બૃહન્નીલતન્ત્રમ્ · અધ્યાય 1

અથ
બૃહન્નીલતન્ત્રમ્ ।
પ્રથમઃ પટલઃ ।
ઓં શ્રીગણેશાય નમઃ । નમસ્તારાયૈ ।
કૈલાસશિખરાસીનં ભૈરવં કાલસંજ્ઞિતમ્ ।
પ્રોવાચ સાદરં દેવી તસ્ય વક્ષઃસમાશ્રિતા ॥ ૧-

પુરા પ્રતિશ્રુતં દેવ કાલીતન્ત્રપ્રકાશને ।
નીલતન્ત્રપ્રકાશાય તદ્ વદસ્વ સદાશિવ ॥ ૧-

યસ્ય વિજ્ઞાનમાત્રેણ વિજયી ભુવિ જાયતે ।
યજ્ જ્ઞાત્વા સાધકાઃ સર્વે વિચરન્તિ યથા તથા ॥ ૧-

યસ્ય વિજ્ઞાનમાત્રેણ કવિતા ચિત્તમોદિની ।
જાયતે ચ મહાદેવ તત્ત્વં તત્ કથયસ્વ મે ॥ ૧-

શ્રીમહાકાલભૈરવ ઉવાચ ।
શૃણુ સા(ધ્વિ) વરારોહે સર્વાર્થસ્ય પ્રદાયિનિ ।
તત્ત્વં તત્ કથયિષ્યામિ તવ સ્નેહાદ્ ગણાધિપે ॥ ૧-

નીલતન્ત્રપ્રકાશાય પ્રતિજ્ઞાસીન્મમ પ્રિયે ।
તસ્માત્ કથ્યં મહેશાનિ શૃણુ(ષ્વ) કમલાનને ॥ ૧-

ગુહ્યાદ્ ગુહ્યતરં તન્ત્રં ન પ્રકાશ્યં કદાચન ।
તન્ત્રસ્યાસ્ય પ્રકાશાચ્ચ સિદ્ધિહાનિર્ન સંશયઃ ॥ ૧-

યદ્ગૃહે નિવસેત્ તન્ત્રં તત્ર લક્ષ્મીઃ સ્થિરાયતે ।
રાજદ્વારે શ્મશાને ચ સભાયાં રણમધ્યતઃ ॥ ૧-

(પ્. ૨) નિર્જને ચ વને ઘોરે (શ્વા)પદૈઃ પરિભૂષિતે [પરિપૂરિતે પાઠાન્તરમ્ ।] ।
માહાત્મ્યાત્ તસ્ય દેવેશિ ચમત્કારી ભવેત્ પ્રિયે ॥ ૧-

તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન ગોપનીયં પ્રયત્નતઃ [વિશેષતઃ ખ પાઠઃ ।] ।
તન્ત્રરાજં નીલતન્ત્રં તવ સ્નેહાત્ પ્રકાશ્યતે ॥ ૧-

ગોપનીયતમં દેવિ સ્વયોનિરિવ પાર્વતિ ।
વિશેષં મન્ત્રરાજસ્ય કથિતવ્યં વરાનને ॥ ૧-

યજ્જ્ઞાતાત્ સાધકાઃ સર્વે સર્વૈશ્વર્યમવાપ્નુયુઃ ।
સારાત્ સારતરં દેવિ સર્વસારસ્વતપ્રદમ્ ॥ ૧-

નિત્યપૂજાં મન્ત્રરાજં માન્ત્રોપાસનિકં વિધિમ્ ।
પુરશ્ચર્યાં ચ નૈમિત્તકામ્યાનાં નિયમં તથા ॥ ૧-

નિયમં ચ રહસ્યાનાં કુમારીપુજનક્રમમ્ ।
મન્ત્રાન્તરં ચ દેવેશિ પુરશ્ચર્યાં વિશેષતઃ ॥ ૧-

ફલં સ્તોત્રં વિશેષેણ કથિતવ્યં વરાનને ।
ભાવાનાં નિર્ણયં વાચ્યં પૂજાન્તરવિધિં તથા ॥ ૧-

હોમસ્ય નિયમં વાચ્યં વાસનાતત્ત્વનિર્ણયમ્ ।
ગુપ્તપૂજાં ગુપ્તમન્ત્રં તથા ગુપ્તજપક્રમમ્ ॥ ૧-

સ્વર્ણરૂપ્યાદિકરણં સૂતભસ્મ તથૈવ ચ ।
સૂતસ્ય નિર્ણયં વાચ્યં તથા ષટ્કર્મલક્ષણમ્ ॥ ૧-

વિદ્યોત્પત્તિં વિશેષણ કથયિષ્યામિ તચ્છૃણુ ।
શ્રીદેવ્યુવાચ ।
ઇદાનીં શ્રોતુમિચ્છામિ તારિણીં ભેદસંયુતામ્ ॥ ૧-

સપર્યાભેદસંયુક્તાં મહાપાતકનાશિનીમ્ ।
શ્રીશિવ ઉવાચ ।
સિદ્ધવિદ્યાં મહાદેવિ માયામોહનકારિણીમ્ ॥ ૧-

(પ્. ૩) શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ દેવેશિ સર્વસારસ્વતપ્રદામ્ ।
સર્વબીજં સમુદ્ધૃત્ય દ્વિતીયં બીજકં શૃણુ ॥ ૧-

જૃમ્ભણાન્તં ત્યક્તપાર્શ્વં પ્રસ્થાનવારકં યુતમ્ ।
તુરીયસ્વરસંયુક્તં ચન્દ્રબિન્દુવિરાજિતમ્ ॥ ૧-

બીજં નીલસરસ્વત્યાસ્તૃતીયં શૃણુ ભૈરવિ ।
સર્વસ્યાદ્યં સમાદાય તસ્યાદ્યં તત્ર યોજયેત્ ॥ ૧-

યાત્રાનિવારણં તત્ર યોજયેચ્ચ મહેશ્વરિ ।
વ્ય(દ્વ્ય)ઙ્ગવર્ણયુતં કુર્યાન્નાદબિન્દુવિરાજિતમ્ ॥ ૧-

કૂર્ચાસ્ત્રેઽન્તે સમાયોજ્ય મન્ત્રરાજં સમુદ્ધરેત્ ।
પઞ્ચાક્ષરી મહાવિદ્યા શ્રીમન્નીલસરસ્વતી ॥ ૧-

અનયા સદૃશી વિદ્યા ત્રૈલોક્યે ચાતિદુર્લભા ।
જપમાત્રેણ સર્વેષાં સાધકાનાં વિમુક્તિદા ॥ ૧-

અતિરિક્તશ્રમો હ્યત્ર નાસ્તિ હે ! સુરપૂજિતે ।
સારાત્ સારતરં દેવિ સર્વતન્ત્રેષુ ગોપિતમ્ ॥ ૧-

વશિષ્ઠોઽસ્ય ઋષિઃ પ્રોક્તો બૃહતી ચ્છન્દ ઉચ્યતે ।
નીલસરસ્વતી પ્રોક્તા દેવતા કાર્યસિદ્ધયે ॥ ૧-

કવિત્વાર્થે વિનિયોગઃ સર્વસિદ્ધિસમૃદ્ધિદઃ ।
હૂ। બીજમસ્ત્રં શક્તિઃ સ્યાદેવમૃષ્યાદિકલ્પના ॥ ૧-

ઉત્થાય ચોત્તરે યામે ચિન્તયેત્ તારિણીં પરામ્ ।
મૂલાદિબ્રહ્મરન્ધ્રાન્તં વિસતન્તુતનીયસીમ્ ॥ ૧-

મૂલમન્ત્રમયીં સાક્ષાદમૃતાનન્દરૂપિણીમ્ ।
સૂર્યકોટિપ્રતીકાશાં ચન્દ્રકોટિસુશીતલામ્ ॥ ૧-

તડિત્કોટિસમપ્રખ્યાં કાલાનલશિખોપરિ [કામાનન્દશિખો ખ પાઠઃ ।] ।
તત્પ્રભાપટલ[મણ્ડલ ખ પાઠઃ ।]વ્યાપ્તિપટલાઙ્કિતદેહવાન્ ॥ ૧-

(પ્. ૪) સર્વમઙ્ગલસંપન્નઃ સ્નાનકર્મ સમારભેત્ ।
મૃત્કુશાનપિ સંગૃહ્ય [સંગ્રાહ્ય ખ પાઠઃ ।] ગત્વા જલાન્તિકં તતઃ ॥ ૧-

મલાપકર્ષણં કૃત્વા મન્ત્રસ્નાનં સમાચરેત્ ।
પુનર્નિમજ્જ્ય પયસિ સંકલ્પં સ સમાચરેત્ ॥ ૧-

ઇષ્ટદેવ્યાઃ પ્રપૂજાર્થં કુર્યાત્ સ્નાનં જલાશયે ।
બિલ્વાક્ષતમોડ્રપુષ્પં કુલપુષ્પં કુશાઞ્જલમ્ ॥ ૧-

પ્રસ્થગ્રાહે તામ્રપાત્રે કૃત્વા ચાર્ઘ્યં નિવેદયેત્ ।
મૂલાન્તે ચોદ્યદાદિત્યમણ્ડલમધ્યવર્તિન્યૈ ॥ ૧-

શિવ[નિત્ય ખ પાઠઃ ।]ચૈતન્યમયયૈ (ચ) સ્વાહેતિ તન્મનુઃ સ્મૃતઃ ।
મૂર્તિભેદે મહેશાનિ સ્નાનમન્યચ્છૃણુ પ્રિયે ॥ ૧-

પ્રોત્થાય ચોત્તરે યામે શિરઃપદ્મે ગુરું સ્મરન્ ।
મૂલાદિબ્રહ્મરન્ધ્રાન્તં મૂલવિદ્યાં વિભાવયેત્ ॥ ૧-

પ્રોદ્યત્સૂર્યપ્રતીકાશાં કુણ્ડલીં પરદેવતામ્ ।
યાતાયાતક્રમેણૈવ ચામૃતીકૃતવિગ્રહામ્ ॥ ૧-

મૂલવિદ્યાં જપેદ્ ધ્યાત્વા ચાષ્ટોત્તરશતં ક્રમાત્ ।
મૃત્કુશાનપિ સંગૃહ્ય ગત્વા જલાન્તિકં તતઃ ॥ ૧-

પ્રત્યુષસિ ગુરોશ્ચિન્તાં કૃત્વા સ્નાનં સમાચરેત્ ।
નદ્યાદિં સમનુપ્રાપ્ય સ્નાયાદપ્સુ મહેશ્વરિ ॥ ૧-

દેવીરૂપં જલં ધ્યાત્વા ગૃહીત્વા જલદર્ભકમ્ ।
મલાપકર્ષણં કૃત્વા મન્ત્રસ્નાનં સમાચરેત્ ॥ ૧-

તત્પ્રીત્યૈ પરમેશાનિ સ્નાનં કુર્યાત્ સમાહિતઃ ।
આદૌ ચ વૈદિકીં સંધ્યાં કૃત્વા સ્નાનં સમાચરેત્ ॥ ૧-

(પશ્ચાત્ તુ તાન્ત્રિકીં સન્ધ્યાં) કુર્યાચ્ચૈવાગમોદિતામ્ ।
સંધ્યાં કૃત્વા તતો વીરઃ કુલકોટિં સમુદ્ધરેત્ ॥ ૧-

(પ્. ૫) સ્નાનાર્થં મૃત્તિકાં નીત્વા સંઘૃષ્ય ચ કરદ્વયે ।
ગાત્રાનુલેપનં કુર્યાદસ્ત્રમન્ત્રેણ દેશિકઃ ॥ ૧-

સૂર્યાય દર્શયેદાદૌ તતઃ કુર્યાચ્ચ લેપનમ્ ।
ગોક(પુ)રીષં નાસિકાયાં વં મન્ત્રેણ પુટદ્વયે ॥ ૧-

જલાઞ્જલિં તતો દત્ત્વા મૂર્ધ્નઃ કૃત્વાભિષેચનમ્ ।
તત આચમનં કુર્યાત્ ત્રિકોણે દક્ષિણેન તુ ॥ ૧-

ગૃહીતપાણિના દેવિ શઙ્ખાવર્તક્રમેણ તુ ।
વિલોડ્ય તત્ર નિમજ્જેદઘમર્ષણકં ત્રિધા ॥ ૧-

કૂર્ચબીજં ત્રિધા જપ્ત્વા કારયેદઘમર્ષણં ।
દદ્યાજ્જલાઞ્જલીંસ્ત્રીન્ વૈ વરુણાય તતઃ પરમ્ ॥ ૧-

સોમાય ભાનવે પશ્ચાજ્જલાદુત્થાય વાસસી ।
પરિધાય તતો મન્ત્રી યથાવિધિ સમાચરેત્ ॥ ૧-

તિલકં રક્તગન્ધેન ગોપીનાં ચન્દનેન તુ ।
દેવ્યસ્ત્રં વિલિખેદ્ ભાલે તારાબીજં તતો હૃદિ ॥ ૧-

શક્તિમધ્યગતં કુર્યાત્ પ્રાણાયામં સમાચરેત્ ।
આચમ્ય પ્રાઙ્મુખો ભૂત્વા ઉપવિશ્ય ચ મન્ત્રવિત્ ॥ ૧-

આત્મવિદ્યાશિવૈસ્તત્ત્વૈરાચમેત્ સાધકોત્તમઃ ।
ત્રિકોણે મૂલમન્ત્રેણ્ સવિત્રે હંસકં જપન્ ॥ ૧-

ઉપસ્થાપ્ય જપેદ્ દેવિ ગાયત્રીં શૃણુ સુન્દરિ ।
તારાયૈ વિદ્મહે પ્રોક્ત્વા મહોગ્રાયૈ ચ ધીમહિ ॥ ૧-

તન્નો દેવીતિ શબ્દાન્તે ધિયો યો નઃ પ્રોચદયાત્ ।
ગાયત્ર્યેષા સમાખ્યાતા સર્વપાપનિકૃન્તની ॥ ૧-

વામપાદં તતઃ કુર્યાદ્ દક્ષપાદે મહેશ્વરિ ।
ઉપસ્થાય પુનર્હંસમૂર્ધ્વબાહુસ્ત્રિધા જપેત્ ॥ ૧-

(પ્. ૬) તીર્થોદકં તિલકલ્કં ક્ષીરાક્ષતસમન્વિતમ્ ।
ઉત્તરાશામુખો ભૂત્વા દેવીમાત્રં ચ તર્પયેત્ ॥ ૧-

મૂલાન્તે તારિણીં ચોક્ત્વા તર્પયામ્યગ્નિવલ્લભામ્ ।
સ્વર્ણપાત્રેણ રોપ્યેણ તામ્રપાત્રેણ વા પુનઃ ॥ ૧-

ઋજુદર્ભત્રયેણૈવ સન્તર્પ્ય ભક્તિતઃ સુધીઃ ।
દક્ષિણાશામુખો ભૂત્વા સંગૃહ્ય મોટકં તતઃ ॥ ૧-

તૃપ્યન્તું પિતરઃ પ્રોક્ત્વા એતત્ તર્પણમાદિશેત્ ।
સૂર્યસ્ય વન્દનં ચૈવમભેદં ચ મહેશ્વરિ ॥ ૧-

ગાયત્રીં પ્રજપેદ્ ધીમનઘમર્ષણપૂર્વકમ્ ।
એતત્ સંધ્યાત્રયેણૈવ દિવા રાત્રૌ ચ વન્દના ॥ ૧-

મહારાત્રાવપિ સદા કાર્યા દેશિકસત્તમૈઃ ।
સંધ્યા ત્વવશ્યકર્તવ્યા ત્રિસંધ્યં શ્રદ્ધયાન્વિતઃ ॥ ૧-

સંધ્યયા પ્રવિહીનો યો ન દીક્ષાફલમાપ્નુયાત્ ।
અર્ધરાત્રાત્ પરં યચ્ચ મુહૂર્તદ્વયમેવ ચ ॥ ૧-

સા મહારાત્રિરુદ્દિષ્ટા તત્ર કૃત્વાક્ષયં ભવેત્ ।
તતો વિદ્યાં હૃદિ ધ્યાત્વા અષ્ટોત્તરશતં જપેત્ ॥ ૧-

તત્રૈવોક્તક્રમેણૈવ તાન્ત્રિકં સ્નાનમાચરેત્ ।
વૈદિકીં તાન્ત્રિકીં સંધ્યાં તતઃ કુર્યાત્ સમાહિતઃ ॥ ૧-

ચતુર્વિધાનિ કાર્યાણિ વેદકાર્યેષુ પાર્વતિ ।
આગમં ન તથા વિદ્ધિ એકમેવ હિ મદ્વચઃ ॥ ૧-

સંધ્યાં સાયન્તનીં કુર્યાદ્ દ્વાદશ્યાદિષ્વપિ પ્રિયે ।
અકુર્વન્ નિરયં યાતિ યતો નિત્યાગમક્રિયા ॥ ૧-

ઇતિ શ્રીબૃહન્નીલતન્ત્રે ભૈરવભૈરવીસંવાદે
(મૂલમન્ત્રોદ્ધારપૂર્વં સન્ધ્યાવિધિનિરૂપણં) પ્રથમઃ પટલઃ

અથ
દ્વિતીયઃ પટલઃ
ઇદાનીં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ પૂજાં સર્વાગમોદિતામ્ ।
યાં કૃત્વા પરમેશાનિ શિવત્વં પ્રાપ્નુયાદતઃ ॥ ૨-

કાર્યાં સર્વપ્રયત્નેન પૂજાં કુર્યાચ્છુચિસ્મિતે ।
એકલિઙ્ગે શ્મશાને વા શૂન્યાગારે ચતુષ્પથે ॥ ૨-

તત્રસ્થઃ સાધયેદ્ યોગી વિદ્યાં ત્રિભુવનેશ્વરીમ્ ।
પઞ્ચક્રોશાન્તરે યત્ર ન લિઙ્ગાન્તરમીક્ષ્યતે [મીક્ષતે ખ પાઠઃ ।] ॥ ૨-

તદેકલિઙ્ગમાખ્યાતં તત્ર સિદ્ધિરનુત્તમા ।
ઉજ્જટે પર્વતે વાપિ નિર્જને વા ચતુષ્પથે ॥ ૨-

હર્મ્યે વા સાધયેદ્ દેવીં સર્વાભીષ્ટપ્રદાયિનીમ્ ।
ગણેશં ક્ષેત્રપાલં ચ યોગિનીર્વટુકં તથા ॥ ૨-

ગાંવાંક્ષાંયાં ચ બીજાનિ તાન્યુક્તાનિ મહેશ્વરિ ।
પૂજયિત્વા ગૃહદ્વારે બ્રહ્માણં પૂજયેત્ તતઃ ॥ ૨-

મનસા વાસ્તુદેવં ચ પૂર્વેણ તુ તતઃ સુધીઃ ।
તતસ્તત્ પુરુષાન્ વિઘ્નરૂપાંશ્ચૈવ નિવારયેત્ ॥ ૨-

યોગસ્થાનં સમાશ્રિત્ય તત્ર પીઠં વિચિન્તયેત્ ।
શ્મશાનં તત્ર સંચિન્ત્ય તત્ર કલ્પદ્રુમં સ્મરેત્ ॥ ૨-

તન્મૂલે મણિપીઠં ચ નાનામણિવિભૂષિતમ્ ।
નાનાલઙ્કારભૂષાઢ્યં મુનિદેવૈર્વિભૂષિતમ્ ॥ ૨-

શિવાભિર્બહુમાંસાસ્થિમોદમાનાભિરન્તતઃ ।
ચતુર્દિક્ષુ મહેશાનિ શવમુણ્ડાસ્થિભૂષિતમ્ ॥ ૨-

(પ્. ૮) તન્મધ્યે ચિન્તયેદ્ દેવીં યથોક્તધ્યાનયોગતઃ ।
એવં ધ્યાનં મહેશાનિ હૃદિ કુર્યાચ્છુચિસ્મિતે ॥ ૨-

શતવર્ષસહસ્રાણાં પૂજાયાઃ ફલમાપ્નુયાત્ ।
ગન્ધાનાં પઞ્ચકં દદ્યાદ્ રક્તમાલાં નિધાપયેત્ ॥ ૨-

હ્રીંકારં ધારયેદ્ હસ્તે સ્વર્ણાભરણભૂષિતઃ ।
રક્તવસ્ત્રદ્વયયુતઃ ક્રોધપૈશુન્યવર્જિતઃ ॥ ૨-

પ્રણવં પૂર્વમુચ્ચાર્ય વજ્રોદકે તતઃ પરમ્ ।
તતઃ કૂર્ચં મહાદેવિ ફટ્ સ્વાહા તદનન્તરમ્ ॥ ૨-

મન્ત્રેણાનેન દેવેશિ શોધયેજ્જલમુત્તમમ્ ।
પ્રણવં ચ તતો માયા વિશુદ્ધં તદનન્તરમ્ ॥ ૨-

સર્વપાપાનિ તત્પશ્ચાચ્છમય તદનન્તરમ્ ।
અશેષાન્તે વિકલ્પં વાપનયેતિ તતઃ પરમ્ ॥ ૨-

હું ફટ્સ્વાહા વધિર્મન્ત્રો હસ્તક્ષાલનકે મતઃ ।
પ્રણવં ચ તતઃ કૂર્ચ ફટ્સ્વાહા તદનન્તરમ્ ॥ ૨-

મન્ત્રેણાનેન દેવેશિ આચમેત્ સાધકોત્તમઃ ।
પ્રણવં મણિધરિ પદં વજ્રિણીતિ પદં તતઃ ॥ ૨-

વશકરીતિ ચ પદં હૂં ફટ્ સ્વાહાવધિર્મનુઃ ।
મન્ત્રેણાનેન દેવેશિશિખાબન્ધનમાચરેત્ ॥ ૨-

ઓંકારં પૂર્વમુચ્ચાર્ય રક્ષરક્ષ પદં તતઃ ।
હૂં ફટ્ સ્વાહેતિ મન્ત્રેણ ભૂમિશોધનમાચરેત્ ॥ ૨-

મન્ત્રપૂતેન તોયેન પ્રોક્ષયેદ્ યાગમણ્ડપમ્ ।
ચતુર્દ્વારે મહેશાનિ ગણેશં વટુકં તથા ॥ ૨-

ક્ષેત્રેશં યોગિનીશ્ચૈવ પૂજયેદ્ બહુયત્નતઃ ।
તથા ચૈવ મહેશાનિ મુદ્રાં [મુદ્રાં નારાચાખ્યામ્ ।] કુર્યાદ્ વિશેષતઃ ॥
૨-

(પ્. ૯) મન્ત્રં શૃણુ વરારોહે સર્વસારસ્વતપ્રદમ્ ।
પ્રણવં પૂર્વમુચ્ચાર્ય સર્વવિઘ્નાન્ સમાદિશેત્ ॥ ૨-

તત્પરં ચ પુનર્દેવિ ઉત્સારય તદનન્તરમ્ ।
કૂર્ચઃ સ્વાહાવધિર્મન્ત્રઃ સર્વસિદ્ધિફલપ્રદઃ ॥ ૨-

પ્રણવં પૂર્વમુચ્ચાર્ય પવિત્રપદમન્તતઃ ।
વજ્રભૂમે પદં પશ્ચાદ્ હૂ।ફટ્ સ્વાહાવધિર્મનુઃ ॥ ૨-

મન્ત્રેણાનેન દેવેશિ કુર્યાદ્ ભૂમ્યભિમન્ત્રણમ્ ।
પ્રણવં પૂર્વમુચ્ચાર્ય આઃ પદં તદનન્તરમ્ ॥ ૨-

સુરેખે વજ્રરેખે ચ હૂંફટ્સ્વાહાવધિર્મનુઃ ।
રક્તચન્દનપુષ્પાભ્યાં પૂજયિત્વાસનં સુધીઃ ॥ ૨-

વિશેત્ તત્રાસને દેવિ તતઃ પૂજનમારભેત્ ।
શિખાબન્ધનમન્ત્રેણ વસ્ત્રગ્રન્થિં ચ બન્ધયેત્ ॥ ૨-

પૂર્વોક્તેનૈવ મન્ત્રેણ ચિત્તાદીનાં વિશોધનમ્ ।
કુર્યાન્મન્ત્રં મહેશાનિ રક્તગન્ધાદિના શુભે ॥ ૨-

સ્વર્ણાદિપાત્રે સંલિખ્ય તત્રાર્ણાન્ સંલિખેત્ સુધીઃ ।
આઃસુરેખે વજ્રરેખે હૂ। ફટ્સ્વાહા નમઃ પદમ્ ॥ ૨-

મન્ત્રેણાનેન દેવેશિ પદ્મમષ્ટદલં લિખેત્ ।
તન્મન્ત્રેણૈવ દેવેશિ વસુપત્રં મનોહરમ્ ॥ ૨-

પૂર્વે ત્રિકોણે દેવેશિ માયાબીજં લિખેચ્છુભે ।
યામ્યે વધૂં લિખેચ્ચૈવ ઉત્તરે ફંદ્વિઠાન્તકમ્ ॥ ૨-

પશ્ચિમે ચ મહાદેવિ ટંકારં વિલિખેત્ તતઃ ।
તન્મધ્યે પરમેશાનિ લિખેત્ કૂર્ચં સમાહિતઃ ॥ ૨-

અથવાન્યપ્રકારેણ યન્ત્રં શૃણુ ગણેશ્વરિ ।
વિદ્યાર્થી પ્રાપ્નુયાદ્વિદ્યાં સર્વશાસ્ત્રવિબોધિકામ્ ॥ ૨-

(પ્. ૧૦) જ્ઞાનં તથા ચ જ્ઞાનાર્થી મોક્ષાર્થી મોક્ષમેવ ચ ।
સર્વાર્થી પ્રાપ્નુયાત્ સર્વં યન્ત્રસ્યાસ્ય પ્રસાદતઃ ॥ ૨-

વ્યોમેન્દ્વૌરસનાર્ણકર્ણિકમચાં દ્વન્દ્વૈઃ સ્ફુરત્કેસરં
વર્ગોલ્લાસિવસુચ્છદં વસુમતીગેહેન સંવેષ્ટિતમ્ ।
તારાધીશ્વરવારિવર્ણવિલસદ્દિક્ કોણ[વૃત્તેન ખ પાઠઃ ।]સંશોભિતં
યન્ત્રં નીલતનોઃ પરં નિગદિતં સર્વાર્થસિદ્ધિપ્રદમ્ ॥ ૨-

યન્ત્રં નિર્માય દેવેશિ પીઠપૂજાં સમાચરેત્ ।
ગન્ધર્વોક્તપ્રકારેણ પૂજયેદાવૃતીસ્તતઃ ॥ ૨-

યોનિમુદ્રાં તતો બદ્ધ્વા ચક્રમધ્યે પ્રપૂજયેત્ ।
પૂર્વે ગણપતિં ચેષ્ટ્વા દક્ષિણે વટુભૈરવમ્ ॥ ૨-

ક્ષેત્રપાલં પશ્ચિમે ચ યોગિનીરુત્તરે યજેત્ ।
તે સર્વે ધ્રુવદીર્ઘાદ્યાઃ શક્તિબીજપુરઃસરાઃ ॥ ૨-

તતોઽષ્ટદલમધ્યે તુ લક્ષ્મ્યાદીશ્ચ પ્રપૂજયેત્ ।
લક્ષ્મીં સરસ્વતીં ચૈવ રતિં પ્રીતિં તથા યજેત્ ॥ ૨-

કીર્તિં શક્તિં [કાન્તિં શાન્તિં ખ પાઠઃ ।] ચ પુષ્ટિં ચ તુષ્ટિં ચૈવ
પ્રપૂજયેત્ ।
દેવ્યા નીલસરસ્વત્યાઃ પીઠશક્તય ઈરિતાઃ ॥ ૨-

પ્રણવાદિનમોન્તેન પૂજયેદ્ યત્નતઃ સુધીઃ ।
ભૂતશુદ્ધિં તતઃ કુર્યાત્ પ્રાણાયામક્રમેણ તુ ॥ ૨-

ભૂતશુદ્ધિં વિધાયાથ શૂન્યં વિશ્વં વિચિન્તયેત્ ।
નિર્લેપં નિર્ગુણં શુદ્ધં સ્વાત્માનં તારિણીમયમ્ ॥ ૨-

અન્તરિક્ષે તતો ધ્યાયેત્ આઃકારાદ્રક્તપઙ્કજમ્ ।
ભૂયસ્તસ્યોપરિ ધ્યાયેત્ ટાંકારાચ્છેતપઙ્કજમ્ ॥ ૨-

તસ્યોપરિ પુનર્ધ્યાયેત્ હૂ।કારં નીલસન્નિભમ્ ।
તતો હૂ।કારબીજાત્તુ કર્ત્રિકાં બીજભૂષિતામ્ ॥ ૨-

(પ્. ૧૧) કર્ત્રિકોપરિગં ધ્યાયેત્ સ્વાત્માનં તારિણીમયમ્ ।
પ્રત્યાલીઢપદાં ઘોરાં મુણ્ડમાલાવિભૂષિતામ્ ॥ ૨-

ખર્વાં લમ્બોદરીં ભીમાં વ્યાઘ્રચર્માવૃતાં કટૌ ।
નવયૌવનસંપન્નાં પઞ્ચમુદ્રાવિભૂષિતામ્ ॥ ૨-

સુમુખં ચતુરસ્રં ચ વૃત્તં ગોમુખમેવ ચ ।
યોનિમુદ્રેતિ વિખ્યાતા મુદ્રાઃ પઞ્ચ નમસ્કૃતૌ ॥ ૨-

ચતુર્ભુજાં લલજ્જિહ્વાં મહાભીમાં વરપ્રદામ્ ।
ખડ્ગકર્ત્રિસમાયુક્તસવ્યેતરભુજદ્વયામ્ ॥ ૨-

કપાલોત્પલસંયુક્તસવ્યપાણિયુગાન્વિતામ્ ।
પિઙ્ગોગ્રૈકજટાં ધ્યાયેન્મૌલાવક્ષોભ્યભૂષિતામ્ ॥ ૨-

(નીલનાગજટાજૂટાં શ્વેતાહિકૃતકુણ્ડલામ્ ।
પીતાહિકઙ્કણોપેતાં ધૂમ્રાહિબાહુભૂષણામ્ ॥ ૨-

શ્યામનાગોપવીતાં ચ શુભ્રાહિહારભૂષણામ્ ।
શ્વેતનાગલસત્કાઞ્ચીં પાટલાહિપદદ્વયામ્ ॥ ૨-

પાર્શ્વદ્વયે લમ્બમાનનીલેન્દીવરમાલિકામ્ ।
પ્રજ્વલત્પિતૃભૂમધ્યસ્થિતાં દંષ્ટ્રાકરાલિનીમ્ ॥ ૨-

શવકણ્ટપદદ્વન્દ્વવામદક્ષપદદ્વયામ્ ।
સાવેશસ્મેરવદનાં ભક્તાનામભયપ્રદામ્ ॥ ૨-૫૪ ॥)
ક્રમેણાનેન દેવેશિ ધ્યાત્વા નીલાં (સરસ્વતીમ્) ।
આત્માનં તન્મયં ધ્યાયેદ્ ભૂતશુદ્ધિરિતીરિતા ॥ ૨-

અથાર્ઘ્યસ્થાપનં વક્ષ્યે યેન સિદ્ધિર્ભવેન્મનોઃ ।
ત્રિકોણં મણ્ડલં કૃત્વા સ્વવામે પરમેશ્વરિ ॥ ૨-

તત્ર ત્રિપદિકાં ન્યસ્ય શઙ્ખં પ્રક્ષાલ્ય સુન્દરિ ।
ભાગત્રયેણ દેવેશિ પૂરયેજ્જલમુત્તમમ્ ॥ ૨-

(પ્. ૧૨) કપાલપાત્રં સંસ્થાપ્ય રક્તગન્ધાદિકં તતઃ ।
રક્તપુષ્પં તતો દદ્યાદ્ દેવતા સુપ્રસીદતિ ॥ ૨-

દશધા મૂલવિદ્યાં ચ જપ્ત્વા પ્રોક્ષણમાચરેત્ ।
પ્રાણાયામં તતઃ કુર્યાત્ ષડઙ્ગેન સમન્વિતમ્ ॥ ૨-

અક્ષોભ્ય ઋષિરેતસ્યા બૃહતી ચ્છન્દ ઈરિતમ્ ।
નીલાસરસ્વતી દેવી ત્રૈલોક્યે ચ સુગોપિતા ॥ ૨-

હૂં બીજમસ્ત્રં શક્તિઃ સ્યાચ્ચતુર્વર્ગફલપ્રદમ્ ।
માયાષડ્દીર્ઘયુક્તેન ષડઙ્ગન્યાસમાચરેત્ ॥ ૨-

એવં ન્યાસવિધિં કૃત્વા તારાષોઢાં સમાચરેત્ ।
વિદ્યયા પુટિતં કૃત્વા ષોઢા ચ માતૃકાં ન્યસેત્ ॥ ૨-

ક્રમોત્ક્રમાદ્ વરારોહે તારાષોઢા પ્રકીર્તિતા ।
યસ્ત્વેવં કુરુતે મન્ત્રી સ તુ તારા પ્રકીર્તિતઃ ॥ ૨-

તસ્ય લોકે ગુરુર્નાસ્તિ સ ગુરુઃ સર્વયોગિનામ્ ।
બીજાન્તે ચૈકજટાયૈ હૃદયં પરિકીર્તિતમ્ ॥ ૨-

તારિણ્યૈ શિરસે સ્વાહા તદ્વદ્વજ્રોદકે શિખા ।
ઉગ્રજટે ચ કવચં મહાપ્રતિસરે તથા ॥ ૨-

પિઙ્ગોગ્રૈકજટે તદ્વન્નેત્રાસ્ત્રે પરિકીર્તિતે ।
યથા કાલી તથા નીલા તત્ક્રમાન્માતૃકાં ન્યસેત્ ॥ ૨-

દેવેશિ ભક્તિસુલભે પરિવારસમન્વિતે ।
યાવત્ ત્વાં પૂજયિષ્યામિ તાવત્ ત્વં સુસ્થિરા ભવ ॥ ૨-

સર્વં મન્ત્રમયં કૃત્વા દેવતાયૈ નિવેદયેત્ ।
ઉપચારૈઃ ષોડશભિઃ પૂજયેદ્ ગન્ધપુષ્પતઃ ॥ ૨-

પાદ્યાર્ઘ્યાચમસ્નાનવસનાભરણાનિ ચ ।
ગન્ધપુષ્પધૂપદીપનૈવેદ્યાચમનં તતઃ ॥ ૨-

(પ્. ૧૩) તામ્બૂલમર્ચનાસ્તોત્રં તર્પણં ચ નમસ્કૃતમ્ ।
પ્રયોજયેદર્ચનાયામુપચારાંસ્તુ ષોડશ ॥ ૨-

ગન્ધાદયો નૈવેદ્યાન્તાઃ પૂજા પઞ્ચોપચારિકા ।
પુષ્પસ્ય નિયમં દેવિ શૃણુષ્વૈકમનાઃ પ્રિયે ॥ ૨-

કોકનદં ચ બન્ધૂકં કર્ણિકાદ્વયમેવ ચ ।
વકમન્દારરક્તાનિ કરવીરાણિ શસ્યતે ॥ ૨-

મલ્લિકાત્રિતયં જાતી ક્ષૌમપુષ્પં જયન્તિકા ।
બિલ્વપત્રં કુરુબકં મુનિપુષ્પં ચ કેસરમ્ ॥ ૨-

વાસન્તીં ચૈવ સૌગન્ધં કાશપુષ્પં મનોહરમ્ ।
આમલકં ચ કાદમ્બં બકુલં મુથિકાં તથા ॥ ૨-

બિલ્વૈર્મરુવકાદ્યૈશ્ચ તુલસીવર્જિતૈઃ શુભૈઃ ।
ઓડ્રપુષ્પૈર્વિશેષેણ વજ્રપુષ્પેણ શોભિતમ્ ॥ ૨-

સર્વં પુષ્પં પ્રદદ્યાચ્ચ ભક્તિયુક્તેન ચેતસા ।
જપાપુષ્પં મહેશાનિ દદ્યાદ્ દેવ્યૈ વિશેષતઃ ॥ ૨-

પદ્મં પ્રિયતરં દેવ્યાઃ શેફાલી બકુલં તથા ।
રક્તોત્પલેન દેવેશિ પૂજયેત્ પરમાં શિવામ્ ॥ ૨-

લક્ષવર્ષસહસ્રાણાં પૂજાયાઃ ફલમાપ્નુયાત્ ।
શિરીષં પરમં દેવ્યાઃ પ્રીતિદં તગરં તથા ॥ ૨-

સ્થલપદ્મં સુષ્ઠુતરં લક્ષસંખ્યાક્રમેણ ચ ।
યદિ દયાન્મહેશાનિ સર્વસિદ્ધિઃ સુરેશ્વરિ ॥ ૨-

તદૈવ મન્ત્રસિદ્ધિઃ સ્યાન્નાત્ર કાર્યા વિચારણા ।
વિજાતીં તુલસીં રમ્યાં તસ્યાઃ પ્રીતિકરીં પરામ્ ॥ ૨-

કાઞ્ચનં રક્તવર્ણં ચ અતિપ્રિયતરં મહત્ ।
ભક્તિયુક્તો મહેશાનિ સર્વં પુષ્પં નિવેદયેત્ ॥ ૨-

(પ્. ૧૪) નૈવેદ્યં પરમં રમ્યં સુસ્વાદુ સુમનોહરમ્ ।
દદ્યાચ્ચૈવં મહાદેવ્યૈ ભક્તિયુક્તેન ચેતસા ॥ ૨-

મધુપર્કં વિશેષેણ દેવીપ્રીતિકરં પરમ્ ।
સંદેશમુષ્ણં દદ્યાચ્ચ લડ્ડુકાદિસમન્વિતમ્ ॥ ૨-

પાયસં કૃસરં દદ્યાચ્છર્કરાગુડસંયુતમ્ ।
આજ્યં દધિ મધૂન્મિશ્રં તથાન્નાનિ નિવેદયેત્ ॥ ૨-

શાલમત્સ્યં ચ પાઠીનં ગોધિકામાંસમુત્તમમ્ ।
અન્નં ચ મધુના મિશ્રં યત્નાદ્ દદ્યાચ્ચ મન્ત્રવિત્ ॥ ૨-

છાગમાંસં તથા દેવિ રોહિતં મત્સ્યભર્જિતમ્ ।
યોનિમુદ્રાં પ્રદર્શ્યાથ આજ્ઞાં પ્રાપ્ય યથાવિધિ ॥ ૨-

માતર્દેવિ મહામાયે બન્ધમોક્ષપ્રવર્તિનિ ।
આજ્ઞાપય મહાદેવિ ગુરુત્રયમનુત્તમમ્ ॥ ૨-

પૂજયામિ મહામાયે સર્વસારસ્વતપ્રદમ્ ।
ઉવાચ સાદરં દેવી ભગવન્તમધોક્ષજમ્ ॥ ૨-

ગુરુત્રયં મહાદેવ શ્રોતુમિચ્છામિ યત્નતઃ ।
શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
અજ્ઞાત્વા ગુરુદેવં ચ નષ્ટમાર્ગો ભવિષ્યતિ ॥ ૨-

નષ્ટમાર્ગે મન્ત્રવિદ્યે ન તાદૃક્ સિદ્ધિગોચરે ।
ગુરૂણાં શિષ્યભૂતાનાં નાસ્તિ ચેત્ સન્તતિક્રમઃ ॥ ૨-

તન્મન્ત્રાશ્ચ વિદ્યાશ્ચ નિષ્ફલા નાત્ર સંશયઃ ।
અજ્ઞાત્વા ગુરુવંશ્યાનાં શિષ્યશ્ચ નષ્ટસન્તતિઃ ॥ ૨-

સ્વવંશાદધિકં જ્ઞેયં ગુરુવંશં શુભાવહમ્ ।
સિદ્ધૌઘા ગુરવો દેવિ દિવ્યૌઘા ગુરવસ્તથા ॥ ૨-

ઊર્ધ્વકેશો વ્યોમકેશો નીલકણ્ઠો વૃષધ્વજઃ ।
પરાપરગુરૂણાં ચ નિર્ણયં શૃણુ ભૈરવિ ॥ ૨-

(પ્. ૧૫) આદૌ સર્વત્ર દેવેશિ મન્ત્રદઃ પરમો ગુરુઃ ।
સર્વતન્ત્રેષુ મન્ત્રેષુ સ્વયં પ્રકૃતિરૂપિણી ॥ ૨-

પૂર્વાદ્યષ્ટદલે ચૈવ પરિવારાન્ પ્રપૂજયેત્ ।
વૈરોચનાદીન્ દેવેશિ પૂજયેત્ પરમેશ્વરિ ॥ ૨-

પ્રણવં પૂર્વમુચ્ચાર્ય તન્નામ તદનન્તરમ્ ।
વજ્રપુષ્પં પ્રતીચ્છેતિ હું ફટ્ સ્વાહાવધિર્મનુઃ ॥ ૨-

અનેન મનુના દેવિ પરિવારાન્ પ્રપૂજયેત્ ।
દ્વાર્ષુ પૂર્વાદિતસ્તદ્વત્ પદ્માન્તકયમાન્તકૌ ॥ ૨-

વિઘાન્તકમથાભ્યર્ચ્ય પૂજયેન્નરકાન્તકમ્ ।
નાજપાત્ સિધ્યતે મન્ત્રો નાહુતશ્ચ ફલપ્રદઃ ॥ ૨-

ઇષ્ટશ્ચ યચ્છતે કામાંસ્તસ્માત્ ત્રિતયમાચરેત્ ।
નિત્યહોમં પ્રવક્ષ્યામિ સર્વાર્થં યેન સિધ્યતિ ॥ ૨-

સપર્યાં સમ્યગાપાદ્ય બલેઃ પૂર્વં [પૂર્ણં ખ પાઠઃ ।] ચરેદ્વિધિમ્ ।
તતો જપં તર્પણં ચ ચરન્ સાધકસત્તમઃ ॥ ૨-

બલિવશ્યાદિકં ચૈવ બ્રાહ્મણશ્ચ સમાચરેત્ ।
વિધિવદગ્નિમાનીય ક્રવ્યાદેભ્યો નમ ઇતિ ॥ ૨-

મૂલમન્ત્રં સમુચ્ચાર્ય કુણ્ડે વા સ્થણ્ડિલેઽપિ વા ।
ભૂમૌ વા સંસ્તરેદ્ વહ્નિં વ્યાહૃતિત્રિતયેન ચ ॥ ૨-

સ્વાહાન્તેન ત્રિધા હુત્વા ષડઙ્ગહવનં તથા ।
તતો દેવીં સમાવાહ્ય મૂલેન ષોડશાહુતિમ્ ॥ ૨-

હુત્વા સ્તુત્વા [જપ્ત્વા ખ પાઠ ।] નમસ્કૃત્ય વિસૃજેદિન્દુમણ્ડલે ।
બલિં દદ્યાદ્ વિધાનેન છાગાદિં સુસમાહિતઃ ॥ ૨-

પ્રણવં પૂર્વમુચ્ચર્ય માયાબીજં તતઃ પરમ્ ।
એકજટે પદં પશ્ચાન્મહાયક્ષાધિપે તતઃ ॥ ૨-

(પ્. ૧૬) બલિં ગૃહ્ણપદદ્વન્દ્વં ગૃહ્ણાપયપદદ્વયમ્ ।
મમ શાન્તિં કુરુકુરુ પરવિદ્યાં પદં તતઃ ॥ ૨-

આકૃષ્ય ચ પદદ્વન્દ્વં ત્રુટદ્વન્દ્વં તતઃ પરમ્ ।
છિન્ધિદ્વન્દ્વં મહેશાનિ સર્વપદમનન્તરમ્ ॥ ૨-

જગત્ પદં મહેશાનિ વશમાનય તત્ પરમ્ ।
અનેન મનુના દેવિ બલિં દત્ત્વા જપં ચરેત્ ॥ ૨-

સહસ્રં પ્રજપેન્મન્ત્રં શતં વાપિ મહેશ્વરિ ।
વિંશત્યા વા જપેન્મન્ત્રં તતો ન્યૂનં નચાચરેત્ ॥ ૨-

હૃદા સરસ્વતિ યાવદ્ વિદ્યાયા વ્યાપ્તિરુચ્યતે ।
મન્ત્રધ્યાનં પ્રવક્ષ્યામિ જપાત્ સ(અ)ર્વજ્યદાયકમ્ ॥ ૨-

મન્ત્રધ્યાનાન્મહેશાનિ શુધ્યતે બ્રહ્મહા યતઃ ।
મૂલચક્રે તુ હૃલ્લેખાં સુર્યકોટિસમપ્રભામ્ ॥ ૨-

સ્વાધિષ્ઠાને પીતવર્ણં દ્વિતીયાર્ણં વિભાવયેત્ ।
નાભૌ જીમૂતસંકાશં કૂર્ચબીજં મહાપ્રભમ્ ॥ ૨-

અસ્ત્રબીજં હૃદિ ધ્યાયેત્ કાલાગ્નિસદૃશપ્રભમ્ ।
મૂલાદિબ્રહ્મરન્ધ્રાન્તં સર્વાં વિદ્યાં વિભાવયેત્ ॥ ૨-

સૂર્યકોટિપ્રતીકાશાં યોગિભિર્દૃષ્ટપૂર્વિકામ્ ।
(અથવા પૂર્ણચન્દ્રાભં કૂર્ચં મૂર્ધ્નિ સુધાપ્લુતમ્ ॥ ૨-

અથવા સર્વાં વિદ્યાં તાં જિહ્વાયાં દીપરૂપિણીમ્ ।
તત્પ્રભાપટલવ્યાપ્તાં જિહ્વામપિ વિચિન્તયેત્ ॥ ૨-

જિહ્વાયાં ન્યસનાદ્ દેવિ મૂકોઽપિ સુકવિર્ભવેત્ ।)
ગુહ્યાતિગુહ્યગોપ્ત્રી ત્વં ગૃહાણાસ્મત્કૃતં જપમ્ ॥ ૨-

સિદ્ધિર્ભવતુ મે દેવિ ત્વત્પ્રસાદાન્મહેશ્વરિ ।
એતત્ પૂજાક્રમં રાત્રૌ યદિ કુર્યાત્ પરાત્મિકે ॥ ૨-

(પ્. ૧૭) ત(દે?દૈ)વ સિદ્ધિમાપ્નોતિ સત્યં સત્યં સુનિશ્ચિતમ્ ।
સ્તુતિં કુર્યાન્મહેશાનિ દેવ્યગ્રે શુદ્ધમાનસઃ ॥ ૨-

ઘોરરૂપે મહારાવે સર્વશત્રુવશઙ્કરિ [ક્ષયઙ્કરિ પાઠઃ ।] ।
ભક્તેભ્યો વરદે દેવિ ત્રાહિ માં શરણાગતમ્ ॥ ૨-

સુરાસુરાર્ચિતે દેવિ સિદ્ધગન્ધર્વસેવિતે ।
જાડ્યપાપહરે દેવિ ત્રાહિ માં શરણાગતમ્ ॥ ૨-

જટાજૂટસમાયુક્તે લોલજિહ્વાનુકારિણિ ।
દ્રુતબુદ્ધિકરે દેવિ ત્રાહિ માં શરણાગતમ્ ॥ ૨-

સૌમ્યરૂપે ઘોરરૂપે [ક્રોધ પાઠઃ ।] ચણ્ડરૂપે નમોઽસ્તુ તે ।
[સૃષ્ટિ ખ પાઠઃ ।]દૃષ્ટિરૂપે નમસ્તુભ્યં ત્રાહિ માં શરણાગતમ્ ॥ ૨-

જડાનાં જડતાં [જડતાં ભજતાં ખ પાઠઃ ।] હંસિ ભક્તાનાં
ભક્તવત્સલે ।
મૂઢતાં હર મે દેવિ ત્રાહિ માં શરણાગતમ્ ॥ ૨-

હૂં હૂંકારમયે દેવિ બલિહોમપ્રિયે નમઃ ।
ઉગ્રતારે નમસ્તુભ્યં ત્રાહિ માં શરણાગતમ્ ॥ ૨-

બુદ્ધિં દેહિ યશો દેહિ કવિત્વં દેહિ દેહિ મે ।
કુબુદ્ધિં [મૂઢત્વં ખ પાઠઃ ।] હર મે દેવિ ત્રાહિ માં શરણાગતમ્ ॥
૨-

ઇન્દ્રાદિ(દિવિ?દેવ) સદ્વૃન્દવન્દિતે કરુણામયિ ।
તારે તારાધિનાથાસ્યે ત્રાહિ માં શરણાગતમ્ ॥ ૨-

અષ્ટમ્યાં ચ ચતુર્દશ્યાં નવમ્યાં ચૈકચેત(સઃ?સા) [યઃ પઠેન્નરઃ
પાઠઃ ।] ।
ષણ્માસૈઃ સિદ્ધિમાપ્નોતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥ ૨-

મોક્ષાર્થી લભતે મોક્ષં ધનાર્થી ધનમાપ્નુયાત્ ।
વિદ્યાર્થી લભતે વિદ્યાં તર્કવ્યાકરણાદિકામ્ ॥ ૨-

(પ્. ૧૮ ) ઇદં સ્તોત્રં પઠેદ્યસ્તુ સ(તતં?ધનં) લભતે નરઃ ।
તસ્ય શત્રુઃ ક્ષયં યાતિ મહાપ્રજ્ઞા ચ જાયતે ॥ ૨-

પીડાયાં વાપિ સંગ્રામે જપ્યે દાને [મહોત્પાતે ખ પાઠઃ ।] તથા ભયે ।
ય ઇદં પઠતિ સ્તોત્રં શુભં તસ્ય ન સંશયઃ ॥ ૨-

સ્તોત્રેણાનેન દેવેશિ સ્તુત્વા દેવીં સુરેશ્વરીમ્ ।
સર્વકામમવાપ્નોતિ સર્વવિદ્યાનિધિર્ભવેત્ ॥ ૨-

ઇતિ તે કથિતં દિવ્યં સ્તોત્રં સારસ્વતપ્રદમ્ ।
અસ્માત્પરતરં સ્તોત્રં નાસ્તિ તન્ત્રે મહેશ્વરિ ॥ ૨-

એવં સ્તુત્વા મહાદેવીં દણ્ડવત્ પ્રણિપત્ય ચ ।
આત્માનં ચ સમર્પ્યાથ યોનિમુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ ॥ ૨-

અથ વક્ષ્યે મહેશાનિ તારાષ્ટકમિમં પરમ્ ।
પઠનાદ્ય?સ્ય દેવેશિ શિવત્વં ગતવાન્ (પ્રિયે?અહમ્) ॥ ૨-

શત્કૃ (તા?ત્વઃ) પ્રપઠનાચ્છત્રુનાશો ભવેદ્ ધ્રુવમ્ ।
અષ્ટાવિંશતિપાઠાચ્ચ રાજા ચ દાસતામિયાત્ ॥ ૨-

અષ્ટવારં પ્રપઠનાત્ સર્વસિદ્ધિશ્વરો ભવેત્ ।
સ્તવં શૃણુ વરારોહે યેન રાજા ભવિષ્યતિ ॥ ૨-

માતર્નીલસરસ્વતિ પ્રણમતાં સૌભાગ્યસંપત્પ્રદે
પ્રત્યાલીઢપદસ્થિતે શિવહૃદિ સ્મેરાનનામ્ભોરુહે ।
ફુલ્લેન્દીવરલોચનત્રયયુતે ક(ર્તૃં?ત્રીં) કપાલોત્પલે
ખડ્ગં ચાદધતી ત્વમેવ શરણં ત્વામીશ્વરીમાશ્રયે ॥ ૨-

વાચામીશ્વરિ ભક્તકલ્પલતિકે સર્વાર્થસિદ્ધિશ્વરિ [સિદ્ધિપ્રદે ઇતિ
પાઠાન્તરમ્।]
ગદ્યપ્રાકૃતપદ્યજાતિ[જાતરચના સર્વત્ર ખ પાઠઃ]
રચનાસર્વાર્થસિદ્ધિપ્રદે ।
(પ્. ૧૯) નીલેન્દીવરલોચનત્રયયુતે કારુણ્યવારાં નિધે
સૌભાગ્યામૃતવર્ષણેન કૃપયા સિઞ્ચ ત્વમસ્માદૃશમ્ ॥ ૨-

ખર્વે [સર્વે પાઠઃ ।] ગર્વસમૂહપૂરિતતનો સર્પાદિવેશોજ્વલે
વ્યાઘ્રત્વક્ પરિવીતસુન્દરકટીવ્યાધૂતઘણ્ટાઙ્કિતે ।
સદ્યઃ કૃત્તગલદ્રજઃ પરિમિલન્મુણ્ડદ્વયીમૂર્ધજ-
ગ્રન્થિશ્રેણિનૃમુણ્ડદામલલિતે ભીમે ભયં નાશય ॥ ૨-

માયાનઙ્ગવિકારરૂપલલના બિન્દ્વર્ધચન્દ્રાત્મિકે
હૂંફટ્કારમયિ ત્વમેવ શરણં મન્ત્રાત્મિકે માદૃશઃ ।
મૂર્તિસ્તે જનનિ ત્રિધામઘટિતા સ્થૂલાતિસૂક્ષ્મા પરા
વેદાનાં નહિ ગોચરા કથમપિ પ્રાપ્તાં તુ તામાશ્રયે ॥ ૨-

ત્વત્પાદામ્બુજસેવયા સુકૃતિનો ગચ્છન્તિ સાયુજ્યતાં
તસ્ય શ્રીપરમેશ્વરિ [સ્ત્રીપરમેશ્વરી પાઠઃ ।]
ત્રિનયનબ્રહ્માદિસામ્યાત્મનઃ ।
સંસારામ્બુધિમજ્જનેઽપટુતનૂન્ દેવેન્દ્રમુખ્યાન્ સુરાન્
માતસ્ત્વત્પદસેવને હિ વિમુખઃ [ખો યો પાઠઃ ।] કિં મન્દધીઃ સેવતે ॥ ૨-

માતસ્ત્વત્પદપઙ્કજદ્વયરજોમુદ્રાઙ્કકોટીરિણ- [ઙ્ગ પાઠઃ ।]
સ્તે દેવા જયસંગરે વિજયિનો નિઃશઙ્કમઙ્કે ગતાઃ ।
દેવોઽહં ભુવને ન મે સમ ઇતિ સ્પર્ધાં વહન્તઃ પરે
તત્તુલ્યાં નિયતં યથાસુ[શુચિરવી પાઠઃ ।]ભિરમી નાશં વ્રજન્તિ સ્વયમ્ ॥
૨-

ત્વન્નામસ્મરણાપલાયનપરા દ્રષ્ટું ચ શક્તા ન તે
ભૂતપ્રેતપિશાચરાક્ષસગણા યક્ષાશ્ચ નાગાધિપાઃ ।
દૈત્યા દાનવપુઙ્ગવાશ્ચ ખચરા વ્યાઘ્રાદિકા જન્તવો
ડાકિન્યઃ કુપિતોઽન્તકશ્ચ મનુજે માતઃ ક્ષણં ભૂતલે ॥ ૨-

(પ્. ૨૦) લક્ષ્મીઃ સિદ્ધિગણશ્ચ વાદકમુખસ્તમ્ભસ્તથા વારિણઃ [વૈરિણઃ ખ
ફાઠઃ ।]
સ્તમ્ભશ્ચાપિ રણાઙ્ગને ગજઘટાસ્તંભસ્તથા મોહનમ્ ।
માતસ્ત્વત્પદસેવયા ખલુ નૃણાં સિધ્યન્તિ તે તે ગુણાઃ
કાન્તિઃ કાન્તમનોભવસ્ય ભવતિ ક્ષુદ્રોઽપિ વાચસ્પતિઃ ॥ ૨-

તારાષ્ટકમિદં પુણ્યં [રમ્યં ખ પાઠઃ ।] ભક્તિમાન્ યઃ પઠેન્નરઃ ।
પ્રાતર્મધ્યાહ્નકાલે ચ સાયાહ્ને નિયતઃ શુચિઃ ॥ ૨-

લભતે કવિતાં દિવ્યાં સર્વશાસ્ત્રાર્થવિદ્ભવેત્ ।
લક્ષ્મીમનશ્વરાં પ્રાપ્ય ભુક્ત્વા ભોગાન્ યથેપ્સિતાન્ ॥ ૨-

કીર્તિં કાન્તિં ચ નૈરુજ્યં સર્વેષાં પ્રિયતાં વ્રજેત્ ।
વિખ્યા(તં?તિં) ચાપિ લોકેષુ પ્રાપ્યાન્તે મોક્ષમાપ્નુયાત્ ॥ ૨-

અનેન સ્તવરાજેન સ્તુત્વા દેવીં સરસ્વતીમ્ ।
ઇહૈવ સર્વકામાન્ વૈ ભુક્ત્વા મોક્ષમવાપ્નુયાત્ ॥ ૨-

અસ્માત્ પરતરં નાસ્તિ સ્તવેષુ સુરવન્દિતે ।
કલૌ તુ સર્વયત્નેન સર્વં ત્યક્ત્વા સ્તવં પઠેત્ ॥ ૨-

અષ્ટાઙ્ગં પ્રણિપત્યાદૌ ભવેત્ સાક્ષાત્ સદાશિવઃ ।
પદ્ભ્યાં કરાભ્યાં જાનુભ્યામુરસા શિરસા દૃશા ॥ ૨-

મનસા વચસા ચેતિ પ્રણામોઽષ્ટાઙ્ગ ઈરિતઃ ।
ત્રિકોણાકારિકા ચૈવ તારાયાઃ પરિકીર્તિતા ॥ ૨-

એવં નતિં પુરસ્કૃત્ય સુગન્ધિં લેપયેત્ તતઃ ।
સુષુમ્નામાર્ગકેણૈવ ક્ષમસ્વેતિ હૃદા નયેત્ ॥ ૨-

પ્રાણાયામં પુનઃ કૃત્વા સ્વમાત્માનં વિભાવયેત્ ।
પુષ્પગ્રહણમન્ત્રં ચ શૃણુષ્વૈકમનાઃ પ્રિયે ॥ ૨-

વાગ્ભવં પ્રથમં દદ્યાન્નિર્માલ્યપદમન્તરમ્ ।
વાસિન્યૈ ચ પદસ્યાન્તે નમ ઉચ્ચાર્ય પૂજયેત્ ॥ ૨-

(પ્. ૨૧) ચર્વ્યલેહ્યાન્નપાનાદિ તામ્બૂલસ્રગ્વિલેપનમ્ ।
નિર્માલ્યભોજનં તુભ્યં દદામિ શ્રીશિવાજ્ઞયા ॥ ૨-

શિરોલગ્નં તતઃ કૃત્વા નિર્માલ્યં શિષ્ટમેવ ચ ।
વિપ્રાય દદ્યાન્નૈવેદ્યં કુમારિભ્યસ્તથૈવ ચ ।
કિઞ્ચિત્ સ્વયં ચ સ્વીકૃત્ય વિહરેત્ સર્વદા ભુવિ ॥ ૨-

ઇતિ શ્રીબૃહન્નીલતન્ત્રે ભૈરવભૈરવીસંવાદે
(ષોડશોપચારપૂજાસ્તોત્રાદિનિરૂપણં) દ્વિતીયઃ પટલઃ

અથ
તૃતીયઃ પટલઃ ।
શ્રીદેવ્યુવાચ ।
દેવદેવ મહાદેવ અનાથાનાં દયાકર ।
દીક્ષાવિધિં મહાદેવ કથયસ્વ સમાસતઃ ॥ ૩-

શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
શૃણુ સુન્દરિ સર્વેશિ કથ્યમાનં મયાનઘે ।
તયા વિના મહાદેવિ હ્યધિકારો ન કર્મણિ ॥ ૩-

સર્વાશ્રમેષુ ભૂતેષુ સર્વદેવેષુ સુવ્રતે ।
દીક્ષાં વિના મહાદેવિ સર્વં તસ્ય વૃથા ભવેત્ ॥ ૩-

તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન ગુરુણા દીક્ષિતો ભવેત્ ।
દીક્ષામૂલં જગત્સર્વં [જપં સર્વં ખ પાઠઃ ।] દીક્ષામૂલં પરં
તપઃ ॥ ૩-

(પ્. ૨૨) દીક્ષામૂ(લં?લા) પરા સિદ્ધિસ્તસ્માદ્ દીક્ષાં સમાચરેત્ ।
દીક્ષાહીનો મહાદેવિ રૌરવં નરકં વ્રજેત્ ॥ ૩-

અદીક્ષિતાદ્યદિ શુભે કિઞ્ચિદાદાય ભોજયેત્ ।
વૃથા પાનં ભવેત્ સર્વં તસ્માત્ સર્વં વિવર્જયેત્ ॥ ૩-

