આનંદરામાયણરામરક્ષા · અધ્યાય 1

શ્રી શતકોટિ રામચરિતાંતર્ગત શ્રીમદાનંદરામાયણે
પંચમઃ સર્ગઃ પ્રારંભઃ ।
વિષ્ણુદાસ ઉવાચ
શ્રી રામરક્ષયા પ્રોક્તં કુશાયહ્યભિમંત્રણમ્ ।
કૃતં તેનૈવ મુનિના ગુરો તાં મે પ્રકાશય

રામરક્ષાં વરાં પુણ્યાં બાલાનાં શાંતિકારિણીમ્ ।
ઇતિ શિષ્યવચઃ શ્રુત્વા રામદાસોઽપ્રવીદ્વચઃ

શ્રીરામદાસ ઉવાચ
સમ્યક્ પૃષ્ટં ત્વયા શિષ્ય રામરક્ષાઽધુનોચ્યતે ।
યા પ્રોક્તા શંભુના પૂર્વં સ્કંદાર્થં ગિરિજાં પ્રતિ

શ્રી શિવ ઉવાચ
દેવ્યદ્ય સ્કંદપુત્રાય રામરક્ષાભિમંત્રિણમ્ ।
કુરુ તારકધાતાય સમર્થોઽયં ભવિષ્યતિ

ઇત્યુક્ત્વા કથયામાસ રામરક્ષાં શિવઃ સ્ત્રિયૈ ।
નમસ્કૃતાય રામચંદ્રં શુચિર્ભૂત્વા જિતેન્દ્રિયૈઃ

અથ ધ્યાનમ્ ।
વામે કોદંડદંડં નિજકરકમલે દક્ષિણે બાણમેકં ।
પશ્ચાદ્ભાગે ચ નિત્યં દધતમભિમતં સાસિતૂણીરભારમ્ ।
વામેઽવામે વસદ્ભ્યાં સહ મિલિતતનું જાનકીલક્ષ્મણાભ્યામ્ ।
શ્યામં રામં ભજેઽહં પ્રણત જનમનઃ ખેદવિચ્છેદદક્ષમ્

ૐ અસ્ય શ્રી રામરક્ષાસ્તોત્રમંત્રસ્ય બુધકૌશિક ઋષિઃ ।
શ્રી રામચંદ્રો દેવતા રામ ઇતિ બીજમ્ ।
અનુષ્ટુપ્ છંદઃ । શ્રી રામ પ્રીત્યર્થે જપે વિનિયોગઃ॥
॥ ૐ॥
ચરિતં રઘુનાથસ્ય શતકોટિ પ્રવિસ્તરમ્ ।
એકૈકમક્ષરં પુંસાં મહાપાતકનાશનમ્

ધ્યાત્વા નીલોત્પલશ્યામં રામં રાજીવલોચનમ્ ।
જાનકી લક્ષ્મણોપેતં જટામુકુટમંડિતમ્

સાસિતૂણ ધનુર્બાણ પાણિં નક્તંચરાન્તકમ્ ।
સ્વલીલયા જગત્ત્રાતુમાવિર્ભૂતમજં વિભુમ્

રામરક્ષાં પઠેત્પ્રાજ્ઞઃ પાપઘ્નીં સર્વકામદામ્ ।
શિરો મે રાઘવઃ પાતુ ભાલં દશરથાત્મજઃ

કૌસલ્યેયો દૃશૌ પાતુવિશ્wઆમિત્રપ્રિયઃ શ્રુતી ।
ઘ્રાણં પાતુ મખત્રાતા મુખં સૌમિત્રિવત્સલઃ

જિહ્વાં વિધાનિધિઃ પાતુ કણ્ઠં ભરતવંદિતઃ ।
સ્કંધૌ દિવ્યાયુધઃ પાતુ ભુજૌ ભગ્નેશકાર્મુકઃ

કરૌ સીતાપતિઃ પાતુ હૃદયં જામદગ્ન્યજિત્ ।
પાર્શ્વે રઘુવરઃ પાતુ કુક્ષી ઇક્ષ્વાકુનંદનઃ

(જાદા ચરણ)
મધ્યં પાતુ ખરધ્વંસી નાભિં જામ્બવદાશ્રયઃ ।
સુગ્રીવેશઃ કટિં પાતુ સક્થિની હનુમત્પ્રભુઃ

ઉરૂ રઘૂત્તમઃ પાતુ ગુહ્યં રક્ષઃ કુલાન્તકૃત્ ।
જાનુની સેતુકૃત્ પાતુ જંઘે દશમુખાન્તકઃ

