भाषा

ENहिગુ
ग्रंथ पाठ

सौभाग्यतन्त्रम् · अध्याय 1

14

णो.- १०४२-घ
टित्ले- सौभाग्यतन्त्रम्
एxतेन्त्-

1

षुब्जेच्त्- तन्त्रम्
ए वंवा*जेंद्रतुल्यादितत्पतितनया भीमसहदेवनाद्या॥सूराशप्तप्रतिज्ञःदिनकर
रुचियः केशवोमादिगूढा॥तेद्रष्ट्वापात्रहस्तेजगतक्रपणतोमिक्षचर्यानजातो॥
कः शक्तोमलपट्टेविधिकरलिखिताकर्मरेखाप्रसिद्धाः
पृ० १अ) ओंश्रीगणेशायनमः अखंडैकरसानंदनिष्यंदामृतविग्रहाचिन्मात्ररुपिणींविद्यांवंदेसानंदसुंदरीं

15

अथवक्ष्येविस्तरेणपारायणविधिंपरां यस्यविज्ञानमात्रेणसाक्षात्परशिवोभवेत् २ कालस्वरूपमज्ञा
त्वासिद्धयेयोजपेत्मनून् कोटिकोटिजपेनापिसिद्धिस्तस्यनजायते ३ कालस्वरूपविज्ञानमहर्गणवि
धानतः अंष्टांगक्रमसंप्राप्तिर्नाल्पस्यतपसःफलं ४उच्यतेप्रथमंतत्रसिद्धकल्पाद्यहर्गणं अष्टांगक्र
मसंप्राप्तिर्येनतात्कालिकीभवेत् ५ पूर्णंतुरसपक्ष्यघ्नोगतवत्सरमिश्रितः नवांवरधरायुक्ताभवेयुः
शकवत्सराः ६ किंचषष्टिद्वाविंशतिगुणिनं व्यपगतसंवत्सरेणसंमिश्रंनववेदाग्निसमेतंशकतृ
यकालंविजानीयात् ७ षष्टिपूर्तौतुचक्रांकेष्वेकमेकंनियोजयेत् तेनेवस्वरसाहंन्याःशेषंपूर्व
वदेवहि ८ नंदाद्रींदुगुणैर्युतागतकलिः पक्षेंदुसंवर्धितोयुक्तोसौमधुराद्यकैस्त्रिरधतःखाश्वैर्हु-
तैस्संयुतः देवैगप्तफलौर्युतोनभगुणैर्वृद्धिस्यतिथ्यास्त्रिधाथोष्टौशून्यनगाप्तयुक् ऋतिरसैर्ल-
व्धोधिमासोनितः ९ किंच नंदसप्तकुगुणाघ्नितशाकंजायतेगतकलीरविगुण्यंयातमाससहि
तंत्रिविधाथोखाश्चलव्धममराप्तियुतंतत् १० पूर्णराप्तगुणितंगततिथ्यासंयुतंत्रिरहिपूर्णनगा
पृ० १ब) त्था युक्तमव्धिरसलव्धविहीनंस्याद्गणेभृगुदिनेकुतलेच ११ किंच धूसीकालयुतंशाकंकल्पव्द
मितिकथ्यते कल्पाद्यव्दगणोदिनाकरगुणश्चैत्राधिमासैर्युतस्तिस्थःशून्यनगाप्तयुक्सुरहृतोल
व्धाधिमासैर्युतः त्रिंशघ्नोदिनयुक्द्विधाशिवगुणोत्र्यभागभक्तोनितः कल्पव्दाविरहर्गणोभृगु
दिनेलंकार्धरात्रोद्भवः १२ एवंसंसिद्धमुनिभिस्तंत्रविद्धिः स्फुटीकृतः सप्तभक्तोत्रशुक्रादिस्या
त्प्रतीतावहर्गणः १३ उदयंपंचभिर्हृतेनवभिर्नववासराः षोडशभिःषोडशख्यातित्थाःपर्या
यनामकाः १४ षड्त्रिंशद्भिर्हृतेतद्वद्भवेत्तदुदुयोगकं कालांकाध्यर्तुवेदाश्वैर्हृतेतुयुगसंतति

10

तच्छेषंगर्त्र्यश्वपूर्णपक्षैर्भक्तःपरिःर्वृतिः शेषंशराभ्रेषुहृतेवर्षाण्यंकेभमिश्रितं १६ वर्षशे
षंरसगुणैर्भक्तेमासास्तुतद्गताः मासशेषक्रमात्ज्ञेयंदिनानीतिविदुर्वुधाः १७ एवमष्टांग
संसिद्धिरस्मात्तात्कालिकीस्मृता नक्षत्रयोगसंसिद्धिः प्रोक्तासंकल्पवाचने १८ शेषमष्टांगकं
ज्ञेयंपारायणविदांवरैः आर्कर्कनवभिंनेतुराशीकरणखेचराः १९ एवमेवपरिज्ञानंस्याद
पृ० २अ) ह्नांगणकेसदा इतिज्ञात्वाश्रीमताचविनियोगंसमाचरेत् २० किंच गणस्त्रिधासप्तशरांकशेषंयातंच
वारोदयवर्गनाथाः एचतयाउदयाश्चपंचवर्गाद्भवेन्मुश्यमुपासकानां २१ अह्नांगणोंगाग्न्यगपूर्णदस्रै
र्हृतंगतंमंडलकंयुगाख्यं शेषंरसाद्रीषुहृतंसमाख्यंमासाःस्वराःषड्गुणभक्तशेषात् २२ भवंतिशेषाश्च
गतादिनार्णाःस्मृताकारादिषडग्निवर्णाः २३ षट्त्रिंशद्भिर्दिनैर्मासःद्व्यष्टमासैस्तुवर्षकं षट्त्रिशद्धा
यनंप्रोक्तंमंडलंतुतथायुगं २४ वाराश्चघटिकाचैवदिननित्याततःपरां वर्षमासयुगश्चापिपरिवृत्तिरिति
क्रिमात् २५ सप्तपारायणंप्रोक्तामष्टांगंतत्प्रकीर्तितं एतद्विनायोजयतिमंत्रसिद्धिर्नजायते २६ इति
श्रीमत्सौभाग्यतंत्रेपारायणविधावहर्गणादिनिरूपणंनामप्रथमःपटलेः अथपारायणानांचल
क्षणानिव्रुवेधुनायानिज्ञात्वासाधकेंद्रःसर्वसिद्धिंसमाप्नुयात् १ चतुरंगंचपंचांगमष्टांगंद्वादशांग
कंषोडशांगंक्रमात्ज्ञात्वापारायणपरायणः २ तारत्रयंमूलविद्यावर्षमासदिनोदयान् संयोज्यच
तुरंगाख्योविधिरेषःसुसिद्धिदः ३ दिनतोवारतोपक्षमासवर्षसमावृतः पंचांगक्रमविज्ञेयोमार्कं
पृ० २ब) डेयाद्युपासितः ४ वारश्चघटिकाचैवदिननित्यातथैवच वर्षमासयुगाश्चैवपरिवृतिरितिक्रमात् ५ अ
ष्टांगक्रमसंप्रोक्तोभृग्वाद्यैस्समुपासितः वारंघटियुगंमासंपक्षार्णतिथिनित्यकां ६ परिवृत्तंमहायुगं
पूर्णंशवल्मकंदिवं महापरिवृतंचेतिद्वादशांगक्रमोभवेत् ७ पूर्णंसद्यंचशवलंखर्वंरामंततःपरं म-
हापरिवृतिश्चोतिपरिवृतिंतथैवच ८ महायुगंयुगंवर्षंमासंचलघुमासकं पक्षंविनतिर्थो?र्नित्यावा
रंघटिमनुक्रमात् ९ नक्षत्रयोगकरणान्येवंतुषोडशांगकं विंशतिवीजसंख्येयंषोडशांगस्यसर्वदा

