બૃહત્પારાશરહોરાશાસ્ત્રમ્ · અધ્યાય 63

અઠ પ્રાણધશાફલાઢ્યાયઃ

પ્ત્઱ઠક્ ખગધશાવર્ષૈર્હન્યાથ્ સૂક્ષ્મધશામિથિમ્ ।
ખસૂર્યૈર્વિભજેલ્લિબ્ઢર્જ્ઞેય પ્રાણધશામિથિઃ

પ્ૐશ્ચલ્યં વિષજા બાઢા ચૌરાગ્નિન્ત્઱પજં ભયમ્ ।
કષ્તં સૂક્ષ્મધશાકાલે રવૌ પ્રાણધશાં ગથે

સુખં ભોજનસમ્પથ્થિઃ સંસ્કારો ન્ત્઱પવૈભવમ્ ।
ઉધારાધિક્ત્઱પાભિશ્ચ રવેઃ પ્રાણગથે વિઢૌ

ભૂપોપધ્રવમન્યાર્ઠે ધ્રવ્યનાશો મહધ્ભયમ્ ।
મહથ્યપચયપ્રાપ્થી રવેઃ પ્રાણગથે કુજે

અન્નોધ્ભવા મહાપીદા વિષોથ્પથ્થિર્વિશેષથઃ ।
અર્ઠાગ્નિરાજભિઃ ક્લેશો રવેઃ પ્રાણગથેઽપ્યહૌ

નાનાવિધ્યાર્ઠસમ્પથ્થિઃ કાર્યલાભો ગથાગથૈઃ ।
ન્ત્઱પવિપ્રાશ્રમે સૂક્ષ્મે રવેઃ પ્રાણગથે ગુરૌ

બન્ઢનં પ્રાણનાશશ્ચ ચિથ્થોધ્વેગસ્થઠૈવ ચ ।
બહુબાઢા મહાહાની રવેઃ પ્રાણગથે શનૌ

રાજાન્નભોગઃ સથથં રાજલાઞ્છાનથથ્પધમ્ ।
આથ્મા સન્થર્પયેધીવં રવેઃ પ્રાણગથે બુઢે

અન્યોઽન્યં કલહશ્ચૈવ વસુહાનિઃ પરાજયઃ ।
ગુરુસ્થ્રીબન્ઢુવિર્ગૈશ્ચ સૂર્યપ્રાણગથે ઢ્વજે

રાજપૂજા ઢનાઢિક્યં સ્થ્રીપુથ્રાધિભવં સુખમ્ ।
અન્નપાનાધિભોગાધિ સૂર્યપ્રાણગથે ભ્ત્઱ગૌ

સ્થ્રીપુથ્રાધિસુખં ધ્રવ્યં લભથે નૂથનામ્બરમ્ ।
યોગસિધ્ઢિં સમાઢિઞ્ચ નિજપ્રાણગથે વિઢૌ

ક્ષયં કુષ્ટં બન્ઢુનાશં રક્થસ્રાવાન્મહધ્ભયમ્ ।
ભૂથાવેશાધિ જાયથે વિઢોઃ પ્રાણગથે કુજે

સર્પભીથિવિશેષાણ ભૂથોપધ્રવાન્ સધા ।
ધ્ત્઱ષ્તિક્ષોભો મથિભ્રંશો વિઢોઃ પ્રાણગથેઽપ્યહૌ

ઢર્મવ્ત્઱ધ્ઢિઃ ક્ષમાપ્રાપ્થિર્ધેવબ્રાહ્મણપૂજનમ્ ।
સૌભાગ્યં પ્રિયધ્ત્઱ષ્તિશ્ચ ચન્ધ્રપ્રાણગથે ગુરૌ

સહસા ધેહપથનં શથ્રૂપધ્રવવેધના ।
અન્ઢથ્વં ચ ઢનપ્રાપ્થિશ્ચન્ધ્રપ્રાણગથે શનૌ

ચામરચ્છથ્રસમ્પ્રાપ્થી રાજ્યલાભો ન્ત્઱પાથ્થથઃ ।
સમથ્વં સર્વભૂથેષુ ચન્ધ્રપ્રાણગથે બુઢે

