દશશ્લોકી · અધ્યાય 1
॥ અથ દશશ્લોકી ॥
ન ભૂમિર્ન તોયં ન તેજો ન વાયુઃ
ન ખં નેન્દ્રિયં વા ન તેષાં સમૂહઃ ।
અનેકાન્તિકત્વાત્ સુષુપ્ત્યેકસિદ્દઃ
તદેકોઽવશિષ્ટઃ શિવઃ કેવલોઽહમ્
ન વર્ણા ન વર્ણાશ્રમાચારધર્મા
ન મે ધારણાધ્યાનયોગાદયોપિ ।
અનાત્માશ્રયાહંમમાધ્યાસહાનાત્
તદેકોઽવશિષ્ટઃ શિવઃ કેવલોઽહમ્
ન માતા પિતા વા ન દેવા ન લોકા
ન વેદા ન યજ્ઞા ન તીર્થ બ્રુવન્તિ ।
સુષપ્તૌ નિરસ્તાતિશૂન્યાત્મકત્વાત્
તદેકોઽવશિષ્ટઃ શિવઃ કેવલોઽહમ્
ન સાખ્યં ન શૈવં ન તત્પાઞ્ચરાત્રં
ન જૈનં ન મીમાંસકાદેર્મતં વા ।
વિશિષ્ટાનુભૂત્યા વિશુદ્ધાત્મકત્વાત્
તદેકોઽવશિષ્ટઃ શિવઃ કેવલોઽહમ્
ન ચોર્ધ્વ ન ચાધો ન ચાન્તર્ન બાહ્યં
ન મધ્યં ન તિર્યં ન પૂર્વાઽપરા દિક્ ।
વિયદ્વ્યાપકત્વાદખણ્ડૈકરૂપઃ
તદેકોઽવશિષ્ટઃ શિવઃ કેવલોઽહમ્
ન શુક્લં ન કૃષ્ણં ન રક્તં ન પીતં
ન કુબ્જં ન પીનં ન હ્રસ્વં ન દીર્ઘમ્ ।
અરૂપં તથા જ્યોતિરાકારકત્વાત્
તદેકોઽવશિષ્ટઃ શિવઃ કેવલોઽહમ્
ન શાસ્તા ન શાસ્ત્રં ન શિષ્યો ન શિક્ષા
ન ચ ત્વં ન ચાહં ન ચાયં પ્રપઞ્ચઃ ।
સ્વરૂપાવબોધો વિકલ્પાસહિષ્ણુઃ
તદેકોઽવશિષ્ટઃ શિવઃ કેવલોઽહમ્
ન જાગ્રન્ ન મે સ્વપ્નકો વા સુષુપ્તિઃ
ન વિશ્વૌ ન વા તૈજસઃ પ્રાજ્ઞકો વા ।
અવિદ્યાત્મકત્વાત્ ત્રયાણં તુરીયઃ
તદેકોઽવશિષ્ટઃ શિવઃ કેવલોઽહમ્
અપિ વ્યાપકત્વાત્ હિતત્વપ્રયોગાત્
સ્વતઃ સિદ્ધભાવાદનન્યાશ્રયત્વાત્ ।
જગત્ તુચ્છમેતત્ સમસ્તં તદન્યત્
તદેકોઽવશિષ્ટઃ શિવઃ કેવલોઽહમ્
ન ચૈકં તદન્યદ્ દ્વિતીયં કુતઃ સ્યાત્
ન કેવલત્વં ન ચાઽકેવલત્વમ્ ।
ન શૂન્યં ન ચાશૂન્યમદ્વૈતકત્વાત્
કથં સર્વવેદાન્તસિદ્ધં બ્રવીમિ
॥ ઇતિ શ્રીમદ્ શંકરાચાર્યવિરચિતં દશશ્લોકી સમાપ્તં ॥
મૂળ પાઠ: daśaślokī · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0