દેવતાસૂત્ર · ભાગ 12

દેવતાસૂત્ર (ગ્બ્મ્ 1542.5)
એવં મયા શ્રુતમ્ એકસ્મિં સમયે ભગવાં ચ્છ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ સ્મ ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1542.6 ) જેતવને ઽનાથપિણ્ડદસ્યારામે અથાન્યતમા દેવતા અતિક્રાન્તવર્ણા અતિક્રાન્તાયાં રાત્ર્યાં યેન ભગવાંસ્ તેનોપસંક્રાન્તા ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1542.7 ) ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે નિષણ્ણા । અથ તસ્યા દેવતાયા વર્ણાનુભાવેન સર્વં જેતવનં ઉદારેણાવભાસે ન ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1542.8 ) સ્ફુટમ્ અભૂત્ । એકાન્તે નિષણ્ણા સા દેવતા તસ્યાં વેલાયામ્ ઇમાં ગાથામ્ અભાષત
કિં નુ તં નિશિતં શસ્ત્રં કિં વા હાલાહલં વિષં ।
કો નુ પ્રજ્વા લિ તો વહ્નિ કિં વા તદ્ દારુણં તમઃ 1 ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1543.1 )
ભગવાન્ આહ ।
દુષ્ટા વાઙ્ નિશિતં શસ્ત્રં રાગો હાલાહલં વિષં ।
દ્વેષઃ પ્રજ્વાલિતો વહ્નિ ઽવિદ્યા તદ્ દારુણં તમઃ 2
દેવતા પ્રા હ ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1543.2 )
ગૃહીતં કિં નુ મર્ત્યેન કિં વા તદ્ યદ્ ઇહોજ્ઝિતં ।
અભેદ્યં કવચં કિં નુ કિં વા તીક્ષ્ણમ્ ઇહાયુધં । 3
ભગવાન્ આહ ।
ગૃહીતં યત્ સ્વયં દત્તં યદ્ ગૃહે તદ્ ઇહો જ્ઝિ તં । ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1543.3 )
અભેદ્યં કવચં ક્ષાન્તિ પ્રજ્ઞા તીક્ષ્ણમ્ ઇહાયુધમ્ । 4
દેવતા પ્રાહ ।
કો ન્વ્ અસૌ પ્રોચ્યતે ચૌરો ધનં કિં વા સતાં મતં ।
કે વા સદેવકે લોકે પ્રો ચ્ય ન્તે મુષિતા ઇતિ । 5 ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1543.4 )
ભગવાન્ આહ ।
વિતર્કઃ કુશલશ્ ચૌરો ધનં શીલં સતાં મતં ।
તે ચાપિ મુષિતા લોકે યૈઃ શીલં વિનિપાતિતમ્ । 6 ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1543.5 )
દેવતા પ્રાહ ।
કો ન્વ્ અસૌ સુખિતો જ્ઞેય કો વા યઃ પરમેશ્વરઃ
કો વા વિભૂષિતો નિત્યં બ્રૂહિ કો વા વિડંબિતઃ 7
ભગવાન્ આહ । ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1543.6 )
અલ્પેચ્છઃ સુખિતો જ્ઞેયઃ સંતુષ્ટો પરમેશ્વરઃ
શીલવાં વિભૂષિતો નિત્યં ભ્રષ્ટશીલો વિડંબિતઃ 8
દેવતા પ્રાહ ।
કિં સ્વિદ્ અગ્નિર્ ન દહતિ ન ભિ ન ત્તિ ચ મારુતઃ ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1543.7 )
કિં સ્વિન્ ન ક્લેદયન્ત્ય્ આપઃ પ્લાવયન્તો વસુન્ધરામ્ । 9
ભગવાન્ આહ ।
પુણ્યમ્ અગ્નિર્ ન દહતિ ન ભિનત્તિ ચ મારુતઃ
પુણ્યં ન ક્લેદયન્ ત્ય્ આપઃ પ્લાવયન્તો વસુન્ધરામ્ । 10 ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1543.8 )
દેવતા પ્રાહ ।
કિં સ્વિદ્ રાજા ચ ચૌરાશ્ ચ સ્પન્દમાના સમુદ્યતા ।
નાપહર્તું શક્નુવન્તિ સ્ત્રિયા વા પુરુષ સ્ય વા । 11 ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1544.1 )
ભગવાન્ આહ ।
પુણ્યં રાજા ચ ચૌરાશ્ ચ સ્પન્દમાના સમુદ્યતા ।
નાપહર્તું શક્નુવન્તિ સ્ત્રિયા વા પુરુષસ્ય વા । 12
દેવતા પ્રાહ ।
વત્સલો બા ન્ધ વઃ કો ઽસૌ કો વા દુષ્ટાશયો રિપુઃ ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1544.2 )
