બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ · અધ્યાય 4.57
અથ સપ્તપઞ્ચાશત્તમોઽધ્યાયઃ
નારાયણ ઉવાચ
દેવાનાં સ્તવનં શ્રુત્વા ત્યક્તવા ચ રોદનં સતી ।
ઉવાચ સુપ્રસન્ના તાંસ્તેષાં સ્તોત્રેણ નારદ
મહાલક્ષ્મીરુવાચ
ત્યજામિ દેહં ન ક્રોધાન્ન વૈરાગ્યોણ સાંપ્રતમ્ ।
ઇદં હૃદિ સમાલોચ્ય દેવાસ્તચ્છૂયતામિતિ
યસ્મિન્સદીશે મહતિ સર્વસામ્યો ચ નિર્ગુણે ।
સર્વાત્મનિ સદાનન્દે સમતા તૃણશૈલયોઃ
ભ્રૂભઙ્ગલીલયા લક્ષ્મીર્લક્ષં સ્રષ્ટુમલં ચ યઃ ।
ભૃત્યે સ્ત્રિયાં યત્સમતા કિં કાર્ય તસ્ચ સેવયા
તત્પત્નીનાં પ્રધાનાઽહં નીરસ્તા દ્વારિણાઽધુના ।
તદ્ભૃત્યભૃત્યભૃત્યેન પરિપૂર્ણેન નેપ્સિતા
ત્યક્ષ્યામિ જીવનમહમસૌભાગ્યા ચ સ્વામિનિ ।
વહ્નૌ ચ કામનાં કૃત્વા યથા ભદ્રં ભવેત્પુરા
યા સ્ત્રી ભર્તુરસૌભાગ્યા સાઽસૌભાગ્યા ચ સર્વતઃ ।
શયનેઽભોજને તસ્યા ન સુખં જીવનં વૃથા
યસ્યા નાસ્તિ પ્રિયપ્રેમ તસ્યા જન્મ નિરર્થકમ્ ।
તર્ત્કિ પુત્રે ધને રુપે સંપત્તૌ યૌવનેઽથવા
યદ્ભક્તિર્નાસ્તિ કાન્તે ચ સર્વપ્રિયતમે પરે ।
સાઽશુચિર્ધર્મહીના ચ સર્વકર્મવિવર્જિતા
પતિર્બન્ધુર્ગતિર્ભર્તા દૈવતં ગુરુરેવ ચ ।
સર્વક્માચ્ચ પરઃ સ્વામી ન ગુરુઃ સ્વામિનઃ પરઃ
પિતામાતા સુતો ભ્રાતા ક્લિષ્ટો દાતુમિદં ધનમ્ ।
સર્વસ્વદાતા સ્વામી ચ મૂઢાનં યોષિતાં સુરાઃ
કાચિદેવ હિ જાનાતિ મહાસાધ્વી ચ સ્વામિનમ્ ।
અતિસદ્વંશજાતા ચ સુશીલા કુલપાલિકા
આસદ્વંશપ્રસૂતા યા દુઃશીલા ધર્મવર્જિતા ।
મુખદુષ્ટા યોનિદુષ્ટા પતિં નિન્દતિ કોપતઃ
યા સ્ત્રી સર્વપરં દ્વેષ્ટિ પતિં વિષ્ણુસમં ગુરુમ્ ।
કુમ્ભીપાકે પચતિ સા યાવદિન્દ્રાશ્ચતુર્દશ
વ્રતં ચાનશનં દાનં સત્યં પુષ્યં તપશ્ચિરમ્ ।
પતિભક્તિવિહીનાયા ભસ્મીભૂતં નિરર્થકમ્
અતઃ રિંચિન્ન વક્ષ્યામિ નિષ્ઠુરં પતિમીશ્વરમ્ ।
ભૃત્યાપરાધૈર્દેવસ્ય પ્રાણાંસ્તયક્ષ્યામિ નિશ્ચિતમ્
પતિદોષે મહાસાધ્વી પતિં ન નિષ્ઠુરં વદેત્ ।
યદિ સોઢુમશક્તા ચ પ્રાણાંસ્ત્યજતિ ધર્મતઃ
પતિસેવા વ્રતં સ્ત્રીણાં પતિસેવા પરં તપઃ ।
પતિસેવા પરો ધર્મઃ પતિસેવા સુરાર્ચનમ્
પતિસેવા પરં સત્યં દાનતૌર્થાનુકીર્તનમ્ ।
સર્વદેવમયઃ સ્વામી સર્વદેવમયઃ શુચિઃ
