कथासरित्सागर · अध्याय 9.6
% व् व्। - व् व् -। व् - व् - - %
% व् व् -। - व्। व् - व् -। व् - - % अर्धसम: मालभारिणी (11, 12)
% व् व् - व् व् - व् - व् - - %
% व् व् - - व् व् - व् - व् - - % अर्धसम: मालभारिणी (11, 12)
इति महाकविश्रीसोमदेवभट्टविरचिते कथासरित्सागरे ऽलंकारवतीलम्बके पञ्चमस् तरङ्गः ।
षष्ठस् तरङ्गः ।
ततः स गोमुखाख्यातकथातुष्टः प्रियासखः ।
दृष्ट्वा सकोपविकृतिं मरुभूतिं तदीर्ष्यया
% व् -। व्। - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
नरवाहनदत्तस् तं निजगादानुरञ्जयन् ।
मरुभूते त्वम् अप्य् एकां किं नाख्यासि कथाम् इति
% व् व् - व् व् - -। -। % अ पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व्। -। - -। % च् पथ्या
% -। - - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः स बाढमाख्यामीत्य् उक्त्वा तुष्टेन चेतसा ।
समाख्यातुं कथामेतां मरुभूतिः प्रचक्रमे
% व् -। व्। - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - -। व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
चन्द्रस्वामीत्यभूत्पूर्वं राज्ञः कमलवर्मणः ।
नगरे देव कमलपुराख्ये ब्रह्मणोत्तमः
% - - - - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। - व्। व् व् व् % च् न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्य लक्ष्मीसरस्वत्योस्तृतीया विनयोज्ज्वला ।
भार्या देवमतिर् नाम समाना सुमतेरभूत्
% - व्। - - व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्यां तस्य च विप्रस्य पत्न्यां जज्ञे सुलक्षणः ।
पुत्रः स यस्य जातस्य वागेवमुदगाद्दिवः
% - -। - व्। व्। - - व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। - व्। - - व्। % च् पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
चन्द्रस्वामीन्महीपालो नाम्ना कार्यः सुतस्त्वया ।
राजा भूत्वा चिरं यस्मात्पालयिष्यत्ययं महीम्
% - - - - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एतद्दिव्यं वचः श्रुत्वा स महीपालम् एव तम् ।
चन्द्रस्वामिसुतं नाम्न चकार रचितोत्सवः
% - - - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% व्। व् - - व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् - व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
क्रमाच् च स महीपालो विवृद्धो ग्राहितो ऽभवत् ।
शस्त्रास्त्रवेदं विद्यासु समं सर्वासु शिक्षितः
% व् -। व्। व्। व् - - -। % अ पथ्या
% व् - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - व्। % च् म-विपुला
% व् -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तावच् च सुषुवे तस्य सा चन्द्रस्वामिनः पुनः ।
भार्या देवमतिः कन्यां सर्वावयवसुन्दरीम्
% - -। व्। व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% -। - - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सा च चन्द्रवती नाम महीपालः स च क्रमात् ।
भ्रातरौ ववृधाते तौ स्वपितुस् तस्य वेश्मनि
% -। व्। - व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् - - -। व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व् व् - -। -। % च् पथ्या
% व् व् -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथावृष्टिकृतस् तत्र देशे दुर्भिक्षविप्लवः ।
उदपद्यत दग्धेषु सस्येषु रविरश्मिभिः
% व् - - व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व्। - - व्। % च् पथ्या
% - - व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तद्दोषेण च राजात्र प्रारेभे तस्करायितुम् ।
अधर्मेण प्रजाभ्यो ऽर्थमाकर्षन्मुक्तसत्पथः
% - - - व्। व्। - - -। % अ पथ्या
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - -। व् - -। व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो ऽवसीद् अत्यत्यर्थं देशे तस्मिन्न् उवाच सा ।
भार्या देवमतिर् विप्रं चन्द्रस्वामिनम् अत्र तम्
% व् -। व् -। - - - -। % अ म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% - -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - व् व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
आगच्छ मत्पितृगृहं व्रजामो नगरादितः ।
एते ह्य् अपत्ये नश्येतामावयोर् इह जातुचित्
% - - व्। - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% व् - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -॥व् - -। - - - % च् म-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा तां स वक्ति स्म चन्द्रस्वामी स्वगेहिनीम् ।
मैवं पापं महद्गेहाद्दुर्भिक्षे हि पलायनम्
% -। - -। -। व्। - -। व्। % अ पथ्या
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तदहं बालकावेतौ नीत्वा तत्पितृवेश्मनि ।
स्थापयामि त्वमास्वेह शीघ्रं चैष्याम्यहं पुनः
% व् व् -। - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्त्वा स्थापयित्वा तां तथेत्य् उक्तवतीं गृहे ।
भार्यां च चन्द्रस्वामी तौ गृहीत्वा दारकौ निजौ
% -। - -। - व् - -। -। % अ पथ्या
% व् -। - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। - - - -। -। % च् म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व् - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
महीपालं च तं तां च कन्यां चन्द्रवतीमुभौ ।
ततः प्रतस्थे नगरात्पत्नीं पितृगृहं प्रति
% व् - - -। व्। -। -। व्। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - -। व् व् - % च् भ-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
गच्छन् क्रमात् त्रिचतुरैर् दिनैः प्राप महाटवीम् ।
अर्कांशुतप्तसिकतां विशुष्कविरलद्रुमाम्
% - -। व् -। व् व् व् -। % अ न-विपुला
% व् -। - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्यां तृषाभिभूतौ तौ स्थापयित्वा स दारकौ ।
चन्द्रस्वामी ययौ दूरमन्वेष्टुं वारि तत्कृते
% - -। व् - व् - -। -। % अ पथ्या
% - व् - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र तस्याययावग्रे सानुगः शबराधिपः ।
अकस्मात्सिंहदंष्ट्राख्यः कार्याय प्रस्थितः क्व चित्
% - व्। - - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् - - -। % च् पथ्या
% - - -। - व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
स तं दृष्ट्वान्न पृष्ट्वा च बुद्ध्वा भिल्लो जलार्थिनम् ।
संज्ञां कृत्वाब्रवीद्भृत्यान्नीत्वाम्भः प्राप्यतामयम्
% व्। -। - - व्। - -। व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा तस्य भृत्यास्ते द्वित्रा लब्धाशया ऋजुम् ।
ते चन्द्रस्वामिनं पल्लीं नीत्वा बद्धमकुर्वत
% -। - -। - व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
नरोपहारायात्मानं तेभ्यो बुद्ध्वा स संयतम् ।
चन्द्रस्वामी शुशोच स्वौ दारकावटवीगतौ
% व् - व् - - - - -। % अ म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% - -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् - -। -। % च् पथ्या
% - व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
हा महीपाल हा वत्से चन्द्रवत्यपदे कथम् ।
मयारण्ये युवां त्यक्त्वा सिंहव्यघ्रामिषीकृतौ
% -। व् - - व्। -। - -। % अ पथ्या
% - व् - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
आत्मा च घातितश्चौरैर् न चास्ति शरणं मम ।
इत्याक्रन्दन्स विप्रो ऽर्कं व्योम्न्यपश्यदसंमदात्
% - -। व्। - व् - - -। % अ पथ्या
% व्। - व्। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व्। - -। -। % च् पथ्या
% - व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
हन्त मोहं विहायैतं स्वं प्रभुं शरणं श्रये ।
इत्यालोच्य द्विजः सूर्यं स स्तोतुम् उपचक्रमे
% - व्। - -। व् - - -। % अ पथ्या
% -। व् -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% -। - व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तुभ्यं परपराकाशशायिने ज्योतिषे विभो ।
आभ्यन्तरं च बाह्यं च तमः प्रणुदते नमः
% - -। व् व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व्। - -। व्। % च् पथ्या
% व् -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
त्वं विष्णुस्त्रिजगद्व्यापी त्वं शिवः श्रेयसां निधिः ।
सुप्तं विचेष्टयन्विश्वं परमस्त्वं प्रजापतिः
% -। - - व् व् - - -। % अ पथ्या
% -। व् -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अप्रकाशौ प्रकाशेतामेतास्वित्यग्निचन्द्रयोः ।
न्यस्तात्मतेजा दययेवान्तर्धिं यासि यामिनीम्
% - व् - -। व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। व् व् - % च् भ-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
विद्रवन्त्य् अपि रक्षांसि प्रभवन्ति न दस्यवः ।
प्रमोदन्ते च गुणिनो भास्वन्नभ्युदिते त्वयि
% - व् -। व् व्। - - -। % अ पथ्या
% व् व् - व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - -। व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - - - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तद्रक्ष शरणापन्नं त्रैलोक्यैकप्रदीप माम् ।
इदं दुःखान्धकारं मे विदारय दयां कुरु
% - - व्। व् व् - - -। % अ पथ्या
% - - - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - - व् - -। -। % च् पथ्या
% व् - व् व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्यादिभिस्तदा वाक्यैर् भक्त्या स्तुतवतो रविम् ।
चन्द्रस्वामिद्विजस्यास्य गगनादुच्चचार वाक्
% - - व् - व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् व् - - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तुष्टो ऽस्मि चन्द्रस्वामिंस् ते न त्वं वधमवाप्स्यसि ।
मत्प्रसादाच् च पुत्रादिसंगमस् ते भविष्यति
% - -। व्। - - - -। -। % अ म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% -। -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व्। - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तो दिव्यया वाचा जातस्थस् तत्र तस्थिवान् ।
चन्द्रस्वामी स शबरोपाहृतस्नानभोजनः
% -। - -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - - -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व्। व् व् - % च् न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तावच् च तं महीपालं स्वस्रा युक्तमरण्यगम् ।
पितर्य् अनायत्य् आक्रन्दविधुरं शङ्किताशुभम्
% - -। व्। -। व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - -। - - व् % च् म-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ददर्श तेन मार्गेण सार्थवाहः समागतः ।
महान्सार्थधरो नाम वृत्तान्तं पृच्छति स्म च
% व् - व्। - व्। - - व्। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% - - -। - व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
स तमाश्वास्य कृपया शिशुं दृष्ट्वा सुलक्षणम् ।
सार्थवाहो निनाय स्वं देशं स्वसृसखं ततः
% व्। व् - - व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% व् -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - -। -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रासीत्स महीपालो बाल्ये ऽप्य् अग्निक्रियारतः ।
सदने तस्य वणिजः पुत्रस्नेहेन पश्यतः
% - - - व्। व् - - -। % अ पथ्या
% - -॥- - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
एकदा नृपतेर्मन्त्री तारापुरनिवासिनः ।
ताराधर्माभिधानस्य कार्यात्तेनागतः पथा
% - व् -। व् व् - - -। % अ पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - व्। % च् पथ्या
% - - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
