Buddhist stotras · ભાગ 118
અનપરાદ્ધસ્તોત્ર ઓf માતૃચેટ (મેત્રે: શાર્દૂલવિક્રીડિત, ઇન્ચોમ્પ્લેતે;
હર્ત્મન્ન્ 1988: પ્. 74 ff.; તેxત્ રેચોન્સ્ત્રુચ્તિઓન્ હેરે ઇન્ચ્લુદેસ્ થે
fરગ્મેન્ત્ હોએર્ન્લે 149।250 (=બ્રિતિસ્હ્ લિબ્રર્ય્, ઓર્. 15009।149) નોત્ યેત્ અવૈલબ્લે fઓર્ થે ઓરિગિનલ્ એદિતિઓન્)
x x x x x x x x x x x x ત્ કર્મણ્યતામ્ આહૃતાઃ ॥ 10
કઃ કસ્યાનુશયસ્ય ભે x x x x x x ર્યવૈશેષિકો
યો યસ્મિં પ્રવિભજ્ય વિ x x x x x x કભેદસ્ ત્વયા ।
કો વા તત્ર તથા તથા ક્. x દધત્ સિદ્ધિં ન સંપ્રાપ્તવાં
જિજ્ઞાસાપિ ન ચેદ્ ઇહાસ્ત્ય્. ય્. x x x x x x x x x ॥ 11
x x સ્યાશુભયા દયાપર્. ચ્. ય્. x x x x x x x
x x x x x માનયોઃ પ્રવિચયાદ્વૈધાપથાજ્ઞાનયોઃ ।
દૃષ્ટીનામ્ અપિ શુ x x x x x x x x x x x x x
x x x વિહિતાવધ્. x x x x x x x x x x x ॥ 12
યન્ નાધીઃ શમથો રથો ઽદિતિમિરા દૃષ્ટિઃ પુરાસ્સારિણી
x x x x x x x x x x x x x x x x x x x ।
x x x x x વગ્રહો નિરુપધા x x વરઃ સાધનં
નિર્વાણં દિગપજ્ઞ્. x x x x x x .ઓપદેષ્ટા સ્વયમ્ ॥ 13
યાનં સ x x x x x x x x x x x x x x x x
x x x x x x x .આભિવિવૃતો દિઙ્ નિર્ભયા દર્શિતા ।
દત્તં પન્થ્ય્. x x x x x x x યં સન્દર્શિ x x x નાં
નિર્યાતું યદિ ન્. x x x x x x x ર્ય. કિમ્ અન્યત્ ત્વયા ॥ 14
કઃ કાંક્ષાં ક્વ ચ x x યસ્ય ભવતા નાપાકૃતઃ સંશયઃ
કસ્ તે શાસનમ્ આશૃતો ઽતન x x x x x નાન્ મુક્તવાન્ ।
કઃ શક્યઃ પથિ સંનિયોક્તુ x x x x .ય્. સિ નાનુગ્રહં
કિં તદ્ ભૂતમ્ અદર્શિ યં ન બહુશો x x x x x x x ॥ 15
કો ઽર્થિત્વં તવ ધર્મમ્ અભ્યુપગતો ય x x x x x x
કો વા કસ્ય ગુ x સ્ય ભાજનમ્ અભૂદ્ યસ્મિં સ નાપાદિતઃ ।
કસ્યાભિત્વ x x x x x x x x x x x x x લ્. કૃથાઃ
પ્રાપ્તે વા ક ઉપે x x x x x x લોકાન્ત x x પિ તે ॥ 16
x ષાં ચિત્ સ્વયમ્ [અ]ભ્ય્[ઉ]પેત્ય્[અ] ક્[અ]થિતં કે ચિચ્ ચિર્. x ર્પિતા
x x x x x x x x x ત્. મિરાસ્ તત્રૈવ કે ચિત્ કૃતાઃ ।
આય x x x x x x x x x x x x x .આત્રીકૃતાઃ
પ્રભ્રષ્ટેષ્વ્ અ x x x x x x x x x x x x x x x ॥ 17
x તિથ્યં કૃ x x મ્ ઉત્તમધનૈર્ અભ્યાગતેભ્ય x x
x x x x x x x x x x સુખં ભવ્યો x x x x x ।
x x x x x x x x x x x x x x x x x x x
x x x x x x ક્. તો મનસિ તે ધર્મધ્વજા ભ્. x x ॥ 18
x x x x મ્ ઉપેત્ય યે ઽપ્ય્ ઉપ x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x x x x x x x x ।
x x x x x x x x x x x x x x x x x x x
x x x શરણાઃ શરણ્યશર x x x x x x x x ॥ 19
x x x x x x x કારમ્ અશઠો x x x x x x x
x x x x x x x x .ય્. પગમૈર્ ધર્માય્. x x x x ।
નેત્રે વૃષ્ટમ્ અભ્. x x x x ખ્. વ્.ઃ સદ્ધર્મ x x x x
x x x x x x x x x x x .આઃ સદ્ધર્મમ્ ઉદ્. x x x ॥ 20
x x x x x x ત્મને વિદધતા કિં સ્ત્રીજનો વર્જિતો
યૂનઃ સ્થાપયિતા શિવે ઽધ્વનિ બહિઃ કિં બાલવૃદ્ધાઃ કૃતાઃ ।
પ્રસ્વસ્થા[ન્ ઉ]પકર્ષતા પરિહૃતાઃ કિં ક્ષિપ્તમત્તાતુરાસ્
તત્ કિં વ્ અન્તરમ્ અસ્તિ યત્ર ન ચ તે સૂક્ષ્મઃ પ્રવિષ્ટો નયઃ ॥ 21
કિં x .આસ્વ્ અપિ x x તં ન x x રં માયાસુ માયાવિનઃ
કિં વીર્યં પ્રતિ નાન્તદોષરહિતસ્ તન્ત્રીનયો વર્ણિતઃ ।
કિં કાલા મનસો ન નિશ્રયશમોપેક્ષાશ્રયા દેશિતા
લભ્ય ત્વા કિમ્ અકુર્વતા ન તુ જગદ્ યુક્તં ત્વયા શ્રેયસા ॥ 22
દોષા[ન્વે]ષણ x x x x x x x x .એ ગુણાન્વેષણં
કિં પાપાય સમુદ્યતેષુ સતતં ન ત્વં હિતાયોદ્યતઃ ।
સુપ્તે જાગરિકાં કિમ્ અ x x x x x x x x x x x
કિં ખિન્નો ઽસિ જ[ન]સ્ય નાસ્ય વિનયાયાનાથકેશગ્રહાત્ ॥ 23
કિં સેવાવમતે જ્[અન્]એ પિ x .ર્.(?) x x x x x x x x
x x પ્ત્[આ] ન જિઘાંસવઃ સ્વસુતવં ન સ્વીકૃતા વ્યુત્થિતાઃ ।
કિં રૌદ્રેષુ કૃપાલુતા ન વિવૃત્[આ] જ્. .મ્. .ઉ x x x x
x x x x x x x તં સદ્ અપિ તે કિં તજ્ જગદ્ વક્ષ્યતિ ॥ 24
સર્વં તે સુવિચિન્તિતં સુચરિતં સુવ્યાહૃતં ચ પ્રભો
[સ]ર્વં ચ્[ઐ]વ વિલો[કનં તવ] x x [લો]કાનુકમ્પામયમ્ ।
દગ્ધાસ્ તે કુમતાન્ધકારવિહતા યે તે તિરો ઽવસ્થિતા
યે ત્વા ન્[આથ]મ્ અપાશ્રિત્[આસ્] તુ x x x મારસ્ય તે ઽભ્યુન્નતાઃ ॥ 25
