બોધપઞ્ચદશિકા · શ્લોક 1-15

અનસ્તમિતભારૂપસ્ તેજસાં તમસામ્ અપિ ।
ય એકો ઽન્તર્ યદન્તશ્ ચ તેજાંસિ ચ તમાંસિ ચ ॥

સ એવ સર્વભૂતાનાં સ્વભાવઃ પરમેશ્વરઃ ।
ભાવજાતં હિ તસ્યૈવ શક્તિર્ ઈશ્વરતામયી ॥

શક્તિશ્ ચ શક્તિમદ્રૂપાદ્ વ્યતિરેકમ્ ન વાઞ્છતિ ।
તાદાત્મ્યમ્ અનયોર્ નિત્યં વહ્નિદાહિકયોર્ ઇવ ॥

સ એવ ભૈરવો દેવો જગદ્ભરણલક્ષણઃ ।
સ્વાત્માદૃષે સમગ્રં હિ યચ્છક્ત્યા પ્રતિબિમ્બિતમ્ ॥

તસ્યૈવૈષા પરા દેવી સ્વરૂપામર્શનોત્સુકા ।
પૂર્ણત્વં સર્વભવેષુ યસ્યા નાલ્પં ન ચાધિકમ્ ॥

એષ દેવો ઽનયા દેવ્યા નિત્યં ક્રીડારસોત્સુકઃ ।
વિચિત્રાન્ સૃષ્ટિસંહારાન્ વિધત્તે યુગપદ્ વિભુઃ ॥

અતિદુર્ઘટકારિત્વમ્ અસ્યાનુત્તરમ્ એવ યત્ ।
એતદ્ એવ સ્વતન્ત્રત્વમ્ ઐસ્વર્યં બોધરૂપતા ॥

પરિચ્છિન્નપ્રકાશત્વં જડસ્ય કિલ લક્ષણમ્ ।
જડાદ્ વિલક્ષણો બોધો યતો ન પરિમીયતે ॥

એવમ્ અસ્ય સ્વતન્ત્રસ્ય નિજશક્ત્યુપભેદિનઃ ।
સ્વાત્મગાઃ સૃષ્ટિસંહારાઃ સ્વરૂપત્વેન સંસ્થિતાઃ ॥

તેષુ વૈચિત્ર્યમ્ અત્યન્તમ્ ઊર્ધ્વાધસ્ તિર્યગ્ એવ યત્ ।
ભુવનાનિ તદંશાશ્ ચ સુખદુઃખમતિશ્ ચ યા ॥

યદ્ એતસ્યાપરિજ્ઞાનં તત્સ્વાતન્ત્ર્યં હિ વર્ણિતમ્ ।
સ એવ ખલુ સંસારો મૂડાનાં યો વિભીષકઃ ॥

તત્પ્રસાદરસાદ્ એવ ગુર્વાગમત એવ વા ।
શાસ્ત્રાદ્ વા પરમેશસ્ય યસ્માત્ કસ્માદ્ ઉપાગતમ્ ॥

યત્ તત્ત્વસ્ય પરિજ્ઞાનં સ મોક્ષઃ પરમેશતઃ ।
તત્ પૂર્ણત્વં પ્રબુદ્ધાનાં જીવન્મુક્તિશ્ ચ સા સ્મૃતા ॥

એતૌ બન્ધવિમોક્ષૌ ચ પરમેશસ્વરૂપતઃ ।
ન ભિદ્યેતે ન ભેદો હિ તત્ત્વતઃ પરમેશ્વરે ॥

ઇત્થમ્ ઇચ્છાકલાજ્ઞાનશક્તિશૂલામ્બુજાશ્રિતઃ ।
ભૈરવઃ સર્વભાવાનાં સ્વભાવઃ પરિશીલ્યતે ॥