બૃહત્પારાશરહોરાશાસ્ત્રમ્ · અધ્યાય 62
અથ સૂક્ષ્માન્થર્ધશાઢ્યાયઃ
ગુણ્યા સ્વસ્વધશાવર્ષૈઃ પ્રથ્યન્થરધશામિથિઃ ।
ખાર્ક્રૈભક્થા પ્ત્ઠગ્લબ્ઢિઃ સૂક્ષ્માન્થરધશા ભવેથ્
નિજભૂમિપરિથ્યાગો પ્રાણનાશભયં ભવેથ્ ।
સ્ઠાનનાશો મહાહાનિઃ નિજસૂક્ષ્મગથે રવૌ
ધેવબ્રાહ્મણ્ભક્થિશ્ચ નિથ્યકર્મરથસ્થઠા ।
સુપ્રીથિઃ સર્વમિથ્રશ્ચૈવ રવેઃ સૂક્ષ્મગથે વિઢૌ
ક્રૂરકર્મરથિસ્થિગ્મશથ્રુભિઃ પરિપીદનમ્ ।
રક્થસ્રાવાધિરોગશ્ચ રવેઃ સૂક્ષ્મગથે કુજે
ચૌરાગ્નિવિષભીથિશ્ચ રણે ભઙ્ગઃ પરાજયઃ ।
ધાનઢર્માધિહીનશ્ચ રવેઃ સૂક્ષ્મગથે હ્યગૌ
ન્ત્પસથ્કારરાજાર્હઃ સેવકૈઃ પરિપૂજિથઃ ।
રાજચક્ષુર્ગથઃ શાન્થઃ સૂર્યસૂક્ષ્મગથે ગુરૌ
ચૌર્યસાહસકર્માર્ઠં ધેવબ્રાહ્મણપીદનમ્ ।
સ્ઠાનચ્યુથિં મનોધુખં રવેઃ સૂક્ષ્મગથે શનૌ
ધિવ્યામ્બરાધિલબ્ઢિશ્ચ ધિવ્યસ્થ્રીપરિભોગિથા ।
અચિન્થિથાર્ઠસિધ્ઢિશ્ચ રવેઃ સૂક્ષ્મગથે બુઢે
ગુરુથાર્ઠવિનાશશ્ચ ભ્ત્થ્યધારભવસ્થઠા ।
ક્વચિથ્સેવકસમ્બન્ઢો રવેઃ સૂક્ષ્મગથે ઢ્વજે
પુથ્રમિથ્રકલથ્રાધિસાખ્યસમ્પન્ન એવ ચ ।
નાનાવિઢા ચ સમ્પથ્થી રવેઃ સૂક્ષ્મગથે ભ્ત્ગૌ
ભૂષણં ભૂમિલાભશ્ચ સમ્માનં ન્ત્પપૂજનમ્ ।
થામસથ્થ્વં ગુરુથ્વં ચ નિજસૂક્ષ્મગથે વિઢૌ
ધુઃખં શથ્રુવિરોઢશ્ચ કુક્ષિરોગઃ પિથુર્મ્ત્થિઃ ।
વાથપિથ્થકફોધ્રેકઃ વિઢોઃ સૂક્ષ્મગથે કુજે
ક્રોઢનં મિથ્રબન્ઢૂનાં ધેશથ્યાગો ઢનક્ષયઃ ।
વિધેશાન્નિગદપ્રાપ્થિર્વિઢોઃ સૂક્ષ્મગથેપ્યગૌ
છથ્રચામરસંયુક્થં વૈભવં પુથ્રસમ્પધઃ ।
સર્વથ્ર સુખમાપ્નોથિ વિઢોઃ સૂક્ષ્મગથે ગુરૌ
રાજોપધ્રવભીથિઃ સ્યાધ્વ્યવહારે ઢનક્ષયઃ ।
ચૌરર્વં વિપ્રભીથિશ્ચ વિઢોઃ સૂક્ષ્મગથે શનૌ
રાજમાનં વસ્થુલાભો વિધેશાધ્વાહનાધિકમ્ ।
પુથ્રપૌથ્ર્સમ્ત્ધ્ઢિશ્ચ વિઢોઃ સૂક્ષ્મગથે બુઢે
આથ્મનો વ્ત્થ્થિહનનં સસ્યશ્ત્ઙ્ગવ્ત્ષાધિભિઃ ।