विवेश सार्थवाहस्य तस्य मित्त्रं द्विजोत्तमः ।
गृहान् अनन्तस्वामीति सहस्त्यश्वपदातिकः
% व् - व्। - व् - - व्। % अ पथ्या
% - व्। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - - - - व्। % च् म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व् - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स विश्रान्तो ऽत्र तं दृष्ट्वा महीपालं शुभाकृतिम् ।
जपाग्निकार्यादिरतं वृत्तान्तं परिपृच्छ्य च
% व्। - - -। व्। -। - -। % अ पथ्या
% व् - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - - व् व् -। % च् भ-विपुला
% - - -। व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
अनपत्यो विदित्वा च सवर्णं सार्थवाहतः ।
तस्माद्ययाचे ऽपत्यार्थी मन्त्री तद्भगिनीं च ताम्
% व् व् - -। व् - -। व्। % अ पथ्या
% व् - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% - -। - व् व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
ततस् तौ तेन वैश्येन दत्तावादाय दारकौ ।
सार्थवाहेन सो ऽनन्तस्वामी तारापुरं ययौ
% व् -। -। - व्। - - व्। % अ पथ्या
% - - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व्। -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र पुत्रीकृतस्तेन महीपालः स मन्त्रिणा ।
तस्थौ तद्भवने ऽप्य् अस्य विद्याविपुलसंपदि
% - व्। - - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् - - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् -॥- व्। % च् पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अत्रान्तरे च बद्धं तं चन्द्रस्वामिनमेत्य सः ।
भिल्लाधिपः सिंहदंष्ट्रः पल्ल्यां तस्याम् अभाषत
% - - व् -। व्। - -। -। % अ पथ्या
% - - - व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। - व् - -। % च् र-विपुला
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ब्रह्मन्स्वप्ने ऽहमादिष्टस् तथा देवेन भानुना ।
यथा संपूज्य मोक्तव्यो न हन्तव्यो मया भवान्
% - - - -। व् - - -। % अ पथ्या
% व् -। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - - व्। - - -। % च् पथ्या
% व्। - - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तदुत्तिष्ठ व्रज स्वेच्छमित्य् उक्त्वा स मुमोच तम् ।
प्रत्तमुक्तामृगमदं कॢप्तारण्यानुयात्रिकम्
% व् - - -। व् -। - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% -। - -। व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽथ मुक्तस्ततश्चन्द्रस्वामी तमनुजायुतम् ।
अप्राप्यारण्यतः पुत्रं महीपालं गवेषयन्
% -। व्। - - व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
भ्रमन्नब्धेस्तटे प्राप्य नाम्ना जलपुरं पुरम् ।
प्रविवेशातिथिर्भूत्वा गृहं विप्रस्य कस्यचित्
% व् - - - व् -। - व्। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र भुक्तोत्तराख्यातस्ववृत्तान्तं प्रसङ्गतः ।
तं स विप्रो गृहपतिश्चन्द्रस्वामिनम् अभ्यधात्
% - व्। - - व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व्। - -। व् व् व् - % च् न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
वणिक्कनकवर्माख्यो ऽतीतेष्वागाद्दिनेष्विह ।
तेनाटव्यां स्वसृसखः प्राप्तो ब्राह्मणदारकः
% व् - व् व् व् - - -। % अ पथ्या
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तौ चादायातिभव्यौ द्वौ दारकौ स इतो गतः ।
नारिकेलमहाद्वीपे नोक्तं तन्नाम तेन तु
% -। - - - व् - -। -। % अ पथ्या
% - व् -। व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा मामकावेव नूनं ताविति चिन्तयन् ।
चन्द्रस्वामी मतिं चक्रे गन्तुं द्वीपवरं स तम्
% -। - -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - व् व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
नीत्वा च रात्रिमन्विष्य वणिजा विष्णुवर्मणा ।
स व्यधात्संगतिं द्वीपं नारिकेलं प्रयास्यता
% - -। व्। - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व् - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तेनैव च सहारुह्य यानपात्रं जगाम सः ।
चन्द्रस्वामी सुतस्नेहाद् द्वीपम् अब्धिपथेन तम्
% - - व्। व्। व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - व्। - व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तत्र पृच्छन्तमूचुस्तं वणिजस्तन्निवासिनः ।
वणिक्कनकवर्माख्यः काममासीदिहागतः
% - व्। - - व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् व् व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सुरूपावटवीप्राप्तावादाय द्विजदारकौ ।
गतः कटाहद्वीपं तु तद्युक्तः स इतो ऽधुना
% व् - - व् व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - - - -। व्। % च् म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% - - -। व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा स ततो विप्रो वणिजा दानवर्मणा ।
पोतेन गच्छता साकं कटाहद्वीपमभ्यगात्
% -। - -। व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रापि स द्विजो ऽश्रौषीद् गतं तं वणिजं ततः ।
द्वीपात् कनकवर्माणं द्वीपं कर्पूरसंज्ञकम्
% - - व्। -। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं क्रमेण कर्पूरसुवर्णद्वीपसिंहलान् ।
वणिग्भिः सह गत्वापि तं प्राप वणिजं न सः
% - -। व् - व्। - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। व् व्। - - व्। % च् पथ्या
% -। - व्। व् व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
सिंहलेभ्यस्तु शुश्राव गतं तं वणिजं निजम् ।
देशं कनकवर्माणं चित्रकूटाभिधं पुरम्
% - व् - - व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् -। -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः कोटीश्वराख्येन वणिजा स समं ययौ ।
चन्द्रस्वामी चित्रकूटं तत्पोतोत्तीर्णवारिधिः
% व् -। - - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् व् -। व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। - व् - -। % च् र-विपुला
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्मिन् कनकवर्माणं वणिजं तम् अवाप सः ।
आचख्यौ चाखिलं तस्मै स्वोदन्तं दारकोत्सुकः
% - -। व् व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् -। व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः कनकवर्मा तौ ज्ञातार्तिः सो ऽस्य दारकौ ।
दर्शयाम् आस यौ तेन लब्धा नीतवरण्यतः
% व् -। व् व् व् - -। -। % अ पथ्या
% - - -। -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व्। -। - व्। % च् पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
चन्द्रस्वामी च तौ यावद्वीक्षते दारकावुभौ ।
तावन्नैव तदीयौ तौ तावन्यावेव कौचन
% - - - -। व्। -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व्। व् - -। -। % च् पथ्या
% - - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः सबाष्पं शोकार्तो निराशो विललाप सः ।
इयद्भ्रान्त्वापि हा प्राप्तो न पुत्रो न सुता मया
% व् -। व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% व् - -। व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व्। -। - -। % च् पथ्या
% व्। - -। व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
धात्रा कुप्रभुणेवाशा दर्शिता मे न पूरिता ।
भ्रामितो ऽस्मि च मिथ्यैव दूराद्दूरं दुरात्मना
% - -। - व् व् - - -। % अ पथ्या
% - व् -। -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व्। व्। - - व्। % च् पथ्या
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्यादि शोचन्वणिजा क्रमात्कनकवर्मणा ।
आश्वासितः स तेनाथ चन्द्रस्वामी शुचाब्रवीत्
% - - व्। - - व् व् -। % अ भ-विपुला
% व् - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व्। - - व्। % च् पथ्या
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
वत्सरेणात्मजौ तौ चेन्न प्राप्स्यामि भुवं भ्रमन् ।
ततस्त्यक्ष्यामि तपसा गङ्गातीरे शरीरकम्
% - व् - - व् -। -। - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% -। - - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तवन्तं तत्रस्थो ज्ञानी कोऽपि तम् अभ्यधत् ।
नारायण्याः प्रसादात्तौ प्राप्स्यस्येवात्मजौ व्रज
% -। - व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% - -। - व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा स प्रहृष्टात्मा भास्करानुग्रहं स्मरन् ।
वणिग्भिः पूजितः प्रायाच्चन्द्रस्वामी पुरात्ततः
% -। - -। -। व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो ऽग्रहारान् ग्रामांश् च चिन्वन् स नगराणि च ।
भ्रमन् प्रापैकदा सायं वनं प्रांशुबहुद्रुमम्
% व् -। व् - -। - -। व्। % अ म-विपुला
% - -। व्। व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र क्षपयितुं रात्रिं कृत्वा वृत्तिं फलाम्बुभिः ।
स तस्थौ तरुमारुह्य सिंहव्याघ्रादिशङ्कया
% - -। व् व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - -। व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अनिद्रश् च निशीथे ऽत्र ददर्श स तरोरधः ।
महन्नारायणीमुख्यं मातृचक्रं समागतम्
% व् - -। व्। व् - -। व्। % अ पथ्या
% व् - व्। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
उपहारान्समाहृत्य नानारूपान्निजोचितान् ।
प्रतीक्षमाणं देवस्य भैर् अवस्य किलागमम्
% व् व् - - व् - - व्। % अ पथ्या
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। - - व्। % च् म-विपुला
% -। व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
चिरयत्य् अद्य किं देव इति तत्र च मातरः ।
नारायणीम् अथापृच्छन् सा जहास तु नाब्रवीत्
% व् व् -। - व्। -। - व्। % अ पथ्या
% व् व्। - व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् - - -। % च् पथ्या
% -। व् - व्। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
अतिनिर्बन्धपृष्टा च ताभिस्ताः प्रत्युवाच सा ।
लज्जावहं यदप्येतत्सख्यस्तदपि वच्म्य् अहम्
% व् व् - - व् - -। व्। % अ पथ्या
% - - -। - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व् व् व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अस्तीह सुरसेनाख्यो राजा सुरपुरे पुरे ।
तस्य विद्याधरी नाम ख्यातरूपास्ति चात्मजा
% - - व्। व् व् - - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रदेयायाश् च तेनास्या राज्ञा रूपसमः श्रुतः ।
विमलाख्यस्य तनयो राज्ञो नाम्ना प्रभाकरः
% व् - - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्मै दित्सति तां तस्मिन्राज्ञि तेनापि सा श्रुता ।
विमलेन सुता अस्य निजपुत्रानुरूपिका
% - -। - व् व्। -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व्। - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व्। व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः स विमलस्तस्मात्सुरसेनादयाचत ।
विद्याधरीं दूतमुखात्पुत्रार्थे तां तदात्मजाम्
% व् -। व्। व् व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। - व् व् - % च् भ-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽप्य् अपेक्षितसंपत्त्या तत्सुताय सुतामदात् ।
प्रभाकराय तस्मै तां सुरसेनो यथाविधि
% -॥व् - व् व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व्। - -। -। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः सा प्रप्य विमलपुराख्यं श्वाशुरं पुरम् ।
विद्याधरी समं भर्त्रा शयनीयम् अगान् निशि
% व् -। -। - व्। व् व् व् % अ न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रासंभोगसुप्तं सा पतिं सोत्का प्रभाकरम् ।