સ્તુત્વા ત્વા યદ્ ઉપાર્જિતં જિતકલે સત્પુણ્યપણ્યં મયા
તેનાસ્તૂદ્ધૃતજન્મનિર્મમ x x જન્મેદમ્ અન્ત્યં મમ ।
સંસારે નિવસન્તિ યે ઽપિ વિધૃતાસ્ તૈસ્ તૈર્ વિબન્ધૈર્ જના
મા રત્નત્રય[સ]ં[શ્]રયક્ષણમ્ ઋતે જન્મા[નિ] તેષાં ત્વ્ x x ॥ 26
અનપરાદ્ધસ્તોત્રં સમાપ્તં કૃતિર્ આચાર્યસ્થવિરમાતૃચેટસ્ય ॥
ઉન્ક્નોwન્ સ્તોત્ર (મ્સ્. fઓઉન્દ્ ઇન્ છર્ખ્લિક્ અત્ થે સોઉથેર્ન્ રોઉતે ઓf થે સિલ્ક્ રોઅદ્,
સ્ચ્રિપ્ત્ ઓf થે 4થ્।5થ્ ચેન્તુરિએસ્; ઇન્ચોમ્પ્લેતે; હર્ત્મન્ન્ 1988: 90)
x ... [અ]દ્ભુતગુણે ત્વયિ કલ્યાણચેતસિ ।
વિક્ક્રિયાં નાસ્પદં લેભે યથા ધ્. ... ॥
x+1 ... ષ્ટતે કશ્ ચિત્ ત્વય્ય્ અસાધુત્વમ્ એવ તુ ।
કૃપાયસે ઽધિકતરં માતેવાત્મજમ્ આતુરમ્ ॥
x+2 [પરદુઃ]ખાનપેક્ષીદં સ્વદુઃખૈકાતુરં જગત્ ।
ત્વં સ્વદુઃખાન્ય્ અનાદૃત્ય પરદુઃખાતુરઃ સદા ॥
x+3 ... દુઃખાનિ સ્વપ્રાણાતિવ્યયૈર્ અપિ ।
યા તે પ્રીતિર્ અભૂત્ સાધો સા તેષામ્ અપિ નાભવત્ ॥
x+4 ... [લો]કો ઽયં ન તથા પીડ્યતે યથા ।
કૃપાપેશલસંતાનઃ પીડ્યસે ત્વં પરાર્તિભિઃ ॥
x+5 ... છત્રૌ પુત્રે વાનુગ્રહાન્તરમ્ ।
કૃપાવિષ્ટમતેર્ અક્ષ્ણોઃ સવ્યદક્ષિણયોર્ ઇવ ॥
x+6 ... વહેત્ મૂર્ધ્ના મુને પાદરજાંસ્ય્ અપિ ।
કરુણાનિકષોદ્ગારિ યસ્ય તે સર્વ્વચેષ્ટિતં ॥
x+7 ... ખેદ્યમાનો ઽપિ ચ્છિદ્યમાનો ઽપિ ચાસકૃત્ ।
નાયાસીદ્ વિક્ક્રિયાં ધીર ગ્રહાક્ક્રાન્ત ઇવોડુરાક્ ॥
x+8 ... વ્યસનાવર્તે કરુણા સત્વવત્સલા ।
ન તત્યાજ ક્ષણમ્ અપિ ત્વાં ધર્માન્ ઇવ ધર્મતા ॥
x+9 ... ન્[ઇ]ત્યાનુબદ્ધં ચ ત્વાં દોષા અક્ષમાદયઃ ।
નોત્સેહિરે સમાવેષ્ટું ત ... ॥
પ્રણામસ્તવ (ગિલ્ગિત્ fઇન્દ્સ્, મેત્રે મત્તમયૂરી, ઇન્ચોમ્પ્લેતે; હર્ત્મન્ન્ 1997)
x x x x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x x ।
x x x x x (વિચિકિ)ત્સાતિમિરઘ્નં
ચક્રે મૂર્ધ્ના તં જિનસૂર્યં પ્રણમામિ ॥
x+1 ગમ્ભીરત્વાદ્ અપ્ય્ ઉપતિ x x x x ઃ
x મ્યાગ્રાણાં સંકલિતાનિ સ્ખલિતાનિ ।
સ્વાખ્યાતત્વાદ્ અપ્ય્ ઉપતેરુશ્ ચ યુવ ઃ
x x x x x મિતમ્ અત્યદ્ભુતબુદ્ધિમ્ ॥
x+2 કસ્ તં મૂર્ધ્ના વાદિવરિષ્ઠં ન નમસ્યેત્
સ્વાખ્યાતત્વાત્ સા[ગરગ]મ્ભીરતરાર્થમ્ ।
અદ્યાજ્ઞાતં યસ્ય મતં દ્વ્યઙ્ગુલધીભિઃ
ક્લેશાવેશક્ષિપ્ર x x x પ્રમદાભિઃ ॥
x+3 મૃત્યુસ્કન્ધક્લેશસુરાખ્યાન્ ઇહ મારાન્
ક્ષાન્તિજ્ઞાનાત્યન્તનિરોધાસ્ત્ર x x ઃ ।
જિગ્યે સાક્ષાદ્ યઃ સ તથાજીજપદ્ અન્યાન્
નાભ્યર્ચેત્ તં કો ઽવસિતાત્માર્થપરાર્થમ્ ॥
x+4 આદીપ્તાનાં સન્ત x x x x યકૃદ્ભિર્
યઃ સત્ત્વાનાં ક્લેશમહાપાવકવેગૈઃ ।
શાન્તિં ચક્રે ધર્મશિવામ્બુવ્યતિસર્ગૈસ્
તં વન્દે [ઽહં] x x જલૌઘં મુનિમેઘમ્ ॥
x+5 કાન્તાવક્ત્રોદ્વીક્ષણદીક્ષાક્ષણમગ્નં
મારસ્યાજ્ઞા .ઇ x x x [અ]ભ્યુપયાતમ્ ।
ચક્રે નન્દં યઃ સ ભુજિષ્યં શિરસાહં
વન્દે યુક્તં તં પતિતા x x x x ઃ ॥
x+6 દેશાદેશાવેશવશાત્ ક્રોધહુતાશ-
જ્વાલામાલામધ્યગતો યો ઽઙ્ગુલિમાલમ્ ।
ક્ષે x x x x x x x ચ્છ્લિષ્ટનિપાતં
તં કાન્તારોત્તારણધુર્યં પ્રણતો ઽહમ્ ॥
x+7 ચક્રે ગત્વા શાન્તવનાન્તામ્ ઉરુબિલ્વાં
કેશક્લેશાપોદ્ધરણં યો જતિલાનામ્ ।
તસ્મૈ સિદ્ધાયોત્તમવિદ્યાધરરાજ્ઞે
નાનાદૃષ્ટિક્લેશવિષઘ્નાય નમો ઽસ્તુ ॥
x+8 ઋદ્ધ્યા કાંશ્ ચિત્ કાંશ્ ચિદ્ અમોઘૈર્ ઉપદેશૈશ્
ચિત્તાદેશૈઃ કાંશ્ ચિદ્ ઉપાયૈર્ અપરૈશ્ ચ ।
નાનારૂપૈર્ યઃ સ વિનિન્યે નરદમ્યાંસ્
તં વન્દે ઽહં લોકમહાસારથિમ્ એકમ્ ॥
x+9 તૃષ્ણાનદ્યાં દોષરયચ્છિન્નતટાયાં
દૃષ્ટિગ્રાહાનેકભયાયાં પતિતાનામ્ ।
પ્રજ્ઞાહસ્તં યં સ કૃપાદીર્ઘમ્ અયચ્છત્
તં ત્રાતારં તારયિતારં પ્રણતો ઽહમ્ ॥
x+10 મિથ્યાજ્ઞાનાવેશવશાનામ્ અવશાનાં
જન્માવર્તાવિદ્ધગતીનામ્ અગતીનામ્ ।
યઃ સત્ત્વાનાં નિઃસરણોપાયમ્ અપાય-
પ્રાગ્ભારાણામ્ આહ હિતૈષી સ ગતિર્ મે ॥
x+11 લોકસ્યૈવં નિષ્પ્રતિકારાન્ ઉપકારાંશ્
ચક્રે ગત્વા યઃ સ બલાત્કારસુહૃત્ત્વમ્ ।
મિત્રં નાથં બાન્ધવમ્ આર્યં ગુરુમ્ ઈશં
ભૂયો ભૂયસ્ તં હ્ય્ અવિતૃપ્તહ્ પ્રણમામિ ॥
x+12 ભક્ત્યાપારાદ્ બુદ્ધગુણામ્ભોનિધિમધ્યાદ્
ઉદ્ધૃત્યેમં બિન્દુમ્ અવૈકં યદ્ અવાપ્તમ્ ।
અદ્યાસ્માભિઃ પુણ્યમ્ અતસ્ સન્તુ સમાંશાત્
સર્વે સત્ત્વા ધર્મસતત્ત્વામૃતભાજઃ ॥