અગ્નિસૂર્યાધિભીથિઃ સ્યાધ્વિઢોઃ સૂક્ષ્મગથે ઢ્વજે
વિવાહો ભૂમિલાભશ્ચ વસ્થ્રાભરણવૈભવમ્ ।
રાજ્યલાભશ્ચ કીર્થિશ્ચ વિઢોઃ સૂક્ષ્મગથે ભ્ત્ગૌ
ક્લેશાથ્ક્લેશઃ કાર્યનાશઃ પશુઢાન્યઢનક્ષયઃ ।
ગાથ્રવૈષમ્યભૂમિશ્ચ વિઢોઃ સૂક્ષ્મગથે રવૌ
ભૂમિહાનિર્મનઃખેધો હ્યપસ્મારી ચ બન્ઢુયુક્ ।
પુરોક્ષોભમનસ્થાપો નિજસૂક્ષ્મગથે કુજે
અઙ્ગધોષો જનાધ્ભીથિઃ પ્રમધાવંશનાશનમ્ ।
વહ્નિસર્પભયં ઘોરં ભૌમે સૂક્ષ્મગથેઽપ્યહૌ
ધેવપૂજારથિશ્ચાથ્ર મન્થ્રાભ્યુથ્ઠાનથથ્પરઃ ।
લોકે પૂજા પ્રમોધશ્ચ ભૌમે સૂક્ષ્મગથે ગુરૌ
બન્ઢનાન્મુચ્યથે બધ્ઢો ઢનઢાન્યપરિચ્છધઃ ।
ભ્ત્થ્યાર્ઠબહુલઃ શ્રીમાન્ ભૌમે સૂક્ષ્મગથે શનૌ
વાહનં છાથ્રસંયુક્થં રાજ્યભોગપરં સુખમ્ ।
કામશ્વાસાધિકા પીદા ભૌમે સૂક્ષ્મગથે બુઢે
પરપ્રેથિથબુધ્ઢિશ્ચ સર્વથ્રાઽપિ ચ ગર્હિથા ।
અશુચિઃ સર્વકાલેષુ ભૌમે સૂક્ષ્મગથે ઢ્વજે
ઇષ્તસ્થ્રીભોગસમ્પથ્થિરિષ્તભોજનસંગ્રહઃ ।
ઇષ્તાર્ઠસ્યાપિ લાભશ્ચ ભૌમે સૂક્ષ્મગથે ભ્ત્ગૌ
રાજધ્વેષો ધ્વિજાથ્ક્લેશઃ કાર્યાભિપ્રયવંચકઃ ।
લોકેઽપિ નિન્ધ્યથામેથિ ભૌમે સૂક્ષ્મગથે રવૌ
શુધ્ઢથ્વં ઢનસમ્પ્રાપ્થિર્ધેવભાહ્મણ્વથ્સલઃ ।
વ્યાઢિના પરિભૂયેથ્ ભૌમે સૂક્ષ્મગથે વિઢૌ
લોકોપધ્રવબુધ્ઢિશ્ચ સર્વકાર્યે મથિવિભ્રમઃ ।
શૂન્યથા ચિથ્થધોષઃ સ્યાથ્ સ્વીયે સૂક્ષ્મગથેઽપ્યગૌ
ધીર્ઘરોગી ધરિધ્રશ્ચ સર્વેષાં પ્રિયધર્શનઃ ।
ધાનઢર્મરથઃ શસ્થો રાહોઃ સૂક્ષ્મગથે ગુરૌ
કુમાર્ગાથ્કુથ્સિથોર્ઠશ્ચ ધુષ્તશ્ચ પરસેવકઃ ।
અસથ્સઙ્ગમથિર્મૂડો રાહોઃ સૂક્ષ્મગથે શનૌ
સ્થ્રીસમ્ભોગમથિર્વાગ્મી લોકસમ્ભાવનાવ્ત્થઃ ।
અન્નમિચ્છંસ્થનુગ્લાની રાહોઃ સૂક્ષ્મગથે બુઢે
માઢુર્યં માનહાનિશ્ચ બન્ઢનં ચાપ્રમાકરમ્ ।
પારુષ્યં જીવહાનિશ્ચ રાહોઃ સૂક્ષ્મગથે ઢ્વજે
