપ્રિયઃ ।
બ્રહ્મા વિષ્ણુઃ વૃષ્ણિવંશો મુરારિઃ કૃષ્ણકેશવઃ

શ્રીરામઃ સચ્ચિદાનન્દો ગોવિન્દઃ પરમેશ્વરઃ ।
વિષ્ણુર્જિષ્ણુર્મહાવિષ્ણુઃ પ્રભવિષ્ણુર્મહેશ્વરઃ

લોકકર્તા જગન્નાથો મહાકર્તા મહાયશાઃ ।
મહર્ષિઃ કપિલાચાર્યો લોકચારી સુરો હરિઃ

આત્મા ચ જીવપાલશ્ચ શૂરઃ સંસારપાલકઃ ।
એકોનૈકો મમપ્રિયો બ્રહ્મવાદી મહેશ્વરઃ

વર્? સર્વપ્રિયો રમાપ્રિયો
દ્વિભુજશ્ચ ચતુર્બાહુઃ શતબાહુઃ સહસ્રકઃ ।
પદ્મપત્રવિશાલાક્ષઃ પદ્મગર્ભઃ પરો હરિઃ

પદ્મહસ્તો દેવપાલો દૈત્યારિર્દૈત્યનાશનઃ ।
ચતુર્મૂર્તિશ્ચતુર્બાહુશ્ચતુરાનનસેવિતઃ

પદ્મહસ્તશ્ચક્રપાણિઃ શઙ્ખહસ્તો ગદાધરઃ ।
મહાવૈકુણ્ઠવાસી ચ લક્ષ્મીપ્રીતિકરઃ સદા

વિશ્વનાથઃ પ્રીતિદશ્ચ સર્વદેવપ્રિયઙ્કરઃ ।
વિશ્વવ્યાપી દારુરૂપશ્ચન્દ્રસૂર્યવિલોચનઃ

વર્ પ્રિયવ્યાપિ
ગુપ્તગઙ્ગોપલબ્ધિશ્ચ તુલસીપ્રીતિવર્દ્ધનઃ ।
જગદીશઃ શ્રીનિવાસઃ શ્રીપતિઃ શ્રીગદાગ્રજઃ

સરસ્વતીમૂલાધારઃ શ્રીવત્સઃ શ્રીદયાનિધિઃ ।
પ્રજાપતિઃ ભૃગુપતિર્ભાર્ગવો નીલસુન્દરઃ

યોગમાયાગુણારૂપો જગદ્યોનીશ્વરો હરિઃ ।
આદિત્યઃ પ્રલયોદ્ધારી આદૌ સંસારપાલકઃ

કૃપાવિષ્ટઃ પદ્મપાણિરમૂર્તિર્જગદાશ્રયઃ ।
પદ્મનાભો નિરાકારઃ નિર્લિપ્તઃ પુરુષોત્તમઃ

કૃપાકરઃ જગદ્વ્યાપી શ્રીકરઃ શઙ્ખશોભિતઃ ।
સમુદ્રકોટિગમ્ભીરો દેવતાપ્રીતિદઃ સદા

સુરપતિર્ભૂતપતિર્બ્રહ્મચારી પુરન્દરઃ ।
આકાશવાયુમૂર્તિશ્ચ બ્રહ્મમૂર્તિર્જલેસ્થિતઃ

બ્રહ્મા વિષ્ણુર્દૃષ્ટિપાલઃ પરમોઽમૃતદાયકઃ ।
પરમાનન્દસમ્પૂર્ણઃ પુણ્યદેવઃ પરાયણઃ

વર્ પુણ્યદેહઃ
ધની ચ ધનદાતા ચ ધનગર્ભો મહેશ્વરઃ ।
પાશપાણિઃ સર્વજીવઃ સર્વસંસારરક્ષકઃ

દેવકર્તા બ્રહ્મકર્તા વષિષ્ઠો બ્રહ્મપાલકઃ ।
જગત્પતિઃ સુરાચાર્યો જગદ્વ્યાપી જિતેન્દ્રિયઃ

મહામૂર્તિર્વિશ્વમૂર્તિર્મહાબુદ્ધિઃ પરાક્રમઃ ।
સર્વબીજાર્થચારી ચ દ્રષ્ટા વેદપતિઃ સદા

સર્વજીવસ્ય જીવશ્ચ ગોપતિર્મરુતાં પતિઃ ।
મનોબુદ્ધિરહઙ્કારકામાદિક્રોધનાશનઃ

વર્ ક્રોધશાતનઃ
કામદેવઃ કામપાલઃ કામાઙ્ગઃ કામવલ્લભઃ ।
શત્રુનાશી કૃપાસિન્ધુઃ કૃપાલુઃ પરમેશ્વરઃ

દેવત્રાતા દેવમાતા ભ્રાતા બન્ધુઃ પિતા સખા ।
બાલવૃદ્ધસ્તનૂરૂપો વિશ્વકર્મા બલોઽબલઃ

વર્ બલોદ્બલઃ
અનેકમૂર્તિઃ સતતં સત્યવાદી સતાઙ્ગતિઃ ।
લોકબ્રહ્મ બૃહદ્બ્રહ્મ સ્થૂલબ્રહ્મ સુરેશ્વરઃ

જગદ્વ્યાપી સદાચારી સર્વભૂતશ્ચ ભૂપતિઃ । વર્? સર્વભુઈપશ્ચ
દુર્ગપાલઃ ક્ષેત્રનાથો રતીશો રતિનાયકઃ

બલી વિશ્વબલાચારી બલદો બલિ-વામનઃ ।
દરહ્રાસઃ શરચ્ચન્દ્રઃ પરમઃ પરપાલકઃ

અકારાદિમકારાન્તો મધ્યોકારઃ સ્વરૂપધૃક્ ।
સ્તુતિસ્થાયી સોમપાશ્ચ સ્વાહાકારઃ સ્વધાકરઃ

મત્સ્યઃ કૂર્મો વરાહશ્ચ નરસિંહશ્ચ વામનઃ ।
પરશુરામો મહાવીર્યો રામો દશરથાત્મજઃ

દેવકીનન્દનઃ શ્રેષ્ઠો નૃહરિઃ નરપાલકઃ ।
વનમાલી દેહધારી પદ્મમાલી વિભૂષણઃ

મલ્લીકામાલધારી ચ જાતીયૂથિપ્રિયઃ સદા ।
બૃહત્પિતા મહાપિતા બ્રાહ્મણો બ્રાહ્મણપ્રિયઃ

કલ્પરાજઃ ખગપતિર્દેવેશો દેવવલ્લભઃ ।
પરમાત્મા બલો રાજ્ઞાં માઙ્ગલ્યં સર્વમઙ્ગલઃ

વર્ રાજા
સર્વબલો દેહધારી રાજ્ઞાં ચ બલદાયકઃ ।
નાનાપક્ષિપતઙ્ગાનાં પાવનઃ પરિપાલકઃ

વૃન્દાવનવિહારી ચ નિત્યસ્થલવિહારકઃ ।
ક્ષેત્રપાલો માનવશ્ચ ભુવનો ભવપાલકઃ

સત્ત્વં રજસ્તમોબુદ્ધિરહઙ્કારપરોઽપિ ચ ।
આકાશઙ્ગઃ રવિઃ સોમો ધરિત્રીધરણીધરઃ

નિશ્ચિન્તો યોગનિદ્રશ્ચ કૃપાલુઃ દેહધારકઃ । વર્ શોકનિદ્રશ્ચ
સહસ્રશીર્ષા શ્રીવિષ્ણુર્નિત્યો જિષ્ણુર્નિરાલયઃ

કર્તા હર્તા ચ ધાતા ચ સત્યદીક્ષાદિપાલકઃ । વર્ શક્રદીક્ષાદિ
કમલાક્ષઃ સ્વયમ્ભૂતઃ કૃષ્ણવર્ણો વનપ્રિયઃ

કલ્પદ્રુમઃ પાદપારિઃ કલ્પકારી સ્વયં હરિઃ ।
દેવાનાં ચ ગુરુઃ સર્વદેવરૂપો નમસ્કૃતઃ

નિગમાગમચારી ચ કૃષ્ણગમ્યઃ સ્વયંયશઃ ।
નારાયણો નરાણાં ચ લોકાનાં પ્રભુરુત્તમઃ

જીવાનાં પરમાત્મા ચ જગદ્વન્દ્યઃ પરો યમઃ ।
ભૂતાવાસો પરોક્ષશ્ચ સર્વવાસી ચરાશ્રયઃ

ભાગીરથી મનોબુદ્ધિર્ભવમૃત્યુઃ પરિસ્થિતઃ ।
સંસારપ્રણયી પ્રીતઃ સંસારરક્ષકઃ સદા

નાનાવર્ણધરો દેવો નાનાપુષ્પવિભૂષણઃ ।
નન્દધ્વજો બ્રહ્મરૂપો ગિરિવાસી ગણાધિપઃ

માયાધરો વર્ણધારી યોગીશઃ શ્રીધરો હરિઃ ।
મહાજ્યોતિર્મહાવીર્યો બલવાંશ્ચ બલોદ્ભવઃ

વર્ બલોદ્ભવઃ
ભૂતકૃત્ ભવનો દેવો બ્રહ્મચારી સુરાધિપઃ ।
સરસ્વતી સુરાચાર્યઃ સુરદેવઃ સુરેશ્વરઃ

અષ્ટમૂર્તિધરો રુદ્ર ઇચ્છામૂર્તિઃ પરાક્રમઃ ।
મહાનાગપતિશ્ચૈવ પુણ્યકર્મા તપશ્ચરઃ

દિનપો દીનપાલશ્ચ દિવ્યસિંહો દિવાકરઃ ।
અનભોક્તા સભોક્તા ચ હવિર્ભોક્તા પરોઽપરઃ

મન્ત્રદો જ્ઞાનદાતા ચ સર્વદાતા પરો હરિઃ ।
પરર્દ્ધિઃ પરધર્મા ચ સર્વધર્મનમસ્કૃતઃ

ક્ષમાદશ્ચ દયાદશ્ચ સત્યદઃ સત્યપાલકઃ ।
કંસારિઃ કેશિનાશી ચ નાશનો દુષ્ટનાશનઃ

પાણ્ડવપ્રીતિદશ્ચૈવ પરમઃ પરપાલકઃ ।
જગદ્ધાતા જગત્કર્તા ગોપગોવત્સપાલકઃ

સનાતનો મહાબ્રહ્મ ફલદઃ કર્મચારિણામ્ ।
પરમઃ પરમાનન્દઃ પરર્દ્ધિઃ પરમેશ્વરઃ

શરણઃ સર્વલોકાનાં સર્વશાસ્ત્રપરિગ્રહઃ ।
ધર્મકીર્તિર્મહાધર્મો ધર્માત્મા ધર્મબાન્ધવઃ

મનઃકર્તા મહાબુદ્ધિર્મહામહિમદાયકઃ ।
ભૂર્ભુવઃ સ્વો મહામૂર્તિઃ ભીમો ભીમપરાક્રમઃ

પથ્યભૂતાત્મકો દેવઃ પથ્યમૂર્તિઃ પરાત્પરઃ ।
વિશ્વાકારો વિશ્વગર્ભઃ સુરામન્દો સુરેશ્વરઃ

વર્ સુરહા ચ
ભુવનેશઃ સર્વવ્યાપી ભવેશઃ ભવપાલકઃ ।
દર્શનીયશ્ચતુર્વેદઃ શુભાઙ્ગો લોકદર્શનઃ

શ્યામલઃ શાન્તમૂર્તિશ્ચ સુશાન્તશ્ચતુરોત્તમઃ ।
સામપ્રીતિશ્ચ ઋક્ પ્રીતિર્યજુષોઽથર્વણપ્રિયઃ

શ્યામચન્દ્રશ્ચતુમૂર્તિશ્ચતુર્બાહુશ્ચતુર્ગતિઃ ।
મહાજ્યોતિર્મહામૂર્તિર્મહાધામા મહેશ્વરઃ

અગસ્તિર્વરદાતા ચ સર્વદેવપિતામહઃ ।
પ્રહ્લાદસ્ય પ્રીતિકરો ધ્રુવાભિમાનતારકઃ

મણ્ડિતઃ સુતનુર્દાતા સાધુભક્તિપ્રદાયકઃ ।
ૐકારશ્ચ પરમ્બ્રહ્મ ૐ નિરાલમ્બનો હરિઃ

સદ્ગતિઃ પરમો હંસો જીવાત્મા જનનાયકઃ ।
મનશ્ચિન્ત્યશ્ચિત્તહારી મનોજ્ઞશ્ચાપધારકઃ

બ્રાહ્મણો બ્રહ્મજાતીનામિન્દ્રિયાણાં ગતિઃ પ્રભુઃ ।
ત્રિપાદાદૂર્દ્ધ્વસમ્ભૂતો વિરાટ્ ચૈવ સુરેશ્વરઃ

વર્ વિરાટશ્ચ
પરાત્પરઃ પરઃ પાદઃ પદ્મસ્થઃ કમલાસનઃ ।
નાનાસન્દેહવિષયસ્તત્ત્વજ્ઞાનાભિનિવૃતઃ

સર્વજ્ઞશ્ચ જગદ્બન્ધુર્મનોજજ્ઞાતકારકઃ ।
મુખસમ્ભૂતવિપ્રસ્તુ વાહસમ્ભૂતરાજકઃ

ઊરોવૈશ્યઃ પદોભૂતઃ શૂદ્રો નિત્યોપનિત્યકઃ ।
જ્ઞાની માની વર્ણદશ્ચ સર્વદઃ સર્વભૂષિતઃ

અનાદિવર્ણસન્દેહો નાનાકર્મોપરિસ્થિતઃ ।
શુદ્ધાદિધર્મસન્દેહો બ્રહ્મદેહઃ સ્મિતાનનઃ

શમ્બરારિર્વેદપતિઃ સુકૃતઃ સત્ત્વવર્દ્ધનઃ ।
સકલં સર્વભૂતાનાં સર્વદાતા જગન્મયઃ

સર્વભૂતહિતૈષી ચ સર્વપ્રાણિહિતે રતઃ ।
સર્વદા દેહધારી ચ બટકો બટુગઃ સદા

વર્ બટુકો
સર્વકર્મવિધાતા ચ જ્ઞાનદઃ કરુણાત્મકઃ ।
પુણ્યસમ્પત્તિદાતા ચ કર્તા હર્તા તથૈવ ચ

સદા નીલાદ્રિવાસી ચ નતાસ્યશ્ચ પુરન્દરઃ ।
નરો નારાયણો દેવો નિર્મલો નિરુપદ્રવઃ

બ્રહ્માશમ્ભુઃ સુરશ્રેષ્ઠઃ કમ્બુપાણિર્બલોઽર્જુનઃ ।
જગદ્ધાતા ચિરાયુશ્ચ ગોવિન્દો ગોપવલ્લભઃ

દેવો દેવો મહાબ્રહ્મ મહારાજો મહાગતિઃ ।
અનન્તો ભૂતનાથશ્ચ અનન્તભૂતસમ્ભવઃ

સમુદ્રપર્વતાનાં ચ ગન્ધર્વાણાં તથાઽઽશ્રયઃ ।
શ્રીકૃષ્ણો દેવકીપુત્રો મુરારિર્વેણુહસ્તકઃ

જગત્સ્થાયી જગદ્વ્યાપી સર્વસંસારભૂતિદઃ ।
રત્નગર્ભો રત્નહસ્તો રત્નાકરસુતાપતિઃ

કન્દર્પરક્ષાકારી ચ કામદેવપિતામહઃ ।
કોટિભાસ્કરસઞ્જ્યોતિઃ કોટિચન્દ્રસુશીતલઃ

કોટિકન્દર્પલાવણ્યઃ કામમૂર્તિર્બૃહત્તપઃ ।
મથુરાપુરવાસી ચ દ્વારિકો દ્વારિકાપતિઃ

વસન્તઋતુનાથશ્ચ માધવઃ પ્રીતિદઃ સદા ।
શ્યામબન્ધુર્ઘનશ્યામો ઘનાઘનસમદ્યુતિઃ

અનન્તકલ્પવાસી ચ કલ્પસાક્ષી ચ કલ્પકૃત્ । વર્ અનન્તઃ કલ્પવાસી
સત્યનાથઃ સત્યચારી સત્યવાદી સદાસ્થિતઃ

ચતુર્મૂર્તિશ્ચતુર્બાહુશ્ચતુર્યુગપતિર્ભવઃ ।
રામકૃષ્ણો યુગાન્તશ્ચ બલભદ્રો બલો બલી

લક્ષ્મીનારાયણો દેવઃ શાલગ્રામશિલાપ્રભુઃ ।
પ્રાણોઽપાનઃ સમાનશ્ચોદાનવ્યાનૌ તથૈવ ચ

પઞ્ચાત્મા પઞ્ચતત્ત્વં ચ શરણાગતપાલકઃ ।
યત્કિઞ્ચિત્ દૃશ્યતે લોકે તત્સર્વં જગદીશ્વરઃ

જગદીશો મહદ્બ્રહ્મ જગન્નાથાય તે નમઃ ।
જગદીશો મહદ્બ્રહ્મ જગન્નાથાય તે નમઃ ।
જગદીશો મહદ્બ્રહ્મ જગન્નાથાય તે નમઃ ।
॥ ઇતિ શ્રીજગન્નાથસહસ્રનામસ્તોત્રમ્ ॥
અથ શ્રીજગન્નાથસહસ્રનામ માહાત્મ્યમ્ ।
એવં નામસહસ્રેણ સ્તવોઽયં પઠ્યતે યદિ ।
પાઠં પાઠયતે યસ્તુ શૃણુયાદપિ માનવઃ

સહસ્રાણાં શતેનૈવ યજ્ઞેન પરિપૂજ્યતે ।
યત્પુણ્યં સર્વતીર્થેષુ વેદેષુ ચ વિશેષતઃ

તત્પુણ્યં કોટિગુણિતં અચિરાલ્લભતે નરઃ ।
જગન્નાથસ્ય નામાનિ પુણ્યાનિ સફલાનિ ચ

વિદ્યાર્થી લભતે વિદ્યાં યોગાર્થી યોગમાપ્નુયાત્ ।
કન્યાર્થી લભતે કન્યાં જયાર્થી લભતે જયમ્

કામાર્થી લભતે કામં પુત્રાર્થી લભતે સુતમ્ ।
ક્ષત્રિયાણાં પ્રયોગેણ સઙ્ગ્રામે જયદઃ સદા

વૈશ્યાનાં સર્વધર્મઃ સ્યાચ્છૂદ્રાણાં સુખમેધતે ।
સાધૂનાં પઠતો નિત્યં જ્ઞાનદઃ ફલદસ્તથા

નાઽપવાદં ન દુઃખં ચ કદા ચ લભતે નરઃ ।
સર્વસૌખ્યં ફલં પ્રાપ્ય ચિરઞ્જીવી ભવેન્નરઃ

શૃણુ રાજન્ મહાબાહો મહિમાનં જગત્પતેઃ ।
યસ્ય સ્મરણમાત્રેણ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

જગન્નાથં લોકનાથં પઠતે યઃ સદા શુચિઃ ।
કલિકાલોદ્ભવં પાપં તત્ક્ષણાત્તસ્ય નશ્યતિ

ઇતિ શ્રીબ્રહ્મપુરાણે ભીષ્મ-યુધિષ્ઠિર-સંવાદે
શ્રીજગન્નાથસહસ્રનામસ્તોત્રં સમાપ્તમ્ ॥