અદીક્ષિતકુલાસઙ્ગાત્ સિદ્ધિહાનિઃ પ્રજાયતે ।
અન્નં વિષ્ટાસમં તેષાં તોયં મૂત્રસમં સ્મૃતમ્ ॥ ૩-

તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન સદ્ગુરોર્દીક્ષિતો ભવેત્ ।
સદ્ગુરોરાહિતદીક્ષઃ સર્વકર્માણિ કારયેત્ ॥ ૩-

ગુરું વિના મહાદેવિ વૃથા દીક્ષા ચ જાયતે ।
કલ્પે દૃષ્ટ્વા તુ મન્ત્રં વૈ યો ગૃહ્ણાતિ નરાધમઃ ॥ ૩-

મન્વન્તરસહસ્રેષુ નિષ્કૃ(તે?તિ)ર્નૈવ જાયતે ।
ગુરોર્મુખાન્મહાવિદ્યા સર્વપાપપ્રણાશિની ॥ ૩-

સદ્ગુરું ત્વં મહાદેવિ કથ્યમાનં મયા શૃણુ ।
બહિરિન્દ્રિયહર્તા ચ ગુરુઃ સર્વત્ર દુર્લભઃ ॥ ૩-

અન્તરિન્દિયહર્તા ચ ગુરુઃ સર્વત્ર શોભનઃ ।
અનિન્દિતવેશધારી કપટેન વિનાકૃતઃ ॥ ૩-

આચારવાન્ મહાવિદ્યારાધનેષુ ચ તત્પરઃ ।
તત્કલ્પાચારશક્તશ્ચ ગુરુરિત્યભિધીયતે ॥ ૩-

કૌલજ્ઞાની મહાયોગી ગુરુરેવ ચ દૈવતમ્ ।
કૂલીનઃ સર્વમન્ત્રાણાં દાતા સર્વેષુ સુન્દરિ ॥ ૩-

દીક્ષા(ભ્ર?પ્ર)ભુઃ સ એવાત્મા નાપરો વેદપારગઃ ।
ઉત્પાદકબ્રહ્મદાત્રોગરીયાન્ કૌલનાયકઃ ॥ ૩-

તસ્માન્મન્યેત સતતં પિતુરપ્યધિકો ગુરુઃ ।
ધ્યાન[ધર્મ ક પાઠઃ ।]મૂલં ગુરોર્મૂર્તિઃ પૂજામૂલં ગુરોઃ ક્રિયા ॥ ૩-

(પ્. ૨૩) (મૂલંમન્ત્રં?મન્ત્રમૂલં) ગુરોર્વાક્યં તસ્માદાદૌ ગુરું યજેત્ ।
શિવોઽપિ પરવિદ્યાનામુપદેષ્ટા ન સંશયઃ ॥ ૩-

વૈષ્ણવસ્તન્મતસ્થાનાં સૌરઃ સૌરવિદાં સતામ્ ।
ગાણપત્યસ્તુ દેવેશિ ગણદીક્ષાપ્રવર્તકઃ ॥ ૩-

શૈવઃ શાક્તસ્તુ સર્વત્ર દીક્ષાસ્વામી ન સંશયઃ ।
તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન કુલીનં ગુરુમાશ્રયેત્ ॥ ૩-

એકદ્વિત્રિચતુષ્પઞ્ચવર્ષાણ્યાલોક્ય યોગ્યતામ્ ।
યોગ્યં પરીક્ષયેચ્છિષ્યમન્યથા દુઃખમાપ્નુયાત્ ॥ ૩-

વૃદ્ધિશ્રાદ્ધં તતઃ કૃત્વા બ્રાહ્મણાન્ પરિતોષ્ય ચ ।
ગૃહ્ણીયાચ્ચ તતો દીક્ષાં નાન્યથા ફલમાપ્નુયાત્ ॥ ૩-

ચૈત્રાદીનાં ફલં જ્ઞેયં મલમાસં વિવર્જયેત્ ।
વિષુવેઽપ્યયનદ્વન્દ્વે સંક્રાન્ત્યાં મદનોત્સવે ॥ ૩-

દીક્ષા કાર્યા પ્રયત્નેન પવિત્રે ગુરુપર્વણિ ।
ષષ્ઠી ભાદ્રપદે માસિ (ત્રયે?ઇષે) કૃષ્ણચતુર્દશી ॥ ૩-

કાર્તિકે નવમી શુક્લા માર્ગે શુક્લતૃતીયિકા ।
પૌષે ચ નવમી શુક્લા માઘે વરચતુર્થિકા ॥ ૩-

ફાલ્ગુને નવમી શુક્લા ચૈત્રે કામત્રયોદશી ।
વૈશાખે ચાક્ષયા શસ્તા જ્યૈષ્ઠે દશહરા તિથિઃ ॥ ૩-

આષાઢે પઞ્ચમી શુક્લા શ્રાવણે કૃષ્ણપઞ્ચમી ।
એતાનિ દેવપર્વાણિ તીર્થકોટિફલં લભેત્ ॥ ૩-

નિન્દિતેષ્વપિ કાલેષુ દીક્ષોક્તા ગ્રહણે શુભા ।
સૂર્યગ્રહણકાલસ્ય સમાનો નાસ્તિ ભૂતલે ॥ ૩-

પઞ્ચાઙ્ગશુદ્ધે દિવસે શોભને શશિતારયોઃ ।
ગુરુશુક્રોદયે ચૈવ શસ્યતે મન્ત્રસંસ્ક્રિયા ॥ ૩-

(પ્. ૨૪) સ્થાનં શૃણુ વરારોહે યેન સિધ્યેન્ન સંશયઃ ।
ગોષ્ઠે શિવાલયે પુણ્યે શ્મશાને ચ નદીતટે ॥ ૩-

શૂન્યે ચ ગ્રહણે પુણ્યે ગિરૌ ચ સિદ્ધિલિપ્સુકઃ ।
જાનીયાચ્છોભનં કાલં મન્ત્રસ્ય ગ્રહણં પ્રતિ ॥ ૩-

રોહિણી શ્રવણાર્દ્રા ચ ધનિષ્ઠા ચોત્તરાત્રયમ્ ।
પુષ્યા શતભિ(ષા?ષક્) ચૈવ દીક્ષાનક્ષત્રમુચ્યતે ॥ ૩-

ક્રમં પ્રવર્ત્ય વિધિવત્ પૂજાહોમૌ વિધાય ચ ।
વિદ્યાં તાં કથયેત્ સમ્યગ્ જીવકર્ણે ચ તત્ત્વવિત્ ॥ ૩-

અજ્ઞાત્વા કુલ્લુકાં દેવીમનત્વા ગુરુપાદુકામ્ ।
અદત્ત્વા દક્ષિણાં સમ્યગકૃત્વા કુલપુજનમ્ ॥ ૩-

યોઽસ્મિંસ્તન્ત્રે પ્રવર્તેત ન તં પીડયસે ધ્રુવમ્ ।
ઇષે માસિ વિશેષેણ ધર્મકામાર્થસિદ્ધયે ॥ ૩-

નાત્ર કાલવિચારાદિ ન ચ નક્ષત્રશોધનમ્ ।
અષ્ટોત્તરશતં હોમં બિલ્વપત્રેણ કારયેત્ ॥ ૩-

અષ્ટાવષ્ટાદશ કુર્યાદષ્ટાવિંશતિમેવ ચ ।
પાયસં કૃસરં દદ્યાદ્ ગોધામાંસમનુત્તમમ્ ॥ ૩-

રમ્ભાપુષ્પં શાલમત્સ્યં જુહુયાચ્ચ પ્રયત્નતઃ ।
યવક્ષીરં તતો દદ્યાચ્છાલ્યન્નં મધુના યુતમ્ ॥ ૩-

નારિકેલફલં દદ્યાત્ સ્વર્ણાદ્યાભરણં તથા ।
ગોભૂહિરણ્યવસ્ત્રાદ્યૈસ્તોષયેદ્ ગુરુમાત્મનઃ ॥ ૩-

દક્ષિણા ચ વિશેષેણ દાતવ્યેતિ મહેશ્વરિ ।
ગુરવે દક્ષિણાં દદ્યાત્ પ્રત્યક્ષાય શિવાત્મને ॥ ૩-

ન ચેત્ સંચારિણી શક્તિઃ કથમસ્ય ભવિષ્યતિ ।
સર્વસ્વં દક્ષિણાં દદ્યાદ્ ધેનું દદ્યાત્ પયસ્વિનીમ્ ॥ ૩-

(પ્. ૨૫) યદા દદાતિ સંતુષ્ટઃ પ્રસન્નવદનો મનુમ્ ।
આસનં ગુરવે દદ્યાદ્રક્તકમ્બલસંયુતમ્ ॥ ૩-

હારાદ્યાભરણં દદ્યાદ્ ગાં ચ દદ્યાત્ પયસ્વિનીમ્ ।
ભૂમિં વૃત્તિકરીં દદ્યાત્ પુત્રપૌત્રાનુ(ષા?યા)યિનીમ્ ॥ ૩-

ગુરવે દક્ષિણાં દદ્યાત્ સુવર્ણં વાસસા યુતમ્ ।
ગુરુસંતોષમાત્રેણ સિદ્ધિર્ભવતિ શાશ્વતી ॥ ૩-

અન્યથા નૈવ સિદ્ધિઃ સ્યાદભિચારાય કલ્પતે ।
વિપ્રેભ્યો ભોજનં દદ્યાદ્ બહુમાનપુરઃસરમ્ ॥ ૩-

સુવાસિનીં કુમારીં ચ ભોજયેન્મિષ્ટભોજનૈઃ ।
તસ્ય ચ્છાયાનુસારી સ્યાન્નિકટે ત્રિદિનં વસેત્ ॥ ૩-

પશ્ચાત્ સંચારિણી શક્તિર્ગુરુમેતિ ન સંશયઃ ।
ગુરોઃ પરતરં નાસ્તિ ત્રૈલોક્યે ચ વિશેષતઃ ॥ ૩-

ગુરુણા પરમેશાનિ દેવતૈક્યં વિભાવયેત્ ।
મહાદેવો ગુરુઃ સાક્ષાચ્છ્રિગુરુઃ સર્વદેવતાઃ ॥ ૩-

ગુરોશ્ચ સંનિધાને તુ નાન્યદેવં પ્રપૂજયેત્ ।
સંનિધૌ ચ ગુરું ચૈવ પૂજયેત્ પરમેશ્વરિ ॥ ૩-

ગુરુપૂજાફલં દેવિ યથાવત્ કથયામિ તે ।
ગુરુપૂજાવિધાનં ચ કથયામિ વરાનને ॥ ૩-

આદૌ ભદ્રાસનં દદ્યાત્ પાદ્યં દદ્યાત્તતઃ પરમ્ ।
અર્ઘ્યં દદ્યાદ્ વિશેષેણ તથા ચાચમનીયકમ્ ॥ ૩-

ધૂપં ચ ગુગ્ગુલં દદ્યાદ્ દીપં દદ્યાત્ સુશોભનમ્ ।
ચર્વ્યં ચોષ્યં તથા લેહ્યં પેયં દદ્યાન્મનોહરમ્ ॥ ૩-

નાનાવિધં ફલં દદ્યાન્નાનારસસમન્વિતમ્ ।
ભક્ષ્યં ભોજ્યં વિશેષેણ દદ્યાચ્ચૈવ વરાનને ॥ ૩-

(પ્. ૨૬) પુષ્પાણામઞ્જલિં દદ્યાચ્ચન્દનેન સમન્વિતમ્ ।
શયયાં દદ્યાન્મહેશાનિ વિચિત્રાં સર્વમોહિનીમ્ ॥ ૩-

ખટ્વાં દદ્યાન્મહેશાનિ વિચિત્રામ્બરધારિણીમ્ ।
પાદસેવાં ગુરોઃ કુર્યાદતિયત્નેન સુન્દરિ ॥ ૩-

ગુરુવદ્ ગુરુપુત્રેષુ ગુરુવત્ તત્સુતાદિષુ ।
ગુરુપત્નીં વિશેષેણ પૂજયેત્ સર્વભોજનૈઃ ॥ ૩-

ગુરુપત્ની ચ યુવતી નાભિવાદ્યા ચ પાદયોઃ ।
પૂર્ણવિંશતિવર્ષેણ ગુણદોષૌ વિજાનતા ।
અત એવ મહેશાનિ ન કુર્યાત્ પાદસેવનમ્ ॥ ૩-

ઇતિ શ્રીબૃહન્નીલતન્ત્રે ભૈરવભૈરવીસંવાદે (દીક્ષાવિધિનિરૂપણં) તૃતીયઃ
પટલઃ

અથ
ચતુર્થઃ પટલઃ ।
અથ વક્ષ્યે મહેશાનિ પુરશ્ચર્યાવિધિં શિવે ।
અકૃત્વા તુ પુરશ્ચર્યાં મન્ત્રં જપતિ નિત્યશઃ ॥ ૪-

કલ્પકોટિજપેનાપિ તસ્ય સિદ્ધિર્ન જાયતે ।
જીવહીનો યથા દેહી(હઃ) સર્વકર્મસુ ન ક્ષમઃ ॥ ૪-

પુરશ્ચરણહીનોઽપિ તથા મન્ત્રઃ પ્રકીર્તિતઃ ।
જપહોમૌ તર્પણં ચાભિષેકો દ્વિજભોજનમ્ ॥ ૪-

પઞ્ચ કૃત્યાનિ લોકેઽસ્મિન્ પુરશ્ચરણમુચ્યતે ।
યદ્યત્સંખ્યં વિહીયેત તત્સંખ્યાદ્વિગુણં જપઃ ॥ ૪-

(પ્. ૨૭) કાર્યો દેવિ વરારોહે સર્વેષાં ચ વિધિઃ સ્મૃતઃ ।
તદન્તે મહતીં પૂજાં કુર્યાત્ સાધકસત્તમઃ ॥ ૪-

અપૂર્વાં ચ કુમારીં ચ ભૂષણૈઃ પરિતોષયેત્ ।
મન્ત્રાણાં કીલકં કુર્યાન્મન્ત્રાર્ચનપુરસ્ક્રિયામ્ ॥ ૪-

ઋષ્યાદીનાં મહેશાનિ ન્યાસં કુર્યાન્મહેશ્વરિ ।
શૃણુ વક્ષ્યામિ દેવેશિ કાલીતન્ત્રમનોઃ ક્રમમ્ ॥ ૪-

બિન્દુઃ શ્રોત્રં નાદ આસ્યં કકારં હૃદયં તતઃ ।
વહ્નિં નેત્રં કીલકં તુ દીર્ઘાકારં પ્રિયંવદે ॥ ૪-

તારકં તારિનીતન્ત્રે હૃદયં વિદ્ધિ પાર્વતિ ।
હકારં વિદ્ધિ સર્વત્ર શક્તિપક્ષે સુરેશ્વરિ ॥ ૪-

એવં કૃત્વા હવિષ્યાશી જપેલ્લક્ષમનન્યધીઃ ।
તતઃ પ્રયોગં સર્વેષાં વશ્યાદીનાં ચ કારયેત્ ॥ ૪-

સ્વેચ્છાચારપરો મન્ત્રી પુરશ્ચરણસિદ્ધયે ।
રહસ્યમાલામાધાય લક્ષમેકં સદા જપેત્ ॥ ૪-

એવં કૃતે મહેશાનિ સિદ્ધમન્ત્રો ભવિષ્યતિ ।
લભતે શ્રીમતીં વાણીં મન્ત્રસ્ય લક્ષજાપતઃ ॥ ૪-

ભાવાનવહિતાનાં ચ ક્ષુદ્રાણાં ક્ષુદ્રચેતસામ્ ।
ચતુર્ગુણો જપઃ પ્રોક્તઃ સિદ્ધયે નાન્યથા ભવેત્ ॥ ૪-

મહાચીનક્રમાશક્તા બ્રાહ્મણા અપિ મોહને ।
ચતુર્ગુણવિધાનેન કુર્વન્તિ જપમુત્તમમ્ ॥ ૪-

જડો વા યદિ મૂકઃ સ્યાદ્ ભાવનાવશતત્પરઃ ।
રહસ્યમાર્ગે નિરતાઃ સર્વે વર્ણા દ્વિજાતયઃ ॥ ૪-

તદનુષ્ઠાનવિરતાઃ સર્વે વર્ણાઃ પૃથક્ પૃથક્ ।
વિશેષતઃ કલિયુગે મત્પ્રસાદાદ્ ભવિષ્યતિ ॥ ૪-

(પ્. ૨૮) અસ્માત્ પરતરો નાસ્તિ સિદ્ધિમન્ત્રો ગણેશ્વરિ ।
નક્તંભોજી હવિષ્યાન્નો જપેદ્ વિદ્યાં દિવા શુચિઃ ॥ ૪-

તત્કૃત્વા સિદ્ધિમાપ્નોતિ જપેચ્ચ મનસા સ્થિરમ્ ।
ભૂમૌ શયીત તત્કાલે ત્યજેચ્ચ યુવતીં દિવા ॥ ૪-

પ્રાતર્જપં પ્રકુર્વીત મુખં શુદ્ધ્યતિ તત્પરમ્ ।
હવિષ્યાન્નં ચ સંભુજ્ય બ્રહ્મપુષ્પં હુનેદથ ॥ ૪-

જપકાલે મહેશાનિ ભાર્યાં યત્નેન વર્જયેત્ ।
વિષ્ણુકલ્પં વર્જયેત્ તુ તુલસીં ચ વિવર્જયેત્ ॥ ૪-

વર્જયેન્માલતીપુષ્પમન્યદેવપ્રપૂજનમ્ ।
હસ્તપ્રક્ષાલનં શૌચમાચારં ભક્તિમાંશ્ચરેત્ ॥ ૪-

દેવીનાં ચ તથા પુષ્પં પૃથક્ પાત્રે નિયોજયેત્ ।
એકીભાવં હિ કર્તવ્યં યદીચ્છેચ્છુભમાત્મનઃ ॥ ૪-

નૈવેદ્યાદિ ફલૈસ્તોયૈર્જાનીયાદેવ એકભાક્ ।
હવિર્નાનાવિધૈર્ગન્ધૈઃ પાયસૈર્મોદકાદિભિઃ ॥ ૪-

એવં ક્રમેણ ભુઞ્જીત દધિ ક્ષીરં તથૈવ ચ ।
માલાનાં ચ મહેશાનિ નિયમં શૃણુ ભૈરવિ ॥ ૪-

અકસ્માદીહિતા સિદ્ધિર્મહાશઙ્ખાખ્યમાલયા ।
પઞ્ચાશન્મણિભિર્માલા નિર્મિતા સર્વકામદા ॥ ૪-

યુદ્ધે મૃતસ્ય દેવેશિ ચાણ્ડાલસ્યાસ્થિકેન ચ ।
મસ્તકસ્ય વિશેષેણ મહાશઙ્ખઃ પ્રકીર્તિતઃ ॥ ૪-

અનયા માલયા દેવિ તારામન્ત્રઃ પ્રસિદ્ધ્યતિ ।
તત્સંસ્કારં વરારોહે શૃણુષ્વૈકમનાઃ પ્રિયે ॥ ૪-

સૂત્રેણ ગ્રથિતા માલા વિપ્રસ્ત્રીસૂત્રનિર્મિતા ।
પટ્ટસુત્રૈઃ કૃતા માલા જગદ્વશ્યાય કલ્પતે ॥ ૪-

(પ્. ૨૯) સ્વર્ણસૂત્રકૃતા માલા સાક્ષાદ્વૈશ્રવણો ભવેત્ ।
મુખે મુખં તુ સંયોજ્ય પુચ્છે પુચ્છં નિયોજયેત્ ॥ ૪-

ગોપુચ્છસદૃશી માલા યદ્વા સર્પાકૃતિર્ભવેત્ ।
માતૃકાવર્ણસંમિશ્રૈર્ગ્રન્થિં કુર્યાદ્ વિધાનતઃ ॥ ૪-

તત્સજાતીયમેકાક્ષં મેરુત્વેન પ્રકલ્પયેત્ ।
એવં ક્રમેણ ગ્રથિતા માલા સર્વત્ર શોભના ॥ ૪-

એવં સા ગ્રથિતા માલા મન્ત્રસિદ્ધિપ્રદાયિની ।
એકૈકં મણિમાદાય બ્રહ્મગ્રન્થિં વિનિર્દિશેત્ ॥ ૪-

અનુલોમવિલોમેન માતૃકાન્તર્ગતં જપેત્ ।
તેન સર્વગુણોપેતા જાયતે સિદ્ધિભાગિતિ ॥ ૪-

કુલ્લુકાં ચ તતો નત્વા માલાપૂજાં વિધાય ચ ।
ગૃહ્ણીયાદ્ દક્ષિણેનાથ નચ વામેન સંસ્પૃશેત્ ॥ ૪-

નાભિતશ્ચ શિરોદેશે કુલ્લુકાં પરિકલ્પયેત્ ।
પટ્ટસૂત્રકૃતા માલા દેવ્યાઃ પ્રીતિકરી સદા ॥ ૪-

અભાવે ચાપિ શઙ્ખસ્ય સ્ફાટિક્યા માલયા જપેત્ ।
માલાવિશેષં દેવેશિ ભૈરવિ પ્રાણવલ્લભે ॥ ૪-

યયા જપ્તેન દેવેશિ સિદ્ધો ભવતિ તત્ક્ષણાત્ ।
અનયા સદૃશી વિદ્યા ત્રૈલોક્યે નાસ્તિ સુન્દરિ ॥ ૪-

કૃપયા પરમેશાનિ તવ સ્નેહાત્ પ્રકાશ્યતે ।
પરમં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ શૃણુ પાર્વતિ તત્ત્વતઃ ॥ ૪-

યેન વિજ્ઞાનમાત્રેણ મન્ત્રાઃ સિધ્યન્તિ તત્ક્ષણાત્ ।
અનુલોમવિલોમેન મન્ત્રમા(ન્તવિર્ભે?ત્રાર્ણભે)દતઃ ॥ ૪-

મન્ત્રેણાન્તરિતાન્ વર્ણાન્ વર્ણેનાન્તરિતં મનુમ્ ।
કુર્યાન્મન્ત્રમયીં માલાં સર્વમન્ત્રપ્રદીપનીમ્ ॥ ૪-

(પ્. ૩૦) ચરમાર્ણં મેરુરૂપં ન લઙ્ઘયેચ્ચ સર્વદા ।
એતત્પરં રહસ્યં ચ મયોક્તં તે યશસ્વિનિ ॥ ૪-

ત્વયા ગુપ્તતરં કાર્યં નાખ્યેયં યસ્ય કસ્યચિત્ ।
શુભે કાલે શુભે લગ્ને શુભર્ક્ષે ચ શુભે તિથૌ ॥ ૪-

પ્રતિષ્ઠાં કારયેદ્વિદ્વાન્ સ્વયં વા ગુરુણાપિ વા ।
અશ્વત્થપત્રનવકં પદ્માકારેણ પાતયેત્ ॥ ૪-

તત્ર સંસ્થાપયેન્મન્ત્રી માતૃકામન્ત્રમુચ્ચરેત્ ।
વહ્નિં સંસ્કૃત્ય દેવેશિ હુનેત્ સુરગણાર્ચિતે ॥ ૪-

હુતશેષં પ્રતિહુતૌ પ્રદદ્યાદ્ દેવતાધિયા ।
તત્ર દેવીં સમભ્યર્ચ્ય ગ્રહણેઽપિ ચ પૂજયેત્ ॥ ૪-

અનુલોમવિલોમેન માતૃકાર્ણેન મન્ત્રયેત્ ।
મેરું પ્રેતેન સંમન્ત્ર્ય તાં નયેદ્ દેવતાત્મતામ્ ॥ ૪-

એવં સર્વગુણોપેતા જાયતે સર્વસિદ્ધયે ।
સ્મૃતિસૂત્રં વીતિહોત્રમાવૃત્તિત્રિતયં તતઃ ॥ ૪-

દિવાનિશાકરૌ પ્રોક્તૌ તસ્માત્તેજસ્ત્રયી શુભા ।
ગોપ્તવ્યા હ્યનિશં સૂત્રે જપમાલેપ્સિતાપ્તયે ॥ ૪-

માતૃમેયપ્રમાણેન બિન્દુનાદકલાત્મિકામ્ ।
ઉચ્ચરેદનુસંસ્કૃત્ય કુણ્ડલીયોગતઃ પ્રિયે ॥ ૪-

તેનવિદ્યા લભેત્ સિદ્ધિં નાત્ર કાર્યા વિચારણા ।
કણ્ઠદેશે સ્થિતા મન્ત્રાઃ કેવલા વર્ણરૂપિણઃ ॥ ૪-

સૌષુમ્ણાધ્વન્યુચ્ચરિતાઃ પ્રભુત્વં પ્રાપ્નુવન્તિ હિ ।
ઈદૃશ્યા ચ સ્રજા યસ્તુ કુરુતે જપમુત્તમમ્ ॥ ૪-

અપમૃત્યુકલિભ્યાં ચ મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ ।
અથ વક્ષ્યે મહેશાનિ અઙ્ગુલીનાં ચ નિર્ણયમ્ ॥ ૪-

(પ્. ૩૧) પર્વદ્વયમનામાયાઃ પરિવર્તેન વૈ ક્રમાત્ ।
પર્વત્રયં મધ્યમાયાસ્તર્જન્યેકં સમાચરેત્ ॥ ૪-

શક્તિમાલા સમાખ્યાતા સર્વમન્ત્રપ્રદીપની ।
વ્યગ્રચિત્તેન યજ્જપ્તં યજ્જપ્તં મેરુલઙ્ઘને ॥ ૪-

તત્સર્વં નિષ્ફલં યાતિ ઇત્યાહુઃ પરમેશ્વરિ ।
પર્વદ્વયં હિ તર્જન્યા મેરું તદ્વિદ્ધિ પાર્વતિ ॥ ૪-

સિદ્ધયે સાધકો જપ્યાન્મેરું નત્વા પુનઃ પુનઃ ।
તર્જન્યગ્રં તથા મધ્યં યો જપેત્ સોઽપિ પાપકૃત્ ॥ ૪-

નિત્યં જપં કરે કુર્યાન્નતુ કામ્યં કદાચન ।
કુલ્લુકાં ચ તતો નત્વા માલાપૂજાં વિધાય ચ ॥ ૪-

શ્રીગુ(રુ?રો)શ્ચર(ણં?ણૌ)ધ્યાત્વા માલાયા મન્ત્રમુચ્ચરેત્ ।
કુલ્લુકાં ચ ન જાનાતિ મહામન્ત્રં જપેન્નરઃ ॥ ૪-

પઞ્ચત્વં જાયત્રે તસ્ય અથવા વાતુલો ભવેત્ [મૂઢકોલકઃ ખ પાઠઃ ।] ।
તારિણીચણ્ડિકાયાશ્ચ મન્ત્રઃ કુલ્લુકવર્જિતઃ ॥ ૪-

મતિમાન્ યો દ્વિજાતીનાં નોપાદેયઃ કથઞ્ચન ।
કુલ્લુકાં શિરસિ ધૃત્વા સર્વયજ્ઞફલં લભેત્ ॥ ૪-

નાન્યો વિચારઃ સર્વત્ર વિરૂપાક્ષસ્ય સંમતઃ ।
કુલ્લુકે વર્જિતે પુંસાં યદ્યનોપસ્થિતિર્ભવેત્ ॥ ૪-

મમ પૂજા સદા વ્યર્થા મમ યજ્ઞસ્તથૈવ ચ ।
તારામન્ત્રસ્ય જાનીયાત્ ત્ર્યક્ષરં મન્ત્રમુત્તમમ્ ॥ ૪-

ન જાનાતિ ચ યો મૂઢઃ કુલ્લુકાં તારિણીં જપેત્ ।
યાવજ્જીવં મહેશાનિ ન સિદ્ધ્યતિ કદાચન ॥ ૪-

મહામન્ત્રં પરિત્યજ્ય પૂજયેદ્ યસ્તુ તારિણીમ્ ।
પઞ્ચત્વં જાયતે તસ્ય અથવા વાતુલો ભવેત્ ॥ ૪-

(પ્. ૩૨) કુલ્લુકા નામ સા દેવી અનુભાવસ્વરૂપિણી ।
સવામકર્ત્રિહસ્તા ચ ચતુર્બાહુસમન્વિતા ॥ ૪-

નીલોત્પલવપુઃ શ્યામા સર્વાલઙ્કારભૂષિતા ।
લિખેત્ તત્ ત્ર્યક્ષરં મન્ત્રં હરિદ્રાચન્દનેન વા ॥ ૪-

યાવજ્જીવં તુ મન્ત્રાર્ણં શિખાયાં ધારયેત્ સદા ।
મહતીવિદ્યયા પ્રાપ્તં જપેન્મન્ત્રં ત્રિલક્ષકમ્ ॥ ૪-

લક્ષમેકં જપેદ્ વિદ્યાં હવિષ્યાશી જિતેન્દ્રિયઃ ।
ઉ(ચ્છ?ચ્ચ)સ્થાનેષુ દેવેશિ તદાસનસ્ય સંસ્થિતિઃ ॥ ૪-

પૂર્વોક્તં પૂજનં કૃત્વા વિપ્રારાધનતત્પરઃ ।
અનન્તરં દશાંશેન ક્રમાદ્ધોમાદિકં ચરેત્ ॥ ૪-

જપાન્તે પ્રત્યહં મન્ત્રી હોમયેત્ તદ્દશાંશતઃ ।
તર્પણં ચાભિષેકં ચ તત્તદ્દશાંશતો મનોઃ ॥ ૪-

પ્રત્યહં ભોજયેદ્ વિપ્રાન્ ન્યૂનાધિક્યપ્રશાન્તયે ।
અથૈવં સર્વસંપૂર્ણં હોમાદિકમથાચરેત્ ॥ ૪-

રાત્રૌ બલિઃ સમ(દાય?ર્પ્યસ્તુ)સર્વસિદ્ધિમભીપ્સુભિઃ ।
વિના દીપકમન્ત્રેણ અગ્રે શૂન્યં ન ચાર્ચયેત્ ॥ ૪-

વિનાનયા મહાદેવિ વિના રુધિરવેદનૈઃ ।
ત્રિવર્ણમયયા દીપન્યા મન્ત્રિણી સા ચ કથ્યતે ॥ ૪-

મન્ત્રાર્થં મન્ત્રચૈતન્યં યોનિમુદ્રાં ન વેત્તિ યઃ ।
શત્કોટિજપેનાપિ કથં સિદ્ધિર્વરાનને ॥ ૪-

ગુપ્તજીવાશ્ચ યે મન્ત્રા ન દાસ્યન્તિ ફલં પ્રિયે ।
મન્ત્રાશ્ચૈતન્યસહિતાઃ સર્વસિદ્ધિકરાઃ સદા ॥ ૪-

મન્ત્રોચ્ચારે કૃતે યાદૃક્ સ્વરૂપપ્રથ(મં?નં)ભવેત્ ।
શતે સહસ્રે લક્ષે વા કોટિજાપે ન તત્ફલમ્ ॥ ૪-

(પ્. ૩૩) હૃદયે ગ્રન્થિભેદશ્ચ સર્વાવયવભેદનમ્ ।
આનન્દાશ્રૂણિ પુલકો દેહાવેશઃ કુલેશ્વરિ ॥ ૪-

ગદ્ગદોક્તિશ્ચ સહસા જાયતે નાત્ર સંશયઃ ।
સકૃદુચ્ચારિતે ચૈવં મન્ત્રે ચૈતન્યસંયુતે ॥ ૪-

દૃશ્યતે ચ મહાદેવિ પારંપર્યં તદુચ્યતે ।
એવં જપં યથા કૃત્વા દશાંશમસિતોત્પલૈઃ ॥ ૪-

આજ્યાક્તૈર્જુહુયાન્મન્ત્રી તદ્દશાંશેન તર્પણમ્ ।
કાલાગુરુદ્રવોપેતૈર્વિમલૈર્ગન્ધવારિભિઃ ॥ ૪-

તર્પ(યેત્) તાં પરાં દેવીં તત્પ્રકારમિહોચ્યતે ।
જલે ચાવાહ્ય વિધિવત્ પાદ્યાદ્યૈરુદકાત્મકૈઃ ॥ ૪-

સંપૂજ્ય વિધિવદ્ દેવીં પરિવારાન્ સકૃત્સકૃત્ ।
સંતર્પ્ય વિધિવદ્ભક્ત્યા દશાંશં તર્પયેત્ તતઃ ॥ ૪-

પુનરકૈકં સંતર્પ્ય પરિવારાંસ્તથા પુનઃ ।
તારિણીમભિષિઞ્ચામિ નમો મૂર્ધ્નિ વિનિઃક્ષિપેત્ ॥ ૪-

અભિષેકોઽયમાખ્યાતઃ સર્વપાપનિકૃન્તનઃ ।
અભિષેકદશાંશેન સાધકાનાં ચ ભોજનમ્ ॥ ૪-

સુવાસિનીં કુમારીં ચ ભોજયેત્ તદનન્તરમ્ ।
ક્ષીરખણ્ડાજ્યભોજ્યૈશ્ચ મન્ત્રસિદ્ધિર્ભવેદ્ ધ્રુવમ્ ॥ ૪-

ગુરવે દક્ષિણાં દદ્યાદ્ બહુમાનપુરઃસરમ્ ।
હોમતર્પણયોઃ સ્વાહા ન્યાસપૂજનયોર્નમઃ ॥ ૪-

મન્ત્રાન્તે નામ ચોચ્ચાર્ય તર્પયામિ તતઃ પરમ્ ।
સ્વાહાન્તે તર્પણં ત્વેવમભિષેકં શૃણુષ્વ મે ॥ ૪-

મન્ત્રાન્તે નામ ચોચ્ચાર્ય સિઞ્ચામીતિ પદં તતઃ ।
તદ્દશાંશં બ્રાહ્મણાનાં ભોજનં ચ સમાચરેત્ ॥ ૪-

(પ્. ૩૪) ઇત્યેવં સિદ્ધમન્ત્રઃ સન્ સર્વાન્ કામાંશ્ચ સાધયેત્ ।
બિલ્વપત્રં મહેશાનિ દશાંશં જુહુયાત્ તતઃ ॥ ૪-

અથ ચૈવં તિલાજ્યેન હોમયેદ્ વાથ સુન્દરિ ।
સર્વસ્વં ગુરવે દદ્યાત્ તદર્ધં વા તદર્ધતઃ ॥ ૪-

અજ્ઞાત્વા કુલ્લુકાં દેવીમજપ્ત્વા ગુરુપાદુકામ્ ।
ન દત્ત્વા દક્ષિણાં સમ્યગકૃત્વા ચક્રપૂજનમ્ ॥ ૪-

યોઽસ્મિંસ્તન્ત્રે પ્રવર્તેત તત્સ્વં પીડયતે ધ્રુવમ્ ।
શ્રીદેવ્યુવાચ ।
કથિતં પરમેશાન પરદારવિધૌ મયિ ।
ન પાપં જાયતે સુભ્રુ પરદારવિધૌ મમ ॥ ૪-

પરસ્ય દારાન્ સંસ્પૃસ્ય જપ્યતે યદિ સાધકૈઃ ।
તદૈવ મહતી સિદ્ધિર્નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥ ૪-

કાલીકલ્પપ્રકાશે ચ કથિતં યન્મહેશ્વર ।
અત્રૈવ સમ્યગાખ્યાનં કુરુષ્વ હૃદયપ્રિય ॥ ૪-

શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
શૃણુ દેવિ મહાભાગે આપદુદ્ધારકારિણિ ।
અકથ્યં યન્મહાદેવિ તવ સ્નેહાત્ પ્રકાશ્યતે ॥ ૪-

પરદારવિધૌ વેદનિન્દાવાદઃ પ્રવર્તતે ।
તાસાં સઙ્ગાન્મહેશાનિ તામિસ્રં નરકં ભવેત્ ॥ ૪-

વેદાર્થમિતિ વિજ્ઞાય કથં કુર્યાચ્ચ સાધકઃ ।
પરદારાન્ નૈવ ગચ્છેદ્, ગચ્છઞ્જપેચ્ચેતિ વેદઃ ॥ ૪-

શ્રુતિદ્વયવિરોધિત્વાદ્ગચ્છેરન્ પરયોષિતઃ ।
તસ્માચ્છૃણુ વરારોહે વેદાર્થં કથયામિ તે ॥ ૪-

શ્રીદેવ્યુવાચ ।
(પ્. ૩૫) કો વેદઃ કુત આયાતિ કો વા તસ્ય પ્રકાશકઃ ।
કઃ કર્તા તસ્ય વેદસ્ય તત્સર્વં કથયસ્વ મે ॥ ૪-

શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
એકો વેદશ્ચતુર્ધાભૂદ્ યજુઃસામ-ઋગાદયઃ ।
વેદો બ્રહ્મેતિ સાક્ષાદ્વૈ જાનેઽહં નગનન્દિનિ ॥ ૪-

સ્વયં પ્રવર્તતે વેદસ્તત્કર્તા નાસ્તિ સુન્દરિ ।
સ્વયંભૂરીશો ભગવાન્ વેદો ગીતસ્ત(યા?થા)પુરા ॥ ૪-

શિવાદ્યા ઋષિપર્યન્તાઃ સ્મર્તારોઽસ્ય ન કારકાઃ ।
પ્રકાશકા ભવન્ત્યેતે કૃષ્ણાદ્યાસ્ત્રિદિવૌકસઃ ॥ ૪-

વૈદિકપ્રતિપાદ્યશ્ચ અર્થો ધર્મઃ પ્રકીર્તિતઃ ।
વિપરીતં મહેશાનિ અધર્મો ભવતિ પ્રિયે ॥ ૪-

પરદારાગમં વદે તન્નિષિદ્ધં સુરેશ્વરિ ।
યદ્ધિ વૈધેતરં દેવિ તન્નિષિદ્ધં મહેશ્વરિ ॥ ૪-

પરસ્ત્રિયં મહેશાનિ મનસા ભાવયઞ્જપેત્ ।
તદૈવ સર્વસિદ્ધિઃ સ્યાન્નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥ ૪-

ઇતિ સિદ્ધન્તવિદ્ભિશ્ચ જ્ઞેયં તન્ત્રોપદેશિકમ્ ।
મહાચીનદ્રુમલતાવેષ્ટનેન ચ યત્ફલમ્ ॥ ૪-

તત્ફલં નાસ્તિ દેવેશિ ત્રૈલોક્યે સુરવન્દિતે ।
યસ્મિન્ મન્ત્રે ય આચારસ્તત્ર ધર્મસ્તુ તાદૃશઃ ॥ ૪-

કૃતાર્થસ્તેન જાયેત સ્વર્ગો વા મોક્ષ એવ ચ ।
ભ્રાન્તિરત્ર ન કર્તવ્યા સિદ્ધિર્ભવતિ નિશ્ચિતમ્ ॥ ૪-

તસ્માદનેન દેવેશિ પાપં નાસ્તિ મહેશ્વરિ ।
તસ્માત્ કુર્યાત્ સાધકેન્દ્રઃ પરદારાગમં શુભે ॥ ૪-

અથાન્યત્ સંપ્રવક્ષ્યામિ મન્ત્રસિદ્ધેશ્ચ લક્ષણમ્ ।
માતૃકાપુટિતં કૃત્વા સ્વમન્ત્રં પ્રજપેત્ સુધીઃ ॥ ૪-

(પ્. ૩૬) ક્રમોત્ક્રમાચ્છતાવૃત્ત્યા તદન્તે કેવલં મનુમ્ ।
એવં તુ પ્રત્યહં જપ્યાદ્ યાવલ્લક્ષં સમાપ્યતે ॥ ૪-

નિશ્ચિતં મન્ત્રસિદ્ધિઃ સ્યાદિત્યુક્તં તન્ત્રવેદિભિઃ ।
પુરશ્ચર્યાશતેનાપિ પ્રયોગવિધિના તથા ॥ ૪-

કલ્પકોટિજપેનાપિ પૂજાયાઃ શતકેન ચ ।
ન સિદ્ધિર્જાયતે સુભ્રુ! યદિ ભાવો ન જાયતે ॥ ૪-

ઇતિ શ્રીબૃહન્નિલતન્ત્રે ભૈરવભૈરવીસંવાદે (પુરશ્ચર્યાવિધિનિરૂપણં)
ચતુર્થઃ પટલઃ

અથ
પઞ્ચમઃ પટલઃ ।
શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
નિત્યાર્ચનરતો મન્ત્રી કુર્યાન્નૈમિત્તિકાર્ચનમ્ ।
નૈમિત્તિકાર્ચને સિદ્ધિઃ કુર્યાત્ કામ્યમખણ્ડિતમ્ ॥ ૫-

માસાર્ધમથવા માસં દ્વિગુણં ત્રિગુણં તથા ।
યાવત્ફલાપ્તિભાગ્ [પ્તવાન્ ખ પાઠઃ ।] યોગી તાવદેવં સમાચરેત્ ॥ ૫-

નૈમિત્તિકે ચ કામ્યે ચ ફલાપ્તિર્મણ્ડલાવધિઃ ।
નચેત્ તુ દ્વિગુણીકૃત્ય યથા સ્યાત્ ફલભાક્ સુધીઃ ॥ ૫-

અષ્ટમ્યાં ચ ચતુર્દશ્યાં પૂજયેચ્ચ પ્રયત્નતઃ ।
યદ્યત્ પ્રાર્થયતે મન્ત્રી તત્ તદાપ્નોતિ નિત્યશઃ ॥ ૫-

(પ્. ૩૭) લભતે મઞ્જુલાં વાણીમષ્ટમ્યાં ચ તતો જપેત્ ।
મધ્યાહ્નસમયે દેવ્યાઃ પૂજનં સિદ્ધિદાયકમ્ ॥ ૫-

પ્રાતઃકાલે મહાદેવિ પૂજા કાર્યા વિધાનતઃ ।
સાયાહ્ને ચ મહાદેવિ પૂજા ચ શસ્યતે બુધૈઃ ॥ ૫-

અષ્ટમ્યાં પૂજનં દેવ્યાઃ સર્વકામફલપ્રદમ્ ।
રમ્ભાપુષ્પં બીજપૂરં સુગન્ધિપરિમિશ્રિતમ્ ॥ ૫-

મિશ્રીકૃત્ય બલિં દદ્યાદષ્ટમ્યાં ચ વિશેષતઃ ।
સ્વર્ણમાલાં મહાદેવ્યૈ દદ્યાદ્ ગન્ધૈર્વિશેષતઃ ॥ ૫-

ફલં ક્ષીરં તથા દદ્યાદધિકં શર્કરાન્વિતમ્ ।
તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન સંપત્ત્યૈ પૂજયેચ્છિવામ્ ॥ ૫-

સૂક્ષ્મતણ્ડુલસિદ્ધાર્થાન્ દેવ્યૈ દદ્યાત્ પ્રયત્નતઃ ।
અષ્ટમ્યાં ચ ચતુર્દશ્યાં પૂજયેચ્ચ યથોવિધિ ॥ ૫-

આજ્ઞાસિદ્ધિમવાપ્નોતિ જ(વા?પા)પુષ્પં ચ વર્વરામ્ ।
ચન્દનં ચાર્કકુસુમં દદ્યાત્ શ્વેતાપરાજિતામ્ ॥ ૫-

અર્ઘ્યં દદ્યાદ્વિશેષેણ નિત્યપૂજા(ચ?સુ) સર્વદા ।
અષ્ટોત્તરશતં જપ્યં યાવજ્જીવિતસંખ્યયા ॥ ૫-

યસ્તુ સંપૂજયેદ્ દુર્ગાં મહાષ્ટમ્યાં પ્રયત્નતઃ ।
સ ત્રિજન્માર્જિતં પાપં તત્ક્ષણાદેવ નાશયેત્ ॥ ૫-

યે જપન્તિ મહામાયાં જ્ઞાત્વા તત્ત્વેન ભૈરવમ્ ।
મધુના પાયસં ચૈવ ક્ષીરમાજ્યં ચ શર્કરામ્ ॥ ૫-

બલિં દદ્યાચ્ચ ગોધાં વૈ ચાસવં ચ પ્રશસ્યતે ।
અત્રાસવમવશ્યં ચ બ્રાહ્મણસ્તુ વિશેષતઃ ॥ ૫-

આસવં ચ મહેશાનિ શૃણુષ્વૈકમનાઃ પ્રિયે ।
(પ્. ૩૮) શ્રીભૈરવ્યુવાચ ।
ભગવન્ સર્વધર્મજ્ઞ સર્વશાસ્ત્રાગમાદિષુ ।
કેન રૂપેણ દેવેશ દદ્યાદ્ વિપ્રોઽથ ચાસવમ્ ॥ ૫-

વિશેષં કથયસ્વાગ્રે સારાત્ સારતરં યતઃ ।
કૈતવં ચ પરિત્યજ્ય યદિ સ્નેહોઽસ્તિ માં પ્રતિ ॥ ૫-

કેન પેયમાસવં ચ કેનાપેયં વદસ્વ મે ।
અપેયં તન્મહાબાહો પેયં વા તદ્વદસ્વ મે ॥ ૫-

યસ્માન્મે પરમેશાન દૂરીભવતિ સંશ(વ?યઃ) ।
કોટીનાં તિસૃણાં દેવિ તન્ત્રાણાં સારમુત્તમમ્ ॥ ૫-

તસ્માદત્ર પ્રકથ્યં તે સત્યં સુરગણાર્ચિતે ।
શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
શૃણુ દેવિ મહાભાગે સર્વશાસ્ત્રાર્થગામિનિ ।
જિજ્ઞાસિતં પરં તત્ત્વં તન્મે નિગદિતં શૃણુ ॥ ૫-

મદ્યમદેયમપેયમનિર્ગ્રાહ્યં ચેતિ, જપે દેયં ચેતિ ।
સુરા વૈ મલં સત્ત્વાનાં પાપ્મા તુ મલમુચ્યતે ।
તસ્માદ્ બ્રહ્મણરાજન્યૌ વૈશ્યશ્ચ ન સુરાં પિબેત્ ॥ ૫-

અસ્યાં શૃણુ વરારોહે સુરાં સુરગણાર્ચિતામ્ ।
ગૌડી પૈષ્ટી તથા માધ્વી વિજ્ઞેયા ત્રિવિધા સુરા ॥ ૫-

પાતવ્યા હિ મહાભાગે ન તુ કૈશ્ચિત્ દ્વિજોત્તમૈઃ ।
પનસં દ્રાક્ષમાધૂકં ખાર્જૂરં તાલમૈક્ષવમ્ ॥ ૫-

માક્ષિકં તાલમા(ધ્વિ?ધ્વી)કં મૈરેયં નારિકેલજમ્ ।
સમાન્યેવ વિજાનીયાન્મદ્યા(ન્ને?ન્યે)કાદશૈવ તુ ॥ ૫-

સુરાપાનવિધૌ દેવિ નિન્દા કેષાં ચ સંમતા ।
વિશેષં શૃણુ દેવેશિ તવ સ્નેહાત્ પ્રકાશ્યતે ॥ ૫-

(પ્. ૩૯) તન્નિષિદ્ધા મહાદેવિ યા ચ વૈધેતરા ભવેત્ ।
અમન્ત્રિતસુરાપાને પ્રાયશ્ચિ(તો?ત્તં) વિધીયતે ॥ ૫-

શૃણુ દેવિ મહાભાગે પુરાવૃત્તં મનોહરમ્ ।
શુક્રો દૈત્યગુરુઃ પૂ(ર્વે?ર્વં) સિદ્ધ્યર્થં કૃતવાઞ્જપમ્ ॥ ૫-

કલ્પકોટિજપેનાપિ નાસિદ્ધ્યત કદાચન ।
પીત્વાસવં મહાદેવિ પ્રત્યહં જપતત્પરઃ ॥ ૫-

ચિત્તોન્માદં તદા તસ્ય જાતં પરમકૌતુકમ્ ।
જપભ્રષ્ટોઽભવત્તત્ર સસ્માર વનિતાં શુભામ્ ॥ ૫-

તથોર્વશી ચ સ્વર્વેશ્યા તત્ર ગત્વા મનોરમમ્ ।
વાક્યં સર્વરસસ્વાદુ કથયિત્વા સુશોભને! ॥ ૫-

શુક્રેણ સાર્ધં દેવેશિ રમયામાસ ચોર્વશી ।
શુક્રોત્પત્તિશ્ચ જાયેત જ્ઞાનં ય(જ)જ્ઞે તતઃ પરમ્ ॥ ૫-

તત્ત્વં જ્ઞાત્વા તતઃ શુક્રઃ શશાપાસવમુત્તમમ્ ।
તેન શાપેન દેવેશિ શપ્તં ચાસવમુત્તમમ્ ॥ ૫-

તતઃ પ્ર(ભૂ?ભૃ)તિ તદ્ દેવિ સિદ્ધયે ન ચ જાયતે ।
એવં ક્રમેણ દેવેશિ શતવર્ષં ગતં પ્રિયે ॥ ૫-

તતઃ સા ચ ભગવતી કાલી કાલસ્વરૂપિણી ।
ઉવાચ સાદરં વાક્યં કાલી દૈત્યગુરું પ્રતિ ॥ ૫-

શૃણુ વત્સ મહદ્વાક્યં સાવધા(ના?નો)ઽવધારય ।
કથં શપ્તં મહાભાગ ચાસવં દેવદુર્લભમ્ ॥ ૫-

શ્રીશુક્ર ઉવાચ ।
સર્વેશે સર્વભૂતેશે સર્વભૂતસમાવૃતે ।
બ્રહ્મેશવિષ્ણુનમિતે પ્રણમામિ સદા શિવે ॥ ૫-

બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાનાં ચ પ્રસૂતે કરુણામયિ ।
જડાનાં જ્ઞાનદે દેવિ ત્રાહિ માં શરણાગતમ્ ॥ ૫-

(પ્. ૪૦) તારિણી ત્વં મહાદેવિ ચાત્ર પૂર્ણા યુગાગમે ।
અસ્માકં જ્ઞાનદાત્રી ચ વિષ્ણુમાતર્નમોઽસ્તુ તે ॥ ૫-

ત્વં શ્રીસ્ત્વં (હિ?ચૈવ)સાવિત્રી સતી ચ ત્વં સુરેશ્વરિ ।
આદ્યે ભવાદ્યે સર્વેશે વિશ્વમાતર્નમોઽસ્તુ તે ॥ ૫-

શિવે શિવાત્મિકે ઘોરે સર્વવિદ્યાનિધે શુભે ।
પ્રસન્ના ભવ સર્વજ્ઞે સર્વમન્ત્રપ્રકાશને ॥ ૫-

પ્રસીદ દેવિ ચાસ્માકં સર્વભૂતદયામયિ ।
ઇતિ સ્તવેન સંસ્તુષ્ટાં મહાકાલીં કરાલિનીમ્ ॥ ૫-

દણ્ડવત્ પ્રણિપત્યાદૌ પુનરાહ ગરીયસીમ્ ।
આસવં ચ મયા શપ્તં કારણં શૃણુ ભૈરવિ ॥ ૫-

પીત્વાસવં મહાદેવિ ન સિદ્ધિર્જાયતે મમ ।
તસ્માચ્છપ્તં મહેશાનિ સર્વં નિગદિતં શૃણુ ॥ ૫-

ઉવાચ સા મહાસાધ્વી કાલી કાલસ્વરૂપિણી ।
પ્રહસન્તીવ સા દેવી શુક્રં દૈત્યગુરું પ્રતિ ॥ ૫-

અમન્ત્રિતા સુરા વિ(પ્રો?પ્ર!)પીતા પરમદુર્લભા ।
તેનૈવ હેતુના સિદ્ધિર્ન જાતા તવ સુન્દર ॥ ૫-

અમન્ત્રિતસુરાપાને પ્રાયશ્ચિત્તં વિધીયતે ।
આયસે ભાજને ભદ્રે સ્વર્ણે રૂપ્યે તથૈવ ચ ॥ ૫-

બ્રાહ્મણો વેદવાંશ્ચૈવ પિબેચ્ચ વારુણીં શુભામ્ ।
તપ્તાં સુરાં પિબેચ્ચૈવ નાન્યથા સિદ્ધિમાપ્નુયાત્ ॥ ૫-

ઇતિ તે કથિતં દિવ્યં સારવૃત્તાન્તમુત્તમમ્ ।
અપેયા સા નિષિદ્ધા સાનાઘ્રેયા ચેતિ ચ ક્રમાત્ ॥ ૫-

અનિર્ગ્રાહ્યા ચ સા દેવી યા વૈ વૈધેતરા ભવેત્ ।
તસ્માજ્જપવિધૌ જ્ઞેયા સુરા સિદ્ધિકરી મતા ॥ ૫-

(પ્. ૪૧) સર્વવર્ણૈર્મહેશાનિ દેયા ચ ત્રિવિધા સુરા ।
અથવાસવસંભૃત્યૈ દદ્યાદ્વાપિ ગુડાર્દ્રકમ્ ॥ ૫-

તક્રં વા ગુડસંમિશ્રં દદ્યાદ્ દેવ્યૈ પ્રયત્નતઃ ।
નારિકેલોદકં કાં(શ્યે?સ્યે)તામ્રે વા વિસૃજેન્મધુ ॥ ૫-

તારામન્ત્રેણ કાલ્યાશ્ચ અત્ર પૂર્ણાવિધૌ તથા ।
અનુકલ્પં ચાસવં ચ દદ્યાદતિમનોહરમ્ ॥ ૫-

રમ્ભાફલં શાલમત્સ્યં જુહુયાન્મન્ત્રવિત્તમઃ ।
સર્વાં સિદ્ધિમનુક્રમ્ય અન્તે મોક્ષમવાપ્નુયાત્ ॥ ૫-

સાજ્યસ્ય બિલ્વપત્રસ્ય હોમેન જગતી વશે ।
સહસ્રહોમે દેવેશિ લભતે સિદ્ધિમુત્તમામ્ ॥ ૫-

લભતે મઞ્જુલાં વાણીં મહાષ્ટમ્યાં ચ સાધકઃ ।
કુલવારે કુલાષ્ટમ્યાં ચતુર્દશ્યાં વિશેષતઃ ॥ ૫-

યોગિનીપૂજનં તત્ર સાધનં કુલપૂજનમ્ ।
યથા વિષ્ણુતિથૌ વિષ્ણુઃ પૂજિતો વાઞ્છિતપ્રદઃ ॥ ૫-

તથા કુલતિથૌ શક્તિઃ પૂજિતા વરદાયિની ।
કુલવારે ચતુર્દશ્યામષ્ટમ્યાં ચ વિશેષતઃ ॥ ૫-

શઙ્ખસ્થિતં તોયપૂર્ણં જ(વા?પા)પુષ્પં ચ બર્બરા ।
ચન્દનં ચાર્કકુસુમં શુક્લા ચૈવાપરાજિતા ॥ ૫-

અ(ન્ન?ર્ઘ્ય)દાનં વિશેષેણ નિત્યપૂજાક્રમઃ સ્મૃતઃ ।
અષ્ટોત્તરશતં જપ્યં યાવજ્જીવિતસંખ્યયા ॥ ૫-

સહસ્રં વા જપેન્મન્ત્રં નિત્યપૂજાવિધૌ પ્રિયે ।
મહોપ્રાયાઃ (?) સદા પૂજ્યા પૂજને કુલ્લુકા પરા ॥ ૫-

સ્તોત્રમન્ત્રવ્રતાદીનામનુષ્ઠાનં શૃણુ પ્રિયે ।
અનનુષ્ઠાનતસ્તસ્યાઃ સર્વં તન્નિષ્ફલં ભવેત્ ॥ ૫-

(પ્. ૪૨) મહાવિદ્યાં ચ સુન્દર્યા વાસુદેવં ચ યોઽર્ચયેત્ ।
પ્રાપ્નોતિ તત્ફલં સર્વં હરિસાયુજ્યતાં વ્રજેત્ ॥ ૫-

વાસુદેવો હરિર્બ્રહ્મા તારિણી પ્રકૃતિઃ સદા ।
એકમૂર્તિઃ સદા ચિન્ત્યા એકમૂર્તિઃ સદા સ્થિતા ॥ ૫-

સ્વર્ગમોક્ષપ્રદા દેવી ધનવિદ્યાપ્રદાયિની ।
ધનવિદ્યાયશોલક્ષ્મીરાયુરારોગ્યવર્દ્ધિની ॥ ૫-

તસ્માત્તાં પૂજયેદ્ દેવીં ગન્ધપુષ્પૈશ્ચ ધૂપકૈઃ ।
નૈવેદ્યૈર્વિવિધૈર્ભક્ત્યા પૂજયેત્ તારિણીં સદા ॥ ૫-

આષાઢે શયનં કુર્યાત્ સિંહે ચ પરિવર્તનમ્ ।
આશ્વિને બોધયેદ્ દેવીં પશુપાયસભોજનૈઃ ॥ ૫-

રાત્રૌ પવિત્રેણ વરં જાયતે સુરસુન્દરિ ।
દિવા પ્રબોધેઽપિ તથા સ્વપ્નેઽપિ ચ કદાચન ॥ ૫-

શુક્લાષ્ટમ્યાં ઘટાષ્ટમ્યાં ઘટસ્ય ચ વિશેષતઃ ।
માઘમાસસ્ય ચ વિધો રાત્રૌ સંપૂજયેત્ સુધીઃ ॥ ૫-

પીઠાર્ચનં મહાદેવિ યત્ર સિદ્ધિરનુત્તમા ।
પીઠાનાં પરમં પીઠં કામરૂપં મહાફલમ્ ॥ ૫-

તત્ર યત્ ક્રિયતે પૂજા સકૃદ્વાપિ મહેશ્વ(રી?રિ) ।
વિહાય સર્વપીઠાનિ તસ્ય દેહે વસામ્યહમ્ ॥ ૫-

તસ્માચ્છતગુણં પ્રોક્તં કામાખ્યાયોનિમણ્ડલમ્ ।
તેષાં ફલં મહેશાનિ વક્તું કિં શક્યતે મયા ॥ ૫-

તત્ર કોટિગુણૈઃ સાર્ધમાદ્યા વસતિ તારિણી ।
મત્પીઠં બ્રહ્મણો વક્રં ગુપ્તં સર્વસુખાવહમ્ ॥ ૫-

યતો દેવાશ્ચ વેદાશ્ચ મનયશ્ચૈવ ભાવજાઃ ।
સર્વેઽપ્યાવિર્ભવન્ત્યેતે તેન ગુપ્તં સદા કુરુ ॥ ૫-

(પ્. ૪૩) દ્વિવિધં ચૈવ યત્પીઠં ગોપ્તવ્યં તન્મહેશ્વરિ [ગુપ્તં વ્યક્તં ખ
પાઠઃ ।] ।
વ્યક્તાદ્ [વ્યક્ત ગુપ્તં ખ પાઠઃ ।] ગુપ્તં મહાપુણ્યં દુરાપં
સાધકાધમૈઃ [કોત્તમૈઃ ખ પાઠઃ ।] ॥ ૫-

ગુપ્તં સર્વત્ર દેશે તુ [દેવેશિ ખ પાઠઃ ।] લભ્યતે કુલસુન્દરિ ।
પીઠપ્રસઙ્ગાદ્ દેવેશિ પીઠાનિ શૃણુ ભૈરવિ ॥ ૫-

શૃણુ તાનિ મહાપ્રાજ્ઞે શ્રેષ્ઠસ્થાનાનિ યાનિ ચ ।
સિદ્ધિપ્રદાનિ સાધૂનાં મહદ્ભિઃ સેવિતાનિ ચ ॥ ૫-

પુષ્કરં ચ ગયાક્ષેત્રમક્ષયા(દ્ય?દિ)વટં તથા ।
વરાહપર્વતં ચૈવ શિવં ચામરકણ્ઠકમ્ ॥ ૫-

નર્મદા યમુના પિઙ્ગા ગઙ્ગાદ્વારં તથા પ્રિયે ।
ગઙ્ગાસાગરસઙ્ગં ચ કુશાવર્તં ચ બિલ્વકમ્ ॥ ૫-

શ્રીનીલપર્વતં ચૈવ કલમ્બકુબ્જકે તથા ।
ભૃગુતુઙ્ગં [ભૃગુભૃઙ્ગં ઇતિ પાઠાન્તરમ્ ।] ચ કેદારં
સર્વપ્રિયમહાલયમ્ ॥ ૫-

લલિતા ચ સુગન્ધા ચ શાકમ્ભરીપુરં પ્રિયમ્ ।
કણતીર્થં મહાગઙ્ગા તિલિકાશ્રમમેવ ચ ॥ ૫-

કુમારાખ્યપ્રભાસૌ ચ તથા ધન્યા સરસ્વતી ।
અગસ્ત્યાશ્રમમિષ્ટં મે કાણ્વાશ્રમમતઃ પરમ્ ॥ ૫-