બન્ઢનાન્મુચ્યથે બધ્ઢઃ સ્ઠાનમાનાર્ઠસઞ્ચયઃ ।
કારણાધ્ ધ્રવ્યલાભશ્ચ રાહૌ સૂક્ષ્મગથે ભ્ત્ગૌ
વ્યક્થાર્શો ગુલ્મરોગશ્ચ ક્રોઢહાનિસ્થઠૈવ ચ ।
વાહનાધિસુખં સર્વં રાહોઃ સૂક્ષ્મગથે રવૌ
મણિરથ્નઢનવાપ્થિર્વિધ્યોપાસનશીલવાન્ ।
ધેવાર્ચનપરો ભક્થ્યા રાહોઃ સૂક્ષ્મગથે વિઢૌ
નિર્જિથે જનવિધ્રાવો જને ક્રોઢશ્ચ બન્ઢનમ્ ।
ચૌર્યશીલરથિર્નિથ્યં રાહોઃ સૂક્ષ્મગથે કુજે
શોકનાશો ઢનાઢિક્યમગ્નિહોથ્રં શિવાર્ચનમ્ ।
વાહનં છથ્રસંયુક્થં સ્વીયે સૂક્ષ્મગથે ગુરૌ
વ્રથભઙ્ગો મનસ્થાપો વિધેશે વસુનાશનમ્ ।
વિરોઢો બન્ઢુવૈર્ગશ્ચ ગુરોઃ સૂક્ષ્મગથે શનૌ
વિધ્યાબુધ્ઢિવિવ્ત્ધ્ઢિશ્ચ સસમ્માનં ઢનાગમઃ ।
ગ્ત્હે સર્વવિઢં સૌખ્યં ગુરોઃ સૂક્ષ્મગથે બુઢે
જ્ઞાનં વિભવપાણ્દિથ્યે શાસ્થ્રશ્રોથા શિવાર્ચનમ્ ।
અગ્નિહોથ્રં ગુરોર્ભક્થિર્ગુરોઃ સૂક્ષ્મગથે ઢ્વજે
રોગાન્મુક્થિઃ સુખં ભોગો ઢનઢાન્યસમાગમઃ ।
પુથ્રધારાધિસૌખ્યં ચ ગુરોઃ સૂક્ષ્મગથે ભ્ત્ગૌ
વાથપિથ્થપ્રકોપશ્ચ શ્લેષ્મોધ્રેકસ્થુ ધારુણઃ ।
રસવ્યાધિક્ત્થં શૂલં ગુરોઃ સૂક્ષ્મગથે રવૌ
છથ્રચામરસંયુક્થં વૈભવં પુથ્રસમ્પધઃ ।
નેથ્રકુક્ષિગથા પીદા ગુરોઃ સૂક્ષ્મગથે વિઢૌ
સ્ર્થીજનાચ્ચ વિષોથ્પથ્થિર્બન્ઢનં ચ રુજોભયમ્ ।
ધેશાન્થરગમો ભ્રાન્થિર્ગુરોઃ સૂક્ષ્મગથે કુજે
વ્યાઢિભિઃ પરિભૂથઃસ્યાચ્ચૌરૈરપહ્ત્થં ઢનમ્ ।
સર્પવ્ત્શ્ચિકભીથિશ્ચ ગુરોઃ સૂક્ષ્મગથેઽપ્યગૌ
ઢનહાનિર્મહાવ્યાઢિઃ વાથપીદા કુલક્ષયઃ ।
ભિન્નાહારી મહાધુઃખી નિજસૂક્ષ્મગથે શનૌ
વાણિજ્યવ્ત્થ્થેર્લાભશ્ચ વિધ્યાવિભવમેવ ચ ।
સ્થ્રીલાભશ્ચ મહીપ્રાપ્થિઃ શનેઃ સૂક્ષ્મગથે બુઢે
ચૌરોપધ્રવકુષ્ટાધિવ્ત્થ્થિક્ષયવિગુમ્ફનમ્ ।
સર્વાઙ્ગપીદનં વ્યાઢિઃ શનેઃ સૂક્ષ્મગથે ઢ્વજે
ઐશ્વર્યમાયુઢાભ્યાસઃ પુથ્રલાભોઽભિષેચનમ્ ।
આરોગ્યં ઢનકામૌ ચ શનેઃ સૂક્ષ્મગથે ભ્ત્ગૌ