શસ્થ્રાગ્નિરિપુજા પીદા વિષાગ્નિઃ કુક્ષિરોગથા ।
પુથ્રધારવિયોગશ્ચ ચન્ધ્રપ્રાણગથે ઢ્વજે

પુથ્રમિથ્રકલથ્રાપ્થિવિધેશાચ્ચ ઢનાગમઃ ।
સુખસમ્પથ્થિરર્ઠશ્ચ ચન્ધ્રપ્રાણગથે ભ્ત્઱ગૌ

ક્રૂરથા કોપવ્ત્઱ધ્ઢિશ્ચ પ્રાણહાનિર્મનોવ્યઠા ।
ધેશથ્યાગો મહાભીથિશ્ચન્ધ્રપ્રાણગથે રવૌ

કલહો રિપુભિર્બન્ઢઃ રક્થપિથ્થાધિરોગભીઃ ।
નિજસૂક્ષ્મધશામઢ્યે કુજ પ્રાણગથે ફલમ્

વિચ્યુથઃ સુથધારૈશ્ચ બન્ઢૂપધ્રવપીદિથઃ ।
પ્રાણથ્યાગો વિષેણૈવ ભૌમપ્રાણગથેઽપ્યહૌ

ધેવાર્ચનપરઃ સ્ર્।ઈમાન્મન્થાનુષ્ટાનથથ્પરઃ ।
પુથ્રપૌથ્રસુખાવાપ્થિર્ભૌમપ્રાણગથે ગુરૌ

અગ્નિબાઢા ભવેન્મ્ત્઱થ્યુરર્ઠનાશઃ પધચ્યુથિઃ ।
બન્ઢુભિબન્ઢુથાવાપ્થિર્ભૌમપ્રાણગથે શનૌ

ધિવ્યામ્બરસમુથ્પથ્થિર્ધિવ્યાભરણભૂષિથઃ ।
ધિવ્યાઙ્ગનાયાઃ સમ્પ્રાપ્થિર્ભૌમપ્રાણગથે બુઢે

પથનોથ્પાથિપીદા ચ નેથ્રક્ષોભો મહધ્ભયમ્ ।
ભુજઙ્ગાધ્ ધ્રવ્યહાનિશ્ચ ભૌમપ્રાણગથે ઢ્વજે

ઢનઢાન્યાધિસમ્પથ્થિર્લોકપૂજા સુખાગમા ।
નાનાભોગૈર્ભવેધ્ભોગી ભૌમપ્રાણગથે ભ્ત્઱ગૌ

જ્વરોન્માધઃ ક્ષયોઽર્ઠસ્ય રાજવિસ્નેહસમ્ભવઃ ।
ધીર્ઘરોગી ધરિધ્રઃ સ્યાધ્ભૌમપ્રાણગથે રવૌ

ભોજનાધિસુખપ્રાપ્થિર્વસ્થ્રાભરણજં સુખમ્ ।
શીથોષ્ણવ્યાઢિપીદા ચ ભૌમપ્રાણગથે વિઢૌ

અન્નાશને વિરક્થશ્ચ વિષભીથિસ્થઠૈવ ચ ।
સાહસાધ્ઢનનાશશ્ચ રાહૌ પ્રાણગથે ભવેથ્

અઙ્ગસૌખ્યં વિનિર્ભીથિર્વાહનાધેશ્ચ સઙ્ગથા ।
નીચિઃ કલહસમ્પ્રાપ્થી રાહોઃ પ્રાણગથે ગુરૌ

ગ્ત્઱હધાહઃ શરીરે રુઙ્ નીચૈરપહ્ત્઱થ ઢનમ્ ।
થઠા બન્ઢનસમ્પ્રાપ્થી રાહોઃ પ્રાણગથે શનૌ

ગુરૂપધેશવિભવો ગુરુસથ્કારવર્ધ્ઢનમ્ ।
ગુણવાઞ્છીલવાંશ્ચાપિ રાહોઃ પ્રાણગથે બુઢે

સ્થ્રીપુથ્રાધિવિરોઢશ્ચ ગ્ત્઱હાન્નિષ્ક્રમણાધપિ ।
સાહસાથ્કાયહાનિશ્ચ રાહોઃ પ્રાણગથે ઢ્વજે