यावन्निरीक्षते तावत्तमपश्यन्नपुंसकम्
% - - - - व् - -। -। % अ पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
हा हतास्मिः कथं षण्ढः पतिः प्राप्तो मयेति सा ।
शोचन्ती चेतसा रात्रिं राजपुत्री निनाय ताम्
% -। व् - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
नपुंसकाय दत्ताहमनन्विष्य कथं त्वया ।
इति लेखं लिखित्वा च पित्रे सा प्राहिणोत्ततः
% व् - व् - व्। - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - -। व् - -। व्। % च् पथ्या
% - -। -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स लेखं वाचयित्वैव विमलेनास्मि वञ्चितः ।
छद्मनेत्यगमत्क्रोधं तत्पिता विमलं प्रति
% व्। - -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - व् -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
सुतां नपुंसकायाहं यद्व्याजाद् दापितस् त्वया ।
पुत्राय तत्फलं भुङ्क्ष्व पश्य त्वाम् एत्य हन्म्य् अहम्
% व् -। व् - व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - व् -। - व्। % च् पथ्या
% - -। -। - व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इति तस्मै स्वलेखेन संदिदेश स भूपतिः ।
सुरसेनो बलोद्रिक्तो विमलाय महीक्षिते
% व् व्। - -। व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् - व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
विमलश्चाधिगत्यैतं तल्लेखार्थं समन्त्रिकः ।
विमृशन्दुर्जये तस्मिन्नोपायं कंचिदैक्षत
% व् व् - - व् - - -। % अ पथ्या
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततस् तं पिङ्गदत्ताख्यो मन्त्री विमलम् अभ्यधात् ।
एक एवास्त्युपायो ऽत्र तं देव श्रेयसे कुरु
% व् -। -। - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - - व् - -। व्। % च् पथ्या
% -। - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अस्ति स्थूलशिरा नाम यक्षस् तस्य च वेद्म्य् अहम् ।
मन्त्रमाराधनं येन वरमिष्टं ददाति सः
% - -। - व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% - -। - व्। व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तेनोपात्तेन मन्त्रेण यक्षमाराध्य संप्रति ।
लिङ्गं याचस्व पुत्रार्थं सद्यः शाम्यतु विग्रहः
% - - - - व्। - - व्। % अ पथ्या
% - व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व्। - - -। % च् पथ्या
% - -। - व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तो मन्त्रिणा तस्मान् मन्त्रम् आदाय तं नृपः ।
सुतार्थं यक्षमाराध्य स तं लिङ्गमयाचत
% -। - -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - व्। - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् - - व्। % च् पथ्या
% व्। -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तेन संप्रति दत्ते च लिङ्गे यक्षेण तत्सुतः ।
पुमान् प्रभाकरः सो ऽभूद् यक्षस् त्वासीन् नपुंसकः
% - व्। - व् व्। - -। व्। % अ पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व् -। -। -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सा तु विद्याधरी दृष्ट्वा पुमांसं तं प्रभाकरम् ।
तेन पत्या सहावाप्तरतसौख्या व्यचिन्तयत्
% -। व्। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - -। व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
भ्रान्ताहं मददोषेण न मे भर्ता नपुंसकः ।
पुमानेवैष सुभगो नात्र कार्यान्यथा मतिः
% - - -। व् व् - - व्। % अ पथ्या
% व्। -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - व्। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्यालोच्यैनमेवार्थं लिखित्वा लज्जिता पुनः ।
पित्रे सा प्राहिणोल्लेखं शमं भेजे च तेन सः
% - - - - व् - - -। % अ पथ्या
% व् - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। -। - व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - -। व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
एतं ज्ञात्वा च वृत्तान्तं भैर् अवेणाद्य कुप्यता ।
आनाय्य स स्थुलशिराः शप्तो देवेन गुह्यकः
% - -। - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% -। व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। -। व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
लिङ्गत्यागेन षण्ढत्वमाश्रितं यत्त्वया ततः ।
षण्ढ एव भवाजीवं पुमान् सो ऽस्तु प्रभाकरः
% - - - - व्। - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - व्। व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं नपुंसकीभूतो गुह्यकः सो ऽद्य दुःखभाक् ।
प्रभाकरश् च पुरुषीभूतो भोगसुखाय सः
% - -। व् - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् -। -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। व्। व् व् - % च् न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तदेतेनाद्य कार्येण देवस्यागमने मनाक् ।
जातो विलम्बः क्षिप्राच् च जानीतागतम् एव तम्
% व् - - - व्। - - व्। % अ पथ्या
% - - - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - -। - -। व्। % च् म-विपुला
% - - - व् व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
इति नारायणी देवी मातृर्यावद्ब्रवीति सा ।
देवश्चक्रेश्वरस्तावदाययौ सो ऽत्र भैर् अव
% व् व्। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। -। व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
संपूजितश् च सर्वाभिर् उपहारैः स मातृभिः ।
ताण्डवेन क्षणं नृत्यन्नक्रीडद्योगिनीसखः
% - - व् -। व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् व् - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् च सर्वं तरोः पृष्ठाच्चन्द्रस्वामी विलोकयन् ।
नारायण्या ददर्शैकां दासीं सापि तमैक्षत
% -। व्। - -। व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अन्योन्यसाभिलाषौ च दैवाद्द्वौ तौ बभूवतुः ।
सा च नारायणी देवी तथाभूतौ विवेद तौ
% - - व् - व् - -। व्। % अ पथ्या
% - - -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व्। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
गते ऽथ मातृसहिते भैर् अवे सा विलम्ब्य तम् ।
नारायणी पादपस्थं चन्द्रस्वामिनमाह्वयत्
% व् -। व्। - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% -। व् -। -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। - व् - -। % च् र-विपुला
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अवरुह्यागतं तं च स्वदासीं तां च सा ततः ।
पप्रच्छ कच्चिदन्योन्यमभिलाषो ऽस्ति वामिति
% व् व् - - व् -। -। -। % अ पथ्या
% व् - -। -। व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
अस्ति देवीति विज्ञप्ता ताभ्यां तथ्यं ततश् च सा ।
देवी विमुक्तकोपा तं चन्द्रस्वामिनम् अभ्यधात्
% - व्। - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् - -। -। % च् पथ्या
% - - - व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
सत्येनोक्तेन तुष्टाहं युवयोर् न शपामि वाम् ।
ददाम्येतां तु दासीं ते भवतं निर्वृतौ युवाम्
% - - - - व्। - - -। % अ पथ्या
% व् व् -। व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - -। व्। - -। -। % च् पथ्या
% व् व् -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा सो ऽब्रवीद्विप्रो देवि यद्य् अपि चञ्चलम् ।
मनो रुणध्मि तदपि स्पृशामि न परस्त्रियम्
% -। - -। -। व् - - -। % अ पथ्या
% - व्। -। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% व् - व्। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
मनसः प्रकृतिर्ह्येषा रक्ष्यं पापं तु कायिकम् ।
इत्यूचिवांसं तं धीरं विप्रं देवी जगाद सा
% व् व् -। व् व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। -। - -। % च् म-विपुला
% - -। - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
प्रीतास्मि ते वरश् चायं पुत्रादीञ् शीघ्रम् अप्स्यसि ।
इदं चोत्पलम् अम्लायि विषादिघ्नं गृहाण मे
% - - व्। -। व् -। - -। % अ पथ्या
% - - -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व् व्। - - व्। % च् पथ्या
% व् - - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्त्वा नीरजं दत्त्वा चन्द्रस्वामिद्विजस्य सा ।
नारायणी सदासीका देवी तस्य तिरोदधे
% -। - -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स च प्राप्तोत्पलो रात्रौ क्षीणायां प्रस्थितस् ततः ।
तारापुरं तन् नगरं प्राप विप्रः परिभ्रमन्
% व्। -। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% - व्। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
यत्रास्य स स्थितः पुत्रो महीपालः सुता च सा ।
अनन्तस्वामिनस् तस्य गृहे विप्रस्य मन्त्रिणः
% - - व्। -। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - - -। व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र गत्वा स तस्यैव मन्त्रिणो भोजनेप्सया ।
द्वारे प्राध्ययनं चक्रे श्रुत्वा तमतिथिं प्रियम्
% - व्। - -। व्। - - व्। % अ पथ्या
% - व् -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
स च मन्त्री प्रतीहारैर् आवेद्यान्तः प्रवेशितम् ।
न्यमन्त्रयत दृष्ट्वैव विद्वांसं भोजनाय तम्
% व्। व्। - -। व् - - -। % अ पथ्या
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् व् व्। - - व्। % च् पथ्या
% - - -। - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
निमन्त्रितो ऽथ स श्रुत्वा तत्र पापहरं सरः ।
चन्द्रस्वामी ययौ स्नातुमनन्तहृदसंज्ञकम्
% व् - व् -। व्। -। - -। % अ पथ्या
% - व्। - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
आगच्छति ततः स्नात्वा यावत्तावत् समन्ततः ।
हाकष्टशब्दं शुश्राव नगरे तत्र स द्विजः
% - - व् व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - व्। % च् म-विपुला
% व् व् -। - व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्कारणं च पृच्छन्तं तम् एवमवदज्जनः ।
इह स्थितो महीपालो नाम ब्राह्मणपुत्रकः
% - - व् -। व्। - - -। % अ पथ्या
% व्। - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् -। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अटव्याः सार्थवाहेन प्राप्तः सार्थधरेण सः ।
तस्मात्सुलक्षणो दृष्ट्वा याचित्वा भगिनीसखः
% व् - -। - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् -। - -। % च् पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अनन्तस्वामिना यत्नादिहानीतः स मन्त्रिणा ।
पुत्रीकृतश् चापुत्रेण स तेन प्रियतां गतः
% व् - - - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। - - - व्। % च् म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व्। - -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तारावर्मनृपस्येह राष्ट्रस्यास्य च सद्गुणः ।
सो ऽद्य कृष्णाहिना दष्टस्तेन हाहारवः पुरे
% - - - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - - - व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व्। - - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व्। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एतच् छ्रुत्वा स एवैष मत्पुत्र इति चिन्तयन् ।
आययौ त्वरितश्चन्द्रस्वामी मन्त्रिगृहं स तत्
% - -। - -। व्। - - व्। % अ पथ्या
% - - व्। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व् व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व् व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