5

एवंयोवेतिपंचानामंगंपारायणेविधौ सयोगींव्रह्मनिर्वाणंप्राप्नुयाच्चनसंशयः ११ इतिश्रीमत्सौभा
ग्यतंत्रेपारायणविधौपंचांगक्रमनिरूपणंनामद्वितीयः अथेदानींप्रवक्ष्यामिविंशतिवीजसंततिं
षोडशांगविधानोक्तंयत्ज्ञात्वासिद्धिमाप्नुयात् १ अकारः पूर्णसंज्ञोहिषकारस्त्यंह्यमुच्यते हकारः
शवलाख्योहिखेंवीजंचैवखर्वकः २ क्लींकारोरामसंज्ञश्चरुवर्णोमहापरिवृतिः उकारः परिवृ
तिश्चखंमहायुगमुच्यते३यकारोयुगवीजंचनवानीतिप्रचक्षतो वर्षाक्षराणिषट्त्रिंशदकादीनीत्यु
पृ० ३अ) दीर्यतो ४ मासाश्चाषोडशप्रोक्ताःस्वराणांषोडशत्वथ मासस्यदिनसंख्यातुषट्त्रिंशच्चप्रकीर्तितः

17

अकारादीनिक्षकारांताःषट्त्रिंशद्दिनसंततिः योजयेद्वुद्धिमान्सर्वान्लघुमासमथोच्यते ६ पंचमी
दशमीपूर्णाशुक्लपक्षेदिनत्रयं तथाचकृष्णपक्षेतुकल्पयोगःक्रमाद्भवेत् ७ हिनेष्वेतेषुद्वौद्वौच-
वर्णसंख्यानिगद्यते शेषेष्वेकैकमेतच्चलघुमासस्यनिर्णयः ८ पक्षनिर्णयमप्यत्रक्रमात्प्राप्तोमहा
द्भुतः वक्ष्यंतेशुक्लकृष्णायांत्रिंशतिथिफलप्रदाः ९ पंचमीदशमीपूर्णादिनेष्वेतेषुसर्वदा चतु
रश्चतुरोवर्णानुच्चरेद्विधिवत्क्रमात् १० अन्येष्वपिदिनैष्वेवेद्वौद्वौवर्णान्समुच्चरेत् एवंपक्षस्यसंज्ञा
हिनिर्मिताचमनीषिभिः ११ दिनसंज्ञामथोवक्ष्येपारायणसुसिद्धये अकेत्यादिक्षकारांतान्ष
ट्त्रिंशत्संख्यकांश्चतत् १२ दिनार्णानीतिप्रोच्यंतेपारायणविशारदैः नित्याश्चस्वरसंख्यां
ताः षोडशस्वरसंस्थिताः १३ कामिश्वर्यादिचित्रांताः सर्वतेषोडशीभवेत् पर्यायक्रमतोज्ञेयमि
तिशास्त्रस्यडिंडिंमः १४ वाराक्षरमतोवक्ष्येनववर्गाद्यवर्णकान् अऌकचटतपयषित्येवं
पृ० ३ब) विनिर्दिशेत् १५ नववाराइतिज्ञेयानवनाथात्मकाःक्रमात् प्रकाशश्चविमर्शश्चानंदोज्ञान-एव
च १६ सत्यःपूर्णःस्वभावश्चप्रतिभस्त्युभगस्तथा मासे २ तुवाराणांचत-स्रावृतयोभवेत्

