व्याकरणमहाभाष्य · भाग 661680
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {11।51} किम् कारणम् .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {12।51} एकार्थत्वात् .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {13।51} एकः अयम् अर्थः निमन्त्रणम् नाम .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {14।51} तस्य एकत्वात् एकवचनम् एव प्राप्नोति .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {15।51} अस्तु तर्हि निमन्त्रणादिषु गम्यमानेषु .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {16।51} इह अपि तर्हि प्राप्नोति .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {17।51} देवदत्तः भवन्तम् आमन्त्रयते .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {18।51} देवदत्तः भवन्तम् निमन्त्रयते इति .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {19।51} सिद्धम् तु द्वितीयाकाङ्क्षस्य प्रकृते प्रत्ययार्थे प्रत्ययविधानात् .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {20।51} सिद्धम् एतत् .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {21।51} कथम् .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {22।51} द्वितीयाकाङ्क्षस्य धातोः प्रकृते प्रत्ययार्थे प्रत्ययः भवति इति वक्तव्यम् .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {23।51} के च प्रकृताः अर्थाः .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {24।51} भावकर्मकर्तारः .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {25।51} भवेत् सिद्धम् प्राप्नोतु भवान् आमन्त्रणम् अनुभवतु भवान् अमन्त्रणम् इति यत्र द्वितीयः आकाङ्क्यते .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {26।51} इदम् तु न सिध्यति आमन्त्रयै निमन्त्रयै इति .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {27।51} अत्र अपि द्वितीयः आकाङ्क्यते .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {28।51} कः .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {29।51} निमन्त्रिः एव .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {30।51} आमन्त्रयै आमन्त्रणम् .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {31।51} निमन्त्रयै निमन्त्रणम् .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {32।51} कथम् पुनः निम्नत्रिः निमन्त्रणम् आकाङ्क्षेत् .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {33।51} दृष्टः च भावेन भावयोगः .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {34।51} तत् यथा इषिः इषिणा युज्यते स्त्रीत्वम् च स्त्रीत्वेन .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {35।51} यावता अत्र द्वितीयः आकाङ्क्ष्यते अस्ति तर्हि निमन्त्रणादीनाम् अर्थे इति .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {36।51} ननु च उक्तम् निमन्त्रणादीईनाम् अर्थे इति चेत् आमन्त्रयै निमन्त्रयै भवन्तम् इति प्रत्ययानुपपत्तिः प्रकृत्या अभिहितत्वात् इति .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {37।51} न एषः दोषः .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {38।51} यः असौ द्वितीयः आकाङ्क्ष्यते सः एव मम प्रत्ययार्थः भविष्यति .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {39।51} अयम् तर्हि दोषः द्विवचनबहुवनाप्रसिद्धिः च एकार्थत्वात् इति .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {40।51} न एषः दोषः .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {41।51} सुपाम् कर्मादयः अपि अर्थाः सङ्ख्या च एव तथा तिङाम् . सुपाम् सङ्ख्या च एव अर्थः कर्मादयः च .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {42।51} तथा तिङाम् .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {43।51} प्रसिद्धः नियमः तत्र .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {44।51} प्रसिद्धः तत्र नियमः .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {45।51} नियमः प्रकृतेषु वा .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {46।51} अथ वा प्रकृतान् अर्थान् अपेक्ष्य नियमः .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {47।51} के च प्रकृताः .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {48।51} एकत्वादयः .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {49।51} एकस्मिन् एव एकवचनम् न द्वयोः न बहुषु .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {50।51} द्वयोः एव द्विवचनम् नैकस्मिन् न बहुषु .
(प्_3,3.161.2) क_इइ,165.16-166.22 रो_इइइ,362-365 {51।51} बहुषु एव बहुवचनम् न एकस्मिन् न द्वयोः इति .
(प्_3,3.163) क_इइ,166.24-167.7 रो_इइइ,365-366 {1।18} किमर्थम् प्रैषादिषु अर्थेषु कृत्याः विधीयन्ते न अविशेषेण विहिताः कृत्याः ते प्रैषादिषु भविष्यन्ति अन्यत्र च .
(प्_3,3.163) क_इइ,166.24-167.7 रो_इइइ,365-366 {2।18} प्रैषादिषु कृत्यानाम् विधानम् नियमार्थम् .
(प्_3,3.163) क_इइ,166.24-167.7 रो_इइइ,365-366 {3।18} नियमार्थः अयम् आरम्भः .
(प्_3,3.163) क_इइ,166.24-167.7 रो_इइइ,365-366 {4।18} प्रैषादिषु एव कृत्याः यथा स्युः इति .
(प्_3,3.163) क_इइ,166.24-167.7 रो_इइइ,365-366 {5।18} प्रैषादिषु कृत्यानाम् वचनम् नियमार्थम् इति चेत् तत् अनिष्टम् . प्रैषादिषु कृत्यानाम् वचनम् नियमार्थम् इति चेत् तत् अनिष्टम् प्राप्नोति .
(प्_3,3.163) क_इइ,166.24-167.7 रो_इइइ,365-366 {6।18} न हि प्रैषादिषु एव कृत्याः इष्यन्ते .
(प्_3,3.163) क_इइ,166.24-167.7 रो_इइइ,365-366 {7।18} किम् तर्हि .
(प्_3,3.163) क_इइ,166.24-167.7 रो_इइइ,365-366 {8।18} अविशेषेण इष्यन्ते .
(प्_3,3.163) क_इइ,166.24-167.7 रो_इइइ,365-366 {9।18} बुसोपेन्ध्यम् तृणोपेन्ध्यम् घन्घात्यम् .
(प्_3,3.163) क_इइ,166.24-167.7 रो_इइइ,365-366 {10।18} विध्यर्थम् तु स्त्रियाः प्राक् इति वचनात् .
(प्_3,3.163) क_इइ,166.24-167.7 रो_इइइ,365-366 {11।18} विध्यर्थम् तु प्रैषादिषु कृत्यानाम् वचनम् .
(प्_3,3.163) क_इइ,166.24-167.7 रो_इइइ,365-366 {12।18} अयम् प्रैषादिषु लोट् विधीयते .
(प्_3,3.163) क_इइ,166.24-167.7 रो_इइइ,365-366 {13।18} सः विशेषविहितः सामान्यविहितान् कृत्यान् बाधेत .
(प्_3,3.163) क_इइ,166.24-167.7 रो_इइइ,365-366 {14।18} वासरूपेण कृत्याः अपि भविष्यन्ति .
(प्_3,3.163) क_इइ,166.24-167.7 रो_इइइ,365-366 {15।18} न स्युः .
(प्_3,3.163) क_इइ,166.24-167.7 रो_इइइ,365-366 {16।18} किम् कारणम् .
(प्_3,3.163) क_इइ,166.24-167.7 रो_इइइ,365-366 {17।18} स्त्रियाः प्राक् इति वचनात् .
(प्_3,3.163) क_इइ,166.24-167.7 रो_इइइ,365-366 {18।18} प्राक् स्त्रियाः वा असरूपः .
(प्_3,3.167) क_इइ,167.9-12 रो_इइइ,366 {1।10} प्रथमान्तेषु इति वक्तव्यम् .
(प्_3,3.167) क_इइ,167.9-12 रो_इइइ,366 {2।10} किम् प्रयोजनम् .
(प्_3,3.167) क_इइ,167.9-12 रो_इइइ,366 {3।10} इह मा भूत् .
(प्_3,3.167) क_इइ,167.9-12 रो_इइइ,366 {4।10} काले भुङ्क्ते .
(प्_3,3.167) क_इइ,167.9-12 रो_इइइ,366 {5।10} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_3,3.167) क_इइ,167.9-12 रो_इइइ,366 {6।10} न वक्तव्यम् .
(प्_3,3.167) क_इइ,167.9-12 रो_इइइ,366 {7।10} प्रैषादिषु इति वर्तते .
(प्_3,3.167) क_इइ,167.9-12 रो_इइइ,366 {8।10} तत् च अवश्यम् प्रैषादिग्रहणम् अनुवर्त्यम् .
(प्_3,3.167) क_इइ,167.9-12 रो_इइइ,366 {9।10} प्रथमान्तेषु इति हि उच्यमाने इह अपि प्रसज्येत .