तत्र सर्वैर् वृतं दृष्ट्वा परिज्ञाय च तं सुतम् ।
नन्दति स्म स हस्तस्थदेवीदत्तागदोत्पलः
% - व्। - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - - व्। व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व्। व्। - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अढौकयच् च नासायां महीपालस्य तस्य तत् ।
नीलोत्पलं तदैवाभूत्तद्गन्धेन स निर्विषः
% व् - व् -। व्। - - -। % अ पथ्या
% व् - - - व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - व्। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
उत्तस्थौ च महीपालो निद्रायुक्त इवास्त सः ।
पुरे चात्रोत्सवं चक्रे जनः सर्वः सराजकः
% - - -। व्। व् - - -। % अ पथ्या
% - - - व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
चन्द्रस्वामी च स तदा देवांशः को ऽप्य् असाव् इति ।
अनन्तस्वामिना पौरै राज्ञा चार्थैर् अपूज्यत
% - - - -। व्। व्। व् -। % अ न-विपुला
% - - -। -॥व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्थौ च तत्रैव सुखं मन्त्रिवेश्मनि सो ऽर्चितः ।
पश्यन् पुत्रं महीपालं सुतां चन्द्रवतीं च ताम्
% - -। व्। - - व्। व् -। % अ भ-विपुला
% - व् - व् व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - व् व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
परिज्ञायापि चान्योन्यं तूष्णीं तस्थुस्त्रयो ऽपि ते ।
कुर्वन्त्यकाले ऽभिव्यक्तिं न कार्यापेक्षिणो बुधाः
% व् - - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% व्। - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अथ तस्मै महीपालायान्तः संतोषितो गुणैः ।
राजा बन्धुमतीं नाम तारावर्मा ददौ सुताम्
% व् व्। - -। व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% - - - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रदत्तनिजराज्यार्धे तस्मिन्नेव व्यधात्तदा ।
सुखी राज्यभरं कृत्स्नं स नृपो ऽनन्यपुत्रकः
% व् - व् व् व् - - -। % अ पथ्या
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व्। व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
महीपालो ऽपि स प्राप्तराज्यः प्रख्याप्य तं निजम् ।
पितरं स्वानुजां स्थाने दत्त्वा तस्थौ यथासुखम्
% व् - - -। व्। -। - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एकदा तं पिता चन्द्रस्वामी स्वैर् अम् अभाषत ।
एहि स्वदेशं गच्छावो मातुरानयनाय ते
% - व् -। -। व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। -। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% - व् - व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
राज्यस्थं त्वां हि बुद्ध्वा सा कथं तेनास्मि विस्मृता ।
इति क्रुद्धा शपेज्जातु पुत्रातिचिरदुःखिता
% - - -। -। व्। - -। -। % अ पथ्या
% व् -। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - -। व् - - व्। % च् पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
मतापितृभ्यां शप्तः सन्न जातु सुखमश्नुते ।
तथा चैतां पुरावृत्तां वणिक्पुत्रकथां शृणु
% व् - व् - -। - -। - % अ म-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व्। - व्। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - -। व् - - -। % च् पथ्या
% व् - - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
चक्रो नाम वणिक्पुत्रो धवलाख्ये ऽभवत्पुरे ।
सो ऽनिच्छतोरगात्पित्रोः स्वर्णद्वीपं वणिज्यया
% - -। - व्। व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व् - व् - - -। % च् पथ्या
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः स पञ्चभिर् वर्षैर् उपार्जितमहाधनः ।
आगच्छन्नारुरोहाब्धौ वहनं रत्नपूरितम्
% व् -। व्। - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अल्पावशेषे गन्तव्ये वारिधौ तस्य चोन्नदन् ।
उदतिष्ठन्महावातवर्षवेगाकुलो ऽम्बुदः
% - - व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% - व् -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
पितराववमन्यैष किमायात इतीव तत् ।
क्रोधात्प्रवहणं तस्य निर्बभञ्जुर्महोर्मयः
% व् व् - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% व् - - व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्स्थाः के ऽपि हृतास्तोयैर् मकरैः के ऽपि भक्षिताः ।
चक्रस्त्वायुर्बलान्नीत्वा तीरे क्षिप्तश् च वीचिभिः
% - -। -। व्। व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् -। -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रस्थो निःसहः स्वप्न इव रौद्रासिताकृतिम् ।
पाशहस्तं ददर्शैकं पुरुषं स वणिक्सुतः
% - - -। - व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् व्। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् -। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तेनोत्क्षिप्य च नीतो ऽभूत्स चक्रः पाशवेष्टितः ।
दूरं सिंहासनस्थेन पुरुषेणास्थितां सभाम्
% - - - व्। व्। - -। - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व्। - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्याज्ञयासनस्थस्य तेनैव स वणिग्युवा ।
नीत्वा पाशभृता लोहमये गेहे न्यवेश्यत
% - - व् - व् - - व्। % अ पथ्या
% - - व्। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रान्तः पीड्यमानं स चक्रः पुरुषमैक्षत ।
मूर्ध्नि तप्तेन लौहेन चक्रेण भ्रमतानिशम्
% - - -। - व् - -। व्। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - - व्। - - व्। % च् पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
कस्त्वं केनाशुभेनेदं तव जीवस्यहो कथम् ।
इत्यपृच्छत्स चक्रस्तं सो ऽप्येवं प्रत्युवाच तम्
% - -। - - व् - - -। % अ पथ्या
% व् व्। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व्। - - -। % च् पथ्या
% -। - -। - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
खड्गाख्यो ऽहं वणिक्पुत्रः पित्रोर्यच् च वचो मया ।
न कृतं तेन संक्रुद्धौ तौ मामशपतां क्रुधा
% - - -। -। व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। व् -। - व्। - - -। % च् पथ्या
% -। - व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
शिरःस्थायससंतप्तचक्राभौ नौ दुनोषि यत् ।
तदीदृश्येव ते पीडा दुराचार भविष्यति
% व् - - व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व्। -। - -। % च् पथ्या
% व् - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्त्वा तौ विरम्योभौ रुदन्तं मामवोचताम् ।
मा रोदीरेकमेवास्तु मासं पीडा तवेदृशी
% -। - -। -। व् - - -। % अ पथ्या
% व् - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - - - व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच्छ्रुवाहं शुचा नीत्वा तद्दिनं शयनाश्रितः ।
निशि स्वप्न इवाद्राक्षं भीमं पुरुषमागतम्
% - व् - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व्। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तेनादाय बलेनाहमस्मिंल्लोहमये गृहे ।
क्षिप्तो न्यस्तं च मे मूर्ध्नि ज्वलच्चक्रमिदं भ्रमत्
% - - - व्। व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व्। -। - -। % च् पथ्या
% व् - - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इति मे पितृशापो ऽयं तेन प्राण न यान्ति मे ।
स च मासो ऽद्य संपूर्णो न च मुच्ये तथाप्य् अहम्
% व् व्। -। व् व् - -। -। % अ पथ्या
% - -। - व्। व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। व्। - -। व्। - - -। % च् पथ्या
% व्। व्। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तवन्तं तं खड्गं स चक्रः सकृपो ऽब्रवीत् ।
पित्रोः प्रवसतार्थार्थं मयापि न कृतं वचः
% -। - व् - -। -। - -। % अ म-विपुला
% व्। - -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् - व्। व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
प्राप्तं नङ्क्ष्यति ते वित्तमिति मां शपतः स्म तौ ।
तेनाब्धौ मे धनं नष्टं कृत्स्नं द्वीपान्तरार्जितम्
% - -। - व् व्। -। - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व्। -। व् व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एषैव वार्ता चान्यत्र तत्को ऽर्थो जीवितेन मे ।
देह्येतन्मूर्ध्नि मे चक्रं खड्ग शापो ऽपयातु ते
% - - व्। - -। - - व्। % अ म-विपुला
% - -। -। - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व्। -। - -। % च् पथ्या
% - व्। - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
इति चक्रे वदत्य् एव वाणी दिव्यात्र शुश्रुवे ।
खड्ग मुक्तो ऽसि चक्रस्य मूर्ध्न्य् एतच् चक्रमर्पय
% व् व्। - -। व् -। - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - -। व्। - - व्। % च् पथ्या
% -। - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा चक्रशिरसि न्यस्तचक्रस्तदैव सः ।
खड्गः केनाप्यदृश्येन निन्ये पितृहृहं ततः
% -। - -। - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - व् - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रासीत्स पुनः पित्रोरनुल्लङ्घितशासनः ।
चक्रस्त्वादाय तन्मूर्ध्नि चक्रं तत्रैवम् अभ्यधात्
% - - - व्। व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व्। - - व्। % च् पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
पपिनो ऽन्ये ऽपि मुच्यन्तां पृथ्व्यां तत्पातकैर् अपि ।
आ पपक्षयमेतन्मे चक्रं भ्राम्यतु मूर्धनि
% व् व् -। -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व् - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तवन्तं तं चक्रं धीरसत्त्वं नभःस्थिताः ।
पुष्पवृष्टिमुचो देवाः परितुष्यैवम् अब्रुवन्
% -। - व् - -। -। - -। % अ म-विपुला
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
साधु साधु महासत्त्व शान्तं करुणयानया ।
पापं ते व्रज वित्तं च तवाक्षय्यं भविष्यति
% - व्। - व्। व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। -। व् व्। - -। व्। % च् पथ्या
% व् - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तवत्सु देवेषु चक्रस्य शिरसः क्षणात् ।
आयसं तस्य तच्चक्रं जगाम क्वाप्य् अदर्शनम्
% -। - व् - व्। - - व्। % अ पथ्या
% - - व्। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व्। - - -। % च् पथ्या
% व् - -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तथोपेत्याम्बरादेको विद्याधरकुमारकः ।
तुष्टेन्द्रप्रेषितं दत्त्वा महार्घं रत्नसंचयम्
% व् - - - व् - - -। % अ पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अङ्के कृत्वैव तं चक्रं नगरं धवलाभिधम् ।
निजं तत्प्रापयाम् आस जगाम च यथागतम्
% - -। - - व्। -। - -। % अ पथ्या
% व् व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - - व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् - व्। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽथ चक्रो ऽन्तिकं पित्रोः प्राप्यानन्दितबान्धवः ।
तस्थावाख्यातवृत्तान्तस् तत्र धर्मापरिच्युतः
% -। व्। - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - -। % च् पथ्या
% - व्। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्याख्याय महीपालं चन्द्रस्वाम्यवदत्पुनः ।
ईदृक्पापफलं पुत्र मातापित्रोर्विरोधनम्
% - - - व्। व् - - -। % अ पथ्या
% - - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
कामधेनुस् तु तद्भक्तिस् तत्राप्येतां कथां शृणु ।
आसीत् कोऽपि मुनिः पूर्वं वनचारी महातपाः
