અથર્વવેદ · અધ્યાય 9.1

દિવસ્પૃથિવ્યા અન્તરિક્ષાત્સમુદ્રાદગ્નેર્વાતાન્ મધુકશા હિ જજ્ઞે ।
તાં ચાયિત્વામૃતં વસાનાં હૃદ્ભિઃ પ્રજાઃ પ્રતિ નન્દન્તિ સર્વાઃ

મહત્પયો વિશ્વરૂપમસ્યાઃ સમુદ્રસ્ય ત્વોત રેત આહુઃ ।
યત ઐતિ મધુકશા રરાણા તત્પ્રાણસ્તદમૃતં નિવિષ્ટમ્

પશ્યન્ત્યસ્યાશ્ચરિતં પૃથિવ્યાં પૃથઙ્નરો બહુધા મીમાંસમાનાઃ ।
અગ્નેર્વાતાન્ મધુકશા હિ જજ્ઞે મરુતામુગ્રા નપ્તિઃ

માતાદિત્યાનાં દુહિતા વસૂનાં પ્રાણઃ પ્રજાનામમૃતસ્ય નાભિઃ ।
હિરણ્યવર્ણા મધુકશા ઘૃતાચી મહાન્ ભર્ગશ્ચરતિ મર્ત્યેષુ

મધોઃ કશામજનયન્ત દેવાસ્તસ્યા ગર્ભો અભવદ્વિશ્વરૂપઃ ।
તં જાતં તરુણં પિપર્તિ માતા સ જાતો વિશ્વા ભુવના વિ ચષ્ટે

કસ્તં પ્ર વેદ ક ઉ તં ચિકેત યો અસ્યા હૃદઃ કલશઃ સોમધાનો અક્ષિતઃ ।
બ્રહ્મા સુમેધાઃ સો અસ્મિન્ મદેત

સ તૌ પ્ર વેદ સ ઉ તૌ ચિકેત યાવસ્યાઃ સ્તનૌ સહસ્રધારાવક્ષિતૌ ।
ઊર્જં દુહાતે અનપસ્ફુરન્તૌ

હિઙ્કરિક્રતી બૃહતી વયોધા ઉચ્ચૈર્ઘોષાભ્યેતિ યા વ્રતમ્ ।
ત્રીન્ ઘર્માન્ અભિ વાવશાના મિમાતિ માયું પયતે પયોભિઃ

યામાપીનામુપસીદન્ત્યાપઃ શાક્વરા વૃષભા યે સ્વરાજઃ ।
તે વર્ષન્તિ તે વર્ષયન્તિ તદ્વિદે કામમૂર્જમાપઃ

સ્તનયિત્નુસ્તે વાક્પ્રજાપતે વૃષા શુષ્મં ક્ષિપસિ ભૂમ્યામધિ ।
અગ્નેર્વાતાન્ મધુકશા હિ જજ્ઞે મરુતામુગ્રા નપ્તિઃ

યથા સોમઃ પ્રાતઃસવને અશ્વિનોર્ભવતિ પ્રિયઃ ।
એવા મે અશ્વિના વર્ચ આત્મનિ ધ્રિયતામ્

યથા સોમો દ્વિતીયે સવન ઇન્દ્રાગ્ન્યોર્ભવતિ પ્રિયઃ ।
એવા મ ઇન્દ્રાગ્ની વર્ચ આત્મનિ ધ્રિયતામ્

યથા સોમસ્તૃતીયે સવન ઋભૂણાં ભવતિ પ્રિયઃ ।
એવા મ ઋભવો વર્ચ આત્મનિ ધ્રિયતામ્

મધુ જનિષીય મધુ વંસિષીય ।
પયસ્વાન્ અગ્ન આગમં તં મા સં સૃજ વર્ચસા

સં માગ્ને વર્ચસા સૃજ સં પ્રજયા સમાયુષા ।
વિદ્યુર્મે અસ્ય દેવા ઇન્દ્રો વિદ્યાત્સહ ઋષિભિઃ

યથા મધુ મધુકૃતઃ સંભરન્તિ મધાવધિ ।
એવા મે અશ્વિના વર્ચ આત્મનિ ધ્રિયતામ્

યથા મક્ષાઃ ઇદં મધુ ન્યઞ્જન્તિ મધાવધિ ।
એવા મે અશ્વિના વર્ચસ્તેજો બલમોજશ્ચ ધ્રિયતામ્

યદ્ગિરિષુ પર્વતેષુ ગોષ્વશ્વેષુ યન્ મધુ ।
સુરાયાં સિચ્યમાનાયાં યત્તત્ર મધુ તન્ મયિ

અશ્વિના સારઘેણ મા મધુનાઙ્ક્તં શુભસ્પતી ।
યથા વર્ચસ્વતીં વાચમાવદાનિ જનામનુ

સ્તનયિત્નુસ્તે વાક્પ્રજાપતે વૃષા શુષ્મં ક્ષિપસિ ભૂમ્યાં દિવિ ।
તાં પશવ ઉપ જીવન્તિ સર્વે તેનો સેષમૂર્જં પિપર્તિ

પૃથિવી દણ્ડોઽન્તરિક્ષં ગર્ભો દ્યૌઃ કશા વિદ્યુત્પ્રકશો હિરણ્યયો બિન્દુઃ

યો વૈ કશાયાઃ સપ્ત મધૂનિ વેદ મધુમાન્ ભવતિ ।
બ્રાહ્મણશ્ચ રાજા ચ ધેનુશ્ચાનડ્વાંશ્ચ વ્રીહિશ્ચ યવશ્ચ મધુ સપ્તમમ્

મધુમાન્ ભવતિ મધુમદસ્યાહાર્યં ભવતિ ।
મધુમતો લોકાન્ જયતિ ય એવં વેદ

યદ્વીધ્રે સ્તનયતિ પ્રજાપતિરેવ તત્પ્રજાભ્યઃ પ્રાદુર્ભવતિ ।
તસ્માત્પ્રાચીનોપવીતસ્તિષ્ઠે પ્રજાપતેઽનુ મા બુધ્યસ્વેતિ ।
અન્વેનં પ્રજા અનુ પ્રજાપતિર્બુધ્યતે ય એવં વેદ