કિં વા તદ્ દારુણં દુઃખં કિં વા પરમં સુખમ્ । 13

ભગવાન્ આહ ।
વત્સલો બાન્ધવઃ પુણ્યં પાપં દુષ્ટાશયો રિ પુઃ ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1544.3 )
નારકં દારુણં દુઃખં શુદ્ધા ભાવઃ પરમં સુખમ્ । 14
દેવતા પ્રાહ ।
કેનાયમ્ આવૃતો લોકઃ કેન લોકો વશીકૃતઃ
કેન ત્યજતિ મિત્રાણિ કે ન સ્વર્ગં ન ગચ્છતિ । 15 ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1544.4 )
ભગવાન્ આહ ।
અજ્ઞાનેનાવૃતો લોકો મોહેન ચ વશીકૃતઃ
લોભાત્ ત્યજતિ મિત્રાણિ સંગાત્ સ્વર્ગં ન ગચ્છ તિ । 16 ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1544.5 )
દેવતા પ્રાહ ।
કિં તત્ પ્રિયમ્ અપથ્યં ચ કિં વા પથ્યં ન ચ પ્રિયં
કો વા પીડાકરો વ્યાધિઃ કો ઽસાવ્ એકો ભિષગ્ વરઃ । 17
ભગવાન્ આહ ।
કા માઃ પ્રિયા અપથ્યાશ્ ચ મોક્ષઃ પથ્યો ન ચ પ્રિયઃ ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1544.6 )
રાગઃ પીડાકરો વ્યાધિર્ બુદ્ધશ્ ચૈકો ભિષગ્ વરઃ । 18
દેવતા પ્રાહ ।
કેન મિત્રાણિ વર્ધન્તે કે ન શામ્યન્તિ શત્રવઃ ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1544.7 )
કેન સ્વર્ગમ્ અવાપ્નોતિ કેન મોક્ષં ચ ગચ્છતિ । 19
ભગવાન્ આહ ।
ત્યાગાન્ મિત્રાણિ વર્ધન્તે મૈત્ર્યા શામ્યન્તિ શત્રવઃ
શીલા ત્ સ્વર્ગમ્ અવાપ્નોતિ જ્ઞાનાન્ મોક્ષં ચ ગચ્છતિ । 20 ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1544.8 )
દેવતા પ્રાહ ।
ઇદં સંશયમ્ અદ્યાપિ મમ ત્વં છેત્તુમ્ અર્હસિ ।
અસ્માલ્ લોકા ત્ પ રં લોકં કો ગતો ઽત્યન્તવંચિતઃ । 21 ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1545.1 )
ભગવાન્ આહ ।
વિદ્યમાનેષુ ભોગેષુ પુણ્યં યેન ન સંચિતં ।
અસ્માલ્ લોકાત્ પરં લોકં સો ગતો ઽત્યન્તવંચિતઃ । 22
દે વતા પ્રાહ ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1545.2 )
ચિરસ્ય બત પશ્યામિ બ્રાહ્મણં પરિનિર્વૃતં ।
સર્વવૈરભયાતીતં તીર્ણં લોકે વિષક્તિકામ્ ॥ 23
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા સા દેવતા ભગવતો ભા ષિતમ્ ( દ્સ્; ગ્બ્મ્ 1545.3 ) અભિનન્દ્યાનુમોદ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા ભગવતો ઽન્તિકાત્ પ્રક્રાન્તા ॥
અલ્પદેવતાસૂત્ર = અદ્સ્
એવં મયા શ્રુતમ્ એકસ્મિં સમયે ભગવાં ચ્છ્રા વ સ્ત્યાં ( અદ્સ્; ગ્બ્મ્ 1545.4 ) વિહરતિ સ્મ જેતવને અનાથપિણ્ડદસ્યારામે અથાન્યતમા દેવતા અતિક્રાન્તવર્ણા અતિક્રાન્તાયાં રાત્ર્યાં યેન ભ ગવાંસ્ ( અદ્સ્; ગ્બ્મ્ 1545.5 ) તેનોપસંક્રાન્તા ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વૈકાન્તે નિષણ્ણા અપીદાનીં તસ્યા દેવતાયા વર્ણા નુ ભાવેન ( અદ્સ્; ગ્બ્મ્ 1545.6 ) સર્વં જેતવનં ઉદારેણાવભાસેન સ્ફુટમ્ અભૂત્ । એકાન્તે નિષણ્ણા સા દેવતા તસ્યાં વેલાયાં ગાથામ્ અભાષત ॥
કિં શી લાઃ કિંસમાચારાઃ કે ગુણાઃ કેન કર્મણા । ( અદ્સ્; ગ્બ્મ્ 1545.7 )
કે .એ .ઇહાદિ .. પ્રાજ્ઞાઃ કે જના સ્વર્ગગામિનઃ 1
તસ્યા શાસ્તા વ્યાકાર્ષી દેવતા .. .. .. .. ..ઃ ( અદ્સ્; ગ્બ્મ્ 1545.8 )
શ્રૂયતાં દેવતે મહ્યં યે જના સ્વર્ગગામિનઃ 2
પ્રાણાતિપાતાદ્ વિરતા સુશીલાઃ સંયમે રતાઃ
યેન હિંસન્તિ ભૂતાનિ તે જનાઃ સ્વર્ગગામિનઃ 3