(प्_3,3.167) क_इइ,167.9-12 रो_इइइ,366 {10।10} कालः पचति भूतानि कालः संहरति प्रजाः .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {1।80} हिस्वोः परस्मैपदात्मनेपदग्रहणम् लादेशप्रतिषेधार्थम् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {2।80} हिस्वोः परस्मैपदात्मनेपदग्रहणम् कर्तव्यम् हिः परस्मैपदानाम् यथा स्यात् स्वः आत्मनेपदानाम् इति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {3।80} किम् प्रयोजनम् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {4।80} लादेशप्रतिषेधार्थम् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {5।80} लादेशौ हिस्वौ मा भूताम् इति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {6।80} किम् च स्यात् यदि लादेशौ हिस्वौ स्याताम् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {7।80} तिङन्तम् पदम् इति पदसञ्ज्ञा न स्यात् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {8।80} मात् भूत् एवम् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {9।80} सुबन्तम् पदम् इति पदसञ्ज्ञा भविष्यति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {10।80} कथम् स्वाद्युत्पत्तिः .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {11।80} लकारस्य कृत्त्वात् प्रातिपदिकत्वम् तदाश्रयम् प्रत्ययविधानम् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {12।80} लकारः कृत् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {13।80} तस्य कृत्त्वात् कृत् प्रातिपदिकम् इति प्रातिपदिकसञ्ज्ञा .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {14।80} प्रातिपदिकाश्रया स्वाद्युत्पत्तिः अपि भविष्यति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {15।80} यदि स्वाद्युत्पत्तिः सुपाम् श्रवणम् प्राप्नोति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {16।80} अव्ययात् इति सुब्लुक् भविष्यति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {17।80} कथम् अव्ययत्वम् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {18।80} विभक्तिस्वरप्रतिरूपकाः च निपाताः भवन्ति इति निपातसञ्ज्ञा .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {19।80} निपातम् अव्ययम् इति अव्ययसञ्ज्ञा .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {20।80} इह तर्हि सः भवान् लुनीहि लुनीहि इति एव अयम् लुनाति तिङ् अतिङः इति निघातः न प्राप्नोति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {21।80} समसङ्ख्यार्थम् च .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {22।80} समसङ्ख्यार्थम् च हिस्वोः परस्मैपदात्मनेपदग्रहणम् कर्तव्यम् हिः परस्मैपदानाम् यथा स्यात् स्वः आत्मनेपदानाम् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {23।80} व्यतिकरः मा भूत् इति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {24।80} न वा तध्वमोः आदेशवचनम् ज्ञापकम् पदादेशस्य .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {25।80} न वा हिस्वोः परस्मैपदात्मनेपदग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {26।80} किम् कारणम् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {27।80} तध्वमोः आदेशवचनम् ज्ञापकम् पदादेशस्य .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {28।80} यत् अयम् वा च तध्वमोः इति आह तत् ज्ञापयति आचार्यः पदादेशौ हिस्वौ इति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {29।80} तत्र पदादेशे पित्त्वाटोः प्रतिषेधः .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {30।80} तत्र पदादेशे पित्त्वस्य आटः च प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {31।80} पित्त्वस्य तावत् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {32।80} सः भवान् लुनीहि लुनीहि इति एव अयम् लुनाति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {33।80} आटः खलु अपि .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {34।80} सः अहम् लुनीहि लुनीहि इति एवम् लुनानि .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {35।80} पित्त्वस्य तावत् न वक्तव्यः .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {36।80} पित्प्रतिषेधे योगविभागः करिष्यते .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {37।80} इह सेः हि भवति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {38।80} ततः अपित् च .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {39।80} अपित् च भवति यावान् हिः नाम .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {40।80} आटः च अपि न वक्तव्यः .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {41।80} आटि कृते साट्कस्य आदेशः भविष्यति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {42।80} इदम् इह सम्प्रधार्यम् : आट् क्रियताम् आदेशः इति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {43।80} किम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {44।80} परत्वात् आडागमः .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {45।80} नित्यः आदेशः .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {46।80} कृते अपि आटि प्राप्नोति अकृते अपि प्राप्नोति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {47।80} आट् अपि नित्यः .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {48।80} कृते अपि आदेशे प्राप्नोति अकृते अपि प्राप्नोति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {49।80} अनित्यः आट् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {50।80} अन्यस्य कृते अपि आदेशे प्राप्नोति अन्यस्य अकृते अपि प्राप्नोति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {51।80} शब्दान्तरस्य च प्राप्नुवन् विधिः अनित्यः भवति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {52।80} आदेशः अपि अनित्यः .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {53।80} अन्यस्य कृते आटि प्राप्नोति अन्यस्य अकृते .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {54।80} शब्दान्तरस्य च प्राप्नुवन् विधिः अनित्यः भवति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {55।80} उभयोः अनित्ययोः परत्वात् आडागमः .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {56।80} आटि कृते साट्कस्य आदेशः भविष्यति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {57।80} इदम् तर्हि सः अहम् भुङ्क्ष्व भुङ्क्ष्व इति एवम् भुनजै इति श्नसोः अल्लोपः इति अकारलोपः न प्राप्नोति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {58।80} समसङ्ख्यार्थत्वम् च अपि अपरिहृतम् एव. सिद्धम् तु लोड्मध्यमपुरुषैकवचनस्य क्रियासमभिहारे द्विर्वचनात् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {59।80} सिद्धम् एतत् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {60।80} कथम् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {61।80} लोड्मध्यमपुरुषैकवचनस्य क्रियासमभिहारे द्वे भवतः इति वक्तव्यम् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {62।80} केन विहितस्य क्रियासमभिहारे लोड्मध्यमपुरुषैकवचनस्य द्विर्वचनम् उच्यते .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {63।80} एतत् एव ज्ञापयति आचार्यः भवति क्रियासमभिहारे लोट् इति यत् अयम् क्रियासमभिहारे लोड्मध्यमपुरुषैकवचनस्य द्विर्वचनम् शास्ति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {64।80} कुतः नु खलु एतत् ज्ञापकात् अत्र लोट् भविष्यति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {65।80} न पुनः यः एव असौ अविशेषविहितः सः यदा क्रियासमभिहारे भवति तदा अस्य द्विर्वचनम् भवति इति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {66।80} लोड्मध्यमपुरुषैकवचने एव खलु अपि सिद्धम् स्यात् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {67।80} इमौ च अन्यौ हिस्वौ सर्वेषाम् पुरुषाणाम् सर्वेषाम् वचनानाम् इष्येते .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {68।80} सूत्रम् च भिद्यते .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {69।80} यथान्यासम् एव अस्तु .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {70।80} ननु च उक्तम् हिस्वोः परस्मैपदात्मनेपदग्रहणम् लादेशप्रतिषेधार्थम् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {71।80} समसङ्ख्यार्थम् च इति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {72।80} न एषः दोषः .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {73।80} योगविभागात् सिद्धम् .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {74।80} योगविभागः करिष्यते .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {75।80} क्रियासमभिहारे लोट् भवति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {76।80} ततः लोटः हिस्वौ भवतः .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {77।80} लोट् इति एव अनुवर्तते .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {78।80} लोटः यौ हिस्वौ इति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {79।80} कथम् वा च तध्वमोः इति .
(प्_3,4.2) क_इइ,168.18-170.14 रो_इइइ,369-373 {80।80} वा च तध्वम्भाविनः लोटः इति एवम् एतत् विज्ञायते .
(प्_3,4.4) क_इइ,170.16-19 रो_इइइ,373 {1।10} किमर्थम् इदम् उच्यते .
(प्_3,4.4) क_इइ,170.16-19 रो_इइइ,373 {2।10} अनुप्रयोगः यथा स्यात् .
(प्_3,4.4) क_इइ,170.16-19 रो_इइइ,373 {3।10} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_3,4.4) क_इइ,170.16-19 रो_इइइ,373 {4।10} हिस्वान्तम् अव्यक्तपदार्थकम् .
(प्_3,4.4) क_इइ,170.16-19 रो_इइइ,373 {5।10} तेन अपरिसमाप्तः अर्थः इति कृत्वा अनुप्रयोगः भविष्यति .
(प्_3,4.4) क_इइ,170.16-19 रो_इइइ,373 {6।10} इदम् तर्हि प्रयोजनम् .
(प्_3,4.4) क_इइ,170.16-19 रो_इइइ,373 {7।10} यथाविधि इति वक्ष्यामि इति .
(प्_3,4.4) क_इइ,170.16-19 रो_इइइ,373 {8।10} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_3,4.4) क_इइ,170.16-19 रो_इइइ,373 {9।10} समुच्चये सामान्यवचनस्य इति वक्ष्यति .
(प्_3,4.4) क_इइ,170.16-19 रो_इइइ,373 {10।10} तत्र अन्तरेण वचनम् यथाविधि अनुप्रयोगः भविष्यति .
(प्_3,4.5) क_इइ,170.21-24 रो_इइइ,373-374 {1।9} किमर्थम् इदम् उच्यते .
(प्_3,4.5) क_इइ,170.21-24 रो_इइइ,373-374 {2।9} अनुप्रयोगः यथा स्यात् .
(प्_3,4.5) क_इइ,170.21-24 रो_इइइ,373-374 {3।9} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_3,4.5) क_इइ,170.21-24 रो_इइइ,373-374 {4।9} हिस्वान्तम् अव्यक्तपदार्थकम् .
(प्_3,4.5) क_इइ,170.21-24 रो_इइइ,373-374 {5।9} तेन अपरिसमाप्तः अर्थः इति कृत्वा अनुप्रयोगः भविष्यति .
(प्_3,4.5) क_इइ,170.21-24 रो_इइइ,373-374 {6।9} इदम् तर्हि प्रयोजनम् .
(प्_3,4.5) क_इइ,170.21-24 रो_इइइ,373-374 {7।9} सामान्यवचनस्य इति वक्ष्यामि इति .
(प्_3,4.5) क_इइ,170.21-24 रो_इइइ,373-374 {8।9} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_3,4.5) क_इइ,170.21-24 रो_इइइ,373-374 {9।9} सामान्यवचनस्य अनुप्रयोगः अस्तु विशेषवचनस्य इति सामान्यवचनस्य अनुप्रयोगः भविष्यति लघुत्वात् .
(प्_3,4.8) क_इइ,171.2-6 रो_इइइ,374 {1।10} उपसंवादाशङ्कयोः वचनानर्थक्यम् लिङर्थत्वात् .
(प्_3,4.8) क_इइ,171.2-6 रो_इइइ,374 {2।10} उपसंवादाशङ्कयोः वचनम् नर्थकम् .
(प्_3,4.8) क_इइ,171.2-6 रो_इइइ,374 {3।10} किम् कारणम् .
(प्_3,4.8) क_इइ,171.2-6 रो_इइइ,374 {4।10} लिङर्थत्वात् .
(प्_3,4.8) क_इइ,171.2-6 रो_इइइ,374 {5।10} लिङर्थे लेट् इति एव सिद्धम् .
(प्_3,4.8) क_इइ,171.2-6 रो_इइइ,374 {6।10} कः पुनः लिङर्थः .
(प्_3,4.8) क_इइ,171.2-6 रो_इइइ,374 {7।10} के चित् तावत् आहुः .
(प्_3,4.8) क_इइ,171.2-6 रो_इइइ,374 {8।10} हेतुहेतुमतोः लिङ् इति .
(प्_3,4.8) क_इइ,171.2-6 रो_इइइ,374 {9।10} अपरे आहुः : वक्तव्यः एव एतस्मिन् विशेषे लिङ् .
(प्_3,4.8) क_इइ,171.2-6 रो_इइइ,374 {10।10} प्रयुज्यते हि लोके यदि मे भवान् इदम् कुर्यात् अहम् अपि ते इदम् दद्याम् .
(प्_3,4.9) क_इइ,171.9-17 रो_इइइ,375 {1।16} तुमर्थे इति उच्यते .
(प्_3,4.9) क_इइ,171.9-17 रो_इइइ,375 {2।16} कः तुमर्थः .
(प्_3,4.9) क_इइ,171.9-17 रो_इइइ,375 {3।16} कर्ता .
(प्_3,4.9) क_इइ,171.9-17 रो_इइइ,375 {4।16} यदि एवम् न अर्थः तुमर्थग्रहणेन .
(प्_3,4.9) क_इइ,171.9-17 रो_इइइ,375 {5।16} येन एव खलु अपि हेतुना कर्तरि तुमुन् भवति तेन एव हेतुना सयादयः अपि भविष्यन्ति .
(प्_3,4.9) क_इइ,171.9-17 रो_इइइ,375 {6।16} एवम् तर्हि सिद्धे सति यत् तुमर्थग्रहणम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः अस्ति अन्यः कर्तुः तुमुनः अर्थः इति .
(प्_3,4.9) क_इइ,171.9-17 रो_इइइ,375 {7।16} कः पुनः असौ .
(प्_3,4.9) क_इइ,171.9-17 रो_इइइ,375 {8।16} भावः .
(प्_3,4.9) क_इइ,171.9-17 रो_इइइ,375 {9।16} कुतः नु खलु एतत् भावे तुमुन् भविष्यति .
(प्_3,4.9) क_इइ,171.9-17 रो_इइइ,375 {10।16} न पुनः कर्मादिषु कारकेषु इति .
(प्_3,4.9) क_इइ,171.9-17 रो_इइइ,375 {11।16} ज्ञापकात् अयम् कर्तुः अपकृष्यते .
(प्_3,4.9) क_इइ,171.9-17 रो_इइइ,375 {12।16} न च अन्यस्मिन् अर्थे आदिश्यते .
(प्_3,4.9) क_इइ,171.9-17 रो_इइइ,375 {13।16} अनिर्दिष्टार्थाः प्रत्ययाः स्वार्थे भवन्ति इति स्वार्थे भविष्यति तत् यथा गुप्तिज्किद्भ्यः सन् यावादिभ्यः कन् इति .