પાદૌ બિભીષણશ્રીદઃ પાતુ રામોઽખિલં વપુઃ ।
એતાં રામબલોપેતાં રક્ષાં યઃ સુકૃતી પઠેત॥
સ ચિરાયુઃ સુખી પુત્રી વિજયી વિનયી ભવેત્

પાતાલભૂતલવ્યોમ ચારિણશ્છદ્મચારિણઃ ।
ન દ્રષ્ટુમપિ શક્તાસ્તે રક્ષિતં રામનામભિઃ

રામેતિ રામભદ્રેતિ રામચંદ્રેતિ વા સ્મરન્ ।
નરો ન લિપ્યતે પાપૈઉર્ભુક્તિં મુક્તિં ચ વિન્દતિ

જગચ્ચૈકમંત્રેણ રામનામ્નાઽભિરક્ષિતમ્ ।
યઃ કણ્ઠે ધરયેત્તસ્ય કરસ્થાઃ સર્વસિદ્ધયઃ

વજ્રપંજરનામેદં યો રામકવચં પઠેત્ ।
અવ્યાહતાજ્ઞઃ સર્વત્ર લભતે જયમંગલમ્

આદિષ્ટવાન્ યથા સ્વપ્ને રામરક્ષામિમાં હરઃ ।
તથા લિખિતવાન્ પ્રાતઃ પ્રબુદ્ધો બુધકૌશિકઃ

રામો દશરથિઃ શૂરો લક્ષ્મણાઽનુચરો બલી॥
કાકુત્ત્સ્થઃ પુરુષઃ પૂર્ણઃ કૌસલ્યાનંદવર્ધનઃ

વેદાંતવેધો યજ્ઞેશઃ પુરાણપુરુષોત્તમઃ ।
જાનકીવલ્લભઃ શ્રીમાનપ્રમેય પરાક્રમઃ

ઇત્યેતાનિ જપેન્નિત્યં યદ્ભક્તઃ શ્રદ્ધયાન્વિતઃ ।
અશ્વમેધધિકં પુણ્યં લભતે નાત્રસંશયઃ

સન્નધ્હઃ કવચી ખડ્ગી ચાયબાણધરો યુવા ।
ગચ્છન્ મનોરથોઽસ્માકં રામઃ પાતુ સલક્ષ્મણઃ

તરુણૌ રૂપસંપન્નૌ સુકુમારૌ મહાબલૌ ।
પુણ્ડરીકવિશાલાક્ષૌ ચીરકૃષ્ણાજિનામ્બરૌ

ફલમૂલાશનૌ દાંતૌ તાપસૌ બ્રહ્મચારિણૌ ।
પુત્રૌ દશરથસ્યૈતૌ ભ્રતરૌ રામલક્ષ્મણૌ

ધન્વિનૌ બદ્ધનિસ્ત્રિંશૌ કાકપક્ષધરૌ શ્રુતૌ ।
વરૌ માં પથિ રક્ષેતાં તાવુબૌ રામલક્ષ્મણૌ

શરણ્યૌ સર્વસત્ત્વાનાં શ્રેષ્ઠૌ સર્વ ધનુષ્મતામ્ ।
રક્ષઃ કુલનિહન્તારૌ ત્રાયેતાં નો રઘૂત્તમૌ

આત્તસજ્જધનુષા વિષુસ્પૃશા વક્ષયાશુગનિષંગ સંગિનૌ ।
રક્ષણાય મમ રામલક્ષ્મણા વગ્રતઃ પથિ સદૈવ ગચ્છતામ્

આરામઃ કલ્પવૃક્ષાણાં વિરામઃ સકલપદામ્ ।
અભિરામસ્ત્રિલોકાનં રામઃ શ્રીમાન્સ નઃ પ્રભુઃ

રામાય રામભદ્રાય રામચંદ્રાય વેધસે ।
રઘુનાથય નાથાય સીતયાઃ પતયે નમઃ

શ્રી રામ રઘુનંદન રામ રામ
શ્રી રામ ભરતાગ્રજ રામ રામ
શ્રી રામ રણકર્કશ રામ રામ
શ્રી રામ શરણં ભવ રામ રામ

લોકાભિરામં રણરઙ્ગધીરં રાજીવનેત્રં રઘુવંશનાથં
કારુણ્યરૂપં કરુણાકરં તં શ્રીરામચંદ્રં શરણં પ્રપદ્યે