19

घटिकाश्चाथविज्ञेयाषष्टिसंख्यादिने २ पंचाशन्मातृकायाश्चविभागःपंचधाभवेत् १८ एच
तयनामानोवर्गाःसंपाद्यंतेततः यस्मिन्दिनेतुयोवर्णोज्ञात्वातद्घटिकोदयं १९ तदादिगणये
द्विद्वानथवर्गंजपेत्पुनः नक्षत्राण्यथवक्ष्यंतेवर्णक्रमवशादपि २० ऌकारादिलकारांतान्ष
ट्त्रिंशत्संख्यकानितियोगवर्णानिवक्ष्येहंसंख्यानक्षत्रवद्भवेत् २१ अकारादिनकारांतायोगसं
ख्याप्रकीर्तिता क्षादिसंख्याकरणान्द्वादशांश्चत्रिरावृतिः २२ मासेरतुविज्ञेयाःषोडशांगमि
तिस्फुटं ऋतुनिर्णयमथत्रवक्ष्येहंजपसिद्धये २३ श्रीकरीमोहिनीचैवकामिनीविमलातथा
हारिणीभ्रामिणीचैवगौरीलक्ष्मीकुमारिका २४ जपार्चनविधौज्ञेयाःशक्तयोष्टौसुसिद्धदाः
पुष्पिणीचकुमारीचमोहिनीविमलातथा २५ जयिनीश्रीकरीचैवपर्वाण्येतानिषट्क्रमात्पु
पृ० ४अ) ष्पिणीवर्षमासाभ्यांमासंदिनंकुमारिका २६ वर्षंदिनंमोहिनीचविमलामासकोदयात्वर्षोदया
भ्यांजयिनीदिनोदयाभ्यांचश्रीकरी २७ इत्येवंवर्षषट्कंस्यात्सोमपानमतोव्रुवे वर्षमासंतथा
प्रोक्तंपक्षंचोदयमेववा २८ सोमपानमितिप्रोक्तंवुधैरागमवेदिभिः वर्षंदिनखोदयंचवारंमा
संतथैवच २९ वर्णपंचकसंयोगःजपस्सूर्योपरागकः कामेश्वर्यादिचित्रांनंदक्षिणायनमुच्य
ते ३० चिचादिकंसमारभ्यकामेश्वर्यांतमुत्तरं अयनंचोच्यतेचैतत्ज्ञानसिद्धिप्रदायकं ३१ सूर्यः
शुक्रस्तथाचंद्रःकेतुर्भूमिसुतोवुधः राहुर्गुरुःशनिश्चैवग्रहाणांजपीरितः ३२ प्रतिमासेपि
विज्ञेयाश्चतुरंगितिक्रमः इत्थेवंषोडशांगादीन्संप्रोक्तंजपलक्षणं ३३ श्रीमताविधिवत्ज्ञा
त्वांपारायणविधिंभजेतितिसंक्षेपतःप्रोक्तंपंचांगानांविनिर्णयं ३४ षोडशांगविधानंचकृ
त्वांजपमुपक्रमेत गोपनीयंप्रयत्नेनजपनीयंपरात्परं ३५ इतिश्रीमत्सौभाग्यतंत्रेपारायण
विधौषोडशांगवीजसंतत्यादिनिरूपणंनामतृतीयःपटलाः॥ अथपारायणांनांचतत्व-
पृ० ४ब) संख्याविनिर्णयः उच्यतेप्रथमंतत्रसिद्धिदंचतुरंगकं १ नाथाख्यंतुद्वितीयंस्याच्चक्रेशीनांतृतीयकं
घटिपारायणांतुर्यंपंचमंनामसंज्ञिकं २ मंत्रपारायणंषष्टंतत्वाख्यंचैवसप्तकंनित्याख्यामष्टमंचैव
नवमंमातृकादयं ३ दशमंलघुमासाख्यंपक्षमेकादशंभवेत् द्वादशंतिथिनित्याख्यमृत्वाख्यंतुत्र
योदशं ४ चतुर्दशंराशिसंज्ञंखेटंपंचदशंस्मृतं षोडशंभूतिसंज्ञंचहंसंसप्तदशंस्मृतं ५ वशिन्य
ष्टादशंचैवयुगनाथोनविंशकं मुद्राह्वयंविंशतीचचक्रख्यंत्वेकविंशतिः ६ द्वाविंशतीरश्मि
संज्ञंपर्वषट्काभिधांनिषट् कुनत्रिंशत्सोमपानंपारायणमितीर्यते ७ सर्वमंगलायास्त्रिशंच्चस
र्वमंगलसिद्धिदं सूर्योपरागसंज्ञंतदेकत्रिंशतिमंभवेत् द्वात्रिशतिमंचित्रायाःत्रयस्त्रिशद्रमाह्वयं
भुवनायाश्चतुस्त्रिंशत्कामेश्याः पंचत्रिंशकं ९ पारायणमिदंसर्वंजगद्रंजनकारकं आम्नाय
मंज्ञंषट्त्रिशत्प्रोक्तंपारायणंपरं १० शरण्यंसर्वलोकानांवरेण्यंत्रिदिवौकसां श्रीमत्त्रिपुरसुं
दर्यानंदसाम्राज्यदायकं ११ इतिसंक्षेपतः प्रोक्तंसूत्रंपरमदुर्लभं एतानितत्वसंख्यानिविद्या
पृ० ५अ) पारायणानिवै १२ यःकरोतिनशेलोकेसमुक्तोनात्रसंशयः इतिश्रीमत्सौभाग्यतंत्रेपाराय
णविधौपारायणसंख्यानिरूपणनामचतुर्थःपटलः ४ अथोच्यतेसमासेनविद्यापारायणा
निवै यानिज्ञात्वासाधकेंद्रोभवेल्ललितविग्रहः १ तत्रादौप्रथमंवक्षेसिद्धिदंचतुरंगकं सर्वपा
रायणानांचमूलभूतंसनातनां २ तारोवाग्मनमायाश्रीर्मूलविद्यामपिक्रमात् अष्टांगार्णां-
स्ततश्चोक्तामुखवृतमथोच्चरेत् ३ पारायणानांचततोश्चतुर्थःस्वरतःपराहंसपल्लवसंयुक्तमे
वंक्रमविदुर्वुधाः ४ अऌकचटतपयषित्येवंक्रमान्नव आदौवर्गैःप्रथमकंदिततोवर्णौद्विती
यकं ५ वर्णद्वयंतृतीयंस्यात्त्रिवर्णैश्चतुरीयकं इत्येवंचतुरंगाहिगुरुतः शास्त्रतस्त्विदं ६ ज्ञात्वा
जपेत्प्रथमतस्सर्वसिद्धिमवाप्नुयात् अथद्वितीयंवक्ष्येहंनाथपारायंपरं ७ त्रितारादिकमुच्चार्य
मूलविद्यादिकंततः मायांरमांचोक्तवर्गान्नवथापृथगुच्चरेत् ८ प्रकाशादिकमारभ्यसुभ
गांतंक्रमाततः मंडलक्रमतोजाप्यंयंमासेषुचतुरावृतिः ९ अथतृतीयंवक्ष्यामिचक्रीशीनां
पृ० ५ब) सुखप्रदं त्रितारादिकमुच्चार्यमूलविद्यादिकंक्रमात् १० आमंतेपरामुक्त्वात्रिपुरेतिततःपरं चक्रेश्व
रीरूपिणीश्रीमहात्रिपुरसुंदरी ११ श्रीपादुकांपूजयामीत्येवंनत्यंतमुद्धरेत् नवचक्रेश्वरीनाम्नापाराय
णमितीर्यते १२ घटिपारायणमथतत्प्रकारमिहोच्यते एचतयनामानिपंचात्युदयकानितु १३ तत्र
यद्दिवसेयस्योदयंतत्प्रथमाक्षरं तदादिप्रजपेदेतत्प्रथमंवर्गमभ्यसेत् १४ तारत्रयंमूलविद्यामंतेतद्व
र्णीरितः हंसःपदंसमुच्चार्येत्येवंषष्टिजपोभवेत् १५ घटिपारायणाख्योयंषष्टिर्जपितिस्मृतः प्रा
तंः संध्यांतेवेतित्रिकालेवेतितांत्रिकाः १६ नामपारायणमतोवक्ष्येहंपंचमंचयत् तत्रादावधिकारा
र्थंसंकल्पमातृकांन्यसेत् १७ तारत्रयंमूलविद्यांदिननित्यादिकंक्रमात् पूर्वोक्तमेनमुच्चार्यविन्यसेन्मा
तृकोदयं १८ विद्याकूटत्रयंमूलंहृदयादिक्रमान्न्यसेत् विद्याकूटद्विरावृत्यदिननित्यादिभिस्सह

