અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 63
:એ ઇત્ય્ આદિમહાપુરાણે આગ્નેયે લક્ષ્મીસ્થાપનં નામ
દ્વિષષ્ટિતમો ઽધ્યાયઃ
% છપ્તેર્ {63}
:શ્ અથ ત્રિષષ્ટિતમો ઽધ્યાયઃ
સુદર્શનચક્રાદિપ્રતિષ્ઠાકથનં
ભગવાનુવાચ
એવં તાર્ક્ષ્યસ્ય ચક્રસ્ય બ્રહ્મણો નૃહરેસ્ તથા ।અપ્_63.001અબ્।
પ્રતિષ્ઠા વિષ્ણુવત્ કાર્યા સ્વસ્વમન્ત્રેણ તાં શૃણુ
સુદર્શન મહાચક્ર શાન્ત દુષ્ટભયઙ્કર ।અપ્_63.002અબ્।
ચ્છિન્દ છિન્દ ભિન્દ ભિન્દ વિદારય વિદારય પરમન્ત્રાન્ ગ્રસ ગ્રસ
ભક્ષય ભક્ષય ભૂતાન્ ત્રાયસ ત્રાયસ હૂં ફટ્ સુદર્શનાય
નમઃ ॥
અભ્યર્ચ્ય ચક્રં ચાનેન રણે દારયેતે રિપૂન્
ઓં ક્ષૌં નરસિંહ ઉગ્રરૂપ જ્વલ જ્વલ પ્રજ્વલ પ્રજ્વલ સ્વાહા ॥
નરસિંહસ્ય મન્ત્રોયં પાતાલાખ્યસ્ય વચ્મિ તે(2) ।અપ્_63.003અબ્।
ઓં ક્ષૌં નમો ભગવતે નરસિંહાય
પ્રદીપ્તસૂર્યકોટિસહસ્રસમતેજસે વજ્રનખદંષ્ટ્રાયુધાયં
સ્ફુટવિકટવિકીર્ણકેસરસટાપ્રક્ષુભિતમહાર્ણવામ્ભોદદુન્દુભિનિર્ઘોષાય સર્વમન્ત્રોત્તારણાય એહ્યેહિ ભગવન્નરસિંહ
પુરુષપરાપરબ્રહ્મસત્યેન સ્ફુર સ્ફુર વિજૃમ્ભ વિજૃમ્ભ આક્રમ
ગર્જ ગર્જ મુઞ્ચ મુઞ્ચ સિંહનાદાન્ વિદારય વિદારય વિદ્રાવય
વિદ્રાવય આવિશ
:ન્
1 ભૂસ્વર્ણગવાન્નાદિ ઇતિ ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
2 પાતાલાખ્યસ્ય વક્ષ્યતે ઇતિ ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 184
આવિશ સર્વમન્ત્રરૂપાણિ સર્વમન્ત્રજાતયશ્ ચ હન હન છિન્દ
સઙ્ક્ષિપ સઙ્ક્ષિપ સર સર(1) દારય દારય સ્ફુટ સ્ફુટ
સ્ફોટય સ્ફોટય જ્વાલામાલાસઙ્ઘાતમય સર્વતો
ઽનન્તજ્વાલાવજ્રાશનિચક્રેણ સર્વપાતાલાન્ ઉત્સાદય ઉત્સાદય સર્વતો
ઽનતજ્વાલાવજ્રશરપઞ્જરેણ સર્વપાતાલાન્ પરિવારય પરિવારય
સર્વપાતાલાસુરવાસિનાં હૃદયાન્યાકર્ષય આકર્ષય
શીઘ્રં દહ દહ પચ પચ મથ મથ શોષય શોષય નિકૃન્તય
નિકૃન્તય તાવદ્યાવન્મે વશમાગતાઃ પાતાલેભ્યઃ ફટ્
અસુરેભ્યઃ ફટ્ મન્ત્રરૂપેભ્યઃ ફટ્ મન્ત્રજાતિભ્યઃ ફટ્
સંશયાન્માં ભગવન્નરસિંહરૂપ વિષ્ણો સર્વાપદ્ભ્યઃ
સર્વમન્ત્રરૂપેભ્યો રક્ષ રક્ષ હ્રૂં ફટ્(2) નમો ઽસ્તુ તે ॥
નરસિંહસ્ય વિદ્યેયં હરિરૂપાર્થસિદ્ધિદા(3)
ત્રિલોક્યમોહનૈર્ મન્ત્રૈઃ સ્થાપ્યસ્ત્રૈલોક્યમોહનઃ ।અપ્_63.004અબ્।
ગદો દક્ષે શાન્તિકરો દ્વિભુજો વા ચતુર્ભુજઃ
વામોર્ધ્વે કારયેચ્ચક્રં પાઞ્ચજન્યમથો હ્ય્ અધઃ ।અપ્_63.005અબ્।
શ્રીપુષ્ટિસંયુક્તં કુર્યાદ્ બલેન સહ ભદ્રયા
પ્રાસાદે સ્થાપયેદ્વિષ્ણું ગૃહે વા મણ્ડપે ઽપિ વા ।અપ્_63.006અબ્।
વામનં ચૈવ વૈકુણ્ઠં હયાસ્યમનિરુદ્ધકં
સ્થાપયેજ્જલશય્યાસ્થં મત્સ્યાદીંશ્ચાવતારકાન્ ।અપ્_63.007અબ્।
સઙ્કર્ષણં વિશ્વરૂપં લિઙ્ગં વૈ રુદ્રમૂર્તિકં
અર્ધનારીશ્વરં તદ્વદ્ધરિશઙ્કરમાતૃકાઃ ।અપ્_63.008અબ્।
ભૈરવં ચ તથા સૂર્યં ગ્રહાંસ્તદ્વિનાયકમ્
:ન્
1 દર દર ઇતિ ખ, ગ, ઙ, ઇતિ ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
2 રક્ષ રક્ષ ઓં ફટ્ ઇતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ । રક્ષ