% - व् - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - - - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तरुच्छायोपविष्टस्य तस्योपरि बलाकया ।
विष्ठा कदाचिन् मुक्ताभूत् सो ऽथ क्रुद्धो ददर्श ताम्
% व् - - - व् - - व्। % अ पथ्या
% - - व् व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% -। -। - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
दृष्टम् अत्रैव सा तेन बलाका भस्मसादभूत् ।
तपः प्रभावाहंकारं स च भेजे ततो मुनिः
% - व्। - - व्। -। - व्। % अ पथ्या
% व् - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - - - - -। % च् म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व्। व्। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एकदा नगरे क्वापि स ब्राह्मणगृहं मुनिः ।
एकं प्रविश्य गृहिणीं तत्र भिक्षामयाचत
% - व् -। व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% -। - व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - व्। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रतीक्षस्व मनाग्भर्तुः परिचर्यां समापये ।
इति तं सा च गृहिणी निजगाद पतिव्रता
% व् - - व्। व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। -। -। व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% व् व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततस् तं क्रुद्धया दृष्ट्या वीक्षमाणं विहस्य सा ।
अभाषत मुने नाहं बलाका मृष्यताम् इति
% व् -। -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
श्रुत्वैतत्स मुनिस्तस्थवुपविश्यात्र साद्भुतः ।
एतत्कथम् इव ज्ञातमनयेति विचिन्तयन्
% - - - व्। व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व्। व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः कृत्वाग्निकार्यादेः शुश्रूषां भर्तुरत्र सा ।
साध्वी भिक्षां समादाय तस्यागादन्तिकं मुनेः
% व् -। - - व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व् - - व्। % च् पथ्या
% - - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽथ बद्धाञ्जलिर्भूत्वा मुनिस्तामवदत्सतीम् ।
कथं बलाकावृत्तान्तः परोक्षो ऽपि मम त्वया
% -। व्। - - व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - - - - -। % च् म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व् - -। व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ज्ञात इत्यादितो ब्रूहि भिक्षां गृह्णाम्यहं ततः ।
इत्य् उक्तवन्तं तमृषिं सावोचत्पतिदेवता
% - व्। - - व् -। - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व् - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
न भर्तृभक्तेर् अपरं धर्मं कंचन वेद्म्य् अहम् ।
तेन मे तत्प्रसादेन विज्ञानबलमीदृशम्
% व्। - व् - -। व् व् -। % अ भ-विपुला
% - -। - व् व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। -। - व् - - व्। % च् पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
किं चेह धर्मव्याधाख्यं मांसविक्रयजीविनस्म् ।
गत्वा पश्य ततः श्रेयो निरहंकारमाप्स्यसि
% -। - व्। - - - - -। % अ म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% - व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं सर्वविदा प्रोक्तः स पतिव्रतया मुनिः ।
गृहीताथितिभागस्तां प्रणम्य निरगात्ततः
% - -। - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व्। व् - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् - व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अन्येद्युः स मुनिर्धर्मव्याधमन्विष्य तत्र तम् ।
विपणिस्थम् उपागच्छत्कुर्वाणं मांसविक्रयम्
% - - -। व्। व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व्। व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
धर्मव्याधश् च दृष्ट्वैव स तं मुनिम् अभाषत ।
किं पतिव्रतया ब्रह्मन्निह त्वं प्रेषितस्तया
% - - - -। व्। - - व्। % अ पथ्या
% व्। -। व् व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व् - व् व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा विस्मितो ऽवादीद्धर्मस्व्याधमृषिः स तम् ।
ईदृशं ते कथं ज्ञानं मांसविक्रयिणः सतः
% -। - -। - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - व् व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तवन्तं तमृषिं धर्मव्याधो जगाद सः ।
मातापित्रोरहं भक्तस्तौ ममैकं परायणम्
% -। - व् - -। व् व् -। % अ भ-विपुला
% - - - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% -। व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तयोः स्नपितयोः स्नामि भुञ्जे भोजितयोस्तयोः ।
शये शयितयोस्तेन ज्ञानम् ईदृग्विधं मम
% व् -। व् व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् व् व् - - -। % च् पथ्या
% - व्। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
मांसं चान्यहतस्याहं मृगादेर्वृत्तये परम् ।
स्वधर्मनिरतो भूत्वा विक्रीणे नार्थगर्धतः
% - -। - व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ज्ञानविघ्नमहंकारमहं सा च पतिव्रता ।
नैव कुर्वो मुने तेन निर्बाधज्ञानमावयोः
% - व् - व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। -। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - -। व् -। - व्। % च् पथ्या
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्मात्त्वम् अप्य् अहंकारं मुक्त्वा शुद्ध्यै मुनिव्रतः ।
स्वधर्मं चर येनाशु परं ज्योतिरवाप्स्यसि
% - - व्। -। व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। व् व्। - - व्। % च् पथ्या
% व् -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति तेस्नानुशिष्टश् च धर्मव्याधेन तद्गृहान् ।
गत्वा दृष्ट्वा च तच्चर्यां मुनिस्तुष्टो वनं ययौ
% व् व्। - - व् - -। व्। % अ पथ्या
% - - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व्। - - -। % च् पथ्या
% व् - - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
सिद्धस्तदुपदेशाच् च सो ऽभूत्तावपि जग्मतुः ।
सिद्धिं पतिव्रताधर्मव्याधौ तद्धर्मचर्यया
% - - व् व् व् - -। व्। % अ पथ्या
% -। - - व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एष प्रभावो भक्तानां पत्यौ पितरि मातरि ।
तदेहि संभावय तां मातरं दर्शनोत्सुकाम्
% - -। व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% - -। व् व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - - व् व्। -। % च् भ-विपुला
% - व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं पित्रा महीपालः स चन्द्रस्वामिनोदितः ।
प्रतिपेदे स्वदेशाय गन्तुं मात्रनुरोधतः
% - -। - -। व् - - -। % अ पथ्या
% व्। - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अनन्तस्वामिने सर्वं धर्मपित्रे निवेद्य तत् ।
तेनात्तभारः स ततः प्रायात्पितृसखो निशि
% व् - - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। व्। व् -। % च् भ-विपुला
% - - व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
क्रमात्प्राप्य स्वदेशं च जननीं दर्शनेन ताम् ।
अनन्दयद्देवमतिं मधुः पिकवधूमिव
% व् - - -। व् - -। व्। % अ पथ्या
% व् व् -। - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - - व् व् -। % च् भ-विपुला
% व् -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
कंचित्कालं महीपालस्तस्थौ बान्धवसत्कृतः ।
तत्र मातृयुतः पित्रा वृत्तान्ताख्यायिना सह
% - - - -। व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तावत्तारापुरे तत्र तद्भार्या तु नृपात्मजा ।
निशाक्षये बन्धुमती सान्तः सुप्ता व्यबुध्यत
% - - - - व् -। - व्। % अ पथ्या
% - - -। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। - व् व् -। % च् भ-विपुला
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
बुद्ध्वा च तं पतिं क्वापि गतं विरहविक्लवा ।
न लेभे सा रतिं क्वापि प्रासादोपवनादिषु
% - -। व्। -। व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - -। -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
द्विगुणीकृतहारेण बाष्पेण रुदती परम् ।
आसीत्प्रलापैकमयी वाञ्छन्ती मृत्युना सुखम्
% व् व् - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - - व्। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - - व् व् -। % च् भ-विपुला
% - - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
यामि कार्येण केनापि शीघ्रमेष्यामि चेति मे ।
स्वैर् अमुक्त्वैव स गतस्तन्मा पुत्रि शुचं कृथाः
% - व्। - - व्। - - व्। % अ पथ्या
% - व् - - व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व् - - व्। व्। व् - % च् न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्याशादर्शिभिर् वाक्यैर् अनन्तस्वामिना ततः ।
मन्त्रिणाश्वासिताभ्येत्य कृच्छ्रात्सा धृतिमाददे
% - - - - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - व्। % च् पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः प्रवृत्तिज्ञानार्थं भर्तुर् देशान्तरागतान् ।
पूजयन्ती सदैवासीद् दानैः सा द्विजपुंगवान्
% व् -। व् - - - - -। % अ म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तेन संगमदत्ताख्यं दीनं दानागतं द्विजम् ।
भर्तुः पप्रच्छ सा वार्तामुक्त्वाभिज्ञाननामनी
% - व्। - व् व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व्। -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततस्तां स द्विजो ऽवादीदृष्टो नैवंविधो मया ।
कश् चित्तथापि देव्यत्र कार्या नैवाधृतिस्त्वया
% व् - -। -। व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व् - व्। - - व्। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
चिरादवाप्यते ऽभीष्टसंयोगः शुभकर्मभिः ।
तथा च यन्मया दृष्टमाश्चर्यं वच्मि तच्छृणु
% व् - व् - व् -। - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व्। - व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तीर्थान्यटन्नहं प्रापं हिमाद्रौ मानसं सरः ।
तत्रादर्शमिवापश्यमन्तर्मणिमयं गृहम्
% - - व् - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो ऽकस्माच् च निर्गत्य खड्गपाणिः पुमान् गृहात् ।
अध्यारोहत् सरस्तीरं दिव्यनारीगणान्वितः
% व् -। - -। व्। - - व्। % अ पथ्या
% - व् - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रोद्याने सह स्त्रीभिः सो ऽक्रीडत् पानलीलया ।
दूरात् सकौतुकश् चाहं पश्यन् नासमलक्षितः
% - - - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% -। - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तावत्कुतो ऽपि तत्रागात्सुभगः पुरुषो ऽपरः ।
मिलिताय च तत्तस्मै यथादृष्टं मयोदितम्
% - - व् -। व्। - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व्। व्। - - -। % च् पथ्या
% व् - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
दर्शितश् च स सस्त्रीकः पुमान्दूरात्कुतूहलात् ।
तद्दृष्ट्वैव स्ववृत्तान्तम् एवमाख्यातवान्मम
% - व् -। व्। व्। - - -। % अ पथ्या
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् - - व्। % च् पथ्या
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
पुरे त्रिभुवनाख्ये ऽहं राजा त्रिभुवनाभिधः ।
तत्र मे सुचिरं सेवामेकः पाशुपतो व्यधात्
% व् -। व् व् व् - -। -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। -। व् व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
... ।
...