18

करांगयुगलंन्यस्यकारलचक्रंहृदिस्मरेत् तन्मध्यगतश्रीचक्रेकालनित्याकृतांपरां २० देवींश्रीसुं
दरींध्यात्वामनसार्च्यप्रणम्यच प्राणानायम्यविधिवत्ततस्तुजपमाचरेत् २१ मूलंआईप्रथमंना
पृ० ६अ) मप्रोक्ताततः परं मूलंप्रकाईद्वितयमेवमुत्तरतोजपः २२ अखाईइत्याद्यारभ्याईइत्यंतमुच्चरेत्
विद्याभवंतिषट्त्रिंशदेवंस्वरविभेदतः २३ तत्वाक्षराणांप्रत्येकंदीर्घतत्वाप्सराण्यपि पूर्वोक्तवि
धिनाचैतत्षट्त्रिंशत्क्रमरूपतः २४ प्रतिवर्गंषट्सप्तत्यधिकंपंचशतंक्रमात् मिलित्वेत्यक्षरैस्स
र्वैःषट्त्रिंशदुत्तरंतथा २५ सप्ततशतोत्तरंविंशत्सहस्राःप्रभवंतिच तासुप्रत्यहमेकस्यव
र्णस्यजपशक्तितः २६ कालशप्तक्रमंपूर्वमावृत्यान्यक्रमंभजेत् नामपारायण-
मितिपंचमंसमुदाहृतं २७ इत्येवंभजतीयोवैनामपारायणक्रमं ससर्वसिद्धिसंप्राप्यदेवीदर्शनमा
प्नुयात् २८ इतिश्रीमत्सौभाग्यतंत्रेअगपारायणाहिनामपारायणांतकथनंनामपंचमःप
टलः अथषपुंप्रवक्ष्यामिमंत्रपारायणंपरं यस्योच्चारणतोदेविबहुपुत्रोभवेन्नरः १ मा
याकुंडलिनीचैवक्रियामधुमतीतथाकालीकलामालिनीचमातंगीविजयाजया २ भगवती
तथादेवीशिवाचशाभवीदश तथाचप्रथमाशक्तिस्तथाशंकरवल्लभा ३ ततोत्रिणयनावा
पृ० ६ब) ग्वादिनाचैवतुभैरवीहींकारीत्रिपुराचैवपरापरमयीतथा ४ माताकुमारीतिदशमंत्रविद्याः
क्रमात्स्मृताः राभिःश्रीमूलविद्यायामंत्रपारायणक्रमः ५ गुर्वुक्तवर्त्मनातेननाममंत्रवि
विचारतः विविक्तेसम्यगासीनःशुचिःस्नातःकृताह्निक ६ भूशुद्धिंभूतशुद्धिंचकृत्वावैमातृ
कांन्यसेत् मूलविद्यायारु?ष्यादिन्यासत्रयपुरस्सरं ७ चतुरासनवाग्देव्याःन्यासंचविन्यसेततः
हृदयेललितांध्यात्वामनसार्च्यप्रणम्यवा ८ प्राणायामत्रयंकृत्वाततस्तुजपमाचरेत् त्रिता
रांतेमूलविद्यामुक्त्वामायांततोवदेत् ९ अकाल्यंतेशक्तिवीजमेवंक्षांतंसमन्यसेत् एवं
चमाययायुक्तंमंकालीसौरितिक्रमात् १० क्षांतंपुनर्माययाचअःकालीसौरितिक्रमात् क्षां-
तमेवंपुनर्मूलंमाययाचतथैवच ११ मातृकाबिंदुसर्गाढ्यंकालीसौरितिचक्रमत् क्षकारांतंस
मभ्यस्यद्विशतंचतुरुत्तरं १२ जपोभवतिमायायामधुमत्यतादिभेदतः पुनस्त्रितारमुच्चार्यमूल
विद्यांसमाचरेत् १३ वाग्भवंतुततश्चोक्तांकालीसौरितिक्रमात् चतुर्विद्याक्षरैर्युक्तंद्विश
पृ० ७अ) तंचतुरुत्तरं १४ पुनस्त्रितारविद्यांचकामवीजंततःपरं अकालिसौरितिप्रोक्ताचतुर्धामधु
मत्यपि १५ पूर्ववच्चजपोभूयाद्विशतंचतुरुत्तरां सर्वंमिलित्वासंख्यास्यात्द्वादशाधिकषट्
शतं १६ नामैकस्यजपः प्रोक्तोप्येवंनवसुकीर्तितं कलादिषुचनामेषुशांतवातासुचक्रमा
न् १७ विंशशाधिकशतोप्येतत्षट्सहस्रजपोभवेत् प्रारंभदिवसेष्वेवंसंजप्यतदनंतरं