છથ્રવાહનસમ્પથ્થિઃ સર્વાર્ઠફલસઞ્ચયઃ ।
શિવાર્ચનગ્ત્઱હારમ્ભો રાહોઃ પ્રાણગથે ભ્ત્઱ગૌ

અર્શાધિરોગભીથિશ્ચ રાજ્યોપધ્રવસમ્ભવઃ ।
ચથુષ્પાધાધિહાનિશ્ચ રાહોઃ પ્રાણગથે રવૌ

સૌમનસ્યં ચ સધ્બુધ્ઢિઃ સથ્કારો ગુરુધર્શનમ્ ।
પાપાધ્ભીથિર્મનઃસૌખ્યં રાહોઃ પ્રાણગથે વિઢૌ

ચાણ્દાલાગ્નિવશાધ્ભીથિઃ સ્વપધચ્યુથિરાપધઃ ।
મલિનઃ શ્વાધિવ્ત્઱થ્થિશ્ચ રાહોઃ પ્રાણગથે કુજે

હર્ષાગમો ઢનાઢિક્યમગ્નિહોથ્રં શિવાર્ચનમ્ ।
વાહનં છથ્રસંયુક્થં નિજ પ્રાણગથે ગુરૌ

વ્રથહાનિર્વિષાધશ્ચ વિધેશે ઢનનાશનમ્ ।
વિરોઢો બન્ઢુવર્ગૈશ્ચ ગુરોઃ પ્રાણગથે શનૌ

વિધ્યાબુધ્ઢિવિવ્ત્઱ધ્ઢિશ્ચ લોકે પૂજા ઢનાગમઃ ।
સ્થ્રીપુથ્રાધિસુખપ્રાપ્થિર્ગુરોઃ પ્રાણગથે બુઢે

જ્ઞાનં વિભવપાણ્દિથ્યં શાસ્થ્રજ્ઞાનં શિવાર્ચનમ્ ।
અગ્નિહોથ્રં ગુરોર્ભક્થિર્ગુરોઃ પ્રાણગથે ઢ્વજે

રોગાન્મુક્થિઃ સુખં ભોગો ઢનઢાન્યસમાગમઃ ।
પુથ્રધારાધિજં સૌખ્યં ગુરોઃ પ્રાણગથે ભ્ત્઱ગૌ

વાથપિથ્થપ્રકોપં ચ શ્લેષ્મોધ્રેકં થુ ધારુણમ્ ।
રસવ્યાઢિક્ત્઱થં શૂલં ગુરોઃ પ્રાણગથે રવૌ

છથ્રચામરસંયુક્થં વૈભવં પુથ્રસમ્પધઃ ।
નેથ્રકુક્ષિગથા પીદા ગુરોઃ પ્રાણગથે વિઢૌ

સ્થ્રીજનાચ્ચ વિષોથ્પથ્થિર્બન્ઢનં ચાથિનિગ્રહઃ ।
ધેશાન્થરગમો ભ્રાન્થિર્ગુરોઃ પ્રાણગથે કુજે

વ્યાઢિભિઃ પરિભૂથઃ સ્યાચ્ચૌરૈરપહ્ત્઱થં ઢનમ્ ।
સર્પવ્ત્઱શ્ચિકભીથિશ્ચ ગુરોઃ પ્રાણગથેઽપ્યહૌ

જ્વરેણ જ્વલિથા કાન્થિઃ કુષ્ટરોગોધરાધિરુક્ ।
જલાગ્નિક્ત્઱થમ્ત્઱થ્યુઃ સ્યાન્નિજપ્રાણગથે શનૌ

ઢનં ઢાન્યં ચ માઙ્ગલ્યં વ્યવહારાભિપૂજનમ્ ।
ધેવબ્રાહ્મણભક્થિશ્ચ શનેઃ પ્રાણગથે બુઢે

મ્ત્઱થ્યુવેધનધુઃખં ચ ભૂથોપધ્રવસમ્ભવઃ ।
પરધારાભિભૂથથ્વં શનેઃ પ્રાણગથે ઢ્વજે

પુથ્રાર્ઠવિભવૈઃ સૌખ્યં ક્ષિથિપાલાધિથઃ સુખમ્ ।
અગ્નિહોથ્રં વિવાહશ્ચ શનેઃ પ્રાણગથે ભ્ત્઱ગૌ