स पृष्टः कारणं स्वैर् अं बिलखड्गप्रसाधने ।
सहायं प्रार्थयत मां प्रतिपन्नं मया च तत्
% व्। - -। - व् -। -। -। % अ पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् व् व्। -। % च् न-विपुला
% व् व् - -। व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
ततो मया सहारण्यं गत्वा होमादिना निशि ।
प्रकटीकृत्य विवरं स मां पाशुपतो ऽभ्यधात्
% व् -। व् -। व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% व्। -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
वीर प्रविश पूर्वं त्वं खड्गं प्राप्य च मामपि ।
प्रवेशयेस्त्वं निर्गत्य समयं चात्र मे कुरु
% - -। व् व् व्। - -। -। % अ पथ्या
% - -। - व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। - - व्। % च् म-विपुला
% व् व् -। - व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तस्तेन तस्याहं कृत्वा समयमाशु तत् ।
प्रविश्य विवरं प्रापमेकं रत्नमयं गृहम्
% -। - - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। व् व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो निर्गत्य मां चैका प्रधानासुरकन्यका ।
अन्तः प्रावेशयत्प्रेम्णा प्रादात् खड्गं च सात्र मे
% व् -। - - व्। -। - -। % अ पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
सर्वसिद्धिप्रदिमिमं खड्गं खगतिदायिनम् ।
रक्षेरित्य् उक्तवत्याहं तया तत्रावसं सह
% - व् - - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
स्मृत्वाथ खड्गहस्तो ऽहं निर्गत्य विवरेण तम् ।
प्रावेशयं पाशुपतं तस्मिन्नसुरमन्दिरे
% - - व्। - व् - -। -। % अ पथ्या
% - - व्। व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। - व् व् -। % च् भ-विपुला
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्राहमाद्यया साकं तया सपरिवारया ।
सो ऽपि द्वितीयया साकमासीदसुरकन्यया
% - - व् - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। -। व् - व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एकदा पानमात्तस्य स मे पाशुपतश्छलात् ।
हृत्वा पार्श्वस्थितं खड्गमकरोन्निजहस्तगम्
% - व् -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% व्। -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्मिन् हस्तस्थिते लब्धमहासिद्धिः स पाणितः ।
माम् आदायैव निष्काल्य विवरात् प्राक्षिपद्बहिः
% - -। - - व् -। - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - - - व्। - - व्। % च् पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो द्वादशवर्षाणि मस्या बिलमुखेषु सः ।
गवेषितः कदाचित्तं निर्गतं प्राप्नुयामिति
% व् -। - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। व् - - -। % च् पथ्या
% - व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽयमद्येह मे दृष्टिपथे निपतितः शठः ।
मदीययैतया साकं क्रीडन्नसुरकन्यया
% -। व् - - व्। -। - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् -। - -। % च् पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति यावत्त्रिभुवनः स राजा देवि वक्ति माम् ।
तावत् पानमदान्निद्रामगात्पाशुपतो ऽत्र सः
% व् व्। - - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% व्। - -। - व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - व् व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
सुप्तस्य तस्य गत्वैव पार्श्वात्खड्गं तमग्रहीत् ।
स राजा तेन भूयश् च प्रभावं दिव्यमाप्तवान्
% - - व्। - व्। - - व्। % अ पथ्या
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - -। - व्। - -। -। % च् पथ्या
% व् - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः पाशुपतं पादप्रहारेण प्रबोध्य तम् ।
निरभर्त्सयदापन्नं स वीरो नावधीत्पुनः
% व् -। - व् व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - - -। % च् पथ्या
% व्। - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्राविशच्चासुरपुरं सपरिच्छदया तया ।
प्राप्तया स स्वया साकं सिद्ध्यैवासुरकन्यया
% - व् - - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% व् व् - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स च पाशुपतः सिद्दिभ्रष्टः कष्टमगात्परम् ।
कृतघ्नाश्चिरसिद्धार्था अपि भ्रश्यन्ति हि ध्रुवम्
% व्। व्। - व् व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - - व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एतत्साक्षाद्विलोक्याहमिह प्राप्तः परिभ्रमन् ।
तद्देवि प्रियसंयोगस्तव भावी चिरादपि
% - - - - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व् व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व्। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
यथा त्रिभुवनस्याभूच्छुभकृन्नहि सीदति ।
इति तस्माद्द्विजाच् छ्रुत्वा तोषं बन्धुमती ययौ
% व् -। व् व् व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
चकार च कृतार्थं तं विप्रं दत्त्वा धनं बहु ।
अन्येद्युश् च द्विजो ऽपूर्वस्तत्रागाद्दूरदेशजः
% व् - व्। व्। व् - -। -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। -। व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तं च बन्धुमती सोत्का प्रोक्ताभिज्ञाननामका ।
भर्तुर्वार्तामपृच्छत्सा सो ऽथ तां ब्राह्मणो ऽभ्यधात्
% -। व्। - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - -। % च् पथ्या
% -। व्। -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
न स देवि मया दृष्टस्त्वद्भर्ता क्वापि किं त्वहम् ।
अन्वर्थः सुमनोनामा तवाद्य गृहमागतः
% व्। व्। - व्। व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् - व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तदासु सौमनस्यं ते भावीत्याख्याति मे मनः ।
भवत्येव च संयोगश्चिरविश्लेषिणामपि
% व् - व्। - व् - -। -। % अ पथ्या
% - - - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व्। व्। - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तथा च कथयाम्येतामत्र देवि कथां शृणु ।
निषधाधिपती राजा नलो नामाभवत्पुरा
% व् -। व्। व् व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व्। - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
यस्य रूपेण विजितः कामो मन्ये ऽवमानतः ।
कोपितत्रिपुरारातिनेत्राग्नावजुहोत्तनुम्
% - व्। - - व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तेनाभार्येण सदृशी भार्याश्रावि विचिन्वता ।
दमयन्तीति भीमस्य विदर्भाधिपतेः सुता
% - - - - व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% - - - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व्। - - व्। % च् पथ्या
% व् - - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
भीमेनापि विचित्य क्ष्मां ददृशे तेन राजसु ।
न नलादपरो राजा तुल्यः स्वदुहितुः पतिः
% - - - व्। व् - -। -। % अ पथ्या
% व् व् -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। व् - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अत्रान्तरे स्वनगरे दमयन्ती सरोवरम् ।
भीमात्मजा जलक्रीडाहेतोरवततार सा
% - - व् -। व् व् व् -। % अ न-विपुला
% व् व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व् व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तत्रैकं राजहंसं सा दृष्ट्वा दष्टोत्पलाम्बुजम् ।
बबन्ध क्रीडया बाला युक्तिक्षिप्तोत्तरीयका
% - - -। - व् - -। -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स बद्धो दिव्यहंसस्ताम् उवाच व्यक्तया गिरा ।
राजपुत्र्युपकारं ते करिष्यामि विमुञ्च माम्
% व्। - -। - व् - - -। % अ पथ्या
% व् - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् - -। -। % च् पथ्या
% व् - - व्। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
नैषधो ऽस्ति नलो नाम राजा हृदि वहन्ति यम् ।
सद्गुणैर् गुम्फितं हारम् इव दिव्याङ्गना अपि
% - व् -। व्। व् -। - व्। % अ पथ्या
% - -। व् व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् व्। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्य त्वं सदृशी भार्या भर्ता स सदृशस्तव ।
तद् अत्र तुल्यसंयोगे कामदूतो भवामि वाम्
% - -। -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। व्। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - व्। - व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा दिव्यहंसं सा मत्वा सत्याभिभाषिणम् ।
मुमोच दमयन्ती तम् एवमस्त्विति वादिनी
% -। - -। - व् - -। -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% - व् - व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
न मया वरणीयो ऽन्यो नलादिति जगाद च ।
श्रुतिमार्गप्रविष्टेन तेनापहृतमानसा
% व्। व् -। व् व् - -। -। % अ पथ्या
% व् - व् व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् - - व्। % च् पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स च हंसस्ततो गत्वा निषेधष्वाशु शिश्रिये ।
जलक्रीडाप्रवृत्तेन नलेनाध्यासितं सरः
% व्। व्। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
नलः स राजा दृष्ट्वा तं राजहंसं मनोरमम् ।
बबन्ध स्वोत्तरीयेण लीलाक्षिप्तेन कौतुकात्
% व् -। व्। - -। - -। -। % अ म-विपुला
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् - - व्। % च् पथ्या
% - - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽथ हंसो ऽब्रवीन्मुञ्च नृपते मामहं यतः ।
इह त्वदुपकारार्थमागतः शृणु वच्मि ते
% -। व्। - -। व् - - व्। % अ पथ्या
% व् व् -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। व् व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
विदर्भेष्व् अस्ति भीमस्य राज्ञः क्षितितिलोत्तमा ।
दमयन्तीति दुहिता स्पृहणीया सुरैर् अपि
% व् - -। - व्। - - व्। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% व् व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
त्वम् एव च मदाख्यातगुणो बद्धानुरागया ।
तया भर्ता वृतस्तच् च तवाहं वक्तुमागतः