દક્ષિણે લક્ષ્મણો યસ્ય વામે તુ જનકાત્મજા ।
પુરતો મારુતિર્યસ્ય તં વંદે રઘુનન્દનમ્ ॥ ૩૫
ગોષ્પદીકૃતવારીશં મશકીકૃરરાક્ષસમ્ ।
રામાયણમહામાલા રત્નં વન્દેઽનિલાત્મજમ્

અઘૌધ તિષ્ઠ દૂરે ત્વં રોગાસ્તિષ્ઠંતુ દૂરતઃ ।
વરીવર્તી સદાઽસ્માકં હૃદિ રમો ધનુર્ધરઃ

મનોજવં મારુતતુલ્યવેગં જિતેન્દ્રિયં બુદ્ધિમતાં વરિષ્ઠમ્ ।
વાતાત્મજં વાનરયૂતમુખ્યં શ્રીરામદૂતં શરણં પ્રપદ્યે

રામ રામ તવ પાદ પંકજં ચિન્તયામિ ભવબંધમુક્તયે ।
વંદિતં સુરનરેંદ્રમૌલિભિર્ધ્યાયિતં મનસિ યોગિભિઃ સદા

રામં લક્ષમણપૂર્વજં રઘુવરં સીતાપતિં સુંદરમ્ ।
કાકુત્સ્યં કરુણાર્ણવં ગુણનિધિં વિપ્રપ્રિયં ધર્ર્મિકમ્ ।
રાજેન્દ્રં સત્યસંધં દશરથનયં શામલં શાન્તિમૂર્તિમ્ ।
વંદે લોકાભિરામં રઘુકુલતિલકં રાઘવં રાવણારિમ્

એતાનિ રામનામાની પ્રાતરુત્થાય યઃ પઠેત્ ।
અપુત્રો લભતે પુત્રં ધનાર્થી લભતે ધનમ્

માતા રામો મત્પિતા રામચંદ્રઃ સ્વામી રામો મત્સખા રામચંદ્રઃ ।
સર્વસ્વં મે રામચંદ્રો દયાલુર્નાન્યં જાને નૈવ જાને ન જાને

શ્રીરામનામામૃત મંત્રબીજ સંજીવની ચેન્મનસિ પ્રવિષ્ટા ।
હાલાહલં વા પ્રલયાનલં વા મૃત્યોર્મુખં વા વિશતાં કુતો ભીઃ

શ્રીશબ્દપૂર્વં જયશબ્દમધ્યં જયદ્વયનાપિ પુનઃ પ્રયુક્તમ્ ।
ત્રિઃસપ્તકૃત્વો રઘુનાથ નામ જપાન્નિહન્યા દ્વિજકોટિહાયાઃ

એવં ગિરીન્દ્રજે પ્રોક્તા રામરક્ષા મયા તવ ।
મયોપદિષ્ટા યા સ્વપ્ને વિશ્વામિત્રાય વૈ પુરા

રામદાસ ઉવાચ
એવં શિવેનોપદિષ્ટં શ્રુત્વા દેવી ગિરીન્દ્રજા ।
રામરક્ષાં પઠિત્વા સા સ્કંદં સમભિમંત્રયત્

તસ્યાસ્તેજોબલેનૈવ જઘાન તારકાસુરમ્ ।
ષડાનનઃ ક્ષણદેવ કૃતકૃત્યોઽભવત્ પુરા

સૈવેયં રામરક્ષાસ્તે મયાખ્યાતાઽતિપુણ્યદા ।
યસ્યાઃ શ્રવણમત્રેણ કસ્યાપિ ન ભયં ભવેત્

વાલ્મિકીનાઽનયાપૂર્વં કુશાયહ્યભિશેચનમ્ ।
કૃતં બાલગ્રહાણાં ચ શાંત્યર્થં સા મયોદિતા

બાલાનાં ગ્રહશાંત્યર્થં જપનીયા નિરંતરમ્ ।
રામરક્ષા મહાશ્રેષ્ઠા મહાઘૌઘ નિવારિણી

નાસ્યાઃ પરતરં સ્તોત્રં નાસ્યાઃ પરતરો જપઃ ।
નાસ્યાઃ પરતરં કિંચિત્સત્યં સત્યં વદામ્યહમ્

॥ ઇતિ શ્રી શતકોટિ રામચરિતાંતર્ગત શ્રીમદાનન્દરામાયણે
વાલ્મીકીયે જન્મકાણ્ડે રામરક્ષાકથનં નામ પઞ્ચમઃ સર્ગઃ ॥