॥ પ્રણામસ્તવઃ ॥
સત્ત્વારાધનસ્તવ (મેત્રે: વસન્તતિલકા, શાર્દૂલવિક્રીડિત,
મન્દાક્રાન્તા; લ્éવિ 1929)
3 [સત્ત્વોપ]કારમ્ અધિકૃત્ય ગતો ઽસ્મિ સિદ્ધિં
સત્ત્વાર્થમ્ એવ તનુમ્ એષ સમુદ્વહામિ ।
સત્ત્વાન્ હિનસ્તિ મનસાપિ હિ યઃ સ કસ્માન્
મામ્ એવ સંશ્રયતિ યો મયિ નિર્વ્યપેક્ષઃ ॥
4 પૂજા તુ સા ભવતિ સત્ત્વહિતેક્ષણાપિ
પૂજ્યસ્ય યા મ્નસિ તુષ્ટિમ્ ઉપાદદાતિ ।
હિંસાત્મિકા પરવિહેઠનસમ્ભવા વા
પૂજા ન પૂજ્યમ્ અનુગચ્છતિ સંસ્કૃતાપિ ॥
5 દારાઃ સુતાશ્ ચ વિભવાશ્ ચ મહત્ત્વરાજ્યં
માંસાનિ શોણિતવશે નયને શરીરમ્ ।
યેષાં પ્રિયત્વમ્ અધિકૃત્ય મયોજ્ઝિતાનિ
યસ્ તાન્ વિહેઠયતિ તેન વિહેઠિતો ઽહમ્ ॥
6. સત્ત્વોપકારપરમા હિ મમાગ્રપૂજા
સત્ત્વાપકારપરમશ્ ચ પરાભવઃ સ્યાત્ ।
x x x x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x x x ॥
7 સત્ત્વાન્ પ્રાપ્ય મયા કૃતાનિ કુશલાન્ય્ આરાધિતાસ્ તાયિનઃ
પ્રાપ્તાઃ પારમિતાશ્ ચ સત્ત્વસમિતેર્ એવાર્થમ્ આતિષ્ઠતા ।
સત્ત્વાર્થેન સમુદ્યતેન મનસા મારસ્ય ભગ્નં બલમ્
સત્ત્વૈર્ એવ તથા તથા વિરચિતં યેનાસ્મિ બુદ્ધઃ કૃતઃ ॥
8 કસ્મિન્ વસ્તુનિ સિધ્યતામ્ ઇહ કૃપા મૈત્રી ચ ક્વાલમ્બ્યતાં
ક્વોપેક્ષામુદિતાદિવસ્તુવિષયાઃ કસ્મિન્ વિમોક્ષદયઃ ।
કસ્યાર્થે કરુણાપરેણ મનસા ક્ષાન્તિશ્ ચિરમ્ ભાવિતા
ન સ્યુર્ જન્મનિ જન્મનિ પ્રિયવિધૌ મિત્રં યદિ પ્રાણિનઃ ॥
9 સત્ત્વા એવ ગજાદિભાવગતયો દત્તા મયાનેકશઃ
સત્ત્વા એવ ચ પાત્રતામ્ ઉપગતા દેયં મયા ગ્રાહિતાઃ ।
સત્ત્વૈર્ એવ વિચિત્રભાવગમનાદ્ અસ્મત્કૃપા વર્ધિતા
સત્ત્વાન્ એવ ન પાલયામિ યદિ ચેત્ કસ્યાર્થમ્ અર્થઃ કૃતઃ ॥
10 સંસારે વ્યસનાભિપાતબહુલે ન સ્યુર્ યદિ પ્રાણિનો
જન્માવર્તવિડમ્બનેન યમલોકં પ્રાપ્ય સાત્મીકૃતાઃ ।
સંસારાત્ તરણં ચ સૌગતમ્ ઇદં મહાત્મ્યમ્ અત્યદ્ભુતં
કસ્યાર્થેન સમીહિતં યદિ ન મે સત્ત્વા ભવેયુઃ પ્રિયાઃ ॥
11 યાવચ્ ચેદં જ્વલતિ જગતઃ શાસનં શાસનં મે
તાવત્ સ્થેયં પરહિતપરૈર્ આત્મવદ્ભિર્ ભવદ્ભિઃ ।
શ્રુત્વા શ્રુત્વા {ચ?} મમ વિચરિતં સત્ત્વહેતોર્ અખિન્નૈઃ
ખેદઃ કાર્યો ન ચ તનુમ્ ઇમામ્ ઉક્તસારાં ભવદ્ભિઃ ॥
સમ્યક્સમ્બુદ્ધભાષિતં સત્ત્વારાધનં નામ મહાયાનસૂત્રાન્તં સમાપ્તમ્ ॥
"બેઇનમેન્ બુદ્ધસ્" (સ્છ્લિન્ગ્લોff 1955: 82f.)
x x x x x [ત્]ર્[ઐવિ]દ્યસ્ ત્રિકાલજ્ઞ[સ્] ત્ર્[ઇ] x x ।
[ત્રિપ્રા]તિહારિસંપન્નસ્ ત્રિસ્કન્ધપદદેશિક[ઃ] ॥ (8)
x x x નિર્જ્વરો નેતા નિર્મમો નિરહઙ્કૃ[તઃ] ।
x x x x x x x ચ નિરવદ્ય ઽથ નિર્ભવઃ ॥ 9
... નરોત્તમઃ (10બ્)
વિદ્ય્[આચરસંપન્નઃ] x x x x x x વ્[ઇ]રાટ્ ।
વિનીતચિત્તો x x x x x [પદ]વિદાં વરઃ ॥ 11
શમિતા શાન્તપાપ[કઃ] [શીતભૂ]તઃ શિવંકરઃ ।
શાસ્તા શરણ્યો જગત્[અઃ] x x x x x x .આદઃ ॥ 12
શ્[રમ]ણ્યલક્ષન[ઃ] [શ્]રીમા[ન્] (13અ)
... [લો]કહિતે રત[ઃ] (15બ્)
[સર્વભૂત્]આનુકમ્પકઃ (16બ્)
x x x x x x x x x x x x શિવઃ સુખી ।
તીર્ણ x x x x x x x x x x [મ]નોરથ[ઃ] 17
મુનયસ્તવ (સ્છ્લિન્ગ્લોff 1955: 85-88, ઇન્ચ્લુદિન્ગ્ થે અદ્દિતિઓન્સ્ ઓf પૌલ્ય્
ઇન્ જ 1957: 304 અન્દ્ 1959: 227 અન્દ્ થે ઉન્પુબ્લિસ્હેદ્ fરગ્મેન્ત્
પેલ્લિઓત્ સ્ક્ત્. બ્લેઉ 164)
મુનયે લોકનાથાય નરવીરાય ધીમતે ।
સર્વસત્ત્વાશયજ્ઞાય નમસ્ તસ્મૈ મહર્ષયે ॥ 1
યેન દૃષ્ટ્વા જગદ્ ઇદં પ્રદીપ્તં ક્લેશવહિના ।
[શમિ]તં જ્ઞાનતોયેન નમસ્ તસ્મૈ હિતૈષિણે ॥ 2
યસ્ય ન સ્ખલિતં કિંચ્[ઇ]દ્ [વા]ક્છરીરમનોમયમ્ ।
સર્વદોષવિમુક્તાય નમો ઽસ્ત્વ્ અક્લિષ્ટકર્મણે ॥ 3
યસ્ તીર્ણો જ્ઞાનબાહુભ્યાં વિપુલં જ્ઞેયસાગરમ્ ।
નમસ્ તસ્મૈ નરેન્દ્રાય વિક્રમાતુલબુદ્ધયે ॥ 4
યેન કૃત્સ્નમ્ ઇદં જ્ઞેયં દૃષ્ટ્વા સ્વમતિચક્ષુષા ।
સર્વધર્મવિદે તસ્મૈ નમો ઽસ્ત્વ્ અમલચક્ષુષે ॥ 5
યઃ શ્રેષ્ઠઃ સર્વસત્ત્વાનાં ભાગ્યરૂપગોણોદ્ભવૈઃ ।
દ્વિપઞ્ચબલિને તસ્મૈ નમો ઽસ્ત્વ્ અપ્રતિવાદિને ॥ 6
વધકાપત્યયોર્ યસ્ય મનસ્ તુલ્યં પ્રવર્તતે ।
સ્વચિત્તવશિને તસ્મૈ વિમલાયાર્હતે નમઃ ॥ 7
યો ભિત્ત્વા જ્ઞાનતુણ્ડેન મોહાણ્ડં નિઃસૃતઃ સ્વયમ્ ।
ગુરવે મુક્તસઙ્ઘાય નમસ્ તસ્મૈ સ્વ્યંભુવે ॥ 8
નિર્ગૃહીતેન્દ્રિયા x x [જ્ઞ્]આન[ગ્]ઓચરચારિ[ણે] ।