કૌશિકીસરયૂશોણજ્યોતિઃસરઃપુરઃસરમ્ ।
કામોદકં પ્રિયં શ્રીમત્ પ્રિયમુત્તરમાનસમ્ ॥ ૫-

મતઙ્ગવાપી સપ્તાર્ચિર યદ્વિષ્ણુપદં મહત્ ।
વૈદ્યનાથં મહાતીર્થં પ્રિયઃ કાલઞ્જરો ગિરિઃ ॥ ૫-

વામોચ્છેદં હરોચ્છેદં ગર્ગોચ્છેદં મહાનલમ્ ।
ભદ્રેશ્વરં મહાતીર્થં લક્ષ્મણોચ્છેદમેવ ચ ॥ ૫-

જાનીહિ પ્રિયસૃષ્ટા ચ કાવેરી કપિલોદકા ।
સોમેશ્વરં શુક્લતીર્થં કૃષ્ણવીણ્યા પ્રભેદકઃ ॥ ૫-

(પ્. ૪૪) પાટલા ચ મહાબોધિર્નાગતીર્થં મદન્તિકા ।
પુણ્યં રામેશ્વરં દેવિ તથા મેઘવનં હરેઃ ॥ ૫-

ઐલં રમણકં ચૈવ ગોવર્દ્ધનમતિપ્રિયમ્ ।
હરિશ્ચન્દ્રં પુરશ્ચન્દ્રં પૃથૂદકમતિપ્રિયમ્ ॥ ૫-

ઇન્દ્રનીલં મહાનાદં તથૈવ પ્રિયમેનકમ્ ।
પમ્પાસરઃ પઞ્ચવટી વટીપર્વતિકા તથા ॥ ૫-

ગઙ્ગાબિલ્વં ચ પ્રાસઙ્ગઃ પ્રિયનાદવટસ્તથા ।
ગઙ્ગાવામાચલં ચૈવ તથૈવ ઋણમોચનમ્ ॥ ૫-

ગૌતમેશ્વરતીર્થં ચ વસિષ્ઠતીર્થમેવ ચ ।
હારીતકં તથા દેવિ બ્રહ્માવર્તં શિવપ્રદમ્ ॥ ૫-

કુશાવર્તમતિશ્રેષ્ઠં હંસતીર્થં તથૈવ ચ ।
પિણ્ડાવકરણં ખ્યાતં હરિદ્વારં તથૈવ ચ ॥ ૫-

તથૈવ બદરીતીર્થં વામતીર્થં તથૈવ ચ ।
જયન્તં વિજયન્તં ચ સર્વકલ્યાણદં પ્રિયે ॥ ૫-

વિજયા શારદાતીર્થં ભદ્રકાલીશ્વરં તથા ।
અશ્વતીર્થં સુવિખ્યાતં તથા વેદશિરઃ પ્રિયઃ ॥ ૫-

ઓઘવતી નદી ચૈવ તીર્થમત્રિપદં તથા ।
છાગલિઙ્ગં માતૃગણં કરવીરપુરં તથા ॥ ૫-

સપ્તગોદાવરં તીર્થં સર્વધર્મફલપ્રદમ્ ।
અયોધ્યા મથુરા માયા દુર્ગા દ્વારાવતિ હરેઃ ॥ ૫-

વિદ્યાપુરમવન્તી ચ કાઞ્ચી મઙ્ગલકોટકમ્ [શકુલકોઠરં નકુલકોઠરં
મઙ્ગલકુટ્ટકં વા ઇતિ પાઠાન્તરાણિ ।] ।
કાલીઘટ્ટં ગુપ્તતીર્થં સિદ્ધાખ્યં [લિઙ્ગાખ્યં ઇતિ પાઠાન્તરમ્ ।]
સર્વમોહનમ્ ॥ ૫-

(પ્. ૪૫) કિરીટમુત્તરાતીર્થં દક્ષિણાતીર્થમુત્તમમ્ ।
વિશાલાતીર્થં કાલ્યાશ્ચ વનં વૃન્દાવનં તથા ॥ ૫-

જ્વાલામુખી હિઙ્ગુલા ચ મહાતીર્થં ગણેશ્વરમ્ ।
જાનીહિ સર્વસિદ્ધીનાં હેતુસ્થાનાનિ સુન્દરિ ॥ ૫-

અત્ર સન્નિહિતા નિત્યં સર્વે દેવા મહર્ષયઃ ।
પિતરો યોગિનશ્ચૈવ યે ચ સિદ્ધિપરાયણાઃ ॥ ૫-

આશુ સિદ્ધ્યન્તિ કાર્યાણિ શ્રદ્ધાભક્તિમતાં પ્રિયે ।
પુણ્યકાલે પઠેદ્ યસ્તુ તત્પુણ્યમક્ષયં ભવેત્ ॥ ૫-

શ્રાદ્ધકાલે પઠેદ્ યસ્તુ શૃણુયાદ્વાપિ ભક્તિતઃ ।
અક્ષયં તદ્ભવેદ્વાક્યં પિતૃણાં પરમં સુખમ્ ॥ ૫-

અસ્મિન્ સ્થાને [પેઠદ્યસ્તુ ઇતિ વા પાઠઃ ।]જપેદ્યસ્તુ સિદ્ધિર્ભવતિ તત્ક્ષણાત્ ।
અથ વક્ષ્યે મહેશાનિ યત્ર યા દેવતા શૃણુ ॥ ૫-

યત્ર તે યાનિ નામાનિ કથયિષ્યામિ તચ્છૃણુ ।
મગ્નોઽહં પરમાનન્દે ત્વત્કથામૃતવારિધૌ ॥ ૫-

પુષ્કરે કમલાક્ષી ચ ગયાયાં ચ ગયેશ્વરી ।
અક્ષયાઽક્ષયવટકેઽમરેશામરકણ્ઠકે ॥ ૫-

વરાહપર્વતે ચ ત્વં વારાહી ધરણીપ્રિયા ।
દુર્મદા નર્મદાયાં ચ કાલિન્દી યમુનાજલે ॥ ૫-

શિવામૃતા ચ ગઙ્ગાયામમ્બા તુ તિલિકાશ્રમે ।
કુમારધામ્નિ કૌમારિ પ્રભાસે સુરપૂજિતા ॥ ૫-

કાશ્યાં ચૈવાન્નપૂર્ણા ચ દ્રાવિડે ચ સરસ્વતી ।
મહાવિદ્યા મત્તમેધા અગસ્ત્યાશ્રમકે તથા ॥ ૫-

કૌશિકીતિ પ્રિયં નામ કૌશિકામૃતકૌશિકે [ઘૃતકૌશિકે ઇતિ પાઠાન્તરમ્ ।] ।
શારદા સરયૂતીરે શોણે ચ કનકેશ્વરી ॥ ૫-

(પ્. ૪૬) સ્વપ્રકાશવશાદ્ દેવિ જ્યોતિષ્મતીહ સઙ્ગમે ।
શ્રીવહા શ્રીગિરૌ ચૈવ કાલી કાલોદકે તથા ॥ ૫-

મહાદેવિ! મહાબુદ્ધિર્નીલા ચોત્તરમાનસે ।
માતઙ્ગી સ્યાત્ મતઙ્ગે ચ ગુપ્તાર્ચિર્વિષ્ણુપાદકે ॥ ૫-

સ્વર્ગઙ્ગા સ્વર્ગમાર્ગે ચ ગોદાવર્યાં ગવેશ્વરી ।
વિમુક્તિશ્ચૈવ ગોમત્યાં વિપ્રભાવા મહાબલા ॥ ૫-

શતપ્રભા શતરૂપા ચન્દ્રભાગા ચ તત્ર વૈ ।
ઐરાવત્યાં ચ ઈર્નામ સિદ્ધિદા સિદ્ધિતીરકે ॥ ૫-

દક્ષપઞ્ચનદે ચૈવ દક્ષિણા ત્વં પ્રકીર્તિતા ।
ઔજિસે વીર્યદા ત્વં ચ સઙ્ગમા તીર્થસઙ્ગમે ॥ ૫-

બાહુદાયામસન્તા(?) ત્વં કુરુક્ષેત્રે વપેક્ષણા ।
તપસ્વિની પુણ્યતમા ભારતી ભરતાશ્રમે ॥ ૫-

સુકથા નૈમિષારણ્યે પાણ્ડૌ ચ પાણ્ડવાનના ।
વિશાલ્યાં ચ વિશાલાક્ષી મુણ્ડપૃષ્ઠે શિવાત્મિકા ॥ ૫-

શ્રદ્ધા કનખલે તીર્થે શુદ્ધબુદ્ધિર્મુનીશ્વરે ।
સુવેશા સુમના ગૌરી માનસે ચ સરોવરે ॥ ૫-

નન્દાપુરે મહાનન્દા લલિતા લલિતાપુરે ।
બ્રહ્માણી બ્રહ્મશિરસિ મહાપાતકનાશિની ॥ ૫-

પૂર્ણિમા ચેન્દુમત્યાદ્યૈઃ સિઞ્ચયન્તી પ્રિયા સદા ।
જા(હ્નિ?હ્ન)વીસઙ્ગમે તૃપ્તિઃ સ્વધા ત્વં પિતૃતુષ્ટિદા ॥ ૫-

પુણ્યાહા વેણુવત્યાં ચ પ્રપાયાં પાપનાશિની ।
શઙ્ખસંહારિણી ઘોરરૂપા ચૈવ મહોદરી ॥ ૫-

ગર્ગોચ્છેદે મહારાત્રિઃ પ્રબલા ચ મહાવને ।
ભદ્રા ચ ભદ્રકાલી ચ ભદ્રેશ્વરીશ્વરપ્રિયા ॥ ૫-

(પ્. ૪૭) ભદ્રેશ્વરે રમા વિષ્ણુપ્રિયા વિષ્ણુપદે તથા ।
દારુણા નર્મદોચ્છેદે કાવેર્યાં કપિલેશ્વરી ॥ ૫-

ભેદિની કૃષ્ણવેણ્યાયાં સંભેદે શુભવાસિની ।
શુદ્ધા વૈ શુક્લતીર્થે ચ પ્રભા રામેશ્વરે તથા ॥ ૫-

મહાબોધૌ મહાબુદ્ધિઃ પાટલે પાટલેશ્વરી ।
સુરસા નાગતીર્થે ચ નાગેશી નાગવન્દિતા ॥ ૫-

મદન્તે ચ મદન્તી ચ પ્રમદા ચ મદન્તિકા ।
મેરુસ્વના [મેઘબલા મઘવને ઇતિ પાઠાન્તરમ્ ।] મેઘવને
વિદ્યુત્સૌદામિનીચ્છટા ॥ ૫-

રામેશ્વરે મહા(વિ?સિ)દ્ધિર્વારા ચૈલાપુરે સતી ।
પ્રિયા રમણકે દુર્ગા સુવેશા સુરસુન્દરી ॥ ૫-

કાત્યાયની મહાદેવી ગોવર્દ્ધનેઽમ્બિકા તથા ।
શુભેશ્વરી હરિશ્ચન્દ્રે પુરશ્ચન્દ્રે પુરેશ્વરી ॥ ૫-

પૃથૂદકે મહાવેગા મેનાકેઽખિલવર્દ્ધિની ।
ઇન્દ્રનીલે મહાકાન્તે રત્નવેશા સુશોભના ॥ ૫-

માહેશ્વરી મહાનાદે મહાતેજા મહાબલા ।
પમ્પાસરસિ શારઙ્ગા પઞ્ચવટ્યાં તપસ્વિની ॥ ૫-

વટીપર્વતિકાયાં ચ પઞ્ચવર્ગા સુરઙ્ગિણી ।
સઙ્ગમે વિન્ધ્યસઙ્ગાયાં વિન્ધ્યશ્રીર્વિન્ધ્યવાસિની ॥ ૫-

મહાનન્દા નન્દતટે ગઙ્ગાવામાચલે શિવા ।
આર્યાવર્તે મહાર્યા ત્વં વિમુક્તિર્-ઋણમોચને ॥ ૫-

અટ્ટહાસે ચ ચામુણ્ડા તન્ત્રેશી ગૌતમેશ્વરે ।
વેદમયી બ્રહ્મવિદ્યા વાશિષ્ઠે ત્વમરુન્ધતી ॥ ૫-

હારીતે હરિણાક્ષી ચ બ્રહ્માવર્તે વ્રતેશ્વરી ।
ગાયત્રી ચૈવ સાવિત્રી કુશાવર્તે કુશપ્રિયા ॥ ૫-

(પ્. ૪૮) હંસીશ્વરી હંસતીર્થે પરહંસીશ્વરીતિ ચ ।
પિણ્ડાવકરણે ધન્યા સુરસા સુખદાયિની ॥ ૫-

નારાયણી વૈષ્ણવી સા ગઙ્ગાદ્વારે વિમુક્તિદા ।
શ્રીવિદ્યા બદરીતીર્થે વામતીર્થે મહાધૃતિઃ ॥ ૫-

જયન્તે ચ જયન્તી ત્વં વિજયન્તેઽપરાજિતા ।
વિજયાયાં મહાશુદ્ધિઃ શારદાયાં ચ શારદા ॥ ૫-

સુભદ્રા ભદ્રદા ભવ્યા ભદ્રકાલીશ્વરે તથા ।
મહાભદ્રે ભદ્રકાલી હયતીર્થે ગિરીશ્વરી ॥ ૫-

વેદદા વેદમાતા ચ વેદેશા વેદમસ્તકે ।
ઓઘવત્યાં મહાવીર્યા મહાનદ્યાં મહોદયા ॥ ૫-

ચણ્ડા ચાત્રિપદે ચૈવ છાગલિઙ્ગે બલિપ્રિયા ।
માતૃદર્શે જગન્માતા કરવીરપુરે સતી ॥ ૫-

મલિની રઙ્ગિણી વામા પરમા પરમેશ્વરી ।
સપ્તગોદાવરે તીર્થે દેવશીર્ષાખિલેશ્વરી ॥ ૫-

અયોધ્યાયાં ભવાની ચ જયદા જયમઙ્ગલા ।
માધવી મથુરાયાં ચ દેવકી યાદવેશ્વરી ॥ ૫-

વૃન્દા ગોપેશ્વરી રાધા રાસવૃન્દાવને રસે ।
કાત્યાયની મહામાયા ભદ્રકાલી કલાવતી ॥ ૫-

ચન્દ્રમાલા મહાશાન્તિર્મહાયોગિન્યધીશ્વરો ।
વજ્રેશ્વરી યશોદેતિ વ્રજશ્રીર્ગોકુલેશ્વરી ॥ ૫-

કાઞ્ચ્યાં કનકકાઞ્ચી સ્યાદવન્ત્યામતિપાવની ।
વિદ્યા વિદ્યાપુરે ચૈવ વિમલા નીલપર્વતે ॥ ૫-

રાજેશે શ્વેતગઙ્ગેશી વિમલા પુરુષોત્તમે ।
વિરજા યાગ(પૂ?પુ)ર્યાં ચ ભદ્રેશે ભદ્રકર્ણિકા ॥ ૫-

(પ્. ૪૯) તમોલિપ્તે તમોઘ્ની ચ સ્વાહા સાગરસંગમે ।
કુલશ્રીર્વંશવૃદ્ધિશ્ચ માધવી માધવપ્રિયા ॥ ૫-

મઙ્ગલા મઙ્ગલે કોટે રાઢે મઙ્ગલચણ્ડિકા ।
જ્વાલામુખી શિવાપીઠે મન્દારે ભુવનેશ્વરી ॥ ૫-

કાલીઘટ્ટે ગુહ્યકાલી કિરીટે ચ મહેશ્વરી ।
કિરીટેશ્વરી મહાદેવી લિઙ્ગાખ્યે લિઙ્ગવાહિની ॥ ૫-

સાક્ષાત્ સર્વત્ર ભક્તાનામભક્તાનાં કુતોઽપિ ન ।
અથાન્યત્ સંપ્રવક્ષ્યામિ સિદ્ધિસ્થાનાનિ સુન્દરિ ॥ ૫-

સર્વપાપવિનાશા(ર્થિ?ય)સર્વસિદ્ધિપ્રદાનિ ચ ।
નિર્મિતાનિ શિવેનેહ સિ(દ્ધ?દ્ધિ)સ્થાનાનિ યાનિ ચ ॥ ૫-

શ્રુત્વા મનસિ ભાવ્યાનિ પ્રકાશાન્યધિકારિષુ ।
અમરેશમહાપીઠે ઈશ ઓંકારસંજ્ઞકઃ ॥ ૫-

તત્ર દુર્ગાદ્વયં નામ ચણ્ડિકા ચ મહેશ્વરી ।
પ્રભાસે સોમનાથાદૌ દેવી ચ પુષ્કરેક્ષણા ॥ ૫-

દેવદેવાધિપઃ શમ્ભુર્નૈમિષે ચ મહેશ્વરઃ ।
તત્ર પ્રજ્ઞા ચ દેવી ચ ભવાની લિઙ્ગધારિણી ॥ ૫-

પુષ્કરે ચ રાજગન્ધિઃ પુરુહૂતા મહેશ્વરી ।
શ્રીપર્વતે પ્રિયં નામ શઙ્કરસ્ત્રિપુરાન્તકઃ ॥ ૫-

માયાપિ શઙ્કરી તત્ર ભક્તાનામખિલાર્થદા ।
જપ્યેશ્વરે મહાસ્થાને શઙ્કરી ચ ત્રિશૂલિની ॥ ૫-

ત્રિશૂલઃ શઙ્કરસ્તત્ર સર્વપાપવિમોચકઃ ।
આમ્રાતકપુરે સૂક્ષ્મઃ સૂક્ષ્માખ્યા પરમેશ્વરી ॥ ૫-

મહાકાલે મહાકાલો મહાકાલી મહેશ્વરી ।
મધ્યે શિવશ્ચ સર્વત્ર શર્વાણી પરમેશ્વરી ॥ ૫-

(પ્. ૫૦) કેદારેશ્વર ઈશાનો દેવી સન્માર્ગદાયિનિ ।
ભૈરવે ભૈરવઃ શમ્ભુર્ભૈરવી પરમેશ્વરી ॥ ૫-

ગણક્ષેત્રે મઙ્ગલાખ્યા શિવોઽહં પ્રપિતામહઃ ।
કુરુક્ષેત્રે શિવઃ સ્થાણુઃ શિવા સ્થાણુપ્રિયા પરા ॥ ૫-

ઇષ્ટલાભે સ્વયંભૂશ્ચ દેવી સ્વાયમ્ભવા મતા ।
ઉગ્રઃ કનખલે પ્રોક્તઃ શિવોગ્રા શિવવલ્લભા ॥ ૫-

વિમલેશ્વરે વિશ્વસ્તુ વિશ્વા વિશ્વપ્રિયા સદા ।
અટ્ટહાસે મહાનન્દો મહાનન્દા મહેશ્વરી ॥ ૫-

મહાન્તકો મહેન્દ્રે ચ પાર્વતી ચ મહાન્તકા ।
ભીમેશ્વરો ભીમપીઠે શિવા ભીમેશ્વરી તથા ॥ ૫-

વસ્ત્રપાદે ભવો નામ ભવાની ભુવનેશ્વરી ।
અદ્રિકૂટે મહાયોગી રુદ્રાણી પરમેશ્વરી ॥ ૫-

અવિમુક્તે મહાદેવો વિશાલાક્ષી શિવા પરા ।
મહાલયે હરો રુદ્રો મહાભાગા શિવા તથા ॥ ૫-

મહાબલશ્ચ ગોકર્ણે શિવા [ભદ્રા ચ ઇતિ પાઠાન્તરમ્ ।]જ્ઞેયા ચ ચણ્ડિકા ।
ભદ્રવર્ણે મહાદેવો ભદ્રા ચ કર્ણિકા તથા ॥ ૫-

સુવર્ણાખ્યે સહસ્રાક્ષ ઉત્પલા પરમેશ્વરી ।
સ્થાણુસઙ્ગે શિવઃ સ્થાણ્વિશ્વરઃ સ્થાણ્વીશ્વરા શિવા ॥ ૫-

કમલાલયે મ(હાસ્નાને?હેશાનો)કમલાક્ષો મહેશ્વરઃ ।
કમલાક્ષી મહેશાની સકલાર્થપ્રદાયિની ॥ ૫-

છગલાણ્ડે કપર્દી ચ પ્રસરા ચ મહેશ્વરી ।
ઊર્ધ્વરેતા દ્વિરણ્ડે ચ સન્ધ્યાખ્યા પરમેશ્વરી ॥ ૫-

માકોટાખ્યે મહાકોટઃ શિવા ચ મુણ્ડકેશ્વરી ।
મણ્ડલેશ્વરપીઠે ચ શઙ્કરઃ ખાણ્ડવી શિવા ॥ ૫-

(પ્. ૫૧) કાલઞ્જરે નીલકણ્ઠો હરકાલી શિવા મતા ।
સ્થાણ્વીશ્વ(રો?રે)સ્થલો નામ્ના સ્થલાખ્યા પરમેશ્વરી ॥ ૫-

શ્રીમદ્વ્યાઘ્રપુરે સાક્ષાદ્ધરનામા સભાપતિઃ ।
શિવઃ સભાપતિર્નામ યત્ર નૃત્યતિ શઙ્કરઃ ॥ ૫-

આત્માનન્દમહામોદપૂર્ણાનન્દમહાર્ણવમ્ ।
નૃત્યન્તં યત્ર દેવેશં દેવેશી પરિપશ્યતિ ॥ ૫-

યત્ર આશુ મહાદેવો ભક્તાનાં વરદો ભવેત્ ।
નૃત્યન્તં યત્ર દેવેશં વીક્ષ્ય લોકો વિમુચ્યતે ॥ ૫-

પુણ્યસ્થાનેષુ સર્વેષુ સ્થાનમેતન્મહોત્તમમ્ ।
યત્ર કર્માણિ સર્વાણિ અક્ષયાણિ ભવન્તિ વૈ ॥ ૫-

અસ્મિન્ મહોત્તમે સ્થાને શિવગઙ્ગાખ્યમદ્ભુતમ્ ।
તટાકમસ્તિ તત્તીરે દક્ષિણે નૃત્યતીશ્વરઃ ॥ ૫-

તટાકેઽસ્મિન્ વસન્ સ્નાત્વા સભાનાથં સમીક્ષ્ય ચ ।
અષ્ટોત્તરસહસ્રં તુ જપેચ્છ્રદ્ધાસમન્વિતઃ ॥ ૫-

યાનિ તે કથિતાન્યત્ર સદા તિષ્ઠન્તિ દેવતાઃ ।
પિતરઃ સિદ્ધગન્ધર્વાઃ સિદ્ધયઃ સર્વસિદ્ધિદાઃ ॥ ૫-

અત્ર દત્તં હુતં જપ્તં સ્નાનમક્ષયપુણ્યદમ્ ।
યદ્યત્ પ્રકીર્તિતં નામ તેનૈવ પરિપૂજ્ય ચ ॥ ૫-

પ્રણવાદિહૃદન્તેન લભતેઽભીષ્ટમુત્તમમ્ ।
ભોજયેદ્ બ્રાહ્મણાન્ યોઽત્ર સોઽક્ષયં ફલમશ્નુતે ॥ ૫-

ઇહ નાનાસુખં ભુક્ત્વા હરગૌરીપુરં વ્રજેત્ ।
શોકદુઃખવિનાશાય કરુણાનિધિરીશ્વરઃ ॥ ૫-

નિર્મમે સર્વસંપત્તૌ પુણ્યક્ષેત્રાણિ ભૂતલે ।
અનેકપુણ્યશુદ્ધાનામનેકકાલસાધનૈઃ ॥ ૫-

(પ્. ૫૨) આસ્તિકાનાં ભવેદત્ર નિવાસઃ સાધનં શ્રુતિઃ [રતિઃ ઇતિ પાઠાન્તરમ્
।] ।
તસ્માદ્યત્નેન કર્તવ્યમત્ર સાધનમુત્તમૈઃ ॥ ૫-

ઇદાનીં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ પીઠં સર્વાઙ્ગસુન્દરમ્ ।
અક્ષમાલામયં પીઠં(બ્રૂહિ?વિદ્ધિ)મે પરમેશ્વરિ ॥ ૫-

યત્ર સિદ્ધ્યન્તિ કાર્યાણિ સ્થિતિસ્તે શઙ્કરસ્ય ચ ।
વિષ્ણોરગાધબોધસ્ય તત્ક્રિયાયા મહેશ્વરિ ॥ ૫-

અન્યેષાં ચૈવ દેવાનાં યુષ્મત્પદનિવાસિનામ્ ।
પ્રસાદો હિ ભવત્યાશુ તત્ર મે પ્રીતિરુત્તમા ॥ ૫-

પ્રિયે તે કથયિષ્યામિ અક્ષમાલાત્મકં પરમ્ ।
સાન્નિધ્યં યત્ર સર્વેષાં તસ્માદાદિ દિવૌકસામ્ ॥ ૫-

અસ્માભિશ્ચ મહદ્ભિશ્ચ યદ્યત્ સ્થાનમલંકૃતમ્ ।
તત્તન્મહોત્તમં પ્રોક્તં સર્વસિદ્ધિપ્રદં પ્રિયે ॥ ૫-

મહાન્તો યત્ર તિષ્ઠન્તિ સાધયન્તિ પરં પદમ્ ।
તત્ તન્મહોત્તમં સ્થાનં સર્વં કલ્યાણદં પ્રિયે ॥ ૫-

અમરેશપુરં ચૈવાસુરાન્તકં પુરં તથા ।
તત્તન્મહોત્તમં સ્થાનં સર્વસિદ્ધિકરં નૃણામ્ ॥ ૫-

સતીભિઃ સાધુભિઃ કાન્તે યદ્યત્ સ્થાનમલંકૃતમ્ ।
અમ્બિકાપીઠમત્યન્તમનન્તપુરમેવ ચ ॥ ૫-

અનિરુદ્ધપુરં વેત્સિ તથાદિતિપુરં પરમ્ ।
અણિમાદિપુરં ચૈવ અશ્વમેધપુરં પરમ્ ॥ ૫-

અન્નપૂર્ણામહાપીઠમમ્બુજાખ્યપુરં તથા ।
આદિપીઠાનન્દપીઠૌ ચામોદાવાદિસૂકરૌ ॥ ૫-

આશુ સિદ્ધિપુરં ચૈવ યથાદ્યન્તપુરં મુખમ્ ।
અકમ્પાદિત્યપીઠા ચ આદ્યાદિનાથપીઠકૌ ॥ ૫-

(પ્. ૫૩) ઇષ્ટનામપુરં ચૈવ ઇન્દિરાપુરમેવ ચ ।
ઇલોદયગિરિશ્ચૈવ ઇલાન્તેન્દુપુરે પ્રિયે ॥ ૫-

ઇન્દ્રાણીન્દ્રેશ્વરશ્ચૈવ ઇન્દ્રાનન્દપુરં તથા ।
પુરમિન્દુવતી નામ તથેન્દુવિજયં પુરમ્ ॥ ૫-

ઈશ્વરીશ્વરયોગૌ ચ ઈશાનન્દેશ્વરીપુરમ્ ।
ઈશાન્યૈશપુરં દેવિ કથિતં પીઠમુત્તમમ્ ॥ ૫-

કામરૂપં પ્રિયં વારાણસી નૈપાલમેવ ચ ।
પૌણ્ડવર્દ્ધનપીઠં ચ પૌરક્યં કાન્યકુબ્જકમ્ ॥ ૫-

પુણ્યાદ્રિમર્બુદં ચૈવ એકામ્રામ્રાતકેશ્વરમ્ ।
ત્રિસ્રોતઃ [ત્રૈપુરં ખ પાઠઃ ।] કામકોટં ચ તથા ભૃગુપુરં વરમ્ ॥ ૫-

કૈલાસપીઠં કેદારં શુભં ચન્દ્રપુરં તથા ।
શ્રીપુરં ચ તથા કન્યાપુરં જાલન્ધરં તથા ॥ ૫-

માલવં બિલ્વપીઠં [ચ કુલાન્તં ચ ખ પાઠઃ ।] ચ દેવીકોટં તથૈવ ચ ।
ગોકર્ણં મારુતેશં ચ તથાટ્ટહાસમેવ ચ ॥ ૫-

કોલ્લાનામકગોત્રં ચ એલાપુરમતિપ્રિયમ્ ।
મહાપથપુરં ચૈવ ઓંકારપુરમેવ ચ ॥ ૫-

જયદં ચ જયપુરમુજ્જયિનીપુરં તથા ।
હરિદ્રાપીઠકં ચૈવ પ્રિયં ક્ષીરપુરં પ્રિયમ્ ॥ ૫-

ગજાહ્વયપુરં ચૈવ ઉડ્ડીશપુરમેવ ચ ।
પ્રયાગં ચ તથા ષષ્ઠીપુરમેવ શિવપ્રદમ્ ॥ ૫-

માયાપુરમતિશ્રેષ્ઠં પુરં ચ સૌરભેશ્વરમ્ [પરમેશ્વરં જલેશ્વરં
ખ ।] ।
શ્રીશૈલં મેરુપીઠં ચ મલયં ચ મહાગિરિમ્ ॥ ૫-

મહેન્દ્રપુરપીઠં ચ તથા બલિપુરં પ્રિયમ્ ।
હિરણ્યપુરપીઠં ચ મહાલક્ષ્મીપુરં તથા ॥ ૫-

(પ્. ૫૪) ચણ્ડ્.ઈપુરમતિશ્રેષ્ઠં તથા છાયાપુરં પ્રિયે ।
જ્ઞાત્વા પીઠમિદં દેવિ મદ્ભક્તેષુ પ્રકાશય ॥ ૫-

સમુદ્ધર ઇમા।લ્લોકાન્ મત્સમ્બન્ધવિધાનતઃ ।
સંસારાનલસંતપ્તાન્ ચિન્તાવાયુવિઘૂર્ણિતાન્ ॥ ૫-

કૃપયામૃતવર્ષિણ્યા અભિષિચ્યોદ્ધર પ્રિયે ।
પુણ્યમસ્તિ મહત્ કાન્તે યશોઽપ્યસ્તિ મહત્સુખમ્ ॥ ૫-

મહાજનપ્રસાદોઽસ્તિ મત્પ્રીતિર્લોકરક્ષણે ।
મત્પ્રસઙ્ગો મદાલાપો મત્સવો મદનુગ્રહઃ ॥ ૫-

મત્કર્મ મમ સમ્બન્ધો મન્નામ મમ ચિન્તનમ્ ।
મત્કથા મદનુધ્યાનં મદાવેશો મદર્ચના ॥ ૫-

મદીક્ષણં મદૈક્યં ચ મન્મતિર્મન્નતિઃ સ્તુતિઃ ।
મદ્ગાનં મે પુરે નાટ્યં મત્કર્મોદ્યોગ એવ ચ ॥ ૫-

મન્નામ વૈ મન્મનવો મચ્ચેષ્ટા મત્પ્રિયસ્પૃહા ।
એકેનૈવ કૃતાર્થશ્ચ મદનુગ્રહભાગ્ ભવેત્ ॥ ૫-

યદિચ્છેત્ તીર્થપીઠેષુ તદાશુ લભતે પ્રિયમ્ ।
મન્મન્ત્રગ્રહણાદેવ નિષ્પાપો જાયતે પુનઃ ॥ ૫-

સાધનાલ્લભતે સિદ્ધિઃ સિદ્ધક્ષેત્રેષ્વદીર્ઘતઃ ।
મન્મનુગ્રહણં (ન્યૂ?નૂ)નં મત્તોષકારણં પરમ્ ॥ ૫-

ગૃહીત્વા નાર્ચયેદ્યસ્તુ ન જાને કિં સ મે પુનઃ ।
સ્વર્ગતઃ સુરવૃક્ષોઽપિ ન વૈ ભવતિ કામદઃ ॥ ૫-

નાશ્રયેદ્યદિ તન્મૂલં કો દોષસ્તસ્ય તત્ પ્રિયે ।
ચિન્તામણિર્ગૃહેઽપ્યસ્તિ ન તત્ર કાપિ ચ સ્પૃહા ॥ ૫-

કો દોષસ્તસ્ય યત્નેન સિધ્યન્તિ સકલાઃ ક્રિયાઃ ।
તસ્માદ્યત્ કથિતં તુભ્યં તત્ર યત્નઃ ફલપ્રદઃ ॥ ૫-

(પ્. ૫૫) વિના યત્નેન કિં કિં સ્યાન્ન જાને વિજયે સખિ ।
સન્તિ તીર્થાનિ સર્વાણિ ભાસ્કરોઽયં હુતાશનઃ ॥ ૫-

તારકાશ્ચન્દ્રમા જ્યોતિર્જલદા જલમેવ ચ ।
વસુધાદિગ્રહા યેઽન્યે દિશો વિદિશ એવ ચ ॥ ૫-

તુલસી બ્રાહ્મણાશ્ચૈવ પુરાણાનિ બહૂનિ ચ ।
શૈવાશ્ચ વૈષ્ણવાશ્ચૈવ સારો ધર્મઃ સનાતનઃ ॥ ૫-

મદ્ભક્ત્યવિતથશ્રદ્ધાશરણાશ્ચ નિરન્તરમ્ ।
ઉપાયા વિવિધાઃ સન્તિ સ્વપરિત્રાણહેતવઃ ॥ ૫-

તથાપિ ન યતન્તેઽહો તથા ચેચ્છન્તિ કિલ્વિષમ્ ।
રાજકોપપ્રશભાર્થે કિં કિં ન સ્યાત્તદર્થિનઃ ॥ ૫-

સુખદુઃખોપભોગશ્ચ દેશાદ્ દેશાન્તરં તથા ।
પ્રાપ્યાપ્રાપ્યે તથા વસ્તૂ દિવા રાત્રિસ્તથૈવ ચ ॥ ૫-

ઇન્દ્રિયસ્પર્શભોગાશ્ચ મેધ્યામેધ્યં ચ દર્શને ।
યત્નાયત્નકૃતં કાર્યં સિક્તાસિક્તમહોદધિઃ ॥ ૫-

ભુક્તાભુક્તશરીરં તુ સુવેશશ્ચ કુવેશકઃ ।
પ્રિયવાગપ્રિયવાક્ ચ દૂરં નિકટમેવ ચ ॥ ૫-

સુખં દુઃખં તથા યચ્ચ નાનાકર્મ પ્રિયાપ્રિયમ્ ।
સર્વેષાં હ્રાસવૃદ્ધી ચ વપુષાં નિર્ગમાગમૌ ॥ ૫-

ધનાનાં સ્થિતિનાશૌ ચ ગન્ધાનાં ચ ક્ષયસ્થિતી ।
વયોયૌવનરૂપાણાં પ્રક્રમં સર્વમેવ ચ ॥ ૫-

પશ્યન્તોઽપિ ન પશ્યન્તો જ્ઞાનિનોઽજ્ઞાનિનઃ સદા ।
તસ્માચ્છ્રદ્ધામયં મન્ત્રં(સર્વં)શ્રદ્ધા હિ ભાવસિદ્ધિદા ॥ ૫-

અસ્માસુ ભાવના યસ્ય સોઽસ્માસુ પ્રતિપદ્યતે ।
તસ્માત્ સાધુપદે સદ્ભિર્ગન્તવ્યમતિયત્નતઃ ॥ ૫-

(પ્. ૫૬) પ્રમાદાદપિ નાસાધુપથે વૈ જ્ઞાનદૃષ્ટિભિઃ ।
ઇતિ સર્વં સમાલોચ્ય યથાર્થં બુદ્ધ્ય પણ્ડિતે ॥ ૫-

આચર સ્વં પ્રિયં ધર્મં પ્રવર્તય શુચિવ્રતમ્ ।
મત્પદામ્બુજસેવાસુ વ્રજન્તુ મમ સન્નિધિમ્ ॥ ૫-

ક્રીડન્તુ મજ્જનૈઃ સાર્ધં પ્રાપ્નુયુઃ પરનિર્વૃતિમ્ ।
એતૈર્મદુપદેશૈસ્ત્વં શૃણુ વાર્તાં મહામતે ॥ ૫-

ત્વત્પ્રસાદાદિમે લોકાઃ સૂરિણઃ સ્યુર્મહાપ્રિયે ।
અત્ર તે પ્રિયનામાનિ શૃણુષ્વ નગનન્દિનિ ॥ ૫-

કામેશા કામરૂપે ત્વં પૂર્ણા કાશ્યાં વિમુક્તિદા ।
નેપાલે પુણ્યદા પુણ્યા સુવેશા પૌણ્ડ્રવર્દ્ધને ॥ ૫-

ધર્મબુદ્ધિઃ સુધા ચૈવ સુખદા પાપમોચની ।
[પારસ્યે ખ પાઠઃ ।] પૌરક્યે પરમાનન્દા બ્રહ્માણી કાન્યકુબ્જકે ॥ ૫-

પુણ્યાદ્રૌ ચ મહાપુણ્યા પૂર્ણા યજ્ઞફલેશ્વરી ।
કાત્યાયન્યર્બુદે દેવિ ધનદા શિવવલ્લભા ॥ ૫-

એકા ચૈકામ્રકે દેશે સુરૂપેશામ્રકેશ્વરે ।
ત્રિપુરે [ત્રિસ્રોતસિ ખ પાઠઃ ।] સુન્દરી દિવ્યરૂપાખિલમનોહરા ॥ ૫-

કામકોટે મહાપીઠે પ્રમદા મદનાલસા ।
કામેશ્વરી રતિશ્ચૈવ ભૃગુપુર્યાં વ્રજેશ્વરી ॥ ૫-

વૃક્ષેશા ચ તપોલક્ષ્મીઃ કૈલાસે ભુવનેશ્વરી ।
કેદારે વરદા ચૈવામૃતા ચન્દ્રપુરે સિતા ॥ ૫-

કલાવતી પ્રભેશા ચ શ્રીપુરે શ્રીરમા પ્રિયા ।
કુમારી બ્રહ્મચર્યા ચ કન્યા ચ કન્યકાપુરે ॥ ૫-

જાલન્ધરે મહાપીઠે નાગર્યાગ્નિમુખી શુભા ।
જ્વાલામુખી લોલજિહ્વા સુવેશા ચ સુરઙ્ગિણી ॥ ૫-

(પ્. ૫૭) માલવે ચ મહાવિદ્યા બિલ્વપીઠે ચ રૂપિણી ।
રૂપવતિ મહાદેવી દેવીકોટેઽખિલેશ્વરી ॥ ૫-

ગોકર્ણે પ્રિયપીઠે ત્વં રુદ્રાણી સર્વમઙ્ગલા ।
પવને હરપીઠે ચ ગન્ધશ્રીશ્ચ સુગન્ધિકા ॥ ૫-

અટ્ટહાસે મહાપીઠે ભીમકાલી ચ કાલિકા ।
વિરજે મુક્તિહેતુશ્ચ નમઃ સ્વસ્તિ સુધામયી ॥ ૫-

જયશ્રી રાજલક્ષ્મીશ્ચ સુવેશા રાજપર્વતે ।
એલાપુરે મહાસંપત્ માહેશ્વરી મહાપથે ॥ ૫-

ગાયત્રી બ્રહ્મરૂપા ચ તત્સદોઙ્કારપીઠકે ।
જયા જયપુરે દેવી જયદા જયમઙ્ગલા ॥ ૫-

વિજયા મઙ્ગલા ગૌરી ઉજ્જયિન્યાં સદા શિવા ।
ગૌરીશ્વરી મહાદેવી હારદ્રાપીઠકે શિવા ॥ ૫-

ક્ષીરપીઠે યુગાદ્યા ચ ક્ષીરાખ્યા નિયમપ્રભા ।
રાજેશ્વરી મહાલક્ષ્મીર્હસ્તિનાપુરવાસિની ॥ ૫-

કમલા વિમલા ભક્તી રૌદ્રી ચ નીલપર્વતે ।
યાગેશ્વરી ત્રિવેણ્યાં [ત્રિવેણી ખ પાઠઃ ।] ચ ત્રિઃસ્રોતા બ્રહ્મરૂપિણી ॥ ૫-

સિન્ધુસ્થ(લી?લે)કામધેનુઃ ષષ્ઠી ષષ્ઠીપુરે પ્રિયે ।
માયા માયાપુરે દેવી સુરભી સૌરભેશ્વરે ॥ ૫-

વિલાસિની મહાનન્દા પ્રિયચન્દનપર્વતે ।
મહાવ્રજેશ્વરી શ્રેષ્ઠા શમનેશ્વરપીઠકે ॥ ૫-

ભવાની ભવભક્તા ચ શ્રીશૈલે શિવવલ્લભા ।
દેવતા યા સ્વર્ગલક્ષ્મીઃ કનકામરપર્વતે ॥ ૫-

ઉમા ગૌરી સતી સત્યા પાર્વતી હિમપર્વતે ।
ઇન્દ્રેશ્વરી સુરારાધ્યા માહેન્દ્રે જગદીશ્વરી ॥ ૫-

(પ્. ૫૮) અલ્લાભોગેશ્વરી નિત્યા શ્રીમદ્વલિપુરે શિવા ।
સુવર્ણા કનકા વામા હિરણ્યપુરપીઠકે ॥ ૫-

મહાલક્ષ્મીર્મહેશાની મહાલક્ષ્મીપુરેઽમ્બિકા ।
ચણ્ડીપુરે [ચણ્ડા ખ પાઠઃ ।] પ્રચણ્ડા ચ ચણ્ડા ચણ્ડવતી શિવા ॥ ૫-

છત્રે મેઘસ્વના ચૈવ માયા ચ્છત્રેશ્વરી તથા ।
કાલીઘટ્ટે મહાપીઠે કાલી કાલાત્મિકા તથા ॥ ૫-

લિઙ્ગાખ્યે ભૈરવી વિદ્યા વિજયા જાહ્નવીતટે ।
ઇતિ તે કથિતં દિવ્યં પીઠક્રમમુદાહૃતમ્ ॥ ૫-

અતિગુહ્યં મહેશાનિ કથિતં દેવવન્દિતે [સુરગણાર્ચિતે ઇત્યપિ પાઠઃ ।] ।
મદ્ભક્તેભ્યો મહેશાનિ પ્રકાશમુપપાદય ॥ ૫-

તેષાં ભાગ્યવશેનૈવ કથિતં મન્મુખોદિતમ્ ।
અકથ્યં કથિતં ભદ્રે અતિપ્રિયતમે શિવે ॥ ૫-

સારાત્ સારતરં સર્વં કથિતં તવ સુન્દરિ ।
ઇતિ શ્રીબૃહન્નીલતન્ત્રે ભૈરવભૈરવીસંવાદે નૈમિત્તિકાર્ચન પીઠ
તદીશ્વરીવર્ણનં પઞ્ચમઃ પટલઃ

અથ
ષષ્ઠઃ પટલઃ ।
શ્રીદેવ્યુવાચ ।
ભગવન્ સર્વધર્મજ્ઞ સર્વશાસ્ત્રવિશારદ ।
ઇદાનીં શ્રોતુમિચ્છામિ પૂજનં કુલપૂજનમ્ ॥ ૬-

યત્કૃ(તે?ત્વા)સાધકો વીરઃ સદ્યો મોક્ષમવાપ્નુયાત્ ।
એકશ્ચેત્ કુલશાસ્ત્રજ્ઞઃ પૂજાર્હસ્તત્ર ભૈરવ ।
કથયસ્વ મહાદેવ યદિ સ્નેહોઽસ્તિ માં પ્રતિ ॥ ૬-

શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
કથિતવ્યં મહાપુણ્યં વિસ્તરેણ તપોધને ।
સર્વ એવ સુરાઃ પૂજ્યાઃ સત્યં બ્રહ્માદયઃ શિવે ॥ ૬-

એકા ચેદ્યુવતી તત્ર પૂજિતા ચાવલોકિતા ।
સ(ર્વત્રૈ?ર્વા એ)વ પરાદેવ્યઃ પૂજિતાઃ કુલભૈરવિ ॥ ૬-

આદાવન્તે ચ મધ્યે ચ સા હિ પૂજ્યા [લક્ષપૂર્તૌ ખ પાઠઃ ।] વિશેષતઃ ।
ન પૂજયતિ ચેત્ કાન્તાં બહુ[તદા ખ પાઠઃ ।]વિઘ્નૈર્વિલિપ્યતે ॥ ૬-

પૂર્વાર્જિતફલં નાસ્તિ કા કથા પરસાધને [પૂજને ખ પાઠઃ ।] ।
નવશક્તિર્મહેશાનિ પઞ્ચશક્તિશ્ચ ભૈરવિ ॥ ૬-

પૂજિતા વિગુણં સર્વં સગુણં કારયેદ્યતઃ ।
પૃથિવીં સસ્યસંપન્નાં બ્રાહ્મન્ણે વેદપારગે ॥ ૬-

દત્ત્વા યત્ફલમાપ્નોતિ તત્ફલં કૌલિકાર્ચનાત્ ।
અન્નદાનં સહસ્રેભ્યઃ શતેભ્યો યજ્વનામપિ ॥ ૬-

તેષાં ભોજનદાનેન તત્ફલં કૌલિકાર્ચનાત્ ।
વાપીકૂપતડાગાનિ કૃત્વા ચ શિવકૃષ્ણયોઃ ॥ ૬-

(પ્. ૬૦) દાનાદ્ યત્ ફલમાપ્નોતિ તત્ફલં કૌલિકાર્ચનાત્ ।
યદિ ભાગ્યવશેનૈવ વારમેકં પ્રપૂજયેત્ ॥ ૬-

કૃતા(ર્થો?ર્થા)સ્તે હિ નિસ્તીર્ણા યાન્તિ દેવીપુરે સ્વયમ્ ।
પુરશ્ચરણકાલેઽપિ યદિ સ્યાત્ પીઠપૂજનમ્ ॥ ૬-

તત્રૈવ પીઠપૂજા સા મનસાપિ ન હીયતે ।
દેવીકોટે મહાભાગા ઉડ્ડિયાને ચ ભૈરવી ॥ ૬-

યોનિમુદ્રા [યોગનિદ્રા ખ પાઠઃ ।] કામરૂપે મહિષાસુરમર્દિની ।
કાત્યાયની કામભૂમૌ કામાખ્યા કામરૂપિણી ॥ ૬-

જાલન્ધરી ચ પૂર્ણેશી પૂર્ણશૈલે ચ ચણ્ડિકા ।
કામરૂપે તતો દેવી પૂજ્યા દિક્કેરવાસિની ॥ ૬-

અથવા કામરૂપસ્ય દર્શનં યદિ ભાગ્યતઃ ।
તદા ભગાદિદેવીનાં પૂજા તત્ર વિધીયતે ॥ ૬-

યદિ ભાગ્યવશેનૈવ કુલદૃષ્ટિઃ પ્રજાયતે ।
તદૈવ માનસીં તત્ર તાસાં ચ સંપ્રકલ્પયેત્ ॥ ૬-

ભગિનીં ભગજિહ્વાં ચ ભગાસ્યાં ભગમાલિનીમ્ ।
ભગિનીં ચ ભગાક્ષીં ચ ભગકર્ણાં ભગત્વચમ્ ॥ ૬-

ભગનાસાં ભગસ્તનીં ભગસ્થાં ભગસર્પિણીમ્ ।
તત્ર સંપૂજ્ય ગન્ધાદ્યૈર્માનસૈર્ગુરુમેવ ચ ॥ ૬-

નમસ્કૃત્ય વિધાનેન સ્વયમક્ષોભિતઃ સુધીઃ ।
દ્વાદશ્યાં પૂજયેદ્વિષ્ણું ચતુર્દશ્યામુમાપતિમ્ ॥ ૬-

અષ્ટમ્યાં પૂજયેચ્છક્તિં સર્વસિદ્ધિપ્રદાં કિલ ।
કેશસંસ્કારકર્માણિ કારયેત્ સર્વદા પ્રિયે ॥ ૬-

આદાવાનીય દેવેશિ સ્વકાન્તાં વા પરસ્ત્રિયમ્ ।
પ્રથમં ચાસનં દત્ત્વા પાદ્યં દદ્યાત્ તતઃ પરમ્ ॥ ૬-

(પ્. ૬૧) અર્ઘ્યં દદ્યાન્મહેશાનિ યથોક્તવિધિના શિવે ।
આચમનીયં ચ તથા દદ્યાચ્ચ સુધયા પ્રિયે ॥ ૬-

સ્નાનીયં પરમેશાનિ વૌષડન્તેન દાપયેત્ ।
ગન્ધં દદ્યાન્મહેશાનિ ગન્ધાનામષ્ટકં તથા ॥ ૬-

પુષ્પં દદ્યાદ્વરારોહે ગન્ધયુક્તં મનોહરમ્ ।
ધૂપં ગુગ્ગુલુના દદ્યાત્ મહાદૈવ્યૈ મનોહરમ્ ॥ ૬-

દીપં ચ સર્પિષા દદ્યાત્ તામ્રાધારં સુશોભનમ્ ।
નૈવેદ્યં પરમં દદ્યાત્ સુસ્વાદુ સુમનોહરમ્ ॥ ૬-

નાનાદ્રવ્યયુતં દદ્યાન્નારિકેલયુતં તથા ।
રમ્ભાફલં બીજપૂરં શ્રીફલં શ્રીનિકેતનમ્ ॥ ૬-

મધુ દદ્યાન્મહેશાનિ પલદ્વયમિતં શુભે ।
ઘૃતં દદ્યાન્મહેશાનિ નૂતનં પલમાનતઃ ॥ ૬-

નાનોપહારસંયુક્તં દધિદુગ્ધયુતં તથા ।
તામ્બૂલં પરમં દદ્યાત્ સુસ્વાદુ ચ સુવાસિતમ્ ॥ ૬-

કર્પૂરાદિસમાયુક્તં ગુવાકેન સમન્વિતમ્ ।
ચર્વ્યં ચોષ્યં તથા લેહ્યં પેયં દદ્યાન્મહેશ્વરિ ॥ ૬-

જલં દદ્યાદ્વરારોહે કર્પૂરાદિસુવાસિતમ્ ।
યદ્યદિચ્છતિ તસ્મિન્ વૈ કાલે સુરગણાર્ચિતે ॥ ૬-

તત્તદ્ દદ્યાદ્વિશેષેણ યેન તુષ્યતિ સુન્દરી ।
સપ્તવર્ષાષ્ટવર્ષા વા નવવર્ષા ચ યા ભવેત્ ॥ ૬-

દશવર્ષા મહેશાનિ એકાદશગતા તથા ।
દ્વાદશે વર્ષે સંપ્રાપ્તા [પ્રાપ્તે ક પાઠઃ ।] તથા ત્રયોદશે શુભે ॥ ૬-

ચતુર્દશે તથા દેવિ(તથા? વર્ષે)પઞ્ચદશે તથા ।
ષોડશવર્ષા તથા દેવિ શ્રેષ્ઠા કાર્મપ્રદા તુ સા ॥ ૬-

(પ્. ૬૨) કેશસંસ્કરણં કુર્યાન્નાનાદ્રવ્યૈર્મનોરમૈઃ ।
તતો દદ્યાત્ મહાદ્રવ્યં યેન તુષ્યતિ માનવી ॥ ૬-

સ્તનદ્વન્દ્વે રમાબીજં હનુદ્વયે ભગ-દ્વયમ્ ।
કક્ષાધઃ પરમેશાનિ લિખેત્ ગઙ્ગાધર દ્વયમ્ ॥ ૬-

યોન્યધઃ કામિની યુગ્મમૂરુદ્વયે લિખેત્ પ્રિયે ।
પાદપદ્મતલે વિશ્વબીજં પરમદુર્લભમ્ ॥ ૬-

સંલિખ્ય વિધિવદ્ભક્ત્યા શિરીષવૃન્તકેન વૈ ।
ભગે લિખેન્મહેશાનિ બાલાબીજં મહેશ્વરિ ॥ ૬-

ઓષ્ઠદ્વયે ભગં ચૈવ લેખન્યા કનકસ્ય ચ ।
હસ્તદ્વયે કાકિની ચ લેખનીયા ચ દેશિકૈઃ ॥ ૬-

રક્તવસ્ત્રં મહેશાનિ દદ્યાદ્ભદ્રં મનોરમમ્ ।
રક્તાખ્યચન્દનેનૈવ લિખેત્ બીજં સુરેશ્વરિ ॥ ૬-

ભગે પુષ્પાઞ્જલિં દત્ત્વા પ્રણમેદ્ દણ્ડવદ્ભુવિ ।
એવં વારત્રયં કુર્યાત્ યાવદ્ દૃષ્ટિર્ન જાયતે ॥ ૬-

મૂલમન્ત્રં મહેશાનિ જપેત્ પર્વતમસ્તકે ।
સહસ્રસ્ય પ્રમાણેન જપેત્ તત્ર મહેશ્વરિ ॥ ૬-

અષ્ટાવિંશતિમાનેન તદાસ્યે તુ જપેત્ પ્રિયે ।
અષ્ટોત્તરશતં યોનિગર્તમધ્યે જપેત્ પ્રિયે ॥ ૬-

તાસામભીષ્ટસિદ્ધ્યર્થં કુર્યાત્ પર્વતમર્દનમ્ ।
મૂલં જપેન્મહેશાનિ તાડયેદ્ યોનિમણ્ડલમ્ ॥ ૬-

તતસ્તત્ત્વં પુરઃ ક્ષિપ્ત્વા સિદ્ધો ભવતિ સાધકઃ ।
કાલીપ્રયોગમેતદ્ધિ જાનીહિ સુરવન્દિતે ॥ ૬-

કાલી તારા મહાવિદ્યા ત્રિપુરાર્ણા મહેશ્વરી ।
એતાસાં ભૈરવીણાં ચ પ્રયોગાત્ સિદ્ધિમાપ્નુયાત્ ॥ ૬-

(પ્. ૬૩) બલિં દદ્યાન્મહેશાનિ સન્ધ્યાકાલે શિવાલયે ।
અદત્ત્વા ચ મહાદેવિ બલિં સર્વહિતં પ્રિયે ॥ ૬-

............................................................ ।
શિવાયૈ ચ બલિં દદ્યાત્ સર્વયત્નપુરઃસ(રૈઃ?રમ્) ।
અન્યથા સિદ્ધિહાનિઃ સ્યાન્નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥ ૬-

પ્રાન્તરે બિલ્વમૂલે વા શ્મશાને વાપિ સાધકઃ ।
નિર્જને વા વને ઘોરે હર્મ્યે વા પ્રઙ્ગણેઽપિ વા ॥ ૬-

ભિત્ત્યધો વા મહેશાનિ બલિં દદ્યાદ્ વિધાનતઃ ।
માંસપ્રધાનં નૈવેદ્યં સન્ધ્યાકાલે નિવેદયેત્ ॥ ૬-

કાલિ કાલીતિ વક્તવ્યે [વ્યા ખ પાઠઃ ।] તત્ર સા શિવરૂપિણી ।
પશુરૂપા સમાયાતિ પરિવારગણૈઃ સહ ॥ ૬-

ભુક્ત્વા રૌતિ યદૈશાન્યાં વાયવ્યાં સુરવન્દિતે ।
ઐશાન્યાં સુખસંપત્તિર્વાયવી ભોગમોક્ષદા ॥ ૬-

તદૈવ મઙ્ગલં તેષાં ભવત્યેવ ન સંશયઃ ।
અવશ્યમન્નદાનેન નિયતં [નિત્યં સંતોષયેત્ ખ પાઠઃ ।] તોષયેચ્છિવામ્ ॥
૬-

(નિત્યશ્રાદ્ધં યથા સન્ધ્યાવન્દનં પિતૃતર્પણમ્ ।
તથેયં કુલદેવીનાં નિત્યતા કુલપૂજને ॥ ૬-

પશુરૂપાં શિવાં દેવીં યો નાર્ચયતિ નિર્જને) ।
જપપૂજાવિધાનાનિ યત્ કિઞ્ચિત્ સુકૃતાનિ ચ ॥ ૬-

ગૃહીત્વા શાપમાદાય શિવા રોદિતિ નિર્જને ।
શિવારાવેણ તસ્યાશુ સર્વં નશ્યતિ નિશ્ચિતમ્ ॥ ૬-

એકયા ભુજ્યતે યત્ર શિવયા દેવિ ભૈરવિ ।
તત્રૈવ સર્વદેવાનાં પ્રીતિઃ પરમદુર્લભા ॥ ૬-

(પ્. ૬૪) પશુશક્તિર્નરશક્તિઃ પક્ષિશક્તિશ્ચ ભૈરવિ ।
પૂજિતા દ્વિગુણં [વિગુણં કર્મ સગુણં સાધયેદ્ ધ્રુવમ્ ખ પાઠઃ ।]
કર્મ સાધયેત્ પરમેશ્વરિ ॥ ૬-

તેન સર્વં પ્રયત્નેન કર્તવ્યં પૂજનં મહત્ ।
રાજાદિભયમાપન્ને દેશાન્તરભયાદિકે ॥ ૬-

અશુભાનિ ચ કર્માણિ વિચિન્ત્ય બલિમાહરેત્ ।
બલિમન્ત્રં પ્રવક્ષ્યામિ સાવધાનાવધારય ॥ ૬-

યેન સિદ્ધ્યતિ સર્વેશિ નાસ્તિ કાલસ્ય નિશ્ચયઃ ।
આદૌ કાલીં સમુદ્ધૃત્ય શિવે ચેતિ તતઃ પરમ્ ॥ ૬-

સર્વરૂપધરે પશ્ચાત્ આગછેતિ પદદ્વયમ્ ।
મમ શબ્દં તતો બ્રૂયાત્ બલિ શબ્દં તતઃ પરમ્ ॥ ૬-

ગૃહ્ણ ગૃહ્ણેતિ દ્વન્દ્વં ચ વહ્નિજાયાવધિમનુઃ ।
મન્ત્રેણાનેન દેવેશિ બલિં દત્ત્વા મનોહરમ્ ॥ ૬-

સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યેત સત્યં સત્યં મહેશ્વરિ ।
મન્ત્રાન્તરં પ્રવક્ષ્યામિ બલ્યર્થં યન્મનોહરમ્ ॥ ૬-

ગૃહ્ણ દેવિ મહાભાગે શિવે કાલાગ્નિરૂપિણિ ।
શુભાશુભફલં વ્યક્તં બ્રૂહિ ગૃહ્ણ બલિં તવ ॥ ૬-

એવમુચ્ચાર્ય દાતવ્યો બલિઃ કુલજનપ્રિયઃ ।
યદા ન ભુજ્યતે દેવિ તદા નૈવ શુભં ભવેત્ ॥ ૬-

શુભં યદિ ભવેત્ તત્ર ભુજ્યતે તદશેષતઃ ।
એવં જ્ઞાત્વા મહાદેવિ શાન્તિં સ્વસ્ત્યયનં ચરેત્ ॥ ૬-

ઇતિ તે કથિતં દેવિ નૈમિત્તિકવિધિં શિવે ।
યત્કૃતે સાધકો વીરો જાયતે ચ નિરાપદઃ ॥ ૬-

અથ વક્ષ્યે મહેશાનિ શાક્તાચારક્રમં શુભમ્ ।
શાક્તાનાં કુલસર્વસ્વં જાનીહિ નગનન્દિનિ ॥ ૬-

(પ્. ૬૫) પ્રાતરુત્થાય મન્ત્રજ્ઞઃ કુલવૃક્ષં પ્રણમ્ય ચ ।
શિરઃપદ્મે ગુરું ધ્યાત્વા તત્સુધાપ્લાવિતં સ્મરેત્ ॥ ૬-

માનસૈરુપચારૈસ્તુ તમારાધ્ય નિરામયઃ ।
મુલાદિબ્રહ્મરન્ધ્રાન્તં મૂલવિદ્યાં વિભાવયેત્ ॥ ૬-

સૂર્યકોટિપ્રતીકાશાં સુધાપ્લાવિતવિગ્રહામ્ ।
તત્પ્રભાપટલવ્યાપ્તં સ્વશરીરં વિચિન્તયેત્ ॥ ૬-

શ્લેષ્માતક-કરઞ્જાક્ષ-નિમ્બાશ્વત્થકદમ્બકાઃ ।
બિલ્વો વાપ્યથવાઽશોક ઇત્યષ્ટૌ કુલપાદપાઃ ॥ ૬-

એવં તે કથિતં ભદ્રે તન્ત્રેઽન્યસ્મિન્ મહેશ્વરિ ।
બાલાં વા યૌવનોન્મત્તાં વૃદ્ધાં વા કુલસુન્દરીમ્ ॥ ૬-

કુત્સિતાં વા મહાદુષ્ટાં નમસ્કૃત્ય વિભાવયેત્ ।
તાસાં પ્રહારો નિન્દા વા કૌટિલ્યમપ્રિયં તથા ॥ ૬-

સર્વથા ચ ન કર્તવ્યમન્યથા સિદ્ધિરોધકઃ ।
સ્ત્રિયો દેવાઃ સ્ત્રિયઃ પ્રાણાઃ સ્ત્રિય એવ વિભૂષણમ્ ॥ ૬-