19

द्वितीयेपिसमुत्थायनित्यंनिर्वृत्यशक्तितः स्वासनेसम्यगासीनेकृत्वान्यासार्चनांतकः

36

प्राणायामत्रयंकृत्वापूर्ववज्जपमारभेत् विशेषस्तत्रविज्ञेयोशक्तिबीजंविहायच २० स्सैस्सें
त्सौःसमुच्चार्यसेयंशंकरवल्ल एवंद्वितियेतुजपस्संख्यापूर्वेवदेवहि २१ चतुर्भिर्मातृकाभिश्च
काल्यादिदशनामतः पूर्ववत्सर्वमप्युक्तंवुबुधैरागमवेविभिः २२ एवंतृतीयदिवसेदशाहां
तेक्रमाज्जपः पृथक्पल्लवसंयुक्तोःखपक्षेंद्धर्तुसख्यकः २३ दिवसे२भूत्वासर्वंभूयनिश्चया-
त् नियदाकाशपक्षेंदुकालाः संख्याप्रकीर्तिता २४ तृतीयेह्निवौषडितित्रिणेत्रामंत्रमुच्यतेच
पृ० ७ब) तुर्थह्निचाहेतिवाग्वादिन्यामनुर्भवेत् २५ पंचमेह्नितुभैरव्याह्सैंह्स्कींह्स्रौःइतिचक्रमात् ष-
ष्टेह्निभुवनेश्वर्याबीजंह्रींकारित्यपि २६ सप्तमेह्निसमाख्याताविद्यापंचदशाक्षरी साकाद्यु-
पासकैहदिहाद्यैस्तत्कादिरुच्यते २७ अष्टमेह्नियुग्मपरापराशसादयोर्भवेत् नवमेह्निह्सकल
रडैह्सकलरडींह्सकालरडोः २९ कूटत्रयात्मकोमंत्राःश्रीमातुःसंप्रकीर्तितः दशमेह्निकु
मार्याश्चकामवाग्भवसौरिति ३० ऐवंपृथक्तयाभ्यस्ययल्लवंतुदिने२विनियोगंगुरोर्व-
क्तात्ज्ञात्वाजपविधिर्भवेत् ३१ मत्रपारायणस्यास्यप्रयोगोदशभिर्दिनैः पंचाशद्भिर्दिनैश्चा-
पिशक्तेहैर्वायथाभवेत् ३२ स्वशक्तित्तोसमभ्यस्येदेवंपारायणक्रमः प्राप्नुयादखिलान्भो
गानंवेदेवीपदंव्रजेत् ३३ अथवान्यप्रकारोलमंत्रपारायणंभवेत् तारत्रयंसमुच्चार्यमुल?विद्यां
ततोभवेत् ३४ मायादिंमधुमत्पर्णंकालोसौरितिचक्रमात् चतुर्धामधुमत्पर्णान्पूर्ववत्क्र
मरूपतः ३५ प्रयतःप्रजपेदेवंद्विशतंचतुरुतरं शकिस्थानेचैवमेवंप्रोक्ताशंकरवल्लभा

39

पृ० ८अ) शेषंपूर्ववदेवस्याद्विशतंचतुरुत्तरं शक्तिस्थानिचैवमेवंत्रिणेत्रादिकमुच्चरेत् ३७ पूर्वव
द्योजपेत्कालींसुवुध्यामात्रकायुतां इतियादिभिर्वर्णैःकाल्याश्चदशधावृतिः ३८ च-
त्वारिइधिकःशेकःद्विसहस्ताख्यसंख्यकः एवंचकालीस्थानेषुसंबुध्यंताकलादिकाः

40

नियोज्यपूर्ववज्जाथामधुमत्यादितःक्रमात्शक्त्यादिदशविद्यांतःकाल्यादिदशनामभिः

41

मायायाश्चखशून्याब्धिवियत्पक्षयुतोजपः एवंद्वितीयबीजस्यकुडलिन्याह्वयस्यच

42

खशून्याब्धिवियत्पक्षसंख्याकोजपीरितः तथैवहितृतीयस्यक्रियाबीजस्यवैजपः

44

खशून्याव्धिवियत्पक्षसंख्याप्रोक्तामनीषिभिः सर्वमभ्रवियत्पक्षधराकालमितोजपः
४३ मंत्रपारायणमितिप्रकारांतरतःस्फुटं गुर्वक्लवर्त्मनाजाथंसर्वसिद्धिप्रदंभवेत्