મૈત્રાકારુણ્યચિત્તાય તસ્[મ્]ઐ ગુણ[વ]તે નમઃ ॥ 9
બ્રહ્મેન્દ્રવરુણ્[આદિ]ત્યયક્ષાસુરનરોરગૈઃ ।
ય્[અઃ] સ્[તુ]તઃ પૂજિતશ્ ચાપિ નમસ્ તસ્મૈ યશસ્વિન્[એ] ॥ 10
x x સત્યાનિ ચત્વારિ દૃષ્ટા x કારચક્ષુષા ।
[ત]સ્મૈ તચ્ ચ x x x x વિ[શુ]દ્ધમનસે નમઃ ॥ 11
વિષાગ્નિસર્પપ્રતિમં યેન કામસુખં ચ x ।
x x x x x x x x તસ્મૈ ભગવ[તે નમઃ] ॥ 12
[આ]શય્[આ]નુશયજ્ઞાય માર્ગામાર્ગોપદર્શિન ।
નિર્મમાય નિઃસઙ્ગાય તસ્મૈ શાન્તાત્મને નમહ્ ॥ 13
યસ્ય રાગાદિભિર્ દો[ષ્]ઐર્ મનો નૈવોપલિપ્યતે ।
પ્રશાન્તરજસે તસ્મૈ શુચિને વશિને ન[મઃ] ॥ 14
તસ્મૈ શાન્તાય [મ]હતે શાસ્ત્રતત્ત્વાર્થદર્શિને ।
ગતયે વીતપાપાય નમો ઽસ્ત્વ્ અસમચેત[સે] ॥ 15
સં[સ્]કૃતં ચ x યુક્તં ચ પૂર્વમધ્યાન્તશોભનમ્ ।
યો વદત્ય્ અતુલં ધર્મં તસ્મૈ મતિમતે નમઃ ॥ 16
ક્લેશત્રયવિમુક્તાય ત્રિસમાધિવિહારિણે ।
લોકત્રય[વ્]ઇમ્[ઉ]ક્તાય નમ[સ્ ત]સ્મ્[ઐ] ત્રિચક્ષુષે ॥ 17
શિવાય શુભશીલાય શાક્યપુત્રાય શ્રીમતે ।
નમઃ શાન્તિં પ્રયાતાય શરણાય શમૈષિણે ॥ 18
નિર્વૃતસ્યાપિ યસ્યેહ-મ્ આજ્ઞા વર્તત્ય્ અનાકુલા ।
ધર્મરજ્ઞે નમસ્ તસ્મૈ સર્વાર્થવશવર્તિને ॥ 19
યેનેન્દુજ્વલનાદિત્યાઃ પ્રભયા નિષ્પ્રભીકૃતાઃ ।
નમસ્ તેજસ્વિને તસ્મૈ કાઞ્ચનોજ્જ્વલમૂર્તયે ॥ 20
સર્વાર્થગુણયુક્તાય સર્વભૂતાનુકમ્પિને ।
નમઃ સર્વાર્થસિદ્ધાય સર્વસત્ત્વહિતૈષિણે ॥ 21
નાનુમાનૈર્ ન ચૌપમ્યૈર્ નાશ્રવૈર્ નાનુતર્કિતૈઃ ।
ગુણાન્તો વિદ્યતે યસ્ય નમસ્ તસ્મૈ મહાત્મને ॥ 22
ચતુર્થ્યા યદ્ વિભક્ત્યા મે સ્તુત્વા સ્તુતિશતૈઃ સ્તુતમ્ ।
પુણ્યં તદ્ અસ્તુ સત્ત્વાનાં ચતુઃસત્યાર્થબુદ્ધાયે ॥ 23
મુનયસ્તવઃ સમાપ્તઃ
રાહુલસ્તવ (સ્છ્લિન્ગ્લોff 1955: 89-92)
સત્ત્વસાર નમસ્ તુભ્યં વિશુદ્ધાતુલબુદ્ધયે ।
યસ્ ત્વં સર્વાસ્વ્ અવસ્થાસુ જગદ્ધિતપરાયણઃ ॥ 1
યદ્ આદૌ તવ કારુણ્યાદ્ ઉત્તિતારયિષોર્ જગત્ ।
વ્યવસાયઃ સમુત્પન્નસ્ તદ્ ધિ સુમહદ્ અદ્ભુતમ્ ॥ 2
યથૈવ પ્રથમં ચિત્તમ્ ઉત્પન્નં તવ બોધયે ।
ત્વં તથૈવાસ્ય લોકસ્ય પૂજ્યશ્ ચોપરિ ચ સ્થિતઃ ॥ 3
પ્રપન્નાઞ્ છરણં ત્રાતું ચેષ્ટન્તે કિલ સાધવઃ ।
ત્રાતુમ્ અભ્યુત્થિતસ્ તુ ત્વમ્ અપ્રપન્નમ્ ઇદં જગત્ ॥ 4
વિશ્રુતં ત્રિષુ લોકેષુ વ્યવસાયં તવાદ્ભુતમ્ ।
શ્રોતુમ્ અપ્ય્ આત્મદૌર્બલ્યાન્ નાલમ્ અલ્પગુણો જનઃ ॥ 5
પરાર્થે નિરવેક્ષસ્ય જનસ્યાત્મંભરેર્ ઇહ ।
વ્યવસાયે તવોદારે પ્રસત્સ્યતિ કથંમનઃ ॥ 6
જીવલોકો હ્ય્ અયં કૃત્સ્નં પૃથગાશયચેષ્ટિતઃ ।
સ્વસત્ત્વસદૃશં કર્મ વાઞ્છત્ય્ અનુકરોતિ ચ ॥ 7
સ્વસત્ત્વસ્યાનુરૂપં તત્ કારુણ્યસ્ય ચ તે મુને ।
નિશ્ચયઃ પ્રાગ્ યદ્ ઉત્પન્નસ્ ત્રાતુમ્ આર્તમ્ ઇદં જગત્ ॥ 8
જાનન્ સંસારદુઃખાનિ ગન્તું શક્તો ઽપિ નિર્વૃતિમ્ ।
ચિરં ક્લિષ્ટો ઽસિ સંસારે કારુણ્યાદ્ એવ કેવલમ્ ॥ 9
સુરલોકે નૃલોકે વા જાતમ્ અન્યત્ર વા ક્વ ચિત્ ।
કરુણા ત્વા ન તત્યાજ માતા સુતમ્ ઇવૌરસમ્ ॥ 10
સંસારસુલભૈર્ દુઃખૈર્ દુર્વહૈર્ અપિ પીડિતઃ ।
સ્વબન્ધમ્ ઇવ સંશ્લિષ્ય નિશ્ચયં ન મુમોચિથ ॥ 11
યત્ કિં ચિદ્ અકરઃ પુણ્યં મનોવાક્કાયકર્મભિઃ ।
પરાન્ એવ તદ્ ઉદ્દિશ્ય કૃપાલો કૃતવાન્ અસિ ॥ 12
પરકાર્યં સ્વકાર્યં તે પરદુઃખં ચ બાધકમ્ ।
અવીચિર્ અપિ રમ્યસ્ તે પરાનુગ્રહકામ્યયા ॥ 13
સાધોર્ ઉત્સહમહતસ્ તવાતિકરુણાત્મનઃ ।
કૃત્સ્નં જગદ્ ઇદં નાથ કડત્રત્વમ્ ઉપાગતમ્ ॥ 14
સર્વલોકેન સર્વજ્ઞ યદ્ દુઃખમ્ અનુભૂયતે ।
તદ્ આત્મનિ સમાવેશ્ય ત્વં ચકર્થ ચિરં શ્રમમ્ ॥ 15
કરુણૈકરસં વીરં દીર્ઘકાલહિતૈષિણમ્ ર્̥
સ્વં નાથં ત્વાં ન જાનીતે મોહેન કૃપણં જગત્ ō 16
બહુદોષો ઽપ્ય્ અયં લોકઃ સભાગ્ય ઇતિ મે મતિઃ ।
ત્વં યસ્યૈવંવિધો નાથ ચિરાત્ પ્રભૃતિચિન્તકઃ ॥ 17
વ્યાયતવ્યવસાયસ્ય વિખ્યાતાદ્ભુતકર્મણે ।
ગુણાંસ્ તે નિખિલં કો ઽન્યઃ સ્વયંભૂભ્યો ઽવભોત્સ્યતે ॥ 18
તિષ્ઠન્ત્વ્ અન્યે ગુણાસ્ તાવત્ તવ સર્વગુણાકર ।
યદ્ અસ્મદર્થે ખિન્નો ઽસિ તેન પૂજ્યો ઽસિ નો ઽધિ[કમ્] ॥ 19
x x [ચિર્]આત્પ્રભૃત્ય્ એવ જાગરૂકં જગદ્ધિતે ।
ત્વામ્ અવાપ્ય વ x x x x x સિ x સુનિર્વૃતઃ ॥ 20
[રા]હુલસ્[ત્]અવઃ સ[માપ્તઃ] ॥
સઙ્ઘસ્તોત્રસ્તવ (સ્છ્લિન્ગ્લોff 1955: 92-94, ઇન્ચ્લુદિન્ગ્ થે અદ્દિતિઓન્સ્
ઓf પૌલ્ય્ ઇન્ જ 1957: 292 ff.)
વસન્ વેણુવને શાસ્તા સંબુદ્ધો [દ્વિપદો]ત્ત્[અ]મ્[અ]ઃ ।
પુરતો ભિક્ષુસંઘસ્ય [ભિ]ક્ષસંઘમ્ અવર્ણયત્ ॥ 1
[અ]નન્તગુણ[સં]પન્નઃ સંઘરત્નગુણાકરઃ ।
દ્વિપા[દ]ચારિસંક્ષેત્રઃ સત્કૃતો નૃસુરાસુરૈઃ ॥ 2
પુણ્યક્ષેત્રમ્ અયં સંઘઃ ક્લેશકક્ષસમુદ્ધૃતઃ ।
વિપાકફલવિસ્તીર્ણો દક્ષિણીયો હ્ય્ અનુત્તરઃ ॥ 3
શ્રદ્ધાબલેન શીલેન શ્રુતત્યાગબલેન ચ ।
હ્રીરવત્રાપ્યસંપન્ના ઇહ સંઘે વસન્તિ તે ॥ 4
અર્થજ્ઞાશ્ ચાર્થકુશલાઃ કથિકાશ્ ચ વિશારદાઃ ।
મુક્તા મેધાવિનશ્ ચૈવ ઇહ સંઘે વસન્તિ તે ॥ 5
શ્રદ્ધાધનેન શીલેન શ્રુતત્ય્[આગ]ધ્[અને]ન ચ ।
પ્રજ્ઞાધનેન સંપન્ના ઇહ સંઘે વસન્તિ તે ॥ 6
આરણ્યકા ભિક્ષાકામા અલ્[પે]ચ્[છ્]આઃ પાંસુકૂ[લિ]કાઃ ।
પૈણ્ડપાતિકસંતુષ્ટા ઇહ સંઘે વસન્તિ તે ॥ 7
સપ્તકૃત્વભવ x x [ગ]ત્વા ત્રિર્ દેવમાનુષે ।
પ્રહીણપઞ્ચસંક્લેશા ઇહ સંઘે વસન્તિ તે ॥ 8
બહુશ્રુતાઃ શીલવન્તઃ અપ્રમા[દવિ]હારિણઃ ।
વિમોક્ષધ્યાનસંપન્ના ઇહ સંઘે વસન્તિ તે ॥ 9
ચત્વારશ્ પ્રતિપન્નાશ્ ચ ચત્વારશ્ ચ ફલે સ્થિતાઃ ।
શૈક્ષાશૈક્ષા સુસંબુદ્ધાઃ ઇહ સંઘે વસન્તિ તે ॥ 10
અભિધર્મશ્ ચ સૂત્રે ચ વિનયશ્ ચ x x x x ।
x x x x પ્રતિપન્ના ઇહ સંઘે વસન્તિ તે ॥ 11
x x x [ભા]વનામાર્ગાઃ પ્રજ્ઞાશીલસમાહિતાઃ ।
ત્રૈધાતુસમતિક્રાન્તા ઇહ સંઘે વસન્તિ તે ॥ 12
કારુણા x x x મૈત્રી યેષાં સત્ત્વેષુ ભાવિતા ।
હિતાનુકમ્પી સત્ત્વેષુ ઇહ સંઘે વસન્તિ તે ॥ 13
સ્મૃત્યુપસ્થાનસમ્પન્ના ઋદ્ધિપાદસમન્વિતાઃ ।
સમ્યક્પ્રહાણસંયુક્તા ઇહ સંઘે વસન્તિ તે ॥ 14
ઇન્દ્રિયબલબોધ્યઙ્ગં સદા સમ્યક્સુભાષિતાઃ ।
આર્યં ચાષ્ટાઙ્ગિકં માર્ગમ્ ઇહ સંઘે વસન્તિ તે ॥ 15
ષડભિજ્ઞમ્ અનુપ્રાપ્તાઃ પ્રતિસંવિદાસંયુતઃ ।
મહાનુભાવા યે ઽર્હન્તઃ ઇહ સંઘે વસન્તિ તે ॥ 16
કમ્પયન્તિ મહીં x x સસમુદ્રસપર્વતામ્ ।
લાભિનઃ પ્ર x x x x ઇહ સંઘે વસન્તિ તે ॥ 17
મહર્દ્ધિકા ઋદ્ધિમન્તઃ સ્વચિત્તવશવર્તિનઃ ।
સ્પૃશન્તઃ શશિનં સૂર્યમ્ ઇહ સંઘે વસન્તિ તે ॥ 17।18
દાનં શીલં મહાક્ષાન્તિં વીર્યમ્ ધ્યાનં તથૈવ ચ ।
પ્રજ્ઞાપારમિતાઃ પ્રાપ્તા ઇહ સંઘે વસન્તિ તે ॥ 18।19
બોધિપાક્ષિકધર્મા યે સપ્તત્રિંશદ્ ઉદાહૃતાઃ ।
યે સમાનય વર્તન્ત ઇહ સંઘે વસન્તિ તે ॥ 19।20
પૌલ્ય્: બોધિપક્ષિકધર્મા યે સપ્તત્રિંશદ્ સુભાવિતાઃ ।
યે સમાદાય વર્તન્ત ઇહ સંઘે વસન્તિ તે ॥ 19।20
પ્રજ્ઞાવિમુક્તાસ્ ત્રૈવિદ્યાઃ ષડભિજ્ઞા મહર્દ્ધિકાઃ ।
ત્રિબોધિપ્રસ્થિતાશ્ ચાર્યા ઇહ સંઘે વસન્તિ તે ॥ 20।21
સ્તુત્વ સ્તુતિશતૈઃ સ્તોત્રઃ સંઘરત્નં મહર્ષિણા ।
અથ સર્વજગન્નાથઃ પુનર્ અત્તમનો ઽબ્રવીત્ ॥ 21।22
પૌલ્ય્ ઇન્ દ્: પુનર્ ઉત્તરમ્ અબ્રવીત્
નાસ્તિ બુદ્ધસમો શાસ્તા નાસ્તિ ધર્મસમો ધ્વજઃ ।
નાસ્તિ સંઘસમં ક્ષેત્રં તસ્માત્ સંઘે પ્રસીદત ॥ 22।23
સંઘસ્તોત્રસ્તવઃ સમાપ્તઃ ॥
"ઉદ્ગતસ્તોત્ર" (સ્છ્લિન્ગ્લોff 1955: 94-100)
ત્વમ્ અનાયકસ્ય જગતો ઽસ્ય
પર x x x કાદ્ વિનયકઃ ।
નૈકભયપરિવૃતસ્ય મહચ્
છ્. x x x x x x x x x x x રઃ ॥ 5
ત્વમ્ અનીક્ષણે જગતિ ચક્ષુર્
અનુશયરુજાર્દિતે ભિષ[ક્] ।
x x x ન .ઇ .ઇ x .એ ધ્. x દસ્
અતિબહુભયેષુ નિર્ભયઃ ॥ 6
પ્લવનેન સાગર x x x
[ઇ]હ તરતિ વા નરો ન વા ।
સ્તોત્રમયમ્ ઇદમ્ ઉપેત્ય તુ તે
પ્લવનં તરન્તિ નિયતં ભ[વાર્ણવમ્] ॥ 8
x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x ।
પ્રા[પ]યસિ કિમ્ ઉ શુભૈર્ વચનૈઃ
સમભિષ્ત્[ઉ]વન્તમ્ અખિલેન ચેતસા ॥ 9
પ્રતિગૃહ્યતામ્ તદ્ અનુકમ્પયા મમ ॥ 10
સચરાચરે જગતિ નાસ્તિ
તવ ગુણસમઃ કુતો ઽધિ[કઃ] । (12અ-બ્)
x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x ।
પૂર્ણમ્ ઇવ શશિનમ્ અભ્યુદિતં
ન હિ x x સ્તિ તવ પશ્યતાં મુખમ્ ॥ 15
સવિતૃપ્રભાભિર્ ઇવ મ્[એરુર્]
x x મ્ અપિ સમુચ્છ્રયસ્ તવ ।
સ્વાઙ્શુભિર્ અધિકતરો દ્ય્[ઉત્]ઇ[માન્]
x x x x x x x x x x x x x ॥ 16
બહુદોષવન્ત્ય્ અપિ મનાંસિ
x x x x [પ્રા]ણિદેહિનામ્ ।
x x x x x x [ઉ]પેત્ય વરં
જલવત્ પ્રસાદમ્ ઉપયાન્[તિ] x x x ॥ 19
[સ]મુપશ્રિતં ત્વિડ્ ઇવ પઙ્કજાકરમ્ ॥ 27
પરિપિણ્ડિતં કરતલ્[એ] યથા સ્થિતમ્ ॥ 28
x x x x x x x ભાબદ્ધમ્
અનુપશ[મ] x x x x x ।
x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x x ॥ 32
x x x x x x x x x x x
[ઉ]પશમરસૈ[ઃ] સ્વ x x x ।
x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x x ॥ 33
x x x x x x x x x x x
x x x x x x x [સા]ગરમ્ ।
તર્તુમ્ અવશમ્ અવ x x x દં
વચનપ્લવેન જગદ્ અપ્ય્ અતીતરઃ ॥ 34
પ્રશમાભસા વ્યશમયસ્ ત્વમ્
અનલવદનઙ્ગમ્ આત્મનઃ ।
દિપ્તમ્ અપિ મદનહવ્યભુજા
જગદ્ અભ્રવચ્ છમજલૈર્ અશીશમઃ ॥ 35
x x x યમૈર્ અદમયસ્ ત્વમ્
x x x x x x x x x x x ।
x x x x x x x મત્તગજં
વિનયાઙ્કુશેન જ x x x x x x ॥ 36
x x x x x x x x યો ઽપિ
પટુર્ અપિ ચ જન્મસંક્. x ।
x x x x x x x x x x x
x x x ભવેષ્વ્ અનુબભૂવિથ સ્વયમ્ ॥ 37
x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x .ઐ x .ઐ[ઃ] ।
x x બહુજનહિત્. x x x
x x x x x x x x x x x x x x ॥ 38
x x x x માઙ્[ગત]ન્. x x
x x x x x x x x x x x ।