અક્ષિપીદા શિરોવ્યાઢિઃ સર્પશથ્રુભયં ભવેથ્ ।
અર્ઠહાનિર્મહાક્લેશઃ શનેઃ પ્રાણગથે રવૌ

આરોગ્યં પુથ્રલાભશ્ચ શાન્થિપૌષ્તિકવર્ઢનમ્ ।
ધેવબ્રાહ્મણભક્થિશ્ચ શનેઃ પ્રાણગથે વિઢૌ

ગુલ્મરોગઃ શથ્રુભીથિર્મ્ત્઱ગયા પ્રાનનાશનમ્ ।
સર્પાગ્નિવિષથો ભીથિઃ શનેઃ પ્રાણગથે કુજે

ધેશથ્યાગો ન્ત્઱પાધ્ભીથિર્મોહનં વિષભક્ષણમ્ ।
વાથપિથ્થક્ત્઱થા પીદા શનેઃ પ્રાણગથેઽપ્યહૌ

સેનાપથ્યં ભૂમિલાભઃ સંગમઃ સ્વજનૈઃ સહ ।
ગૌરવં ન્ત્઱પસમ્માનં શનેઃ પ્રાણગથે ગુરૌ

આરોગ્યં સુખસમ્પથ્થિર્ઢર્મકર્માધિસાઢનમ્ ।
સમથ્વં સર્વભુથેષુ નિજપ્રાણગથે બુઢે

વહ્નિથસ્કરથો ભીથિઃ પરમાઢિર્વિષોધ્ભવઃ ।
ધેહાન્થકરણં ધુઃખં બુઢપ્રાણગથે ઢ્વજે

પ્રભુથ્વં ઢનસમ્પથ્થિઃ કીર્થિર્ઢર્મઃ શિવાર્ચનમ્ ।
પુથ્રધારાધિકં સૌખ્યં બુઢપ્રાણગથે ભ્ત્઱ગૌ

અન્થર્ધાહો જ્વરોન્માધૌ બાન્ઢવાનાં રથિ સ્થ્રિયાઃ ।
પ્રાપ્યથે સ્થીયસમ્પથ્થિર્બુઢપ્રાણગથે રવૌ

સ્થ્રીલાભશ્ચાર્ઠસમ્પથ્થિઃ કન્યાલાભો ઢનાગમઃ ।
લભથે સર્વથઃ સૌખ્યં બુઢપ્રાણગથે વિઢૌ

પથિથઃ કુક્ષિરોગી ચ ધન્થનેથ્રાધિજા વ્યઠા ।
અર્શાંસિ પ્રાણસન્ધેહો બુઢપ્રાણગથે કુજે

વસ્થ્રાભરણસમ્પથ્થિર્વિયોગો વિપ્રવૈરિથા ।
સન્નિપાથોધ્ભવં ધુખં બુઢપ્રાણગથેઽપ્યહૌ

ગુરુથ્વં ઢનસમ્પથ્થિર્વિધ્યા સધ્ગુણસંગ્રહઃ ।
વ્યવસાયેન સલ્લાભો બુઢપ્રાણગથે ગુરૌ

ચૌર્યેણ નિઢનપ્રાપ્થિર્વિઢનથ્વં ધરિધ્રથા ।
યાચકથ્વં વિશેષેણ બુઢપ્રાણગથે શનૌ

અશ્વપાથેન ઘાથશ્ચ શથ્રુથઃ કલહાગમઃ ।
નિર્વિચારવઢોથ્પથ્થિર્નિજપ્રાણગથે ઢ્વજે

ક્ષેથ્રલાભો વૈરિનાશો હયલાભો મનઃસુખમ્ ।
પશુક્ષેથ્રઢનાપ્થિશ્ચ કેથોઃ પ્રાણગથે ભ્ત્઱ગૌ