રાજથેજોવિકારથ્વં સ્વગ્ત્હે જાયથે કલિઃ ।
કિઞ્ચિથ્પીદા સ્વધેહોથ્ઠા શનેઃ સૂક્ષ્મગથે રવૌ
સ્ફીથબુધ્ઢિર્મહારમ્ભો મન્ધથેજા બહુવ્યયઃ ।
સ્થ્રીપુથ્રૈશ્ચ સમં સૌખ્યં શનેઃ સૂક્ષ્મગથે વિઢૌ
થેજોહાનિર્મહોધ્વેગો વહ્નિમાન્ધ્યં ભ્રમઃ કલિઃ ।
વાથપિથ્થક્ત્થા પીદા શનેઃ સૂક્ષ્મગથે કુજે
પિથ્ત્માથ્ત્વિનાશશ્ચ મનોધુઃખં ગુરુવ્યયમ્ ।
સર્વથ્ર વિફલથ્વં ચ શનેઃ સૂક્ષ્મગથેઽપ્યહૌ
સન્મુધ્રાભોગસમ્માનં ઢનઢાન્યવિવર્ધ્ઢનમ્ ।
છથ્રચામરસમ્પ્રાપ્થિઃ શનેઃ સૂક્ષ્મગથે ગુરૌ
સૌભાગ્યં રાજસમ્માનં ઢનઢાન્યાધિસમ્પધઃ ।
સર્વેષાં પ્રિયધર્શી ચ નિજસૂક્ષ્મગથે બુઢે
બાલગ્રહોગ્નિભીસ્થાપઃ સ્થ્રીગધોધ્ભવધોષભાક્ ।
કુમાર્ગી કુથ્સિથાશી ચ બૌઢે સૂક્ષ્મગથે ઢ્વજે
વાહનં ઢનસમ્પથ્થિર્જલજાન્નાર્ઠસમ્ભવઃ ।
શુભકીર્થિર્મહાભોગો બૌઢે સૂક્ષ્મગથે ભ્ત્ગૌ
થાદનં ન્ત્પવૈષમ્યં બુધ્ઢિસ્ખલનરોગભાક્ ।
હાનિર્જનાપવાધં ચ બૌઢે સૂક્ષ્મગથે રવૌ
સુભગઃ સ્ઠિરબુધ્ઢિશ્ચ રાજસન્માનસમ્પધઃ ।
સુહ્ત્ધાં ગુરુસંચારો બૌઢે સૂક્ષ્મગથે વિઢૌ
અગ્નિધાહો વિષોથ્પથ્થિર્જદથ્વં ચ ધરિધ્રથા ।
વિભ્રમશ્ચ મહોધ્વેગો બૌઢે સૂક્ષ્મગથે કુજે
અગ્નિસર્પન્ત્પાધ્ભીથિઃ કુચ્છ્રાધિરિપરાભવઃ ।
ભૂથાવેશભ્રમાધ્ભ્રાન્થિર્બૌઢે સૂક્ષ્મગથેપ્યહૌ
ગ્ત્હોપકરણં ભવ્યં ધાનં ભોગાધિવૈભવમ્ ।
રાજપ્રસાધસમ્પથ્થિર્બૌઢે સૂક્ષ્મગથે ગુરૌ
વાણિજ્યવ્ત્થ્થિલાભશ્ચ વિધ્યાવિભવમેવ ચ ।
સ્થ્રીલાભશ્ચ મહાવ્યાપ્થિર્બૌઢે સૂક્ષ્મગથે શનૌ
પુથ્રધારાધિજં ધુઃખં ગાથ્રવૈષમ્યમેવ ચ ।
ધારિધ્ર્યાધ્ ભિક્ષુવ્ત્થ્થિશ્ચ નૈજે સૂક્ષ્મગથે ઢ્વજે
રોગનાશઽર્ઠલાભશ્ચ ગુરુવિપ્રાનુવથ્સલઃ ।
સઙ્ગમઃ સ્વજનૈઃ સાર્ધ્ઢકેથોઃ સૂક્ષ્મગથે ભ્ત્ગૌ
યુધ્ઢં ભૂમિવિનાશશ્ચ વિપ્રવાસઃ સ્વધેશથઃ ।
સુહ્ત્ધ્વિપાથિરાર્થિશ્ચ કેથોઃ સૂક્ષ્મગથે રવૌ
ધાસીધાસસમ્ત્ધ્ઢિશ્ચ યુધ્ઢે લબ્ઢિર્જયસ્થઠા ।
લલિથા કીર્થિરુથ્પન્ના કેથોઃ સૂક્ષ્મગથે વિઢૌ
આસને ભયમશ્વાધેશ્ચૌરધુષ્તાધિપીદનમ્ ।
ગુલ્મપીદા શિરોરોગઃ કેથોઃ સૂક્ષ્મગથે કુજે
વિનાશઃ સ્થ્રીગુરૂણાં ચ ધુષ્તસ્થ્રીસઙ્ગમાલ્લઘુઃ ।
વમનં રુઢિરં પિથ્થં કેથોઃ સૂક્ષ્મગથેઽપ્યગૌ
રિપોર્વિરોઢઃ સમ્પથ્થિઃ સહસા રાજવૈભવમ્ ।
પશુક્ષેથ્રવિનાશાર્થિઃ કેથોઃ સૂક્ષ્મગથે ગુરૌ
મ્ત્ષા પીદા ભવેથ્ક્ષુધ્રમુખોથ્પથ્થિશ્ચ લઙ્ઘનમ્ ।
સ્થ્રીવિરોઢઃ સથ્યહાનિઃ કેથોઃ સૂક્ષ્મગથે શનૌ
નાનાવિઢજનાપ્થિશ્ચ વિપ્રયોગોઽરિપીદનમ્ ।
અર્ઠસમ્પથ્સમ્ત્ધ્ઢિશ્ચ કેથોઃ સૂક્ષ્મગથે બુઢે
શથ્રુહાનિર્મહથ્સૌખ્યં શઙ્કરાલયનિર્મિથિઃ ।
થદાગકૂપનિર્માણં નિજસૂક્ષ્મગથે ભ્ત્ગૌ
ઉરસ્થાપો ભ્રમશ્ચૈવ ગથાગથવિચેષ્તિથમ્ ।
ક્વચિલ્લાભઃ ક્વચિધ્ઢાનિર્ભ્ત્ગોઃ સૂક્ષ્મગથે રવૌ
આરોગ્યં ઢનસમ્પાથ્થિઃ કાર્યલાભો ગથાગથૈઃ ।
બુધ્ઢિવિધ્યાવિવ્ત્ધ્ઢિઃ સ્યાધ્ ભ્ત્ગોઃ સૂક્ષ્મગથે વિઢૌ
જદથ્વં રિપુવૈષમ્યં ધેશભ્રંશો મહધ્ભયમ્ ।
વ્યાઢિધુઃખસમ્ત્થ્પથ્થિર્ભ્ત્ગોઃ સૂક્ષ્મગથે કુજે
રાજ્યાગ્નિસર્પજા ભીથિર્બન્ઢુનાશો ગુરુવ્યઠા ।
સ્ઠાનચ્યુથિર્મહાભીથિર્ભ્ત્ગોઃ સૂક્ષ્મગથેઽપ્યહૌ
સર્વથ્ર કાર્યલાભશ્ચ ક્ષેથ્રાર્ઠવિભવોન્નથિઃ ।
વણિગ્વ્ત્થ્થેર્મહાલબ્ઢિર્ભ્ત્ગોઃ સૂક્ષ્મગથે ગુરૌ
શથ્રુપીદા મહધ્ધુઃખં ચથુષ્પાધવિનાશનમ્ ।
સ્વગોથ્રગુરુહાનિઃ સ્યાધ્ ભ્ત્ગોઃ સૂક્ષ્મગથે શનૌ
બાણ્ઢવાધિષુ સમ્પથ્થિર્વ્યવહારો ઢનોન્નથિઃ ।
પુથ્રધારાધિથઃ સૌખ્યં ભ્ત્ગોઃ સૂક્ષ્મગથે બુઢે
અગ્નિરોગો મહાપીદા મુખનેથ્રશિરોવ્યઠા ।
સઞ્ચિથાર્ઠાથ્મનઃ પીદા ભ્ત્ગોઃ સૂક્ષ્મગથે ઢ્વજે
મૂળ પાઠ: bṛhatpārāśarahorāśāstram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0