સ્ત્રીસઙ્ગિના સદા ભાવ્યમન્યથા સ્વસ્ત્રિયામપિ ।
વિપરીતરતા સા તુ ભાવિતા હૃદયોપરિ ॥ ૬-

તદ્ધસ્થાવચિતં દ્રવ્યં તદ્ધસ્તાવચિતં જલમ્ ।
તદ્ધસ્તાવચિતં ભોજ્યં દેવતાભ્યો નિવેદયેત્ ॥ ૬-

અન્યમન્ત્રપુરસ્કારં નિન્દાં ચૈવ વિવર્જયેત્ ।
એતદ્ બ્રહ્મ તદેવૈતન્નાહં વસ્તુ ન સોઽપિ ચ ॥ ૬-

નાનાચારં ન કર્તવ્યં નાચારણમિતસ્તતઃ ।
પ્રાયશ્ચિત્તં ભૃગોઃ પાતં તીર્થાભિગમનં તથા ॥ ૬-

પિણ્ડં વેદોદિતં ન્યાસં કૌલે પઞ્ચ વિવર્જયેત્ ।
ભૂતહિંસા ન કર્તવ્યા પશુહિંસા વિશેષતઃ ॥ ૬-

(પ્. ૬૬) બલિદાનં વિના દેવ્યા હિંસાં સર્વત્ર વર્જયેત્ ।
બલિદાનાય યા હિંસા દોષાય પ્રકીર્તિતા ॥ ૬-

બલિદાનાય હિંસ્યાચ્ચ સદા દેવિ મહાપશૂન્ ।
ઇતિ વેદવિદાં દેવિ સિદ્ધાન્તઃ સર્વસંમતઃ ॥ ૬-

વેદસંમતસિદ્ધન્તઃ સ મમાપિ ચ સંમતઃ ।
પશુયાગે મહેશાનિ પશું હન્યાન્ન સંશયઃ ॥ ૬-

સા હિંસા નિન્દિતા વેદૈર્યા ચ વૈધેતરા ભવેત્ ।
વૈધહિંસા ચ કર્તવ્યા સંશયો નાસ્તિ કશ્ચન ॥ ૬-

ઇદાનીં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ રહસ્યં પરમાદ્ભુતમ્ ।
રહસ્યં સર્વદેવીનાં સમયાચારલક્ષણમ્ ॥ ૬-

યેન વિના મહેશાનિ ન સિધ્યેન્મન્ત્રમુત્તમમ્ ।
કલ્પકોટિજપેનાપિ તસ્ય સિદ્ધિર્ન જાયતે ॥ ૬-

માનવાઃ કુલશાસ્ત્રાણાં કુલાચારાનુચારિણામ્ ।
સિદ્ધાઃ સ્યુર્નાસ્તિ સંદેહો વૈષ્ણવાચારતત્પરાઃ ॥ ૬-

પરનિન્દાસહિષ્ણુઃ સ્યાદુપકારરતઃ સદા ।
પર્વતે વિજને વાપિ નિર્જને શૂન્યમણ્ડલે ॥ ૬-

ચતુષ્પથે કલામધ્યે યદિ દૈવાન્મહેશ્વરિ ।
ક્ષણં ધ્યાત્વા મનું જપ્ત્વા નત્વા ગચ્છેદ્ યથાસુખમ્ ॥ ૬-

ગૃધ્રં વીક્ષ્ય મહાકાલીં નમસ્કુર્યાદતન્દ્રિતઃ ।
ક્ષેમઙ્કરીં તથા વીક્ષ્ય જમ્બુકીં યમદૂતિકામ્ ॥ ૬-

કુરરં શ્યેનભૂકાકૌ કૃષ્ણમાર્જારમેવ ચ ।
કૃશોદરિ મહાચણ્ડે મુક્તકેશિ બલિપ્રિયે ॥ ૬-

કુલાચારપ્રસન્નાસ્યે નમસ્તે શંકરપ્રિયે ।
શ્મશાને ચ શવં દૃષ્ટ્વા પ્રદક્ષિણમનુવ્રજન્ ॥ ૬-

(પ્. ૬૭) પ્રણમ્યાનેન મનુના મન્ત્રી સુખમવાપ્નુયાત્ ।
ઘોરદંષ્ટ્રે કરાલાસ્યે [કઠોરાક્ષિ ખ પાઠઃ ।] કિટિ શબ્દનિનાદિનિ ॥ ૬-

ગુરુઘોરરવાસ્ફાલે નમસ્તે ચિતિવાસિનિ ।
રક્તવસ્ત્રાં રક્તપુષ્પાં વિલોક્ય ત્રિપુરામ્બિકામ્ ॥ ૬-

પ્રણમ્ય દણ્ડવદ્ભૂમાવિમ મન્ત્રં પઠેન્નરઃ ।
બન્ધૂકપુષ્પસંકાશે ત્રિપુરે ભયનાશિનિ ॥ ૬-

ભાગ્યોદયસમુત્પન્ને નમસ્તે વરવર્ણિનિ ।
કૃષ્ણવર્ણં તથા પુષ્પં રાજાનં રાજપુત્રકમ્ ॥ ૬-

હસ્ત્યશ્વરથશસ્ત્રાણિ કરવીરં તથા શિવમ્ [ફલકાન્ વીરપૂરુષાન્ ખ
પાઠઃ ।] ।
મહિષં કુલનાથં ચ દૃષ્ટ્વા મહિષમર્દિનીમ્ ॥ ૬-

પ્રણમ્ય જયદુર્ગાં વા સ તુ વિઘ્નૈર્ન લિપ્યતે ।
જય દેવિ જગદ્ધાત્રિ ત્રિપુરાદ્યે ત્રિદૈવતે ॥ ૬-

ભક્તેભ્યો વરદે દેવિ મહિષઘ્નિ નમોઽસ્તુ તે ।
મદ્યભાણ્ડં સમાલોક્ય મત્સ્યમાંસં વરસ્ત્રિયમ્ ॥ ૬-

દૃષ્ટ્વા ચ ભૈરવીં દેવીં પ્રણમ્ય વિન્યસેન્મનુમ્ [વિમૃશેત્ ખ પાઠઃ ।] ।
ઘોરવિઘ્નવિનાશાય કુલાચારસમૃદ્ધયે ॥ ૬-

નમામિ વરદે દેવિ મુણ્ડમાલાવિભૂષિતે ।
રક્તધારાસમાકીર્ણે વરદે [ર્ણવદને ખ પાઠઃ ।] ત્વાં નમામ્યહમ્ ॥ ૬-

સર્વવિઘ્નહરે દેવિ નમસ્તે હરવલ્લભે ।
એતેષાં દર્શનેનૈવ યદિ નૈવં પ્રવર્તતે ॥ ૬-

શક્તિમન્ત્રં પુરસ્કૃત્ય તસ્ય સિદ્ધિર્ન જાયતે ।
એતેષાં હિંસનોચ્ચાટમારણં વાગુરાદિભિઃ ॥ ૬-

ક્રિયતે યેન પાપાત્મા મદ્ભક્તઃ સ કથં ભવેત્ ।
પ્રધાનાંશસમુદ્ભૂતા એતે કુલજનપ્રિયે ॥ ૬-

(પ્. ૬૮) ડાકિન્યશ્ચ મહાદેવિ ત્વદંશાઃ સર્વતો દિશઃ ।
લબ્ધસિદ્ધિસમાયોગો ડાકિનીદર્શનં યદિ ॥ ૬-

અથવા દાનવાનાં ચ મદ્ભક્તાનાં વિશેષતઃ ।
વટુકાનાં દેવતાનાં તસ્ય સિદ્ધિશ્ચ જાયતે ॥ ૬-

પરયોષાં સમાલોક્ય ષોડશાબ્દાં મનોહરામ્ ।
રક્તવસ્ત્રાં મૃગાક્ષીં ચ પ્રણમ્ય ચ મનું જપેત્ ॥ ૬-

અષ્ટોત્તરશતં જપ્ત્વા સિદ્ધિમાપ્નોતિ નિશ્ચિતમ્ ।
તતઃ સિદ્ધમનુર્મન્ત્રી સર્વકર્માણિ સાધયેત્ ॥ ૬-

વૈશાખે માસિ દેવેશિ તૃતીયાક્ષયસંજ્ઞિતા ।
તસ્યાં ચાવાહ્ય વિધિવત્ કાલિકાં ભુવનેશ્વરીમ્ ॥ ૬-

પ્રસ્તુતિં કારયેદ્વિદ્વાન્ સર્વકામફલપ્રદામ્ ।
સ્તુત્વા ચાવાહ્ય યત્નેન પૂજયેત્ પરદેવતામ્ ॥ ૬-

ચતુર્ભુજાં મહાદેવીં મુણ્ડમાલાવિભૂષિતામ્ ।
અભયં વરદં ખડ્ગં મુણ્ડમાલાધરાં પરામ્ ॥ ૬-

શ્રીદેવ્યુવાચ
ભગવન્ સર્વધર્મજ્ઞ સર્વશાસ્ત્રાર્થપારગ ।
કાલિકાયા મહાદેવ્યાઃ પૂજનં વિસ્તરેણ તુ ॥ ૬-

ગુપ્તબીજં ગુપ્તમન્ત્રં મૂલાધારબહિષ્ક્રિયામ્ ।
કથયસ્વ સમાસેન યેન તુષ્યામિ શંકર ॥ ૬-

(શ્રીભૈરવ ઉવાચ) ।
મન્ત્રન્યાસં સમાચર્ય ઋષ્યાદિન્યાસમાચરેત્ ।
આદૌ ચ આસનં દત્ત્વા પૂજયેત્ પરદેવતામ્ ॥ ૬-

અસ્યાં તિથૌ મહાદેવિ કાલિકાં યઃ પ્રપૂજયેત્ ।
તસ્ય સર્વાર્થસિદ્ધિઃ સ્યાત્ સર્વશત્રુક્ષયો ભવેત્ ॥ ૬-

(પ્. ૬૯) રાજાનોઽન્યે મહેશાનિ દાસત્વં પ્રાપ્નુયુર્લઘુ ।
ન પૂજયતિ ચેત્કાલીં દમ્ભાદ્વાપ્યથ ભૈરવિ ॥ ૬-

સર્વનાશં કરોત્યાશુ ક્રુદ્ધા ભવતિ કાલિકા ।
તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન મહાવિભવવિસ્તરૈઃ ॥ ૬-

પૂજયેત્ પરમેશાનીં સર્વકામસમૃદ્ધિદામ્ ।
મહાપૂજાં મહાદેવિ યદિ કુર્યાદ્વરાનને ॥ ૬-

તદૈવ મહતી સિદ્ધિર્ભવત્યેવ ન સંશયઃ ।
ચતુર્વર્ગસ્ય કામી હિ પૂજયેત્ કાલિકાં મુદા ॥ ૬-

પ્રાણપ્રતિષ્ઠામન્ત્રેણ પ્રાણાન્ સંસ્થાપયેદ્ બુધઃ ।
ન્યાસજાલં મહાદેવ્યાઃ શરીરે વિનિવેશ્ય વૈ ॥ ૬-

એવં ચ આત્મનો દેહે ન્યાસજાલં નિવેશયેત્ ।
ભૂતશુદ્ધિં તતઃ કુર્યાત્ પ્રાણાયામં ચરેત્ ત્રિધા ॥ ૬-

અપસર્પન્તુ તે ભૂતા યે ભૂતા ભુવિ સંસ્થિતાઃ ।
યે ભૂતા વિઘ્નકર્તારસ્તે નશ્યન્તુ શિવાજ્ઞયા ॥ ૬-

વિઘ્નાનુત્સાર્ય દેવેશિ પદ્મં નિર્માય યાગવિત્ ।
દેવીસંમુખતો દેવિ તતઃ પૂજાં સમારભેત્ ॥ ૬-

રાત્રૌ ગતે તુ પ્રહરે પ્રથમે સુરવન્દિતે [સુરગણાર્ચિતે ઇતિ પાઠાન્તરમ્ ।] ।
આસનં પ્રથમં દદ્યાત્ સ્વાગતં તદનન્તરમ્ ॥ ૬-

પાદ્યાર્ઘ્યાચમનીયં ચ મધુપર્કં તતઃ પરમ્ ।
તથા ચાચમનીયં ચ સ્નાનીયં ચ તતઃ પરમ્ ॥ ૬-

વસનં રક્તકં દદ્યાદ્ રજતાભરણં તથા ।
ગન્ધપુષ્પે મહાદેવિ ધૂપદીપૌ તતઃ પરમ્ ॥ ૬-

નૈવેદ્યં ત્રિવિધં દદ્યાત્ સુસ્વાદુ સુમનોહરમ્ ।
તામ્બૂલં પરમં હૃદ્યં દદ્યાદ્ દેવ્યૈ મનોહરમ્ ॥ ૬-

(પ્. ૭૦) બલિદાનં મહાદેવ્યૈ કુર્યાત્ સાધકસત્તમઃ ।
છાગં દદ્યાત્ તથા મેષં મહિષં ગોધિકાં તથા ॥ ૬-

કપોતં ચ મહેશાનિ દદ્યાદ્ દેવ્યૈ મનોહરમ્ ।
મધૂદકં મહાદેવ્યૈ શર્કરાદિવિનિર્મિતમ્ ॥ ૬-

તતઃ શત્રુબલિં રાજા દદ્યાત્ ક્ષીરેણ નિર્મિતમ્ ।
સ્વયં છિન્દ્યાત્ ક્રોધદૃષ્ટ્યા પ્રહારજનકેન ચ ॥ ૬-

કોપેન ચ સકૃદ્ દેવિ સત્યં સત્યં ગણેશ્વરિ ।
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં કૃત્વા વૈ શત્રુનામ્ના મહેશ્વરિ ॥ ૬-

શત્રુક્ષયો મહાદેવિ ભવત્યેવ ન સંશયઃ ।
મન્ત્રં જપ્ત્વા વિધાનેન નમસ્કુર્યાચ્છુચિસ્મિતે ॥ ૬-

વાદ્યભાણ્ડં નિવેદ્યૈવ સર્વયત્નેન દેશિકઃ ।
તતઃ સ સાધકો વીરો જાયતે નાત્ર સંશયઃ ॥ ૬-

સન્દંશં પરમં દદ્યાદ્ ભૃષ્ટદ્રવ્યેણ સંયુતમ્ ।
ગુડક્ષીરં મધુ દ્રાક્ષામિક્ષુદણ્ડં પુરાતનમ્ ॥ ૬-

રમ્ભાફલં બીજપૂરં તથા ચ નારિકેલકમ્ ।
મધુયુક્તં નારિકેલં શસ્યં દદ્યાન્મહેશ્વરિ ॥ ૬-

અવશ્યં દાપયેત્ તત્તુ દેવીતોષો મહાન્ ભવેત્ ।
ગુપ્તમન્ત્રં મહેશાનિ જાનીહિ નગનન્દિનિ ॥ ૬-

[મન્ત્રસ્તુ ઓં હ્રીં હ્રીં હૂં હૂં ક્રીં ક્રીં દક્ષિણે કાલિકે ક્રીં ક્રીં
હૂં હૂં હ્રીં હ્રીં સ્વાહા ॥]
ભુવનેશી દ્વયં ભદ્રે કૂર્ચયુગ્મં તતઃ પરમ્ ।
નિજબીજદ્વયં દેવિ દક્ષિણે કાલિકેતિ ચ ॥ ૬-

સંહારક્રમયોગેન પૂર્વબીજાનિ ચોચ્ચરેત્ ।
વેદાદિશ્ચ મહામન્ત્રો વહ્નિજાયાવધિઃ સ્મૃતઃ ॥ ૬-

અસ્માત્ પરતરં નાસ્તિ કાલીમન્ત્રઃ પરાત્પરઃ ।
કલ્પપાદપનામાયં ભજતાં કામદો મનુઃ ॥ ૬-

(પ્. ૭૧) અતિપ્રિયત્વાત્ કથિતો ન પ્રકાશ્યં વરાનને ।
ગુપ્તબીજમિદં કાલ્યાઃ સર્વતન્ત્રેષુ ગોપિતમ્ ॥ ૬-

વશ્યાદિ ચ મહેશાનિ અનેન જાયતેઽચિરાત્ ।
અષ્ટોત્તરશતેનાપિ મૂલાધારબહિષ્ક્રિયામ્ ॥ ૬-

કર્તું ચ શક્યતે દેવિ સિદ્ધો ભવતિ તત્ક્ષણાત્ ।
કલૌ કાલી તથા તારા ચાન્નપૂર્ણા ચ સુન્દરી ॥ ૬-

એતાસાં સિદ્ધવિદ્યાનાં શ્રીમન્ત્રગ્રહણાદપિ ।
શિવત્વં જાયતે સુભ્રુ સંશયો નાસ્તિ કશ્ચન ॥ ૬-

શીઘ્રં સિદ્ધ્યન્તિ મન્ત્રાશ્ચ સત્યં સત્યં મહેશ્વરિ ।
માઘે માસ્યસિતે પક્ષે રટન્ત્યાખ્યા ચતુર્દશી ॥ ૬-

તસ્યાં સંપૂજયેત્ તારાં મહાવિભવવિસ્તરૈઃ ।
ચક્રવર્તી મહારાજા ભવત્યેવ ન સંશયઃ ॥ ૬-

માર્ગે માસિ સિતે પક્ષે સપ્તમી રવિવલ્લભા ।
અન્નદાં પૂજયેદ્ ભક્ત્યા પુત્રપૌત્રસમન્વિતઃ ॥ ૬-

લક્ષ્મીઃ સ્થિરાયતેઽવશ્યં યાવચ્ચ સચરાચરમ્ ।
તાવત્ તસ્ય ગૃહે લક્ષ્મીર્વૈકૃત્યં પરિવર્જ્ય ચ ॥ ૬-

નિશ્ચલા ચ ભવેદ્ દેવિ સત્યં સત્યં ગણેશ્વરિ ।
પૂજા ચાસ્યા મહેશાનિ કથિતા તવ સન્નિધૌ ॥ ૬-

અન્નદાકલ્પકે સમ્યગ્ જાનીહિ ગણસુન્દરિ ।
કાર્તિકે શુક્લપક્ષસ્ય નવમી યા સિતા ભવેત્ ॥ ૬-

તસ્યાં પૂજ્યા મહેશાનિ સુન્દરી પરદેવતા ।
સુન્દર્યાઃ પટલે સમ્યક્ પૂજા ચ કથિતા શુભે ॥ ૬-

ઇતિ તે કથિતં કિઞ્ચિત્ નૈમિત્તં પરમં શુભમ્ ।
અન્યદ્ વક્ષ્યામિ દેવેશિ જાયન્તે ચ નિરાપદઃ ॥ ૬-

(પ્. ૭૨) ઇદાનીં કથયિષ્યામિ કામ્યાનુષ્ઠાનમુત્તમમ્ ।
યેનૈવ મહતા દેવિ સર્વવિદ્યામયો ભવેત્ ॥ ૬-

હોમતર્પણપૂજા ચ ભાવના જપ એવ ચ ।
મન્ત્રસ્ય સાધનં ચૈવ મારણોચ્ચાટને તથા ॥ ૬-

એતાનિ કામ્યકર્માણિ કુરુતે સાધકઃ સદા ।
અર્ધરાત્રે શરત્કાલો હેમન્તઃ સ્યાત્ પ્રભાતકે ॥ ૬-

પૂર્વાહ્ણે ચ વસન્તઃ સ્યાત્ મધ્યાહ્ને ગ્રીષ્મ એવ ચ ।
પ્રાવૃટ્કાલોઽપરાહ્ણે સ્યાત્ પ્રદોષઃ શિશિરઃ સ્મૃતઃ ॥ ૬-

ઉષાયોગે ચ હેમન્તઃ પ્રભાતે શિશિરાગમઃ ।
પ્રહરાર્ધે વસન્તશ્ચ ગ્રીષ્મો મધ્યન્દિનાન્તરે ॥ ૬-

તુર્યયામે ચ વર્ષાખ્યા શરદસ્તંગતે રવૌ ।
એતત્તે કથિતં સુભ્રુ કાલાનાં નિયમં શૃણુ ॥ ૬-

એવં જ્ઞાત્વા મહેશાનિ સર્વકર્માણિ કારયેત્ ।
શાન્તિં પુષ્ટિં તથા વશ્યમાકર્ષોચ્ચાટનાદિકમ્ ॥ ૬-

ષટ્કર્માણિ પ્રયુક્તાનિ નિગ્રહો મારણં તથા ।
રોગકૃત્યાક્ષયાદીનાં નિરાસઃ શાન્તિરીરિતા ॥ ૬-

પુષ્ટિર્ધનજનાદીનાં વશ્યાદીનાં ચ કથ્યતે ।
જનસંવનનં ચૈવાકર્ષણમાત્મના કૃતમ્ ॥ ૬-

ઉચ્ચાટનાદિકરણં નિગ્રહઃ પરિકીર્તિતઃ ।
જનાનાં પ્રાણહરણં મારણં પરિકીર્તિતમ્ ॥ ૬-

સૂર્યાદયં સમારભ્ય ઘટિકાદશકં ક્રમાત્ ।
ઋતવઃ સ્યુર્વસન્તાદ્યાશ્ચાહોરાત્રં દિને દિને ॥ ૬-

વસન્તગ્રીષ્મવર્ષાખ્યશરદ્ધેમન્તશૈશિરાઃ ।
હેમન્તો શાન્તિકે પ્રોક્તો વસન્તો વશ્યકર્મણિ ॥ ૬-

(પ્. ૭૩) શિશિરે સ્તમ્ભનં પ્રોક્તં વિદ્વેષે ગ્રીષ્મ ઈરિતઃ ।
પ્રાવૃડ્ડુચ્ચાટને શસ્તા શરન્મારણકર્મણિ ॥ ૬-

વશ્યે ચાકર્ષણે ચૈવ રક્તવર્ણં વિભાવયેત્ ।
નિર્વિષીકરણે શાન્તૌ પુષ્ટૌ ચાપ્યાયને સિતમ્ ॥ ૬-

પીતં સ્તમ્ભનકાર્યેષુ ધૂમ્રમુચ્છાટને ભવેત્ ।
ઉન્માદે શક્રગોપાભં કૃષ્ણવર્ણાભકં મૃતૌ ॥ ૬-

ઉત્થિતં મારણે ધ્યેયં સુપ્તમુચ્ચાટને સ્મૃતમ્ ।
ઉપવિષ્ટં સુરેશાનિ વશ્યાદૌ પરિચિન્તયેત્ ॥ ૬-

આસીનં શ્વેતવર્ણં તુ જ્ઞેયં તુ શાન્તિ(સાત્વિ)કે શિવે ।
વામપાર્શ્વસ્થિતં કૃષ્ણં તામસં પરિકીર્તિતમ્ ॥ ૬-

સાત્ત્વિકં મોક્ષકામાનાં રાજસં રાજ્યમિચ્છતામ્ ।
તામસં શત્રુનાશાર્થં સર્વવ્યાધિનિવારકમ્ ॥ ૬-

મારણે વિષસંહારે ભૂતગ્રહનિવારણે ।
ઉચ્ચાટને ચ વિદ્વેષે પઞ્ચવર્ણં પ્રયુજ્યતે ॥ ૬-

મન્ત્રાન્તે નામસંસ્થાનં યોગ ઇત્યભિધીયતે ।
શાન્તિકે પૌષ્ટિકે વશ્યે પ્રાયશ્ચિત્તવિશોધને ॥ ૬-

મોહને દીપને યોગં પ્રયુઞ્જન્તિ મનીષિણઃ ।
સ્તમ્ભનોચ્ચાટનોચ્છેદવિદ્વેષેષુ સ ચોચ્યતે ॥ ૬-

નામ્ન આદ્યન્તમધ્યે ચ મન્ત્રસાંમુખ્ય ઉચ્યતે ।
મન્ત્રાભિમુખ્યકરણે સર્વપાપપ્રણાશને ॥ ૬-

જ્વર એષ વિષકૃત્યાશન્તિકે સ ચ ઉચ્યતે ।
સંમીલને સ એવાથ મન્ત્રાણામક્ષરાણિ ચ ॥ ૬-

એકૈકાન્તરિતં મન્ત્રગ્રથનં તત્ પ્રકીર્તિતમ્ ।
યચ્છાન્તિકે વિધાતવ્યં નામાદ્યન્તે યદા મનુઃ ॥ ૬-

(પ્. ૭૪) તત્સંપુટં ભવેત્ તત્તુ કીલકં પરિભાષિતમ્ ।
સ્તમ્ભે મૃત્યુજયે દ્વિષ્ટૌ રક્ષણાદિષુ સંપુટઃ ॥ ૬-

દ્વે દ્વે મન્ત્રાક્ષરે યત્ર એકૈકં સાધ્યનામકમ્ ।
વિદર્ભ એષ વિજ્ઞેયો મુનિભિસ્તન્ત્રવેદિભિઃ ॥ ૬-

વહ્નિકાર્યે જપેત્ સ્વાહા નમઃ સર્વત્ર ચાર્ચને ।
શાન્તિપુષ્ટિવશદ્વેષમારણોચ્ચાટને તથા ॥ ૬-

સુધા સ્વાહા વષટ્ હું ચ વૌષટ્ ફટં ક્રમાન્ ન્યસેત્ ।
પદ્માસનં મહાદેવિ પૌષ્ટિકે સમુદાહૃતમ્ ॥ ૬-

વશ્યે ચૈવ મહેશાનિ તથ ચ શાન્તિકે શિવે ।
આસનં સ્વસ્તિકં પ્રોક્તં સાક્ષાત્ સિદ્ધિકરં તથા ॥ ૬-

આકૃષ્ટૌ ચ મહેશાનિ કમ્બલં સમુદાહૃતમ્ ।
વીરાસનં મહેશાનિ વિદ્વેષે સમુદાહૃતમ્ ॥ ૬-

ઉચ્ચાટને મારણે ચ વીરાસનં પ્રશસ્યતે ।
શાન્તિપૌષ્ટિકવશ્યે ચ સુન્દરી શોભનાશયા ॥ ૬-

સર્વાભરણસંદીપ્તા પ્રાપ્તકામમનોરથા ।
ધ્યાતવ્યા દેવતા સમ્યક્ સુપ્રસન્નાનનામ્બુજા ॥ ૬-

આકર્ષણે ચ તદ્વત્ સ્યાત્ ઉચ્ચાટને પ્રશસ્યતે ।
સાધ્ય આકર્ષણે દ્વેષે પ્રથિતં તન્ત્રવેદિભિઃ ॥ ૬-

વર્જમાનૈર્જનૈર્દાન્તૈર્ગ્રથિતસ્તક્ષકેણ ચ ।
ઉકારવયસાવિષ્ટૌ યક્ષ ઉચ્ચાટને તથા ॥ ૬-

શિલયાક્રાન્તિતસ્તત્ત્વં તૃણપાનાદિષુ સ્મરેત્(?) ।
ઇદાનીં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ તિથીનાં નિયમં શુભે ॥ ૬-

પઞ્ચમી ચ દ્વિતીયા ચ તૃતીયા સપ્તમી તથા ।
બુધેજ્યવારસંયુક્તા શાન્તિકર્મણિ પૂજિતા ॥ ૬-

(પ્. ૭૫) સપ્તમી પૌષ્ટિકે શસ્તા અષ્ટમી નવમી તથા ।
દશમ્યેકદશી ચૈવ ભાનુશુક્રાદિસંયુતા ॥ ૬-

આકર્ષણેઽપ્યમાવાસ્યા નવમી પ્રતિપત્તથા ।
પૌર્ણમાસી મન્દભાનુયુક્તા વિદ્વેષકર્મણિ ॥ ૬-

કૃષ્ણા ચતુર્દશી તદ્વદષ્ટમી મન્દવારકા ।
ઉચ્ચાટને તિથિઃ શસ્તા પ્રદોષે ચ વિશેષતઃ ॥ ૬-

ચતુર્દશ્યષ્ટમી કૃષ્ણા અમાવાસ્યા તથૈવ ચ ।
મન્દસૌરદિનોપેતા શસ્તા મારણકર્મણિ ॥ ૬-

બુધચન્દ્રદિનોપેતા પઞ્ચમી દશમી તથા ।
પૌર્ણમાસી ચ વિજ્ઞેયા તિથિઃ સ્તમ્ભનકર્મણિ ॥ ૬-

શુભગ્રહોદયે કુર્યાદશુભા અશુભોદયે ।
રૌદ્રકર્માણિ રિક્તાર્કે મૃત્યુયોગે ચ મારણમ્ ॥ ૬-

હોમતર્પણપૂજા ચ ભાવના જપ એવ ચ ।
મન્ત્રસ્ય ધારણા ચૈવ મારણોત્સાદને તથા ॥ ૬-

એતાનિ કામ્યકર્માણિ પ્રયોગેઽન્યત્ સમર્ચયેત્ ।
અથાન્યત્ સંપ્રવક્ષ્યામિ વશીકરણમુત્તમમ્ ॥ ૬-

યેન વિજ્ઞાતમાત્રેણ મન્ત્રાઃ સિદ્ધ્યન્તિ તત્ક્ષણાત્ ।
પ્રતિમાં કારયેદ્ દેવિ પલેન રજતસ્ય ચ ॥ ૬-

પલાર્ધેન મહેશાનિ સાધ્યસ્ય પ્રતિમાં શિવે ।
હરિતાલં પલાર્ધં ચ હરિદ્રાચૂર્ણકં તથા ॥ ૬-

ગર્તં કૃત્વા સાર્ધહસ્તં તત્ર નિક્ષિપ્ય સુન્દરિ ।
રક્તાસનં તત્ર દત્ત્વા વસેત્ તદ્ગતમાનસઃ ॥ ૬-

ચતુર્દિક્ષુ મહેશાનિ પતાકાં વિનિવેશયેત્ ।
રક્તાસને ચોપવિશ્ય પૂર્વાસ્યો જપમાચરેત્ ॥ ૬-

(પ્. ૭૬) પૂજાયા નિયમં દેવિ જાનીહિ નગનન્દિનિ ।
તિલપૂર્ણં ઘટં તત્ર સ્થાપયેત્ દેવિ દેશિકઃ ॥ ૬-

તામ્રપાત્રં તતો ન્યસ્ય પ્રતિષ્ઠામાચરેત્ તતઃ ।
પ્રાણપ્રતિષ્ઠામન્ત્રેણ પ્રાણાન્ સંસ્થાપયેદ્ બુધઃ ॥ ૬-

અધઃ કૃત્વા પૂજયિત્વા પ્રવાલમાલયા જપેત્ ।
દશસાહસ્રજપ્યેન પ્રયોગાર્હો ભવેત્ તતઃ ॥ ૬-

પ્રણવં પૂર્વમુચ્ચાર્ય માયાબીજં દ્વિતીયકમ્ ।
કાન્તં ચ લાકિનીયુક્તં વામકર્ણેન્દુભૂષિતમ્ ॥ ૬-

તતો રક્તપદં બ્રૂયાચ્ચામુણ્ડે તદનન્તરમ્ ।
સાધ્યનામ તતો ન્યસ્ય વશમાનય તત્પરમ્ ॥ ૬-

વહ્નિજાયાવધિર્મન્ત્રો જપેદ્ દશસહસ્રકમ્ ।
દશાંશાદિપ્રમાણેન હોમાદીંશ્ચ સમાચરેત્ ॥ ૬-

પ્રાતઃ સ્નાત્વા શુચિર્ભૂત્વા હવિષ્યાશી જિતેન્દ્રિયઃ ।
પ્રાતઃ કાલં સમારભ્ય જપેદ્ મધ્યન્દિનાવધિ ॥ ૬-

જપે સમાપ્તે દેવેશિ હુનેદ્ દિને દિને શુભે ।
જાતીકુસુમહોમેન વશયેન્નાત્ર સંશયઃ ॥ ૬-

કર્પૂરમિશ્રિતૈસ્તોયૈસ્તર્પયેત્ પરદેવતામ્ ।
પૂર્વં પ્રણવમુદ્ધૃત્ય ચામુણ્ડાં પ્રવદેત્ તતઃ ॥ ૬-

તર્પયામ્યગ્નિજાયાન્તં મન્ત્રં જાનીહિ ભૈરવિ ।
અનેનૈવ વિધાનેન સન્તર્પ્ય પરદેવતામ્ ॥ ૬-

સિદ્ધિપ્રયોગો દેવેશિ જાયતે નાત્ર સંશયઃ ।
અભિષેકં તતઃ કુર્યાદ્ ભૈરવિ પ્રાણવલ્લભે ॥ ૬-

પ્રણવં ચ મહેશાનિ ચામુણ્ડાં તદનન્તરમ્ ।
અભિષિઞ્ચામિ તત્પશ્ચાત્ હૃદન્તેનાભિષેચયેત્ ॥ ૬-

(પ્. ૭૭) તદ્દશાંશેન દેવેશિ બ્રાહ્મણાન્ ભોજયેત્ તદા ।
એવં કૃતે મહેશાનિ વશીકરણમુત્તમમ્ ॥ ૬-

જાયતે નાત્ર સંદેહઃ સત્યં સુરગણાર્ચિતે ।
કામતુલ્યશ્ચ નારીણાં રિપૂણાં શમનોપમઃ ॥ ૬-

યાવજ્જીવિતપર્યન્તં સ્મરબાણ ઇવેશ્વરિ ।
જાયતે નાત્ર સંદેહઃ સત્યં સુરગણાર્ચિતે ॥ ૬-

શ્વેતાપરાજિતામૂલં પેષયેદ્ રોચનાયુતમ્ ।
શતેન મન્ત્રિતં કૃત્વા તિલકં કારયેત્ તતઃ ॥ ૬-

વશયેદ્ નાત્ર સન્દેહઃ સત્યં સત્યં મહેશ્વરિ ।
ચન્દ્રસૂર્યૌ યદિ વૃથા તદા નિષ્ફલભાગ્ ભવેત્ ॥ ૬-

રક્તવસ્ત્રેણ ચામુણ્ડાં તોષયેદ્ બહુયત્નતઃ ।
સુવર્ણદક્ષિણા દેયા વિત્તાનુસારતઃ પ્રિયે ॥ ૬-

આદ્યન્તે મહતીં પૂજાં કુર્યાત્ તસ્ય વરાનને ।
પઞ્ચદિનપ્રયોગેણ રાજાનં વશમાનયેત્ ॥ ૬-

તવ પ્રીત્યૈ મહાદેવિ કથિતં ભુવિ દુર્લભમ્ ।
વિદ્વેષણં વિશેષેણ શૃણુષ્વૈકમનાઃ પ્રિયે ॥ ૬-

કરઞ્જકવિષેણૈવ તથા ધત્તૂરકેણ ચ ।
કાકોલૂકૌ સદા લેખ્યૌ ભૂર્જપત્રે મહેશ્વરિ ॥ ૬-

સાધ્યાનાં નામસહિતં મન્ત્રં સંલિખ્ય સાધકઃ ।
એતયોર્યાદૃશં વૈરં તાદૃશં ચામુકયોર્ભવેત્ ॥ ૬-

વહ્નિજાયાવધિર્મન્ત્રઃ સર્વવિદ્વેષકારકઃ ।
મહાકાલી દેવતા ચ પૂજા તસ્યાઃ શુભપ્રદા ॥ ૬-

એવં સહસ્રમાનેન જપં કુર્યાચ્છુચિસ્મિતે ।
મારણં સવિશેષં ચ શૃણુષ્વૈકમનાઃ પ્રિયે ॥ ૬-

(પ્. ૭૮) નિહત્ય કૃષ્ણમાર્જારં મસ્તકં તત્ર તં નયેત્ ।
સિન્દૂરેણ સમાયુક્તં કુર્યાત્ સાધકસત્તમઃ ॥ ૬-

તજ્જિહ્વાયાં મહાદેવિ સાધ્યનામ લિખેચ્છિવે ।
સાધ્યનામ લિખિત્વા તુ કાલીમન્ત્રં જપેન્મુદા ॥ ૬-

નિજબીજેન ઘટિતમક્ષરં પ્રજપેત્ તતઃ ।
દશસાહસ્રજાપેન મારયેદરિમગ્રતઃ ॥ ૬-

શ્મશાનકાલિકાં તત્ર ચાવાહ્ય પૂજયેચ્છુભે ।
લૌહાલઙ્કારસંયુક્તં વસ્ત્રં દેવ્યૈ પ્રદાપયેત્ ॥ ૬-

દક્ષિણાસ્યો જપેદ્ મન્ત્રં તતઃ સિદ્ધો ભવેન્મનુઃ ।
અન્નં પક્ત્વા મહાદેવિ નિર્જને દાપયેત્ પ્રિયે ॥ ૬-

અર્ધરાત્રે બલિં દત્ત્વા ખનેદ્ વૈરિગૃહે યદિ ।
સપ્તાહમધ્યે દેવેશિ શત્રુર્યાતિ યમાલયમ્ ॥ ૬-

ઇતિ તે કથિતં દેવિ સારાત્ સારતરં મતમ્ ।
તવ સ્નેહાદ્વરારોહે પ્રકાશિતમિદં પુરઃ ॥ ૬-

શાન્તિકં શૃણુ સર્વજ્ઞે યેન જીવતિ સાધકઃ ।
ઉર્વશીં પ્રથમં નીત્વા યુગાન્તકારકં પરમ્ ॥ ૬-

સ્તનદ્વયેન સંયુક્તા ધૂમિની ત્રિતયં તતઃ ।
અસ્ય મન્ત્રસ્ય દેવેશિ સહસ્રાષ્ટપ્રમાણતઃ ॥ ૬-

જપં કુર્યાદ્ મહેશાનિ અન્નપૂર્ણા ચ દેવતા ।
પૂજયેદ્ વિવિધૈર્ભક્ષ્યૈર્નાનારસસમન્વિતૈઃ ॥ ૬-

ચર્વ્યં ચોષ્યં તથા લેહ્યં દ્રવ્યં દદ્યાન્મનોહરમ્ ।
દશાંશાદિપ્રમાણેન હોમાદીંશ્ચ સમાચરેત્ ॥ ૬-

પદ્મપુષ્પસ્ય હોમેન શાન્તિર્ભવતિ સુન્દરિ ।
મધુના તર્પયેદ્ દેવીમન્નપૂર્ણાં પરાં ગતિમ્ ॥ ૬-

(પ્. ૭૯) પ્રથમેઽહનિ દેવેશિ જલેન પૂરયેદ્ ઘટમ્ ।
તદ્ઘટે પૂજયેદ્ દેવીં પુજ્યાવાહ્ય સુરેશ્વરીમ્ ॥ ૬-

મન્ત્રેણાનેન દેવેશિ યદિ કુર્યાત્ પ્રયોગકમ્ ।
સર્વવ્યાધિર્વિનશ્યેત નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥ ૬-

રહસ્યં શૃણુ દેવેશિ [યેન પ્રત્યક્ષતાંવ્રજેત્ ઇતિ પાઠાન્તરમ્ ।]યેન
સત્ય(યુગં?પુરં)વ્રજેત્ ।
સાધનાદિ મહેશાનિ બહુધા કથિતં મયા ॥ ૬-

પુનઃ કેન પ્રકારેણ જ્યોતીરૂપાં વિલોકયેત્ ।
તન્મે શૃણુ વરારોહે કૃપયા પરમેશ્વરિ ॥ ૬-

શૃણુ સાધ્વિ મહાભાગે સર્વજ્ઞાનાન્તરસ્થિતમ્ ।
વૈષ્ણવે ગાણપત્યે ચ શૈવે વા શમ્ભવેઽપિ વા ॥ ૬-

યોગે સંન્યાસધર્મે વા કૌલો ધર્મઃ પ્રશસ્યતે ।
કુલીનધર્મમાશ્રિત્ય જપેદ્ રાત્રિન્દિવં શિવે ॥ ૬-

નદ્યાદૌ વિજને શૂન્યે ગેહે બિલ્વતલે તટે ।
લતાસંવેષ્ટિતસ્થાને શુદ્ધભાવેન તાં ભજેત્ ॥ ૬-

શ્મશાને નિર્જને વાપિ સદા તિષ્ઠતિ સુન્દરી ।
વિકારરહિતાશ્ચેત્ ત્વાં ભજન્તે સિદ્ધિકામિનઃ ॥ ૬-

તદા ત્વં સાધકાનાં ચ ભવિતા દૃષ્ટિગોચરા ।
સાધનં ચ પ્રવક્ષ્યામિ કથિતં યત્ તપોધને ॥ ૬-

યતિભાવેન વા દેવિ રાજભાવેન વા શિવે ।
અભેદદર્શી સંભૂય ત્વાં પ્રપશ્યતિ સાધકઃ ॥ ૬-

તીર્થપૂર્ણં નવઘટં કુજવારેઽષ્ટમી યદિ ।
નિધાય તત્ર વિધિવત્ પૂજાં કૃત્વા વિધાનતઃ ॥ ૬-

વિષિચ્ય વેદિકાં તત્ર તસ્યોપરિ શુભાસનમ્ ।
આસ્તીર્ય નિવસેત્ તત્ર જ્યોતિર્મન્ત્રપુરઃસરમ્ ॥ ૬-

(પ્. ૮૦) ફૂત્કારેણ ચતુર્દિક્ષુ તન્મન્ત્રમુચ્ચરન્ ધિયા ।
ધ્યાયેચ્ચ સતતં દેવિ તવ રૂપં પ્રયત્નતઃ ॥ ૬-

દ્વિભુજાં સુન્દરીં શ્યામાં નાનારત્નવિભૂષિતામ્ ।
રક્તવસ્ત્રાં સ્મિતમુખીં માતૃવત્ પરિપાલિનીમ્ ॥ ૬-

ભૈરવીં ઘોરરૂપાં ત્વાં તદા જાનાતિ ભૈરવિ ।
નાસારન્ધ્રોપરિ ધ્યાયેત્ તવ તેજઃ સ્વચક્ષુષા ॥ ૬-

કૂર્ચમધ્યેઽથવા પશ્યેત્ તવ જ્યોતિરનામયમ્ ।
ચન્દ્રકોટિપ્રભં શીતં રવિકોટિસમં ખરમ્ ॥ ૬-

ઉત્તુઙ્ગે ચ મહાકાલં સ્વપ્રકાશાચલં ગુરુમ્ ।
ધીરેણ ચેતસા ધાર્યં કાલે કાલે વિધાનતઃ ॥ ૬-

શૂન્યાલયે પ્રાઙ્ગણે વા વીથિકાપાલિકાસુ ચ ।
શૃઙ્ગાટ-હટ્ટ-શાલેષુ યથારુચિ કરોત્વિતિ ॥ ૬-

કિન્તુ દેવિ વિના હેતું ચેતઃ કસ્માત્ પ્રસીદતિ ।
અન્તઃશુદ્ધિર્મનઃશુદ્ધિર્હેતુશૂન્યા કથં ભવેત્ ॥ ૬-

નાચારે હરતિ પ્રીતિર્વિગીતે નાસ્તિ મે રુચિઃ ।
તતો હેતું સમાધાય સુગોપ્યં જપમાચરેત્ ॥ ૬-

સુરા હેતુઃ કારણં ચ પરમામૃતમેવ ચ ।
જ્ઞાનદા શુભદા તીર્થં મદિરા મોદિની સતી ॥ ૬-

શુણ્ડા પ્રબહુકુલ્યાઙ્ગા પાવની તારિણીતિ ચ ।
તવ નામાનિ ગોપ્યાનિ જાનીહિ કુલભૈરવિ ॥ ૬-

તત્ સ્વરૂપાં મદોન્મત્તાં મદિરાં શઙ્ખભૂષણામ્ ।
ધ્યાયેત્ પ્રતિમુખીં સ્મેરસ્વપ(સુદ)તીં શુભદાં શુભામ્ ॥ ૬-

ન ચ મે ત્વાપભાષેથા સદા શાન્તન ચેતસા ।
ભિક્ષુત્વં રાજતા વાપિ તવાશ્રયા યુગે યુગે ॥ ૬-

(પ્. ૮૧) હેતુશૂન્યા ક્રિયા નષ્ટા નાન્તઃશુદ્ધિર્નવા સુખમ્ ।
દેહં વ્યર્થં વિજાનીહિ દેવિ ત્વત્સાધનં વિના ॥ ૬-

સાધનં હિ વૃથા દેવિ હેતુવાદં તથા શૃણુ ।
ભૈરવૈર્હેતુપતિભિર્માર્ગૈઃ સેવ્યં ચ શઙ્કરિ ॥ ૬-

મિલિત્વા પર્વતેઽરણ્યે યો વૈ સંયમિતાત્મના ।
એકાકી નૈવ મદ્યાન્નં સ્ત્રીભિઃ (?) સ્તોત્રં સુવર્ણિતમ્ ॥ ૬-

પઞ્ચભિર્દશભિર્વાપિ જાપકસ્ય સુસંયુતમ્ ।
સમભાવે જપેદ્ દેવિ નિયતં દ્વિત્રિકૈઃ સહ ॥ ૬-

કિઞ્ચિદ્ધ્યાનેન તત્સર્વં ન દ્વિધા કિઞ્ચિદીરિતમ્ ।
સ્મૃત્વા તતં બ્રહ્મમયં ભ્રાન્તિરત્ર ન જાયતે ॥ ૬-

સ્વીકૃત્ય ત્વમપિ ધ્યાયેસ્તદા દ્રક્ષ્યસિ સુન્દરિ ।
એવં ધ્યાત્વા મહેશાનિ પ્રસન્નં યદિ મે મનઃ ॥ ૬-

શોધનં સંપ્રવક્ષ્યામિ જ્ઞાનાત્ સાર્વજ્ઞ્યદાયકમ્ ।
ઘટં પુરો નિધાયાદૌ ત્રિર્જપન્ મૂલમુચ્ચરેત્ ॥ ૬-

યોનિમુદ્રાં પ્રદર્શ્યાથ શુભમેનમુદીરયેત્ ।
નમસ્તે જ્ઞાનદે શુદ્ધે શુદ્ધિભાવવિનિશ્ચિતે ॥ ૬-

જ્યોતીરૂપે ધ્વાન્તહરે વરદેઽમૃતરૂપિણિ ।
અવિદ્યાન્તરસંસ્થાને મહાપાતકનાશિનિ ॥ ૬-

સર્વપુણ્યપ્રસવને સર્વદામૃતમાનસે ।
નમસ્તુભ્યં નમસ્તુભ્યં પ્રસીદ પરમેશ્વરિ ॥ ૬-

ઋદ્ધિં દેહિ મનઃ શુદ્ધિં(દેહિ)દુદ્રુવ(?)તે નમઃ ।
ચરાચરધૃતે પુણ્યે ધૃતિદે ધૃતિનાશિનિ ॥ ૬-

સુરાસુરનરૈઃ સેવ્યે વ્યામોહં હર મેઽનઘે ।
અરુણાક્ષિ વિશાલાક્ષિ વિલક્ષે સાક્ષિણિ સ્વયમ્ ॥ ૬-

(પ્. ૮૨) દિવ્યશઙ્ખપરીધાને સુલજ્જે પ્રીયતાં મયિ ।
તમઃસંચયનાશિન્યૈ શિવારૂપધૃતે પરે ॥ ૬-

નમસ્તે કુલધર્માયૈ કાલિકાયૈ હવે વલે ।
ઐં સ્ત્રીં હૂં હ્રીં દિવ્યરૂપે મહામાયે મહેશ્વરિ ॥ ૬-

હ્રીંકારાત્ સિદ્ધિમાપ્નોતિ બુદ્ધિં દેહિ યશસ્વિનિ ।
અમૃતત્વં પ્રયાહ્યત્ર નિધેહિ સિદ્ધિમુત્તમામ્ ॥ ૬-

અપારેઽસારસંસારે તારે કામદુઘેઽનઘે ।
સર્વદેવગણપ્રીતેઽપરિમેયગુણાશ્રયે ॥ ૬-

બ્રહ્માનન્દપરાનન્દે નમસ્તેઽસ્તુ પુનઃ પુનઃ ।
ચક્ષુર્ધ્વાન્તં મનોધ્વાન્તં છિન્ધિ દેવિ સુરેશ્વરિ ॥ ૬-

કુલાચારપ્રસન્ના ત્વં પુનીહિ બ્રહ્મવાદિનિ ।
સત્યાનન્દમયિ શ્રીદે કમલે શૂલધારિણિ ॥ ૬-

પૂતક્રતો વિશ્વસેવ્યે પ્રસૂતિમુનિમાનસે ।
નમો નિત્યં જયાયૈ તે પરાયૈ તે નમામ્યહમ્ ॥ ૬-

શુદ્ધાચારરતે ગોપ્યે પશૂનાં ગણકણ્ઠકે ।
યથા ધ્વાન્તાદ્વિમુચ્યેઽહં તથા કુરુ સુરાર્ચિતે ॥ ૬-

એવં સ્તુત્વા મહાદેવિ મૂલેનૈવ વિશોધયેત્ ।
ઓં એકમેવ પરં બ્રહ્મ સ્થૂલસૂક્ષ્મમયં ધ્રુવમ્ ॥
કચોદ્ભવાં બ્રહ્મહત્યાં તેન તે નાશયામ્યહમ્ ॥ ૬-

ઓં સૂર્યમણ્ડલસંભૂતે વરુણાલયસંભવે ।
અમાબીજમયે દેવિ શુક્રશાપાદ્વિમુચ્યતામ્ ॥ ૬-

ઓં વેદાનાં પ્રણવો બીજં બ્રહ્માનન્દમયં યદિ ।
તેન સત્યેન દેવેશિ બ્રહ્મહત્યાં વ્યપોહતુ ॥ ૬-

તતસ્તાં પુરતઃ કૃત્વા યથોક્તં જપમાચરેત્ ।
દિને દિને મહાદેવિ યદિ પૂજાં કરોતિ હિ ॥ ૬-

(પ્. ૮૩) અવશ્યમેવ તદ્રૂપં જાનીયાત્ સાધકોત્તમઃ ।
શવાનાં સાધનં દેવિ બહુધા કથિતં મયા ॥ ૬-

વીરભાવેન તદ્ દેવિ હેતુહીનં વૃથાગતમ્ ।
ઇદાનીં શવરૂપેણ ધ્યાયેત્ ત્વાં સતતં શિવે ॥ ૬-

તદા ક્રીડતિ(સિ) મૂર્ત્યા ચ શવોપરિ ત્રપાન્વિતા ।
તતો નિત્યાનુરાગેણ યદ્ભાવાય પ્રકલ્પસે ॥ ૬-

મહાનિશાયાં બ્રાહ્મ્યે વા મુહૂર્તે ધ્યાનતત્પરઃ ।
ત્વદ્રૂપં પરમાનન્દં તદા પશ્યતિ નિશ્ચિતમ્ ॥ ૬-

રાત્રિપૂજા-જપધ્યાનૈર્બહુશો હેતુભાવિતૈઃ ।
પ્રસન્ના ત્વં તદા દેવિ તતસ્તત્ર દૃઢા ભવેત્ ॥ ૬-

સતીં દૃષ્ટ્વા નમસ્કુર્યાત્ સ્પૃષ્ટ્વા તાં ચ શુચિર્ભવેત્ ।
પીત્વા ચ પરમાનન્દં લભતે પ્રાણનિર્વૃતિમ્ ॥ ૬-

મોદિનીપૂરિતઘટં બિલ્વશાખાદિશોભિતમ્ ।
નિધાય પુરતો મન્ત્રૈઃ પૂજાં કૃત્વા વિધાનતઃ ॥ ૬-

ધૂપૈર્દીપૈશ્ચ નૈવેદ્યૈર્બલિભિશ્ચૈવ શુદ્ધિભિઃ ।
દ્વાવિંશતિશતં નિત્યં જપ્તવ્યં વેદિકોપરિ ॥ ૬-

યથાશક્ત્યાથવા જપ્યં લક્ષમેકં સુસંયુતમ્ ।
તસ્માદુત્થાય વિધિવત્ તિલાજ્યૈઃ શ્રીફલૈર્હુનેત્ ॥ ૬-

તત્તયા સુરયા દેવિ તર્પયેચ્ચ વિધાનતઃ ।
સન્તુષ્ટે મણ્ડલે દેવિ સંતુષ્ટા સિદ્ધિદા તદા ॥ ૬-

નિર્વિઘ્નં જાયતે તત્ર નિઃશઙ્કં નિરુપદ્રવમ્ ।
નિઃશોકં નિર્વિકારં ચ પરં ચેતઃ પ્રસીદતિ ॥ ૬-

નૈવેદ્યં તુ નમસ્કુર્યાત્ ત્વદ્બુદ્ધ્યા સ્વીકરિષ્યતિ ।
ભ્રમબુદ્ધિર્ન કર્તવ્યા મનસાપિ કદાચન ॥ ૬-

(પ્. ૮૪) તન્નૈવેદ્યં ચેતસાપિ યદિ નિન્દતિ કશ્ચન ।
તદા તં ચર્વયેત્ કાલી નિર્મૂલં જાયતેઽથવા ॥ ૬-

તસ્માદ્ દૃષ્ટ્વા ચ શ્રુત્વા ચ ન ચ નિન્દાયતે ક્વચિત્ ।
નરમાર્જારમહિષ ચ્છાગલૈર્મેષકૈસ્તથા ॥ ૬-

કપોતકલવિઙ્કાદૈર્હંસમદ્ગુર-કુક્કુટૈઃ ।
શાલસજાલશકુલ-રોહિતાદિભિરણ્ડજૈઃ ॥ ૬-

બલિભિર્વિવિધૈશ્ચાન્યૈઃ ફલૈશ્ચ મધુરાપ્લુતૈઃ ।
સિક્તસંપક્વદગ્ધૈશ્ચ વિત્વચૈરિક્ષુયષ્ટિભિઃ ॥ ૬-

તારિણીં પુરતઃ કૃત્વા શુદ્ધચિત્તેન દેશિકઃ ।
સ્ત્રીણાં મનો ન હન્તવ્યં સ્ત્રિયશ્ચાસ્ય વિશેષતઃ ॥ ૬-

શક્તિરૂપા હિ ત્વદ્વ્ય(ક્તા?ક્તિઃ)યતઃ સર્વત્ર શોભને ।
પશુશક્તિઃ પક્ષિશક્તિર્નરશક્તિશ્ચ શોભને ॥ ૬-

વિગુણં પૂજિતા કર્મ સગુણં જાયતે સદા ।
તાસાં પૂજા વિધાનેન કર્તવ્યા ભક્તિતઃ શુભે ॥ ૬-

કૌલિનીં સુભગાં શક્તિં પુષ્પેણાપિ ન તાડયેત્ ।
યદિ શક્તિર્ભવેત્ તુષ્ટા તુષ્ટાં જાનીહિ તાં શિવે ॥ ૬-

નિત્યપૂજાવિધાનેન જપહોમપરાયણમ્ ।
કુલસઙ્ગં સમાશ્રિત્ય પુરશ્ચરણમાચરેત્ ॥ ૬-

ક્ષેમઙ્કરીં જમ્બુકીં ચ કાકોલં ગૃધ્રમુત્તમમ્ ।
દૃષ્ટ્વા ચૈષાં રુતં શ્રુત્વા પ્રણમેત્ મન્ત્રપૂર્વકમ્ ॥ ૬-

જપકાલે મહેશાનિ યદ્યેષાં શ્રૂયતે રવઃ ।
તદૈવ સિદ્ધિં જાનીહિ ન જપેત્ સ્તોત્રમાચરેત્ ॥ ૬-

બલિના મુણ્ડમાલાભિર્ગૃહં કૃત્વા જપં ચરેત્ ।
કૃશોદરિ મહાચણ્ડે મુક્તકેશિ બલિપ્રિયે ॥ ૬-

(પ્. ૮૫) કુલાચારપ્રસન્નાસ્યે નમસ્તે શઙ્કરપ્રિયે ।
દીપૈરુદ્દીપિતં કૃત્વા તન્મધ્યે નિવસન્ પુનઃ ॥ ૬-

પરમાનન્દચિત્તેન તદ્રૂપસ્ય જપં ચરેત્ ।
એકલક્ષેન જપ્તેન સાધયેત્ સિદ્ધિમુત્તમામ્ ॥ ૬-

રાત્રૌ જપં તથા પૂજાં રહસ્યામૃતસેવનમ્ ।
યદિ ન સ્યાત્ કુલાનન્દસાધકઃ કૌલિકઃ કથમ્ ॥ ૬-

બહુધા કથિતં દેવિ સત્યં જાનીહિ મદ્વચઃ ।
કુલામૃતં વિના દેવિ ચેતઃ કસ્માત્ પ્રસીદતિ ॥ ૬-

તતો દેવિ સમાદાય પૂજિતાં કુલપાવનીમ્ ।
અનન્યભાવમાશ્રિત્ય મમાત્મા સુપ્રસીદતિ ॥ ૬-

શ્રીદેવ્યુવાચ ।
કિમર્થં બહુધા દેવ મોદિનીસ્તુતિરીરિતા ।
તાં વિના નૈવ સિદ્ધિઃ સ્યાદિત્યેવં કથિતં કથમ્ ॥ ૬-

તન્મે બ્રૂહિ મહેશાન યેન તત્સાધનં સદા ।
ક્રિયતે શાન્તચિત્તેન તદ્રૂપં દૃશ્યતે મુદા ॥ ૬-

શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
શૃણુ દેવિ પરં ગુહ્યં કારણસ્ય ચ કારણમ્ ।
યેન જ્ઞાતેન શારીરં માનસં ચ મહેશ્વરિ ॥ ૬-

વિનશ્યતિ મહા(દેવિ?મોહો)દિવ્યં દેહં ચ લપ્સ્યતે ।
સર્વાગમાર્થસારં ચ સર્વયોગસ્ય માતરમ્ ॥ ૬-

શરીરં મલિનં વિદ્ધિ મનશ્ચઞ્ચલમેવ ચ ।
મલાપકર્ષણં નાસ્તિ કુતો ધ્યાનં મહેશ્વરિ ॥ ૬-

શરીરભાવા બહવઃ સુખદુઃખાત્મકાઃ શુભે ।
ચેતઃસંમીલનં કેન જ્ઞાયતાં તવ જન્તુષુ ॥ ૬-

(પ્. ૮૬) ભીતિલજ્જાજુઘુપ્સાદ્યા નિદ્રાતન્દ્રાભ્રમાદયઃ ।
અવિપાકો વિભ્રમશ્ચ શોકચિન્તાદિકાઃ પરે ॥ ૬-

ભવન્તિ વિવિધા ભાવા ભૂતાનાં દેહધારિણામ્ ।
દેહવ્યપાયે નયનં ભૂતાનાં દેહધારણે ॥ ૬-

તત્રૈવ મન એવાહમાત્મારામા સનાતની ।
અતસ્તુ તારિણીં દેવિ મમ તેજઃસ્વરૂપિણીમ્ ॥ ૬-

જાનીહિ ભક્તિસંયુક્તાં તામાશ્રય વિધાનતઃ ।
મલાપકર્ષિતે દેહે સમ્યગ્ દીપિતતેજસિ ॥ ૬-

ધ્યાનયોગે સ્થિરત્વં ચ બલિત્વં ચોપલભ્યતે ।
નાજીર્ણો દુર્બલો રોગી ભીરુશ્ચિન્તાપરિપ્લુતઃ ॥ ૬-

સુરાસંસેવનાદ્ દેવિ નૈતે દોષા ભવન્તિ હિ ।
અન્યે ચ બહવો દોષા નશ્યન્તિ મુક્તિયોગતઃ ॥ ૬-

શાપાશ્ચઞ્ચલચિત્તાનાં બ્રહ્માદીનામિહોદિતાઃ ।
મન્ત્રેણ તાં સમુદ્દિશ્ય મમ પૂજાપરો ભવ ॥ ૬-

ત્વત્સ્વરૂપાં મહાદેવિ તાં વિદ્ધિ સર્વદા પ્રિયે ।
તયા વિના મનો નિત્યં માલિન્યં ન પરિત્યજેત્ ॥ ૬-

પરિત્યક્તે તુ માલિન્યે મનો દેહં ચ રૂપભાક્ ।
અતઃ સુરાં સમાશ્રિત્ય સાધનં કુરુ યત્નતઃ ॥ ૬-

ઇદાનીં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ શાક્તાચારં વરાનને ।
યેન વિના ન સિદ્ધિઃ સ્યાત્ કલ્પકોટિશતૈરપિ ॥ ૬-

મધુ માંસં ચ મત્સ્યં ચ મૈથુનં મહિલા તથા ।
પઞ્ચમાનાં સમાકૃત્યા પઞ્ચમી ત્વત્ સ્વરૂપિણી ॥ ૬-

નત્વા સ્તુત્વા ચ તાં દેવીં પૂજયિત્વા સદા શુચિઃ ।
સુરા જની ચ શક્તિઃ સ્યાન્મમ રૂપસ્વરૂપિણી ॥ ૬-