x x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x x x ॥ 39
(fઓર્ થે રેwઓર્કિન્ગ્ ઓf વેર્સેસ્ 32-39 ઇન્ અનોથેર્ મ્સ્ સેએ બેલોw
અત્ થે એન્દ્ ઓf થે સ્તોત્ર)
પ્ર x x x x x ચકૃષે ત્વમ્
ઇહ પરહિતાય નિશ્ચિતમ્ ।
સેન્દ્રસુરમનુજપૂજ્યતમસ્
ત્વ[મ્]. x x x x x x x વ સામ્પ્રતમ્ ॥ 51
ઇહ નૈકદોષકલિલે ઽપિ
પરમવિષમે કલૌ યુગે ।
પ્રાણિગણમ્ અનુજિઘૃક્ષુર્ ઇમં
ત્વમ્ ઉદાગતો નિશિ યથા દિવાકરઃ ॥ 52
મુ[ન્]ઇ x x x x x x x x
અસતિ ગુણદુર્બલે ય્[ઉ]ગે ।
તૈસ્ તુ વશિભિર્ અસિ કાર્તયુગૈર્
મુનિભાસ્કરૈર્ ગુણગભસ્તિભિઃ સમઃ ॥ 53
જગતો ઽદ્ય દોષગહનાનિ
હૃદયવન x x x x x ।
x x x x x x x x x x x
x x x x x તવ વાકપરશ્વધૈઃ ॥ 56
સખિલેષુ સામ્પ્રતિમનઃસુ
વચનવરલ્[આ]ઙ્ગલ્[ઐઃ] કૃષિમ્ ।
યચ્ ચ x x x x x x x x x
x x x x [અ]ણ્વ્ અપિ ન નાશમ્ એતિ તત્ ॥ 57
[તવ શા]સનાનિ ગુણવન્તિ
વિધિવદ્ અનુપાલયન્તિ યે ।
જન્મનિ સુખમ્ અનુભૂય પરં
x x x x x ક્ષયમ્ અવાપ્નુવન્તિ તે ॥ 58
તવ શાસનાનિ તુ વિહાય
વિષયતૃષિતાશ્ ચરન્તિ યે ।
ચૌરવતિ પથિ ગતા ઇવ તે
સભયાઃ સદેહ ચ પરત્ર ચાબુધાઃ ॥ 59
x x x x x ચ જગદિષ્ટમ્
અનુભવતિ યત્ સુખં મહત્ ।
શામિકમ્ અપિ ચ યદ્ આર્યસુખં
તવ શાસનાદ્ ભવતિ સર્વમ્ એતિ [સઃ] ॥ 60
x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x ।
સર્વમ્ અશર[ણ] x x x મ્ અસજ્
જગદ્ અભ્રમિષ્યદ્ ઇદમ્ ઉત્પથે ઽન્ધવત્ ॥ 61
તવ વાક્ષ્[ઉ] ભાભિર્ ઇ x x x (62અ)
રેwઓર્કિન્ગ્ ઓf થે વેર્સેસ્ 32-39 ઇન્ અનોથેર્ મ્સ્ (સ્છ્લિન્ગ્લોff 1955: 98 ff.)
અતૃપસ્ સ્વયં ત્વમ્ અમૃતસ્ય
x x x x x x x x x x ।
x x x x x x [તિ]તર્પયિષુર્
નિખિલેન તજ્ જગતિ સમ્વ્યબીભજઃ ॥ 31
અતરસ્ ત્વમ્ આર્તિજલપૂર્ણ[મ્]
x x x x x x x x x x ।
x x x x x x [તિ]તારયિષુર્
વચનપ્લવાન્ સ્થિરબલાન્ અચીકરઃ ॥ 32
અમુચસ્ ત્વમ્ આત્મવિભ્[આ] x x
x x x x x x x x x x ।
x x x x x મ મુમોચયિષુર્
જગદ્ આર્યમાર્ગમ્ અભ્યમ્ વ્યદીદિશહ્ ॥ 33
અશમસ્ ત્વમ્ ઉત્તમગુણેન
પર્. x x x x x x x x ।
x x x x x x [શિ]શામયિષુર્
જગદ્ અભ્રવચ્ છમજલાન્ય્ અવીવૃષઃ ॥ 34
અદમસ્ ત્વ્[અમ્] અષ્ટગુણયુક્તમ્
x x x x x x x x x x ।
x x x મ પરિદિદામયિષુર્
અભયાઙ્કુશં ચલમતિષ્વ્ અદીધરઃ ॥ 35
ત્વમ્ અજન્મલુબ્ધહૃદયો ઽપિ
પ x x x x x x x x x ।
x x x કરુણતયા તુ ચિરં
વ્યસનાનિ જન્મનયુતેષ્વ્ અસીસહઃ ॥ 36
પરિખેદિતો ઽપિ બહુષસ્ ત્વમ્
અ x x x x x x x x x ।
x x x x x x હિતાય કૃતં
કૃપયોત્તમં પ્રણિધિમ્ ઉત્સસર્જિથ ॥ 37
નયનોત્તમાઙ્ગતનયા[સ્] ત્[વ]મ્
x x x x x x x x x x ।
x x x x x x x યા વિસૃજન્
ન કદાચિદ્ ઈષદ્ અપિ સંચુકોચિથ ॥ 38
ત્વમ્ ઉપથિતેષ્વ્ અપિ ભયે[ષુ]
x x x x x x x x x x ।
x x x x x x x [આ]ત્મગતં
ન તુ શીલમ્ અણ્વ્ અપિ ભયાદ્ બિભેદિથ ॥ 39
[ત્વ]મ્ અલબ્ધતત્ત્ત્વનયનો ઽપિ
x x x x x x x x x x ।
x x x x x x x x x પલાન્
ધૃતિરશ્મિભિર્ મતિબલાજ્ જુગોપિથ ॥ 40
"પ્રેઇસ્ દેર્ બેકેહ્રુન્ગેન્ બુદ્ધસ્" (મેત્રે: ક્રૌઞ્ચપદા; સ્છ્લિન્ગ્લોff 1955: 100-104)
x x x x x x x x x x x x x x x x જલમ્ અનિલબલવશં
સ્વપ્નનિકાશં નષ્ટમ્ અમાર્ગૈર્ ઉપગતમ્ અહમ્ ઇતિ મ x x x હૃદયમ્ ।
લોકમ્ ઇમં હિ પ્રેક્ષ્ય સુશિચયં શિવમ્ અજમ્ અજરસમ્ અવિચ x x x x ં
પ્રાપ્ય વિમોક્ષં પ્રાપ્ય ચ સદ્ભ્યો ભિષગ્ ઇવ હિતમતિર્ ઉપશમમ્ અવ x ॥ 6
રોષવિદષ્ટપ્રસ્ફુરિતૌષ્ઠં હુતવહપરિગતશિરસિજશિરસં
ચઞ્ચિ[ત]જિહ્વં ચેષ્ટિતદંષ્ટ્રં પ્રતિનવદિનકરનિભચલનયનમ્ ।
આડવકં યો યક્ષમ્ ઉદીર્ણં પ્રતિભયમ્ અનિભૃતમ્ અવશમયં
તં મુનિવાર્યં x x x x x ગતરનમ્ અહમ્ ઇહ શરણમ્ ઉપગતઃ ॥ 7
ક્રોધવિમુક્તશ્વાસમુખાગ્નિં [ઘ]નમ્ ઇવ ઘનવરમ્ અવિરડતડિતં
લોલશિરસ્કં નિઃસૃતજિહ્વમ્ તરુમ્ ઇવ સતરુણકિસલયવિટપમ્ ।
યો હ્ય્ અપલાલં પન્નગરાજં હિમવતિ હિમવતિ મગધપતિપુરં
દુર્દમમ્ ઋદ્ધ્યા સાધુ વિનિન્યે સ ભવતુ મમ ગતિગતઃ ॥ 8
રોષવિવૃત્તવ્યાકુલદૃષ્ટિઃ પ્રવિસૃતમદકટવિલુડિતવદનઃ
શોનિતદિગ્ધો ભ્રાન્તકરાગ્રો હતનરશિરસિજપરિગતદશનઃ ।
યેન વિનીતો રાજગૃહે ઽસૌ મિમથિષુર્ અરિર્ ઇવ ગજપતિર્ અશિવસ્
તસ્ય મહર્ષેઃ શાસનગ્ર્યાત્ વિન x x મમ મતિ x x મતિમનસઃ ॥ 9
ગુર્વાભિધાનાત્ કર્મણિ હિંસ્રે x x x x x x x ધિર્ અય x x x વશો
માતૃવાધય દ્રુગ્ધમનસ્કો મૃગગણપ x x x x x ગણરભસઃ ।
અઙ્ગુલિમાલો યેન વિનીતો ગજ ઇવ દશશતનર x x મ x x ઃ
સારથિમુખ્યં તં બત વન્દે ભુવિ દિવિ નભસિ ચ x x x x x x x ॥ 10
"પ્રેઇસ્ દેર્ એર્લેઉછ્તુન્ગ્ બુદ્ધસ્"
(મેત્રે: વસન્તતિલકા; સ્છ્લિન્ગ્લોff 1955: 104-108)
તૃષ્ણાજલં x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x x x ।
x x x x x x x x x x તિપ્લવેન
ત્વં તેરિથ ત્રિભવસાગરમ્ આશુ x x ॥ 29
x x x x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x મદમોહધાતુમ્ ।
મિથ્યાવિતર્કતરુકીર્ણમ્ અથેભિદિ x
x x x x x x x x ન ભવ્[આ]ચ[લે]ન્દ્રમ્ ॥ 30
તૃષ્ણાં x x મદતમઃસ્થિરમૂલવન્તં
કૌસીદ્યપર્ણનિચિતં ગતિ x x x x ।
x x x x ભયફલં x મશો x x x
[ચિ]ચ્છેદિથ ત્વમ્ ઇહ બુદ્ધિપ્રશ્વધેન ॥ 31
અજ્ઞાનશૈલવિ x x x x x x x x