5

इतिश्रीमत्सौभाग्यतंत्रेपारायणविधौमंत्रपारायणनिरूपणंनामषष्टःपटलःअ
थपारायणंवक्ष्येतत्वरूपंतुसप्तमं प्रोक्तंमध्याह्नसंध्यायांताद्गायत्रीजपोत्तरं १ त्रितारां-
पृ० ८ब) तेमूलविद्यांदिननित्यादिकंक्रमात् प्रयत्नमुखानत्वाख्यंरूपिणीतिमहावदेत् त्रिपुरांतेसुं
दरीश्रीपादुकांपूजयामिचं नत्यंतमितितत्वानांजपःप्रोक्तोदिने२शिवाद्यवनिपर्यंतंषट्त्रिं
शत्तत्वरूपकं दिनार्णतत्वमारभ्यमंडलक्रमतोजपेत् अथनित्थाह्वयंपारायणमष्टममीर्य
ते प्राक्तेसायांह्नमध्यायांतद्गायत्रीजपोतरं ५ विशषस्तत्रविज्ञेयस्तत्वस्थानेषुनित्यकां मंत्रना
मपुरस्कत्यजपेत्सर्वमतंद्रितः ६ कामेश्वरींसमारभ्यषोडश्यंतांजपेन्मनुं षोडशींवासमा
रभ्यचित्रांतंप्रजपेत्बुधः ७ वर्षारंभेतुप्रथमानित्यातक्रमतोभवेत् वर्षमध्येतुपर्यायैश्चतु-
स्संख्याःप्रकीर्तिताः ८ नित्यापरायणमितिप्रोक्तंसर्वसमृद्धिदंयः करोतिनरोलोकेससर्वा
र्वाभीष्टमाप्नुयात् ९ अथवस्थेमातृकायापाराणप्रनातमं नवमंसर्वसिद्धीनांनिधीनांचफ
लप्रदां १० त्रितारादिकमुच्चार्योक्तस्थानेषुमातृकां शेषपूर्ववदेवात्रनत्यंतंजपलक्षणां ११ एका
वृत्तिःप्रतिदिनंकृत्वादैव्यौसमर्पयेत् प्रसिद्धासकलाविद्याइतितंत्रविशारदाः १२ एवंनि
पृ० ९अ) त्यांजपेनाशुपारायणमभीष्टदं जपनीयंसदाभक्त्यागोपनीयंपरात्परं १३ संक्षेपेणाथवक्ष्या
मिदशमंलंचुमासकं त्रिंशद्दिनांत्मकंपारायणंतत्वाक्षरैर्भवेत् १४ त्रितारादिकमुच्चार्यदिना
र्णंचतोवदेत् पूर्वोक्तंसंख्ययामंत्रीआईमध्यांतरालके १५ हंसित्यंतमुच्चार्यमंडलक्रमतोर्ये-
जेत् वृद्धिक्षथानुसारेणतत्ववर्णान्नियोज्यच १६ लघुमासमितिप्रोक्तंपारायणसुसिद्धिदं
त्रिशतिथिमयेमासचैकावृतिफलप्रदं १७ अथपारायणंपक्षंशुक्लकृष्णक्रमेणतु वक्ष्ये
तत्पूर्ववर्च्चेवपूर्णाख्यासुतिथिष्वपि १८ चतुरश्चतुरोवर्णानथान्यासुचयुग्मकंशुक्लप
क्षेक्रमाज्जाप्यंलघुमासवदेवहि १९ मंडलक्रमतोजेयांशुक्लपक्षविभेदतःवृद्धिक्षपसमा-
लोक्यतत्तद्वर्ण्यान्सुमुच्चरेत्पंक्षपारायण मितिपूर्वेरेकादशस्मसुं अथपारायणंवक्ष्य
तिथिनित्याभिधंपरं २१ सख्यांवांणधरांशेक्रांसर्वसिद्धिप्रदायकां तत्रप्रवृद्धितिथ्यायांनि
त्यादिनद्वयेभवेत् २२ क्षयनित्यासुतांनित्यांप्रजपिद्वितिथोबुधः द्विनद्वयेप्येकनित्यांतिथि-
पृ० ९ब) यह फोलियो उपलब्ध नही है ।
पृ० १०अ) शंभूतिसर्वदं ३३ शुद्धान्सबिंदुकान्वर्णान्मधुमत्याह्वयंपृथक् पूर्ववच्चजपेन्मंत्रीमातृकाक्र-
मरूपतः ३४ प्रातःकालेमध्याह्नेसायाह्नेप्यर्धरात्रके इतिसंक्षेपतःप्रोक्तंभूतिपारायणंम
हत् ३५ नब्रूयाद्यस्यकस्यापिब्रूयाद्यिप्यायसाधके इतिश्रीमत्सौभाग्यतंत्रेपारायणविः
धौभूतिपारायणनिरूपणनामसप्तमःपटलः अथवक्ष्येसप्तदशंहंसपारायणंपरं ष-
ष्टिवर्षान्वितास्तिथ्योषट्शतोत्तरपूर्वकाएकविंशत्सहस्राणिइतिततिथिसंख्यकं जी-
वोजपत्यहोरात्रंहंसित्यक्षरंद्वयं तज्जपंसप्तचक्रस्थगणेशप्रमुखादिषु अर्पयेत्कृतसंक
ल्पोपूर्वोक्तविधिपूर्वकः ३ त्रितारादिकमुच्चार्यमुखस्थानेषुवर्णमत् चक्रस्यदेवताङें-
ताजपानाममुकंमितहं निवेदयामिनत्यंतमेवंक्रममुदीरितंसंपारायणमितिपरमा
र्थप्रदंमहत् ५ अथवक्ष्येवशिन्यादिपारायणमभीष्टदं पूर्वादष्टादशंचैवद्विमासान्मं-
डलंभवेत् ६ तारत्रयंष्टणविद्यांदिननित्यादिकंक्रमात् आद्यंतरालेतत्तद्यर्द्वर्गा-
पृ० १०ब) न्वीजन्समाचरेत् ७ शिवेंदौबिंदुसर्गाड्यावितिसर्वत्रसंवदेत् वर्षारंभेषुचाद्यंतेवर्षे२ष्टमंडला
त् ८ ज्ञात्वातुबुद्धिमान्सर्वमंत्रशास्त्रप्रमाणवित् कुर्यात्पारायणंकर्मसचसिद्धिमवाप्नुयात्
९ अथवक्ष्येविशंतिमंमुद्रापारायणंपरं यस्यैवजपमात्रेणभवेत्सर्वांगसुंदरः १० मासे २चतु
र्वारमावर्तिःकथिताबुधैःनाथवच्चजपःप्रोक्तोमुद्राबीजान्वितःशुभः ११ इतिसंक्षेपतःप्रोक्तं
पारायणमिदंमहत् गोपनीयंसदाभक्त्यास्वगुह्यमपरेयथा १२ एवंपारायणंकर्मयः क
रोतिदिने२सचकिंमानुषेलोकेससाक्षाद्यिवेवहि १३ इतिश्रीमत्सौभाग्यतंत्रेपारायणविधोमु
द्रापारायणविरुपणंनामाष्टमःपटलः अथेदानींप्रवक्ष्यामिचक्रपारायणंपरं एकविंश
तिमंपूर्वंमारस्यसंख्ययास्फुटं १ लघुमांसस्यविधिनाकर्तव्यमितिदेशिकाःमंदलंत्वस्यष-
गमसादितिमंत्रविशारदाः २ वसंत्वर्त्वादिचारभ्यवर्षत्वत्तसमापयेत् शरदत्वांदिचारभ्यश
शित्तूत्वंतंसमापयेत् चक्रदेव्यस्समुद्दिष्टाःनमस्त्रिपुरसुंदरीत्यारभ्यखाष्टभूसंख्याशुद्धश
पृ० ११अ) क्तिस्रगोपितादित्रितारादिकमुच्चौर्यमुख्यस्थानेषुदेवातां निद्व्योज्यपूर्ववयवेषंनत्यंतंतुसमुच्चरेत्

