ગર્ગસંહિતા · શ્લોક 4.20-2

પ્રલમ્બવધમ્
શ્રીનારદ ઉવાચ -
ઇતિ કૃષ્ણસ્તવં શ્રુત્વા માન્ધાતા નૃપસત્તમઃ ।
અયોધ્યાં પ્રયયૌ વીરો નત્વા શ્રીસૌભરિં મુનિમ્

ઇદં મયા તે કથિતં ગોપીનાં ચરિતં શુભમ્ ।
મહાપાપહરરં પુણ્યં કિં ભૂયઃ શ્રોતુમિચ્છસિ

બહુલાશ્વ ઉવાચ -
શ્રુતં તવ મુખાદ્બ્રહ્મન્ ગોપીનાં વર્ણનં પરમ્ ।
યમુનાયાશ્ચ પંચાંગં મહાપાતકનાશનમ્

શ્રીકૃષ્ણઃ સબલઃ સાક્ષાદ્‌‍ગોલોકાધિપતિઃ પ્રભુઃ ।
અગ્રે ચકાર કં લીલાં લલિતાં વ્રજમંડલે

શ્રીનારદ ઉવાચ -
એકદા ચારયન્ગાઃ સ્વાઃ સબલો ગોપબાલકૈઃ ।
ભાંડીરે યમુનાતીરે બાલલીલાં ચકાર હ

વિહારં કારયન્ બાલૈઃ વાહ્યવાહકલક્ષણમ્ ।
વિજહાર વને કૃષ્ણો દર્શયન્ગા મનોહરાઃ

તત્રાગતો ગોપરૂપી પ્રલંબઃ કંસનોદિતઃ ।
ન જ્ઞાતો બાલકૈઃ સોપિ હરિણા વિદિતોઽભવત્

વિહારે વિજયં રામં નેતું કોઽપિ ન મન્યતે ।
ઊવાહ તં પ્રલંબોઽસૌ ભાંડીરાદ્યમુનાતટમ્

અવરોહરણતો દૈત્યો મથુરાં ગંતુમુદ્યતઃ ।
દધાર ઘનવદ્‍રૂપં ગિરીન્દ્ર ઇવ દુર્ગમઃ

બભૌ બલો દૈત્યપૃષ્ઠે સુન્દરો લોલકુણ્ડલઃ ।
આકાશસ્થઃ પૂર્ણચન્દ્રઃ સતડિજ્જલદો યથા

દૈત્યં ભયંકરં વીક્ષ્ય બલદેવો મહાબલઃ ।
રુષાઽહનન્મુષ્ટિના તં શિરસ્યદ્રિં યથાઽદ્રિભિત્

વિશીર્ણમસ્તકો દૈત્યો યથા વજ્રહતો ગિરિઃ ।
પપાત ભૂમૌ સહસા ચાલયન્ વસુધાતલમ્

તજ્જ્યોતિર્નિર્ગતં દીર્ઘં બલે લીનં બભૂવ હ ।
તદૈવ વવૃષુર્દેવાઃ પુષ્પૈર્નન્દનસંભવૈઃ

અભૂજ્જય જયારાવો દિવી ભૂમૌ નૃપેશ્વર ।
એવં શ્રીબલદેવસ્ય ચરિતં પરમાદ્‌ભુતમ્ ।
મયા તે કથિતં રાજન્ કિં ભૂયઃ શ્રોતુમિચ્છસિ

બહુલાશ્વ ઉવાચ -
કોઽયં દૈત્યઃ પૂર્વકાલે પ્રલંબો રણદુર્મદઃ ।
બલદેવસ્ય હસ્તેન મુક્તિં પ્રાપ કથં મુને

શ્રીનારદ ઉવાચ -
શિવસ્ય પૂજનાર્થં હિ યક્ષરાટ્ સ્વવને શુભે ।
કારયામાસ પુષ્પાણાં રક્ષાં યક્ષૈરિતસ્તતઃ

તદપ્યસ્યાપિ જગૃહુઃ પુષ્પાણિ પ્રસ્ફુરંતિ ચ ।
તતઃ ક્રુદ્ધો દદૌ શાપં યક્ષરાડ્ ધનદો બલી

યે ગૃહ્ણંત્યસ્ય પુષ્પાણિ સ્વે ચાન્યે સુરમાનવાઃ ।
ભવિતારોઽસુરાઃ સર્વે મચ્છાપાત્ સહસા ભુવિ

હૂહૂસુતોઽથ વિજયો વિચરન્ તીર્થભૂમિષુ ।
વનં ચૈત્રરથં પ્રાપ્તો ગાયન્ વિષ્ણુગુણાન્પથિ

વીણાપાણિરજાનન્વૈ ગન્ધર્વઃ સુમનાંસિ ચ ।
ગૃહીત્વા સોઽસુરો જાતો ગન્ધર્વત્વં વિહાય તત્

તદૈવ શરણં પ્રાપ્તઃ કુબેરસ્ય મહાત્મનઃ ।
નત્વા તત્પ્રાર્થનાં ચક્રે કૃતાંજલિપુટઃ શનૈઃ

તસ્મૈ પ્રસન્નો રાજેન્દ્ર કુબેરોઽપિ વરં દદૌ ।
ત્વં વિષ્ણુભક્તઃ શાંતાત્મા મા શોકં કુરુ માનદ

દ્વાપરાંતે ચ તે મુક્તિઃ બલદેવસ્ય હસ્તતઃ ।
ભવિષ્યતિ ન સન્દેહો ભાંડીરે યમુનાતટે

શ્રીનારદ ઉવાચ -
હૂહૂસુતઃ સ ગન્ધર્વઃ પ્રલંબોઽભૂન્મહાસુરઃ ।
કુબેરસ્ય વરાદ્‍રાજન્ પરં મોક્ષં જગામ હ

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં માધુર્યખણ્ડે શ્રીનારદબહુલાશ્વસંવાદે
પ્રલમ્બવધો નામ વિંશોઽધ્યાયઃ

હરિઃ ૐ તત્સચ્છ્રીકૃષ્ણાર્પણમસ્તુ ॥
વર્ગઃ :ગર્ગ સંહિતા