(प्_3,4.9) क_इइ,171.9-17 रो_इइइ,375 {14।16} सः असौ स्वार्थे भवन् भावे भविष्यति .
(प्_3,4.9) क_इइ,171.9-17 रो_इइइ,375 {15।16} किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् .
(प्_3,4.9) क_इइ,171.9-17 रो_इइइ,375 {16।16} अव्ययकृतः भावे भवन्ति इति एतत् न वक्तव्यम् भवति .
(प्_3,4.19) क_171.19-172.4 रो_इइइ,375-376 {1।12} किमर्थम् मेङः सानुबन्धकस्य आत्त्वभूतस्य ग्रहणम् क्रियते न उदीचाम् मेङः इति एव उच्येत .
(प्_3,4.19) क_171.19-172.4 रो_इइइ,375-376 {2।12} तत्र अयम् अपि अर्थः .
(प्_3,4.19) क_171.19-172.4 रो_इइइ,375-376 {3।12} उदीचाम् मेङः इति व्यतिहारग्रहणम् न कर्तव्यम् भवति .
(प्_3,4.19) क_171.19-172.4 रो_इइइ,375-376 {4।12} किम् कारणम् .
(प्_3,4.19) क_171.19-172.4 रो_इइइ,375-376 {5।12} तद्विषयः हि सः .
(प्_3,4.19) क_171.19-172.4 रो_इइइ,375-376 {6।12} वय्तिहारविषयः एव मयतिः .
(प्_3,4.19) क_171.19-172.4 रो_इइइ,375-376 {7।12} एवम् तर्हि सिद्धे सति यत् मेङः सानुबन्धकस्य आत्त्वभूतस्य ग्रहणम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः न अनुबन्धकृतम् अनेजन्तत्वम् भवति इति .किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् .
(प्_3,4.19) क_171.19-172.4 रो_इइइ,375-376 {8।12} तत्र असरूपसर्वादेशदाप्प्रतिषेधे पृथक्त्वनिर्देशः अनाकारान्तत्वात् इति उक्तम् .
(प्_3,4.19) क_171.19-172.4 रो_इइइ,375-376 {9।12} तत् न वक्तव्यम् भवति .
(प्_3,4.19) क_171.19-172.4 रो_इइइ,375-376 {10।12} किमर्थम् पुनः इदम् उच्यते न समानकर्तृकयोः पूर्वकाले इति एव सिद्धम् .
(प्_3,4.19) क_171.19-172.4 रो_इइइ,375-376 {11।12} अपूर्वकालार्थः अयम् आरम्भः .
(प्_3,4.19) क_171.19-172.4 रो_इइइ,375-376 {12।12} पूर्वम् हि असौ याचते पश्चात् अपमयते .
(प्_3,4.21.1) क_इइ,172.6-13 रो_इइइ,376-377 {1।17} इह कस्मात् न भवति : पूर्वम् भुङ्क्ते पश्चात् व्रजति .
(प्_3,4.21.1) क_इइ,172.6-13 रो_इइइ,376-377 {2।17} स्वशब्देन उक्तत्वात् न भवति .
(प्_3,4.21.1) क_इइ,172.6-13 रो_इइइ,376-377 {3।17} न तर्हि इदानीम् इदम् भवति : पूर्वम् भुक्त्वा ततः व्रजति इति .
(प्_3,4.21.1) क_इइ,172.6-13 रो_इइइ,376-377 {4।17} न एतत् क्रियापौर्वकाल्यम् .
(प्_3,4.21.1) क_इइ,172.6-13 रो_इइइ,376-377 {5।17} किम् तर्हि .
(प्_3,4.21.1) क_इइ,172.6-13 रो_इइइ,376-377 {6।17} कर्तृपौर्वकाल्यम् .
(प्_3,4.21.1) क_इइ,172.6-13 रो_इइइ,376-377 {7।17} पूर्वम् हि असौ भुक्त्वा अन्येभ्यः भोक्तृभ्यः ततः पश्चात् व्रजति अन्येभ्यः व्रजितृभ्यः .
(प्_3,4.21.1) क_इइ,172.6-13 रो_इइइ,376-377 {8।17} इह कस्मात् न भवति : आस्यते भोक्तुम् इति .
(प्_3,4.21.1) क_इइ,172.6-13 रो_इइइ,376-377 {9।17} कुतः कस्मात् न भवति .
(प्_3,4.21.1) क_इइ,172.6-13 रो_इइइ,376-377 {10।17} किम् आसेः आहोस्वित् भुजेः .
(प्_3,4.21.1) क_इइ,172.6-13 रो_इइइ,376-377 {11।17} भुजेः कस्मात् न भवति .
(प्_3,4.21.1) क_इइ,172.6-13 रो_इइइ,376-377 {12।17} अपूर्वकालत्वात् .
(प्_3,4.21.1) क_इइ,172.6-13 रो_इइइ,376-377 {13।17} आसेः तर्हि कस्मात् न भवति .
(प्_3,4.21.1) क_इइ,172.6-13 रो_इइइ,376-377 {14।17} यस्मात् अत्र लट् भवति .
(प्_3,4.21.1) क_इइ,172.6-13 रो_इइइ,376-377 {15।17} एतत् अत्र प्रष्टव्यम् .
(प्_3,4.21.1) क_इइ,172.6-13 रो_इइइ,376-377 {16।17} लट् अत्र कथम् भवति इति .
(प्_3,4.21.1) क_इइ,172.6-13 रो_इइइ,376-377 {17।17} लट् च अत्र वासरूपेण भविष्यति .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {1।40} समानकर्तृकयोः इति बहुषु अप्राप्तिः .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {2।40} समानकर्तृकयोः इति बहुषु क्त्वा न प्राप्नोति .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {3।40} स्नात्वा भुक्त्वा पीत्वा व्रजति इति .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {4।40} किम् पुन कारणम् न सिध्यति .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {5।40} द्विवचननिर्देशात् .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {6।40} द्विवचनेन अयम् निर्देशः क्रियते .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {7।40} तेन द्वयोः एव पौर्वकाल्ये स्यात् .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {8।40} बहूनाम् न स्यात् .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {9।40} सिद्धम् तु क्रियाप्रधनत्वात् .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {10।40} सिद्धम् एतत् .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {11।40} कथम् .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {12।40} क्रियाप्रधनत्वात् .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {13।40} क्रियाप्रधानः अयम् निर्देशः .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {14।40} न अत्र निर्देशः तन्त्रम् .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {15।40} कथम् पुनः तेन एव नाम निर्देशः क्रियते तत् च अतन्त्रम् स्यात् .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {16।40} तत्कारी च भवान् तद्द्वेषी च .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {17।40} नान्तरीयकत्वात् अत्र द्विवचनेन निर्देशः क्रियते .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {18।40} अवश्यम् कया चित् विभक्त्या केन चित् वचनेन निर्देशः कर्तव्यः .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {19।40} तत् यथा कः चित् अन्नार्थी शालिकलापम् सतुषम् सपलालम् आहरति नान्तरीयकत्वात् .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {20।40} सः यावत् आदेयम् तावत् आदाय तुषपलालानि उत्सृजति .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {21।40} तथा कः चित् मांसार्थी मत्स्यान् सशकलान् सकण्टकान् आहरति नान्तरीयकत्वात् .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {22।40} सः यावत् आदेयम् तावत् आदाय शकलकण्टकान् उत्सृजति .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {23।40} एवम् इह अपि नान्तरीयकत्वात् द्विवचनेन निर्देशः क्रियते .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {24।40} न हि अत्र निर्देशः तन्त्रम् .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {25।40} एवम् अपि लोकविज्ञानात् न सिध्यति . तत् यथा .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {26।40} लोके ब्राह्मणानाम् पूर्वम् आनीयताम् इति उक्ते सर्वपूर्वः आनीयते .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {27।40} एवम् इह अपि सर्वपूर्वायाः क्रियायाः प्राप्नोति .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {28।40} अनन्त्यवचनात् तु सिद्धम् .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {29।40} समानकर्तृकयोः अनन्त्यस्य इति वक्तव्यम् .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {30।40} सिध्यति .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {31।40} सूत्रम् तर्हि भिद्यते .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {32।40} यथान्यासम् एव अस्तु .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {33।40} ननु च उक्तम् समानकर्तृकयोः इति बहुषु अप्राप्तिः इति .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {34।40} परिहृतम् एतत् सिद्धम् तु क्रियाप्रधनत्वात् इति .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {35।40} ननु च उक्तम् एवम् अपि लोकविज्ञानात् न सिध्यति इति .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {36।40} न एषः दोषः सर्वेषाम् अत्र व्रजिक्रियाम् प्रति पौर्वकाल्यम् .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {37।40} स्नात्वा व्रजति भुक्त्वा व्रजति पीत्वा व्रजति इति .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {38।40} एवम् च कृत्वा प्रयोगः अनियतः भवति .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {39।40} स्नात्वा भुक्त्व पीत्वा व्रजति .
(प्_3,4.21.2) क_इइ,172.14-173.10 रो_इइइ,377-378 {40।40} पीत्वा स्नात्वा भुत्वा व्रजति इति .
(प्_3,4.21.3) क_इइ,173.11-16 रो_इइइ,379 {1।11} व्यादाय स्वपिति इति उपसङ्ख्यानम् अपूर्वकालत्वात् .
(प्_3,4.21.3) क_इइ,173.11-16 रो_इइइ,379 {2।11} व्यादाय स्वपिति इति उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_3,4.21.3) क_इइ,173.11-16 रो_इइइ,379 {3।11} किम् पुनः कारणम् न सिध्यति .
(प्_3,4.21.3) क_इइ,173.11-16 रो_इइइ,379 {4।11} अपूर्वकालत्वात् .
(प्_3,4.21.3) क_इइ,173.11-16 रो_इइइ,379 {5।11} पूर्वम् हि असौ स्वपिति पश्चात् व्याददाति .
(प्_3,4.21.3) क_इइ,173.11-16 रो_इइइ,379 {6।11} न वा स्वप्नस्य अवकालत्वात् .
(प्_3,4.21.3) क_इइ,173.11-16 रो_इइइ,379 {7।11} न वा कर्तव्यम् .
(प्_3,4.21.3) क_इइ,173.11-16 रो_इइइ,379 {8।11} किम् कारणम् .
(प्_3,4.21.3) क_इइ,173.11-16 रो_इइइ,379 {9।11} स्वप्नस्य अवकालत्वात् .
(प्_3,4.21.3) क_इइ,173.11-16 रो_इइइ,379 {10।11} अवरकालः स्वप्नः .
(प्_3,4.21.3) क_इइ,173.11-16 रो_इइइ,379 {11।11} अवश्यम् असौ व्यादाय मुहुर्तम् अपि स्वपिति .
(प्_3,4.24) क_इइ,173.18-25 रो_इइइ,379-381 {1।13} किम् इयम् प्राप्ते विभाषा आहोस्वित् अप्राप्ते .
(प्_3,4.24) क_इइ,173.18-25 रो_इइइ,379-381 {2।13} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते .
(प्_3,4.24) क_इइ,173.18-25 रो_इइइ,379-381 {3।13} आभीक्ष्ण्ये इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते .
(प्_3,4.24) क_इइ,173.18-25 रो_इइइ,379-381 {4।13} किम् च अतः .
(प्_3,4.24) क_इइ,173.18-25 रो_इइइ,379-381 {5।13} यदि प्राप्ते आभीक्ष्ण्ये अनिष्टा विभाषा प्राप्नोति अन्यत्र च इष्टा न सिध्यति .
(प्_3,4.24) क_इइ,173.18-25 रो_इइइ,379-381 {6।13} अथ अप्राप्ते .
(प्_3,4.24) क_इइ,173.18-25 रो_इइइ,379-381 {7।13} अग्रादिषु अप्राप्तविधेः समासप्रतिषेधः .
(प्_3,4.24) क_इइ,173.18-25 रो_इइइ,379-381 {8।13} अग्रादिषु अप्राप्तविधेः समासप्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_3,4.24) क_इइ,173.18-25 रो_इइइ,379-381 {9।13} सः तर्हि वक्तव्यः .
(प्_3,4.24) क_इइ,173.18-25 रो_इइइ,379-381 {10।13} न वक्तव्यः .
(प्_3,4.24) क_इइ,173.18-25 रो_इइइ,379-381 {11।13} उक्तम् एतत् अमा एव अव्ययेन इति अत्र एवकारकरणस्य प्रजोजनम् .
(प्_3,4.24) क_इइ,173.18-25 रो_इइइ,379-381 {12।13} अमा एव अव्ययेन यत् तुल्यविधानम् उपपदम् तत्र समासः यथा स्यात् .
(प्_3,4.24) क_इइ,173.18-25 रो_इइइ,379-381 {13।13} अमा च अन्येन च यत् तुल्यविधानम् उपपदम् तत्र मा भूत् इति .
(प्_3,4.26.1) क_इइ,174.2-8 रो_इइइ,381 {1।10} किमर्थम् स्वादुमि मकारान्तत्वम् निपात्यते न खमुञ् प्रकृतः सः अनुवर्तिष्यते .
(प्_3,4.26.1) क_इइ,174.2-8 रो_इइइ,381 {2।10} स्वादुमि मान्तनिपातनम् ईकाराभावार्थम् .
(प्_3,4.26.1) क_इइ,174.2-8 रो_इइइ,381 {3।10} स्वादुमि मान्तनिपातनम् क्रियते ईकाराभावार्थम् .
(प्_3,4.26.1) क_इइ,174.2-8 रो_इइइ,381 {4।10} ईकारः मा भूत् इति .
(प्_3,4.26.1) क_इइ,174.2-8 रो_इइइ,381 {5।10} स्वाद्वीम् कृत्वा यवागूम् भुङ्क्ते .
(प्_3,4.26.1) क_इइ,174.2-8 रो_इइइ,381 {6।10} स्वादुङ्कारम् यवागूम् भुङ्क्ते .
(प्_3,4.26.1) क_इइ,174.2-8 रो_इइइ,381 {7।10} च्व्यन्तस्य च मकारान्तार्थम् .
(प्_3,4.26.1) क_इइ,174.2-8 रो_इइइ,381 {8।10} च्व्यन्तस्य च मकारान्तत्वम् निपात्यते .
(प्_3,4.26.1) क_इइ,174.2-8 रो_इइइ,381 {9।10} अस्वादु स्वादु कृत्वा भुङ्क्ते .
(प्_3,4.26.1) क_इइ,174.2-8 रो_इइइ,381 {10।10} स्वादुङ्कारम् भुङ्क्ते .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {1।71} आ च तुमुनः समानाधिकरणे .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {2।71} आ च तुमुनः प्रत्ययाः समानाधिकरणे वक्तव्याः .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {3।71} केन .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {4।71} अनुप्रयोगेण .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {5।71} किम् प्रयोजनम् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {6।71} स्वादुङ्कारम् यवागूः भुज्यते देवदत्तेन इति देवदत्ते तृतीया यथा स्यात् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {7।71} किम् च कारणम् न स्यात् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {8।71} णमुला अभिहितः कर्ता इति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {9।71} ननु च भुजिप्रत्ययेन अनभिहितः कर्ता इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति तृतीया .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {10।71} यदि सति अभिधाने च अनभिधाने च कुतः चित् अनभिधानम् इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति तृतीया यवाग्वाम् द्वितीया प्राप्नोति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {11।71} किम् कारणम् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {12।71} णमुला अनभिहितम् कर्म इति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {13।71} यदि पुनः अयम् कर्मणि विज्ञायेत ण एवम् शक्यम् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {14।71} इह हि स्वादुङ्कारम् यवागूम् भुङ्क्ते देवदत्तः इति यवाग्वाम् द्वितीया न स्यात् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {15।71} किम् कारणम् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {16।71} णमुला अभिहितम् कर्म इति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {17।71} ननु च भुजिप्रत्ययेन अनभिहितम् कर्म इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति द्वितीया .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {18।71} यदि सति अभिधाने च अनभिधाने च कुतः चित् अनभिधानम् इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति द्वितीया देवदत्ते तृतीया प्राप्नोति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {19।71} किम् कारणम् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {20।71} णमुला अनभिहितः कर्ता इति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {21।71} अथ अनेन क्त्वायाम् अर्थः : पक्त्वा ओदनः भुज्यते देवदत्तेन इति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {22।71} बाढम् अर्थः .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {23।71} देवदत्ते तृतीया यथा स्यात् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {24।71} किम् च कारणम् न स्यात् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {25।71} क्त्वया अभिहितः कर्ता इति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {26।71} ननु च भुजिप्रत्ययेन अनभिहितः कर्ता इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति तृतीया .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {27।71} यदि सति अभिधाने च अनभिधाने च कुतः चित् अनभिधानम् इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति तृतीया ओदने द्वितीया प्राप्नोति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {28।71} किम् कारणम् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {29।71} क्त्वया अनभिहितम् कर्म इति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {30।71} यदि पुनः अयम् कर्मणि विज्ञायेत ण एवम् शक्यम् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {31।71} इह हि पक्त्वा ओदनम् भुङ्क्ते देवदत्तः इति ओदने द्वितीया न स्यात् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {32।71} किम् कारणम् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {33।71} क्त्वया अभिहितम् कर्म इति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {34।71} ननु च भुजिप्रत्ययेन अनभिहितम् कर्म इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति द्वितीया .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {35।71} यदि सति अभिधाने च अनभिधाने च कुतः चित् अनभिधानम् इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति द्वितीया देवदत्ते तृतीया प्राप्नोति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {36।71} किम् कारणम् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {37।71} क्त्वया अनभिहितः कर्ता इति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {38।71} अथ अनेन तुमुनि अर्थः .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {39।71} भोक्तुम् ओदनः पच्यते देवदत्तेन .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {40।71} बाढम् अर्थः .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {41।71} देवदत्ते तृतीया यथा स्यात् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {42।71} किम् च कारणम् न स्यात् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {43।71} तुमुना अभिहितः कर्ता इति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {44।71} ननु च पचिप्रत्ययेन अनभिहितः कर्ता इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति तृतीया .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {45।71} यदि सति अभिधाने च अनभिधाने च कुतः चित् अनभिधानम् इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति तृतीया ओदने द्वितीया प्राप्नोति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {46।71} किम् कारणम् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {47।71} तुमुना अनभिहितम् कर्म इति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {48।71} यदि पुनः अयम् कर्मणि विज्ञायेत ण एवम् शक्यम् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {49।71} इह हि भोक्तुम् ओदनम् पचति देवदत्तः इति ओदने द्वितीया न स्यात् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {50।71} किम् कारणम् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {51।71} तुमुना अभिहितम् कर्म इति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {52।71} ननु च पचिप्रत्ययेन अनभिहितम् कर्म इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति द्वितीया .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {53।71} यदि सति अभिधाने च अनभिधाने च कुतः चित् अनभिधानम् इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति द्वितीया देवदत्ते तृतीया प्राप्नोति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {54।71} किम् कारणम् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {55।71} तुमुना अनभिहितः कर्ता इति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {56।71} अथ अनेन इह अर्थः पक्त्वा ओदनम् ग्रामः गम्यते देवदत्तेन .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {57।71} बाढम् अर्थः .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {58।71} देवदत्ते तृतीया यथा स्यात् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {59।71} किम् च कारणम् न स्यात् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {60।71} क्त्वया अभिहितः कर्ता इति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {61।71} ननु च गमिप्रत्ययेन अनभिहितः कर्ता इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति तृतीया .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {62।71} यदि सति अभिधाने च अनभिधाने च कुतः चित् अनभिधानम् इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति तृतीया यत् उक्तम् ओदने द्वितीया प्राप्नोति इति सः दोषः न जायते .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {63।71} तत् तर्हि वक्तव्यम् आ च तुमुनः समानाधिकरणे इति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {64।71} न वक्तव्यम् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {65।71} अव्ययकृतः भावे भवन्ति इति भावे भविष्यन्ति .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {66।71} किम् वक्तव्यम् एतत् .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {67।71} न हि .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {68।71} कथम् अनुच्यमानम् गंस्यते .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {69।71} तुमर्थे इति वर्तते .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {70।71} तुमर्थः च कः .
(प्_3,4.26.2) क_इइ,174.9-175.22 रो_इइइ,382-385 {71।71} भावः .
(प्_3,4.32) क_इइ,175.24-26 रो_इइइ,385 {1।7} ऊलोपश्चास्यान्यतरस्याङ्ग्रहणम् शक्यम् अकर्तुम् .
(प्_3,4.32) क_इइ,175.24-26 रो_इइइ,385 {2।7} कथम् गोष्पदम् वृष्टः देवः इति .
(प्_3,4.32) क_इइ,175.24-26 रो_इइइ,385 {3।7} प्रातिः पूरणकर्मा .
(प्_3,4.32) क_इइ,175.24-26 रो_इइइ,385 {4।7} तस्मात् एषः कः .
(प्_3,4.32) क_इइ,175.24-26 रो_इइइ,385 {5।7} यदि कः विभतीनाम् श्रवणम् प्राप्नोति .
(प्_3,4.32) क_इइ,175.24-26 रो_इइइ,385 {6।7} श्रूयन्ते एव अत्र विभक्तयः .
(प्_3,4.32) क_इइ,175.24-26 रो_इइइ,385 {7।7} तत् यथा एकेन गोष्पदप्रेण .
(प्_3,4.37) क_इइ,176.2-14 रो_इइइ,386 {1।20} हनः करणे अनर्थकम् वचनम् हिंसार्थेभ्यः णमुल्विधानात् .
(प्_3,4.37) क_इइ,176.2-14 रो_इइइ,386 {2।20} हनः करणे अनर्थकम् वचनम् .
(प्_3,4.37) क_इइ,176.2-14 रो_इइइ,386 {3।20} किम् कारणम् .
(प्_3,4.37) क_इइ,176.2-14 रो_इइइ,386 {4।20} हिंसार्थेभ्यः णमुल्विधानात् .
(प्_3,4.37) क_इइ,176.2-14 रो_इइइ,386 {5।20} हिंसार्थेभ्यः णमुल्विधीयते .
(प्_3,4.37) क_इइ,176.2-14 रो_इइइ,386 {6।20} तेन एव सिद्धम् .
(प्_3,4.37) क_इइ,176.2-14 रो_इइइ,386 {7।20} अर्थवत् तु अहिंसार्थस्य विधानात् .
(प्_3,4.37) क_इइ,176.2-14 रो_इइइ,386 {8।20} अर्थवत् तु हन्तेः णमुल्वचनम् .
(प्_3,4.37) क_इइ,176.2-14 रो_इइइ,386 {9।20} कः अर्थः .
(प्_3,4.37) क_इइ,176.2-14 रो_इइइ,386 {10।20} अहिंसार्थस्य विधानात् .
(प्_3,4.37) क_इइ,176.2-14 रो_इइइ,386 {11।20} अहिंसार्थानाम् णमुल् यथा स्यात् .
(प्_3,4.37) क_इइ,176.2-14 रो_इइइ,386 {12।20} अस्ति पुनः अयम् क्व चित् हन्तिः अहिंसार्थः यदर्थः विधिः स्यात् .
(प्_3,4.37) क_इइ,176.2-14 रो_इइइ,386 {13।20} अस्ति इति आह .
(प्_3,4.37) क_इइ,176.2-14 रो_इइइ,386 {14।20} पाण्युपघातम् वेदिम् हन्ति .
(प्_3,4.37) क_इइ,176.2-14 रो_इइइ,386 {15।20} नित्यसमासार्थम् च .
(प्_3,4.37) क_इइ,176.2-14 रो_इइइ,386 {16।20} नित्यसमासार्थम् च हिंसार्थात् अपि हन्तेः अनेन विधिः एषितव्यः .
(प्_3,4.37) क_इइ,176.2-14 रो_इइइ,386 {17।20} कथम् पुनः इच्छता अपि हिंसार्थात् हन्तेः अनेन विधिः लभ्यः .
(प्_3,4.37) क_इइ,176.2-14 रो_इइइ,386 {18।20} अनेन अस्तु तेन वा इति तेन स्यात् विप्रतिषेधेन .
(प्_3,4.37) क_इइ,176.2-14 रो_इइइ,386 {19।20} हन्तेः पूर्वविप्रतिषेधः वार्त्तिकेन एव ज्ञापितः .
(प्_3,4.37) क_इइ,176.2-14 रो_इइइ,386 {20।20} यत् अयम् नित्यसमासार्थम् च इति आह तत् ज्ञापयति आचार्यः हिंसार्थात् अपि हन्तेः अनेन विधिः भवति इति .
(प्_3,4.41) क_इइ,176.16-18 रो_इइइ,387 {1।7} इह कस्मात् न भवति .
(प्_3,4.41) क_इइ,176.16-18 रो_इइइ,387 {2।7} ग्रामे बद्धः इति .
(प्_3,4.41) क_इइ,176.16-18 रो_इइइ,387 {3।7} एवम् वक्ष्यामि .
(प्_3,4.41) क_इइ,176.16-18 रो_इइइ,387 {4।7} अधिकरणे बन्धः सञ्ज्ञायाम् .
(प्_3,4.41) क_इइ,176.16-18 रो_इइइ,387 {5।7} ततः कर्त्रोः जीवपुरुषयोः नशिवहोः इति .
(प्_3,4.41) क_इइ,176.16-18 रो_इइइ,387 {6।7} कथम् अट्टालिकाबन्धम् बद्धः चण्डालिकाबनधम् बद्धः .
(प्_3,4.41) क_इइ,176.16-18 रो_इइइ,387 {7।7} उपमाने कर्मणि च इति एवम् भविष्यति .
(प्_3,4.60) क_इइ,176.20 रो_इइइ,387 {1।3} अयुक्तः अयम् निर्देशः .
(प्_3,4.60) क_इइ,176.20 रो_इइइ,387 {2।3} तिरश्चि इति भवितव्यम् .
(प्_3,4.60) क_इइ,176.20 रो_इइइ,387 {3।3} सौत्रः अयम् निर्देशः .
(प्_3,4.62) क_इइ,176.22-177.3 रो_इइइ,387-388 {1।6} अर्थग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_3,4.62) क_इइ,176.22-177.3 रो_इइइ,387-388 {2।6} नाधाप्रत्यये इति इयति उच्यमाने इह एव स्यात् द्विधाकृत्य .
(प्_3,4.62) क_इइ,176.22-177.3 रो_इइइ,387-388 {3।6} इह न स्यात् द्वैधङ्कृत्य .
(प्_3,4.62) क_इइ,176.22-177.3 रो_इइइ,387-388 {4।6} अर्थग्रहणे पुनः क्रियमाणे न दोषः भवति .
(प्_3,4.62) क_इइ,176.22-177.3 रो_इइइ,387-388 {5।6} नाधाप्रत्यये सिद्धम् भवति यः च अन्यः तेन समानार्थः .
(प्_3,4.62) क_इइ,176.22-177.3 रो_इइइ,387-388 {6।6} अथ प्रत्ययग्रहणम् किमर्थम् इह मा भूत् हिरुक् कृत्वा पृथक् कृत्वा
(प्_3,4.64) क_इइ,177.5 रो_इइइ,388 {1।3} अयुक्तः अयम् निर्देशः .
(प्_3,4.64) क_इइ,177.5 रो_इइइ,388 {2।3} अनूचि इति भवितव्यम् .
(प्_3,4.64) क_इइ,177.5 रो_इइइ,388 {3।3} सौत्रः अयम् निर्देशः .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {1।86} किमर्थम् इदम् उच्यते .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {2।86} कर्तरि कृद्वचनम् अनादेशे स्वाऋथविज्ञानात् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {3।86} कर्तरि कृतः भवन्ति इति उच्यते अनादेशे स्वाऋथविज्ञानात् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {4।86} अनिर्दिष्टार्थाः प्रत्ययाः स्वार्थे भवन्ति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {5।86} तत् यथा .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {6।86} गुप्तिज्किद्भ्यः सन् यावादिभ्यः कन् इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {7।86} एवम् इमे अपि प्रत्ययाः स्वार्थे स्युः .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {8।86} स्वार्थे मा भूवन् कर्तरि यथा स्युः इति एवमर्थम् इदम् उच्यते .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {9।86} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {10।86} यम् इच्छति स्वार्थे आह तम् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {11।86} भावे घञ् भवति इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {12।86} कर्मणि तर्हि मा भूवन् इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {13।86} कर्मणि अपि यम् इच्छति आह तम् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {14।86} धः कर्मणि ष्ट्रन् इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {15।86} करणाधिकरणयोः तर्हि मा भूवन् इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {16।86} करणाधिकरणयोः अपि यम् इच्छति आह तम् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {17।86} ल्युट् करणाधिकरणयोः भवति इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {18।86} सम्प्रदानापादानयोः तर्हि मा भूवन् इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {19।86} सम्प्रदानापादानयोः अपि यम् इच्छति आह तम् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {20।86} दाशगोघ्नौ सम्प्रदाने भीमादयः अपादाने इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {21।86} यः इदानीम् अन्यः प्रत्ययः शेषः सः अन्तरेण वचनम् कर्तरि एव भविष्यति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {22।86} तत् एव तर्हि प्रयोजनम् स्वार्थे मा भूवन् इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {23।86} ननु च उक्तम् यम् इच्छति स्वार्थे आह तम् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {24।86} भावे घञ् भवति इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {25।86} अन्यः सः भावः बाह्यः प्रकृत्यर्थात् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {26।86} अनेन इदानीम् आभ्यन्तरे भावे स्युः .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {27।86} तत्र मा भूवन् इति कर्तृग्रहणम् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {28।86} कः पुनः अनयोः भावयोः विशेषः .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {29।86} उक्तः भावभेदः भाष्ये .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {30।86} अस्ति प्रयोजनम् एतत् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {31।86} किम् तर्हि इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {32।86} तत्र ख्युनादिप्रतिषेधः नानावाक्यत्वात् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {33।86} तत्र ख्युनादीनाम् प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {34।86} ख्युनादयः कर्तरि मा भूवन् इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {35।86} ननु च करणे खुनादयः विधीयन्ते .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {36।86} ते कर्तरि न भविष्यन्ति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {37।86} तेन च करणे स्युः अनेन च कर्तरि .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {38।86} ननु च अपवादत्वात् ख्युनादय्ः बाधकाः स्युः .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {39।86} न स्युः .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {40।86} किम् कारणम् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {41।86} नानावाक्यत्वात् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {42।86} नानावाक्यम् तत् च इदम् च .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {43।86} समानवाक्ये अपवादैः उत्सर्गाह्ः बाध्यन्ते .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {44।86} नानावाक्यत्वात् बाधनम् न प्राप्नोति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {45।86} तद्वत् च कृत्येषु एवकारकरणम् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {46।86} एवम् च कृत्वा कृत्येषु एवकारः क्रियते .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {47।86} तयोः एव कृत्यक्तखलर्थाः इति भावे च अकर्मकेभ्यः इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {48।86} किम् प्रयोजनम् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {49।86} तत् च भव्याद्यर्थम् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {50।86} भव्यादिषु समावेशः सिद्धः भवति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {51।86} गेयः माणवकः साम्नाम् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {52।86} गेयानि माणवकेन सामानि इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {53।86} ऋषिदेवतयोः तु कृद्भिः समावेशवचनम् ज्ञापकम् असमावेशस्य .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {54।86} यत् अयम् कर्तरि च ऋषिदेवतयोः इति सिद्धे सति समावेशे समावेशार्थम् चकारम् शास्ति तत् ज्ञापयति आचार्यः न भवति समावेशः इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {55।86} किमर्थम् तर्हि कृत्येषु एवकारः क्रियते .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {56।86} एवकारकरणम् च चार्थे .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {57।86} एवकारकरणम् च चार्थे द्रष्टव्यम् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {58।86} तयोः भावकर्मणोः कृत्या भवन्ति भव्यादीनाम् कर्तरि च इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {59।86} किम् प्रयोजनम् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {60।86} तत् च भव्याद्यर्थम् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {61।86} भव्यादिषु समावेशः सिद्धः भवति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {62।86} गेयः माणवकः साम्नाम् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {63।86} गेयानि माणवकेन सामानि इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {64।86} यत् तावत् उच्यते ऋषिदेवतयोः तु कृद्भिः समावेशवचनम् ज्ञापकम् असमावेशस्य इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {65।86} न एतत् ज्ञापकसाध्यम् अपवादैः उत्सर्गाः अपवादैः बाध्यन्ते इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {66।86} एषः एव न्यायः यत् उत अपवादैः उत्सर्गाः बाध्येरन् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {67।86} ननु च उक्तम् नानावाक्यत्वात् बाधनम् न प्राप्नोति इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {68।86} न विदेशस्थम् इति कृत्वा नानावाक्यम् भवति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {69।86} विदेशस्थम् अपि सत् एकवाक्यम् भवति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {70।86} तत् यथा द्वितीये अध्याये लुक् उच्यते .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {71।86} तस्य चतुर्थषष्ठयोः अलुक् उच्यते अपवादः .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {72।86} यत् अपि उच्यते एवकारकरणम् च चार्थे इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {73।86} कथम् पुनः अन्यः नाम अन्यस्य अर्थे वर्तते .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {74।86} कथम् एवकारः चार्थे वर्तते .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {75।86} सः एषः एवकारः स्वार्थे वर्तते .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {76।86} किम् प्रयोजनम् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {77।86} ज्ञापकार्थम् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {78।86} एतत् ज्ञापयति अचार्यः इतः उत्तरम् समावेशः भवति इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {79।86} किम् एतस्य ज्ञपने प्रयोजनम् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {80।86} तत् च भव्याद्यर्थम् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {81।86} भव्यादिषु समावेशः सिद्धः भवति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {82।86} गेयः माणवकः साम्नाम् .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {83।86} गेयानि माणवकेन सामानि इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {84।86} यदि एतत् ज्ञप्यते इह अपि समावेशः प्राप्नोति दाशगोघ्नौ सम्प्रदाने भीमादयः अपादाने इति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {85।86} अत्र अपि सिद्धम् भवति .
(प्_3,4.67.1) क_इइ,177.7-179.7 रो_इइइ,388-393 {86।86} यत् अयम् आदिकर्मणि क्तः कर्तरि च इति सिद्धे समावेशे समावेशम् शास्ति तत् ज्ञपयति आचार्यः प्राक् अमुतः समावेशः भवति इति .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {1।27} किम् पुनः अयम् प्रत्ययनियमः : धातोः परः अकारः अकशब्दः वा नियोगतः कर्तारम् ब्रुवन् कृत्सञ्ज्ञः च भवति प्रत्ययसञ्ज्ञः च इति .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {2।27} आहोस्वित् सञ्ज्ञानियमः : धातोः परः अकारः अकशब्दः वा स्वभावतः कर्तारम् ब्रुवन् कृत्सञ्ज्ञः च भवति प्रत्ययसञ्ज्ञः च इति .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {3।27} कः च अत्र विशेषः .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {4।27} तत्र प्रत्ययनियमे अनिष्टप्रसङ्गः .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {5।27} तत्र प्रत्ययनियमे सति अनिष्टम् प्राप्नोति .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {6।27} काष्ठभित् अब्राह्मणः , बलभित् अब्राह्मणः .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {7।27} एषः अपि नियोगतः कर्तारम् ब्रुवन् कृत्सञ्ज्ञः च स्यात् प्रत्ययसञ्ज्ञः च .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {8।27} सञ्ज्ञानियमे सिद्धम् .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {9।27} सञ्ज्ञानियमे सति सिद्धम् भवति .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {10।27} यदि सञ्ज्ञानियमः विभक्तादिषु दोषः .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {11।27} विभक्ताः भ्रातरः पीताः गावः इति न सिध्यति .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {12।27} प्रत्ययनियमे पुनः सति परिगणिताभ्यः प्रकृतिभ्यः परः क्तः नियोगतः कर्तारम् आह .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {13।27} न च इमाः तत्र परिगण्यन्ते प्रकृतयः .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {14।27} विभक्तादिषु च अप्राप्तिः प्रकृतेः प्रत्ययपरवचनात् .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {15।27} विभक्तादिषु च प्रत्ययनियमस्य अप्राप्तिः .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {16।27} किम् कारणम् .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {17।27} प्रकृतेः प्रत्ययपरवचनात् .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {18।27} परिगणिताभ्यः प्रकृतिभ्यः परः क्तः स्वभावतः कर्तारम् आह .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {19।27} न च इमाः तत्र परिगण्यन्ते .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {20।27} न तर्हि इदानीम् अयम् साधुः भवति .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {21।27} भवति साधुः न तु कर्तरि .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {22।27} कथम् तर्हि इदानीम् अत्र कर्तृत्वम् गम्यते .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {23।27} अकारः मत्वर्थीयः : विभक्तम् एषाम् अस्ति विभक्ताः .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {24।27} पीतम् एषाम् अस्ति पिताः इति .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {25।27} अथ वा उत्तरपदलोपः अत्र द्रष्टव्यः .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {26।27} विभक्तधनाः विभक्ताः .
(प्_3,4.67.2) क_इइ,179.8-25 रो_इइइ,393-396 {27।27} पीतोदकाः पिताः इति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {1।70} किमर्थम् इदम् उच्यते .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {2।70} लः एषु साधनेषु यथा स्यात् कर्तरि च कर्मणि च भावे च अकर्मकेभ्यः इति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {3।70} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {4।70} भावकर्मणोः आत्मनेपदम् विधीयते शेषात् कर्तरि परस्मैपदम् .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {5।70} एतावान् च लः यत् उत परस्मैपदम् आत्मनेपदम् च .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {6।70} सः च अयम् एवम् विहितः .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {7।70} अतः उत्तरम् पठति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {8।70} लग्रहणम् सकर्मकनिवृत्त्यर्थम् .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {9।70} लग्रहणम् क्रियते सकर्मकनिवृत्त्यर्थम् .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {10।70} सकर्मकाणाम् भावे लः मा भूते इति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {11।70} यदि पुनः तत्र एव अकर्मकग्रहणम् क्रियेत .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {12।70} तत्र अकर्मकग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {13।70} ननु च इह अपि क्रियते भावे च अकर्मकेभ्यः इति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {14।70} परार्थम् एतत् भविष्यति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {15।70} तयोः एव कृत्यक्तखलर्थाः भावे च अकर्मकेभ्यः .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {16।70} यावत् इह लग्रहणम् तावत् तत्र अकर्मकग्रहणम् .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {17।70} इह वा लग्रहणम् क्रियेत तत्र वा अकर्मकग्रहणम् .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {18।70} कः नु अत्र विशेषः .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {19।70} अयम् अस्ति विशेषः .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {20।70} इह लग्रहणे क्रियमाणे आनः कर्तरि सिद्धः भवति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {21।70} तत्र पुनः अकर्मकग्रहणे क्रियमाणे आनः कर्तरि न प्राप्नोति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {22।70} तत्र अपि अकर्मकग्रहणे क्रियमाणे आनः कर्तरि सिद्धः भवति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {23।70} कथम् .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {24।70} भावकर्मणोः इति अतः अन्यत् यत् आत्मनेपदानुक्रमणम् सर्वम् तत् कर्त्रर्थम् .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {25।70} विप्रतिषेधात् वा आनः कर्तरि .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {26।70} विप्रतिषेधात् वा आनः कर्तरि भविष्यति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {27।70} तत्र भावकर्मणोः इति एतत् अस्तु कर्तरि कृत् इति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {28।70} कर्तरि कृत् इति एतत् भविष्यति विप्रतिषेधेन .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {29।70} सर्वप्रसङ्गः तु .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {30।70} सर्वेभ्यः तु धातुभ्यः आनः कर्तरि प्राप्नोति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {31।70} परस्मैपदिभ्यः अपि .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {32।70} न एषः दोषः .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {33।70} अनुदात्तङितः इति एषः योगः नियमार्थः भविष्यति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {34।70} यदि एषः योगः नियमार्थः विधिः न प्रकल्पते .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {35।70} आस्ते शेते इति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {36।70} अथ विध्यर्थः आनस्य नियमः न प्राप्नोति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {37।70} आसीनः शयानः .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {38।70} तथा नेः विशः इति एवमादि अनुक्रमणम् यदि नियमाऋथः विधिः न प्रकल्पते .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {39।70} अथ विध्यर्थः आनस्य नियमः न प्राप्नोति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {40।70} अस्तु तर्हि नियमार्थम् .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {41।70} ननु च उक्तम् विधिः न प्रकल्पते इति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {42।70} विधिः च प्रकॢप्तः .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {43।70} कथम् .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {44।70} भावकर्मणोः इति अत्र अनुदात्तङितः इति एतत् अनुवर्तिष्यते .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {45।70} यदि अनुवर्तते एवम् अपि अनुदात्तङितः एव भावकर्मणोः आत्मनेपदम् प्राप्नोति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {46।70} एवम् तर्हि योगविभागः करिष्यते .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {47।70} अनुदात्तङितः आत्मनेपदम् भवति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {48।70} ततः भावकर्मणोः .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {49।70} ततः कर्तरि .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {50।70} कर्तरि च आत्मनेपदम् भवति अनुदात्तङितः इति एव .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {51।70} भावकर्मणोः इति निवृत्तम् .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {52।70} ततः कर्मव्यतिहारे .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {53।70} कर्तरि इति एव अनुवर्तते .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {54।70} अनुदात्तङितः इति अपि निवृत्तम् .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {55।70} यत् अपि उच्यते नेः विशः इति एवमादि अनुक्रमणम् यदि नियमार्थम् विधिः न प्रकल्पते .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {56।70} अथ विध्यर्थः आनस्य नियमः न प्राप्नोति इति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {57।70} अस्तु विध्यर्थम् .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {58।70} ननु च उक्तम् आनस्य नियमः न प्राप्नोति इति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {59।70} न एषः दोषः .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {60।70} यथा एव अत्र अप्राप्ताः तङः भवन्ति एवम् आनः अपि भविष्यति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {61।70} सर्वत्र अप्रसङ्गः तु .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {62।70} सर्वेषु तु साधनेषु आनः न प्राप्नोति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {63।70} विप्रतिषेधात् वा आनः कर्तरि इति भावकर्मणोः न स्यात् .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {64।70} कर्तरि एव स्यात् .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {65।70} इह पुनः लग्रहणे क्रियमाणे कर्तरि कृत् इति एतत् अस्तु लः कर्मणि च भावे च अकर्मकेभ्यः इति लः कर्मणि च भावे च अकर्मकेभ्यः इति एतत् भविष्यत् विप्रतिषेधेन .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {66।70} सर्वप्रसङ्गः तु .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {67।70} लादेशः सर्वेषु साधनेषु प्राप्नोति .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {68।70} शतृक्वसूच भावकर्मणोः अपि प्राप्नुतः .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {69।70} न एषः दोषः .
(प्_3,4.69) क_इइ,179.27-181.7 रो_इइइ,396-400 {70।70} शेषात् परस्मैपदम् कर्तरि इति एवम् तौ कर्तारम् ह्रियेते .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {1।31} लादेशे सर्वप्रसङ्गः अविशेषात् ळादेशे सर्वप्रसङ्गः .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {2।31} सर्वस्य लकारस्य आदेशः प्राप्नोति .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {3।31} अस्य अपि प्राप्नोति : लुनाति लभते .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {4।31} किम् कारणम् .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {5।31} अविशेषात् .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {6।31} न हि कः चित् विशेषः उपादीयते : एवञ्जातीयकस्य लकारस्य आदेशः भवति इति .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {7।31} अनुपादीयमाने विशेषे सर्वप्रसङ्गः .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {8।31} अर्थवद्ग्रहणात् सिद्धम् .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {9।31} अर्थवतः लकारस्य ग्रहणम् न च एषः अर्तह्वत् .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {10।31} अर्थवद्ग्रहणात् सिद्धम् इति चेत् न वर्णग्रहणेषु . अर्थवद्ग्रहणात् सिद्धम् इति चेत् तत् न .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {11।31} किम् कारणम् .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {12।31} वर्णग्रहणम् इदम् .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {13।31} न च एतत् वर्णग्रहणेषु भवति अर्थवद्ग्रहणे न अनर्थकस्य इति .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {14।31} तस्मात् विशिष्तग्रहणम् .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {15।31} तस्मात् विशिष्तस्य लकारस्य ग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {16।31} न कर्तव्यम् .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {17।31} धातोः इति वर्तते .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {18।31} एवम् अपि शाला माला मल्लः इति अत्र प्राप्नोति .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {19।31} उणादयः अव्युत्पन्नानि प्रातिपदिकानि .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {20।31} एवम् अपि नन्दनः अत्र प्राप्नोति .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {21।31} इत्सञ्ज्ञा अत्र बाधिका भविष्यति .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {22।31} इह अपि तर्हि बाधेत .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {23।31} पचति पठति इति .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {24।31} इत्कार्याभावात् अत्र इत्सञ्ज्ञा न भविष्यति .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {25।31} इदम् अस्ति इत्कार्यम् लिति प्रत्ययात् पूर्वम् उदात्तम् भवति इति एषः स्वरः यथा स्यात् .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {26।31} लिति इति उच्यते .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {27।31} न च अत्र लितम् पश्यामः .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {28।31} अथ अपि कथम् चित् वचनात् वा अनुवर्तनात् वा इत्सञ्ज्ञ्कानाम् आदेशः स्यात् एवम् अपि न दोषः .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {29।31} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न लादेशे लित्कार्यम् भवति इति यत् अयम् णलम् लितम् करोति .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {30।31} अथ अपि उणादयः व्युत्पाद्यन्ते एवम् अपि नो दोषः .
(प्_3,4.77.1) क_इइ,181.8-25 रो_इइइ,400-402 {31।31} क्रियते विशिष्टग्रहणम् लस्य इति .
(प्_3,4.77.2) क_इइ,182.1-6 रो_इइइ,402 {1।12} लादेशः वर्णविधेः पूर्वविप्रतिषिद्धम् . लादेशः वर्णविधेः भवति पूर्वविप्रतिषेधेन .
(प्_3,4.77.2) क_इइ,182.1-6 रो_इइइ,402 {2।12} लादेशस्य अवकाशः पचतु पठतु .
(प्_3,4.77.2) क_इइ,182.1-6 रो_इइइ,402 {3।12} वर्णविधेः अवकाशः दध्यत्र मध्वत्र .
(प्_3,4.77.2) क_इइ,182.1-6 रो_इइइ,402 {4।12} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_3,4.77.2) क_इइ,182.1-6 रो_इइइ,402 {5।12} पचतु अत्र .
(प्_3,4.77.2) क_इइ,182.1-6 रो_इइइ,402 {6।12} पठतु अत्र .
(प्_3,4.77.2) क_इइ,182.1-6 रो_इइइ,402 {7।12} लादेशः भवति पूर्वविप्रतिषेधेन .
(प्_3,4.77.2) क_इइ,182.1-6 रो_इइइ,402 {8।12} सः तर्हि पूर्वविप्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_3,4.77.2) क_इइ,182.1-6 रो_इइइ,402 {9।12} न वक्तव्यः .
(प्_3,4.77.2) क_इइ,182.1-6 रो_इइइ,402 {10।12} उक्तम् वा .
(प्_3,4.77.2) क_इइ,182.1-6 रो_इइइ,402 {11।12} किम् उक्तम् .
(प्_3,4.77.2) क_इइ,182.1-6 रो_इइइ,402 {12।12} लादेशः वर्णविधेः इति .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {1।40} टितः एत्वे आत्मनेपदेषु आनप्रतिषेधः .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {2।40} टितः एत्वे आत्मनेपदेषु आनप्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {3।40} पचमानः यजमानः .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {4।40} टितः इति एत्वम् प्राप्नोति .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {5।40} उक्तम् वा .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {6।40} किम् उक्तम् .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {7।40} ज्ञापकम् वा सानुबन्धकस्य आदेशवचने इत्कार्याभावस्य इति .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {8।40} न एतत् अस्ति उक्तम् .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {9।40} एवम् किल तत् उक्तम् स्यात् यदि एवम् विज्ञायेत .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {10।40} टित् आत्मनेपदम् टिदात्मनेपदम् .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {11।40} टिदात्मनेपदानाम् इति .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {12।40} तत् च न .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {13।40} टितः लकारस्य यानि आत्मनेपदानि इति एवम् एतत् विज्ञायते .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {14।40} अवश्यम् च एतत् एवम् विज्ञेयम् .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {15।40} टित् आत्मनेपदम् टिदात्मनेपदम् .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {16।40} टिदात्मनेपदानाम् इति विज्ञायमाने अकुर्वि अत्र अपि प्रसज्येत .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {17।40} न एषः टित् .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {18।40} कः तर्हि .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {19।40} ठित् .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {20।40} सः च अवश्यम् ठित् कर्तव्यः आदिः मा भूत् इति .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {21।40} कथम् इटः अत् इति .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {22।40} इठः अत् इति वक्ष्यामि इति .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {23।40} तत् च अवश्यम् वक्तव्यम् पर्यवपाद्यस्य मा भूत् .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {24।40} लविषीष्ट .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {25।40} इह तर्हि इषम् ऊर्जम् अहम् इतः आदि आतः लोपः इटि च इति आकारलोपः न प्राप्नोति .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {26।40} तस्मात् टित् एषः .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {27।40} आदिः तर्हि कस्मात् न भवति .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {28।40} सप्तदश आदेशाः स्थानेयोगत्वम् प्रयोजयन्ति .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {29।40} तान् एकः न उत्सहते विहन्तुम् इति कृत्वा आदिः न भविष्यति .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {30।40} पर्यवपाद्यस्य कस्मात् न भवति .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {31।40} लविषीष्ट इति .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {32।40} असिद्धम् बहिरङ्गलक्षणम् अन्तरङ्गलक्षणे इति .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {33।40} इदम् तर्हि उक्तम् प्राकृतानाम् आत्मनेपदानाम् एत्वम् भवति इति .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {34।40} के च प्रकृताः .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {35।40} तादयः .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {36।40} आने मुक् ज्ञापकम् तु एत्वे टित्तङाम् .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {37।40} इशिसीरिचः डारौरःसु .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {38।40} टित् अटितः .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {39।40} प्रकृते तत् .
(प्_3,4.79) क_इइ,182.8-183.1 रो_इइइ,403-404 {40।40} गुणे कथम् .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {1।50} णलः शित्करणम् सर्वादेशार्थम् .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {2।50} णल् शित् कर्तव्यः .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {3।50} किम् प्रयोजनम् .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {4।50} सर्वादेशार्थम् .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {5।50} शित् सर्वस्य इति सर्वादेशः यथा स्यात् .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {6।50} अक्रियमाणे हि शकारे अलः अन्त्यस्य विधयः भवन्ति इति अन्त्यस्य प्रसज्येत .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {7।50} उक्तम् वा .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {8।50} किम् उक्तम् .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {9।50} अनित्त्वात् सिद्धम् इति .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {10।50} णकारः क्रियते .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {11।50} तस्य अनित्त्वात् सिद्धम् .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {12।50} कः एषः परिहारः न्याय्यः .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {13।50} शकारम् असि चोदितः .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {14।50} णकारम् करिष्यामि शकारम् न करिष्यामि इति .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {15।50} णकारः अत्र क्रियेत शकारः वा कः नु अत्र विशेषः .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {16।50} अवश्यम् अत्र णकारः वृद्ध्यर्थः कर्तव्यः णिति इति वृद्धिः यथा स्यात् .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {17।50} न अर्थः वृद्ध्यर्थेन णकारेण .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {18।50} णित्त्वे योगविभागः करिष्यते .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {19।50} इदम् अस्ति गोतः णित् .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {20।50} ततः अल् .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {21।50} अल् च णित् भवति .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {22।50} ततः उत्तमः वा इति .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {23।50} एवम् तर्हि लकारः क्रियते .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {24।50} तस्य अनित्त्वात् सिद्धम् .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {25।50} कः एषः परिहारः न्याय्यः .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {26।50} शकारम् असि चोदितः .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {27।50} लकारम् करिष्यामि शकारम् न करिष्यामि इति .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {28।50} लकारः अत्र क्रियेत शकारः वा कः नु अत्र विशेषः .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {29।50} अवश्यम् एव अत्र स्वरार्थः लकारः कर्तव्यः लिति प्रत्ययात् पूर्वम् उदात्तम् भवति इति एषः स्वरः यथा स्यात् .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {30।50} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {31।50} धातुस्वरे कृते द्विर्वचनम् .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {32।50} तत्र आन्तर्यतः अन्तोदात्तस्य अन्तोदात्तः आदेशः भविष्यति .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {33।50} कथम् पुनः अयम् अन्तोदात्तः स्यात् यदा एकाच् .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {34।50} व्यपदेशिवद्भावेन .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {35।50} यथा एव तर्हि व्यपदेशिवद्भावेन अन्तोदात्तः एवम् आद्युदात्तः अपि .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {36।50} तत्र आन्तर्यतः आद्युदात्तस्य आद्युदात्तः आदेशः प्रसज्येत .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {37।50} सत्यम् एतत् .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {38।50} न तु इदम् लक्षणम् अस्ति धातोः आदिः उदात्तः भवति इति .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {39।50} इदम् पुनः अस्ति धातोः अन्तः उदात्तः भवति इति .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {40।50} सः असौ लक्षणेन अन्तोदात्तः .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {41।50} तत्र आन्तर्यतः अन्तोदात्तस्य अन्तोदात्तः आदेशः भविष्यति .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {42।50} एतत् अपि आदेशे न अस्ति आदेशस्य अन्तः उदात्तः भवति इति .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {43।50} प्रकृतितः अनेन स्वरः लभ्यः .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {44।50} प्रकृतिः च अस्य यथा एव अन्तोदात्ता एवम् आद्युदात्ता अपि .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {45।50} द्विःप्रयोगे च अपि द्विर्वचने उभयोः अन्तोदात्तत्वम् प्रसज्येत .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {46।50} अनुदात्तम् पदम् एकवर्जम् इति न अस्ति यौगपद्येन सम्भवः .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {47।50} पर्यायः प्रसज्येत .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {48।50} तस्मात् स्वरार्थः लकारः कर्तव्यः .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {49।50} लकारः क्रियते .
(प्_3,4.82.1) क_इइ,183.3-184.2 रो_इइइ,405-407 {50।50} तस्य अनित्त्वात् सिद्धम् .