[મિથ્]ય્[આ]વિતર્કવિહગાં મદનામ્બુપૂર્ણામ્ ।
તૃષ્ણાતરઙ્ગકલિલાં ભયશાઠ્યવક્રાં
ત્વમ્ તીર્ણવાં ભવનદીં વ[ચનપ્લવેન] ॥ 32
x x x x x સુપથાં મદકક્ષકીર્ણાં
સંકલ્પવૃક્ષકલિ[લાં ભ]યતસ્કરાઢ્યામ્ ।
રાગાદિસિંહવિરુતાં x x x x x x
x x x x [જ]ગમિથ ત્રિભવાટવીં ત્વમ્ ॥ 33
અજ્ઞાનકાર્મુકધ[રં મ]દવર્મિતાઙ્ગં
માનધ્વજં કુમતિશાઠ્યર x x x x ।
x x x x x કધરં ભયરોષખડ્ગં
ત્વં ક્લેશશત્રુમ્ અજયઃ સ્મૃતિવીર્યબાણૈઃ ॥ 34
માત્સર્યલોભનયનં મ[દ] x x x x
x x x માનશિરસં મદનાગ્રદં[ષ્ટ્રમ્] ।
[વ્યા]પાદઘોરવિષમ્ આશુ ભવોરગેન્દ્રં
ત્વં દન્દશૂકમ્ અશિ x x x x x x x ॥ 35
વિદ્ય્[ઉ]ત્ x x ક x સમં x x સાતિલોલં
દુર્નિગ્રહં પવનચઞ્ચલમ્ અપ્રતિષ્ઠિતમ્ ।
ચેતો x x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x x સ્ ત્વમ્ ॥ 36
દૃષ્ટ્વા જગજ્ જનનરોગજરાન્તકાર્તં
બ x x x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x x x મ્
આવીવૃતસ્ ત્વમ્ ઇહ નાયક ધર્મચક્રમ્ ॥ 37
"પ્રેઇસ્ દેસ્ ક્öર્પેર્સ્ બુદ્ધસ્ (1)" (મેત્રે: આર્યગીતિ; સ્છ્લિન્ગ્લોff 1955: 108-111)
... ... ન દૂષયમાનમ્ ।
ઊરુભ્યાં ગજહસ્તા[ન્] ... મ્ ॥ 12
સુશ્લિષ્ટજાનુદેશં સુજાતશરગર્ભવૃત્તપીવર[જઙ્ઘમ્] ।
x x કકૂર્મશોભં વિશેષયન્તં સમુન્નતાભ્યાં પદ્ભ્યામ્ ॥ 13
સ્નિગ્ધૈસ્ તુ[ઙ્ગતામ્રૈ]સ્ તનુભિશ્ ચ વિરાજિતં નખૈઃ સુકુમારૈઃ ।
અઙ્ગુલિવિવરનિવિષ્ટૈઃ સુકે x x x x શોભમાનં જાલૈઃ ॥ 14
અનુપૂર્વસંસ્[થ્]ઇતાભિઃ પ્રમાણપર્વોપપ્. x x x વદિભિઃ ।
અઙ્ગુલિભિર્ આન્તશોભં નવપઙ્કજપત્ત્રવર્તિસુ[કુમારાગ્રૈઃ] ॥ 15
સ્રગ્દામશંખકલશસ્વસ્તિકભદ્રાસનાઙ્કુશધ્વજ[ચક્રૈઃ] ।
[ચિ]હ્નૈઃ ખચિતશરીરં સર ઇવ સૂર્યાંશુજાલભિન્નૈઃ પ[દ્મૈઃ] ॥ 16
x x x વાસભૂતૈર્ ધૃતિસત્ત્વયશઃપ્રભાવસંચયભૂતમ્ ।
... જગતઃ સનરામરસ્ય બાન્ધવભ્[ઊતમ્] ॥ 17
"પ્રેઇસ્ દેસ્ ક્öર્પેર્સ્ બુદ્ધસ્ (2)" (મેત્રે: વસન્તતિલકા; સ્છ્લિન્ગ્લોff 1955: 112-113)
x x x x x x x x x x x x તાન્તં
પૃથ્વાયતં જ્વલિતવહ્નિશિખાવદાતમ્ ।
શ્લક્ષ્ણં x x x x x લશ્રુતિકર્ણશંખં
વન્દે લલાતં અહમ્ અક્ષયનિષ્ઠ તત્ તે ॥ 8
નાત્યુલ્બણે ન વિકલે રૃજુના પ્રસૂતે
લમ્બે ન નાપિ પરુષે ન ઘનાતિત[ન્વ્]ઔ ।
દર્શનેલે પરભૃતોદરકણ્ઠનીલે
વન્દે ભ્રુવૌ તવ શુભાનનસૂ x x x ॥ 9
વિદ્યુત્સહસ્રમ્ ઇવ પિણ્ડિતમ્ ઉદ્ગિરન્તિ
યા કો x x x x x x x x x x તસ્થૌ ।
બુદ્ધાજ્ઞયા વરલલાટગતાં વરાભાં
તાં તોષ્ઠ્. x x x ગતસ્ય શુભાં વરોર્ણામ્ ॥ 10
હંસાંસકુન્દકુમુદેન્દુહિમૌષધીનાં
હિત્વા પ્રભાં પ્રતપતામ્ ઇવ દીપ્તરશ્મિઃ ।
ઊર્ણા ભ્રુવો[ર્] x x x x x વનાન્તદોષા
વક્ત્રે રરાજ વિમલે સ્વવપુર્ વહન્તી ॥ 11
"બ્રાહ્મણકૃતસ્તવ" (મેત્રે: વંશસ્થ; સ્છ્લિન્ગ્લોff 1955: 33-34, 114-115)
[પૃ]થગ્ગણૈર્ અપ્રતિગર્જિતં ક્વ ચિન્
મૃગેન્દ્રવદ્ ગર્જસિ સિંહગર્જિતમ્ ॥ 48
અલંકૃતા સમ્યગ્ અવન્ધ્ય્. x x x
x x x x x x x x x x x x ।
x x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x ॥ 49
x x x x x x x x x x x x
નિપાતિતાઃ શ્રોત્રપુટેષુ યે ક્વ ચિત્ ।
અવન્ધ્યવિસ્તીર્ણફલ ભવન્તિ તે
સમેત્ય બીજૈર્ ઇવ વ x x x x ॥ 50
x x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x ।
x x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x ॥ 51
x [મસ્]કરી જાતિસુતશ્ ચ કાશ્યપો
ભૃગુશ્ ચ કાત્યાયનસંજયી તથા ।
હતપ્રભા બુદ્ધરવેસ્ તવોદયે
x x x x x x x x x x x x ॥ 52
x x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x ।
x x x x x x x x x x x x
x x x યાં યાન્તિ વિ x x વાહિત્. ॥ 53
ન તે પ્રભામ્ દૂષયતે હિ ભાસ્કરઃ
સમા મહી તે ચરણૌ પ્રતિચ્છ્. x ।
x x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x ॥ 54
x x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x ।
પૂર્વાગતિર્ અ[સ્]તુ x x તા ન સન્તિ
યસ્યાં મનસઃ પરિપ્લવા ઇતિ ॥ 55
બ્રાહ્મણક્ર્તસ્તવ સમાપ્તઃ ॥
"વેર્સ્તેઇલે દેસ્ ઔf દેન્ બ્રાહ્મણક્ર્તસ્તવ fઓલ્ગેન્દેન્ સ્તોત્ર"
(મેત્રે: ઇન્દ્રવજ્રા; સ્છ્લિન્ગ્લોff 1955: 34, 115)
x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x ।
x x x x x x x x x x x
x x x x x સ્ય તથાગતસ્ય ॥ 1
પાત્રાણ્ય્ અયત્નપ્રભવાનિ કાલે
ચત્વારિ દત્તાન્ય્ અમરૈશ્ ચતુર્ભિઃ ।
તત્ પ્રીતિહેતો x x x x x
x x x x x x x x x x x ॥ 2
x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x ।
x x x x x x x x x x x
x x x x .આપ્તાં બુભુજે મહર્ષિઃ ॥ 3
યચ્ ચારુણા પઙ્કજકોમલેન
જાલાવનદ્ધાઙ્ગુલિના કરેણ ।
પીનપ્રતિ x x x x x x x
x x x x x x x x x x x ॥ 4
x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x ।
x x x x x x x x x x x
x x x દર્પાય ન મણ્ડનાય ॥ 5
સમુદ્રવસ્ત્રાં પૃથિવીં વિહાય
ચિત્ત્રાંશ્ ચ હરાંસ્ તૃણવત્ પ્રવિધ્ય ।
x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x ॥ 6
ઉન્ક્નોwન્ સ્તોત્ર (મેત્રે: ભુજઙ્ગવિજૃંભિત; સ્છ્લિન્ગ્લોff 1955: 49, 115)
...