% व्। - व्। व्। व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - -। व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति हंसोत्तमस्यास्य वचोभिः सत्फलोज्ज्वलैः ।
विशिखैश् च स पुष्पेषोर्नलः सममविध्यत
% व् व्। - - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। व्। व्। - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अब्रवीत्स च हंसं तं धन्यो ऽहं विहगोत्तम ।
यो मनोरथसंपत्त्या मूर्तयेव वृतस्तया
% - व् - व्। व्। - -। -। % अ पथ्या
% - -। -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व् - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्त्वा तेन मुक्तः स हंसो गत्वा शशंस तत् ।
दमयन्त्यै यथावस्तु यथाकामं जगाम च
% -। - -। - व्। - -। व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
दमयन्ती च सोत्कण्ठा युक्त्या मातृमुखेन सा ।
पितुः स्वात्प्रार्थयाम् आस नलप्राप्त्यै स्वयंवरम्
% व् व् - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - - व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अनुमन्य स तस्याश् च स्वयंवरकृते पिता ।
भीमः पृथिव्यां सर्वेषां राज्ञां दूतान्विसृष्टवान्
% व् व् - व्। व्। - -। -। % अ पथ्या
% व् - व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्राप्तदूताश् च निखिला विदर्भान् प्रति भूमिपाः ।
व्रजन्ति स्म नलो ऽप्य् उत्को रथारूढश् चचाल सः
% - व् - -। व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% व् - -। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। व्। व् -॥- -। % च् पथ्या
% व् - - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
ततश् च दमयन्त्यास्तौ नलप्रेमस्वयंवरौ ।
इन्द्रादयो लोकपालाः शुश्रुवुर्नारदान्मुनेः
% व् -। व्। व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। - व् - -। % च् र-विपुला
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तेषां च बलभिद्वायुयमाग्निवरुणास् ततः ।
संमन्त्र्य दमयन्त्य् उक्त्वा नलस्यैवान्तिकं ययुः
% - -। व्। व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ऊचुश् च प्राप्य तं प्रह्वं विदर्भान् प्रस्थितं पथि ।
गत्वास्मद्वचनाद् ब्रूहि दमयन्तीम् इदं नृप
% - -। -। - व्। -। - -। % अ पथ्या
% व् - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
पञ्चानां वरयैकं नः किं मर्त्येन नलेन ते ।
मर्त्या मरणधर्माणस्त्रिदशास्त्वमरा इति
% - - -। व् व् - -। -। % अ पथ्या
% -। - - व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अस्मद्वराच् च तत्पार्श्वमदृष्टो ऽन्यैः प्रवेक्ष्यसि ।
तथेत्येतां च देवाज्ञां प्रतिपेदे नलो ऽथ सः
% - - व् -। व्। - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - -। व्। - - -। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
गत्वा चान्तःपुरं तस्याः प्रविश्यादृष्ट एव च ।
दमयन्त्याः शशंसैव देवादेशं तथैव तम्
% - -। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - - - व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् - - व्। % च् पथ्या
% - - - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
सा तं श्रुत्वाब्रवीत्साध्वी देवास्ते सन्तु तादृशाः ।
तथापि मे नलो भर्ता न कार्यं त्रिदशैर् मम
% -। -। - - व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। -। व् -। - -। % च् पथ्या
% व्। - -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इति सम्यग्वचस्तस्याः श्रुत्वात्मानं प्रकाश्य च ।
नलो गत्वा तथैवैतदिन्द्रादिभ्यः शशंस सः
% व् व्। - - व् - - -। % अ पथ्या
% - - - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - -। व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
वश्या वयमिदानीं ते स्मृतमात्रोपगामिनः ।
तथ्यवादिन्निति च ते तुष्टास्तस्मै दुदुर्वरान्
% - -। व् व् व् - -। -। % अ पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् व्। व्। -। % च् न-विपुला
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो हृष्टे नले याते विदर्भान्वञ्चनेप्सुभिः ।
दमयन्त्याः सुरेशाद्यैर् नलरूपमकारि तैः
% व् -। - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् - व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
गत्वा च भीमस्य सभां मर्त्यधर्मानुपाश्रिताः ।
स्वयंवरे प्रस्तुते ते नलान्तिक उपाविशन्
% - -। व्। - - व्। व् -। % अ भ-विपुला
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। - व् -। -। % च् र-विपुला
% व् - व् व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथैत्य दमयन्ती सा भ्रात्रा स्वेनैकशो नृपान् ।
आवेद्यमानान् उज्झन्ती क्रमात्पाप नलान्तिकम्
% व् - व्। व् व् - -। -। % अ पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% व् - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
दृष्ट्वा छायानिमेषादिगुणांस् तत्र च षण्नलान् ।
सा भ्रातरि समुद्भ्रान्ते व्याकुला समचिन्तयत्
% - -। - - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व् व्। व् - - -। % च् पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
नूनं मे लोकपालैस्तैर् मायेयं पञ्चभिः कृता ।
षष्ठं मन्ये नलं त्वत्र न चान्यत्रास्ति मे गतिः
% - -। -। - व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व् -। - व्। % च् पथ्या
% व्। - - - व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्यालोच्यैव साध्वी सा नलैकासक्तमानसा ।
आदित्याभिमुखी भूत्वा दमयन्त्येवम् अब्रवीत्
% - - - - व्। - -। -। % अ पथ्या
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
भो लोकपालाः स्वप्ने ऽपि नलादन्यत्र चेन्न मे ।
मनस्तत्तेन सत्येन स्वं दर्शयत मे वपुः
% -। - व् - -। - -। व्। % अ म-विपुला
% व् - - - व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व्। - - -। % च् पथ्या
% -। - व् व् व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
वरात्पूर्ववृताच्चान्ये कन्यायाः परपूरुषाः ।
परदाराश् च सा तेषां तत्कथं मोह एष वः
% व् - - व् व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व्। -। - -। % च् पथ्या
% - व् -। - व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
श्रुत्वैतत्पञ्च शक्राद्याः स्वेन रूपेण ते ऽभवन् ।
षष्ठः सत्यनलश्चाभूत्स्वरूपस्थः स भूपतिः
% - - - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - व्। - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्मिन्सा दमयन्ती तां फुल्लेन्दीवरसुन्दरीम् ।
दृशं वरणमालां च हृष्टा राज्ञि नले न्यधात्
% - - -। व् व् - -। -। % अ पथ्या
% - - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% - -। - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
पपात पुष्पवृष्टिश् च नभोमध्यात्ततो नृपः ।
विवाहमङ्गलं भीमश्चक्रे तस्य नलस्य च
% व् - व्। - व् - -। व्। % अ पथ्या
% व् - - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व्। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
विहितोचितपूजाश् च तेन वैदर्भभूभृता ।
नृपा यथागतं जग्मुर्देवाः शक्रादयश् च ते
% व् व् - व् व् - -। व्। % अ पथ्या
% - व्। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
शक्रादयस्तु ददृशुर्द्वौ कलिद्वापरौ पथि ।
बुद्ध्वा च दमयन्त्यर्थमागतौ तौ च ते ऽब्रुवन्
% - - व् - व्। व् व् - % अ न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% -। व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। -। व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
न गन्तव्यं विदर्भेषु तत एवागता वयम् ।
वृत्तः स्वयंवरो राजा दमयन्त्या नलो वृतः
% व्। - - -। व् - - व्। % अ पथ्या
% व् व्। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वैवोचतुः पापौ तौ कलिद्वापरौ रुषा ।
देवान् भवादृशांस् त्यक्त्वा यत् स मर्त्यो वृतस् तया
% -। - - - व् -। - -। % अ पथ्या
% -। व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् -। - -। % च् पथ्या
% -। व्। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तदवश्यं करिष्यावो वियोगमुभयोस्तयोः ।
एवं कृतप्रतिज्ञौ तौ निवर्त्य ययतुस् ततः
% व् व् - -। व् - - -। % अ पथ्या
% व् - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् - -। -। % च् पथ्या
% व् - व्। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
नलश् च सप्त दिवसान्स्थित्वा श्वशुरवेश्मनि ।
दमयन्त्या समं वध्वा कृतार्थो निषधानगात्
% व् -। व्। - व्। व् व् - % अ न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रासीत्प्रेम दंपत्योर्गौरीशर्वाधिकं तयोः ।
शर्वस्य गौरी देहार्धं तस्य त्वात्मैव साभवत्
% - - - - व्। - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - -। - - -। % च् म-विपुला
% - -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
कालेन चेन्रसेनाख्यं दमयन्ती नलात्सुतम् ।
प्रसूते स्म तदन्वेकामिन्द्रसेनां च कन्यकाम्
% - - व्। - व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। व्। व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तावच् च स कलिश् छिद्रं तस्यानुच्छास्त्रवर्तिनः ।
नलस्यासीच् चिरं चिन्वन् प्रतिज्ञातार्थनिश्चितः
% - -। व्। व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथैकदानुपास्यैव संध्यामक्षालिताङ्घ्रिकः ।
स सुष्वाप नलः पानमदेन मुषितस्मृतिः
% व् - व् - व् - - व्। % अ पथ्या
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - - व्। व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
छिद्रमेतदवाप्यैव दत्तदृष्टिर्दिवानिशम् ।
कलिस् तस्य शरीरान्तर्नलस्य प्रविवेश सः
% - व् - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व्। व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तेन देहप्रविष्टेन कलिना स नलो नृपः ।
विहाय धर्म्यमाचारमाचचार यथारुचि
% - व्। - - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् व् -। व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अक्षैर् अदीव्यद् दासीभिर् अरंस्तासत्यम् अब्रवीत् ।
असेवत दिवा स्वप्नं स जजागर रात्रिषु
% - -। व् - -। - - व्। % अ म-विपुला
