ભિક્ષુણીવિનય · અધ્યાય 13

લભ્યં ભિક્ષુણીયે ભિક્ષૂણા પ્રતિગ્રાહાપયિતું સ્થાપયિત્વા જાતરૂપં રજતં અગ્નિકલ્પિયઞ્ ચ ॥ ણ્ક ॥
ભિક્ષુણીપ્રકીર્ણક 46
290. ત્રીણિ ભિક્ષુસ્ય અભિક્ષુકરણાનિ । કતમાનિ ત્રીણિ । ત્યક્તમુક્તેન ચિત્તેન શિક્ષાં પ્રત્યાખ્યાતિ [1] । સંઘો વાસતિ વસ્તુસ્મિન્ નાશેતિ [2] । સ્ત્રીલિઙ્ગમ્ વા સા પ્રાદુર્ભવતિ [3] । ઇમાનિ ત્રીણિ ભિક્ષુષ્ય અભિક્ષુકરણાનિ । તેન ભિક્ષુણા ભિક્ષુણીવિહારં ગન્તવ્યં । ન ક્ષમતિ ભિક્ષુણીનામ્ એકપિટકે એકે પિ વિચારે વસ્તું । અથ ખુ ચ્છિન્નોપવિચારે વસ્તવ્યં । યદાસ્ય ભૂયો ભિક્ષુ લિઙ્ગં પ્રાદુર્ભવતિ તદા ભિક્ષુવિહારમ્ આગન્તવ્યં । સા એવાસ્યોપસમ્પદા તદ્ એવ વર્ષાગ્રં ॥ તૃ ॥
ભિક્ષુણીપ્રકીર્ંઅક 47
ત્રીણિ ભિક્ષુણીયે અભિક્ષુણીકરણાનિ । કતમાનિ ત્રીણિ । ત્યક્તમુક્તેન ચિત્તેન આચારં વિકોપયતિ । [1] । સંઘો વાસતિ વસ્તુસ્મિન્ નાશેતિ । [2] । પુરુષલિઙ્ગં વાસ્ય પ્રાદુર્ભવતિ [3] । ઇમાનિ ત્રીણિ ભિક્ષુણીયે અભિક્ષુણીકરણાનિ । તથૈવ યથા ભિક્ષોઃ ॥ ફુ ॥
ભિક્ષુણીપ્રકીર્ણક 48,
નાસ્તિ ભિક્ષુણીયે અતિરિક્તકર્મ ॥ ગ્ર ॥
ભિક્ષુણીપ્રકીર્ણક 49
રતનપ્રતિસંયુક્તં
291. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । અપરં દાનિ કુલં રાજકુલેન ઉપહતં । રાજભટાઃ પરિવારિ વારિય રક્ષન્તિ । સ્થૂલનન્દા નામ ભિક્ષુણી પિણ્ડચારમ્ અન્વણ્ટી તંહિ પ્રવિષ્ટા । સા સ્ત્રી તામ્ આહ ॥ આર્યે ઇદં કુલં રાજકુલેનોપહતં ઉત્કચપ્રકચો । ઇમમ્ આર્યે નિષ્ક્રામેતુ યદિ જીવન્તીયો મુચ્ચિષ્યામો અસ્માકં ભવિષ્યતિ આર્યાયે વૃત્તિં દાસ્યામો આર્યાયે એતં ભવિષ્યતિ । તાય તસ્યાઃ પાત્રં ઉપનામિતં ઇમંહિ દેહીતિ । નાનાકારાણાં રત્નાનાં પાત્રં પૂરયિત્વા દિન્નં મુક્તાયાઃ મણીનાં સ્ફોટિકસ્ય મુસારગલ્વસ્ય લોહિકાયાઃ । સા દાનિ પ્રતિચ્છાદયિત્વા નિષ્ક્રમતિ । ભટેહિ ચ દૃષ્ટા તે દાન્ આહંસુઃ । આહર કિમ્ ઇદં । સા સંકુસાયતિ ન દર્શેતિ । થરથરાપન્તીય ભીતભીતાય દર્શિતં । ભિક્ષુણીહિ શ્રુતં । એતં પ્રકરણં ભિક્ષુણીયો મહાપ્રજાપતીયે ગૌતમીયે આરોચયેંસુઃ । યાવદ્ છબ્દાપિતા । તદ્ એવ પૃચ્છીયતિ । આહ । આમ ભગવન્ । ભગવાન્ આહ । તેન હિ ન ક્ષમતિ રતનં પ્રતિચ્છાદયિતું । રતનપ્રતિસંયુક્તં । એતં દાનિ મહાન્તં કુલં રાજકુલે નોફતમ્ ભવતિ યાવન્ ન લેખ્યં કૃતમ્ ભવતિ । ન સારજ્યં કૃતમ્ ભવતિ । યદિ કિઞ્ચિદ્ દદન્તિ લભ્યં નિષ્કાસયિતું । અથ દાનિ લેખ્યં કૃતમ્ ભવતિ રક્ષા વા કૃતા ભવતિ ભટેહિ પરિવારિતમ્ ભવતિ । આહ । ઇમં ગૃહં રાજકુલેનોપહતં યદિ તાવજ્ જીવન્તીયો મુચ્યામઃ અસ્માકં ભવિષ્યતિ આર્યાયા એવ ભવિષ્યતીતિ ન ક્ષમતિ નિષ્કાસયિતું । વક્તવ્યં । ભગવતા શિક્ષાપદં પ્રજ્ઞપ્તં ન ક્ષમતિ નિષ્કાસયિતું । અથ દાન્ આહ । ચૈત્યસ્ય દેમઃ સંઘસ્ય વા દેમઃ આર્યાયે એવ દેમો તિ ગૃહ્ણીતવ્યં । ગૃહ્ણીત્વા ન ક્ષમતિ પ્રતિચ્છાદયિત્વા નિષ્કાસયિતું । પ્રાકટં કૃત્વા નિષ્કાસ્યિતવ્યં । અથ પૃચ્છીયતિ કસ્યેદન્ તિ ચૈત્યસ્ય સંઘસ્ય મમેતિ । યદિ મુચ્યતે નન્દં ભદ્રં । અથાછિદ્યતિ દાતવ્યં । સા એષા ભિક્ષુણી રતનપૂર્ણપાત્રં પ્રતિચ્છાદેતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । ઇદમ્ ઉચ્યતે રતનપ્રતિસંયુક્તં ॥ હ્રા ॥
ભિક્ષુણીપ્રકીર્ણક 50
યથાવૃદ્ધિકાય
292. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । નદીયે અજિરાવતીયે પારે ઉભયતો સાંઘિકં ભક્તં । તહિં ભિક્ષવો ગચ્છન્તિ નાવાય । ભિક્ષુણીયો ન લભન્તિ અભિરુહિતું । ભિક્ષૂ આહંસુઃ । મા ભગિનીયો અભિરુહથ । ભગવતા શિક્ષાપદં પ્રજ્ઞપ્તમ્ । ન ક્ષમતિ ભિક્ષુસ્ય ભિક્ષુણીય સહ એકનાવામ્ અભિરુહિતું તિ । તે દાનિ ભિક્ષૂ ઓસરન્તિકાય ઉત્તરન્તિ । એકભિક્ષુણાપિ નાવા પલિગુદ્ધા ભવતિ દ્વિહિ ત્રિહિ એવં પલિગુદ્ધા ભવતિ । યદા તે ભિક્ષૂ ઉત્તરિતાઃ તદા ભિક્ષુણીયો એકનાવાપરિપૂરકેન તારિતાઃ । તાસાં વર્ષાગ્રં પરિગ્રાહન્તીનાં અકાલિભૂતં । અથ ખો મહાપ્રજાપતી ગૌતમી સાયાહ્નસમયે પરિકિલન્તેહિ મહાભૂતેહિ ભગવતો પાદવન્દીકાં ઉપસંક્રાન્તા । ભગવાન્ જાનન્તો યેવ પૃચ્છતિ । કેન ભે ગૌતમિ પરિકિલન્તાનિ મહાભૂતાનિ । અથ મહાપ્રજાપતી ગૌતમી ભગવતો તદ્ એવ સર્વમ્ આરોચેતિ । ભગવાન્ આહ । તેન હિ અષ્ટાહિ ભિક્ષુણીહિ યથાવૃદ્ધિકાય ઉપવેષ્ટવ્યં । શિષ્ટાહિ યથાગતિકાય । એતે દાનિ ભવન્તિ ભક્તા વા તર્પણા વા યવાગુપાના વા પરં વાર્ષિકા વા મહાપઞ્ચવાર્ષિકા વા અષ્ટાનાં ભિક્ષુણીનાં આસનાનિ સ્થાપયિતવ્યાનિ યથાવૃદ્ધિકાય । અષ્ટ વા નિર્મુષ્ટિકા હસ્તાઃ પ્રતિકૃત્ય્ઽ એવ ગન્તવ્યં । તા એતા ભિક્ષુણીયો અષ્ટાનામ્ આસનાનિ સ્થાપયિત્વા નિષીદન્તિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયન્તિ । તેન ભગવાન્ આહ ।
અષ્ટાભિર્ ભિક્ષુણીભિર્ યથાવૃદ્ધિકાય ઉપવેષ્ટવ્યમ્ ઉ શિષ્ટાભિ યથાગતિકાય