(પ્. ૮૭) તાં સમાશ્રિત્ય સિદ્ધિઃ સ્યાન્નાત્ર કાર્યા વિચારણા ।
સુરાભાણ્ડં નમસ્કુર્યાત્ સ્ત્રિયં ચ રક્તવાસસમ્ ॥ ૬-

કપિલાં રોહિણીં ગઞ્જાં ગોષ્ઠં ગાં ચ પયસ્વિનીમ્ ।
કુલવૃક્ષફલૈઃ પૂજા નૈવેદ્યમામિષં રસમ્ ॥ ૬-

એકા ત્વં સર્વદેવાનાં સર્વદેવાત્મિકાપિ ચ ।
સર્વાનન્દમયઃ સાક્ષાત્ સર્વકામપરાયણઃ ॥ ૬-

ચતુષ્પથજપાસક્તઃ શુદ્ધઃ શ્માશાનિકઃ ક્વચિત્ ।
ભૂત્વૈવ ભાવયન્નાત્માનં તતઃ સ્યાચ્છક્તિપૂજકઃ ॥ ૬-

બ્રહ્માનન્દો બ્રહ્મરસઃ સુમનોઽસ્થિવિભૂષિતમ્ ।
સુરાસનં પ્રેતમાલા ધાર્યતે શક્તિદેવતૈઃ ॥ ૬-

આત્મભૂકુસુમૈઃ શુક્રૈર્બલિભિઃ પૂજનં નિશિ ।
પરબ્રહ્મરસાનન્દી કરોતિ શક્તિસેવકઃ ॥ ૬-

રાત્રિપૂજા વિશેષેણ કર્તવ્યા સાધકોત્તમૈઃ ।
બલિભિઃ પઞ્ચમીવર્ગૈરન્નૈર્વિવિધપિષ્ટકૈઃ ॥ ૬-

અશનૈસ્તુલિતૈઃ ક્લિન્નૈ રસકેન ચ સારિતૈઃ ।
પુષ્પૈર્ધૂપૈશ્ચ દીપૈશ્ચ નૈવેદ્યૈર્બલિભિસ્તથા ॥ ૬-

સાનન્દૈર્નૃત્યગીતાદ્યૈઃ શક્તિભિઃ સાધકૈઃ સહ ।
સંપૂજ્ય પર(મા?યા)ભક્ત્યા તર્પયેદ્વર્ગમાશ્રિતઃ ॥ ૬-

કુલીનાન્ કુલસંબન્ધાન્ વિજ્ઞાતાન્ દ્વૈતમાનસાન્ ।
મહાસત્ત્વાન્ દૃષ્ટપથાન્ મદેકભાવિનોઽપિ ચ ॥ ૬-

શક્તયઃ સર્વતઃ પૂજ્યા મદ્ભાવેન વિશેષતઃ ।
શક્તિશ્ચ કુસુમૈઃ પૂજ્યા સિન્દૂરૈર્ગન્ધચન્દનૈઃ ॥ ૬-

અથ માલ્યૈરલઙ્કારૈઃ કેવલં માતૃભાવતઃ ।
કુમારીપૂજનં નિત્યં શક્તિં વાન્યાં પ્રપૂજયેત્ ॥ ૬-

(પ્. ૮૮) એવં શક્તો યદા શક્તેઃ પૂજનં ભવમોચનમ્ ।
પરીવાદઃ પરાભૂતિર્હઠાદાકર્ષણં સ્ત્રિયાઃ ॥ ૬-

મનસાપિ ન કર્તવ્યં દેવિ સિદ્ધિં યદીચ્છ(સિ?તિ) ।
રાત્રૌ ચ ભ્રમણં દેવિ રાત્રૌ ચ શક્તિપૂજનમ્ ॥ ૬-

ન કરોતિ યદા લોકે સાધકઃ કૌલિકઃ કથમ્ ।
અનિન્દા સર્વભૂતાનાં સર્વત્રૈવ દયાન્વિતઃ ॥ ૬-

બલિં વિના મહાદેવ્યા હિંસા સર્વત્ર વર્જિતા ।
સદા સાનન્દમનસા મમ કામપરાયણઃ ॥ ૬-

ચતુષ્પથનમસ્કારી શ્મશાનચારિપૂજકઃ ।
અન્ધકારસમાસ્થાયી ગુહાસેવનતત્પરઃ ॥ ૬-

પરમામૃતપૂતાત્મા મમ પ્રીતિપરાયણઃ ।
શાલિગ્રામે બ્રાહ્મણે ચ નિન્દાં ચૈવ વિવર્જયેત્ ॥ ૬-

એષાં પૂજાં વિશેષેણ કરોતિ કારયત્યપિ ।
બ્રાહ્મણો બ્રહ્મભાવેન ક્ષત્રઃ ક્ષાત્રેણ શઙ્કરિ ॥ ૬-

વૈશ્યશ્ચ(શૂદ્ર?વૈશ્ય)ભાવેન પ્રસન્નો વિચરિષ્યતિ ।
દિવા હવિષ્યભોજી સ્યાત્ ન સ્પૃશેદન્યપૂરુષમ્ ॥ ૬-

રાત્રૌ સ્વીયગણૈર્યુક્તઃ પઞ્ચમીમાશ્રયેચ્છિવે ।
તવ પૂજાપરો ભૂત્વા શક્તિભિઃ સાધકૈઃ સહ ॥ ૬-

નૃત્યતે ગીયતે યદ્યત્ તત્ સ્તોત્રં પૂજનં તવ ।
વિના તીર્થાભિષેકેણ નાન્તઃ શુદ્ધ્યતિ ભૈરવિ ॥ ૬-

ન ભૂયો યાતિ શોકાંશ્ચ પરત્ર મોક્ષભાગ્ ભવેત્ ।
ન રૂપદર્શને દેવિ સંશયો નાસ્તિ કશ્ચન ॥ ૬-

ઇતિ પૂજાં મહેશાનિ કૃત્વા દેવીપુરં વસેત્ ।
અસ્યાઃ પરતરા દેવિ નાસ્તિ તન્ત્રે મહેશ્વરિ ॥ ૬-

(પ્. ૮૯) એષા પૂજા હિ દેવ્યાશ્ચ પૂજૈવ સુરવન્દિતે ।
સર્વધર્માન્ પરિત્યજ્ય પૂજામેતાં કરોતિ યઃ ॥ ૬-

સ યોગી ચ મહાત્મા ચ સંસારાત્ ત્રાયતે ક્ષણાત્ ।
અગમ્યાગમને પાપં નાસ્તિ તસ્ય વરાનને ॥ ૬-

યા કથા તવ દેવેશિ તવ સ્તોત્રં વરાનને ।
ઇતસ્તતો યદ્ગમનં પ્રદક્ષિણમુદાહૃતમ્ ॥ ૬-

તતઃ પરં મહાદેવિ ધર્માધર્મો ન જાયતે ।
અપ્રકાશ્યં મહેશાનિ તવ સ્નેહાત્ પ્રકાશિતમ્ ॥ ૬-

મદ્ભક્તેભ્યો મહેશાનિ પ્રકાશમુપદાય ચ ।
અભક્તેભ્યો ન દદ્યાદ્ધિ દત્ત્વા મૃત્યુમવાપ્નુયાત્ ॥ ૬-

ઇતિ તે કથિતં દેવ્યાસ્તર્પણં શૃણુ ભૈરવિ ।
વિદ્યાકામેન હોતવ્યં તિલાજ્યં મધુસંયુતમ્ ॥ ૬-

બિલ્વપત્રં ઘૃતાક્તં ચ કિંશુકં બકુલં તથા ।
બન્ધૂકપુષ્પહોમેન રાજા ચ દાસતામિયાત્ ॥ ૬-

સર્પિર્લવણહોમેન આકર્ષયતિ કામિની ।
કર્ણિકારસ્ય હોમેન સૌભાગ્યં લભતે નરઃ ॥ ૬-

કરવીરૈશ્ચ પુંનાગૈઃ પુષ્ટિમાપ્નોત્યસંશયમ્ ।
રાજવૃક્ષસ્ય હોમેન સર્વસંપત્તિમાન્ ભવેત્ ॥ ૬-

દુર્વાતિલાજ્યહોમેન દીર્ઘાયુષ્ટ્વમવાપ્નુયાત્ ।
સંપૂજ્ય મૂલમન્ત્રેણ બિલ્વપત્રૈર્ઘૃતાન્વિતૈઃ ॥ ૬-

સહસ્રં પ્રત્યહં હુત્વા પ્રાપ્નોતિ પરમાં ગતિમ્ ।
ઘૃતાક્તમાલતીપુષ્પહોમાદ્ દ્રુતકવિર્ભવેત્ ॥ ૬-

તર્પણસ્ય પ્રસઙ્ગેન હોમોઽયં કથિતઃ શિવે ।
મધુના તર્પણં કુર્યાત્ સર્વકામફલપ્રદમ્ ॥ ૬-

(પ્. ૯૦) મન્ત્રસિદ્ધ્યૈ મહેશાનિ મહાપાતકનાશનમ્ ।
કર્પૂરમિશ્રિતૈસ્તોયૈર્માસમાત્રં પ્રતર્પયેત્ ॥ ૬-

વશીકૃત્ય નૃપાન્ સર્વાન્ ભોગી સ્યાદ્ યાવદાયુષમ્ ।
ઘૃતૈઃ પૂર્ણયશઃ સિદ્ધ્યેદ્ દુગ્ધૈરારોગ્યમાપ્નુયાત્ ॥ ૬-

અગુરુમિશ્રિતં દેવિ સર્વકાલં સુખી ભવેત્ ।
નારિકેલોદકમિશ્રૈસ્તોયૈઃ સર્વાર્થમાપ્નુયાત્ ॥ ૬-

મરીચમિશ્રિતૈસ્તોયૈઃ સર્વાઞ્છત્રૂન્ વિનાશયેત્ ।
કેવલૈરુષ્ણતોયૈશ્ચ શત્રુમુચ્ચાટયેત્ ક્ષણાત્ ॥ ૬-

જ્વરાવિષ્ટો ભવેત્ તેન દુગ્ધસેકાત્ શમં ભવેત્ ।
હવિષ્યાશી મુક્તકેશો જપેદયુતમાચરેત્ ॥ ૬-

ગદ્યપદ્યમયી વાણી સભાયાં તસ્ય જાયતે ।
ઉચ્ચાટયતિ પિઙ્ગાક્ષી સંભાવયતિ કેકરા ॥ ૬-

વિદ્રાવયતિ મુક્તાસ્યા સંભ્રામયતિ ઘૂર્ણિતા ।
વિક્ષોભયતિ સંક્ષુબ્ધા સંતાપયતિ સન્નિભા ॥ ૬-

સંકોચયતિ સંરુદ્ધા વિપ્રરુદ્ધા પ્રબોધયેત્ ।
એતત્ સર્વં પ્રકર્તવ્યં ભાવનામાત્રચિન્તનમ્ ॥ ૬-

ઉચ્ચાટેષુ ચ સર્વેષુ ચાયુતં પ્રજપેત્ સુધીઃ ।
શતાભિજપ્તમાત્રેણ રોચનાતિલકં નરઃ ॥ ૬-

કૃત્વા પશ્યતિ યં મન્ત્રી તં કુર્યાદ્ દાસવત્ પ્રિયે ।
દન્તેનાનીયતે ચૂર્ણં કીલકં તેન કારયેત્ ॥ ૬-

યથા મધુઘૃતાક્તેન પદ્મિનીપત્રમાત્રકે ।
લિખેત્ સૂત્રાવલીમધ્યે મૂલમન્ત્રં વિદર્ભિતમ્ ॥ ૬-

તત્ કુણ્ડચતુરસ્રે ચ નિક્ષિપ્ય જુહુયાદપિ ।
સહસ્રં ક્ષીરનીરાક્તં પદ્માનાં લોહિતત્વિષામ્ ॥ ૬-

(પ્. ૯૧) મન્ત્રં શૃણુ વરારોહે યેન સિદ્ધ્યતિ નિશ્ચિતમ્ ।
ઓં પદ્મે પદ્મે મહાપદ્મે પદ્માવતિ માયે તથા ॥ ૬-

સ્વાહાન્તોઽયં મહામન્ત્રો નૈમિત્તિકફલપ્રદઃ ।
એવં યઃ કુરુતે કર્મ સદ્યો દ્રુતકવિર્ભવેત્ ॥ ૬-

ઉપચારવિશેષેણ રાજપત્નીં વશં નયેત્ ।
રમ્ભાજાતીબીજપૂરં સુગન્ધિપરિમિશ્રિતમ્ ॥ ૬-

મિશ્રીકૃત્ય બલિં દદ્યાદષ્ટમ્યાં ચ વિશેષતઃ ।
પ્રયોગબલિમન્ત્રોઽયં પ્રયોગાન્ સાધયેદ્ યદિ ॥ ૬-

અર્ધરાત્રે તતો નિત્યં બલિં દદ્યાત્ ચતુષ્પથે ।
પરસૈન્યગ્રહારિષ્ટ રોગકૃત્યાનિવારણમ્ ॥ ૬-

પ્રણવં પૂર્વમુચ્ચાર્ય ઉગ્રતારે તતઃ પરમ્ ।
વિકટદંષ્ટ્રે પરપક્ષં મોહય [ક્ષોભય ખ પાઠઃ ।] દ્વન્દ્વમુચ્ચરેત્ ॥ ૬-

ખાદય દ્વન્દ્વમુચ્ચાર્ય પચદ્વન્દ્વં વદેત્ પુનઃ ।
યે માં હિંસિતુમુદ્યતા યોગિનીચક્રૈસ્તાન્ હારય હૂં ફટ્ સ્વાહા ।
પરવિદ્યામાકર્ષય ૨ છેદય ૨ હન ૨ કપાલે ગૃહ્ણ ૨ સ્વાહા ।
અનેનૈવ ચ દેવેશિ બલિં દદ્યાદ્ મહેશ્વરિ ।
માયાબીજં સમુચ્ચાર્ય કાલિ કાલીતિ સુન્દરિ ॥ ૬-

વજ્રેશ્વરી પદં પશ્ચાલ્લોહદણ્ડાયૈ નમઃ પદમ્ ।
ઇતિ સંપૂજ્ય દેવેશિ શક્તિં સંપૂજયેત્ તતઃ ॥ ૬-

હૂ। વાગીશ્વરીબ્રહ્મભ્યાં નમઃ । હૂ। લક્ષ્મીનારાયણાભ્યાં ચ ।
તતો નમઃ પદં બ્રૂયાદ્ દેવિ ચણ્ડે મહેશ્વરિ ॥ ૬-

તતોમામહેશ્વરાભ્યાં નમ ઇત્યાદિનાર્ચયેત્ ।
પ્રણવં ચ તતઃ પશ્ચાત્ કાર્તિકેશ્વરાભ્યાં નમઃ ॥ ૬-

(પ્. ૯૨) ઇત્યને(ન?નૈવ)મન્ત્રેણ શક્તિં સંપૂજયેન્નરઃ ।
ઇતિ ખડ્ગં પ્રપૂજ્યૈવ વિશેષેણ પ્રપૂજયેત્ ॥ ૬-

ઓં ખડ્ગાય ખરનાશાય શક્તિકાર્યાર્થતત્પર ।
પશુચ્છેદસ્ત્વયા કાર્યઃ ખડ્ગનાથ નમોઽસ્તુ તે ॥ ૬-

અનેનૈવ તુ મન્ત્રેણ પ્રણમેત્ ખડ્ગમુત્તમમ્ ।
ગૃહીત્વા તામ્રપાત્રં ચ જલપૂર્ણમુદઙ્મુખઃ ॥ ૬-

હર્ષકામો મહાદેવ્યૈ પશોશ્ચ પ્રોક્ષણં ચરેત્ ।
પ્રોક્ષણં ચ પશોઃ કૃત્વા ચોત્સૃજેદ્ દેવતાધિયા ॥ ૬-

યથોક્તેન વિધાનેન તુભ્યમસ્તુ નિવેદનમ્ ।
છિન્ને ચ પતિતે વૃદ્ધિર્વામભાગે ચ નિન્દિતમ્ ॥ ૬-

દૈન્યં મધ્યે ચ પતિતં દેવે છેદં સ્મરેદ્ બુધઃ ।
તતઃ કુણ્ડાન્તિકે ગત્વા આહુતિર્દશપઞ્ચભિઃ ॥ ૬-

તેનૈવમુત્સૃજન્ દોષં બલિં લક્ષેત્ સલક્ષણમ્ ।
તતો રુધિરમાધાય વટુકાદીન્ સમર્ચયેત્ ॥ ૬-

નૈર્-ઋત્યાં ચ મહેશાનિ હૂ। વા। વટુકભૈરવમ્ ।
વાયવ્યે હૂં યાં યોગિનીભ્યો નમઃ ઇત્યાદિનાર્ચયેત્ ॥ ૬-

ઐશાન્યાં ચ મહેશાનિ હૂં ક્ષૌ। ક્ષેત્રપાલાય નમઃ ।
ઇત્યાદિના દેવિ(સમ્યક્)ગન્ધપુષ્પૈઃ સમર્ચયેત્ ॥ ૬-

આગ્નેયયાં હૂ। ગાં ગણેશાય નમ ઇત્યાદિનાર્ચયેત્ ।
ગન્ધપુષ્પૈઃ સમભ્યર્ચ્ય બલિદાનં સમાચરેત્ ।
ઇતિ તે કથિતો દેવિ બલિદાનસ્ય નિર્ણયઃ ॥ ૬-

ઇતિ શ્રીબૃહન્નીલતન્ત્રે ભૈરવભૈરવીસંવાદે (કુલપૂજા
શાક્તાચારાદિવિધિનિરૂપણં) ષષ્ઠઃ પટલઃ

અથ
સપ્તમઃ પટલઃ ।
શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
અથ વક્ષ્યે મહેશાનિ નિગ્રહોપાયમુત્તમમ્ ।
અવશ્યમેવ કર્તવ્યં પ્રયોગસાધનં તથા ॥ ૭-

મઙ્ગલે શનિવારે ચ શ્મશાનાઙ્ગારમાનયેત્ ।
કૃષ્ણવસ્ત્રેણ સંવેષ્ટ્ય બધ્નીયાદ્રક્તતન્તુના ॥ ૭-

શતાભિમન્ત્રિતં કૃત્વા નિઃક્ષિપેદ્ વૈરિવેશ્મનિ ।
સપ્તાહાભ્યન્તરે તેષામુચ્ચાટનમિદં ભવેત્ ॥ ૭-

નરાસ્થિ વિલિખેન્મન્ત્રં ક્ષારયુક્તહરિદ્રયા ।
સહસ્રં પરિજપ્યાથ નિશાયાં શનિવાસરે ॥ ૭-

નિક્ષિપ્યતે યસ્ય ગેહે તસ્ય મૃત્યુસ્ત્રિમાસતઃ ।
ક્ષેત્રે તુ શસ્યહાનિઃ સ્યાજ્જવહાનિસ્તુરઙ્ગમે ॥ ૭-

ધનહાનિર્ધનાગારે ગ્રામમધ્યે તુ તત્ક્ષયમ્ ।
(દ્વિ?દ્વે)ષે તુ વિલિખેદ્ મન્ત્રં પ્રેતકર્પટકે સુધીઃ ॥ ૭-

દ્વેષ્યદ્વેષકયોર્નામ્ના તસ્ય દ્વેષો મહાન્ ભવેત્ ।
મન્ત્રં શૃણુ વરારોહે પ્રયોગાર્હો ભવેદ્ યતઃ ॥ ૭-

અમુકં મારયેત્ યાદૌ મારયેતિ પદં તતઃ ।
સહસ્રં પરિસંજપ્ય મન્ત્રમેનં મહેશ્વરિ ॥ ૭-

દ્વેષમન્ત્રવિશેષં તુ શૃણુ ચૈકમનાઃ પ્રિયે ।
અમુકામુકયોર્દ્વેષં કુરુ કુર્વિત્યનન્તરમ્ ॥ ૭-

મન્ત્રમુચ્ચાર્ય દેવેશિ જપેદ્ દેવિ સહસ્રકમ્ ।
ઉચ્ચાટય પદદ્વન્દ્વં પિઙ્ગાક્ષિ તદનન્તરમ્ ॥ ૭-

(પ્. ૯૪) ફટ્ મન્ત્રં મન્ત્રમુચ્ચાર્ય સાધ્યસંજ્ઞાન્વિતં પુનઃ ।
દેશાદ્ દેશાન્તરં યાતિ રિપુઃ કાક ઇવાપરઃ ॥ ૭-

વહ્નિપુટે રિપોર્મન્ત્રં લિખિત્વા પત્રકેણ તુ ।
શ્મશાને મન્ત્રમુચ્ચાર્ય પુટીકૃત્ય વિદર્ભ્ય ચ ॥ ૭-

સહસ્રજન્મભિર્જપ્ત્વા વિદ્યા ન હિ ફલપ્રદા ।
સિદ્ધયશ્ચ વિનશ્યન્તિ દેવાનામપિ દુર્લભાઃ ॥ ૭-

માતૃચક્રેઽમૃતં લેખ્યં ભિન્નાઞ્જનપુટીકૃતમ્ ।
જલે નિઃક્ષિપ્ય મન્ત્રં તુ પુનર્નવ ઇતીરિતઃ ॥ ૭-

જન્મલુપ્તો મનુઃ સ્નિગ્ધો નવોદિતશશી યથા ।
ક્ષણે ક્ષણેઽપિ તેજસ્વી રિપુદૃષ્ટિગતોઽપિ ચ ॥ ૭-

અથ વક્ષ્યે મન્ત્રમેકં ધારયેત્ સર્વદા પ્રિયે ।
યોનિયુગ્મે લિખેન્મન્ત્રં મૂલં હેમશલાકયા ॥ ૭-

ક્લીબહીનાન્ દીર્ઘભિન્નાન્ ષટ્કોણે ચ લિખેત્ તતઃ ।
અષ્ટપત્રેષ્વષ્ટવર્ણાસ્તદ્વહિર્ભૂપુરદ્વયમ્ ॥ ૭-

અષ્ટવજ્ર ભૂપુરે ચ વિલિખેત્ સાધકોત્તમઃ ।
સ્વર્ણપત્રેઽથવા ભૂર્જે રૌપ્યે વાપ્યથ સુવ્રતે ॥ ૭-

વિલિખેદ્ હેમલેખન્યા ગન્ધાષ્ટકસમન્વિતમ્ ।
દૂર્વાકાણ્ડેન સંલિખ્ય કુશમૂલેન વા પુનઃ ॥ ૭-

વેષ્ટિતં પીતવસ્ત્રેણ યત્નેન પરિવેષ્ટયેત્ ।
બધ્નીયાત્ પીતવસ્ત્રેણ શિશૂનાં કણ્ઠભૂષણમ્ ॥ ૭-

સ્ત્રીણાં વામભુજે ચૈવમન્યેષાં દક્ષિણે ભુજે ।
વન્ધ્યા તુ લભતે પુત્રં નિર્ધનો ધનવાન્ ભવેત્ ॥ ૭-

ઇયં રક્ષા પુરા બદ્ધા જ્ઞાનાર્થં ગૌતમાદિભિઃ ।
કીર્ત્યર્થં પાર્થિવૈશ્ચાન્યૈઃ સંગ્રામે જયકાઙ્ક્ષિભિઃ ॥ ૭-

(પ્. ૯૫) વાગ્ભવં કુલદેવી ચ તારકં વાગ્ભવં તથા ।
હૃલ્લેખાસ્ત્રમનુશ્ચૈવ વહ્નિજાયાવધિર્મનુઃ ॥ ૭-

અષ્ટાક્ષરો મનુઃ પ્રોક્તો મન્ત્રાણાં સાર ઈરિતઃ ।
કાલિકામન્ત્રતન્ત્રોક્તાન્ પ્રયોગાનેવ ચાચરેત્ ॥ ૭-

કાલિકાતન્ત્રમન્ત્રોક્તાન્ પ્રયોગાનિહ ચાચરેત્ ।
યથા કાલી તથા નીલા ભેદો નાસ્તિ મહેશ્વરિ ॥ ૭-

અવિશેષેણ કર્તવ્યં સત્યં ચ કથિતં મયા ।
અન્યચ્છૃણુ વરારોહે વશીકરણમુત્તમમ્ ॥ ૭-

યત્કૃતે સાધકો વીરો ધન્યો ભવતિ નિશ્ચિતમ્ ।
પુષ્યાર્કે ચ મહાદેવિ વીરમૂલં સમાનયેત્ ॥ ૭-

શોધિતં પઞ્ચગવ્યેન શોષયેદ્ ભાસ્કરદ્યુતૌ ।
ચૂર્ણયેદ્ મેષશૃઙ્ગેણ સમાદાય ચ તં શિવે ॥ ૭-

યન્ત્રં સંલિખ્ય દેવેશિ માતૃકાખ્યં સુશોભનમ્ ।
મન્ત્રં શૃણુ વરારોહે ધ્યાનાત્ સાર્વજ્ઞ્યદાયકમ્ ॥ ૭-

વ્યોમેન્દ્વૌરસનાર્ણકર્ણિકમચાં દ્વન્દ્વૈઃ સ્ફુરત્કેસરં
વર્ગોલ્લાસિવસુચ્છદં વસુમતીગેહેન સંવેષ્ટિતમ્ ।
આશાસ્વસ્ત્રિષુ લાન્તટાન્તસહિતં ક્ષોણીપુરેણાવૃતં
યન્ત્રં નીલતનોઃ પરં નિગદિતં સર્વાર્થસિદ્ધિપ્રદમ્ ॥ ૭-

તેન ચૂર્ણેન દેવેશિ યન્ત્રં સંલિખ્ય યત્નતઃ ।
મૃત્પાત્રે ચ સમાલિખ્ય સ્થાપયેત્ કુમ્ભકોપરિ ॥ ૭-

તિલપૂર્ણં ઘટં તેન સ્થાપયેત્ સુરવન્દિતે ।
પટ્ટવસ્ત્રેણ ચામુણ્ડાં પૂજયેચ્છાર્કરોદકૈઃ ॥ ૭-

તન્મન્ત્રં પરમેશાનિ જપ્ત્વા વશયેજ્જગત્ ત્રયમ્ ।
કપર્દિનં સમુદ્ધૃત્ય કલહં તદ્ દ્વિતીયકમ્ ॥ ૭-

(પ્. ૯૬) ખડ્ગેતિ પરમેશાનિ ચામુણ્ડે ચ તતઃ પરમ્ ।
જયશબ્દં સમુચ્ચાર્ય વશમાનય ઠદ્વયમ્ ॥ ૭-

અનેન મન્ત્રરાજેન કુર્યાત્ પૌષ્ટિકમુત્તમમ્ ।
ભક્ષં ભોજ્યં મહાદેવ્યૈ દદ્યાત્ સુરગણાર્ચિતે ॥ ૭-

રક્તાસને ચોપવિશ્ય સહસ્રાષ્ટૌ જેપેન્મુદા ।
દશાંશાદિપ્રમાણેન હોમાદીંશ્ચ સમાચરેત્ ॥ ૭-

જાપે સમાપ્તે દેવેશિ દદ્યાદ્ રજતદક્ષિણામ્ ।
પલં વાપિ તદર્ધં વા તદર્ધં વાપિ શક્તિતઃ ॥ ૭-

પ્રવાલમાલયા દેવિ જપં કુર્યાચ્છુચિસ્મિતે ।
ઉષ્ણીષં લોહિતં પ્રોક્તમુત્તરીયં તથા પ્રિયે ॥ ૭-

રક્તવસ્ત્રં પરીધાય જપેત્ તદ્ ગતમાનસઃ ।
કવિત્વં જાયતે સુભ્રુ! મન્ત્રસ્યાસ્ય પ્રસાદતઃ ॥ ૭-

કવિતા વશમાયાતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ।
ઇદાનીં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ કવિતાકારકં પરમ્ ॥ ૭-

પ્રયોગં સર્વસંગોપ્યં તવ સ્નેહાત્ પ્રકાશ્યતે ।
નટીં ચણ્ડા(લીનં?લિનીં)ચૈવ યોગિનં સર્વમોહનમ્ ॥ ૭-

બીજત્રયં જપેદ્રાત્રૌ મધ્યરાત્રૌ રવેર્દિને ।
અષ્ટાધિકસહસ્રેણ પ્રમાણેન જપં ચરેત્ ॥ ૭-

શતાભિમન્ત્રિતં કૃત્વા પિબેચ્ચ જલમુત્તમમ્ ।
સપ્તદિનપ્રયોગેણ કવિતા ચિત્તમોદિની ॥ ૭-

જાયતે નાત્ર સન્દેહઃ સત્યં સુરગણાર્ચિતે ।
પાણિના દક્ષિણેનૈવ મધુલાજાન્ સમાનયેત્ ॥ ૭-

પ્રાગેવ નાડીચ્છેદાદ્ બાલં સંસ્કુર્યાચ્ચ સાધકઃ ।
કવિત્વં જાયતે તેના દ્વિતીયં સુરવન્દિતે ॥ ૭-

(પ્. ૯૭) જિહ્વાં સંમાર્જ્ય દેવેશિ લિખેદ્ હેમશલાકયા ।
દૂર્વયા વા મહાદેવિ જિહ્વોષ્ઠયોઃ સમાલિખેત્ ॥ ૭-

પઙ્ક્તિદ્વયેન સંલિખ્ય કુર્યાચ્ચ બાલસંસ્ક્રિયામ્ ।
એકાદશાહે દેવેશિ દ્વાદશાહેઽથ વા પુનઃ ॥ ૭-

વર્ણજાત્યાદિભેદેન માસાન્તં સંભવિષ્યતિ ।
યથાશક્ત્યુપચારેણ દેવતાં પૂજયેત્ પુરઃ ॥ ૭-

સંપૂજ્ય દેવતાં ભક્ત્યા લિખેન્મન્ત્રં મહેશ્વરિ ।
યદા પિતા ન દેશસ્થઃ પિતૃવ્યો માતુલોઽપિ વા ॥ ૭-

લિખિત્વા પરમેશાનિ કુર્યાચ્ચ બાલસંસ્ક્રિયામ્ ।
મૂલમન્ત્રં લિખેદ્ મન્ત્રી યસ્યોષ્ઠે શ્વેતદૂર્વયા ॥ ૭-

વાક્યોચ્ચારરતો બાલો વાગ્મી દ્રુતકવિર્ભવેત્ ।
જન્મસંસ્કારકં નામ પુત્રે જાતે પ્રશસ્યતે ॥ ૭-

જિહ્વાયાં તુ લિખેદ્ મન્ત્રં યજ્ઞદારુ કુશેન વા ।
વારત્રયં સુસંમાર્જ્ય દક્ષિણેનૈવ પાણિના ॥ ૭-

મન્ત્રમુચ્ચાર્ય પ્રત્યેકં પઙ્ક્તિં કુર્યાત્ સુશોભનામ્ ।
આદૌ સંસ્કારઃ કર્તવ્યસ્તદન્તે ચ લિખેન્મનુમ્ ॥ ૭-

ગન્ધચન્દનપુષ્પૈશ્ચ પૂજયેત્ તારિણીં શિવામ્ ।
ઉત્તરાભિમુખો ભૂત્વા સ્થાપયેત્ પીઠમુત્તમમ્ ॥ ૭-

પૂજયેત્ તારિણીં દેવીં નાનાભક્ષ્યૈઃ સુશોભનૈઃ ।
ષોડશૈરુપચારૈશ્ચ પૂજયેદ્ ભક્તિભાવતઃ ॥ ૭-

ધૂપં દદ્યાદ્ ગુગ્ગુલુના સર્વકર્મફલપ્રદમ્ ।
નારિકેલં તથા રમ્ભાં બદરં બકુલં તથા ॥ ૭-

બીજપૂરં કર્ણિકારં શર્કરાં ગન્ધસંયુતામ્ ।
મધૂદકં કલાયં ચ સિદ્ધાન્નં પાયસપ્લુતમ્ ॥ ૭-

(પ્. ૯૮) માંસં મત્સ્યં પિષ્ટકં ચ દદ્યાદતિપ્રિયં મહત્ ।
કવિર્વાગ્મી ભવેત્ પુત્રઃ સર્વકર્મપ્રકારકઃ ॥ ૭-

જિતેન્દ્રિયઃ સત્યવાદી ધાર્મિકો જાયતે મહાન્ ।
પિતા ચૈવ પિતુર્ભ્રાતા માતુર્ભ્રાતા પુનસ્તથા ॥ ૭-

લિખેદ્ મન્ત્રં મહેશાનિ નાન્યઃ સુરગણાર્ચિતે ।
ભ્રાતા વાપિ લિખેદ્ મન્ત્રં સર્વકામફલપ્રદમ્ ॥ ૭-

માતુઃ ક્રોડે સમાદાય વસ્ત્રેણાસ્તીર્ય યન્તતઃ ।
શાન્તિં કુર્યાદ્ બાલકસ્ય બ્રાહ્મણૈઃ [સાધકૈઃ ખ પાઠઃ ।] સહ
સંયુતઃ ॥ ૭-

ઇમં પુત્રં કામયત કામજાનામિહૈવ તુ ।
દેવેભ્યશ્ચ મહેશાનિ પુષ્ણાતિ પદમન્તરમ્ ॥ ૭-

શિવશાન્તિસ્તારાયૈ કેસરેભ્યસ્તારાયૈ શિવાય શિવયશસે ।
મન્ત્રસ્ય લેખનાન્તે તુ શાન્તિં કુર્યાદ્ મહેશ્વરિ ।
ઇત્યેતદ્ મત્સ્યસૂક્તે ચ કથિતં વિસ્તરેણ તુ ॥ ૭-

તન્માતુર્વામકર્ણે તુ શાન્તિસ્તોત્રં પઠેન્મુદા ।
માતર્દેવિ નમસ્તેઽસ્તુ બ્રહ્મરૂપધરેઽનઘે ॥
કૃપયા હર વિઘ્નં મે સર્વસિદ્ધિં [મન્ત્ર ખ પાઠઃ ।] પ્રયચ્છ મે ॥ ૭-

માહેશિ વરદે દેવિ પરમાનન્દરૂપિણિ ।
કૃપયા હર મે વિઘ્નં સર્વસિદ્ધિં પ્રયચ્છ મે ॥ ૭-

કૌમારિ સર્વવિદ્યેશે કૌમારક્રીડને પરે ।
કૃપયા હર મે વિઘ્નં સર્વસિદ્ધિં પ્રયચ્છે મે ॥ ૭-

વિષ્ણુરૂપધરે દેવિ વિનતાસુતવાહિનિ ।
કૃપયા હર વિઘ્નં મે મન્ત્રસિદ્ધિં પ્રયચ્છ મે ॥ ૭-

વારાહિ વરદે દેવિ દંષ્ટ્રોદ્ ધૃતવસુન્ધરે ।
કૃપયા હર મે વિઘ્નં સર્વસિદ્ધિં પ્રયચ્છ મે ॥ ૭-

(પ્. ૯૯) શક્રરૂપધરે દેવિ શક્રાદિસુરપૂજિતે ।
કૃપયા હર મે વિઘ્નં સર્વસિદ્ધિં પ્રયચ્છ મે ॥ ૭-

ચામુણ્ડે મુણ્ડમાલાસૃક્ચર્ચિતે વિઘ્નનાશિનિ ।
કૃપયા હર મે વિઘ્નં સર્વસિદ્ધિં પ્રયચ્છ મે ॥ ૭-

મહાલક્ષ્મિ મહોત્સાહે શોકસંતાપહારિણિ ।
કૃપયા હર મે વિઘ્નં સર્વસિદ્ધિં પ્રયચ્છ મે ॥ ૭-

મિતિમાતૃમયે દેવિ મિતિમાતૃબહિષ્કૃતે ।
એકે બહુતરે [વિધે ખ પાઠઃ ।] દેવિ વિશ્વરૂપે નમોઽસ્તુ તે ॥ ૭-

ઇદં સ્તોત્રં પઠેદ્ યસ્તુ કર્મારમ્ભે મહેશ્વરિ ।
વિદગ્ધાં વા સમાલોક્ય તસ્ય વિઘ્નો ન જાયતે ॥ ૭-

કુલીનસ્ય દ્વારદેવાઃ કથિતાસ્તવ સુન્દરિ ।
દીક્ષાકાલે નિત્યપૂજાસમયે નાર્ચયેદ્ યદિ ॥ ૭-

તસ્ય પૂજાફલં દેવિ નીયતે યક્ષરાક્ષસૈઃ ।
શતવર્ષજપાદ્ દેવિ ન સિદ્ધિર્જાયતે પ્રિયે ॥ ૭-

મહાપદિ સમુત્પાતે પઠેત્ સ્તોત્રં ગણેશ્વરિ ।
આપદશ્ચ પલાયન્તે સંશયો નાસ્તિ કશ્ચન ॥ ૭-

વિદ્યાકામેન દેવેશિ શતકૃત્વઃ પઠેત્ સ્તવમ્ ।
ઇતિ તે કથિતં માતુઃ સ્તોત્રં કણ્ઠવિભૂષણમ્ ॥ ૭-

મદ્ભક્તેભ્યો મહેશાનિ પ્રકાશમુપપાદય ।
અપ્રકાશ્યમિદં સ્તોત્રં ન દેયં યસ્ય કસ્યચિત્ ॥ ૭-

દાતવ્યં હિ સદા તસ્મૈ ભક્તિશ્રદ્ધાન્વિતોઽપિ યઃ ।
સત્કુલીનાય શાન્તાય ઋજવે દમ્ભવર્જિને ॥ ૭-

દદ્યાત્ સ્તોત્રં મહેશાનિ નાન્યથા ફલભાગ્ ભવેત્ ।
અષ્ટાદશપુરાણેષુ વેદવ્યાસેન કીર્તિતમ્ ॥ ૭-

(પ્. ૧૦૦) શ્રીદેવ્યુવાચ ।
દેવદેવ મહાદેવ સ્થિતિસંહારકારક ।
પ્રશ્નમેકં કરોમ્યત્ર સકાશાત્ તવ સુવ્રત ॥ ૭-

કૈતવં ચ પરિત્યજ્ય તત્ કથ્યં ભવનાશન ।
મહાચીનક્રમં દેવ કથિતં ન પ્રકાશિતમ્ ।
કથયસ્વ તદિદાનીં યદિ સ્નેહોઽસ્તિ માં પ્રતિ ॥ ૭-

શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
મહાચીનક્રમં દેવિ સર્વતન્ત્રેષુ ગોપિતમ્ ।
યત્ કૃત્વા સાધકાઃ સર્વે શિવત્વં યાન્તિ તત્ક્ષણાત્ ॥ ૭-

ન વક્તવ્યં મહેશાનિ ભુવનત્રિતયે શિવે ।
શુદ્ધભાવેન દેવેશિ વક્તવ્યં તવ ગોચરે ॥ ૭-

નાન્યોઽસ્તિ મે પ્રિયઃ કોઽપિ ત્વદન્યઃ સુરવન્દિતે ।
ઇદાનીં પરમેશાનિ નિધારય મનઃ શિવે ॥ ૭-

મહાચીનક્રમં દેવિ કથિતવ્યં વરાનને ।
અહં દેહો મહેશાનિ દેહી ત્વં સર્વરૂપદૃક્ ॥ ૭-

મીનો યથા મહાદેવિ પયસિ પ્રહૃતો યથા ।
સદાત્મા ત્વં મહેશાનિ અકથ્યં નાસ્તિ સુન્દરિ ॥ ૭-

કેચિદ્ દેવા નરા કેચિદ્ દાનવા યક્ષરાક્ષસાઃ ।
નાગલોકાઃ કિન્નરાશ્ચ ગન્ધર્વાપ્સરસાં ગણાઃ ॥ ૭-

યે વા પશુમૃગાઃ પક્ષા યે કેચિજ્જગતીગતાઃ ।
એતે જડતરાઃ સર્વે પરસ્પરખલાત્મકાઃ ॥ ૭-

કુકર્મનિરતાઃ સર્વે કુમાર્ગદર્શનોત્સુકાઃ ।
એતેષાં બ્રહ્મ [કોઽપિ ખ પાઠઃ ।] વિજ્ઞાનમાનન્દં બ્રહ્મ ચિત્સુખમ્ ॥ ૭-

ન જાનાતિ મહેશાનિ તત્ કથં કથયામિ તે ।
નિત્યમુક્તસ્વભાવોઽયં તદર્થમિદમીરિતમ્ ॥ ૭-

(પ્. ૧૦૧) ક્ષમસ્વ યદિ ચાર્વઙ્ગિ ન વક્તવ્યં મહેશ્વરિ ।
શ્રીદેવ્યુવાચ ।
નમસ્તે શિવરૂપાય નમસ્તે ગુરુરૂપિણે ॥ ૭-

નમસ્તે વરદ સ્વામિન્ કરુણાનિધયે નમઃ ।
અન્યદેવરતા યે ચ સર્વે ત્વત્ પદકાઙ્ક્ષિણઃ ॥ ૭-

તેષામેવાધિકફલં મદ્ભક્તાનાં વ્યવસ્થિતમ્ ।
સિંહવ્યાઘ્રાદયો યે ચ યે ચ વિઘ્નાનુસારિણઃ [કારિણઃ ખ પાઠઃ ।] ॥ ૭-

વિકારાશ્ચ તથા સર્પાસ્તથાન્યે દુષ્ટજન્તવઃ ।
તે સર્વે વિલયં યાન્તિ પતઙ્ગા ઇવ પાવકે ॥ ૭-

દેહં [ગેહે ખ પાઠઃ ।] દીપશિખાકારં દૃશ્યતે દુષ્ટજન્તુભિઃ ।
કેવલં પ્રેમભાવેન ત્વયૈવ વિભુણા પ્રભો ॥ ૭-

કિં વા શવમયો ભૂત્વા આસને પઞ્ચદેવતાઃ ।
પૃથિવી જલતાં યાતિ જલં તેજોમયં ભવેત્ ॥ ૭-

તેજો વાયું તથા વાયુરાકાશં તત્પ્રકાશકમ્ ।
દાનવા રાક્ષસાઃ સર્વે યે ચાન્યે (દાનવા?દેવતા)ગણાઃ ॥ ૭-

રાજાનશ્ચ તથા ચાન્યે સર્વે ત્વત્પાદવર્તિનઃ ।
આજ્ઞાં ભજન્તિ ગન્ધર્વાઃ કિં પુનર્નરકીટકાઃ [કિન્નરાઃ ખ પાઠઃ ।] ॥
૭-

યત્ર યત્ર ભવેદ્ વાઞ્છા તત્ તત્ સિદ્ધિઃ કરે સ્થિતા ।
સદાનુગામિની વાણી ભજતે તં સુનિશ્ચિતમ્ ॥ ૭-

દ્વિધાભાવં પરિત્યજ્ય કિમન્યદ્ બહુભાષિતૈઃ ।
મોક્ષાર્થી લભતે મોક્ષં ધનાર્થી ધનમાપ્નુયાત્ ॥ ૭-

અન્તે તુ જાયતે ગૌરીલોકે શિવ ઇવાપરઃ ।
સિદ્ધા ભવન્તિ યદ્ભક્તાઃ કથયસ્વ મમાગ્રતઃ ॥ ૭-

(પ્. ૧૦૨) શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
ન વક્તવ્યમભક્તાય પરભક્તાય પાપિને ।
મહાચીનક્રમં દેવિ વિવિધં કથિતં શિવે ॥ ૭-

સ્નાનાદિ માનસં શૌચં માનસઃ પ્રવરો જપઃ ।
પૂજનં માનસં દિવ્યં માનસં કલ્પનાદિકમ્ ॥ ૭-

સર્વ એવ શુભઃ કાલો નાશુભો વર્તતે ક્વચિત્ ।
ન વિશેષો દિવા રાત્રૌ ન સન્ધ્યાયાં મહાનિશિ ॥ ૭-

વસ્ત્રાસનસ્થાનગે(હે?હ)દેહસ્પર્શાદિ વારિણઃ ।
શુદ્ધિં નચાચરેદત્ર નિર્વિકલ્પં મનશ્ચરેત્ ॥ ૭-

નાત્ર શુદ્ધ્યાદ્યપેક્ષાસ્તિ ન ચામેધ્યાદિદૂષણમ્ ।
ય એવં ચિન્તયેદ્ મન્ત્રી સર્વકામફલપ્રદમ્ ॥ ૭-

ગદ્યપદ્યમયી વાણી સભાયાં તસ્ય જાયતે ।
તસ્ય દર્શનમાત્રેણ વાદિનો નિષ્પ્રભા મતાઃ ॥ ૭-

રાજાનોઽપિ ચ દાસત્વં ભજન્તે કિં પરે જનાઃ ।
સર્વદા પૂજયેદ્ દેવીમસ્નાતઃ કૃતભોજનઃ ॥ ૭-

મહાનિશ્યશુચૌ દેશે બલિં મન્ત્રેણ દાપયેત્ ।
સ્ત્રીનિન્દાં ચ ન કુર્વીત તાસાં પ્રેમ વિવર્દ્ધયેત્ ॥ ૭-

અત્યુત્કટાપરાધેઽપિ ન તસ્યા દ્વેષમાચરેત્ ।
સ્ત્રીદ્વેષો નૈવ કર્તવ્યો વિશેષાત્ પૂજયેત્ સ્ત્રિયઃ ॥ ૭-

જપસ્થાને મહાશઙ્ખં નિવેશ્યોર્ધ્વં જપં ચરેત્ ।
સ્ત્રિયં ગચ્છન્ સ્પૃશન્ પશ્યન્ યત્ર કુત્રાપિ દેશિકઃ ॥ ૭-

ભક્ષંસ્તામ્બૂલમન્યાંશ્ચ ભ(ક્ષ?ક્ષ્ય)દ્રવ્યં યથારુચિ ।
માંસમત્સ્યદધિક્ષૌદ્રભ(ક્ષ?ક્ષ્ય)દ્રવ્યં યથારુચિ ॥ ૭-

ભુક્તાન્નશેષભ(ક્ષા?ક્ષ્યા)ણિ ભુક્ત્વા સર્વં જપં ચરેત્ ।
દિક્કાલનિયમો નાસ્તિ સ્થિત્યાદિનિયમો ન ચ ॥ ૭-

(પ્. ૧૦૩) ન જપે કાલનિયમો નાર્ચાદિષુ બલિષ્વપિ ।
સ્વેચ્છાનિયમ ઉક્તોઽત્ર મહામન્ત્રસ્ય સાધને ॥ ૭-

નાધર્મો વિદ્યતે સુભ્રુ કિઞ્ચિદ્ ધર્મો મહાન્ ભવેત્ ।
સ્વેચ્છાચારસ્થિતો દેવિ પ્રચરેદ્ હૃષ્ટમાનસઃ ॥ ૭-

(કૃતાર્થં?કાર્તાર્થ્યં)મન્યમાનસ્તુ સંતુષ્ટો જિતમાનસઃ ।
જપં કૃત્વા વિશેષેણ સ્ત્રિયા ચ જપમાચરેત્ ॥ ૭-

આસનં શૃણુ દેવેશિ પ્રાક્ સિદ્ધ્યેજ્જપમુત્તમમ્ ।
પીઠાનામુત્તમં પીઠં જપાત્ સાર્વજ્ઞ્યદાયકમ્ ॥ ૭-

યોનિપીઠે નિવેશ્યૈવ શ્રોણ્યાં કમલલોચને ।
યોન્યાં સંક્ષિપ્તલિઙ્ગસ્તુ જપેત્ તદ્ગતમાનસઃ ॥ ૭-

સહસ્રં પ્રત્યહં જપ્ત્વા કન્દર્પસદૃશઃ પુમાન્ ।
જાયતે નાત્ર સંદેહઃ સત્યં સુરગણાર્ચિતે ॥ ૭-

ચીનાચારવિશેષં હિ કથિતં પરમેશ્વરિ ।
તારાકલ્પે મહેશાનિ વિસ્તરેણ પ્રકાશિતમ્ ॥ ૭-

અત્ર ચૈવ મહેશાનિ વિશેષઃ કથિતો મયા ।
યોનિકુન્તલમાદાય ગૃહ્ણીયાદન્તરીયકમ્ ॥ ૭-

એવં વત્સરપર્યન્તં જપેત્ તદ્ગતમાનસઃ ।
નીલાસરસ્વતી કાલી ચાન્નપૂર્ણા ચ ભૈરવી ॥ ૭-

સાધકાય પ્રહૃષ્ટાય પ્રસીદતિ ન સંશયઃ ।
સાધકોઽપિ મહાદેવિ વત્સરાત્ તાં પ્રપશ્યતિ ॥ ૭-

ઇહ તે સંશયો નાસ્તિ સત્યં સત્યં મહેશ્વરિ ।
અતિસ્નેહાત્ સુરશ્રેષ્ઠે પ્રકાશિતમિદં તવ ॥ ૭-

રહસ્યં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ યેન સિદ્ધ્યતિ સુન્દરિ ।
રજસ્વલાં સ્ત્રિયં વીક્ષ્ય સહસ્રં પ્રજપેદ્ યદિ ॥ ૭-

(પ્. ૧૦૪) તદૈવ મન્ત્રસિદ્ધિઃ સ્યાન્નાત્ર કાર્યા વિચારણા ।
દિનૈઃ ષોડશભિર્દેવિ સિદ્ધિમાપ્નોતિ સાધકઃ ॥ ૭-

પર્વતે હસ્તમારોપ્ય નિર્ભયો યતમાનસઃ ।
કવિતાં લભતે સોઽપિ અમૃતત્વં ચ ગચ્છતિ ॥ ૭-

નીલપદ્મં તથા બિમ્બં ખઞ્જનં શિખરં તથા ।
ચામરં રવિબિમ્બં ચ તિલપુષ્પં સરોવરમ્ [સરોરુહમ્ ખ પાઠઃ ।] ॥ ૭-

ત્રિસૂત્રં [ત્રિશૂલં ખ પાઠઃ ।] વીક્ષ્ય જપ્ત્વા તુ સતતં શુદ્ધભાવતઃ ।
સુખપ્રસાદં સુમુખં સુલોચનં સુહાસ્યદમ્ ॥ ૭-

સુકેશં સુગતિં કન્દં સુગન્ધં સુખમેવ ચ ।
લભતે ચ યથાસંખ્યં શૃણુ પાર્વતિ સાદરમ્ ॥ ૭-

મહાચીનદ્રુમે દેવીં ધ્યાત્વા તત્ર પ્રપૂજ્ય ચ ।
તદ્ દ્રુમોદ્ ભવપુષ્પેણ પૂજયેદ્ ભક્તિભાવતઃ ॥ ૭-

સ ભવેત્ કુલદેવશ્ચ કુલક્રમગતઃ શુચિઃ ।
બ્રહ્મતરોર્મહામૂલે દેવીં ધ્યાત્વા યથાવિધિ ॥ ૭-

તત્સુધાસારસારેણ તર્પયેદ્ માતૃકાનને ।
સ ભવેત્ સાધકશ્રેષ્ઠો માતૄણાં ચ ભવેત્ પ્રિયઃ ॥ ૭-

મહાચીનદ્રુમલતાવેષ્ટિતઃ સાધકોત્તમઃ ।
રાત્રૌ યદિ જપેદ્ મન્ત્રં સચ [લતા ખ પાઠઃ ।] કલ્પદ્રુમો ભવેત્ ॥ ૭-

તિથિક્રમેણ દેવેશિ લતયા વેષ્ટિતો ભવેત્ ।
તદા માસેન સિદ્ધિઃ સ્યાત્ સહસ્રજપમાનતઃ ॥ ૭-

અષ્ટમ્યાં ચ ચતુર્દશ્યાં દ્વિગુણં યદિ જપ્યતે ।
તદૈવ મહતી સિદ્ધિર્દેવાનામપિ દુર્લભા ॥ ૭-

મહાચીનદ્રુમે બીજં લિખિત્વા કુઙ્કુમેન ચ ।
તત્પાર્શ્વે સાધ્યમાલિખ્ય તાડયદ્ દૃષ્ટિવૃષ્ટિભિઃ ॥ ૭-

(પ્. ૧૦૫) તત્ર ગચ્છતિ કામાર્તા યત્ર યત્રોપલભ્યતે ।
મહાચીનદ્રુમરસેનાક્તં પિણ્ડં વિધાય ચ ॥ ૭-

યન્નામ્ના દીયતે દેવિ સોઽચિરાદ્ મુક્તિમાપ્નુયાત્ ।
મહાચીનદ્રુમમૂલ-મજ્જાભિર્બિલ્વપત્રકૈઃ ॥ ૭-

સહસ્રં દેવીમભ્યર્ચ્ય શ્મશાને સાધકોત્તમઃ ।
તદા રાજ્યમવાપ્નોતિ યદિ સા ન પલાયતે ॥ ૭-

તસ્યાપિ ષોડશાંશેન કલાં નાર્હન્તિ તે શવાઃ ।
શવાસનાધિકફલં લતાગેહપ્રવેશનમ્ ॥ ૭-

ધનકામસ્તુ યો વિદ્વાન્ મહદૈશ્વર્યકામુકઃ ।
બૃહસ્પતિસમો યસ્તુ ભવિતું કામયેદ્ નરઃ ॥ ૭-

અષ્ટોત્તરશતં જપ્ત્વા કુલમામન્ત્ર્ય મન્ત્રવિત્ ।
મૈથુનં યઃ પ્રયાત્યેવં સ તુ સર્વફલં લભેત્ ॥ ૭-

લતારતેષુ જપ્તવ્યં મહાપાતકમુક્તયે ।
લતા યદિ ન સંસર્ગે તદા રેતઃ પ્રયત્નતઃ ॥ ૭-

સમુત્સાર્ય જપેદ્ મન્ત્રં ધર્મકામાર્થસિદ્ધયે ।
સુરતેષુ પ્રજપ્તવ્યં મહાપાતકમુક્તયે ॥ ૭-

વરાસનસ્થાં સંવીક્ષ્ય તન્મૂલે સ્વેષ્ટદેવતામ્ ।
પૂજયિત્વા મહારાત્રૌ ત્રિદિનં પૂજયેદ્ મનુમ્ ॥ ૭-

લક્ષપીઠફલં દેવિ લભતે નાત્ર સંશયઃ ।
વેતાલપાદુકાસિદ્ધિઃ ખડ્ગસિદ્ધિશ્ચ જાયતે ॥ ૭-

અઞ્જનં તિલકં ગુપ્તં પ્રજપ્ય તુ સહસ્રકમ્ ।
સ્વદેહરુધિરાક્તૈશ્ચ બિલ્વપત્રૈઃ સહસ્રકૈઃ ॥ ૭-

શ્મશાનેઽભ્યર્ચ્ય દેવીં તુ વાગીશસમતાં વ્રજેત્ ।
શ્મશાને યોષિતં મન્ત્રી સંપૂજ્ય ઋતુગાં શુભામ્ ॥ ૭-

(પ્. ૧૦૬) રક્તચન્દનદિગ્ધાઙ્ગીં રક્તવસ્ત્રૈરલઙ્કૃતામ્ ।
ચારુપુષ્પૈર્મનું પ્રોચ્ય તતો ધ્યાયેચ્ચ સુન્દરીમ્ ॥ ૭-

રમિત્વા તાં લભેદ્રાજ્યં યદિ નાત્ર પલાયતે ।
મેષમાહિષરક્તેન વાગ્મિત્વં તસ્ય જાયતે ॥ ૭-૧૫૨ ॥ ૭-
ધનિત્વં જાયતે તસ્ય સર્વસિદ્ધિઃ પ્રજાયતે ।
વચસા ચ ભવેજ્જીવો ધનેન ચ ધનાધિપઃ ॥ ૭-

આજ્ઞયા દેવરાજોઽસૌ રૂપેણૈવ મનોભવઃ ।
બલેન પવનો હ્યેષ સર્વતત્ત્વાર્થસાધકઃ ॥ ૭-

શોધિતં સાધિતં દદ્યાત્ સાસ્થિ માંસં સદા બલિમ્ ।
સર્વં સાસ્થિ પ્રદાતવ્યં તથા લોમસમન્વિતમ્ ॥ ૭-

એવંભૂતઃ સદા દેવિ સાધકો ભુવિ દુર્લભઃ ।
યયા કયાચિત્ દૃષ્ટ્યા વા યજ્જપો ભુવિ દૃશ્યતે ॥ ૭-

એતત્ પ્રકાશનાત્ દેવિ મૃત્યુર્ભવતિ નાન્યથા ।
એતત્ સાધકનિન્દાં વા એતન્મન્ત્રસ્ય વા પુનઃ ॥ ૭-

મહાભૂતગણૈઃ સાર્ધં તસ્ય સર્વં હરામ્યહમ્ ।
યોગિનીચક્રસહિતા સ્વયં તદ્વધકારિણી ॥ ૭-

રહસ્યં શૃણુ દેવેશિ યેન વાગ્મી ભવેત્ સદા ।
યસ્માત્ પરતરં નાસ્તિ તન્ત્રમધ્યે સુરેશ્વરિ ॥ ૭-

સારસ્વતપ્રયોગોઽયં કથિતો વિશ્વમોહને ।
વિશેષં કથયિષ્યામિ સાવધાનાવધારય ॥ ૭-

વીરતન્ત્રે કથિતં તે યેન સર્વમયો ભવેત્ ।
જિહ્વાયાં ભાવયેદ્ યસ્તુ તારિણીં દીપરૂપિણીમ્ ॥ ૭-

માતૃકાસહિતાં વિદ્યાં ત્રિરાવર્ત્ય જલં પિબેત્ ।
જલપાનવિધાનેન મૂકોઽપિ સુકવિર્ભવેત્ ॥ ૭-

અજસ્રભાવનાભ્યાસાત્ સાધકઃ સુકૃતી સુધીઃ ।
કવિર્વાગ્મી મહાયોગી મુક્તિભાગી ભવેન્નરઃ ॥ ૭-

અબ્દાચ્ચતુર્વિધં તસ્ય પાણ્ડિત્યમુપજાયતે ।
અથ વક્ષ્યે મહેશાનિ રહસ્યં પરમાદ્ભુતમ્ ॥ ૭-

યુવતીનાં તુ યોનૌ તુ લિખેદ્ મન્ત્રાન્ મનોરમાન્ ।
સંજપ્ય ચ મહામન્ત્રં સર્વસારસ્વતપ્રદમ્ ॥ ૭-

સહસ્રજપમાનેન પ્રયોગં ચ સમાચરેત્ ।
પશ્ચાદ્ ભ્રમણયોગેન તાડયેદ્ યોનિમણ્ડલમ્ ॥ ૭-

સહસ્રં ચ જપેત્ તાવદ્ યાવદ્ રેતો ન જાયતે ।
તેન તત્ત્વેન દેવેશિ તર્પયેદ્ યતમાનસઃ ॥ ૭-

કવિત્વં જાયતે સુભ્રુ વાગ્મિત્વં ચ તથૈવ ચ ।
પણ્ડિ(ત)ત્વં મહત્ત્વં ચ જાયતે નાત્ર સંશયઃ ॥ ૭-

રક્તપુષ્પૈર્મહેશાનિ યોનિપૂજનમાચરેત્ ।
યુવતીરૂપમાસ્થાય પૂજયેદ્ બહુયત્નતઃ ॥ ૭-

ઘૃણાં ત્યક્ત્વા મહેશાનિ પૂજયેદ્ યોનિમણ્ડલમ્ ।
રહસ્યં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ યેન સિદ્ધો ભવેદ્ મનુઃ ॥ ૭-

(શ્રીદેવ્યુવાચ ।)
ભગવન્ ભૂતભવ્યેશ ભૂતાધિપ મહાબલ ।
પ્રસીદ દેવદેવેશ સર્વપ્રાણિહિતે રત ॥ ૭-

યેનાવશ્યં ભવેત્ સિદ્ધિસ્તદુપાયં વદ પ્રભો ।
શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
શૃણુ દેવિ પરં જ્ઞાનં સર્વજ્ઞાનોત્તમોત્તમમ્ ।
યેન વિજ્ઞાનમાત્રેણ શીઘ્રં વિદ્યા પ્રસીદતિ ॥ ૭-

મૂલકન્દે ચ યા શક્તિર્જગદાધારરૂપિણી ।
તદ્ભ્રમાવર્તવાતો યઃ પ્રાણ ઇત્યુચ્યતે બુધૈઃ ॥ ૭-

(પ્. ૧૦૮) ઝિલ્લીશબ્દા વ્યક્તતરા કૂજન્તી સતતોત્થિતા ।
ગચ્છન્તી બ્રહ્મરન્ધ્રેણ પ્રવિશન્તી સ્વકેતનમ્ ॥ ૭-

યાતાયાતક્રમેણૈવ તત્ર કુર્યાન્મનોલયમ્ ।
તેન મન્ત્રે શિખા જાતા સર્વમન્ત્રપ્રદીપિકા ॥ ૭-

તમઃપૂર્ણે ગૃહે યદ્વદ્ ન કિઞ્ચિદપિ ભાસતે ।
શિખાહીનાસ્તથા મન્ત્રા ન સિધ્યન્તિ કદાચન ॥ ૭-

શિખોપદેશઃ સર્વત્ર ગોપિતઃ પરમેશ્વરિ ।
તેન વિના ન સિદ્ધિઃ સ્યાદ્ વર્ષકોટિશતૈરપિ ॥ ૭-

તસ્માત્ ત્વયાપિ ગિરિજે ગોપનીયઃ પ્રયત્નતઃ ।
સુપ્તા નિદ્રાયિતા મત્તા વિદ્રાવણરતા પરા ॥ ૭-

સમસ્તદોષજાલેન ગ્રથિતા [રહિતા યેન ખ પાઠઃ ।] કુલસુન્દરિ ।
[સ્વાપે પ્રહરે મહાનિશિ ચારો વામનાડ્યા વાયોરુદયઃ । તથૈવ
દક્ષિણનાડ્યા વાયોરુદયે દિવાચારઃ । સંધ્યાચારસ્તુ
ઉભયનાડીપ્રવાહઃ ।] નિશાચારં દિવાચારં સન્ધ્યાચારં ચ પલ્લવમ્ ॥
૭-

દુર્લભં બીજસંયુક્તં [સંકેતં ભાવસંકેતં ખ પાઠઃ ।]
ભાવસંયોગમેવ ચ ।
જ્ઞાત્વા પ્રબોધયેદ્ વીરો ગુરુસ્તત્રૈવ કારણમ્ ॥ ૭-

નિશાચારે મહેશાનિ વિશેષં કથયામિ તે ।
વામદક્ષિણનાસાયામુદયે દેવિ તત્ત્વતઃ ॥ ૭-

સ્વાપકાલે તુ મન્ત્રાણાં જપોઽનર્થફલપ્રદઃ ।
સ્વાપકાલો વામવાહો જાગરો [પ્રબોધો ખ ।] દક્ષિણાવહઃ ॥ ૭-

આગ્નેયસ્ય મનોઃ સૌમ્યમન્ત્રસ્યૈતદ્વિપર્યયઃ ।
પ્રબોધકાલં જાનીયાદ્ મન્ત્રયોરુભયોરપિ ॥ ૭-

કર્મણોર્વહ્નિતારાદ્યાઃ વિયત્પ્રાયાઃ સમીરિતાઃ ।
આગ્ન્યેયયોઽપિ ચ સૌમ્યાઃ સ્યુર્ભૂયિષ્ઠેન્દ્વમૃતાક્ષરાઃ ॥ ૭-

(પ્. ૧૦૯) એવં પઞ્ચાશદાગ્નેયયો વિદ્યાઃ સૌમ્યાઃ પ્રકીર્તિતાઃ ।
વામવાહો યદા વાયુર્દીર્ઘાણાં યોજનં તદા ॥ ૭-

દક્ષિણસ્યાં યદા વાયુસ્તદા હ્રસ્વો નિયોજિતઃ ।
ઉભયસ્થો યદા વાયુસ્તદા સ્યુરુભયાત્મિકાઃ ॥ ૭-

પ્રણવં માતૃકાદેવી હૃલ્લેખેત્યમૃતત્રયમ્ ।
અમૃતત્રયસંયોગાદ્ દુષ્ટમન્ત્રોઽપિ સિદ્ધ્યતિ ॥ ૭-

એવં શૃણુ વરારોહે સર્વસારં મનૂત્તમમ્ ।
નિયમઃ પુરુષૈર્જ્ઞેયો ન યોષિત્સુ કદાચન ॥ ૭-

યદ્વા તદ્વા યેન તેન સર્વતઃ સર્વતોઽપિ ચ ।
યોષિતાં ધ્યાનમાત્રેણ સિદ્ધયઃ સ્યુર્ન સંશયઃ ॥ ૭-

યથાઽયસ્કાન્તમાત્રેણ ગૂઢવિદ્ધશિલંત્વયઃ ।
સ્વયમેવ બહિર્યાતિ યથા વા સૌરતેજસા ॥ ૭-

સૂર્યકાન્તઃ સ્ફુટં ભાતિ યથા ચન્દ્રસ્ય રશ્મિભિઃ ।
ચન્દ્રકાન્તો દ્રાવયતિ યથા વર્ષાસુ વારિદૈઃ ॥ ૭-

જલસેકાતિતૃપ્તા ભૂ રસપૂર્ણા પ્રચક્ષતે ।
ક્ષુધાર્તઃ ક્ષીરપાનેન યથા તૃપ્તોઽભિજાયતે ॥ ૭-

પુષ્પદર્શનમાત્રેણ ગન્ધર્વશ્ચ સુખી ભવેત્ ।
કુલપુષ્પપ્રદાનેન યથા શક્તિઃ પ્રતુષ્યતિ ॥ ૭-

ગુરુસેવૈકમાત્રેણ મન્ત્રસિદ્ધિર્ભવેદ્ યથા ।
મહાપદ્મવનં ધ્યાત્વા યથા સિદ્ધિશ્વરો ભવેત્ ॥ ૭-

ત્રિપુરાધ્યાનમાત્રેણ ભુક્તિર્મુક્તિર્યથા ભવેત્ ।
મહાદુર્ગાપ્રસાદેન યથા સિદ્ધીશ્વરો ભવેત્ ॥ ૭-

યુવતીધ્યાનમાત્રેણ યથા કુલપતિર્ભવેત્ ।
ગઙ્ગાસ્મરણામાત્રેણ નિષ્પાપો જાયતે યથા ॥ ૭-

(પ્. ૧૦૯) તથા કર્ષણમાત્રેણ શિવ એવ પ્રજાયતે ।
કામાખ્યા યોનિપૂજાયાં યથા તુષ્યતિ ભૈરવિ ॥ ૭-

યોષિચ્ચિન્તનમાત્રેણ તથૈવ વરદાયિની ।
તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન દીક્ષયેદ્(દ્વિ?નિ)જકૌલિકીમ્ ॥ ૭-

અદીક્ષિતકુલાસઙ્ગાત્ સિદ્ધિહાનિઃ પ્રજાયતે ।
અનેનૈવ ક્રમેણૈવ યઃ કરોતિ ક્રિયાં શુભામ્ ॥ ૭-

તસ્ય વંશે મહેશાનિ બૃહસ્પતિસમઃ પુમાન્ ।
જાયતે નાત્ર સન્દેહઃ સત્યં સત્યં સુરાર્ચિતે ॥ ૭-

એકદા નારદં પ્રાપ્ય ગૌરી સર્વસુખાન્વિતા ।
પપ્રચ્છ મધુરાં ભાષાં શઙ્કરાન્વેષણે રતા ॥ ૭-

દેવર્ષિરબ્રવીદ્ વાક્યં શૃણુ હે નગનન્દિનિ ।
તારાપ્રયોગમેતં હિ યેન સિદ્ધિર્ભવિષ્યતિ ॥ ૭-

નારદ ઉવાચ ।
એકદેન્દ્રઃ શ્રિયા ભ્રષ્ટો વિહાય ચામરાવતીમ્ ।
હિરણ્યાક્ષપુરેઽગચ્છત્ સહિતો દેવસૈન્યકૈઃ ॥ ૭-

દેવારિભિઃ સમં તત્ર વિરોધઃ સુમહાનભૂત્ ।
પરાજિતો દેવરાજો બૃહસ્પતિપુરોધસઃ ॥ ૭-

આશ્રમે ચ પુનર્ગત્વા વિમૃશ્ય વિવિધં શિવે ।
ઉવાચ સાદરં વાક્યં ગુરું પ્રાપ્ય જગદ્ ગુરુમ્ ॥ ૭-૨૦૫ ॥ ૭-
(ઇન્દ્ર ઉવાચ ।)
વિશ્વેષાં પાવનસ્ત્વં હિ જગત્ યસ્મિંશ્ચરાચરે ।
બ્રજામિ શરણં દેવ રક્ષ માં ભગવન્ યતઃ ॥ ૭-

ઉપાયં બ્રૂહિ દેવેશ ઇન્દ્રત્વં જાયતે યતઃ ।
કેન રૂપેણ દેવેશ મમ ત્રાણં ભવિષ્યતિ ॥ ૭-

(પ્. ૧૧૧) બૃહસ્પતિરુવાચ ।
દેવેન્દ્ર શૃણુ મદ્વાક્યં યેન ત્રાણં ભવિષ્યતિ ।
હિરણ્યાક્ષપુરે દેવ દૈત્યાઃ સર્વારિમર્દકાઃ ॥ ૭-

તેષાં પરાભવં કર્તું ન ક્ષમો જગતીતલે ।
કારણં શૃણુ દેવેશ યેનૈવ શૃણુ મદ્વચઃ ॥ ૭-

પુરા ત્રેતાયુગે રાજન્નકરોર્નીલસાધનમ્ ।
તેન પુણ્યફલેનૈવ ઇન્દ્રત્વં ગતવાન્ પ્રિય ॥ ૭-

કાલીતારાસાધનં ચ નાનારૂપેણવિ(સ્તરં?સ્તૃતમ્) ।
અકરોદ્ દૈત્યપુત્રોઽસૌ તસ્માત્ પુણ્યફલાદિદમ્ ॥ ૭-

યેનોપાયેન દેવેશ ઇન્દ્રત્વં પ્રાપ્સ્યસિ સ્વયમ્ ।
તસ્યોપાયં મહારાજ સાવધાનોઽવધારય ॥ ૭-

ધર્મેણ વર્ધતે નિત્યમધર્માન્ન વિવર્ધતે ।
યેન રૂપેણ દેત્યોઽસૌ ધર્મં સંત્યજતિ દ્રુતમ્ ॥ ૭-

તમુપાયં જગદ્વન્દ્ય(બ્રૂહિ?શૃણુ)સત્યં વચો મમ ।
વૃદ્ધબ્રાહ્મણરૂપેણ વઞ્ચયામિ સુરેશ્વર ॥ ૭-

તતો વિપ્રો મહાન્ ભૂત્વા વૃદ્ધઃ પણ્ડિતપાવનઃ ।
સર્વશાસ્ત્રાર્થતત્ત્વજ્ઞો હિરણ્યાક્ષપુરં યયૌ ॥ ૭-

શૃણુ વત્સ મહદ્ વાક્યં યેન ભદ્રં ભવિષ્યતિ ।
અહં તુ સર્વશાસ્ત્રજ્ઞો નિર્ધનત્વાદિહાગતઃ ॥ ૭-

વૃત્તિં દત્ત્વાધ્યાપકત્વમિતિ ભિક્ષા કૃતા મયા ।
અધ્યાપકાય યો વૃત્તિં દત્ત્વાધ્યાપયતિ દ્વિજાન્ ॥ ૭-

કિં ન દત્તં ભવેત્ તેન ધર્મકામાર્થમિચ્છતા ।
પુણ્યાત્ પુણ્યતરં પુણ્યં જાનીહિ સર્વસંમતમ્ ॥ ૭-

તથાઽસ્ત્વિતિ વચઃ(શ્રુ?કૃ)ત્વા ચાદદદ્ વૃત્તિમુત્તમામ્ ।
અધ્યાપયામાસ દ્વિજાન્ દત્ત્વા વૃત્તિં મનોરમામ્ ॥ ૭-

(પ્. ૧૧૨) કુતર્કઃ શતશો દેવિ કૃતસ્તેન મહીયસા ।
કુતર્કેણ મહાદેવિ કુતર્કોઽયં મહાનપિ ॥ ૭-

મોહિતો દૈત્યરાજેન્દ્રો યેન દાનવપુઙ્ગવઃ ।
કૃતે કર્મણિ ભૂમિસ્થૈઃ સ્વર્ગે તૃપ્તિઃ કથં ભવેત્ ॥ ૭-

તારિણી ચ મહાકાલી ભવાની ચ મહેશ્વરી ।
તાસાં પૂજા વૃથા દેવ કિમર્થં ક્રિયતેઽશુભા ॥ ૭-

એવં બહુવિધેનૈવ કુતર્કેણ મહાનપિ ।
મોહિતો દૈત્યરાજોઽસૌ ધર્મં ત્યક્ત્વા મહેશ્વ(રી?રિ) ॥ ૭-

અધર્મનિરતાઃ સર્વે ધર્મં ત્યક્ત્વા મહેશ્વરિ ।
કાલક્રમેણ તેષાં તુ આપદઃ પરમાઃ શુભે ॥ ૭-

તતો બૃહસ્પતિર્દેવો દેવરાજગૃહં યયૌ ।
ઇન્દ્રાય સર્વમાચખ્યૌ દૈત્યાનાં કર્મબન્ધનમ્ ॥ ૭-

શૃણુ ચૈકાગ્રમનસા યેન તે કુશલં મહત્ ।
જાયતે નાત્ર સંદેહો દેવરાજ જગત્પતે ॥ ૭-

તારિણીં કાલિકાં ચૈવાન્નપૂર્ણાં ભૈરવીં પરામ્ ।
સંપૂજ્ય વિધિવદ્ભક્ત્યા સર્વસિદ્ધિર્ભવિષ્યતિ ॥ ૭-

પૂજાવિધાનં દેવેશ શ્રોતુમર્હમ્યસંશયમ્ ।
પ્રાઙ્ગને મધ્યમે રાત્રૌ ફાલ્ગુને માસિ સુન્દર ॥ ૭-

ચતુર્દિક્ષુ મહેશાન કદલીસ્તમ્ભમુત્તમમ્ ।
આત્મ(ને?નો)ઽગ્રે ચ દેવેશ મણ્ડપં કારય પ્રિય ॥ ૭-

ચૂતાશ્વત્થવટૈર્દે(વિ?વ)ચ્છન્નં કુર્યાચ્ચ મણ્ડપમ્ ।
કુમારીવેષ્ટિતં કુર્યાદ્ મણ્ડપં સર્વમોહનમ્ ॥ ૭-

તારામૂર્તિં તથા કાલીમૂર્તિં વા દેવરાજક ।
સર્વકાર્યપ્રદાં દેવ તાં કુરુષ્વ મહેશ્વર ॥ ૭-

(પ્. ૧૧૩) અન્નદામૂર્તિમેતાં હિ કુરુ વા સુરવન્દિત ।
વટપત્રે મહાદેવ્યૈ બલિં યત્નેન દાપયેત્ ॥ ૭-

આસનં કમ્બલં દદ્યાત્ સ્વાગતં મધુનિર્મિતમ્ ।
પાદ્યં તુ પયસા દદ્યાદર્ઘ્યં દદ્યાત્ કુશેન ચ ॥ ૭-

મધુપર્કં ઘૃતેનૈવ જલેનાચમનીયકમ્ ।
તક્રેણ સ્નાનમાચર્ય વસનં લોહિતં સ્મૃતમ્ ॥ ૭-

રજતાભરણં દદ્યાત્ સર્વદેવમનોહરમ્ ।
તણ્ડુલેન વિના દેવ્યૈ નૈવેદ્યં દાપયેત્ પ્રિય ॥ ૭-

ચર્વ્યં ચોષ્યં તથા લેહ્યં પેયં દદ્યાદ્ મનોહરમ્ ।
રક્તચન્દનબીજૈશ્ચ જપેદષ્ટસહસ્રકમ્ ॥ ૭-

શુક્લપ્રતિપદારભ્યમષ્ટમ્યાં ચ સમાપયેત્ ।
બલિં દદ્યાદ્ મહાદેવ્યૈ છાગેન મહિષેણ વા ॥ ૭-

અન્નં મત્સ્યં તથા માંસં ઘૃતં પરમશોભનમ્ ।
પિષ્ટકં પરમં દ્રવ્યં દદ્યાદ્ દેવ્યૈ મનોહરમ્ ॥ ૭-

હોમયેદ્ દેવદેવેશ યથાશક્તિ વિધાનતઃ ।
શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
કુમારીં પૂજયેદ્ યત્નૈર્દ્રવ્યૈર્બહુવિધૈરપિ ॥ ૭-

હોમાદિકં તુ સકલં કુમારીપૂજનં વિના ।
પરિપૂર્ણફલં નૈવ સકલં પૂજનં ભવેત્ ॥ ૭-

તતઃ સકલસિદ્ધ્યર્થં કુમારીં તુ પ્રપૂજયેત્ ।
આનયેત્ કન્યકાં યોગ્યાં કુમારીં તુ સુવાસિનીમ્ ॥ ૭-

સુવાસિનીં મદપ્રૌઢાં સંશયં ત્યજ સુન્દરિ ।
કથયામિ ન સન્દેહઃ કુમારીપૂજનં શુભમ્ ॥ ૭-

યસ્યાઃ પૂજનમાત્રેણ ત્રૈલોક્યપૂજનં ભવેત્ ।
કુમારી ચ મહેશાનિ ત્રિધા મૂર્તિર્વ્યવસ્થિતા ॥ ૭-

(પ્. ૧૧૪) પરાપરાત્મિકા ચૈવ તૃતીયા ચ પરાપરા ।
યત્ર કાલે ન કિઞ્ચિત્ સ્યાદ્ દેવાસુરમહોરગાઃ ॥ ૭-

ત્રૈલોક્યં ન ત્વમહં તદા જાતા કુમારિકા ।
આદ્યસૃષ્ટિકરી યા તુ પ્રત્યક્ષા સાભવત્ ત્રિધા ॥ ૭-

ઉમાકલા તુ સા જાતા [દેવી ખ પાઠઃ ।] સૃષ્ટિરૂપા ભવાન્તરે ।
એકવર્ષા ભવેત્ સન્ધ્યા દ્વિવર્ષા ચ સરસ્વતી ॥ ૭-

ત્રિવર્ષા ચ ત્રિધા મૂર્તિશ્ચતુર્વર્ષા ચ કાલિકા ।
સુભગા પઞ્ચવર્ષા ચ ષડ્વર્ષા તુ ઉમા ભવેત્ ॥ ૭-

સપ્તભિર્માલિની ચૈવ અષ્ટવર્ષા ચ કુબ્જિકા ।
નવભિઃ કાલસઙ્કર્ષા દશભિશ્ચાપરાજિતા ॥ ૭-

એકાદશે તુ રુદ્રાણી દ્વાદશાબ્દે તુ ભૈરવી ।
ત્રયોદશે મહાલક્ષ્મીર્દ્વિસપ્તા પીઠનાયિકા ॥ ૭-

ક્ષેત્રજ્ઞા પઞ્ચદશભિઃ ષોડશે ચર્ચિકા મતા ।
એવં ક્રમેણ સંપૂજ્યા યાવત્ પુષ્પં ન જાયતે ॥ ૭-

પ્રતિપદાદિ પૂર્ણાન્તં વૃદ્ધિભેદેન પૂજયેત્ ।
મહાપર્વસુ સર્વેષુ વિશેષાચ્ચ પવિત્રકે ॥ ૭-

મહાનવમ્યાં દેવેશિ કુમારીં ચ પ્રપૂજયેત્ ।
પિઙ્ગલાં પૂજયેદ્ યસ્તુ ષોડશે ચૈકભક્તિમાન્ ॥ ૭-

ભક્તિતઃ પૂજયિત્વા તુ સર્વસંપત્તિમાન્ ભવેત્ ।
પૂજયેત્ કુલવિદ્યાનામેકૈકાં કુલભૈરવીમ્ ॥ ૭-

એવં પ્રણવયોગેન ચૈતન્યં તત્ત્વમર્ચયેત્ [મનું ખ પાઠઃ ।] ।
પ્રણવસ્ય વિશેષં હિ જાનીહિ નગનન્દિનિ ॥ ૭-

યજ્જ્ઞાનાત્ સાધકાઃ સર્વે ભવન્તિ મુક્તિભાગિનઃ ।
યોનિર્બિન્દુમતી ચૈવ માયાબીજં તતઃ પરમ્ ॥ ૭-

(પ્. ૧૧૫) તતો લક્ષ્મીં સમુચ્ચાર્ય કુર્યાદ્ માયાં મહેશ્વરિ ।
[ઐં હ્રીં શ્રીં હૂં હ્રીં એતે પઞ્ચ પ્રણવાઃ ।] પ્રણવાઃ પઞ્ચ
વિખ્યાતાઃ સર્વપાપહરાઃ શુભે ॥ ૭-

ભૈરવીબીજમાખ્યાતં પ્રેતબીજં મનોહરમ્ ।
એકં દ્વાભ્યાં ત્રિભિશ્ચૈવ સપ્તભિર્વાષ્ટભિઃ પુનઃ ॥ ૭-

મહાભયાનિ દુર્ભિક્ષાદ્યુત્પાતાનિ કુલેશ્વરિ ।
દુઃસ્વપ્નમપમૃત્યુશ્ચ અન્યે યે યે સમુદ્ભવાઃ ॥ ૭-

કુમારીપૂજનાદેવ ન તસ્ય પ્રભવન્તિ હિ ।
નિત્યક્રમેણ દેવેશિ પૂજયેદ્ વિધિપૂર્વકમ્ ॥ ૭-

ઘ્નન્તિ વિઘ્નાન્ પૂજિતાસ્તાસ્તથા શત્રૂન્ મહોત્કટાન્ ।
વ્યાધયઃ સર્વરિષ્ટાનિ દુર્નિમિત્તાન્યસંશયમ્ ॥ ૭-

ગ્રહા યક્ષાઃ ક્ષયં યાન્તિ ભૂતવેતાલપન્નગાઃ ।
અસુરા ગુહ્યકાઃ પ્રોક્તા યોગિની ગુહ્યડાકિની ॥ ૭-

અણિમાદીનિ વેતાલભૈરવાદીનિ ચૈવ હિ ।
તુષ્યન્તિ દિવ્યવેતાલો ભવેત્ કુમારિકાર્ચનાત્ ॥ ૭-

ઐંકારેણ જલં દેયં હ્રીંકારાત્ પાદશોધનમ્ ।
શ્રીંકારેણ મહેશાનિ અર્ઘ્યં દદ્યાદ્ મહેશ્વરિ ॥ ૭-

કૂર્ચબીજેન દેવેશિ દદ્યાચ્ચન્દનમુત્તમમ્ ।
શક્તિબીજેન પુષ્પાણિ સર્વૈઃ ધૂપાંશ્ચ દાપયેત્ ॥ ૭-

વાગ્ભવં ચ તતો માયાં સુન્દરીતિ તતઃ પરમ્ ।
ઙેઽન્તં પશ્ચિમવક્ત્રં ચ હૃદન્તેન ન્યસેત્ પ્રિ(ય?યે) ॥ ૭-

યોનિયુક્તં શાન્તવર્ણો બિન્દુયુક્તઃસુરાર્ચિતે ।
કુમારિકે પદં પ્રોચ્ય શિરસે વહ્નિવલ્લભા ॥ ૭-

વેદાદિં ચ તતો માયાં સ્વબીજં તદનન્તરમ્ ।
શિખાયૈ વષડિત્યુક્તં ભૈરવપ્રાણવન્દિતે ॥ ૭-

(પ્. ૧૧૬) પ્રણવં કાકિનીં ચૈવ બિન્દુયુક્તાં સનાતનીમ્ ।
વાગીશ્વરી પદં ચોક્ત્વા કવચાય હુમીરિતમ્ ॥ ૭-

માયાબીજં સમુચ્ચાર્ય અસ્ત્રાય ફડિતિ ક્રમાત્ ।
વાગ્ભવં ચ સિદ્ધિ પદં જયાય તદનન્તરમ્ ॥ ૭-

પૂર્વવક્ત્રાય દેવેશિ હૃદન્તેન પ્રપૂજયેત્ ।
પુનર્વાગ્ભવબીજં ઙેયુતમુત્તરવક્ત્રકમ્ ॥ ૭-

નમોન્તેન મહાદેવિ પૂજયેત્ સુરસુન્દરીમ્ ।
પ્રણવં ચ મહેશાનિ કાલિકે પદમન્તરમ્ ॥ ૭-

દક્ષવક્ત્રાય તત્પશ્ચાદ્ નમોન્તં ભૈરવપ્રિયે ।
વાગ્ભવેન પુરક્ષોભં માયાબીજે ગુણાષ્ટકમ્ ॥ ૭-

શ્રીબીજેન શ્રિયો લાભો હ્રીંબીજેનારિસંક્ષયઃ ।
ભૈરવેણ તુ બીજેન ખડ્ગાનામપરાજિતમ્ ॥ ૭-

કુમારિકાષ્ટકં વાથ સદા ત્વં ચ કુમારિકા ।
અષ્ટોત્તરશતં વાપિ એકાં કન્યાં પ્રપૂજયેત્ ॥ ૭-

પૂજિતાઃ પૂજયન્ત્યેતા નિર્દહન્ત્યવમાનિતાઃ ।
કુમારી યોગિની સાક્ષાત્ કુમારી સર્વદેવતાઃ ॥ ૭-

ભૂર્ભુવર્મૂર્તિકા દેવી કુમારી ચ પ્રપૂજિતા ।
અસુરા દુષ્ટનાગાશ્ચ યે યે દુષ્ટગ્રહા અપિ ॥ ૭-

ભૂતવેતાલગન્ધર્વ ડાકિનીયક્ષરાક્ષસાઃ ।
હૃદયં દેવતાઃ સર્વે ભૂર્ભુવશ્ચૈવ ભૈરવિ ॥ ૭-

પૃથિવ્યાદીનિ સર્વાણિ બ્રહ્માણ્ડં સચરાચરમ્ ।
બ્રહ્મા વિષ્ણુશ્ચ રુદ્રશ્ચ ઈશ્વરશ્ચ સદાશિવઃ ॥ ૭-

તે તુષ્ટાઃ સર્વતુષ્ટાશ્ચ કુમારીં યઃ પ્રપૂજયેત્ ।
કાલાગ્નિશિવપર્યન્તં તથા ગૌર્યાદિસંસ્થિતિઃ ॥ ૭-

(પ્. ૧૧૭) સપ્તદ્વિપાઃ સમુદ્રાશ્ચ ભુવનાનિ ચતુર્દશ ।
વિધિના વૈ કુમારીં ચ ભોજયેચ્ચૈવ ભૈરવીમ્ ॥ ૭-

પાદ્યમર્ઘ્યં તથા ધૂપં કુઙ્કુમં ચન્દનં તથા ।
ભક્તિભાવેન સંપૂજ્ય સર્વં ત(સ્ય?સ્યા) નિવેદયેત્ ॥ ૭-

પ્રદક્ષિણત્રયં કુર્યાદ્ આદૌ મધ્યે તથાન્તતઃ ।
પશ્ચાચ્ચ દક્ષિણા દેયા રજતસ્વર્ણમૌક્તિકૈઃ ॥ ૭-

વિવાહયેત્ સ્વયં કન્યાં બ્રહ્મહત્યા વિનશ્યતિ ।
ગવાં હત્યા સ્ત્રિયા હત્યા સર્વં પાપં પ્રણશ્યતિ ॥ ૭-

માતા ચૈવ પિતા ચૈવ ભ્રાતરશ્ચ વિશેષતઃ ।
યે ચ યત્ર પુરઃ [પુનઃ ખ પાઠઃ ।] સર્વે કન્યાદાનં પ્રકલ્પયેત્ ॥ ૭-

ભુક્તિમુક્તિફલં તસ્ય સૌભાગ્યં સર્વસંપદઃ ।
રુદ્રલોકે વસેદ્ નિત્યં ત્રિનેત્રો [નિયતો ખ પાઠઃ ।] ભગવાન્ હરઃ ॥ ૭-

ષષ્ટિકોટિસહસ્રાણિ અશ્વમેધફલં લભેત્ ।
એતત્ ફલં લભેદ્ મર્ત્યઃ કન્યાં યસ્તુ વિવાહયેત્ ॥ ૭-

બાલુકાઃ સાગરે યાવત્ તાવદબ્દં મહેશ્વરિ ।
એકૈકં કુલમુદ્ધૃત્ય સત્યકલ્પે ગતોઽપિ ચ ॥ ૭-

તાવત્ સ ભુઙ્ક્તે ભોગાંશ્ચ યાવદ્ભૂમિદિવૌકસઃ ।
કન્યાદાનં મહાદાનં સર્વદાનેષુ ચોત્તમમ્ ॥ ૭-

દૌર્ભાગ્યં નશ્યતિ ક્ષિપ્રં સૌભાગ્યં ચ પ્રવર્ધતે ।
રાજદ્વારે લભેત્ પૂજાં રાજલક્ષ્મીઃ સ્થિરાયતે ॥ ૭-

સર્વાઃ કુમારિકાશ્ચૈવ પૂજયેદ્ ભક્તિભાવતઃ ।
મહાભયે સમુત્પન્ને યસ્તુ કન્યાં પ્રપૂજયેત્ ॥ ૭-

તત્ક્ષણાલ્લભતે મોક્ષં સત્યં સત્યં ન સંશયઃ ।
ઇતિ તે કથિતં દેવિ કુમારીપૂજનક્રમમ્ ॥ ૭-

(પ્. ૧૧૮) વિશેષલક્ષણં ચૈવ કથયિષ્યામિ સંશૃણુ ।
તસ્માત્ પરતરં નાસ્તિ(મ?ત)ન્ત્રમધ્યે મહેશ્વરિ ॥ ૭-

કુમારીં પૂજયિત્વા ચ શિવત્વં ગતવાનહમ્ ।
કૃષ્ણત્વં ગતવાન્ કૃષ્ણો બ્રહ્મત્વં ગતવાન્(મુદા?વિધિઃ) ॥ ૭-

ઇતિ શ્રીબૃહન્નીલતન્ત્રે ભૈરવભૈરવીસંવાદે (નિગ્રહાદિપ્રયોગ
કુમારીપૂજાક્રમનિરૂપણં) સપ્તમઃ પટલઃ

અથ
અષ્ટમઃ પટલઃ ।
શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
યન્ત્રં શૃણુ વરારોહે યેન સિદ્ધ્યતિ નિશ્ચિતમ્ ।
તતો લિખેદ્ યન્ત્રરાજં સમસ્તપુરુષાર્થદમ્ ॥ ૮-

યસ્ય વિજ્ઞાનમાત્રેણ સદ્યઃ ખેચરતાં વ્રજેત્ ।
આદૌ ત્રિકોણં વિન્યસ્ય ત્રિકોણં તદ્બહિર્ન્યસેત્ ॥ ૮-

બહિસ્ત્રિકોણમાલિખ્ય ષટ્કોણં તદ્બહિર્ન્યસેત્ ।
મધ્યે તુ વૈન્દવં ચક્રં માયાબીજવિભૂષિતમ્ ॥ ૮-

ષટ્કોણં તદ્બહિર્વૃત્તં તતશ્ચાષ્ટદલં લિખેત્ ।
બહિર્વૃત્તેન સંયુક્તં ભૂપુરેણૈવ સંવૃતમ્ ॥ ૮-

(પ્. ૧૧૯) જ્ઞાત્વૈવં મુક્તિમાયાતિ યન્ત્રમેતન્ન સંશયઃ ।
એતત્ તુ વિલિખેત્ તામ્રે કુણ્ડગોલવિલેપિતે ॥ ૮-

સ્વયંભૂકુસુમૈર્યુક્તે કુઙ્કુમાગુરુસંયુતે ।
શુદ્ધાસને ચ પશુભિરદૃષ્ટે પુરતો ન્યસેત્ ॥ ૮-

અર્ઘ્યદ્રવ્યમર્ઘ્યપાત્રે નિક્ષિપેત્ પુરતઃ સુધીઃ ।
તતોઽર્ઘ્યં કારયેદ્ મન્ત્રી તયા નાર્યા સુવેશયા ॥ ૮-

કુણ્ડગોલોદ્ભવં દ્રવ્યં સુયંભૂકુસુમં તથા ।
નાધર્મો જાયતે સુભ્રુ મહામન્ત્રસ્ય સાધને ॥ ૮-

તતો પીઠક્રમેણૈવ યન્ત્રપૂજાં સમાચરેત્ ।
તતો હૃદયપદ્માન્તઃ સ્ફુરન્તીં પરમેશ્વરીમ્ ॥ ૮-

સુષુમ્નાવર્ત્મના નીત્વા શિરઃસ્થાનં મહેશ્વરિ ।
તતો વૈ સ્વકરામ્ભોજપુષ્પરાશૌ સમાનયેત્ ॥ ૮-

નાસયા વામયા દેવિ વાયુબીજેન મન્ત્રવિત્ ।
દેવેશિ ભક્તિસુલભે પરિવારસમન્વિતે ॥ ૮-

યાવત્ ત્વાં પૂજયિષ્યામિ માતર્દેવિ ઇહાવહ ।
ઇત્યનેન ચ મન્ત્રેણ દેવીમાવાહયેત્ સુધીઃ ॥ ૮-

આવાહ્ય દેવીં તામિષ્ટ્વા ચોપચારૈર્નિવેશ્ય ચ ।
કાલીં કપાલિનીં કુલ્લાં કુરુકુલ્લાં વિરોધિનીમ્ ॥ ૮-

વિપ્રચિત્તાં પૂજયેચ્ચ બહિઃ ષટ્કોણકે તથા ।
ઉગ્રામુગ્રપ્રભાં દીપ્તાં તન્મધ્યે ચ ત્રિકોણકે ॥ ૮-

માત્રાં મુદ્રાં મિતાં ચૈવ પૂજયેદપર ત્રિકે ।
સર્વાઃ શ્યામા અસિકરા મુણ્ડમાલાવિભૂષિતાઃ ॥ ૮-

તર્જનીં વામહસ્તેન ધારયન્ત્યો દિગમ્બરાઃ ।
દેવતાદક્ષિણે ભાગે મહાકાલં સમર્ચયેત્ ॥ ૮-

(પ્. ૧૨૦) તતઃ સ્તુત્વા નમસ્કૃત્ય કુર્યાત્ સંમેલનં ધિયા ।
દેવતાગ્રે તુ સંભોગં દેવતાપ્રીતિકારકમ્ ॥ ૮-

સંભોગં તુ પુરસ્કૃત્ય દેવીમીહ વિસૃજ્ય ચ ।
કૃતકૃત્યો ભવેન્મન્ત્રી નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥ ૮-

ઇદાનીં શૃણુ દેવેશિ ઉપચારાન્ વિશેષતઃ ।
પ્રથમં તુ સુરા પૂજ્યા માધ્વી ગૌડી તથૈવ ચ ॥ ૮-

પૈષ્ટી તસ્યા અભાવેન આતિદેશિકમાચરેત્ ।
નારિકેલોદકં કાંસ્યે તામ્રપાત્રે સ્થિતં મધુ ॥ ૮-

ગવ્યં ચ તામ્રપાત્રસ્થં મદ્યતુલ્યં ઘૃતં વિના ।
તામ્બૂલં ચ સકર્પૂરં નારિકેલં સશર્કરમ્ ॥ ૮-

પાયસં સઘૃતં ચૈવ આર્દ્રકં સગુડં તથા ।
તણ્ડુલં સતિલં ચૈવ તાલં ખર્જૂરમેવ ચ ॥ ૮-

કદલીં તિન્તિડીં ચૈવ શ્રીફલં ફલમુત્તમમ્ ।
અન્યાનિ ચ સુગન્ધીનિ સ્વાદૂનિ ચ ફલાનિ ચ ॥ ૮-

નરશ્છાગસ્તથા મેષો મહિષઃ શશકસ્તથા ।
શરભઃ શૂકરશ્ચૈવ બલયઃ પરિકીર્તિતાઃ ॥ ૮-

કૃષ્ણમાર્જારકશ્ચૈવ જ્ઞાતવ્યા મન્ત્રવિત્તમૈઃ ।
એતેષાં ચૈવ રક્તાનિ દેયાનિ પરમેશ્વરિ ॥ ૮-

જલં સુવાસિતં દેયં કુલક્ષાલનમેવ ચ ।
નૈવેદ્યાનિ પ્રધાનાનિ કથિતાનિ મયા પ્રિયે ॥ ૮-

યેન સંતુષ્યતે દેવિ કુમારી વરવર્ણિની ।
તં દદ્યાત્ પરમેશાનિ કિમન્યચ્ચ્રોતુમિચ્છસિ ॥ ૮-

પુષ્પિતાયાઃ કુલાગારં સ્પૃષ્ટ્વા જપતિ યો નરઃ ।
અયુતૈકપ્રમાણેન સાધકઃ સ્થિરમાનસઃ ॥ ૮-

(પ્. ૧૨૧) કેવલં શુદ્ધભાવેન સ તુ વિદ્યાનિધિર્ભવેત્ ।
સંસ્કૃતાઃ પ્રાકૃતાઃ શબ્દા લૌકિકા વૈદિકાસ્તથા ॥ ૮-

વશમાયાન્તિ તે સર્વે સાધકસ્ય ન ચાન્યથા ।
મુક્તકેશો હવિષ્યાશી પ્રજપેદયુતં નરઃ ॥ ૮-

નગ્નાં પરસ્ત્રિયં સ્પૃષ્ટ્વા પ્રજપેત્ સ્થિરમાનસઃ ।
તસ્યાલોકનમાત્રેણ વાદિનો નિષ્પ્રભાં ગતાઃ ॥ ૮-

રાજાનોઽપિ ચ દાસત્વં ભજન્તે કિં પરે જનાઃ ।
ધનકામસ્તુ યો વિદ્વાન્ મહદૈશ્વર્યકામુકઃ ॥ ૮-

બૃહસ્પતિસમો યસ્તુ ભવિતું કામયેન્નરઃ ।
સુન્દરીં યૌવનોન્મત્તાં નારીમાનીય યત્નતઃ ॥ ૮-

અષ્ટોત્તરશતં જપ્ત્વા કુલમામન્ત્ર્ય મન્ત્રવિત્ ।
મૈથુનં યઃ કરોત્યેવ સ તુ વિદ્યાનિધિર્ભવેત્ ॥ ૮-

વિપરીતરતા સા તુ ભુવિ શ્રીર્હૃદયોપરિ ।
તન્મુખે ચુમ્બનં દત્ત્વા સહસ્રં માનસં જપેત્ ॥ ૮-

સ ભવેત્ સર્વસિદ્ધીશો નાત્રકાર્યા વિચારણા ।
સર્વેષાં સાધનાનાં હિ શ્રેષ્ઠં સ્યાત્ કુલસાધનમ્ ॥ ૮-

તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન સાધયેત્ તં સમાહિતઃ ।
ઇદાનીં શૃણુ દેવેશિ રહસ્યમિદમુત્તમમ્ ॥ ૮-

પુરા દારુવને રમ્યે ઉન્મત્તા રાગમોહિતાઃ ।
પરસ્ત્રિયં ઘર્ષયન્તિ મદ્યં સ્વાદન્તિ નિત્યશઃ ॥ ૮-

તદ્ દૃષ્ટ્વાનુચિતં કર્મ વિષ્ણુના સમુપસ્થિતમ્ ।
શ્રીવિષ્ણુરુવાચ ।
દેવદેવ મહાદેવ સર્વદેવ દયાનિધે ॥ ૮-

દેવદારુવને પાપા મદ્યપાનરતાતુરાઃ ।
પરસ્ત્રિયં ઘર્ષયન્તિ મુનયો રાગમોહિતાઃ ॥ ૮-

(પ્. ૧૨૨) દિગમ્બરાસ્તથા મૂઢાઃ સંપ્રયાસ્યન્તિ કાં ગતિમ્ ।
ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા તમુવાચ ત્વહં પ્રિયે ॥ ૮-

કાલિકા યા મહાવિદ્યા હ્યનિરુદ્ધસરસ્વતી ।
વિદ્યારાજ્ઞીતિ યા પ્રોક્તા એતે તન્મન્ત્રજાપકાઃ ॥ ૮-

પરં મુક્તા ભવિષ્યન્તિ તદ્ગાયત્રીં જપન્તિ ચ ।
એતસ્યાસ્તુ પ્રભાવેણ સર્વે દેવા વિમોચિતાઃ ॥ ૮-

નિજમાતૃવધાત્ સોઽપિ પરશુરામો વિમોચિતઃ ।
દત્તાત્રેયશ્ચાત્રિપુત્રઃ સુરાપાનાદ્ વિમોચિતઃ ॥ ૮-

ગોતમસ્ત્રીઘર્ષણાચ્ચ દેવેન્દ્રોઽપિ વિમોચિતઃ ।
ચાણ્ડાલીગમનાત્ પૂર્વં વશિષ્ઠશ્ચ વિમોચિતઃ ॥ ૮-

ગુરુદારાઘર્ષણાચ્ચ ચન્દ્રમાશ્ચ વિમોચિતઃ ।
બ્રહ્મણસ્તુ શિરશ્છેદાચ્ શિવઃ સોઽહં વિમોચિતઃ ॥ ૮-

રાવણસ્ય વધાચ્ચાપિ રામચન્દ્રો વિમોચિતઃ ।
તમેવ ગૂઢં વક્ષ્યામિ શ્રુત્વા ગોપ્યઃ સદા બુધૈઃ ॥ ૮-

કાલિકાયૈ પદં ચોક્ત્વા વિદ્મહે તદનન્તરમ્ ।
તતઃ શ્મશાનવાસિન્યૈ ધીમહીતિ પદં તતઃ ॥ ૮-

તન્નો ઘોરી પદં ચોક્ત્વા તતઃ કામઃ પ્રચોદયાત્ ।
એષા તુ કાલીગાયત્રી દશધા જપ્તયાનયા ॥ ૮-

બ્રહ્મહત્યાદિપાપાનિ ખણ્ડં ખણ્ડં વ્રજન્તિ હિ ।
અનયા સદૃશી વિદ્યા અનેન સદૃશો જપઃ ॥ ૮-

અનેન સદૃશં જ્ઞાનં ન ભૂતં ન ભવિષ્યતિ ।
અન્યચ્ચ શૃણુ દેવેશિ યથા પાનાદિકર્મણિ ॥ ૮-

કુમારીસાધનાદીનિ અનયા સાધયેચ્છુભે ।
લીલયા ચ મહેશાનિ સિદ્ધિર્ભવતિ નિશ્ચિતમ્ ॥ ૮-

(પ્. ૧૨૩) નટી કાપાલિની વેશ્યા રજકી બ્રાહ્મણી શુભા ।
શૂદ્રકન્યા વિશઃ સ્ત્રી ચ ક્ષત્રિ(યી?યા) સર્વદાયિની ॥ ૮-

એતાસાં કાંશ્ચિદાનીય તતસ્તદ્યોનિમણ્ડલે ।
પૂજયિત્વા મહાદેવીં તતો મૈથુનમાચરેત્ ॥ ૮-

ધર્માધર્મહવિર્દી(પ્તા?પ્તે) આત્માગ્નૌ મનસા સ્રુચા ।
સુષુમ્નાવર્ત્મના નિત્યમક્ષવૃત્તિર્જુહોમ્યહમ્ ॥ ૮-

સ્વાહાન્તોઽયં મહામન્ત્ર આરમ્ભે પરિકીર્તિતઃ ।
પ્રકાશાકાશહસ્તાભ્યામવલમ્બ્યોન્મનીસ્રુચમ્ ॥ ૮-

ધર્માધર્મફલ[કલા ખ પાઠઃ ।]સ્નેહપૂર્ણાં વહ્નૌ જુહોમ્યહમ્ ।
સ્વાહાન્તોઽયં મહામન્ત્રઃ શુક્રત્યાગે પ્રકીર્તિતઃ ॥ ૮-

તતો ગચ્છેત્ પ્રિયાં ગચ્છન્ દેવીં ત્રિભુવનેશ્વરીમ્ ।
તચ્છ્રુત્વા વચનં વિષ્ણુર્માં પુનરભ્યભાષત ॥ ૮-

નમોઽસ્તુ તે મહાદેવ સર્વતન્ત્રાત્મરૂપિણે ।
ત્વત્ પ્રસાદાદયં દેવ સંશયો મે મહાન્ ગતઃ ॥ ૮-

અનુજાનીહિ દેવેશ ગમિષ્યામિ યથાસુખમ્ ।
તતો મયાભ્યનુજ્ઞાતઃ પ્રણમ્ય ચ યથાવિધિ ॥ ૮-

યયૌ સ્વભવનં વિષ્ણુરેતત્ તે કથિતં પ્રિયે ।
ઇદાનીં શૃણુ દેવેશિ મન્ત્રરાજં મનોરમમ્ ॥ ૮-

અત્ર શ્રીમન્ત્રરાજસ્ય માહાત્મ્યં શૃણુ પાર્વતિ ।
શ્રદ્ધયા યત્ર દેવેશિ પરાં મુક્તિમવાપ્સ્યતિ ॥ ૮-

અશ્વમેધૈશ્ચ ગોમેધૈર્નરમેધૈસ્તથા પરૈઃ ।
દાનૈશ્ચ વિવિધૈર્દ્રવ્યૈર્હોમૈર્નાનાવિધૈરપિ ॥ ૮-

અનેકજન્મસાહસ્રૈસ્તપોભિઃ પ્રાપ્યતે પરા ।
વિદ્યારાજ્ઞી ઘોરકાલી અનિરુદ્ધસરસ્વતી ॥ ૮-

(પ્. ૧૨૪) જ્ઞાત્વૈવ મુક્તિમાપ્નોતિ કિં પુનઃ કથ્યતે પરમ્ ।
અસ્ય જ્ઞાનપ્રભાવેણ સિદ્ધયોઽષ્ટૌ ભવન્તિ હિ ॥ ૮-

મન્ત્રસ્ય જ્ઞાનમાત્રેણ વિજયી ભુવિ જાયતે ।
તસ્યાલોકનમાત્રેણ વાદિનો નિષ્પ્રભા મતાઃ ॥ ૮-

રાજાનોઽપિ ચ દાસત્વં ભજન્તે કિં પરે જનાઃ ।
વહ્નેઃ શૈત્યં જલસ્તમ્ભં ગતિસ્તમ્ભં વિવસ્વતઃ ॥ ૮-

દિવારાત્રિવ્યત્યયં ચ વશીકર્તું ક્ષમો ભવેત્ ।
બૃહસ્પતિસમો વાગ્મી સુકવિર્ભાર્ગવો ભવેત્ ॥ ૮-

ધને કુબેરસદૃશસ્તેજસા ભાસ્કરોપમઃ ।
બલેન સદૃશો રામે વિષ્ણુતુલ્યપરાક્રમઃ ॥ ૮-

બ્રહ્મહત્યાસુરાપાનસ્તેયગુર્વઙ્ગનાગમાત્ ।
સદ્યો નિર્દોષમાયાતિ મન્ત્રસ્યાસ્ય પ્રસાદતઃ ॥ ૮-

એવં સંક્ષેપતો વક્ષ્યે નાસ્તિ મન્ત્રસમોઽધુના ।
સૌરે ચ ગાણપત્યે ચ ચાન્દ્રે વૈષ્ણવ એવ ચ ॥ ૮-

નાન્યદ્ વિસ્તરતો વક્તું શક્યતે પરમેશ્વરિ ।
વક્ત્રૈઃ કોટિસહસ્રૈસ્તજ્જિહ્વાકોટિશતૈરપિ ॥ ૮-

નિજમુદ્ધૃત્ય દેવેશિ આગસ્કરં દ્વિતીયકમ્ ।
વાણીં ચૈવ મહેશાનિ વર્ણત્રયમુદાહૃતમ્ ॥ ૮-

અનેન મન્ત્રરાજેન સદૃશં નાપરં પ્રિયે ।
તવ સ્નેહાદ્ વરારોહે પ્રકાશમુપપાદિતમ્ ॥ ૮-

ન વક્તવ્યં ન વક્તવ્યં ન વક્તવ્યં મહેશ્વરિ ।
તવ સ્નેહેન કથિતં પ્રાણવદ્ધિ સુરેશ્વરિ ॥ ૮-

કુમારીપૂજનેનૈવ દક્ષિણાવિધિરુત્તમા ।
કથિતા દેવિ ભદ્રં તે અપ્રકાશ્યં પ્રકાશિતમ્ ॥ ૮-

(પ્. ૧૨૫) પૂજાવિધિરયં પ્રોક્તઃ કુત્ર વા પૂજ્યતે શિવા ।
કુત્ર વા ધ્યાયતે દેવી તં શૃણુષ્વ મહેશ્વરિ ॥ ૮-

કામરૂપે પૂર્ણગિરૌ કોઙ્કટે ચોડ્ડીયાનકે ।
વારાણસ્યાં તુ લૌહિત્યે કરતોયાનદીજલે ॥ ૮-

આર્યાવર્તે પ્રયાગે ચ બ્રહ્માવર્તે તથૈવ ચ ।
અનન્તફલદા પૂજા સર્વત્રૈવ જલે સ્થલે ॥ ૮-

તદભાવે શુન્યગેહે સિન્દૂરાદિવિલેપિતે ।
કર્ત્રિશૂલધનુઃખડ્ગ-ઘણ્ટાચામરકાદિભિઃ ॥ ૮-

વિતાનધ્વજસંકીર્ણે કૃષ્ણાગુરુસુધૂપિતે ।
સુદતીનાં સુકેશીનાં વેશ્યાનાં ગાનશોભિતે ॥ ૮-

ઘણ્ટાનાદરવાકીર્ણે દીપાવલીપરિષ્કૃતે ।
એવં ભૂતગૃહે પૂજ્યા તારા ચૈવ સુશોભના ॥ ૮-

શ્મશાને ચ સદા પૂજ્યા પીઠાદપ્યધિકા મતા ।
તારિણ્યાસ્તુ શ્મશાનાત્ તુ નાન્યત્ સ્થાનં પ્રશસ્યતે ॥ ૮-

તસ્માચ્ શ્મશાને પૂજા ચ કર્તવ્યા ભૂતિલિપ્સુભિઃ ।
ગાયત્રી યા પુરા પ્રોક્તા બ્રહ્મજ્ઞાનસ્વરૂપિણી ॥ ૮-

શ્રીકૃષ્ણશ્ચ ઋષિસ્તસ્યા ગાયત્રી ચ્છન્દ ઉચ્યતે ।
શિવશક્તિસ્વરૂપા હિ દેવતા પરિકીર્તિતા ॥ ૮-

અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ યેનાશુ ફલમાપ્નુયાત્ ।
બ્રાહ્મે મુહૂર્તે ઉત્થાય તામ્બૂલપૂરિતાનનઃ ॥ ૮-

ખડ્ગહસ્તઃ સુવાઢ્યાં તુ દદ્યાદ્ માંસાન્વિતં બલિમ્ ।
પૂજયિત્વા યથાન્યાયં તત આનીય સુન્દરીમ્ ॥ ૮-

કામિનીં યૌવનોન્મત્તાં સુવેશાં ચારુહાસિનીમ્ ।
કુલજાં યુવતીં વીક્ષ્ય નમસ્કુર્યાત્ સમાહિતઃ ॥ ૮-

(પ્. ૧૨૬) યદિ ભાગ્યવશેનૈવ કુલદૃષ્ટિઃ પ્રજાયતે ।
તદૈવ માનસીં પૂજાં તત્ર તાસાં પ્રકલ્પયેત્ ॥ ૮-

સ્ત્રિયો દેવાઃ સ્ત્રિયઃ પ્રાણાઃ સ્ત્રિય એવ વિભૂષણમ્ ।
સ્ત્રીમેલનં સદા કુર્યાત્ સુન્દરીભિર્વિશેષતઃ ॥ ૮-

તાસાં પ્રહારો નિન્દા ચ કૌટિલ્યમપ્રિયં તતઃ ।
સર્વથા નૈવ કર્તવ્યમન્યથા સિદ્ધિરોધકૃત્ ॥ ૮-

તદ્ધસ્તારચિતં ભોજ્યં દૈવતાયૈ નિવેદયેત્ ।
પ્રાતઃકૃત્યં તતઃ કૃત્વા સ્નાત્વા ચિરં યથાવિધિ ॥ ૮-

પ્રયોગેણ સમાગમ્ય કપાલાન્તઃસ્થલે વિશેત્ ।
દિક્કાલનિયમો નાસ્તિ સ્થિત્યાદિનિયમો નચ ॥ ૮-

ન જપે કાલનિયમો નાર્ચનાદિબલિષ્વપિ ।
સ્વેચ્છાનિયમ ઉક્તોઽત્ર મહામન્ત્રસ્ય સાધને ॥ ૮-

પૂજયેદ્ વિવિધૈઃ પુષ્પૈસ્તુલસીવર્જિતૈઃ શુભૈઃ ।
એવં સંપૂજ્ય વિધિવત્ સઞ્જપેત્ પરમેશ્વરીમ્ ॥ ૮-

નિશાયાં પૂજયેદ્ દેવીં જપેચ્ચ પ્રયતો નરઃ ।
સિન્દૂરભૂષણો નિત્યં તથા ચૈવ દિગમ્બરઃ ॥ ૮-

નારીં દિગમ્બરીં કૃત્વા વિપરીતરતો ભવેત્ ।
અભિઘાતં ચુમ્બનં ચ કુર્યાત્ સ્વાભીષ્ટસિદ્ધયે ॥ ૮-

નિર્લજ્જાકામબાણેન ઘૃષ્ટં સ્યાત્ મન્દિરં ધનુઃ ।
તસ્મિન્ કાલે સાધકેન્દ્રો જપેત્ સંશુદ્ધમાનસઃ ॥ ૮-

સંભોગં ચ સ્વયં કુર્વઞ્જપેત્ સારસ્વતપ્રદામ્ ।
તસ્માદ્ ભાવ્યા મહેશાનિ કથિતા દેવદુર્લભા ॥ ૮-

યસ્યાઃ પ્રસાદમાસાદ્ય કલયામિ જગત્ ત્રયમ્ ।
શિવશક્ત્યાત્મિકા દેવી અનિરુદ્ધસરસ્વતી ।
યાં જ્ઞાત્વા મુક્તિમાપ્નોતિ કિમન્યત્ કથયામિ તે ॥ ૮-

(પ્. ૧૨૭) (શ્રીદેવ્યુવાચ ।)
ઇદાનીં(શૃણુ?દેવ)કસ્યાસ્તિ ઘોરે કલિયુગે શુભે ।
પ્રાધાન્યં પરમેશાન તદ્વદસ્વ સદાશિવ ॥ ૮-

શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
કલિનામ્નિ યુગે દેવિ પ્રધાનાં તારિણીં શુભામ્ ।
કાલીં ચૈવ મહેશાનિ અનિરુદ્ધસરસ્વતીમ્ ॥ ૮-

શ્મશાનકાલિકાયાસ્તુ પ્રાધાન્યં શૃણુ ભૈરવિ ।
સર્વસિદ્ધેઃ કારણં હિ અનિરુદ્ધસરસ્વતી ॥ ૮-

તસ્યા મન્ત્રેણ મન્ત્રી સ્યાત્ સર્વસિદ્ધિફલપ્રદઃ ।
તારામન્ત્રં પૂર્વમુક્તં કાલીમન્ત્રં શૃણુષ્વ મે ॥ ૮-

માયાદ્વન્દ્વં કૂર્ચયુગ્મં નિજબીજત્રયં તથા [ત્રયં ત્રયમ્ ખ પાઠઃ
।] ।
દક્ષિણે કાલિકે ચેતિ સંહારક્રમતઃ શુભે ॥ ૮-

પૂર્વબીજાનિ ચોદ્ધૃત્ય સ્વાહાન્તોઽયં મનુઃ સ્મૃતઃ ।
વિદ્યારાજ્ઞીતિ વિખ્યાતા મન્ત્રશ્ચ કલ્પપાદપઃ ॥ ૮-

અસ્માત્ પરતરં નાસ્તિ કાલીમન્ત્રં મનોરમમ્ ।
તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન મન્ત્રરાજં શૃણુષ્વ મે ॥ ૮-

મન્ત્રસ્ય જ્ઞાનમાત્રેણ જીવન્મુક્તશ્ચ સાધકઃ ।
એષા વિદ્યા(રહસ્યા તુ) પૂજને જપને તથા ॥ ૮-

ધ્યાનં તથા કુલાચારે સર્વવિદ્યાગમેષુ ચ ।
ઉચ્ચાટનં મારણં ચ વશીકરણમુત્તમમ્ ॥ ૮-

આકર્ષણં સ્તમ્ભનં ચ વિદ્વેષણમતઃ પરમ્ ।
અનયા સાધયેદ્ દેવિ સિદ્ધ્યત્યેવ ન સંશયઃ ॥ ૮-

પૂજાં ચ વિવિધાં કુર્યાત્ સ્વશાખોક્તક્રમેણ ચ ।
રક્તપુષ્પૈઃ પૂજયિત્વા સહસ્રં હોમયેદથ ॥ ૮-

(પ્. ૧૨૮) સા તુ કામમયી નારી નિર્લજ્જા કામમોહિતા ।
સ્વયં(સાન્ત્યાષ્ય?સન્ત્યજ્ય)ભર્તારં સાધકં ગચ્છતિ ધ્રુવમ્ ॥ ૮-

અયુતં ચ જપેદ્ દેવિ ધ્યાત્વા દેવીં દિગમ્બરીમ્ ।
સ્થાવરા જઙ્ગમાશ્ચૈવ પાતાલતલગા અપિ ॥ ૮-

આકર્ષ્યતિ મન્ત્રી ચ તત્ક્ષણાદ્ ભુવિ સંસ્થિતાઃ ।
જપ્ત્વા દેવીં શ્મશાને ચ ધ્યાત્વા દેવીં દિગમ્બરીમ્ ॥ ૮-

તદ્ભસ્મલેપનં કુર્યાત્ તતઃ સંહરતે જગત્ ।
શ્વેતાપરાજિતાપુષ્પૈઃ પુજયેદ્ ભક્તિભાવતઃ ॥ ૮-

હુત્વાયુતં શ્મશાનેઽપિ વિશ્વમુચ્ચાટયેદ્ ધ્રુવમ્ ।
નારીં નગ્નાં શ્મશાને ચ સ્પૃષ્ટ્વા ચ યોનિમણ્ડલમ્ ॥ ૮-

જપિત્વા ચ વશીકુર્યાદ્ યદિ સા ન પલાયતે ।
કૃષ્ણપુષ્પૈઃ પૂજયિત્વા ધ્યાત્વા ચૈવ દિગમ્બરીમ્ ॥ ૮-

જપ્ત્વાયુતં શ્મશાનસ્થઃ શત્રૂણાં મારણં ચરેત્ ।
કાલીકલ્પસ્વરૂપં ચ કથિતં સુન્દરિ પ્રિયે ॥ ૮-

ગોપને સર્વસિદ્ધિઃ સ્યાદ્ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ।
યથા કાલી તથા નીલા ચાનિરુદ્ધસરસ્વતી ॥ ૮-

તસ્માચ્ચ કથિતા વિદ્યા કાલી કાલી(કલૌ યુગે) ।
રહસ્યં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ કુણ્ડલ્યાશ્ચક્રનિર્ણયે ॥ ૮-

આસનં જીવનસ્યેદમમૃતં દેહરક્ષકમ્ ।
નિર્ગુણં શામ્ભવં ચક્રં ત્રિવિધં શૃણુ પાર્વતિ ॥ ૮-

યેન વિજ્ઞાનમાત્રેણ ધ્રુવં જ્યોતિર્મયો ભવેત્ ।
ઇડાપિઙ્ગલયોર્મધ્યે વર્ણાશ્ચ જ્યોતીરૂપિણઃ ॥ ૮-

જ્યોતીરૂપાણિ ચક્રાણિ જ્યોતીરૂપા ચ કુણ્ડલી ।
ચન્દ્રતઃ સૂર્યપર્યન્તં ચક્રાણ્યત્ર ચતુર્દશ ॥ ૮-

(પ્. ૧૨૯) અત્રાસ્તિ કુણ્ડલીશક્તિર્બીજરૂપા નિરાકૃતિઃ ।
પરેયં કુણ્ડલીશક્તિશ્ચન્દ્રમણ્ડલવર્તિની ॥ ૮-

ઇમં ભેદં મહેશાનિ યો જાનાતિ સ યોગવિત્ ।
દલં કોશં તથા વર્ણં તથૈવ ચક્રદેવતાઃ ॥ ૮-

તથૈવ પૂર્વવજ્જ્ઞેયં સર્વચક્રેષ્વયં વિધિઃ ।
ચન્દ્રતો બ્રહ્મરન્ધ્રાન્તં ચક્રાણ્યત્ર ચતુર્દશ ॥ ૮-

પરાપરેતિ વિખ્યાતા કુણ્ડલી જીવસંજ્ઞકા ।
સૂર્યતો બ્રહ્મરન્ધ્રાન્તં ચક્રાણ્યત્ર ચતુર્દશ ॥ ૮-

પરમેષ્ઠી સમાખ્યાતા સૂર્યમણ્ડલવર્તિની ।
નરાકારસ્વરૂપેયં પરજ્યોતિઃસ્વરૂપિણી ॥ ૮-

ગોલકાન્તર્ગ(તો?તા)દેવી જ્યોતિર્બિન્દુસમાશ્રિતા ।
અત્રાસ્તિ ગોલકં ચક્રં ગોલોક ઇવ દૃશ્યતે ॥ ૮-

ઇયં નારાયણી કાલી તારા શૂન્યનિવાસિની ।
સુન્દરી રક્તકાલી ચ મહિષમર્દિની તથા ॥ ૮-

મન(સઃ?સા)કલ્પિ(તો?તા)મૂર્તિસ્તેજોરૂપાઽપરા ચ સા ।
પરમાત્મૈવ રામોઽયં મહાવિષ્ણુર્મહાશિવઃ ॥ ૮-

નિરઞ્જનસ્વરૂપોઽયં કૃષ્ણરૂપા ચ તારિણી ।
આત્મપ્રકાશિની નિત્યા નિત્યાનન્દસ્વરૂપિણી ॥ ૮-

તસ્યા મન્ત્રાણિ સુભગે મમ મન્ત્રાણિ યાનિ તુ ।
પૂર્વામ્નાયવિધાનેન શીઘ્રકામફલપ્રદા ॥ ૮-

નાનાપાપહરા દેવી વીરસ્તદ્ગતમાનસઃ ।
તત્ત્વભાવં સમાસાદ્ય ફલતત્ત્વં લભેન્નરઃ ॥ ૮-

તવ મન્ત્રાણિ દેવેશિ સર્વાર્થદાયકાનિ ચ ।
યથા સ્વયંભુવા દેવાશ્ચત્વારઃ પરિકીર્તિતાઃ ॥ ૮-

(પ્. ૧૩૦) જ્ઞાતવ્યાશ્ચ પ્રસિદ્ધાશ્ચ પારમ્પર્યોપદેશતઃ ।
પર્યાયતોઽપિ વિજ્ઞેયાઃ શ્રુતિવાઙ્મયભેદતઃ ॥ ૮-

તથા ત્વયિ મયા પ્રોક્તાઃ ષડામ્નાયાશ્ચ સન્નિધૌ ।
સ ચામ્નાયઃ શ્રુતિર્જ્ઞેયઃ શ્રુતિશ્ચ વેદ ઉચ્યતે ॥ ૮-

અતસ્ત્વયાપિ ગિરિજે ગોપનીયઃ સ્વયોનિવત્ ।
અત ઊર્ધ્વં તુ સુભગે રહસ્યં પરમં શૃણુ ॥ ૮-

મહામન્ત્રી યદા દેવિ સાધકો દૈવયોગતઃ ।
તત્ર કસ્ય જપં કુર્યાત્ પૂજનાદિકમેવ ચ ॥ ૮-

સર્વદેવનમસ્કારં નિત્યં કુર્યાત્ પ્રયત્નતઃ ।
જપાદિકં તુ તસ્યૈવ યત્ર શઙ્કાભિજાયતે ॥ ૮-

ગુરોર્ગૃહીતમન્ત્રસ્ય પ્રજપત્યપિ સાધકઃ ।
ભ્રષ્ટાચારં પ્રમાદાદ્વા આલસ્યાદ્વાપિ સુન્દરિ ॥ ૮-

શઙ્કરસ્ય ગૃહીતસ્ય કથિતં યત્ર કુત્રચિત્ ।
હીનવીર્યમવાપ્નોતિ મન્ત્રાદિશ્ચ વરાનને ॥ ૮-

ઇત્યાદિદોષનાશાર્થં વિધાનં શૃણુ સાંપ્રતમ્ ।
પ્રથમં જનનં નામ જીવનં તુ દ્વિતીયકમ્ ॥ ૮-

તૃતીયં તાડનં દેવિ ચતુર્થં બોધનં તથા ।
પઞ્ચમં ત્વભિષેકસ્તુ વિમલીકરણં તથા ॥ ૮-

આપ્યાયનં સપ્તમં તુ અષ્ટમં તર્પણં સ્મૃતમ્ ।
નવમં દીપનં પ્રોક્તં દશમં ગોપનં મતમ્ ॥ ૮-

મન્ત્રાણાં માતૃકાયન્ત્રાદુદ્ધારો જનનં સ્મૃતમ્ ।
પ્રણવાન્તરિતાન્ કૃત્વા મન્ત્રવર્ણાન્ જપેત્ સુધીઃ ॥ ૮-

સ્વરવ્યઞ્જનભેદેન જીવનં તદુદાહૃતમ્ ।
મન્ત્રવર્ણાન્ સમાલિખ્ય તાડયેચ્ચન્દનામ્ભસા ॥ ૮-

(પ્. ૧૩૧) પ્રત્યેકં વાયુબીજેન તાડનં નામ(તઃ?તત્) શૃણુ ।
મન્ત્રં વિલિખ્ય વિધિવત્ પ્રસૂનૈઃ કરવીરજૈઃ ॥ ૮-

તન્મન્ત્રાક્ષરસંખ્યાતૈર્હન્યાદ્રેફેણ બોધનમ્ ।
સ્વતન્ત્રોક્તવિધાનેન તદા મન્ત્રાર્ણસંખ્યયા ॥ ૮-

અશ્વત્થપલ્લવૈર્મન્ત્રમભિષિઞ્ચેદ્ વિશુદ્ધયે ।
સંચિન્ત્ય મનસા મન્ત્રં જ્યોતિર્મન્ત્રેણ નિર્દહેત્ ॥ ૮-

મન્ત્રે મલત્રયં દેવિ વિમલીકરણાત્મકમ્ ।
તારં વ્યોમાગ્નિમનુયુક્ દણ્ડી જ્યોતિર્મનુર્મતઃ ॥ ૮-

કુશોદકેન જપ્તેન પ્રત્યર્ણં પ્રોક્ષયેદ્ મનોઃ ।
તેન મન્ત્રેણ વિધિવદેતદાપ્યાયનં મતમ્ ॥ ૮-

મનુના વારિણા પાત્રે તર્પણં તર્પણં ભવેત્ ।
તારમાયારમાયોગાદ્ મનોર્દીપનમુચ્યતે ॥ ૮-

જપ્યમાનસ્ય મન્ત્રસ્ય ગોપનં ચાપ્રકાશનમ્ ।
એતે ચ દશ સંસ્કારાઃ સર્વતન્ત્રેષુ ગોપિતાઃ ॥ ૮-

એતાન્ કૃત્વા જપેદ્ મન્ત્રં સદા પરહિતં પ્રિયે ।
નિર્ગુણં યત્ પરં બ્રહ્મ જ્યોતીરૂપં નિરાકૃતિ ॥ ૮-

સાકારં યદિ જાયેત સર્વદેહેષુ દેવતા ।
રૂપત્રયં સદા ભૂત્વા દેહિનાં દેહભેદતઃ ॥ ૮-

ભગાકારં ચ યદ્ બ્રહ્મ લિઙ્ગાકારસ્વરૂપતઃ ।
કેચિત્ સેવન્તિ સુભગે લિઙ્ગાકારસ્ય સર્વદા ॥ ૮-

ભગાકારં ચ સેવન્તે વિવિધા જ્ઞાનિનઃ સદા ।
સ્ત્રીજાતિરૂપા સર્વત્ર સર્વદેહેષુ જાનતા ॥ ૮-

(યા?સા) શક્તિરૂપા વિજ્ઞેયા પુરુષઃ શિવરૂપધૃક્ ।
તત્ર તેષાં વિશેષાર્થં નરદેહે વરાનને ॥ ૮-

(પ્. ૧૩૨) શક્તિઃ શિવશ્ચ વિજ્ઞેયો મમ સંકેતમુત્તમમ્ ।
ભગં કુણ્ડં ચ સુભગે સ્રુવં લિઙ્ગં પ્રકીર્તિતમ્ ॥ ૮-

ઋતુરગ્નિશ્ચ સુભગે ગર્તમધ્યે ચ ક્ષેપણમ્ ।
આજ્યરૂપં મતં શુક્રં મનો હોતા પ્રકીર્તિતઃ ॥ ૮-

ફલરૂપં ચ તત્રૈવ નાનાસંસારકામનાઃ ।
વિજ્ઞાય ચૈવં યો મન્ત્રી મનુશ્ચ પીઠબ્રહ્મવત્ ॥ ૮-

નિત્યં ચ હોમયેદ્ દેવિ તસ્ય રૂપમનન્તકમ્ ।
યં યં કામાદિકં દેવિ મનસા ચિન્ત્ય કારયેત્ ॥ ૮-

ન દોષગુણવિજ્ઞેયો (યં યં?તં તં) કામમવાપ્નુયાત્ ।
યથોક્તદેવતાયાશ્ચ યથોક્તફલમશ્નુતે ॥ ૮-

આયુર્લક્ષ્મીં યશો દેવિ કીર્તિં ચ મોક્ષમાપ્નુયાત્ ।
ગોપનીયં પ્રયત્નેન ન દેયં યસ્ય કસ્યચિત્ ॥ ૮-

ગોપ્યા ગોપ્યા પુનર્ગોપ્યા જનનીજારગર્ભવત્ ।
ઇતિ તે કથિતં સમ્યક્ સંસ્કારક્રમમુત્તમમ્ ॥ ૮-

ઇદાનીં શામ્ભવં ચક્રં ત્રિવિધં શૃણુ પાર્વતિ ।
યેન વિજ્ઞાનમાત્રેણ ધ્રુવં જ્યોતિર્મયો ભવેત્ ॥ ૮-

ઇડાપિઙ્ગલયોર્મધ્યે વર્ણાશ્ચ જ્યોતીરૂપિણઃ ।
જ્યોતીરૂપાણિ ચક્રાણિ જ્યોતીરૂપા ચ કુણ્ડલી ॥ ૮-

ચન્દ્રતઃ સૂર્યપર્યન્તં ચક્રાણ્યત્ર ચતુર્દશ ।
તત્રાસ્તિ કુણ્ડલીશક્તિર્બીજરૂપા નિરાકૃતિઃ ॥ ૮-

પારેયં કુણ્ડલીશક્તિશ્ચન્દ્રમણ્ડલવર્તિની ।
ઇમં ભેદં મહેશાનિ યો જાનાતિ સ યોગવિત્ ॥ ૮-

દલં કોષં તથા વર્ણં તથૈવ ચ(ન્દ્ર?ક્ર)દેવતાઃ ।
તથૈવ પૂર્વવજ્જ્ઞેયઃ સર્વચક્રેષ્વયં વિધિઃ ॥ ૮-

(પ્. ૧૩૩) ચન્દ્રતો બ્રહ્મરન્ધ્રાન્તં ચક્રાણ્યત્ર ચતુર્દશ ।
પરાપરેતિ વિખ્યાતા કુણ્ડલી જીવસંજ્ઞકા ॥ ૮-

સૂર્યતો બ્રહ્મરન્ધ્રાન્તં ચક્રાણ્યત્ર ચતુર્દશ ।
પરમેષ્ઠી સમાખ્યાતા સૂર્યમણ્ડલવર્તિની ॥ ૮-

નરાકારસ્વરૂપેયં પરજ્યોતિઃસ્વરૂપિણી ।
ગોલકાન્તર્ગતા દેવી જ્યોતિર્બિન્દુસમાશ્રિતા ॥ ૮-

અત્રાસ્તિ ગોલકં ચક્રં ગોલોક ઇવ દૃશ્યતે ।
ઇયં નારાયણી કાલી તારા સ્યાચ્છૂન્યવાસિની ॥ ૮-

સુન્દરી રક્તકાલીયં ભૈરવી નાદિની તથા ।
મન(સઃ?સા)કલ્પિતા મૂર્તિસ્તેજોરૂપા પરાપરા ॥ ૮-

પરમાત્મૈવ રામોઽયં મહાવિષ્ણુર્મહાશિવઃ ।
નિરઞ્જનસ્વરૂપોઽયં કૃષ્ણરૂપા ચ તારિણી ॥ ૮-

આત્મપ્રકાશિની દેવી નિત્યાનન્દસ્વરૂપિણી ।
ઇતિ તે કથિતં દેવિ રહસ્યં પરમાદ્ભુતમ્ ॥ ૮-

અસ્માત્ પરતરં નાસ્તિ તન્ત્રમધ્યે સુરેશ્વરિ ।
ઇદાનીં શૃણુ દેવેશિ પરં બ્રહ્મસ્વરૂપકમ્ ॥ ૮-

પ્રાણસ્તુ પરમેશાનિ આત્મજ્ઞાનં શુચિસ્મિતે ।
યસ્તુ પ્રાણો મહેશાનિ સ જીવઃ પરિકીર્તિતઃ ॥ ૮-

પ્રદીપકલિકાકારો હૃદયે વિદ્યતે પ્રિયે ।
પરં બ્રહ્મ મહેશાનિ પ્રદીપકલિકાકૃતિ ॥ ૮-

આત્માન્તરાત્મા દેવેશિ સર્વેષાં હૃદિ વર્તતે ।
અન્તરાત્મા પરં બ્રહ્મ શરીરં વ્યાપ્ય તિષ્ઠતિ ॥ ૮-

દ્વયે તેજો વરારોહે શક્તિં પ્રકૃતિરૂપિણીમ્ ।
પ્રાણાયામસ્ય કાલે તુ દૃષ્ટ્વાશ્ચર્યં વરાનને ॥ ૮-

(પ્. ૧૩૪) યદ્ દૃષ્ટં પરમં ગુહ્યં તન્નિશામય યોગિનિ ।
આત્મા બ્રહ્મસમો ભૂત્વા યદ્ દૃષ્ટં પરમેશ્વરિ ॥ ૮-

તદક્ષરં મહેશાનિ દૃષ્ટમાનન્દમદ્ભુતમ્ ।
મનો મયા મહેશાનિ કૃત્વા તત્રૈવ પાર્વતિ ॥ ૮-

સુધાર્ણવે મહેશાનિ મગ્નો ભૂત્વા વરાનને ।
લક્ષવર્ષં મહેશાનિ નિર્ગતં પરમેશ્વરિ ॥ ૮-

પ્રાણાયામક્ષણે દેવિ લક્ષવર્ષં ગતં મમ ।
યદ્ દૃષ્ટં પરમેશાનિ નિર્દિષ્ટં તચ્છૃણુ પ્રિયે ॥ ૮-

નાતઃ પરતરં કિઞ્ચિદ્ વિદ્યતે મમ ગોચરે ।
પર્યઙ્કં પરમેશાનિ આશ્ચર્યં પરમાદ્ભુતમ્ ॥ ૮-

પયઃફેનનિભા શયયા નાનારત્નવિભૂષિતા ।
યા શયયા પરમેશાનિ સ એવ શ્રીસદાશિવઃ ॥ ૮-

તત્રોપરિ મહેશાનિ સૂક્ષ્માં ત્રિપુરસુન્દરીમ્ ।
જપાયાવકસિન્દૂર સદૃશાકૃતિરૂપિણીમ્ ॥ ૮-

ચતુર્ભુજાં ત્રિનેત્રાં ચ પઞ્ચબાણધનુર્ધરામ્ ।
વરદાભયહસ્તાં ચ ધારિણીં પરમેશ્વરીમ્ ॥ ૮-

દૃષ્ટ્વાનન્દમયીં લોલાં લક્ષવર્ષં ગતં મમ ।
યદા તુ પરમેશાનિ મમ દૃગ્ ગોચરં ગતઃ ॥ ૮-

તદૈવ સહસા તત્ર સૂક્ષ્મરૂપત્વમાગતઃ ।
ધ્યાનભઙ્ગે મહેશાનિ તદૈવ મમ સુન્દરિ ॥ ૮-

તત્રૈવ દૃષ્ટં બ્રહ્માણ્ડં બ્રહ્માદ્યાસ્ત્રિદિવૌકસઃ ।
શક્તિં વિના મહેશાનિ નાસ્તિ કિઞ્ચિદ્ મમ પ્રિયે ॥ ૮-

શક્તિર્હિ બ્રહ્મણો રૂપં શક્તિરૂપં વરાનને ।
શક્તિં વિના મહેશાનિ ન કિઞ્ચિદ્ મમ ગોચરે ॥ ૮-

(પ્. ૧૩૫) એવં હિ ક્રમતો દેવિ માતૃકાન્યાસમુત્તમમ્ ।
કૃત્વા ન્યાસં મહેશાનિ માતૃકા વિશ્વમોહિની ॥ ૮-

અતઃ પરં મહેશાનિ શ્રીકણ્ઠન્યાસમાચરેત્ ।
શ્રીકણ્ઠન્યાસમાત્રેણ શિવોઽહં કમલાનને ॥ ૮-

શ્રીકણ્ઠં પરમેશાનિ ત્રૈલોક્યે ચાતિદુર્લભમ્ ।
પૂર્વોક્તેન ક્રમેણૈવ સર્વં કુર્યાત્ શુચિસ્મિતે ॥ ૮-

સર્વં કુર્યાદ્ મહેશાનિ યત્નતઃ પરમેશ્વરિ ।
ધ્યાયેત્ શિવાં વરારોહાં હૃત્પ(ત્ર?દ્મે)કમલેક્ષણે ॥ ૮-

હૃત્પદ્મં પરમં સ્થાનં બ્રહ્મસ્થાનં સુરાર્ચિતે ।
જીવસ્ય સ્થાનમેતત્ તુ હૃદયં પરમં પદમ્ ॥ ૮-

હૃત્પદ્મં દ્વાદશદલં સહસ્રાદિત્યવર્ચસમ્ ।
તન્મધ્યે ભાવયેદ્ દેવં શિવં મૃત્યુઞ્જયં પ્રિયે ॥ ૮-

શુદ્ધસ્ફટિકસંકાશં પઞ્ચવક્ત્રં મહાપ્રભમ્ ।
આજાનુબાહું દેવેશિ પદ્મવક્ત્રં સુવીક્ષણમ્ ॥ ૮-

કિરીટિનં કુણ્ડલિનં કેયૂરાઙ્ગદશોભિતમ્ ।
સતતં હાસ્યયુક્તં ચ દન્તપઙ્ક્તિવિરાજિતમ્ ॥ ૮-

રુદ્રાક્ષશોભિતોરસ્કં જટાશોભિતમસ્તકમ્ ।
વ્યાઘ્રચર્મપરીધાનં દશબાહુવિરાજિતમ્ ॥ ૮-

એવં ધ્યાત્વા મહાદેવ સદા મૃત્યુઞ્જયં પ્રિયે ।
શક્તિયુક્તં મહાદેવં સર્વાઙ્ગસર્વમોહનમ્ ॥ ૮-

સર્વાઙ્ગચિન્તનં કૃત્વા એકાઙ્ગં ચિન્તયેત્ તતઃ ।
એકાઙ્ગં તુ પરિત્યજ્ય સમાધિર્જાયતે તતઃ ॥ ૮-

સમાધિકાલે દેવેશિ યત્ તેજ ઉપપદ્યતે ।
તન્નિશામય દેવેશિ જ્ઞાનં પરમદુર્લભમ્ ॥ ૮-

(પ્. ૧૩૬) સર્વાઙ્ગં તુ પરિત્યજ્ય યત્ તેજ ઉપજાયતે ।
સ એવ પરમેશાનિ શિવો મૃત્યુઞ્જયઃ પ્રિયે ॥ ૮-

પ્રદીપકલિકાકારાં પ્રકૃતિં વિદ્ધિ પાર્વતિ ।
તત્ર તેજસિ દેવેશિ અન્તરાત્મા સદા સ્થિતઃ ॥ ૮-

અન્તરાત્મા મહેશાનિ કાર્યકારણવર્જિતઃ ।
ભ્રમરે ભ્રમરીં બદ્ધ્વા હૃત્પદ્મે પરમેશ્વરિ ॥ ૮-

યોગસ્થસ્ય મહેશાનિ લક્ષવર્ષં ગતં મમ ।
ઇતિ શ્રીબૃહન્નીલતન્ત્રે ભૈરવભૈરવીસંવાદે (યન્ત્રમન્ત્રાન્તરપ્રયોગ
તત્સંસ્કારાદિવિધિનિરૂપણં) અષ્ટમઃ પટલઃ

અથ
નવમઃ પટલઃ ।
શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
શૃણુ દેવિ પ્રવક્ષ્યામિ સાધનાન્તરમુત્તમમ્ ।
યત્ કૃતે પરમેશાનિ કૃતાર્થો નાત્ર સંશયઃ ॥ ૯-

પ્રાસાદસ્યાન્તિકે દેવિ કદલીસ્તમ્ભનં ભવેત્ ।
તત્ર વેદિં મહેશાનિ વૃક્ષં તત્ર પ્રરોપયેત્ ॥ ૯-

રક્તાસને ચોપવિશ્ય સાધયેદ્ વીરસાધનમ્ ।
માતૃકાન્યાસમાચર્ય પૂજયેત્ પરમેશ્વરીમ્ ॥ ૯-

ષોડશૈરુપચારૈસ્તુ પૂજયેત્ પરદેવતામ્ ।
પાદ્યં દદ્યાદ્ મહાદેવ્યૈ ગોમૂત્રમિશ્રિતં પયઃ ॥ ૯-

(પ્. ૧૩૭) તામ્રપાત્રે મધુ દત્ત્વા દુગ્ધયુક્તં હવિર્યુતં ।
ઘનીભૂતં મહેશાનિ દધિ દદ્યાત્ સશર્કરમ્ ॥ ૯-

આચમનીયં દેવેશિ કાંસ્યેનૈવ પ્રદાપયેત્ ।
નૈવેદ્યં પરમં દદ્યાત્ સુસ્વાદુ સુમનોહરમ્ ॥ ૯-

મધુયુક્તં નારિકેલં તક્રં ચ શર્કરાન્વિતમ્ ।
દત્ત્વા દેવ્યૈ મહેશાનિ જીવન્મુક્તો ભવેદ્ ધ્રુવમ્ ॥ ૯-

અન્નં દદ્યાદ્ મહેશાનિ સામિષં પરમં શુભે ।
સપ્તાહં વ્યાપ્ય તત્રૈવ જપેત્ તદ્ગતમાનસઃ ॥ ૯-

ગતે તુ પ્ર(હરે?થમે)યામે દ્વિતીયપ્રહરાવધિ ।
રુદ્રાક્ષમાલયા દેવિ જપેદ્ વીતભયઃ સદા ॥ ૯-

સપ્તાહાભ્યન્તરે દેવિ સિદ્ધો ભવતિ માનવઃ ।
માતૃકાક્ષરસંયુક્તાં વિદ્યાં યદ્વા ન્યસેત્ તતઃ ॥ ૯-

મન્ત્રધ્યાનપરો ભૂત્વા જપેદ્ મન્ત્રમનન્યધીઃ ।
એકાક્ષરં યદિ ભવેદ્ દિક્સહસ્રં તતો જપેત્ ॥ ૯-

દ્વ્યક્ષરે ત્વષ્ટસાહસ્રં ત્ર્યક્ષરે ત્વયુતાર્ધકમ્ ।
તતઃ પરં તુ મન્ત્રાણાં ગજાન્તકસહસ્રકમ્ ॥ ૯-

નિશાયાં જપમારભ્ય ઉદયાન્તં સમાચરેત્ ।
જપાદૌ ચ બલિં દત્ત્વા પશ્ચાદપિ બલિં હરેત્ ॥ ૯-

જપાન્તે જપમધ્યે વા દેહિ દેહીતિ ભાષતે ।
તદાપિ ચ બલિં દદ્યાચ્ છાગલં વાપિ માહિષમ્ ॥ ૯-

ન દિક્ષુ વીક્ષણં કિઞ્ચિન્ ન વા બન્ધુસમાગમઃ ।
ગજારિદુષ્ટસર્પાણાં મૃગાનાં દંષ્ટ્રિણાં તથા ॥ ૯-

પક્ષિકીટપિશાચાનાં યદ્યન્મનસિ સંસ્થિતમ્ ।
તત્સર્વં સ્વપ્નવત્ બુ(દ્ધ્ય?ધ્વા)ભયં સર્વત્ર વર્જયેત્ ॥ ૯-

(પ્. ૧૩૮) સમાપ્ય સાધનં દેવિ દક્ષિણાં વિભવાવધિ ।
ગુરવે ગુરુપુત્રાય તત્ પત્ન્યૈ ચાપિ દાપયેત્ ॥ ૯-

સમ્યક્ સિદ્ધસ્ય મન્ત્રસ્ય નાસાધ્યં વિદ્યતે ક્વચિત્ ।
ગુરુમન્ત્રવતઃ [બહુ ખ પાઠઃ ।] પુંસઃ કા કથા રુદ્ર એવ સઃ ॥ ૯-

યતઃ સર્વત્ર દેવેશિ ગુરુપૂજા ગરીયસી ।
તદગ્રે મન્ત્રતન્ત્રાણાં ભાષણં નૈવ કારયેત્ ॥ ૯-

પૂજિતે ગુરુપાદે વૈ સર્વદૈવ સુખી ભવેત્ ।
સર્વેષાં તન્ત્રમન્ત્રાણાં પિતાસૌ પરમેશ્વરઃ ॥ ૯-

અન્યદેવસપર્યા વા ચાન્યદેવસ્ય કીર્ત(નાત્?નમ્) ।
ગુરુદેવં વિના દેવિ તદગ્રે નરકે સ્થિતિઃ ॥ ૯-

શવારૂ(ઢા?ઢો)યદિ ભવેત્ તદ્વિશેષ ઇહોચ્યતે ।
શૂન્યાગારે બિલ્વમૂલે નદીતીરે ચતુષ્પથે ॥ ૯-

શવાસન(ર?ગ)તો મન્ત્રી ચિન્તયેદ્ વીરસાધનમ્ ।
ચણ્ડાલં ચાભિભૂતં વા શીઘ્રસિદ્ધિફલપ્રદમ્ ॥ ૯-

આનીય સ્થાપયેદાદૌ ન્યાસજાલં સમાચરેત્ ।
પીઠમન્ત્રં સમાલિખ્ય ગન્ધપુષ્પાદિનાર્ચયેત્ ॥ ૯-

અભ્યર્ચ્ય ચાસનં દત્ત્વા આત્મરક્ષાં ચ કારયેત્ ।
તતઃ શવાસ્યે વિધિવદ્ દેવતાપ્યાયનં તતઃ ॥ ૯-

મન્ત્રાન્તે ભુવનેશી સ્યાદ્ રેફાન્તો મન્ત્ર ઈરિતઃ ।
મહાનીલક્રમં દેવિ સર્વસિદ્ધિપ્રદાયકમ્ ॥ ૯-

ન કસ્યચિત્ પ્રયોક્તવ્યં ગોપ્તવ્યં પ્રીતયે મમ ।
સર્વેષાં જીવહીનાનાં જન્તૂનાં વીરસાધને ॥ ૯-

બ્રાહ્મણં ગોમયં ત્યક્ત્વા સાધયેત્ વીરસાધનમ્ ।
મહાશવાઃ પ્રશસ્તાઃ સ્યુઃ પ્રધાનં સાધયેત્ પ્રિયે ॥ ૯-

(પ્. ૧૩૯) શ્મશાને હિ પુરશ્ચર્યા કથિતા ભુવિ દુર્લભા ।
શ્મશાનસાધનં દેવિ મતં સાધનમુત્તમમ્ ॥ ૯-

શ્મશાનસ્થો યદિ ભવેત્ જપન્ મન્ત્રમનન્યધીઃ ।
સ સર્વસાધનં કૃત્વા દેવીલોકે મહીયતે ॥ ૯-

ઇતિ શ્રીબૃહન્નીલતન્ત્રે ભૈરવભૈરવીસંવાદે (વીરસાધનવિધાનં) નવમઃ
પટલઃ

અથ
દશમઃ પટલઃ ।
શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
ઇદાનીં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ યેન સિદ્ધો ભવેદ્ મનુઃ ।
શવમુણ્ડં સમાદાય મઙ્ગલે વાસરે નિશિ ॥ ૧૦-

પઞ્ચગવ્યેન મિલિતં ચન્દનૈકેન સંયુતમ્ ।
અર્દ્ધહસ્તમિતે ગર્તે હરિદ્રારોચનાયુતે ॥ ૧૦-

ક્ષિપેત્ તત્ર શવમુણ્ડં રજતેન સમન્વિતમ્ ।
મૃત્તિકયા પૂરયિત્વા સર્વં સંસ્કૃત્ય શોધયેત્ ॥ ૧૦-

તત્રોપરિ વિશેદ્ દેવિ ક્રમેણ હિ સમન્વિતઃ ।
સહસ્રસ્ય પ્રમાણેન જપં કુર્યાત્ સમાહિતઃ ॥ ૧૦-

સમાપ્તે તુ જપે તત્ર પૂજયેત્ પરમેશ્વરીમ્ ।
એવં ત્રિદિનમધ્યે તુ સિદ્ધો ભવતિ માનવઃ ॥ ૧૦-

(પ્. ૧૪૦) ઇતિ તે કથિતં ભદ્રં પ્રયોગં સિદ્ધિદાયકમ્ ।
અષ્ટમીસન્ધિવેલાયાં અષ્ટોત્તરશતં જપેત્ ॥ ૧૦-

સપ્તદિનપ્રયોગેન સિદ્ધિમાપ્નોતિ માનવઃ ।
શનૌ ચ સન્ધિવેલાયાં ગૃહે લતાખ્યકં યજેત્ ॥ ૧૦-

જપેદેકાકી વિજને લતાસાધનતત્પરઃ ।
એવં કૃતે મહાદેવિ સિદ્ધિમાપ્નોતિ સાધકઃ ॥ ૧૦-

પૂર્વોક્તકલ્પમાસાદ્ય પૂજાદિકં સમાચરન્ ।
કેવલં કામદેવોઽસૌ જપ્ત્વા ચાષ્ટોત્તરં શતમ્ ॥ ૧૦-

સપ્તાહાભ્યન્તરે દેવિ મહદૈશ્વર્યમાપ્નુયાત્ ।
વિશેષં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ તન્ત્રેષુ સર્વકામદમ્ ॥ ૧૦-

યેન વિજ્ઞાનમાતેણ સિદ્ધયોઽષ્ટૌ ભવન્તિ હિ ।
તાસાં મૂલે તુ દેવેશિ ઉગ્રાં સંપૂજ્ય સાધકઃ ॥ ૧૦-

મહાસિદ્ધિર્ભવેદ્ દેવિ સત્યં સત્યં વરાનને ।
કુલાકૃષ્ટલતાગારે લિખિત્વા મન્ત્રમેવ ચ ॥ ૧૦-

પ્રપૂજ્ય તત્ર સંસ્કારં કૃત્વા તસ્યૈ નિવેદયેત્ ।
કિઞ્ચિત્ જપ્તં મનું નીત્વા દેવતાભાવતત્પરઃ ॥ ૧૦-

તાં પ્રપૂજ્ય નમસ્કૃત્ય સ્વયં જપ્ત્વા સુસંયતઃ ।
પ્રાતઃ સ્ત્રીભ્યો બલિં દત્ત્વા મન્ત્રસિદ્ધિર્ભવેન્ નૃણામ્ ॥ ૧૦-

ભૂમિપુત્રસમાયુક્તા અમાવાસ્યા શુભપ્રદા ।
ભાદ્રે પુષ્કરયોગેન તસ્યાં વીરવરોત્તમઃ ॥ ૧૦-

વિષ્ણુક્રાન્તાં સમાનીય નિક્ષિપેદ્ મૃતભૂમિષુ ।
તત્ર તાં સચિતાં કૃત્વા તદ્દિને મૃતહટ્ટકે ॥ ૧૦-

તત્ર પ્રસાર્ય તાં મત્સ્યત્વક્સ્નેહેન દાપયેત્ ।
તજ્જલેનાભિષેકં ચ પૂર્વવચ્ચ શવોપરિ ॥ ૧૦-

(પ્. ૧૪૧) સચિતાં વિજયાં તસ્ય ઉદરે મુખવર્ત્મના ।
ક્ષિપ્ત્વા તત્રૈવ તત્ મત્સ્યમઞ્જનાન્વિતલોચનઃ ॥ ૧૦-

તિલકં પૂર્વદ્રવ્યેણ તથાજસ્રં મનું જપેત્ ।
સ્વયમાયાતિ ભગવાન્ ભૈરવો બીમબાહુકઃ ॥ ૧૦-

ગતભીતિસ્તતો વીરસ્તં વિલોક્ય જપેદ્ મનુમ્ ।
યદિ ભાગ્યવશાદ્ દેવિ લગુડસ્તત્ર લક્ષ્યતે ॥ ૧૦-

તદા સ્વયં ભૈરવોઽસૌ સાક્ષાદ્ વીરેશ્વરો ભવેત્ ।
મત્સ્યમાનીય દેવેશિ નિક્ષિપેત્ પિતૃકાનને ॥ ૧૦-

તત્રાસકૃજ્ જપિત્વા ચ દેવતામેલનં ભવેત્ ।
નિશાયાં મૃતહટ્ટે ચ ઉન્મત્તાનન્દભૈરવઃ ॥ ૧૦-

દિગ્વાસા વિમલો ભસ્મભૂષણો મુક્તકેશકઃ ।
કૃપાણી ખડ્ગહસ્તશ્ચ જપેન્ માતૃકયા યદિ ॥ ૧૦-

તદા તસ્ય મહાદેવિ સર્વસિદ્ધિઃ કરે સ્થિતા ।
ડાકિનીં યોગિનીં વાપિ અન્યાં વા ગણસુન્દરીમ્ ॥ ૧૦-

તત્ર ચાનીય સંપૂજ્ય સર્વસિદ્ધીશ્વરો ભવેત્ ।
ગુરુમાનીય સંસ્થાપ્ય દેવવત્ પૂજયેદ્ વિભુમ્ ॥ ૧૦-

વસ્ત્રાલઙ્કારહેમાદ્યૈઃ સ્વયં સંતોષયેદ્ ગુરુમ્ ।
તત્સુતં તત્સુતાં વાપિ તત્પત્નીં ચ વિશેષતઃ ॥ ૧૦-

પૂજયિત્વા મનું જપ્ત્વા સર્વસિદ્ધીશ્વરો ભવેત્ ।
સહસ્રારે ગુરોઃ પાદપદ્મં ધ્યાત્વા પ્રપૂજ્ય ચ ॥ ૧૦-

કેવલં દેવભાવેન જપ્ત્વા સિદ્ધીશ્વરો ભવેત્ ।
ગુરોરનુજ્ઞામાત્રેણ દુષ્ટમન્ત્રોઽપિ સિદ્ધ્યતિ ॥ ૧૦-

ગુરું વિલઙ્ઘ્ય શાસ્ત્રેઽસ્મિન્ નાધિકારઃ સુરૈરપિ ।
એષાં ચ મન્ત્રતન્ત્રાણાં પ્રયોગઃ ક્રિયતે યદિ ॥ ૧૦-

(પ્. ૧૪૨) ગુરુવક્ત્રં વિના દેવિ સિદ્ધિહાનિઃ પ્રજાયતે ।
એતત્ તન્ત્રં ચ મન્ત્રં ચ શિષ્યેભ્યોઽપિ ન દાપયેત્ ।
અન્યથા પ્રેતરાજસ્ય ભવનં યાતિ નિશ્ચિતમ્ ॥ ૧૦-

ઇતિ શ્રીબૃહન્નીલતન્ત્રે ભૈરવભૈરવીસંવાદે
(સાધનાન્તરવિધાનનિરૂપણં) દશમઃ પટલઃ

અથ
એકાદશઃ પટલઃ ।
શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
વિશેષાન્ શૃણુ વક્ષ્યામિ યેન સિદ્ધ્યેજ્ જગત્ ત્રયમ્ ।
યસ્માત્ પરતરં નાસ્તિ તન્ત્રમધ્યે ન સંશયઃ ॥ ૧૧-

સર્વભાષામયી શુદ્ધા સર્વામ્નાયૈર્નમસ્કૃતા ।
માયાબીજં સમુદ્ધૃત્ય તારકં વહ્નિસંયુતમ્ ॥ ૧૧-

માયાબિન્દ્વીશ્વરયુતં [બિન્દુસ્વર ખ પાઠઃ ।] દ્વિતીયં બીજમુદ્ધૃતમ્ ।
[ત્રુટિરત્ર દૃશ્યતે ।] રમાં ફટ્કારકં ચૈવ બીજપઞ્ચકમુત્તમમ્ ॥ ૧૧-

પઞ્ચરશ્મિસમાક્રાન્તાઽજ્ઞાનેન્ધનપ્રદીપકમ્ ।
તસ્યોદ્ધારમહં વક્ષ્યે શૃણુ સાર્વજ્ઞકારણમ્ ॥ ૧૧-

પ્રથમં પ્રણવં દત્ત્વા ચતુર્થસ્વરભૂષિતમ્ ।
રેફારૂઢં સ્ફુરદ્ દીપ્તમિન્દુબિન્દુવિરાજિતમ્ ॥ ૧૧-

(પ્. ૧૪૩) ભગં ચૈવ મહેશાનિ ચતુર્થસ્વરસંયુતમ્ ।
(દાહારૂઢં રયં ચૈવ શક્તિયુક્તં તુ યોજયેત્) ॥ ૧૧-

નાદબિન્દુસમાયુક્તં હૂંકારં યોજયેત્ તતઃ ।
ફટ્કારં ચ તતો દદ્યાત્ સંપૂર્ણં સિદ્ધિદાયકમ્ ॥ ૧૧-

લીલયા વાક્પ્રદા ચેતિ તેન નીલસરસ્વતી ।
તારકત્વાત્ સદા તારા સુખમુક્તિપ્રદાયિની ॥ ૧૧-

(ઉગ્રાપત્તારિણી યસ્માદુગ્રતારા પ્રકીર્તિતા ।)
વિતારૈકજટા ચૈષા મહામુક્તિકરી સદા ॥ ૧૧-

તારાસ્ત્રરહિતા ત્ર્યર્ણા મહાનીલસરસ્વતી ।
તારાદ્યા પઞ્ચવર્ણેયં શ્રીમન્નિલસરસ્વતી ॥ ૧૧-

શ્રીબીજાદ્યાપિ દેવેશિ તદા શ્રીઃસર્વતોમુખી ।
એષૈવ હિ મહાવિદ્યા માયાદ્યા સકલેષ્ટદા ॥ ૧૧-

વાગ્ભવાદ્યા યદા વિદ્યા વાગ્રૂપા સર્વવાઙ્મયી ।
એતાન્ ક્રમગતાન્ પ્રાપ્તા(ન્)મત ભેદાઞ્ જગન્મયી ॥ ૧૧-

એષા પઞ્ચાક્ષરી વિદ્યા પઞ્ચભૂતપ્રકાશિની ।
વધૂબીજં મધ્યબીજં સર્વબીજાન્તિમં ભવેત્ ॥ ૧૧-

ફલિની સર્વવિદ્યાનાં જયિની જયકાઙ્ક્ષિણામ્ ।
વિષક્ષયકરી વિદ્યા અમૃતત્વપ્રદાયિની ॥ ૧૧-

મન્ત્રસ્ય જ્ઞાનમાત્રેણ વિજયી ભુવિ જાયતે ।
લિખેત્ ખં કૂર્ચસંયુક્તં રૌદ્રં ત્રૈગુણ્યમેવ ચ ॥ ૧૧-

વિધિવિષ્ણુમહેશાનાં સ્વશક્ત્યા ક્રમયોગતઃ ।
એષા મતા મહાવિદ્યા સર્વસિદ્ધિપ્રદા શુભા ॥ ૧૧-

સર્વમન્ત્રમયી શુદ્ધા સર્વતન્ત્રેષુ ગોપિતા ।
સિદ્ધિદા ભજતામાશુ સંપ્રદાયવિધાનતઃ ॥ ૧૧-

(પ્. ૧૪૪) ધ્યાનપૂજાદિકં સર્વં કુર્યાત્ સાધકસત્તમઃ ।
અથાતઃ સંપ્રવક્ષ્યામિ તારાં ભુવનતારિણીમ્ ॥ ૧૧-

યસ્યાઃ સ્મરણમાત્રેણ ભયમાશુ વિનાશયેત્ ।
પ્રણવં પૂર્વમુદ્ધૃત્ય હૃલ્લેખાબીજમુદ્ધરેત્ ॥ ૧૧-

ગગનં શેષસંયુક્તં બિન્દુનાદવિભૂષિતમ્ ।
કૂર્ચબીજં ચ હૃદયં તારાયૈ ચ સમુદ્ધરેત્ ॥ ૧૧-

મહાપદ્મં સમુદ્ધૃત્ય તારાયૈ ચ સમુદ્ધૃતમ્ ।
સકલદુસ્તરાંસ્તારે તારયેતિ તથા પુનઃ ॥ ૧૧-

તરયુગ્મં વહ્નિજાયા મન્ત્રોઽયં સુરપાદપઃ ।
ગદ્યપદ્યમયી વાણી સભાયાં તસ્ય જાયતે ॥ ૧૧-

ચતુર્લક્ષજપેનાસ્યાઃ સિદ્ધયોઽષ્ટૌ ભવન્તિ હિ ।
ધ્યાનપૂજાદિકં સર્વં પૂર્વત્ સમુપાચરેત્ ॥ ૧૧-

પ્રણવં પૂર્વમુદ્ધૃત્ય તારે ઉત્તારયેતિ ચ ।
માયા સ્વાહેતિ મન્ત્રોઽયં દશાક્ષર ઉદાહૃતઃ ॥ ૧૧-

સ્મરણાત્ સર્વસત્ત્વાનાં ભયમાશુ વિનાશયેત્ ।
ધ્યાનપૂજાદિકં સર્વં પૂર્વમુક્તં સુરેશ્વરિ ॥ ૧૧-

વિદ્યારત્નં પ્રવક્ષ્યામિ શૃણુ પર્વતનન્દિનિ ।
વાગ્ભવં કુલદેવીં ચ તારકં વાગ્ભવં તથા ॥ ૧૧-

હૃલ્લેખાં ચાસ્ત્રમન્ત્રાન્તે વહ્નિજાયાવધિર્મનુઃ ।
અષ્ટાક્ષરો મનુઃ પ્રોક્તો વેદમાતુરનુત્તમઃ ॥ ૧૧-

પઞ્ચાઙ્ગં ચાસ્ય મન્ત્રસ્ય પઞ્ચબીજૈઃ પ્રકલ્પયેત્ ।
અસ્ત્રં શેષાક્ષરૈર્ન્યસ્ય કૃતકૃત્યો ભવેદ્ નરઃ ॥ ૧૧-

ધ્યાનપૂજાદિકં સર્વં પૂર્વમુક્તં મહેશ્વરિ ।
કાલિકા સિદ્ધવિદ્યા સ્યાદ્ મહાકાલી પરા મતા ॥ ૧૧-

તસ્યાસ્તન્ત્રે મહાવિદ્યા વિજ્ઞેયા સાધકોત્તમૈઃ ।
સર્વવેદમયી વિદ્યા સર્વામ્નાયૈર્નમસ્કૃતા ॥ ૧૧-

રક્ષાકરી ચ સંપ્રોક્તા યદા સેવ્યા ચ સાધકૈઃ ।
પ્રણવં પૂર્વમુચ્ચાર્ય પદ્મે યુગ્મં તથૈવ ચ ॥ ૧૧-

મહાપદ્મે પદં કુર્યાત્ પદ્માવતિ પદં તતઃ ।
માયે સ્વાહેતિ મન્ત્રોઽયં પ્રોક્તઃ સપ્તદશાક્ષરઃ ॥ ૧૧-

પૂજા પૂર્વવદુદ્દિષ્ટા ચાર્ધરાત્રે ચતુષ્પથે ।
જપમસ્યાશ્ચરેદ્ યસ્તુ શીઘ્રં દ્રુતકવિર્ભવેત્ ॥ ૧૧-

બીજમન્ત્રાઃ સ્વતન્ત્રાઃ સ્યુસ્તારિણ્યાઃ સર્વસિદ્ધિદાઃ ।
એતે ભેદા મહોગ્રાયાઃ પુરુષાર્થપ્રવર્તકાઃ ॥ ૧૧-

આયુઃશ્રીકાન્તિકવિતા વિદ્યાસૌભાગ્યદાયિની ।
અન્તે નિરામયં બ્રહ્મ જીવન્મુક્તિપ્રદાયિની ॥ ૧૧-

(શિવબીજં મહેશાનિ શક્તિબીજં તતઃ પરમ્ ।
સર્વબિન્દુસમાયુક્તં વેદાદ્યં તદધઃ ક્રમાત્ ॥ ૧૧-

માયા સ્ત્રીં વર્મબીજાન્તે હંસં જીવમુદીરિતમ્ ।
એષા ત્વષ્ટાક્ષરી વિદ્યા તવ સ્નેહાત્ પ્રકાશિતા ॥ ૧૧-૩૭ ॥)
આજ્ઞાસિદ્ધિમવાપ્નોતિ ત્રૈલોક્યં વશમાનયેત્ ।
વશમાયાન્તિ સહસા વેદવિદ્યાશ્ચતુર્દશ ॥ ૧૧-

હંસતારા મહાવિદ્યા તવ સ્નેહાત્ પ્રકાશિતા ।
કવિતામાહરેત્ પુંસાં ધનાર્થી ધનમાપ્નુયાત્ ॥ ૧૧-

મોક્ષાર્થી લભતે મોક્ષં નાત્ર કાર્યા વિચારણા ।
ઉગ્રતારા મહાવિદ્યા કથ્યતે મમ પૌરુષમ્ ॥ ૧૧-

પઞ્ચાક્ષરી ચ યા વિદ્યા હંસાદ્યન્તા મહોદયા ।
કેવલં ત્વત્પ્રયત્નેન [પ્રસાદેન ખ પાઠઃ ।] તવ સ્નેહાત્ પ્રકીર્તિતા ॥ ૧૧-

(પ્. ૧૪૬) અસ્યાશ્ચ જપપૂજાદીન્ પઞ્ચાક્ષરીવદાચરેત્ ।
બીજયુક્તા મહાવિદ્યા ત્રિતારાદ્યા પૃથક્ પૃથક્ ॥ ૧૧-

ત્રૈલોક્યે કથિતા સિદ્ધિદાયિન્યુત્તમભૂતિદા ।
ષડ્દીર્ઘમાયયા ચૈવ ષડઙ્ગં સમુપાચરેત્ ॥ ૧૧-

પૂજા પૂર્વવદુદ્દિષ્ટા પ્રયોગાન્ વાપિ તત્સમાન્ ।
વાઙ્માયાકમલાબીજમીશો ભૃગુનિષેવિતઃ ॥ ૧૧-

ચતુર્દશેન્દુસંયુક્તઃ પશ્ચાદ્ ભૃગુઃ સહેશ્વરઃ ।
ચતુર્દશવિસર્ગાઢ્યો વદ દ્વન્દ્વં ચ વાક્ પદમ્ ॥ ૧૧-

વાદિનીતિ પદં પશ્ચાત્ ક્લીં પદત્રિતયં તતઃ ।
નીલસરસ્વતિ પદં ત્રિધાવૃત્તિશ્ચ વાઙ્મનોઃ ॥ ૧૧-

કાહિ શબ્દદ્વયં પશ્ચાત્ કલરીમગ્નિવલ્લભા ।
ચતુસ્ત્રિંશદ્વર્ણયુક્તો નીલસારસ્વતો મનુઃ [પ્રકાશમ્ - ઐં હ્રીં શ્રીં
હસૌં સ્હૌંઃ વદ વદ વાગ્વાદિનિ ક્લીં ક્લીં ક્લીં નીલસરસ્વતિ ઐં ઐં ઐં
કાહિકાહિ કલરીં સ્વાહા ॥ ૧૧-૩૪ ] ॥ ૧૧-

ષાટ્કોશિકોઽયં વિજ્ઞેયઃ ષડ્ભિર્મન્ત્રૈર્યતઃ કૃતઃ ।
ઋષિચ્છન્દોદેવતાનાં વિભાગં શૃણુ પાર્વતિ ॥ ૧૧-

ગઙ્ગાપ્રવાહો નામર્ષિર્મત્સ્યરૂપી જનાર્દનઃ ।
અત્યષ્ટિઃ કથિતા છન્દો દેવી નીલસરસ્વતી ॥ ૧૧-

સર્વવાગૈશ્વર્યમયી સમસ્તાભીષ્ટદાયિની ।
ઐંબીજં કીલકં જ્ઞેયં હ્સૌં શક્તિઃ સમીરિતા ॥ ૧૧-

નીલો વર્ણશ્ચ વિજ્ઞેયસ્ત્વરિતં કવિતાફલમ્ ।
મુદ્રા તુ પ્રતિ(વાસિ?રાશી)નાં મુખમુદ્રા સમીરિતા ॥ ૧૧-

હૃલ્લેખયા ષડઙ્ગાનિ કુર્યાત્ ષડ્દિર્ઘયુક્તયા ।
નીલાંશુકાં મણિમયીં વ્યાઘ્રચર્મધરાં શુભામ્ ॥ ૧૧-

(પ્. ૧૪૭) વિદ્યાં બ્રહ્મસ્વરૂપાં ચ સર્વકામફલપ્રદામ્ ।
નમસ્કુર્યાત્ પ્રયત્નેન સર્વકામવરેશ્વરીમ્ ॥ ૧૧-

અથ વક્ષ્યે મહેશાનિ નીલસ્ય ભાવમગ્રતઃ ।
પૂર્વં દેવાસુરૈર્યુદ્ધે દાનવા દિતિજૈઃ સહ ॥ ૧૧-

ચક્રેણ ચક્રિણા છિત્ત્વા (છિન્નાઃ) કાન્દિશીકાઃ પ્રદુદ્રુવુઃ ।
સમ્ભૂય તે દુષ્ટદૈત્યાઃ સમુદ્રકુહરોદરે ॥ ૧૧-

ચક્રિણા ચ કૃતા પૂર્વદેવાનાં પરિભૂ(યતે?તયે) ।
દેવરૂપા ભગવતી સર્વમન્ત્રમયી શુભા ॥ ૧૧-

તત્રૈવ સર્વવિપ્રાણાં યજ્ઞકાણ્ડઃ પ્રવર્તતે ।
તેષુ યજ્ઞેષુ સંભૂતૈર્હવિર્ભિર્બલિનઃ સુરાઃ ॥ ૧૧-

......................................................................... ।
સુરા હાસ્માન્ પ્રબાધન્તે વયં નિર્બલિનસ્તતઃ ॥ ૧૧-

ઇતિ તેષાં વચઃ શ્રુત્વા દીનાનાં દિતિજન્મનામ્ ।
હયગ્રીવઃ સોમકશ્ચ નિર્વેદં ભૃશમાપતુઃ ॥ ૧૧-

તાવુભૌ ભ્રાતરૌ દુષ્ટૌ તુરઙ્ગગ્રીવ સોમકૌ ।
શબ્દાકર્ષણિકાં દેવીં સમુદ્દિશ્યાતપસ્યતામ્ ॥ ૧૧-

તયોર્ઘોરતપઃપ્રીતા શબ્દાકર્ષણિદેવતા ।
પ્રોવાચ વ્રિયતામત્ર વાઞ્છિતો વરવલ્લભઃ ॥ ૧૧-

તાભ્યામુક્તા ભગવતી વરપ્રાર્થનહેતવે ।
સર્વશબ્દાકર્ષણાર્થં વરોઽસ્મભ્યં પ્રદીયતામ્ ॥ ૧૧-

તથાસ્ત્વિતિ તયા પ્રોક્તૌ દાનવાવતિદર્પિતૌ ।
તતસ્તસ્ય પ્રભાવેણ ભૂલોકં સમુપસ્થિતૌ ॥ ૧૧-

સ(ર્વાઃ?ર્વે)ચાકર્ષિતાઃ શબ્દા મન્ત્રરૂપા દ્વિજન્મનામ્ ।
સા શબ્દરૂપિણી દેવી શુભ્રરૂપા સરસ્વતી ॥ ૧૧-

(પ્. ૧૪૮) મુખાનિ સર્વવિપ્રાણાં ત્યક્ત્વા દિવ્યવપુર્ધરા ।
આયાતા દૈત્યવરયોર્દુષ્ટગૃહમુપાગતા ॥ ૧૧-

ક્રન્દન્તીં તાં ચ વિવશાં નીત્વા પાતાલગોલકે ।
હાલાહલવિષૈઃ કૃત્વા કુણ્ડં નીલજલપ્રભૈઃ ॥ ૧૧-

તત્ર તાં વિનિમજ્યૈવ વદ્ધ્વા પન્નગરજ્જુભિઃ ।
પર્વતૈર્નિવિડં કૃત્વા પુનર્દેવજિગીષયા ॥ ૧૧-

તામાસાદ્ય મહાદિપ્તૌ તુષ્ટુવતુઃ શુભાવહમ્ ।
શબ્દાકર્ષણબાણેન દૈત્યાનાં પૃથિવીતલે ॥ ૧૧-

નિઃશબ્દાશ્ચૈવ બાણેન વેદવિસ્મારિણો દ્વિજાઃ ।
મન્ત્રવિસ્મરણેનૈવ યજ્ઞવિદ્યા નિરાસિતા ॥ ૧૧-

તન્નાશતો હવિર્ભાગવર્જિતા બલહાનિતઃ ।
નિર્વીયાશ્ચ નિરુદ્યોગાસ્તાભ્યાં દેવા નિરાકૃતાઃ ॥ ૧૧-

ઇત્થં વિદ્રાવ્ય વિબુદ્ધાંસ્તૌ હયગ્રીવસોમકૌ ।
વિષ્ણુચક્રાઙ્કિતૌ તૌ ચ સમુદ્રાન્તર્ગૃહે સ્થિતૌ ॥ ૧૧-

તતો વિષ્ણુર્મહામત્સ્યરૂપધારી સદા પ્રભુઃ ।
યત્નં ચકાર દેવેશિ તદુદ્ધરણહેતવે ॥ ૧૧-

સહસ્રદંષ્ટ્રસ્ય ઝષસ્ય રૂપં પાઠીનનામ્નઃ પરમોઽથ વિષ્ણુઃ ।
રૂપં ગૃહીત્વા ભગવાનનન્તો વિવેશ દેવોદ્ધરણાય યત્ન(ચાબ્ધિ)મ્ ॥ ૧૧-

વરાહરૂપેણ યથાબ્ધિમગ્નાં યુગે યુગે પ્રોદ્ધૃતવાન્ ધરિત્રીમ્ ।
તથૈવ મત્સ્યાકૃતિરમ્બુજાક્ષો વિલોડયામાસ સમુદ્રપૂરમ્ ॥ ૧૧-

(પ્. ૧૪૯) શ્રીમત્સ્યરૂપસ્ય હરેઃ શરીરાદાવિર્બભૂવુશ્ચ ભુજાશ્ચતસ્રઃ ।
ખડ્ગં તથા ચક્રકશાર્ઙ્ગચાપૌ કૌમોદકી બાહુચતુષ્ટયેન ॥ ૧૧-

મત્સ્યસ્વરૂપસ્ય જનાર્દનસ્ય બભૂવ યુદ્ધં શરદાં સહસ્રમ્ ।
તતશ્ચ શબ્દાર્થવિમર્શનાર્થં નિઃશ્વાસવાતેન બલાદગૃહ્ણાત્ ॥ ૧૧-

અપ(અ)હૃતૌ તૌ હરિચક્રકૃત્તૌ કૌમોદકીતાડનમૂર્ચ્છિતૌ ચ ।
મહાહવે નાશમુપાગતૌ તૌ દૈત્યૌ હયગ્રીવકસોમકાખ્યૌ ॥ ૧૧-

અથામ્બુધેર્ગર્તપુરાસ્ત્રવાસે નિવેશિતાં તાં વિષકુણ્ડમધ્યે ।
મત્સ્યસ્વરૂપી ભગવાનનન્તો નિઃશ્વાસમાત્રૈકશરીરશેષામ્ ॥ ૧૧-

આશ્વાસયામાસ સ ગીતવાક્યૈર્હરિઃ સ્મિતં પ્રાહ સરસ્વતીં તામ્ ।
ત્રિતારવિદ્યાં પ્રથમં જગાદ સમસ્તમન્ત્રપ્રકરસ્ય મૂલમ્ ॥ ૧૧-

તેનાપિ નો સંવિદમાપ દેવી પ્રાસાદમન્ત્રં પુનરુજ્જગાદ ।
તેનાપિ નો સંવિદમાપ દેવી કામેશ્વરીં સોઽથ જગાદ વિષ્ણુઃ ॥ ૧૧-

(પ્. ૧૫૦) એવં ષડક્ષરમનું વચસાં સવિત્રીમુત્થાપ્ય તાં
સંવિદમાબભાષે ।
નીલાસિ જાતા વિષકુણ્ડમધ્યે સર્વાઙ્ગપૂર્ણા સ્મિતવક્ત્રપદ્મે ॥ ૧૧-

યથા પુરા સર્વમહાસુરાણાં મુખાન્તરે યાહિ ચ વીતયત્નમ્ ।
વેદાન્ સમુચ્ચારય નાશયૈતાન્ ઇત્યાદિ વાણી હરિમાહ દેવી ॥ ૧૧-

મત્સ્યાવતારેણ સુરક્ષિતાહં ભયં ભવેન્નૈવ ફલં સમાપ્તમ્ ।
કિંત્વસ્ય શોભાકૃતિરન્યથા મે નીલત્વમાપ્તેતિ નિતાન્તચિન્તા ॥ ૧૧-

નિવેશિતાહં વિષકુણ્ડમધ્યે યથેતિ દૂરીભવતિ ક્ષણેન ।
તથા કુરુષ્વ પ્રથિતરુપાયૈ ઇત્યુક્ત ઈશોઽપિ જગાદ લક્ષ્મીમ્ ॥ ૧૧-

મા ત્વં શુચં યાહિ ચિરાત્ સવિત્રિ પ્રાગસ્મ્યભૂવં શશિશુદ્ધવર્ણા ।
ઉગ્રેણ હાલાહલકર્ષણેન નીલત્વમાપ્તાસિ કુતોઽત્ર દોષઃ ॥ ૧૧-

નીલ્યો વિપણ્યો ભુવનસ્ય શોભાં પુષ્ણન્તિ નીલઃ ખલુ દેવ એવ ।
નીલા મૃડાની જગતાં સવિત્રી નીલં ચ કણ્ઠે પુરશાસનસ્ય ॥ ૧૧-

(પ્. ૧૫૧) નીલો મહેન્દ્રઃ સુરચક્રવર્તી નીલા જગજ્જીવનદાશ્ચ મેઘાઃ ।
નીલં નભઃ સર્વજનાવકાશો નીલઃ કલઙ્કઃ શશિદીપ્તિહેતુઃ ॥ ૧૧-

નીલોઽપ્યહં સત્ત્વગુણાશ્રયશ્ચ નીલસ્ય વર્ણસ્ય કુતોઽસ્તિ દોષઃ ।
અશેષભૂષામણિભૂષિતાઙ્ગ્યો વિનાઞ્જનેનાક્ષિનિવેશિતેન ॥ ૧૧-

ન રૂપવત્યો નચ વા યુવત્યો વિલાસવત્યો નવયૌવનાશ્ચ ।
ખ્યાતિશ્ચ તે નીલસરસ્વતીતિ ખ્યાતા ભવિત્રી ભુવનત્રયેઽપિ ॥ ૧૧-

ત્વદર્થમેવ પ્રયતં મયાર્યે ષાટ્કૌષિકી બાલમૃગાક્ષિ નિત્યા ।
ષડર્ણયોગેન હિ જીવિતાસિ વિનષ્ટચેષ્ટા વિષકુણ્ડમધ્યે ॥ ૧૧-

ઇત્થં સમાશ્વ(અ)સ્ય વચોભિરાદ્યાં પ્રણમ્ય ચાદાય સરસ્વતીં તામ્ ।
પ્રવર્તયામાસ મુખે દ્વિજાનાં પુનઃ સુરાણાં સુખહવ્યલ(બ્ધૌ?બ્ધ્યૈ) ॥
૧૧-

તતઃ પ્રભૃત્યેવ જગત્પ્રતીતા મોક્ષપ્રદા નીલસરસ્વતીતિ ।
(...............................................................................................) ॥ ૧૧-

(પ્. ૧૫૨) અસ્યા ગુપ્તં મહામન્ત્રં સર્વકામફલપ્રદમ્ ।
યસ્ય સ્મરણમાત્રેણ વિજયી ભુવિ જાયતે ॥ ૧૧-

શૃણુ વક્ષ્યામિ દેવેશિ ઉપાયં સાધને પ્રિયે ।
યેન દેવેશિ ભદ્રં તે ભવિષ્યતિ સુનિશ્ચિતમ્ ॥ ૧૧-

મન્ત્રં શૃણુ વરારોહે જપાત્ સાર્વજ્ઞદાયકમ્ ।
વિષ્ણુશક્તિર્મહાશક્તિર્વહ્નિબીજં ફડન્તકમ્ ॥ ૧૧-

વર્ણપઞ્ચકમેતત્ તુ સાર્વજ્ઞકારણં મહત્ ।
યદાક્ષમાલયા દેવિ દિક્સહસ્રં જપેદ્ મનુમ્ ॥ ૧૧-

આજ્ઞાસિદ્ધિમવાપ્નોતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ।
ષણ્માસાત્ પરતો દેવિ મહારાજત્વમાપ્નુયાત્ ॥ ૧૧-

અનેન સદૃશં જ્ઞાનમનેન સદૃશં તપઃ ।
નાસ્તિ નાસ્તિ મહામાયે તન્ત્રમધ્યે સુરેશ્વરિ ॥ ૧૧-