37

प्रतिपदितुप्रथमाद्वितीयायांद्वितीयकं एवंक्रमेणसंजप्यमंडलक्रमतोवुधः ६ षेमासति-
थिभिश्चात्रसंख्यापूर्तिर्भवेदिति पूर्ववल्लघुमासादिज्ञात्वापरायणंजपत् ७ श्रीगुरोःकृपया
देव्याःपूर्णाभिषेकमालभेत् चक्रपारायणमिदंततःकुर्यात्समाहितः ८ पूर्णाभिषेकही
नस्तुचक्रपाराणंचरेत् सचमृत्युमवाप्नोतिरौरवंनरकंव्रजेत् ९ अथातःसंप्रवक्ष्यामिर-
श्मिपारायणंपरं द्वाविंशतिमंपूर्वातुदेवींसांनिध्यकारकं १० लघुमासविधानेनतिथयो
वत्सरान्विताः वियदत्वग्निः ३६० सख्यास्तारिमैकौकफलदाः ११ खाष्टेदुसंख्याकाः
शुद्धशक्तिमालाक्रमोदिताःद्विधासंयजयेतांश्चशिविशक्तिविभेदनः १२ वियद्रसा-
ग्निसंख्याकारश्मयोःप्रभवंतिच तत्रतारदिकंचोक्तामुख्यस्थानेषुमंत्रवित् १३ रश्मि
नामसमुच्चोर्यशेषंनित्यंतमुच्चरेत् प्रतिपदितुप्रथमाद्वितीयांद्वितीयका १४वर्षाद्या
पृ० ११ब) रभ्यवर्षांतंरश्मिपारायणंचरेत् मंडलक्रमयोगेनजपेन्मंत्राविशारदः १५ मूलाधारेम
णौपूरेस्वाधिष्ठानेहृदिगते भ्रूमध्येच्चैवसंजप्याःपार्थिवादिकरश्मयः १६ पृथ्व्यंबुवह्नि
मरुतवियन्मानससंज्ञकाः न्यासक्रमेणाजप्तव्याइतिमंत्रविदोविदुः १७ इतिषट्चक्रभेदे
षुपारायणमिदंस्मृतं नाख्येयंयस्यकस्यापिक्रमज्ञायप्रतन्यते १८ बालापंचदशीयुग्मंतुरी-
याषोडशीपरा पराप्रासादनिर्वाणौषडन्वयक्रमस्थितः १९ एवंदीक्षाक्रमयुतेनामाधिकारसं
ज्ञिके सर्वाधिकाराकथितास्तस्यात्रैवाधिकरिता २० पूर्णदीक्षाविहीनोयोरश्मिपारायणंचरेत्
विधेर्लिपिंतुंसंमार्ज्यतस्यायुःक्षीणतांव्रजेत् इतिसंक्षेपतःप्राक्तंरश्मिपारायणंमहत् गो-
पनीयंसदभक्त्याप्रकाशात्सिद्धिहानिकृत् २२ अथपूर्वोक्तान्येवंतुषट्पर्वाणांषडानितु
पारायणानिसंख्यास्यात्पूर्वारभ्याष्टविंशतिः २३ एकैकावृतिरुपोयोजयःप्रोक्तोदि
ने २ मासमध्येषडावृत्योभवंत्येतदुराहृतं २४ त्रितारादिकमुच्चार्यशेषंपूर्ववदाचरेत्
पृ० १२अ) गुरुवक्त्रात्सुविज्ञायजपेन्मंत्रीसुसिद्धये २५ वक्ष्येधुनासोमपानमूनत्रिंशतिसंज्ञिकं त्रिता
रादिकमुच्चार्यपूर्वोक्तादुच्चरेन्मनून् २६ शेषंपूर्ववदेवात्रनत्यंतंसषमीरितं एकावृत्तिःप्रति
दिनंजपेत्सर्वेष्वसिद्धये २७ वक्ष्येथमंगलायाश्चत्रिंशत्संख्यांसुसिद्धदां पारायणमिदंनित्यारू
पसौभाग्यदायकं २८ त्रितारादिकमुच्चार्यमुख्यस्थानेषुमंत्रवित् आद्यंतरालकंचैववक्ष्य-
माणान्हंस इत्यपि २९ विन्यस्यप्रजपेद्भक्त्यातत्प्रकाशंवदाम्यहांअकारादिक्षकारांतान्ष
ट्त्रिंशत्तत्ववर्णकान् ३० स्वरभिंनान्षडस्वेश्वेषु १६ संख्यांतांस्तामतिपिक्रमात् जप्त्वा
प्रमूर्तिसंख्यांताःपुनस्तुस्वरभेदतः ३१ संयोज्यप्रजपेन्मंत्रीजपंदेव्यैसमर्पयेत् तत्विंदुपक्ष
नंदाख्यविद्या ११६ संख्याचैवप्रकीर्तिता ३२ सर्वमंगलनित्यायाःपारायणमितिरितं मू
लविद्यान्वितंपक्षनवाश्वनवसंख्यकं ३३ गुरुवक्तात्समभ्यस्यजपेत्सर्वार्थसिद्धये अ-
थसूर्योपरागाख्यंपारायणंमहंब्रुवे ३४ वर्णपंचकरूपंतुपूर्वोक्तंतुतथैवहि त्रितारादिक
पृ० १२ब) मुच्चार्यमुखास्थानेषुयोजयेत् ३५ सोमपानवदेवास्यजपःप्राक्तोदिने २ एकोत्तरत्रिंशदेवंपारा
यणमितीरितं ३६ सर्वोपदिनाश्वास्यप्रजपात्सूर्यपर्वणःवक्ष्येरुमथवित्रायाःपारायणमिदंपरं