ન્નાથં લોકસ્યાસ્ય પ્રયત ઇહ તમ્ ઋષિવૃષભં નતો ઽસ્મિ ત x x તમ્ ॥ 2
યઃ સંસારે x x x x વિષયસુખવિમુ x x x x x x ભવકાતરો
x x x x x x મત્વા યુવતિ x x x ત્[અ]વ x x યાઞ્ જહૌ વિ x x x યમ્ ।
યશ્ ચારણ્યં પુણ્યં પ્રાપ્ય સ્વયમ્ અજરમ્ અમરમ્ અભયં પદં સમાપ્તવા[ન્]
...
"એઇન્zએલ્નેર્ વેર્સ્" (સ્છ્લિન્ગ્લોff 1955: 115)
લોકનાથ ન મે શક્તિર્ ગુણાણામ્ વક્તુ વિસ્તરમ્ ।
સંક્ષેપ્[આ]ત્ કથયિષ્યામિ દોષસ્ તે નાસ્તિ કિં ચન ॥
ઉન્ક્નોwન્ સ્તોત્ર (મેત્રે: વસન્તતિલકા; સ્છ્લિન્ગ્લોff 1955: 66, 115)
...
x x x લં જલનિધેસ્ તદ્ અદ્ભૂતપૂર્વમ્ ॥ 19
x x x x x x x x x x x x x x
x x x x x x ચરીભિર્ અમૃષ્યમાણમ્ ।
વ્યાધિં જુગોપિથ ચ કથ્. x x x x x x
x x x x x x x x x x તઃ સમગ્રાઃ ॥ 20
તેનોન્નતં નતસપ x x x x x x
x x x x x x x x x ણયો નૃરક્સઃ ।
સૌદાસમ્ અભ્યુપગતો ઽસિ નરે x x x
x x x x x x x x x x x x તેભ્યઃ ॥ 21
સ્વલ્પો ઽપિ નો નૃપતિ દુર્લડિતાવલે x
x x x x x x x x x x x x x x ।
અપ્ય્ એવ મૌક્યમ્ અપિ ફટ્કવિધિં શૃણોષિ
પ્રાપ્યે x x x x x x x x x x x x ॥ 22
[શાક્યા]ભિધાનમ્ ઋષિવંશસરોમ્બુજત્વં
યાતો નરેશ્વર x x x x x x x x ।
x x x x x x x x x તરૌ રુજં સ્વાં
વિસ્મૃત્ય યન્ મ x x x x x x x x x ॥ 23
x x x x x x ષં કુઞ્જર કુઞ્જરો સિ
સ્મૃત્વા પિતૃપ્રિયવને x x x x x ।
x x x x x x x x x રુણાન્ય્ અનષ્ટંસ્
ત્વા વિસ્મિતો નરપતિઃ સતતો x x x ॥ 24
ઉન્ક્નોwન્ સ્તોત્ર (મેત્રે: શિખરિણી; સ્છ્લિન્ગ્લોff 1955: 67, 115)
વિચિત્રૈર્ વ્યાસઙ્ગૈર્ ઉરસિ શતવર્શ્[ઐ]ર્ ઇવ x x
x x x x x x x x x x x x x x x x તઃ ।
જનસ્ ત્વા સંપ્રાપ્ય વ્યસનશતતપ્તો દશપ x
x x x x x x x x x x x વિગાહ્યોષ્ણવિહતઃ । 7
મદક્રોધત્રાસપ્ર x x x x x x x x x x
[વિમુ]ક્તો નિર્દ્વન્દ્વશ્ ચરસિ સતતં શીતલમના[ઃ] ।
x x x x x x x x x x x x x x x x ડં
વિમોક્ષં ક્લેશેભ્યો નયસિ પર x x x x x x ॥ 8
વસન્તતિલકાસ્તવ (સ્છ્લિન્ગ્લોff 1955: 116)
...
x x x x x x x x x x x રભાસ્[આ]ન્
પુષ્પાન્વિત્[આ]ન્ દશગુણાન્ વરબોધિસત્ત્વાન્ ॥ 35
સ્તુત્વાવલોકિતેશ[ં] યત્ [પ્]ઉ[ણ્]ય્[અ]મ્ આર્જિતં મયા તેન
જનનમરણાર્ણવગતં લોકમ્ ઇમં તારયેયમ્ અહમ્ ઇતિ ॥ 36
વ[સ]ન્તતિલક્[આ]સ્તવઃ સમાપ્તઃ ॥
"લેહ્ર્ગેદિછ્તે ઔસ્ સમ્મેલ્હન્દ્સ્છ્રિfતેન્ દેર્ ગ્રુપ્પે બુદ્ધસ્તોત્રસ્"
(સ્છ્લિન્ગ્લોff, પ્. 118)
1. મેત્રે: ઉપજાતિ
પ્રકાશિતં ધર્મવરં પ્રણીતં
સુદુર્દૃશં શાન્તિકરં પ્રજાયૈ ।
નિર્યાણિકં સર્વદુઃખક્ષયાય
સ્વયમ્ભુવિજ્ઞાનબલૈર્ ઉપેતમ્ ॥ 1
તં ધર્મં શ્રુત્વા વ્યપનીતકાંક્ષાશ્
ચરન્તિ વિદ્વા સતતાપ્રમત્તાઃ ।
ન્યાયાભિયુક્તાઃ સુગતસ્ય વાક્યે
લભન્તિ મોક્ષં ચ સુખં ચ નાલ્પમ્ ॥ 2
ન સર્વવિદ્યા ન ધનં ન ભૈષજ્યા
ન્યાયાભિયુક્તા વ્યપનેન્તિ દુઃખમ્ ।
યથાર્યધર્મઃ પરમર્ષિદેશિતો
ન્યાયાભિયોગો વ્યપનેતિ નિર્જ્વરઃ ॥ 3
રત્નાકરં ધર્મં ઇમં વિગાહ્ય
લભન્તિ બોધ્યઙ્ગબલેન્દ્રિયાણિ ।
તે લબ્ધલાભાઃ સુખિતા અશોકાઃ
સુનિઃસૃતાઃ સર્વભવૈર્ વિમુક્તાઃ ॥ 4
સુદુર્લભઃ કલ્પશતૈર્ અનેકૈર્
ધર્મો યઃ સ્વાખ્યાતો જિનપ્રશતઃ ।
તં પ્રાપ્ય ધર્મં હ્ય્ અમૃતં વરિષ્ઠં
ચરેત વિદ્વા સતતાપ્રમત્તાઃ ॥ 5
2. મેત્રે: શ્લોક
પુત્રમાંસાનિ ભુઞ્જન્ત આત્મમાંસં તથાપરે ।
બહુપ્રેતસહસ્રાણામ્ અન્ન્પાનં ન વિદ્યતે ॥
3. મેત્રે: શ્લોક
યે બુદ્ધં શરણં યાન્તિ ન તે ગચ્છન્તિ દુર્ગતિમ્
પ્રહાય માનુષાન્ કાયાન્ દિવ્યાન્ કાયાન્ ઉપાસતે ॥
યે ધર્મં શરણં યાન્તિ ન તે ગચ્છન્તિ દુર્ગતિમ્ ।
પ્રહાય માનુષાન્ કાયાન્ દિવ્યાન્ કાયાન્ ઉપાસતે ॥
યે સંઘં શરણં યાન્તિ ન તે ગચ્છન્તિ દુર્ગતિમ્ ।
પ્રહાય માનુષાન્ કાયાન્ દિવ્યાન્ કાયાન્ ઉપાસતે ॥
મૂળ પાઠ: Buddhist stotras · Edition: (1) Hartmann 1988 (Anaparāddhastotra of Mātṛceṭa and unknown Stotra, ed. Jens-Uwe Hartmann, "Neue Aśvaghośa- und Mātṛceṭa-Fragmente aus Ostturkistan", Nachrichten der Akademie der Wissenschaften in Göttingen, 55-92); (2) Hartmann 1997 (Praṇāmastava, ed. Jens-Uwe Hartmann, "Der Praṇāmastava. Ein Buddhastotra aus den Gilgit-Funden", Bauddhavidyāsudhākaraḥ. Studies in Honour of Heinz Bechert on the O · Data entry Jens-Uwe Hartmann · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0