સર્વપુણ્યસ્વરુપશ્ચ પતિરુપી જનાર્દનઃ ।
યા સતીભર્તુરુચ્છિષ્ટં ભુઙ્ક્તૈ પાદોદકં સદા
તસ્યા દર્શમુપસ્પર્શ નિત્યં વાઞ્છન્તિ દેવતાઃ ।
તતઃ સર્વાણિ તીર્યાનિ પુનન્તિ પાપિનો હ્યઘાત્
ઇત્યુક્ત્વા ચ મહાસાધ્વી રુરોદ ચ સુહુર્મુહુઃ ।
ઉવાચ બ્રહ્મા ભીતશ્ચ ભક્તિનમ્રાત્મકંધરઃ
બ્રહ્મોવાચ
ભવિષ્યતિ ન ભદ્રં ચ જયસ્ય વિજયસ્ય ચ ।
ત્વયા ન શપ્તૌ તૌ મૂઢૌ પ્રિયાપરાધભૌતયા
સાપરાધં ચ ધર્મિષ્ઠઃ ક્ષમયા ન શપેદ્યદી ।
સર્વનાશો ભવેત્તસ્ય નિશ્ચિતં મા ચિરં સતિ
યદિ શપ્તું ન શક્તશ્ચ ન દ્ણ્ડં કર્તુમીશ્વરઃ ।
સાપરાધે ચ પુરુષે ધર્મો દણ્ડં કરોતિ ચ
સર્વં ક્ષમસ્વ હે માર્તગચ્છ પ્રિયાન્તિકમ્ ।
માં ચ ત્વત્સ્વામિનોભક્તં નિયોજ્ય કૃષ્ટિકર્મણિ
ઇત્યુક્ત્વા તાં પુરસ્કૃત્વા સાર્ધ દેવૈર્મુનીન્દ્રકૈઃ ।
શીઘ્રં જગામ વૈકુણ્ઠં વૈકુણ્ઠં સ્તોતુમીશ્વરઃ
તત્ર ગત્વા જગત્રાયં તુષ્ટાવ કમલાસનઃ ।
ચતુર્વક્ત્રૈશ્ચતુર્વક્ત્રશ્ચતુર્વેદવિદાં ગુરુમ્
બ્રહ્મણઃ ક્તવનં શ્રુત્વા દૃષટ્વા લક્ષ્મીં પુરઃ સરામ્ ।
રુદતીં નમ્રવદનામુવાચ કમલાપતિઃ
શ્રીભગવાનુવાચ
સર્વં જાનામિ સર્વજ્ઞઃ સર્વાત્મા સર્વપાલકઃ ।
સર્વશાસ્તા ચ સર્વાદિકારણં કમલોદ્ભવ
ભક્તે કલત્રે બન્ધૌ ચ સર્વત્ર સમતા મમ ।
વિશેષતોઽતિમદ્ભક્તઃ કલત્રાત્પર એવ ચ
મદ્ભક્તૌ તવ પુતૌ ચ દ્વારપાલૌ દુરન્તકૌ ।
ક્ષમ મામપરાથં ચ તયોશ્ચ ભક્તિપૂર્ણયોઃ
મદ્ભક્તિપૂર્ણો બલવાન્દૈત્યૈભ્યો ન બિભેતિ ચ ।
રક્ષિતો મમ ચક્રેણ ભક્તિમાધ્વીકદુર્મદઃ
ઇત્યુક્ત્વા જગતાં નાયો લક્ષ્મીં કૃત્વા સ્વવક્ષસિ ।
સમાનીય દ્વારણકં તમુવાચેદમેવ ચ
મા ભૈર્વત્સ સુખં તિષ્ઠ ભયં કિ તે મયિ સ્થિતે ।
મદ્ભક્તાનાં ચ કઃ શાસ્તા ગચ્છ વત્સાઽઽત્મનઃ પદમ્
ઇત્યુક્તવા ભગવાંસ્તત્ર વિરરામ મહામુને ।
યયુર્દેવાશ્ચ સ્વસ્થાતં પ્રણમ્ય જગદીશ્વરમ્
નારાયણવચઃ શ્રુત્વા દ્વારાપાલ ઉવાચ તમ્ ।
પુલકાઞ્ચિતસર્વાઙ્ગો ભક્તિનમ્રાત્મકંધરઃ
જય ઉવાચ
નાહં બિભેમિ દેવંશ્ચ લક્ષ્મીં સુનિગણાંસ્તથા ।
ત્વદીયચરણામ્ભોજધ્યાનૈકતાનમાનસઃ
ઇતિ શ્રીબ્લહ્મઓ મહાઓ શ્રીકૃષ્ણજન્મખઓ નારદનાઓ ઉત્તઓ લક્ષમી-
વૈરાગ્યમોચનં નામ સપ્તપઞ્ચાશત્તમોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0