द्वात्रिंशतमंपूर्वोतुसर्वेष्टफलदायकं अकारादिक्षकारांतात्स्वरभिंनान्सुपूर्ववत् ३८ अक्वौ
अक्वौमित्यादितःतथाक्षक्वौमितिक्रमात् विद्याषडश्वेषुतथासर्वतःस्वरभेदतः ३९ रु?
त्विंदुपक्षनंदाख्याविद्याःपूर्ववदेवहि मंगलावज्जपःप्रोक्तस्तथाचमनुयोजनं ४० कृ
त्वाजपंसदाभक्त्यादेवतायैनिवेदयेत् इतिश्रीमत्सौभाग्यतंत्रेपारायणबिधौचित्रापारायणं
तकंथंनंनामनवमःपटलः अतस्त्रयस्त्रिंशतिमंरमापारायणंब्रुवेयंकृत्वासाधकःश्रेष्टः
कुबेरसदृशौभवेत् १ तदातुसाधकश्रेष्ठःनित्यंनिर्वृत्यशक्तितः विविक्तेसम्यगासीनोकृ
त्वासंकल्पमादरात् २ भूशुध्यादिकमाचर्यरुष्यादिन्यासमाचरेत् ततोहृदयपघ्नांतःस्फु
रंतीचिंतयेदिमां ३ मनसापूजनंकृत्वाप्रणमेद्यौनिमुद्रया प्राणायामंततःकृत्वापारायण
पृ० १३अ) जपंचरेत् ४ अंश्रीअःश्रींसमारभ्यक्षश्रींक्षीश्रीमितिक्रमात्षट्त्रिंशद्वर्णपर्यायाःषो
डशस्वरसतःपृथक् ५ कालाश्वराशरभेदेनयोजनीयास्तथाक्रमात् कालैकनेत्रनंदाख्या
जपसंख्याभवत्यपि ६ मूलाविद्यान्वितंनेत्रनंदाद्रिनंदसंख्यकं रमापारायणमितिसू
चिलंतंत्रवेदिभिःगुरुवक्रात्समभ्यस्यजपेदिष्टार्थसिद्धये अथवक्ष्येचतुस्त्रिंशद्भुवनेश्याः
सुसिद्धेदं पारायणंमहादेव्याःमंत्रसिद्धिप्ररादायकं विशेषस्तत्रविज्ञेयःश्रीस्थानेभुव-
नांन्यसेत् ९ शेषंपूर्वदेवात्रजपात्सिद्धिमवाप्नुयात् अथवक्ष्येपंचत्रिंशत्कामेश्वर्याःसु-
सिद्धिदां १० पारायणंमहादेव्याःजगद्रंजनकारकं अत्रापिलक्ष्मीस्थानेतुकामेशीबीज
मुच्चरेत् ११ शेषंरमावत्संप्रोक्तंबुधैरागमवेदिभिः मूलविद्यान्वितंपक्षनवाश्चनवसंख्य
कः १२ कामेश्वर्याःप्रसादाख्यंपारायणमिदंभवेत् एवंयःकुरुतेनित्यंपारायणत्रयंत्र
मात् भुक्तेहसकलान्भोगान्ससर्वसिद्धिभाग्भवेत् इतिश्रीमत्सौभाग्यस्तंतत्रेपा-
पृ० १३ब) रायणविधौरमाभुवनाकामेशीनांपारायणनिकरूपणंनामदशमःपटलः अधाम्नाया
भिधंमुख्यंपारायणमुदीर्यते यत्ज्ञात्वादचिरान्मंत्रीभवेच्छिवसमःकलौ १ शुद्धविच्छा
चबालाचद्वादशार्धाहसंतिका मातंगीशुकशारीचवीणावेणुस्तथैवच २ लघुश्या
माचसमयापूर्वेकादशसंख्याया सौभाग्यविद्याबगलावाराहीवटुकस्तथा ३ तिर-
स्करणीचसमयादक्षिणेषटप्रकीर्तिता लोपामुद्भावाभुवनाह्यंनपूर्णातथैवच ४ म
हाकमाकलादेवीसनयांबातथैवचपंचैवपश्चिमाम्नायेतंत्रविद्भिस्फुटाकृता तुर्यांबाच
महार्धाश्वारूढामिश्रीततःपरं ५ वाग्वादिन्वीचसमयाषडैताश्चतथोत्तरे श्रीमहाषो
डशीविद्यापराषोडशिकातथा ६ पराप्रासादविद्याचपराभट्टारिकातथा परावाशां
भवीदेविसनुत्तरपरांबिका ७ कालसंकर्षिणीदेवीसमयेत्यष्टयेसंख्यकाःउर्धम्नायेच
कथिताःपारायणविदांवरैः ८ इत्येवंसर्वसंभूयषट्त्रिंशन्मत्रसंततिः दिनार्णे
पृ० १४अ) विनियुंजीतप्रतिमासेषुमंडलं ९ प्रतिदिनेष्वेकमेववर्णदेवीपरापरा विशेषस्तत्रवि
ज्ञेयस्तितारादीत्यकादपः १० मुखवृतंवर्णविद्याईहंसितिसंततिः एवमाम्नायसंज्ञं
तुपारायणमुदीरित षट्त्रिशतिसुपूर्वातुशिवसांम्राज्यदमहत् पूर्वाभिषेकीशुद्धात्मा
गुरुवक्तातदुढःवृतः सेवमाचरेद्भक्त्याधिकारीपरोभवेत्
एवंयःकुरुतेभक्त्यापारायणक्रमाज्जपः मानेषुवर्तमा-
नेषुससाक्षात्परमःशिवः इतिश्रीमत्सौभाग्यतंत्रेपारायणविधौआम्नायनिरूपणांना
मैकादशःपटलः श्रीराजराजेश्वर्यार्थणमस्त ॥ ॥
स्रोतः

मूल पाठ: saubhāgyatantram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc