ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.11

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે લક્ષ્મ્યર્ચનનિરૂપણં નામ દશમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 11
હરિરુવાચં ।
નવવ્યૂહાર્ચનં વક્ષ્યે યદુક્તં કશ્યપાય હિ ।
જીવમુત્ક્ષિપ્ય મૂર્ધન્યં નાભ્યાં વ્યોમ્નિનિવેશયેત્

તતોરમિતિ બીજેન દહેદ્ભૂતાત્મકં વપુઃ ।
યમિત્યનેન બીજેન તચ્ચ સર્વ વિનાશયેત્

લમિત્યનેન બીજેન પ્લાવયેત્સચરાચરમ્ ।
વમિત્યનેન બીજેન ચિન્તયેદમૃતં તતઃ

તતો બુદ્વુદમધ્યે તુ પીતવાસાશ્ચતુર્ભુજઃ ।
અહં મતસ્તથાત્માનં ધ્યાનેન પરિચિન્તયેત્

મન્ત્રન્યાસં તતઃ કુર્યાત્ત્રિવિધં કરદેહયોઃ ।
દ્વાદશાક્ષરબીજેન ઉક્તબીજૈરનન્તરમ્

ષડઙ્ગેન તતઃ કુર્યાત્સાક્ષાદ્યેન હરિર્ભવેત્ ।
દક્ષિણાઙ્ગુષ્ઠમારભ્ય મધ્યાઙ્ગુષ્ઠન્દલે ન્યસેત્

મધ્યે બીજદ્વયં ન્યસ્ય ન્યસેદઙ્ગે તતઃ પુનઃ ।
હૃચ્છિરસિ શિખાવર્ંમવક્ક્રાક્ષ્યુદહપૃષ્ઠતઃ

બાહ્વોશ્ચ કરયોર્જાન્વોઃ પાદયોશ્ચાપિ વિન્યસેત્ ।
પદ્માકારૌ કરૌ કૃત્વા મધ્યે ઽઙ્ગુષ્ઠં નિવેશયેત્

ચિન્તયેત્તત્ર સર્વેશં પરં તત્ત્વમનામયમ્ ।
ક્રમાચ્ચૈતાનિ બીજાનિ તર્જન્યાદિષુ વિન્ય સેત્

તતો મૂર્ધાક્ષિવક્ક્રેષુ કણ્ઠે ચ હૃદયે તથા ।
નાભૌ ગુહ્યે તથા જાન્વોઃ પાદયોર્વિન્યસેત્ક્રમાત્

પાણ્યોઃ ષડઙ્ગબીજાનિ ન્યસ્ય કાયે તતો ન્યસેત્ ।
અઙ્ગુષ્ઠાદિકનિષ્ઠાન્તં વિન્યસેદ્વીજપઞ્ચકમ્

કરમધ્યે નેત્રબીજમઙ્ગન્યાસઽપ્યયં ક્રમઃ ।
હૃદયે હૃદયં ન્યસ્ય શિરઃ શિરસિ વિન્યસેત્

શિખાયાં તુ શિખાં ન્યસ્ય કવચં સર્વતસ્તનૌ ।
નેત્રં નેત્રે વિધાતવ્યમસ્ત્રઞ્ચ કરયોર્દ્વયોઃ

તેનૈવ ચ દિશો બદ્ધા પૂજા વિધિમથાચરેત્ ।
હૃદયે ચિન્તયેત્પૂર્વં યોગપીઠં સમાહિતઃ

ધર્મ જ્ઞનં ચ વૈરાગ્યમૈશ્વર્યં ચ યથાક્રમમ્ ।
આગ્નેયાદૌ ચ પૂર્વાદાવધર્માદીંશ્ચ વિન્યસેત્

એભિઃ પરિચ્છન્નતનું પીઠભૂતં તદાત્મકમ્ ।
અનન્તં વિન્સેત્પશ્ચાત્પૂર્વકાયોન્નતં સ્થિતમ્

તતો વિદ્યાત્સરોજાતં દલાષ્ટસમદિગ્દલમ્ ।
સિતાબ્જં શતપત્રાઢ્યં વિપ્રકીર્ણોર્ધકર્ણિકમ્

ધ્યાત્વા વેદાદિના પશ્ચાત્સૂર્યસોમાનલાત્મનામ્ ।
મણ્ડલાનિ ક્રમાદેવમુપર્યુપરિ ચિન્તયેત્

તતઃ પૂર્વાદિદિક્સંસ્થાઃ શક્તીઃ કેશવગોચરાઃ ।
વિમલાદ્યા ન્યસેદષ્ટૌ નવમીં કર્ણિકાગતામ્

એવં ધ્યાત્વા સમભ્યર્ચ્ય યોગપીઠમનન્તરમ્ ।
મનસાવાહ્ય તત્રેશં હરિં શાર્ઙ્ગં ન્યસેત્પુનઃ

હૃદયાદીનિ પૂર્વાદિચતુર્દિગ્દલયોગતઃ ।
મધ્યે નેત્રં તુ કોણેષુ અસ્ત્રમન્ત્રં ન્યસેત્તતઃ

સઙ્કર્ષણાદિબીજાનિ પૂર્વાદિક્રમયોગતઃ ।
દ્વારિ પૂર્વે પરે ચૈવ વૈનતેયં તુ વિન્યસેત્

સુદર્શનં સહસ્રારં દક્ષિણે દ્વારિ વિન્યસેત્ ।
શ્રિયં દક્ષિણતો ન્યસ્ય લક્ષ્મીમુત્તરતસ્તથા