(प्_3,4.82.2) क_इइ,184.3-11 रो_इइइ,407-408 {1।18} अकारस्य शित्करणम् सर्वादेशार्थम् .
(प्_3,4.82.2) क_इइ,184.3-11 रो_इइइ,407-408 {2।18} अकारः शित्कर्तव्यः .
(प्_3,4.82.2) क_इइ,184.3-11 रो_इइइ,407-408 {3।18} किम् प्रयोजनम् .
(प्_3,4.82.2) क_इइ,184.3-11 रो_इइइ,407-408 {4।18} सर्वादेशार्थम् .
(प्_3,4.82.2) क_इइ,184.3-11 रो_इइइ,407-408 {5।18} शित् सर्वस्य इति सर्वादेशः यथा स्यात् .
(प्_3,4.82.2) क_इइ,184.3-11 रो_इइइ,407-408 {6।18} अक्रियमाणे हि शकारे अलः अन्त्यस्य विधयः भवन्ति इति अन्त्यस्य प्रसज्येत .
(प्_3,4.82.2) क_इइ,184.3-11 रो_इइइ,407-408 {7।18} ननु च अकारस्य अकारवचने प्रयोजनम् न अस्ति इति कृत्वा अन्तरेण शकारम् सर्वादेशः भविष्यति .
(प्_3,4.82.2) क_इइ,184.3-11 रो_इइइ,407-408 {8।18} अस्ति अन्यत् अकारस्य अकारवचने प्रयोजनम् .
(प्_3,4.82.2) क_इइ,184.3-11 रो_इइइ,407-408 {9।18} किम् .
(प्_3,4.82.2) क_इइ,184.3-11 रो_इइइ,407-408 {10।18} अकारवचनम् समसङ्ख्यार्थम् .
(प्_3,4.82.2) क_इइ,184.3-11 रो_इइइ,407-408 {11।18} सङ्ख्यातानुदेशः यथा स्यात् .
(प्_3,4.82.2) क_इइ,184.3-11 रो_इइइ,407-408 {12।18} तस्मात् शित्करणम् .
(प्_3,4.82.2) क_इइ,184.3-11 रो_इइइ,407-408 {13।18} तस्मात् शकारः कर्तव्यः .
(प्_3,4.82.2) क_इइ,184.3-11 रो_इइइ,407-408 {14।18} न कर्तव्यः .
(प्_3,4.82.2) क_इइ,184.3-11 रो_इइइ,407-408 {15।18} क्रियते न्यासे एव .
(प्_3,4.82.2) क_इइ,184.3-11 रो_इइइ,407-408 {16।18} प्रश्लिष्टनिर्देशः अयम् .
(प्_3,4.82.2) क_इइ,184.3-11 रो_इइइ,407-408 {17।18} अ* अ* अ .
(प्_3,4.82.2) क_इइ,184.3-11 रो_इइइ,407-408 {18।18} सः अनेकाल्शित् सर्वस्य इति सर्वादेशः भविष्यति .
(प्_3,4.85) क_इइ,184.14-24 रो_इइइ,408-409 {1।21} लङ्वदतिदेशे जुस्भावप्रतिषेधः .
(प्_3,4.85) क_इइ,184.14-24 रो_इइइ,408-409 {2।21} लङ्वदतिदेशे जुस्भावस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_3,4.85) क_इइ,184.14-24 रो_इइइ,408-409 {3।21} यान्तु वान्तु .
(प्_3,4.85) क_इइ,184.14-24 रो_इइइ,408-409 {4।21} लङः शाकटायनस्य एव इति जुस्भावः प्राप्नोति .
(प्_3,4.85) क_इइ,184.14-24 रो_इइइ,408-409 {5।21} उत्ववचनात् सिद्धम् .
(प्_3,4.85) क_इइ,184.14-24 रो_इइइ,408-409 {6।21} उत्वम् अत्र बाधकम् भविष्यति .
(प्_3,4.85) क_इइ,184.14-24 रो_इइइ,408-409 {7।21} अनवकाशाः हि विधयः बाधकाः भवन्ति .
(प्_3,4.85) क_इइ,184.14-24 रो_इइइ,408-409 {8।21} सावकाशम् च उत्वम् .
(प्_3,4.85) क_इइ,184.14-24 रो_इइइ,408-409 {9।21} कः अवकाशः .
(प्_3,4.85) क_इइ,184.14-24 रो_इइइ,408-409 {10।21} पचतु पठतु .
(प्_3,4.85) क_इइ,184.14-24 रो_इइइ,408-409 {11।21} अत्र अपि इकारलोपः प्राप्नोति .
(प्_3,4.85) क_इइ,184.14-24 रो_इइइ,408-409 {12।21} तत् यथा एव उत्वम् इकारलोपम् बाधते एवम् जुस्भावम् अपि बाधते .
(प्_3,4.85) क_इइ,184.14-24 रो_इइइ,408-409 {13।21} न बाधते .
(प्_3,4.85) क_इइ,184.14-24 रो_इइइ,408-409 {14।21} किम् कारणम् .
(प्_3,4.85) क_इइ,184.14-24 रो_इइइ,408-409 {15।21} येन न अप्राप्ते तस्य बाधनम् भवति .
(प्_3,4.85) क_इइ,184.14-24 रो_इइइ,408-409 {16।21} न च अप्राप्ते इकारलोपे उत्वम् आरभ्यते .
(प्_3,4.85) क_इइ,184.14-24 रो_इइइ,408-409 {17।21} जुस्भावे पुनः प्राप्ते च अप्राप्ते च .
(प्_3,4.85) क_इइ,184.14-24 रो_इइइ,408-409 {18।21} अथ वा पुरस्तात् अपवादाः अनन्तरान् विधीन् बाधन्ते इति एवम् उत्वम् इकारलोपम् बाधते जुभावम् न बाधते .
(प्_3,4.85) क_इइ,184.14-24 रो_इइइ,408-409 {19।21} एवम् तर्हि वक्ष्यति तत्र लङ्ग्रहणस्य प्रयोजनम् .
(प्_3,4.85) क_इइ,184.14-24 रो_इइइ,408-409 {20।21} लङ् एव यः लङ् तत्र यथा स्यात् .
(प्_3,4.85) क_इइ,184.14-24 रो_इइइ,408-409 {21।21} लङ्वद्भावेन यः लङ् तत्र मा भूत् इति .
(प्_3,4.87, 89) क_इइ,185.3-9 रो_इइइ,409 {1।11} हिन्योः उत्वप्रतिषेधः .
(प्_3,4.87, 89) क_इइ,185.3-9 रो_इइइ,409 {2।11} हिन्योः उकारस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_3,4.87, 89) क_इइ,185.3-9 रो_इइइ,409 {3।11} लुनीहि लुनानि .
(प्_3,4.87, 89) क_इइ,185.3-9 रो_इइइ,409 {4।11} एः उः इति उत्वम् प्राप्नोति .
(प्_3,4.87, 89) क_इइ,185.3-9 रो_इइइ,409 {5।11} न वा उच्चारणसामर्थ्यात् .
(प्_3,4.87, 89) क_इइ,185.3-9 रो_इइइ,409 {6।11} न वा वक्तव्यः .
(प्_3,4.87, 89) क_इइ,185.3-9 रो_इइइ,409 {7।11} किम् कारणम् .
(प्_3,4.87, 89) क_इइ,185.3-9 रो_इइइ,409 {8।11} उच्चारणसामर्थ्यात् अत्र उत्वम् न भविष्यति .
(प्_3,4.87, 89) क_इइ,185.3-9 रो_इइइ,409 {9।11} अलघीयः च एव हि इकारोच्चारणम् उकारोच्चारणात् .
(प्_3,4.87, 89) क_इइ,185.3-9 रो_इइइ,409 {10।11} इकारम् च उच्चारयति उकारम् च न उच्चारयति .
(प्_3,4.87, 89) क_इइ,185.3-9 रो_इइइ,409 {11।11} तस्य एतत् प्रयोजनम् उत्वम् मा भूत् इति .
(प्_3,4.93) क_इइ,185.11-16 रो_इइइ,409-410 {1।11} एतः ऐत्वे आद्गुणप्रतिषेधः .
(प्_3,4.93) क_इइ,185.11-16 रो_इइइ,409-410 {2।11} एतः ऐत्वे आद्गुणस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_3,4.93) क_इइ,185.11-16 रो_इइइ,409-410 {3।11} पचाव इदम् (पचावेदम्) .
(प्_3,4.93) क_इइ,185.11-16 रो_इइइ,409-410 {4।11} पचाम इदम् (पचामेदम्) .
(प्_3,4.93) क_इइ,185.11-16 रो_इइइ,409-410 {5।11} आद्गुणे कृते एत ऐत् इति ऐत्वम् प्राप्नोति .
(प्_3,4.93) क_इइ,185.11-16 रो_इइइ,409-410 {6।11} न वा बहिरङ्गलक्षणत्वात् .
(प्_3,4.93) क_इइ,185.11-16 रो_इइइ,409-410 {7।11} न वा वक्तव्यः .
(प्_3,4.93) क_इइ,185.11-16 रो_इइइ,409-410 {8।11} किम् कारणम् .
(प्_3,4.93) क_इइ,185.11-16 रो_इइइ,409-410 {9।11} बहिरङ्गलक्षणत्वात् .
(प्_3,4.93) क_इइ,185.11-16 रो_इइइ,409-410 {10।11} बहिरङ्गलक्षणः आद्गुणः अन्तरङ्गलक्षणम् ऐत्वम् .
(प्_3,4.93) क_इइ,185.11-16 रो_इइइ,409-410 {11।11} असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे .
(प्_3,4.102) क_इइ,185.18-186.12 रो_इइइ,410-411 {1।26} यासुडादेः सीयुट्प्रतिषेधः .
(प्_3,4.102) क_इइ,185.18-186.12 रो_इइइ,410-411 {2।26} यासुडादेः सीयुटः प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_3,4.102) क_इइ,185.18-186.12 रो_इइइ,410-411 {3।26} चिनुयुः सुनुयुः .
(प्_3,4.102) क_इइ,185.18-186.12 रो_इइइ,410-411 {4।26} लिङः सीयुट् इति सीयुट् प्राप्नोति .
(प्_3,4.102) क_इइ,185.18-186.12 रो_इइइ,410-411 {5।26} न वा वाक्यापकर्षात् .
(प्_3,4.102) क_इइ,185.18-186.12 रो_इइइ,410-411 {6।26} न वा वक्तव्यः .
(प्_3,4.102) क_इइ,185.18-186.12 रो_इइइ,410-411 {7।26} किम् कारणम् .
(प्_3,4.102) क_इइ,185.18-186.12 रो_इइइ,410-411 {8।26} वाक्यापकर्षात् .
(प्_3,4.102) क_इइ,185.18-186.12 रो_इइइ,410-411 {9।26} वाक्यापकर्षात् यासुट् सीयुटम् बाधिष्यते .
मूल पाठ: Vyākaraṇamahābhāṣya · Edition: Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). · Data entry George Cardona · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0