અનેન મન્ત્રરાજેન વશ્યાદિકં સમાચરેત્ ।
તતઃ સિદ્ધો ભવેદ્ મર્ત્યો નાત્ર ચિન્તાવિધિઃ સ્મૃતઃ ॥ ૧૧-

ઇતિ શ્રીબૃહન્નીલતન્ત્રે ભૈરવભૈરવીસંવાદે
(મન્ત્રોદ્ધારતત્પ્રકારાન્તરનીલિમ્-નિરૂપણમેકાદશઃ પટલઃ

અથ
દ્વાદશઃ પટલઃ ।
શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
ઇદાનીં શૃણુ વક્ષ્યામિ વિદ્યોત્પત્તિં વરાનને ।
મહાકાલી જગદ્ધાત્રી તેજોરૂપા જગન્મયી ॥ ૧૨-

બ્રહ્મરૂપા મહાદેવી સર્વકલ્યાણહેતુકા ।
ગોલોકાદુપરિ સ્થાનં મણિમુક્તાદિશોભિતમ્ ॥ ૧૨-

ચતુર્દ્વારં ચતુષ્કાણ્ડં ચતુરસ્રં મનોરમમ્ ।
ચતુર્ભિત્તિસમાકીર્ણં મુક્તાહા(રં?રૈ)ર્મહોજ્જ્વલમ્ ॥ ૧૨-

સ્ફટિકસ્તમ્ભસંક્રાન્તં નૃત્યગીતાદિસંયુતમ્ ।
નિર્મુક્તં પરમેશાનિ પરમં નાત્ર સંશયઃ ॥ ૧૨-

ઇતિ તે કથિતં દિવ્યં કૈલાસસ્થાનમુત્તમમ્ ।
ગતે જગતિ સર્વાંશે પ્રલયે પરમેઽનઘે ॥ ૧૨-

બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાસ્તત્ર ન્યવસંસ્તત્ર ભૈરવિ ।
ભીમનામા મહારાજા ધાર્મિકઃ પરમઃ પુમાન્ ॥ ૧૨-

તસ્ય દ્વારિ મહાદેવિ શિવાદ્યાઃ સકલેષ્ટદાઃ ।
તપસા ચ મહાદેવિ પ્રીતાસ્તે ભદ્રકેકયે ॥ ૧૨-

પ્રલયે ચ ગતે દેવિ રાજાનં રક્ષિતું શિવે ।
બ્રહ્માદ્યાઃ પરમેશાનિ ઉપાયં ચક્રિરે શિવે ॥ ૧૨-

અન્તસ્તત્ત્વં સમીક્ષ્યૈવ ઉપાયં ચ વરાનને ।
ન્યવસંસ્તત્ર સંપ્રાપ્તા દેવીરૂપં મનોરમમ્ ॥ ૧૨-

વિભાગં પરમેશાનિ વટપત્રોદરે સ્થિતાઃ ।
ભગવત્યા(ઃ) પદં ધ્યાત્વા લક્ષવર્ષં તતોઽભવત્ ॥ ૧૨-

(પ્. ૧૫૪) જાતા કાલી પરા નિત્યા પ્રત્યક્ષા તત્ર ભૈરવિ ।
પ્રાહ દેવ મહાદેવ ભવદ્ભિઃ સ્તૂયતેઽત્ર કા ॥ ૧૨-

તતસ્તાં દૃષ્ટિપથગાં જ્ઞાત્વા બ્રહ્માદયઃ સુરાઃ ।
સ્તવં ચક્રુઃ પરં તત્ર ભગવત્યાઃ પદેઽભવન્ ॥ ૧૨-

નમસ્તુભ્યં મહેશાનિ પરમાનન્દરૂપિણિ ।
અસ્માકં પ્રાણરક્ષાર્થમાગતાસિ જલોપરિ ॥ ૧૨-

નમસ્તુભ્યં નમસ્તુભ્યં નમસ્તુભ્યં નમો નમઃ ।
નમસ્તેઽસ્તુ મહારૌદ્રિ કાલરાત્રિ નમોઽસ્તુ તે ॥ ૧૨-

ત્વાં વિના પરમે રૌદ્રિ પ્રેતત્વં ગતવાન્ ભવઃ ।
રક્ષ રક્ષ પરે વિદ્યે ત્રૈલોક્યભુવનોદરે ॥ ૧૨-

મધુકૈટભસંહન્ત્રિ નિસુમ્ભાસુરમર્દિનિ ।
દેવૈશ્વર્યપ્રદે દેવિ નમસ્તે શઙ્કરપ્રિયે ॥ ૧૨-

ચન્દ્રસૂર્યમયે દેવિ પરજ્યોતિઃસ્વરૂપિણિ ।
સ્તવાભિભાવભૂતા ત્વં પ્રસીદ પરમેશ્વરિ ॥ ૧૨-

ઇત્યુક્ત્વા પ્રણિપત્યાપિ પ્રણમન્તઃ પુનઃ પુનઃ ।
કિરીટેનાર્કવર્ણેન કાલીપદેઽસ્પૃશન્ પ્રિયે ॥ ૧૨-

વરં વૃણુ મહાભાગા ભગવત્યોક્તમુત્તમમ્ ।
રક્ષાં કુરુ મહામાયે નમસ્તે શઙ્કરપ્રિયે ॥ ૧૨-

તથાસ્ત્વિતિ વચઃ કૃત્વા સૃષ્ટ્યાદી(ન્)કુરુતાનઘાઃ ! ।
બ્રહ્મોવાચ ।
કેન રૂપેણ દેવેશિ સૃષ્ટિસ્થિત્યાદિકં ભવેત્ ।
ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા ભવાની ભવમોહિની ॥ ૧૨-

કથયામાસ સર્વાંસ્તાન્ વ(વદુસ્તા?રદા સા)સુરાન્ વરાન્ ।
મમ પાદરજો નીત્વા ઉપાદાનાત્મકં શિવમ્ ॥ ૧૨-

(પ્. ૧૫૫) સૃષ્ટ્યાદીન્ કુરુત પ્રાજ્ઞા યેન સિદ્ધિર્ભવિષ્યતિ ।
તત્પાદપ્રભવં નીત્વા રજો દેવિ શિવે શુભે ॥ ૧૨-

સૃષ્ટિં કર્તું તતો બ્રહ્મા સ્થિતૌ વિષ્ણુઃ પ્રવર્તકઃ ।
સંહારે રુદ્ર એવાસૌ પ્રાવર્તયત સત્વરમ્ ॥ ૧૨-

સૃષ્ટિરાવિર્બભૂવાથ સર્વદેવવરોત્તમૈઃ ।
સનકાદ્યા સનન્દાદ્યા સન્ધ્યા ચાપિ વ્યજાયત ॥ ૧૨-

પ્રજાઃ સસર્જ દેવેશઃ સર્વભૂતમયીઃ શુભાઃ ।
સ્થિતિં વિષ્ણુર્મહાભાગશ્ચકાર જગતાં વિભુઃ ॥ ૧૨-

પ્રસંહરતિ રુદ્રશ્ચ સૃષ્ટેરેવં ક્રમં શૃણુ ।
સ્વર્ગે દેવા મહાદેવિ ઇન્દ્રો રાજા તુ તત્ર વૈ ॥ ૧૨-

મર્ત્યલોકં સનાથાઢ્યં રાજા ચ ભગવાન્ મનુઃ ।
પાતાલં સર્વનાગાઢ્યં નિર્મમે જગતાં વિભુઃ ॥ ૧૨-

તત્ર રાજા વિરાધાખ્યઃ પ્રજાપાલનતત્પરઃ ।
તતો બ્રહ્મા ચ વિષ્ણુશ્ચ રુદ્રશ્ચૈવ સદાશિવઃ ॥ ૧૨-

સ્વસ્વકર્મણિ ઘૂર્ણન્તે પ્રભવન્તિ ગણેશ્વરિ ।
તતસ્તુ પરમેશાનિ રૌદ્રી રાત્રિરુદીરિતા ॥ ૧૨-

અસુરાસ્તત્ર દેવેશિ પ્રદુદ્રુવુર્મહાભયાઃ ।
સ્વર્ગાન્ નિરાકૃતાસ્તૈસ્તુ ભયાનકભયાર્દિતાઃ ॥ ૧૨-

ઇન્દ્રાદયઃ સુરગણા બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાત્મિકામ્ ।
આગચ્છંસ્તુ મહાદેવીં સ્વસ્વકાર્યાર્થસાધકાઃ ॥ ૧૨-

ત્વમેવ જગતાં નાથસ્ત્વયિ સર્વં પ્રતિષ્ઠિતમ્ ।
ત્વમેવ હવ્યં(હેતો?હોતા)ચ ભોજ્યં ભોક્તા ચ શાશ્વતઃ ॥ ૧૨-

વેદ્યં વેદયિતા ચાસિ ધ્યાતા ધ્યેયં ચ તત્પરઃ ।
ત્વં પિતૃણામપિ પિતા દેવાનામપિ દેવતા ॥ ૧૨-

(પ્. ૧૫૬) પરતોઽપિ પરશ્ચાપિ વિધાતા વેધસામપિ ।
પરબ્રહ્મસ્વરૂપસ્ત્વં પ્રસીદ પરમેશ્વરિ ॥ ૧૨-

ઇતિ તેષાં વચઃ શ્રુત્વા દેવી ચાદિતિજન્મનામ્ ।
પ્રાહ દેવાઃ ! પરો ધર્મઃ પરાત્ પરતરોઽપિ ચ ॥ ૧૨-

કિં કારણં મહાભાગાઃ! યત્નં કુરુત સાદરમ્ ।
એવં શ્રુત્વા તતો બ્રહ્મા પ્રોવાચ વદતાં વરઃ ॥ ૧૨-

મહેન્દ્રસ્ય ન ચૈશ્વર્યં શામ્યતે ન ચ તેન સા ।
વિષ્ણ્વાદિકો મહાન્ ભૂતસ્તેન શામ્યેન્ન સંશયઃ ॥ ૧૨-

યયૌ બ્રહ્મા મહેન્દ્રેણ ગોલોકં સહિતો મુદા ।
નાનાવિધૈર્મહેશાનિ વાક્યૈશ્ચ પરમેશ્વરમ્ ॥ ૧૨-

તુષ્ટાવ પરમાનન્દં સ્વકાર્યોદ્ધરણાય ચ ।
ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા બ્રહ્મણઃ પરમેષ્ઠિનઃ ॥ ૧૨-

ઉવાચ સાદરં વિષ્ણુર્ન મયા શક્યતે વિભો ।
બ્રહ્મવિષ્ણૂ મહેશાનિ આગતૌ મમ ગોચરે ॥ ૧૨-

સ્તવૈર્બહુવિધૈર્દિવ્યૈસ્તુષ્ટુવતુઃ પરં શુભે ।
મયોક્તં પરમેશાનિ એતાન્ હન્તું ન શક્યતે ॥ ૧૨-

ઇતિ મદ્વચનં શ્રુત્વા બ્રહ્મવિષ્ણૂ સમાહિતૌ ।
પ્રાઞ્જલિં ચ તતો બદ્ધ્વા પ્રતુષ્ટુવતુર્માં ચિરમ્ ॥ ૧૨-

તતઃ પરં મહાદેવિ કથિતં સર્વમોહનમ્ ।
ન શક્તિર્મમ તત્રાસ્તિ સમર્થા તદ્વિમર્દને ॥ ૧૨-

અસ્તિ કાલી મહાતીર્થે કૈલાસે ભવગેહિની ।
પરમે ચ શિવે દેવી સંસ્થિતા વિશ્વમોહિની ॥ ૧૨-

સૈવ કાલી મહાવિદ્યાઽજ્ઞાનેન્ધનપ્રદીપની ।
તતો બ્રહ્મા ચ વિષ્ણુશ્ચ રુદ્રોઽહં પરમેશ્વરિ ॥ ૧૨-

(પ્. ૧૫૮) મહાકાલીદર્શનાય વયં તત્ર ગતાઃ શુભે ।
તેજોરૂપધરે દેવિ મહાનાથે હરપ્રિયે ॥ ૧૨-

દેવદાનવગન્ધર્વહિતાય પરમેશ્વરિ ।
પ્રસીદ સર્વકલ્યાણિ નમસ્તે શારદેઽનઘે ॥ ૧૨-

ઇતિ તેષાં વચઃ શ્રુત્વા મહાકાલી મહાશિવા ।
દેવાનાં પ્રીતયે દેવિ પ્રત્યક્ષરૂપતાં ગતા ॥ ૧૨-

દેવી ઉવાચ ।
કિં યાચત સુરાઃ સર્વે વરં વૃણુ તપોઘનાઃ! ।
યત્ (યત્)કામયમાનાઃ સ્થ તત્ સર્વં(શૃણુતા?વદતા)મરાઃ ॥ ૧૨-

દેવા ઊચુઃ ।
ભીતા મહાસુરૈર્દેવિ યજ્ઞકાણ્ડં નિવર્તિતમ્ ।
તેષાં વધાય દેવિ ત્વં પ્રસીદ સર્વગોચરે ॥ ૧૨-

ઇતિ તેષાં વચઃ શ્રુત્વા દેવી ચાદિતિજન્મનામ્ ।
પ્રસન્ના સા મહાદેવી નીલરૂપા વરાઙ્ગના ॥ ૧૨-

નીલસરસ્વતી ખ્યાતા સૃષ્ટસર્વવિમોહિની ।
તસ્યા ઉત્થાય સા દેવી નીલવાણીતિ શબ્દિતા ॥ ૧૨-

કિમાજ્ઞાપય દેવિ ત્વં તત્ કરોમિ પ્રહેલયા ।
તસ્યાસ્તદ્વચનં શ્રુત્વા મહાકાલીતિ ચિન્મયી ॥ ૧૨-

ઉવાચ સાદરં દેવિ સ્નેહગદ્ગદયા ગિરા ।
લીલયા વાક્પ્રદા ચેતિ તસ્માન્નીલસરસ્વતી ॥ ૧૨-

દેવિ ત્વં પ્રથિતા સાધ્વિ નીલવાણીતિ(ભાવિની?તારિણી) ।
તસ્યાઃ પ્રભાવવૃન્દૈશ્ચ વ્યાપ્તં સર્વં જગત્ ત્રયમ્ ॥ ૧૨-

ગચ્છ ત્વં પરમેશાનિ મત્સ્વરૂપા વરાનને ।
દેવકાર્યહિતાર્થાય નિર્મિતા ત્વં શુચિસ્મિતે ॥ ૧૨-

(પ્. ૧૫૮) ઇતિ તસ્યા વચઃ શ્રુત્વા તારિણી વિશ્વમોહિની ।
દેવાન્ પ્રાહ મહાભાગાઃ! ગચ્છત યત્ર તેઽસુરાઃ ॥ ૧૨-

અહં તત્ર ગમિષ્યામિ સર્વથા સન્નિધૌ સુરાઃ ।
ઇત્યુક્ત્વા સા મહાદેવી તારિણી કામચારિણી ॥ ૧૨-

અન્તર્હિતા મહામાયા માયારૂપવતી ચ સા ।
મહામાયા સદાનન્દા સર્વદેવમયી શુભા ॥ ૧૨-

એ(યા?ષા) ચ સર્વદેવાનાં ગાયત્રી ચ મનોરમા ।
ગાયત્રી સૈવ સાવિત્રી સૈવ બ્રહ્મસ્વરૂપિણી ॥ ૧૨-

યામાસાદ્ય મહાત્માનો ધર્મકામાર્થમુક્તિષુ ।
નાસાદ્યં મેનિરે કિઞ્ચિત્ ત્રિષુ લોકેષુ સુન્દરિ ॥ ૧૨-

કવિત્વં પરમૈશ્વર્યં મહાદેવ્યાઃ પ્રસાદતઃ ।
ઈશત્વં ગતવાન્ ઇન્દ્રઃ વિષ્ણુત્વં ગતવાન્ હરિઃ ॥ ૧૨-

શિવત્વં ગતવાન્ રુદ્રઃ સર્વૈશ્વર્યયુતો મહાન્ ।
ઇતિ તદ્વચનં શ્રુત્વા દેવાઃ સર્વૈર્નમસ્કૃતાઃ ॥ ૧૨-

કિરીટેનાર્કવર્ણેન સ્પૃશન્તસ્તત્પદામ્બુજમ્ ।
નમસ્કૃત્ય નમસ્કૃત્ય પુનર્નત્વા મહેશ્વરીમ્ ॥ ૧૨-

સર્વં કાર્યં મહાદેવિ ન કિઞ્ચિદવશિષ્યતે ।
સંસ્મૃતા સંસ્મૃતા દેવિ હિંસેથાઃ પરમાપદઃ ॥ ૧૨-

ઇતિ નત્વા મહાદેવીં સર્વકામવરેશ્વરીમ્ ।
આગતાસ્તે પુનસ્તત્ર સ્થિતિર્યત્ર શિવે (નઘે?નગે) ॥ ૧૨-

પઞ્ચવર્ષં ગતં તત્ર દેવાનાં દિવ્યજન્મનામ્ ।
ભ્રષ્ટરાજ્યાઃ પરાતઙ્કા મર્ત્યા ઇવ નગોપરિ ॥ ૧૨-

ઇન્દ્રાદયઃ સુરગણાઃ પુનર્દેવીં સમસ્મરન્ ।
ગતાઃ સર્વે નગં શુદ્ધં યત્રાસ્તે સુન્દરી શિવા ॥ ૧૨-

(પ્. ૧૫૯) આસનં સ્વાગતં પાદ્યમર્ઘ્યમાચમનીયકમ્ ।
મધુપર્કાચમસ્નાન - વસનાભરણાનિ ચ ॥ ૧૨-

ગન્ધપુષ્પે ધૂપદીપૌ નૈવેદ્યં વન્દનં શિવે ।
ષોડશૈરુપચારૈશ્ચ દેવીં નીલસરસ્વતીમ્ ॥ ૧૨-

પૂજયિત્વા બલિં દત્ત્વા શિવાયૈ વિવિધૈઃ શુભૈઃ ।
જપં ચકાર દેવેશિ દેવવૃન્દઃ સુરોત્તમઃ ॥ ૧૨-

મહામન્ત્રં પૂર્વમુક્તં લક્ષં જપ્ત્વા મહેશ્વરિ ।
અયુતં ચાજુહોદજ્યૈઃ પદ્મપુષ્પૈર્મનોરમૈઃ ॥ ૧૨-

હોમં ચક્રુસ્તિલયુક્તૈઃ શર્કરાસહિતૈરપિ ।
એવં હુત્વા મહાદેવિ દશાંશેનાભિષેચનમ્ ॥ ૧૨-

દશાંશૈસ્તર્પણં દેવિ કૃતં સર્વૈર્મહેશ્વરિ ।
સમાપ્તે ચ તતો દેવીં પૂજયિત્વા મહાનિશિ ॥ ૧૨-

બલિં દત્ત્વા મહાદેવ્યૈ સુરાહારાઃ સુરાસ્તથા ।
એવં નિયમમાનેન કૃતં કર્મ મનોરમમ્ ॥ ૧૨-

તતો ભગવતી દેવી દેવૈઃ સ્મૃતા મહેશ્વરિ ।
સન્તુષ્ટા સા મહાદેવી નીલરૂપા મહોદરી ॥ ૧૨-

દેવાગ્રે પરમેશાનિ પ્રત્યક્ષત્વમુપાગતા ।
કિં કરોમિ ક્વ ગચ્છામિ બ્રૂત દેવાઃ! સમાહવે ॥ ૧૨-

દેવા ઊચુઃ ।
પ્રણમા(મિ?મો)મહાદેવિ પ્રસન્ના ભવ ચેશ્વરિ ।
તતો ભગવતી દેવી નીલરૂપા મનોરમા ॥ ૧૨-

દૃષ્ટ્વા સુરસમૂહાન્ સા તારિણી સર્વકામદા ।
સ્વદેહતઃ પરાઃ સૃષ્ટા વિદ્યા દ્વાદશ ઈરિતાઃ ॥ ૧૨-

કાલી ચૈવ મહાદેવી મહાવિદ્યા તથૈવ ચ ।
ષોડશી ભુવનેશાની ભૈરવી ચ્છિન્નમસ્તકા ॥ ૧૨-

(પ્. ૧૬૦) ધૂમાવતી ચ બગલા માતઙ્ગી કમલાત્મિકા ।
એતા વિદ્યા મહાદેવિ સિદ્ધિવિદ્યાઃ પ્રકીર્તિતાઃ ॥ ૧૨-

મહાદેવ્યાઃ સરસ્વત્યા દેહોદ્ભૂતા વરાનને ।
અન્યાશ્ચ માતરસ્તસ્યા દેહાજ્જાતા વરાનને ॥ ૧૨-

સર્વા દેવ્યાઃ પરાનન્દે નૃત્યન્તિ ચરણાન્તિકે ।
તતોઽસુરાન્ નિહત્યૈવ પુનર્દેવાન્ મહેશ્વરિ ॥ ૧૨-

સંસ્થાપયામાસ તદા સ્વસ્વસ્થાનં ગતાસ્તદા ।
ઇતિ પ્રકારં દેવેશિ શૃણુ ભૈરવિ મન્મુખાત્ ॥ ૧૨-

તવ સ્નેહાદ્ વરારોહે પ્રકાશમુપપાદિતમ્ ।
એતત્ તે કથિતં દેવિ વિદ્યોત્પત્તિર્મહેશ્વરિ ॥ ૧૨-

સર્વતન્ત્રેષુ દેવેશિ ગોપનીયા સુરેશ્વરિ ।
તસ્માત્ પરતરં નાસ્તિ તન્ત્રમધ્યે મહેશ્વરિ ॥ ૧૨-

એષા તે કથિતા વિદ્યા સર્વસારોત્તમોત્તમા ।
ઇદાનીં શૃણુ દેવેશિ સાર્વજ્ઞકારણં મતમ્ ॥ ૧૨-

રાત્રૌ પ્રથમયામે તુ મઙ્ગલે વાસરે શિવે ।
ચતુર્હસ્તપ્રમાણાં હિ વેદિં કૃત્વા મનોરમામ્ ॥ ૧૨-

સિન્દૂરેણ મહેશાનિ યન્ત્રં નિર્માય સાધકઃ ।
તામ્રસ્યોપરિ સંસ્થાપ્ય વેષ્ટયેદ્ રક્તવાસસા ॥ ૧૨-

તિલપૂર્ણં ઘટં તત્ર સ્થાપયેત્ સુરવન્દિતે ।
પૂર્વમુક્તં મન્ત્રબીજં તેનૈવ જપમાચરેત્ ॥ ૧૨-

પૂર્વાસ્યો હિ જપં કુર્યદ્ વિશેદ્ રક્તાસને સુધીઃ ।
ભૂર્જે વિલિખ્ય દેવેશિ સાધ્યનામ વિદર્ભિતમ્ ॥ ૧૨-

તદધઃ સ્થાપયેદ્ દેવિ વિશેત્ તદુપરિ પ્રિયે ।
રક્તવસ્ત્રં પરિધાય ઉષ્ણીષં લોહિતં શિવે ॥ ૧૨-

(પ્. ૧૬૧) જપેત્ પૂર્વમુખો દેવિ પૂજયેત્ પરમેશ્વરીમ્ ।
સિન્દૂરારુણવિગ્રહાં કરતલે વામે ચ મુણ્ડં તથા
કર્ણે સવ્યે શવેશં પરિણમિતજટાકેશપાશેન યુક્તા(મ્) ।
ધ્યાયેદટ્ટાટ્ટહાસાં (............?) રક્તધારાવિશેષા
રક્તાખ્યા પૂર્ણમૂલા વિદધતુ(?)(સુ)વરં કામરૂપા વરાઙ્ગી ॥ ૧૨-

ઇતિ ધ્યાત્વા મહાદેવીં પૂજયેત્ પરમેશ્વરીમ્ ।
દશસાહસ્રજાપ્યેન જપં કુર્યાચ્શુચિસ્મિતે ॥ ૧૨-

હોમયેત્ તદ્દશાંશેન દશાંશૈસ્તર્પણં ચરેત્ ।
તદ્દશાંશૈર્મહેશાનિ અભિષેચનમાચરેત્ ॥ ૧૨-

તતો દેવિ મહાભાગે જપહોમાદિકં ચરેત્ ।
પઞ્ચદિનપ્રયોગેણ સિદ્ધો ભવતિ સાધકઃ ॥ ૧૨-

ઇતિ તે કથિતં દેવિ પ્રયોગસારમુત્તમમ્ ।
સર્વસિદ્ધિપ્રદં દેવિ સર્વાપદ્વિનિવારકમ્ ॥ ૧૨-

પુષ્પવન્તૌ યદિ વૃથા તદા નિષ્ફલભાગ્ ભવેત્ ।
અસ્માત્ પરતરં નાસ્તિ સત્યં સુરગણાર્ચિતે ॥ ૧૨-

ઇતિ શ્રીબૃહન્નીલતન્ત્રે ભૈરવભૈરવીસંવાદે (વિદ્યોત્પત્તિ
સૃષ્ટિક્રમપૂજાદિસાધન નિરૂપણં) દ્વાદશઃ પટલઃ

અથ
ત્રયોદશઃ પટલઃ ।
શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
અથ વક્ષ્યે મહેશાનિ સાવધાનાવધારય ।
મહાકાલ્યાઃ પરં મન્ત્રં સર્વસારસ્વતપ્રદમ્ ॥ ૧૩-

યામાહુરાદ્યાં પ્રકૃતિં વરાઙ્ગનાં
પ્રમાતુરાદ્યાં સકલાં તુરીયામ્ ।
પરાપરામ્બાં વરદાં વરેણ્યાં
વીરેશ્વરીં સાધકસિદ્ધિદાત્રીમ્ ॥ ૧૩-

યામાદ્યાં પ્રકૃતિં પ્રાહુઃ કાલીં કાલસ્વરૂપિણીમ્ ।
તસ્યા મન્ત્રં મહામન્ત્રં મન્ત્રસારમિમં પ્રિયે ॥ ૧૩-

યજ્જ્ઞાત્વા સાધકાઃ સર્વે સિદ્ધિં પ્રાપુર્મહર્ષયઃ ।
શિવરૂપા શવારૂઢા વરદા ભયનાશિની ॥ ૧૩-

સર્વકામપ્રદા દેવી સર્વવિસ્મયકારિણી ।
નાત્ર ચિત્તાદિશુદ્ધિઃ સ્યાદ્ ન ચામિત્રાદિદૂષણમ્ ॥ ૧૩-

ન કાલનિયમસ્તત્ર મહામન્ત્રસ્ય સાધને ।
ન વારં ન ચ નક્ષત્રં ન ચ તિથ્યાદિદૂષણમ્ ॥ ૧૩-

ગુરુચિન્તા ન ચૈવાત્ર મહાકાલ્યાશ્ચ સાધને ।
મન્ત્રં શૃણુ વરારોહે સર્વસારસ્વતપ્રદમ્ ॥ ૧૩-

મહાશક્તિદ્વયં દેવિ શબ્દબીજદ્વયં તતઃ ।
નિજબીજત્રયં ચૈવ દક્ષિણે કાલિકે - પદમ્ ॥ ૧૩-

સંહારક્રમયોગેન પૂર્વબીજાનિ ચોચ્ચરેત્ ।
વર્તુલાદ્યં મહામન્ત્રં વહ્નિપ્રિયાન્તકં શિવે ॥ ૧૩-

(પ્. ૧૬૩) ત્રયોવિંશત્યક્ષરાત્મા મનુઃ પરમશોભનઃ ।
અનેન મન્ત્રરાજેન શિવોઽહં નાત્રસંશયઃ ॥ ૧૩-

ભૈરવોઽસ્ય ઋષિઃ પ્રોક્તો ઉષ્ણિક્ છન્દ ઉદાહૃતમ્ ।
મહાકાલી દેવતા ચ લજ્જાબીજં તુ બીજકમ્ ॥ ૧૩-

હૂ।બીજં મન્ત્રશક્તિઃ સ્યાદ્ વિનિયોગઃ પ્રકીર્તિતઃ ।
ધ્યાનં શૃણુ વરારોહે જપાત્ સિદ્ધિપ્રદાયકમ્ ।
યસ્યાભ્યાસવશાદ્ દેવિ પશવો વીરતાં ગતાઃ ॥ ૧૩-

મેઘાઙ્ગીં વિગતામ્બરાં શવશિવારૂઢાં ત્રિનેત્રાં(પરાં)
કર્ણાલમ્બિતબાલયુગ્મશુભદાં મુણ્ડસ્રજા માલિનીમ્ ।
વામેઽધોર્ધ્વકરામ્બુજે નરશિરઃ ખડ્ગં ચ સવ્યેતરે
દાનાભીતિ વિમુક્તકેશનિચયાં વન્દે મહાસુન્દરીમ્ ॥ ૧૩-

ઇતિ ધ્યાનેન સંપૂજ્ય તોષયેત્ પરમેશ્વરીમ્ ।
ગાયત્રીં શૃણુ ચાર્વઙ્ગિ જપાત્ સાર્વજ્ઞદાયિકામ્ ॥ ૧૩-

કાલિકાયૈ પદં ચોક્ત્વા વિદ્મહે પદમન્તરમ્ ।
શ્મશાનાન્તે ચ વાસિન્યૈ ધીમહીતિ પદં તતઃ ॥ ૧૩-

તન્નો ઘોરા ચ દેવેશિ પ્રચોદયાદનન્તરમ્ ।
જપ્તા વિંશતિધા દેવી સર્વસંપત્ પ્રદાયિની ॥ ૧૩-

જપેદ્ વિંશતિસાહસ્રં પુરશ્ચરણસિદ્ધયે ।
હોમયેત્ તદ્ દશાંશેન તદ્ દશાંશેન તર્પયેત્ ॥ ૧૩-

દશાંશેનાભિષેકં ચ ભોજયેદ્ બ્રાહ્મણાંસ્તતઃ ।
તદન્તે મહતીં પૂજાં કૃત્વા સર્વં સમાચરેત્ ॥ ૧૩-

તતો વિસર્જયેદ્ દેવિ ઘટં ચૈવ જલે ક્ષિપેત્ ।
તત્ પ્રયોગમહં વક્ષ્યે દૃષ્ટાદૃષ્ટફલપ્રદમ્ ॥ ૧૩-

સાધિતે ચ પ્રયોગેઽસ્મિન્ મન્ત્રાઃ સિદ્ધ્યન્તિ નાન્યથા ।
ગતે તુ(પ્રહરે?પ્રથમે)યામે તૃતીયપ્રહરાવધિ ॥ ૧૩-

(પ્. ૧૬૪) પ્રાઙ્ગને ચાથવા ભૂમૌ સાધયેદ્ વીરસાધનમ્ ।
કદલીસ્તમ્ભમારોપ્ય વેદિકાં ચ મહેશ્વરિ ॥ ૧૩-

ઘટં તત્ર ચ સંસ્થાપ્ય સિન્દૂરેણસમન્વિતમ્ ।
આમ્રપલ્લવમેતસ્મિન્ પાનસં ખાદિરં તથા ॥ ૧૩-

અશ્વત્થબદરીપત્રં ક્ષિપેત્ કુમ્ભે ગણેશ્વરિ ।
સ્વર્ણં રુપ્યં તથા મુક્તાં પ્રવાલં સ્ફટિકં તથા ॥ ૧૩-

એતત્ સર્વં સમુત્ક્ષિપ્ય સાધયેદ્ વીરસાધનમ્ ।
સંલિખ્ય માતૃકાયન્ત્રં તત્રોપરિ વિશેનમુદા ॥ ૧૩-

કમ્બલે સંવિશેન્મન્ત્રી ઉત્તરાશામુખઃ સ્થિતઃ ।
નાનાદ્રવ્યૈઃ પૂજયિત્વા અન્નવ્યઞ્જનસંયુતમ્ ॥ ૧૩-

છાગમાંસં તથા સાન્નં પરમાન્નં મનોરમમ્ ।
પાયસં ચ તથા દેવિ મહાદેવ્યૈ પ્રદાપયેત્ ॥ ૧૩-

આનીય યુવતીં રમ્યાં નાનાલઙ્કારભૂષિતામ્ ।
કેશસંસ્કરણં કૃત્વા તામ્બૂલં ચ પ્રદાપયેત્ ॥ ૧૩-

સ્તનદ્વયે રમાબીજં મુખે વાગ્ભવબીજકમ્ ।
ભગપાર્શ્વદ્વયે દેવિ લિખેત્ કામદ્વયં શિવે ॥ ૧૩-

કુન્તલાકર્ષણં કુર્યાત્ સ્તનમર્દનપૂર્વકમ્ ।
સંક્ષિપ્ય લિઙ્ગં તદ્યોનૌ ઘાતં કુર્યાચ્શુચિસ્મિતે ॥ ૧૩-

સહસ્રસ્ય પ્રમાણેન જપં કુર્યાદ્ વરાનને ।
સપ્તદિનપ્રયોગેણ મન્ત્રસિદ્ધિર્ભવેત્ પ્રિયે ॥ ૧૩-

અથવા પ્રજપેત્ મન્ત્રં યાવત્ પત્રં ન દૃશ્યતે ।
પત્રે જાતે મહેશાનિ મન્ત્રસિદ્ધિર્ન સંશયઃ ॥ ૧૩-

ઇતિ તે કથિતં દેવિ રહસ્યં સર્વકામદમ્ ।
ન પ્રકાશ્યં મહેશાનિ ન પ્રકાશ્યં કદાચન ॥ ૧૩-

(પ્. ૧૬૫) ભવભીતિર્મહેશાનિ નાસ્તિ હે નગનન્દિનિ ।
પ્રયોગોઽયં મહેશાનિ સર્વસિદ્ધિપ્રદાયકઃ ॥ ૧૩-

મૂલમન્ત્રસ્ય માહાત્મ્યં કથિતું નૈવ શક્યતે ।
વક્રકોટિસહસ્રૈસ્તુ જિહ્વાકોટિશતૈરપિ ॥ ૧૩-

તથાપિ વક્તું શક્નોમિ ન ચ વૈ પરમેશ્વરિ ।
અસ્તિ ગુહ્યતમં સ્થાનં ત્રૈલોક્યે ચાતિદુર્લભમ્ ॥ ૧૩-

કામરૂપં મહાપીઠં સર્વકામફલપ્રદમ્ ।
એવં જપ્તં મહેશાનિ અનન્તફલદં ભવેત્ ॥ ૧૩-

યદિ ભાગ્યવશેનૈવ પીઠં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ ।
તત્ર જપ્તં મહેશાનિ અનન્તફલદં ભવેત્ ॥ ૧૩-

સિદ્ધિર્યત્ર મહેશાનિ તત્ર તિષ્ઠતિ ભૈરવી ।
તસ્માત્ પરતરં સ્થાનં તન્ત્રેઽસ્મિન્નાત્ર સંશયઃ ॥ ૧૩-

ઇતિ શ્રીબૃહન્નિલતન્ત્રે ભૈરવભૈરવીસંવાદે (મહાકાલીમન્ત્ર -
તત્પુરશ્ચરણાદિપ્રયોગ - વીરસાધનનિરૂપણં) ત્રયોદશઃ પટલઃ

અથ
ચતુર્દશઃ પટલઃ ।
શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
અથ વક્ષ્યે મહાદેવિ કામાખ્યામન્ત્રમુત્તમમ્ ।
કામાખ્યાપઞ્ચમૂર્તીનાં રૂપકં પઞ્ચભૈરવ(મ્) ॥ ૧૪-

(પ્. ૧૬૬) કામસ્થં કામમધ્યસ્થં કામોદરપુટી(હૃ?કૃ)તમ્ ।
કામેન કામયેત્ કામી કામં કામેન કામયેત્ ॥ ૧૪-

જ્યેષ્ઠં તુ વ્યઞ્જનં બ્રહ્મા અપરઃ શક્ર ઉચ્યતે ।
પ્રથમં પુરતઃ કુર્યાત્ સંસક્તં વસુધામયમ્ ॥ ૧૪-

પ્રજાપતિસ્તથા શક્રબીજસંસ્થાક્ષિસંયુતમ્ ।
ચન્દ્રાર્ઘસહિતં બીજં કામાખ્યાયાઃ પ્રચક્ષતે ॥ ૧૪-

ઇદં ધર્મપ્રદં કામમોક્ષા(ર્થી?ર્થ)સંપ્રદાયકમ્ ।
ઇદં રહસ્યં પરમમન્યતસ્તુ સુદુર્લભમ્ ॥ ૧૪-

સ્તુત્યમિદં યઃ શૃણુયાદ્ ગુરુવક્ત્રાદ્ વરોત્તમમ્ ।
સ કામાન્ નિખિલાન્ પ્રાપ્ય પરે લોકે મહીયતે ॥ ૧૪-

કાલીતન્ત્રસ્ય મન્ત્રસ્ય યથા પૂર્વં મયોદિતમ્ ।
મણ્ડલં પ્રતિપત્ત્યા તુ પર્યાય આલયસ્ય ચ ॥ ૧૪-

સ એવ પ્રથમઃ કાર્યઃ શિલાયાં પુષ્પચન્દનૈઃ ।
પાત્રાદીનાં પ્રતિષ્ઠાર્થં તથૈવાત્રાપિ યોજયેત્ ॥ ૧૪-

તત્ર તાઃ સકલાઃ ગ્રાહ્યા આસનાદેશ્ચ પૂજનમ્ ।
પ્રથમં ભાસ્કરાયાર્ઘ્યં પ્રદદ્યાચ્ શ્વેતસર્ષપૈઃ ॥ ૧૪-

રક્તચન્દનપુષ્પૌશ્ચ સગણાય મહાત્મને ।
આસનાર્ચનશેષે તુ પીઠોક્તાઃ સર્વદેવતાઃ ॥ ૧૪-

પીઠનામ્ના તુ સંપૂજ્ય મણ્ડલસ્ય તુ મધ્યતઃ ।
ધ્યાનસ્વરૂપં ભિન્નં તુ મહાકાલ્યા વરાનને ॥ ૧૪-

કામાખ્યાસર્વસામ્યે તુ મહામાયાસ્તવોદ્ગતમ્ ।
યોગિનીસ્તુ ચતુઃષષ્ટિં પૂજયેત્ પરમેશ્વરિ ॥ ૧૪-

ગુહં મનોભ(વો?વં) દેવિ મહોચ્છ્વાસાં તથા સખીમ્ ।
અનન્તરં પૂજયેત્ તુ દિક્પાલાંશ્ચ નવગ્રહાન્ ॥ ૧૪-

(પ્. ૧૬૭) રૂપતસ્તાન્ સમુદ્દિશ્ય પૂજયેત્ સ ગણાધિપે ।
પૂર્વદ્વારે ગણપતિં પ્રથમં પૂજયેચ્શિવે ॥ ૧૪-

નન્દિનં ચ હનૂમન્તં પશ્ચિમદ્વારિ પૂજયેત્ ।
ભૃઙ્ગી ચોત્તરતઃ પૂજ્યો મહાકાલસ્તુ દક્ષિણે ॥ ૧૪-

એતે મમ દ્વારપાલાસ્તવ દ્વારે પ્રપૂજયેત્ ।
પાત્રામૃતીકૃતવિ(ધૌ?ધિં) કુર્યાદ્વૈ કામમુદ્રયા ॥ ૧૪-

ભૂતાપસરણં કુર્યાત્ પૂર્વં તાલત્રયેણ તુ ।
વામહસ્તે દક્ષિણેન પાણિના તાલમાચરેત્ ॥ ૧૪-

હૂ। હૂ। ફડિતિ મન્ત્રેણ વેતાલાદીંશ્ચ સર્પયેત્ ।
અત્રોક્તેન સ્વરૂપેણ પ્રાણાયામાન્તમાચરેત્ ॥ ૧૪-

સ્થાપયેત્ પ્રથમં દેવીં મૂલમન્ત્રેણ પૂજકઃ ।
મધુક્ષીરાજ્યદધિભિર્ગોમૂત્રૈર્ગોમયૈસ્તથા ॥ ૧૪-

રત્નોદકૈઃ શર્કરાદિગુડરત્નકુશોદકૈઃ ।
સિતસર્ષપમુદ્ગાભ્યાં તિલક્ષીરૈસ્તથા યવૈઃ ॥ ૧૪-

રક્તચન્દનપુષ્પૈશ્ચ દૂર્વાગોરોચનાયુતૈઃ ।
નવભિર્વિતરેદર્ઘ્યં શિલાયા યોનિસન્નિધૌ ॥ ૧૪-

આસનં પાદ્યમર્ઘ્યં ચ તત આચમનીયકમ્ ।
મધુપર્કં સ્નાનજલં વસ્ત્રં ચન્દનભૂષણે ॥ ૧૪-

પુષ્પં ધૂપં ચ દીપં ચ નેત્રાઞ્જનમતઃ પરમ્ ।
નૈવેદ્યાચમનીયે તુ પ્રદક્ષિણાનમસ્કૃતી ॥ ૧૪-

એતે ષોડશ નિર્દિષ્ટા ઉપચારાસ્તુ સુન્દરિ ।
આવાહયેદ્ મહાદેવિ ગાયત્ર્યા કામરૂપયા ॥ ૧૪-

તામેવં વિદ્ધિ વેતાલગુહ્યદૈવતભૈરવૈઃ ।
કામાખ્યે ત્વમિહાગચ્છ યથાવન્મમ સંનિધૌ ॥ ૧૪-

(પ્. ૧૬૮) પૂજાકર્મણિ સાન્નિધ્યમિહ કલ્પય કામિનિ ।
પૂજાવસાને ચ બલિં દેવીપ્રિત્યૈ નિવેદયેત્ ॥ ૧૪-

રુદ્રાક્ષમાલયા જપ્યમાધાયૈવ સમાપયેત્ ।
ત્ર્યક્ષરૈર્મૂલમન્ત્રસ્ય ત્રિરાવૃત્તૈઃ પ્રપૂજયેત્ ॥ ૧૪-

મહાકાલ્યાઃ ષડઙ્ગાનિ સ્વાઙ્ગાનામન્તરે તથા ।
નીલમન્ત્રસ્ય મન્ત્રસ્ય કરાઙ્ગન્યાસયોશ્ચ યે ॥ ૧૪-

સ્વરૈઃ પ્રોક્તા મહાદેવિ સાર્ધચન્દ્રૈઃ સબિન્દુકૈઃ ।
મૂલમન્ત્રાદ્યક્ષરાભ્યાં યુગપદ્ભુવિ યોજયેત્ ॥ ૧૪-

કનિષ્ઠાદિક્રમેણૈવ ત્વઙ્ગન્યાસં સમાચરેત્ ।
અઙ્ગન્યાસકરન્યાસૌ કૃત્વા પશ્ચાત્ તુ સાધકઃ ॥ ૧૪-

હૃચ્છિરસ્તુ શિખા વર્મ નેત્રાસ્યોદરપૃષ્ઠતઃ ।
વાહ્વોઃ પાર્શ્વયોર્જઙ્ઘયોઃ પાદયોશ્ચાપિ વિન્યસેત્ ॥ ૧૪-

અભયં વરદં હસ્તમક્ષમાલાં સુરેશ્વરિ ।
પૂજયેચ્ચ શિવં સૂર્યં શિવાશ્ચન્દ્રકલાસ્તથા ॥ ૧૪-

રક્તપદ્મં શરં ચૈવ લોહિતં બ્રહ્મપુત્રકમ્ ।
મનોભવશિલાં તત્ર શક્તિહસ્તાં સુમધ્યમામ્ ॥ ૧૪-

દેવ્યાઃ પ્રપૂજયેદ્ ભક્તઃ કરવાલં ચ પાર્શ્વતઃ ।
પીઠાધિદેવતાસ્તત્ર યજેત્ કામેશ્વરીં શુભામ્ ॥ ૧૪-

ત્રિપુરાં પૂજયેન્ મધ્યે પીઠે પ્રત્યધિદેવતામ્ ।
શારદાં ચ મહોચ્છ્વાસાં મધ્ય એવં પ્રપૂજયેત્ ॥ ૧૪-

ચણ્ડેશ્વરી મહાદેવી દેવ્યા નિર્માલ્યધારિણી ।
યોનિમુદ્રા સમાખ્યાતા નિર્માલ્યસ્ય વિસર્જને ॥ ૧૪-

ઇદં દ્રવ્યં તુ સિન્દૂર અઙ્ગરાગં તુ કુઙ્કુમૈઃ ।
ઇતિ યોઽત્ર મયા પ્રોક્તો વિશેષઃ પરિપૂજને ॥ ૧૪-

(પ્. ૧૬૯) એતૈર્વિશેષૈઃ સહિતં મહાદેવ્યાઃ પ્રપૂજને ।
સર્વં કલ્પં સમાસાદ્ય કાલિકાં પરિપૂજયેત્ ॥ ૧૪-

મનોભવગુહામધ્યે સ યાતિ પરમાં ગતિમ્ ।
બ્રહ્માણી ચણ્ડિકા રૌદ્રી ગૌરીન્દ્રાણી તથૈવ ચ ॥ ૧૪-

કૌમારી વૈષ્ણવી દૂર્ગા નારસિંહી ચ કાલિકા ।
ચામુણ્ડા શિવદૂતી ચ વારાહી કાર્તિકી તથા ॥ ૧૪-

માહેશ્વરી શઙ્કરી ચ જયન્તી સર્વમઙ્ગલા ।
કાલી (ક)પાલિની મેધા શિવા શાકમ્ભરી તથા ॥ ૧૪-

ભીમા શાન્તા ભ્રામરી ચ રુદ્રાણી ચામ્બિકા તથા ।
ક્ષેમા ધાત્રી તથા સ્વાહા સ્વધાઽપર્ણા મહોદરી ॥ ૧૪-

ઘોરરૂપા મહાકાલી ભદ્રકાલી ભયઙ્કરી ।
ક્ષેમઙ્કરી ચોગ્રચણ્ડા ચણ્ડોગ્રા ચણ્ડનાયિકા ॥ ૧૪-

ચણ્ડા ચણ્ડવતી ચણ્ડી મહાપ્રિયઙ્કરી તથા ।
બલવિકરણી દેવી બલપ્રમથની તથા ॥ ૧૪-

મનોન્મથની ચૈવ હિ સર્વભૂતસ્ય દમની ।
ઉમા તારા મહાનિદ્રા વિજયા ચ જયા તથા ॥ ૧૪-

પૂર્વોક્તાઃ શૈલપુત્ર્યાદ્યા યોગિન્યષ્ટૌ તથા ક્રમાત્ ।
તાભિરાભિશ્ચ સહિતાશ્ચતુષ્ષષ્ટિં ચ યોગિનીઃ ॥ ૧૪-

પૂજયેદ્ મણ્ડલસ્યા(ન્તા?ન્તઃ) સર્વકામાર્થસિદ્ધયે ।
નાનાવિધં તુ નૈવેદ્યં પાનં પાયસમેવ ચ ॥ ૧૪-

મોદકાપુપપિષ્ટાદિ દેવ્યૈ સમ્યક્ પ્રદાપયેદ્ ।
એવં તુ પૂજયેદ્ દેવીં કાલિકાં કામદાયિનીમ્ ॥ ૧૪-

ભક્તિયુક્તો નરો ભૂત્વા સર્વાન્ સ લભતે પ્રિયાન્ ।
મહોચ્છ્વાસા મહાદેવી મહામાયા તુ સા સ્મૃતા ॥ ૧૪-

(પ્. ૧૭૦) કાલિકાતન્ત્રમન્ત્રેણ સંપૂજ્ય યોનિમણ્ડલે ।
તદેવ મણ્ડલં ચાસ્યા હ્યઙ્ગન્યાસં તદેવ ચ ॥ ૧૪-

સ એવ પૂજાપર્યાયસ્તદ્ધ્યાનં સૈવ દેવતા ।
મણ્ડલાદિ વિસર્ગાન્તં મહામાયાઃ પ્રપૂજને ॥ ૧૪-

યત્ પ્રોક્તં તેન તાં દેવીં મહોચ્છ્વાસાં તુ મણ્ડલે ।
સ્નાનપૂર્વં પૂજયેત્ તુ મધ્વાજ્યાદિભિરાસવૈઃ ॥ ૧૪-

શૃણુષ્વેકમનાઃ કાન્તે ત્રિપુરાયાઃ પ્રપૂજનમ્ ।
એતસ્યા મૂલમ(ન્ત્રેણ?ન્ત્રં તુ) પૂર્વમુત્તરતન્ત્રકે ॥ ૧૪-

વાગ્ભવં કામબીજં ચ ડામરં ચેતિ તત્ ત્રયમ્ ।
સર્વધર્માર્થકામાદિસાધનં કુણ્ડલીયુતમ્ ॥ ૧૪-

ત્રીણ્યસ્યાઃ પૂજને દદ્યાત્ સ્વર્ગા(?)ધ્યાતા મહેશ્વરી ।
ત્રિપુરેતિ તતઃ ખ્યાતા કામાખ્યા કામરૂપિણી ॥ ૧૪-

તસ્યાસ્તુ સ્નાપનં યાદૃઙ્ મહાકાલ્યાઃ પ્રકીર્તિતમ્ ।
તેનૈવ સ્નાપનં કુર્યાદ્ મૂલમન્ત્રેણ સાધકઃ ॥ ૧૪-

ત્રિકોણમણ્ડલં ચાસ્યાસ્ત્રિપુરં ચ ત્રિરેખકમ્ ।
મન્ત્રસ્તુ ત્ર્યક્ષરં જ્ઞેયં તથા રૂપત્રયં તતઃ ॥ ૧૪-

ત્રિવિધા કુણ્ડલીશક્તિસ્ત્રિદેવાનાં ચ ભૂતયે ।
સર્વં ત્રયં ત્રયં યસ્માત્ તસ્માત્ સા ત્રિપુરા મતા ॥ ૧૪-

ઉદીચ્યાદ્યથ પૂ(ર્ણા?ર્વા)ન્તા રેખાઃ કાર્યાસ્તુ મણ્ડલે ।
ત્રિસ્ત્રિરેખાસ્તુ કર્તવ્યાઃ સ્યુઃ પુનઃ પુષ્પચન્દનૈઃ ॥ ૧૪-

ઐશાન્યાદ્યથ નૈર્-ઋત્યાં યન્ત્રં કૃત્વાઞ્જ(સો)લ્લિખેત્ ।
નૈર્-ઋત્યાં ચૈવ વાયવ્યાં તત ઐશાન્યગાઃ પુનઃ ॥ ૧૪-

એવં ત્રિકોણં વિલિખેદ્ મણ્ડલસ્યાન્તરે પુનઃ ।
ઐશાન્યાં યા તુ દેવેશિ સા શક્તિઃ પરમેશ્વરી ॥ ૧૪-

(પ્. ૧૭૧) એવં ક્રમેણ દેવેશિ વેતાલાદીન્ પ્રપૂજયેત્ ।
ઇતિ શ્રીબૃહન્નીઅલતન્ત્રે ભૈરવભૈરવીસંવાદે (કામાખ્યામન્ત્ર -
ત્રિપુરામણ્ડલપૂજાદિનિરૂપણં) ચતુર્દશઃ પટલઃ

અથ
પઞ્ચદશઃ પટલઃ ।
શ્રીભૈરવ ઉવાચ ।
અથ વક્ષ્યે મહેશાનિ સાધનસ્થાનમુત્તમમ્ ।
યત્ર જપ્તં મહેશાનિ હઠાત્ સિદ્ધિપ્રદાયકમ્ ॥ ૧૫-

દર્પણો દેવિ નામ્ના તુ પર્વતઃ પરમેશ્વરિ ।
કુબેરો યત્ર વસતિ લોકપાલૈર્યુતઃ શિવે ॥ ૧૫-

રોહિતો મધ્યદેશે તુ તસ્મિન્નાસ્તે મહેશ્વરિ ।
રક્તવર્ણો મહેશાનિ લોહાકૃતિરિવાપરઃ ॥ ૧૫-

પર્વતસ્ય મહેશાનિ માહાત્મ્યાત્ સ્વર્ગતિં ગતઃ ।
હિમાલયેન સદૃશઃ સર્વકર્મસુસાધકઃ ॥ ૧૫-

સમુત્પન્નં તુ લૌહિત્યં સર્વૈર્દેવગણૈર્હરિઃ ।
સર્વતીર્થોદકૈઃ સમ્યક્ સ્નાપયામાસ તં સુતમ્ ॥ ૧૫-

તસ્ય સ્નાનાત્ મહેશાનિ પાપદર્પસ્ય પાટનાત્ ।
તેનાયં દર્પણો નામ સર્વૈર્દેવગણૈઃ કૃતઃ ॥ ૧૫-

(પ્. ૧૭૨) તસ્મિન્ જપ્તે મહેશાનિ તત્ક્ષણાત્ સિદ્ધિમાપ્નુયાત્ ।
રોહિતો નામ દૈત્યોઽસૌ દેવીમન્ત્રં પ્રજપ્તવાન્ ॥ ૧૫-

તત્ર દેવીવરં પ્રાપ્ય તત્ક્ષણાત્ સ્વર્ગ(તં?તિં) ગતઃ ।
અધિષ્ઠાને તુ દેવ્યાસ્તુ દર્પણાખ્યા તદાભવત્ ॥ ૧૫-

દર્પણાદ્ દિશિ પૂર્વસ્યામગ્નિજ્વાલામયો ગિરિઃ ।
સર્પાકારશતજ્વાલાદીર્ઘાકૃતિઃ કૃતઃ સ્મૃતઃ ॥ ૧૫-

યત્ર તિષ્ઠતિ વૈ વહ્નિરૂર્ધ્વભાગે મહેશ્વરિ ।
સિન્દૂરપુઞ્જસંકાશે ચારુદારુશિલાતલે ॥ ૧૫-

તસ્મિન્ ગિરિવરે વહ્નિર્નિત્યમદ્યાપિ શોભતે ।
ભૈરવસ્ય હિતાર્થાય મહાકાલી મહોજ્જ્વલા ॥ ૧૫-

તત્ર તિષ્ઠતિ દેવેશિ રક્તવર્ણા મહોજ્જ્વલા ।
પૂર્વમેવ સ્થિતસ્તત્ર સાક્ષાદ્વહ્નિર્મહોજ્જ્વલઃ ॥ ૧૫-

લૌહિત્યનિકટે કુણ્ડઃ સર્વસારસ્વતપ્રદઃ ।
તત્ર સ્નાત્વા મહેશાનિ સાક્ષાદ્ દેવમયો ભવેત્ ॥ ૧૫-

પુરસ્તાદગ્નિસ્થાનસ્ય કુણ્ડકં વરુણાહ્વયમ્ ।
તસ્ય તીરે ગિરિઃ શ્રેષ્ઠો નામ્ના કંશવરઃ પુરા ॥ ૧૫-

વરુણસ્તત્ર વસતિ નિત્યમેવ જલાધિપઃ ।
તસ્મિન્ કંશવરે સમ્યક્ પૂજયિત્વા પ્રચેતસમ્ ॥ ૧૫-

સ્નાત્વા ચ વારુણે કુણ્ડે વારુણં લોકમાપ્નુયાત્ ।
આદ્યં વ્યઞ્જનમેવાત્ર પઞ્ચમસ્વરસંયુતમ્ ॥ ૧૫-

શશિચૂડાશિખાયુક્તં કૌબેરં બીજમુચ્યતે ।
સપ્તમો યઃ પકારસ્ય બિન્દુચન્દ્રાર્ધસંયુતઃ ॥ ૧૫-

વહ્નિબીજમિતિ ખ્યાતસ્તેન વહ્નિં પ્રપૂજયેત્ ।
મકારપઞ્ચમઃ સોમબિન્દુભ્યાં વારુણઃ સ્મૃતઃ ॥ ૧૫-

(પ્. ૧૭૩) એભિર્મન્ત્રૈરિમાન્ દેવાન્ નિત્યમેવ પ્રપૂજયેત્ ।
વાયુકૂટો નામ ગિરિઃ પૂર્વસ્યાં વારુણાચલાત્ ॥ ૧૫-

ખડ્ગીશવાયુબીજેન મણ્ડલેન સમન્વિતઃ ।
વાયુલોકઃ સ્થિતસ્તત્ર યસ્માદ્ નિઃસૃત્ય મારુતઃ ॥ ૧૫-

ઊર્ધ્વાધોભાગમાસાદ્ય નિત્યં વહતિ ભૂતલે ।
તત્ર વાયું સમભ્યર્ચ્ય વાયુલોકમવાપ્નુયાત્ ॥ ૧૫-

પૂર્વાદ્વાયુગિરેઃ શૈલશ્ચાશ્વકૂટ ઇતિ સ્મૃતઃ ।
ત્રિકોણશ્ચાશ્વસંકાશસ્તદૂર્ધ્વે ચન્દ્રમણ્ડલમ્ ॥ ૧૫-

કૂર્મં ચ બિન્દુસંયુક્તં મન્ત્રં સંજપ્ય સુન્દરિ ।
ચન્દ્રબીજમિતિ ખ્યાતં વિદ્ધિ તં પરમેશ્વરિ ॥ ૧૫-

અદ્યાપિ તં મહાદેવિ પ્રતિદર્શે ચ ચન્દ્રમાઃ ।
પ્રદક્ષિણીકૃત્ય મહાદેવિ યાતિ નિશાપતિઃ ॥ ૧૫-

મહાકાલી ઘોરરૂપા તત્ર તિષ્ઠતિ સુન્દરિ ।
શિવેન સાર્ધં દેવેશિ ક્રીડાયુક્તા મહાનિશિ ॥ ૧૫-

તત્ર ગત્વા મનું જપ્ત્વા સિદ્ધો ભવતિ સાધકઃ ।
રહસ્યં શૃણુ દેવેશિ સર્વાહ્લાદકરં પરમ્ ॥ ૧૫-

તસ્યૈવ પૂર્વભાગે તુ સોમકુણ્ડાહ્વયં સરઃ ।
તત્ર સ્નાત્વા ચ પીત્વા ચ મુક્તિમાપ્નોતિ માનવઃ ॥ ૧૫-

ચન્દ્રો દેવિ મહેન્દ્રસ્તુ રોહિણીસહિતઃ પ્રિયે ।
ભગવત્યાઃ પદં તત્ર અઞ્ચિતૌ મુક્તિદાયિનૌ ॥ ૧૫-

કૃતે કાર્યે મહાદેવિ ભગવત્યા મહોલ્કયા ।
રોહિણ્યા સહિતો દેવિ ચન્દ્રઃ સર્વપ્રકાશકઃ ॥ ૧૫-

અતિરેકં મહાકાલ્યાઃ કૃતવાન્ પરમેશ્વરિ ।
દધિના પરમેશાનિ દુગ્ધેનૈવ મહેશ્વરિ ॥ ૧૫-

(પ્. ૧૭૪) તેજોઽસીતિ ઘૃતેનૈવ શર્કરાસહિતેન ચ ।
ફલોદકૈર્મહેશાનિ શ્રીપુષ્પસહિતૈસ્તથા ॥ ૧૫-

નાનાતીર્થોકૈશ્ચૈવ અભિષિઞ્ચેદ્ અનન્તરમ્ ।
તજ્જલૈઃ સહિતં કુણ્ડં મહાપુણ્યફલપ્રદમ્ ॥ ૧૫-

ચન્દ્રકુણ્ડસ્ય તીરે તુ મહાભીમઃ સિતાકૃતિઃ ।
પ્રતિદર્શં પૂજયિત્વા લભેદ્ મુક્તિં મહેશ્વરિ ॥ ૧૫-

તસ્યૈવ નિકટે દેવિ ભસ્મકૂટો મહાગિરિઃ ।
યત્ર તિષ્ઠતિ ભૂતેશો મહાદેવો મહામતિઃ ॥ ૧૫-

દક્ષિણે તસ્ય કૂટસ્ય દેવી પીયૂષધારિણી ।
ઉર્વશી નામ વિખ્યાતા મહેન્દ્રો યત્ર તિષ્ઠતિ ॥ ૧૫-

મહાકાલ્યા મહેશાનિ ચોર્વશી તત્ર તિષ્ઠતિ ।
મહાકાલ્યા મહાદેવિ યત્ર તિષ્ઠતિ ભાવિની ॥ ૧૫-

સા ચૈવામૃતરાશિસ્તુ કૃત્વા કિંચન કિંચન ।
ઉપસ્થાપયતે નિત્યં કામાખ્યા યોનિમણ્ડલે ॥ ૧૫-

સુધાશિલાન્તરસ્થા તુ ઉર્વશી કુણ્ડવાસિની ।
ઉર્વશીકુણ્ડકૂટસ્ય મધ્યે કુણ્ડં સુધાકૃતમ્ ॥ ૧૫-

(દ્વિ?દ્વા)ત્રિંશદ્ ધનુર્વિસ્તીર્ણં પઞ્ચાશદ્ ધનુરાયતમ્ ।
તત્ર સ્નાત્વા ચ પીત્વા ચ કામરૂપો ભવેદ્ નરઃ ॥ ૧૫-