દ્વાર્યત્તરે ગદાં ન્યસ્ય શઙ્ખં કોણેષુ વિન્યસેત્ ।
દેવદક્ષિણતઃ શાર્ઙ્ગં વામે ચૈવ સુધીર્ન્યસેત્

તદ્વત્ખઙ્ગં તથા ચક્રં ન્યસેત્પાર્શ્વદ્વયોર્દ્વયમ્ ।
તતો ઽન્તર્લોકપાલાંશ્ચ સ્વદિગ્ભેદેન વિન્યસેત્

વજ્રાદીન્યાયુધાન્યેવ તથૈવ વિનિવેશયેત્ ।
ઊર્ઘ્વં બ્રિહ્મ તથાનન્તમધશ્ચ પરિચિન્તયેત્

સર્વં ધ્યાત્વેતિ સંપૂજ્ય મુદ્રાઃ સન્દર્શયેત્તતઃ ।
અઞ્જલિઃ પ્રથમા મુદ્રા ક્ષિપ્રં દેવપ્રસાધની

વન્દની હૃદયાસક્તાત્સાર્ધં દક્ષિણતોન્નતા ।
ઊર્ધાઙ્ગુણ્ઠો વામમુષ્ટિર્દક્ષિણાઙ્ગુષ્ઠબન્ધનઃ

સવ્યસ્ય તસ્ય ચાઙ્ગુષ્ઠો યઃ સ ઉદ્ધઃ પ્રકીર્તિતઃ ।
તિસ્રઃ સાધારણા હ્યેતા મૂર્તિભેદેન કલ્પિતાઃ

કનિષ્ઠાદિપ્રમોકેણ અષ્ટૌ મુદ્રા યથાક્રમમ્ ।
અષ્ટાનાં પૂર્વબીજાનાં ક્રમશસ્ત્વવધારયેત્

અઙ્ગુષ્ઠેન કનિષ્ઠાન્તં નામયિત્વાઙ્ગુલિત્રયમ્ ।
મુદ્રેયં નરસિંહસ્ય ન્યુબ્જં કૃત્વા કરદ્વયમ્

સવ્યહસ્તં તથોત્તાનં કૃત્વોર્ધં ભ્રામયેચ્છનૈઃ ।
નવમીયં સ્મૃતા મુદ્રા વરાહાભિમતા સદા

મુષ્ટિદ્વયમથોત્તાનમૃજ્વૈકૈકેન મોચયેત્ ।
ઉત્કુઞ્ચયેત્સર્વમુક્તા અઙ્ગમુદ્રેયમુચ્યતે

મુષ્ટિદ્વયમથો બદ્ધા એવમેવાનુપૂર્વશઃ ।
દશાનાં લોકપાલાનાં મુદ્રાશ્ચ ક્રમયોગતઃ

સુરમાદ્યં દ્વિતીયં ચ ઉપાન્ત્યઞ્ચાન્ત્યમેવ ચ ।
વાસુદેવો બલઃ કામો હ્યનિરુદ્ધો યથાક્રમમ્

પ્રણવસ્તત્સદિત્યેતદ્ હું ક્ષૈં ભૂરિતિ મન્ત્રકાઃ ।
નારાયણસ્તથા બ્રહ્મા વિષ્ણુઃ સિંહો વરાહરાટ્

સિતારુણહરિદ્રાભા નીલશ્યામલ્લોહિતાઃ ।
મેઘાગ્નિમદુપિઙ્ગાભા વર્ણતો નવનામકાઃ

કં ટં પં શં ગરુત્માન્સ્યાજ્જં ખં વં ચ સુદર્શનમ્ ।
ષં ચં ફં ષં ગદાદેવી વં લં મં ક્ષં ચ શઙ્ખકમ્

ઘં ઢં ભં હં ભવેચ્છ્રીશ્ચ ગં જં વં શં ચ પુષ્ટિકા ।
ઘં વં ચ વનમાલા સ્યાચ્છ્રી વત્સં દં સં ભવેત્

છં ડં પં યં કૌસ્તુભઃ પ્રોક્તશ્ચાનન્તો હ્યહમેવ ચ ।
ઇત્યઙ્ગાનિયથાયોગં દેવદેવસ્ય વૈ દશા

ગરુડો ઽમ્બુજસંકાશો ગદા ચૈવાસિતાકૃતિઃ ।
પુષ્ટિઃ શિરીષપુષ્પાભા લક્ષ્મીઃ કાઞ્ચનસન્નિભા

પૂર્ણચન્દ્રનિભઃ શઙ્ખઃ કૌસ્તુભસ્ત્વરુણદ્યુતિઃ ।
ચક્રં સૂર્યસહસ્રાભં શ્રીવત્સઃ કુન્દસન્નિભઃ

પઞ્ચવર્ણનિભા માલા હ્યનન્તો મેઘસન્નિભઃ ।
વિદ્યુદ્રૂપાણિ ચાસ્ત્રાણિ યાનિ નોક્તાનિ વર્ણતઃ

અર્ઘ્યપાદ્યાદિ વૈ દદ્યાત્પુણ્ડરીકાક્ષવિદ્યયા