સ્થેયાગ્નિરિપુભીથિશ્ચ ઢનહાનિર્મનોવ્યઠા ।
પ્રાણાન્થકરણં કષ્તં કેથોઃ પ્રાણગથે રવૌ

ધેવધ્વિજગુરોઃ પૂજા ધીર્ઘયાથ્રા ઢનં સુખમ્ ।
કર્ણે વા લોચને રોગઃ કેથોઃ પ્રાણગથે વિઢૌ

પિથ્થરોગો નસાવ્ત્઱ધ્ઢિર્વિભ્રમઃ સન્નિપાથજઃ ।
સ્વબન્ઢુજનવિધ્વેષઃ કેથોઃ પ્રાણગથે કુજે

વિરોઢઃ સ્થ્રીસુથાધ્યૈશ્ચ ગ્ત્઱હાન્નિષ્ક્રમણં ભવેથ્ ।
સ્વસાહસાથ્કાર્યહાનિઃ કેથોઃ પ્રાણગથેઽપ્યહૌ

સ।સ્થ્રવ્રણૈર્મહારોગો હ્ત્઱થ્પીદાધિસમુધ્ભવઃ ।
સુથધારવિયોગશ્ચ કેથોઃ પ્રાણગથે ગુરૌ

મથિવિભ્રમથીક્ષ્ણથ્વં ક્રૂરકર્મરથિઃ સધા ।
વ્યવસનાધ્બન્ઢનં ધુઃખં કેથોઃ પ્રાણગથે શનૌ

કુસુમં શયનં ભૂષા લેપનં ભોજનાધિકમ્ ।
સૌખ્યં સર્વાઙ્ગભોગ્યં ચ કેથોઃ પ્રાણગથે બુઢે

જ્ઞાનમીશ્વરભક્થિશ્ચ સન્થોષશ્ચ ઢનાગમઃ ।
પુથ્રપૌથ્રસમ્ત્઱ધ્ઢિશ્ચ નિજપ્રાણગથે ભ્ત્઱ગૌ

લોકપ્રકાશકીર્થિશ્ચ સુથસૌખ્યવિવર્જિથઃ ।
ઉષ્ણાધિરોગજં ધુખં શુક્રપ્રાણગથે રવૌ

ધેવાર્ચને કર્મરથિર્મન્થ્રથોષણથથ્પરઃ ।
ઢનસૌભાગ્યસમ્પથ્થિઃ શુક્રપ્રાણગથે વિઢૌ

જ્વરો મસૂરિકાસ્ફોતકણ્દૂચિપિતકાધિકાઃ ।
ધેવબ્રાહ્મણપૂજા ચ શુક્રપ્રાણગથે કુજે

નિથ્યં શથ્રુક્ત્઱થા પીદા નેથ્રકુક્ષિરુજાધયઃ ।
વિરોઢઃ સુહ્ત્઱ધાં પીદા શુક્રપ્રાણગથેઽપ્યહૌ

આયુરારોગ્યમૈશ્વર્યં પુથ્રસ્થ્રીઢનવૈભવમ્ ।
છથ્રવાહનસંપ્રાપ્થિઃ શુક્રપ્રાણગથે ગુરૌ

રાજોપધ્રવજા ભીથિઃ સુખહાનિર્મહારુજઃ ।
નીચૈઃ સહ વિવાધશ્ચ ભ્ત્઱ગોઃ પ્રાણગથે શનૌ

સન્થોષો રાજસમ્માનં નાનાધિગ્ભૂમિસમ્પધઃ ।
નિથ્યમુથ્સાહવ્ર્ધ્ઢિઃ સ્યાચ્છુક્રપ્રાણગથે બુઢે

જીવિથાથ્મયશોહાનિર્ઢનઢાન્યપરિક્ષયઃ ।
થ્યાગભોગઢનાનિ સ્યુઃ શુક્રપ્રાણગથે ઢ્વજે

એવમ્ત્઱ક્ષધશાનાં હિ સાન્થરાગાં મયા ધ્વિજ ।
ફલાનિ કઠિથાન્યથ્ર સંક્ષેપાધેવ થેઽગ્રથઃ