રક્ષ હ્રીં ફડિતિ ગ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
3 હરિરૂપા સુમિદ્વિદા ઇતિ ગ, ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકદ્વયપાઠઃ
:પ્ 185
ગૌરીમિન્દ્રાદિકાં લેપ્યાં(1) ચિત્રજાં ચ બલાબલાં ।અપ્_63.009અબ્।
પુસ્તકાનાં પ્રતિષ્ઠાં ચ વક્ષ્યે લિખનતદ્વિધિં
સ્વસ્તિકે મણ્ડલે ઽભ્યર્ચ્ય શરપત્રાસને સ્થિતં(2) ।અપ્_63.010અબ્।
લેખ્યઞ્ચ લિખિતં પુસ્તં ગુરુર્વિદ્યાં હરિં યજેત્
યજમાનો ગુરું વિદ્યાં હરિં લિપિકૃતં નરં ।અપ્_63.011અબ્।
પ્રાઙ્મુખઃ પદ્મિનીં ધ્યાયેત્ લિખિત્વા શ્લોકપઞ્ચકં
રૌપ્યસ્થમસ્યા હૈમ્યા ચ લેખન્યા નાગરાક્ષરં(3) ।અપ્_63.012અબ્।
બ્રાહ્મણાન્ ભોજયેચ્છક્યા શક્ત્યા દદ્યાચ્ચ દક્ષિણાં(4)
ગુરું વિદ્યાં હરિં પ્રાર્ચ્ય પુરાણાદિ લિખેન્નરઃ ।અપ્_63.013અબ્।
પૂર્વવન્મણ્ડલાદ્યે(5) ચ ઐશાન્યાં ભદ્રપીઠકે
દર્પણે પુસ્તકં દૃષ્ટ્વા સેચયેત્ પૂર્વવદ્ ઘટૈઃ ।અપ્_63.014અબ્।
નેત્રોન્મીલનકં કૃત્વા શય્યાયાં તુ ન્યસેન્નરઃ
ન્યસેત્તુ પૌરુષં સૂક્તં દેવાદ્યં તત્ર પુસ્તકે ।અપ્_63.015અબ્।
કૃત્વા સજીવીકરણં પ્રાર્ચ્ય હુત્વા ચરું તતઃ
સમ્પ્રાશ્ય દક્ષિણાભિસ્તુ ગુર્વાદીન્ ભોજયેદ્દ્વિજાન્ ।અપ્_63.016અબ્।
રથેન હસ્તિના વાપિ ભ્રામ્યેત્ પુસ્તકં નરૈઃ(6)
ગૃહે દેવાલયાદૌ તુ પુસ્તકં સ્થાપ્ય પૂજયેત્ ।અપ્_63.017અબ્।
વસ્ત્રાદિવેષ્ટિતં પાઠાદાદાવન્તે સમર્ચયેત્(7)
:ન્
1 ઇન્દ્રાદિકાં જપ્યમિતિ ગ, ઘ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
2 શરયન્ત્રાસને સ્થિતમિતિ ખ, ઘ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
3 રૌપ્યમય્યાથ હૈમ્યા વા લેખન્યથ વરાક્ષરમિતિ ઙ,
ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
4 પ્રાઙ્મુખઃ પદ્મિનીં ધ્યાયેત્ લિખિત્વા ચ પ્રદાપયેત્ ।
બ્રાહ્મણાન્ ભોજયેચ્છક્ત્યા શક્ત્યાદદ્યાચ્ચ દક્ષિણામિતિ ગ,
ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
5 પૂર્વમણ્ડપપાર્શ્વે ઇતિ ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
6 પુસ્તકં નર ઇતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
7 અન્તે સદાર્ચયેદિતિ ખ, ગ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 186
જગચ્છાન્તિઞ્ચાવધાર્ય પુસ્તકં વાચયેન્નરઃ ।અપ્_63.018અબ્।
અધ્યાયમેકં કુમ્ભાદ્ભિર્યજમાનાદિ સેચયેત્
દ્વિજાય પુસ્તકં દત્વા ફલસ્યાન્તો ન વિદ્યતે ।અપ્_63.019અબ્।
ત્રીણ્યાહુરતિદાનાનિ ગાવઃ પૃથ્વીં સરસ્વતી
વિદ્યાદાનફલં દત્વા મસ્યન્તં પત્રસઞ્ચયં ।અપ્_63.020અબ્।
યાવત્તુ પત્રસઙ્ખ્યાનમક્ષરાણાં તથાનઘ
તાવદ્વર્ષસહસ્રાણિ વિષ્ણુલોકે મહીયતે ।અપ્_63.021અબ્।
પઞ્ચરાત્રં પુરાણાનિ ભારતાનિ દદન્નરઃ ।અપ્_63.021ચ્દ્।
કુલૈકવિંશમુદ્ધૃત્ય પરે તત્ત્વે તુ લીયતે
મૂળ પાઠ: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0