દેવી ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 9.32

સાવિત્ર્યુપાખ્યાને કુણ્ડસંખ્યાનિરૂપણમ્
શ્રીનારાયણ ઉવાચ
માયાબીજં મહામન્ત્રં પ્રદત્ત્વા વિધિપૂર્વકમ્ ।
કર્માશુભવિપાકં ચ તામુવાચ રવેઃ સુતઃ

ધર્મરાજ ઉવાચ
શુભકર્મવિપાકાન્ન નરકં યાતિ માનવઃ ।
કર્માશુભવિપાકં ચ કથયામિ નિશામય

નાનાપુરાણભેદેન નામભેદેન ભામિનિ ।
નાનાપ્રકારં સ્વર્ગં ચ યાતિ જીવઃ સ્વકર્મભિઃ

શુભકર્મવિપાકાન્ન નરકં યાતિ કર્મભિઃ ।
કુકર્મણા ચ નરકં યાતિ નાનાવિધં નરઃ

નરકાણાં ચ કુણ્ડાનિ સન્તિ નાનાવિધાનિ ચ ।
નાનાશાસ્ત્રપ્રમાણેન કર્મભેદેન યાનિ ચ

વિસ્તૃતાનિ ચ ગર્તાનિ ક્લેશદાનિ ચ દુઃખિનામ્ ।
ભયઙ્‌કરાણિ ઘોરાણિ હે વત્સે કુત્સિતાનિ ચ

ષડશીતિ ચ કુણ્ડાનિ એવમન્યાનિ સન્તિ ચ ।
નિબોધ તેષાં નામાનિ પ્રસિદ્ધાનિ શ્રુતૌ સતિ

વહ્નિકુણ્ડં તપ્તકુણ્ડં ક્ષારકુણ્ડં ભયાનકમ્ ।
વિટ્કુણ્ડં મૂત્રકુણ્ડં ચ શ્લેષ્મકુણ્ડં ચ દુઃસહમ્

ગરકુણ્ડં દૂષિકુણ્ડં વસાકુણ્ડં તથૈવ ચ ।
શુક્રકુણ્ડમસુક્કુણ્ડમશ્રુકુણ્ડં ચ કુત્સિતમ્

કુણ્ડં ગાત્રમલાનાં ચ કર્ણવિટ્કુણ્ડમેવ ચ ।
મજ્જાકુણ્ડં માંસકુણ્ડં નક્રકુણ્ડં ચ દુસ્તરમ્

લોમકુણ્ડં કેશકુણ્ડમસ્થિકુણ્ડં ચ દુસ્તરમ્ ।
તામ્રકુણ્ડં લોહકુણ્ડં પ્રતપ્તં ક્લેશદં મહત્

ચર્મકુણ્ડં તપ્તસુરાકુણ્ડં ચ પરિકીર્તિતમ્ ।
તીક્ષ્ણકણ્ટકકુણ્ડં ચ વિષોદં વિષકુણ્ડકમ્

પ્રતપ્તકુણ્ડં તૈલસ્ય કુન્તકુણ્ડં ચ દુર્વહમ્ ।
કૃમિકુણ્ડં પૂયકુણ્ડં સર્પકુણ્ડં દુરન્તકમ્

મશકુણ્ડં દંશકુણ્ડં ભીમં ગરલકુણ્ડકમ્ ।
કુણ્ડં ચ વજ્રદંષ્ટ્રાણાં વૃશ્ચિકાનાં ચ સુવ્રતે

શરકુણ્ડં શૂલકુણ્ડં ખડ્ગકુણ્ડં ચ ભીષણમ્ ।
ગોલકુણ્ડં નક્રકુણ્ડં કાકકુણ્ડં શુચાસ્પદમ્

મન્થાનકુણ્ડં બીજકુણ્ડં વજ્રકુણ્ડં ચ દુઃસહમ્ ।
તપ્તપાષાણકુણ્ડં ચ તીક્ષ્ણપાષાણકુણ્ડકમ્

લાલાકુણ્ડં મસીકુણ્ડં ચૂર્ણકુણ્ડં તથૈવ ચ ।
ચક્રકુણ્ડં વક્રકુણ્ડં કૂર્મકુણ્ડં મહોલ્બણમ્

જ્વાલાકુણ્ડં ભસ્મકુણ્ડં દગ્ધકુણ્ડં શુચિસ્મિતે ।
તપ્તસૂચીમસિપત્રં ક્ષુરધારં સૂચીમુખમ્

ગોકામુખ નક્રમુખં ગજદંશં ચ ગોમુખમ્ ।
કુમ્ભીપાકં કાલસૂત્રં મત્સ્યોદં કૃમિતન્તુકમ્

પાંસુભોજ્યં પાશવેષ્ટં શૂલપ્રોતં પ્રકમ્પનમ્ ।
ઉલ્કામુખમન્ધકૂપં વેધનં તાડનં તથા

જાલરન્ધ્રં દેહચૂર્ણં દલનં શોષણં કષમ્ ।
શૂર્પં જ્વાલામુખં ચૈવ ધૂમાન્ધં નાગવેષ્ટનમ્

કુણ્ડાન્યેતાનિ સાવિત્રિ પાપિનાં ક્લેશદાનિ ચ ।
નિયુતૈઃ કિઙ્‌કરગણૈ રક્ષિતાનિ ચ સન્તતમ્

દણ્ડહસ્તૈઃ પાશહસ્તૈર્મદમત્તૈર્ભયઙ્‌કરૈઃ ।
શક્તિહસ્તૈર્ગદાહસ્તૈરસિહસ્તૈઃ સુદારુણૈઃ

તમોયુક્તૈર્દયાહીનૈર્નિવાર્યૈશ્ચ ન સર્વતઃ ।
તેજસ્વિભિશ્ચ નિઃશઙ્‌કૈરાતામ્રપિઙ્‌ગલોચનૈઃ

યોગયુક્તૈઃ સિદ્ધિયુક્તૈર્નાનારૂપધરૈર્ભટૈઃ ।
આસન્નમૃત્યુભિર્દૃષ્ટૈઃ પાપિભિઃ સર્વજીવિભિઃ

સ્વકર્મનિરતૈઃ સર્વૈઃ શાક્તૈઃ સૌરૈશ્ચ ગાણપૈઃ ।
અદૃશ્યૈઃ પુણ્યકૃદ્‌‍ભિશ્ચ સિદ્ધૈર્યોગિભિરેવ ચ

સ્વધર્મનિરતૈર્વાપિ વિતતૈર્વા સ્વતન્ત્રકૈઃ ।
બલવદ્‌‍ભિશ્ચ નિઃશઙ્‌કૈઃ સ્વપ્નદૃષ્ટૈશ્ચ વૈષ્ણવૈઃ

એતત્તે કથિતં સાધ્વિ કુણ્ડસંખ્યાનિરૂપણમ્ ।
યેષાં નિવાસો યત્કુણ્ડે નિબોધ કથયામિ તે

ઇતિ શ્રીમદ્દેવીભાગવતે મહાપુરાણેઽષ્ટાદશસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં નવમસ્કન્ધે
નારાયણનારદસંવાદે સાવિત્ર્યુપાખ્યાને કુણ્ડસંખ્યાનિરૂપણં નામ દ્વાત્રિંશોઽધ્યાયઃ