% व् - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% व्। व् - व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
चकाराकारणं कोपमन्यायेनार्थमाददे ।
अवमानं सतां चक्रे संमानमसतां च सः
% व् - - - व् -। - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - - व् व् व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
तद्भ्रातरं पुष्कराख्यं तथैवोत्क्रान्तसत्पथम् ।
छिद्रं प्राप्य शरीरान्तःप्रविष्टो द्वापरो व्यधात्
% - - व् -। - व् - -। % अ र-विपुला
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व्। व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
कदाचित् पुष्कराख्यस् य गृहे तस्यानुजस्य सः ।
नलो ददर्श दान्ताख्यं सुन्दरं धवलं वृषम्
% व् - -। - व् - -। व्। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व्। - - -। % च् पथ्या
% - व् -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
लोभान्मृगयमानाय तं तस्मै ज्यायसे न सः ।
द्वापरग्रस्ततद्भक्तिः पुष्कराख्यो वृषं ददौ
% - - व् व् व् - - व्। % अ पथ्या
% -। - -। - व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
जगाद तं च यद्यस्ति वाञ्छास्मिन्वृषभे तव ।
तद्द्यूतेन विजित्यैनं मत्तः स्वीकुरु मा चिरम्
% व् - व्। -। व्। - - व्। % अ पथ्या
% - - - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व्। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - व् व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा स नलो मोहात्प्रतिपेदे तथेति तत् ।
ततः प्रववृते द्यूतं तयोर् भात्रोः परस्परम्
% -। - -। व्। व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
पुष्कराख्यस् य स वृषो नलस्येभादयः पणः ।
जिगाय पुष्कराख्यश् च नलो मुहुरजीयत
% - व् - -। व्। व्। व् -। % अ न-विपुला
% व् - - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
दिनैर् द्वित्रैर् बले कोषे हारिते ऽपि दुरोदरात् ।
न नलो वार्यमाणो ऽपि चचाल कलिविप्लुतः
% व् -। - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् -। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। व् -। - व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् - व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तेन मत्वा गतं राज्यं दमयन्ती निजौ शिशू ।
रथोत्तमं समारोप्य प्राहिणोत्स्वपितुर् गृहम्
% - व्। - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तावन्नलेन राज्यं स्वं समग्रम् अपिहारितम् ।
ततः स पुष्कराख्येन जगदे जितकाशिना
% - - व् - व्। - -। -। % अ पथ्या
% व् - व्। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व्। - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
त्वयान्यद्धारितं सर्वं तत्तस्योक्ष्णः पणस्य मे ।
दमयन्तीमिदानीं त्वं द्यूते प्रतिपणं कुरु
% व् - - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् - -। -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तिवात्यया तस्य नलो ऽनल इव ज्वलन् ।
न चाकाले ऽब्रवीत्किंचिन्न च चक्रे पणक्रियाम्
% -। - व् - व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् -। व् व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - - -। व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व्। व्। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः स पुष्कराख्यस् तमवादीन्न करोषि चेत् ।
भार्यां पणं तदस्मान्मे देशान्निर्याहि तत्सखः
% व् -। व्। - व् - -। व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् -। व् - - -। % च् पथ्या
% - - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वैव नलो देशाद्दमयन्त्या समं ततः ।
निरगाद्राजपुरुषैर् आ सीमान्तं प्रवासितः
% -। - - व्। व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
हा नलस्यापि यत्रेदृगवस्था कलिना कृता ।
तत्रोच्यतां किमन्येषां क्रिमीणाम् इव देहिनाम्
% -। व् - - व्। - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् - - -। % च् पथ्या
% व् - -। व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
धिग्धिङ्निर्धर्म निःस्नेहं राजर्षीणामपीदृशाम् ।
विपदामास्पदं द्यूतं कलिद्वापरजीवितम्
% - - - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथ भ्रातृहृतैश्वर्यो विदेशं स नलो ब्रजन् ।
दमयन्त्या सह प्राप क्षुधाक्लान्तो वनान्तरम्
% व् -। - व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् - -। व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र साकं तया दर्भभिन्नपेशलपादया ।
स विश्रान्तः सरस्तीरे हंसौ द्वावैक्षतागतौ
% - व्। - -। व् -। - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
आहारार्थं च स तयोर् ग्रहणायोत्तरीयकम् ।
चिक्षेप तच् च हृत्वैव हंसौ तौ तस्य जग्मतुः
% - - - -। व्। व्। व् -। % अ न-विपुला
% व् व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। -। व्। - - व्। % च् पथ्या
% - -। -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
हंसरूपेण तावेतावक्षौ वासो ऽप्य् उपेत्य ते ।
हृत्वा गताविति नलः स वाचं चाशृणोद्दिवः
% - व् - - व्। - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - -॥व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् व्। व् -। % च् न-विपुला
% व्। - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
उपविश्यैकवस्त्रो ऽथ स युक्त्या विमना नृपः ।
पन्थानं दर्शयाम् आस दमयन्त्याः पितुर् गृहे
% व् व् - - व् - -। व्। % अ पथ्या
% व्। - -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अयं मार्गो विदर्भेषु प्रिये पितृगृहे इव ।
अयमङ्गेषु मार्गो ऽयमपरः कोशलेषु च
% व् -। - -। व् - - -। % अ पथ्या
% व् -। व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व्। - -। व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् -। - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा दमयन्ती सा शङ्कितेवाभवत्तदा ।
त्यक्ष्यन्निवार्य पुत्रो मे मार्गं किं वक्त्य् असाव् इति
% -। - -। व् व् - -। -। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व्। - -। -। % च् पथ्या
% - -। -। -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततस् तौ फलमूलान्नौ वने तत्र निशागमे ।
श्रान्तौ संविशतः स्मोभौ दंपती कुशसंस्तरे
% व् -। -। व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् -। - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
दमयन्ती शनैर् निद्रामध्वखिन्ना जगाम सा ।
नलो गन्तुमनास्त्वासीदनिद्रः कलिमोहितः
% व् व् - -। व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व् व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
उत्थाय चैकवस्त्रां तां दमयन्तीं विमुच्य सः ।
छिन्नं तदुत्तरीयार्धं प्रावृत्य च ततो ययौ
% - - व्। - व् - -। -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् - - -। % च् पथ्या
% - - व्। व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
दमयन्ती च रात्र्यन्ते प्रबुद्धा तं पतिं वने ।
अपश्यन्ती गतं त्यक्त्वा विललाप विचिन्त्य सा
% व् व् - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% व् - -। -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् - व्। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
हार्यपुत्र महासत्त्व रिपावपि कृपापर ।
हा मद्वत्सल केनासि मयि निष्करुणीकृतः
% - व् - व्। व् - - व्। % अ पथ्या
% व् - व् व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - - व् व्। - - व्। % च् पथ्या
% व् व्। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एकाकी च कथं पद्भ्यामटवीषु प्रयास्यसि ।
कस् ते श्रमापनोदाय परिचर्यां करिष्यति
% - - -। व्। व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। -। व् - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
मौलिमालापरागेण रञ्जितौ यौ महीभुजाम् ।
तौ ते पति कथं पादौ धूलिः कलुषयिष्यति
% - व् - - व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। -। व् व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
हरिचन्दनचूर्णेनाप्यालिप्तं सहते न यत् ।
अङ्गं सहिष्यते तत्ते मध्याह्नार्कातपं कथम्
% व् व् - व् व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। व् व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
किं मे बालेन पुत्रेण किं दुहित्रा किमात्मना ।
तवैकस्य शिवं देवाः कुर्वतां यद्यहं सती
% -। -। - - व्। - - व्। % अ पथ्या
% -। व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्येककानुशोचन्ती दमयन्ती नलं तदा ।
तत्पूर्वदर्शितेनैव प्रतस्थे सा ततः पथा
% - - व् - व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - - -। % च् पथ्या
% व् - -। -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
कथंचिच्चातिचक्राम नदीशैलवनाटवीः ।
नातिचक्राम भक्तिं तु सा भर्तरि कथंचन
% व् - - - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व्। - -। व्। % च् पथ्या
% -। - व् व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सतीतेजश् च मार्गे तामरक्षद्येन लुब्धकः ।
भस्मीकृतो ऽहेस्त्रातायां तस्यां गतमनाः क्षणात्
% व् - - -। व्। - -। - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। - - - -। % च् म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% - -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततौ दैवाद् वणिक्सार्थेनान्तरा मिलितेन सा ।
सह गत्वा पुरं प्राप सुबाह्वाख्यस्य भूपतेः
% व् -। - -। व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - -। व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र सा राजसुतया दुराद्दृष्ट्वैव हर्म्यतः ।
सौन्दर्यप्रीतयानाय्य स्वमात्रे प्राभृतीकृता
% - व्। -। - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% व् - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - -। % च् पथ्या
% व् - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्याः पार्श्वे महादेव्याः सा तस्थौ च तदादृता ।
त्यक्त्वा गतो मां भर्तेति पृष्टा चैतावदब्रवीत्
% - -। - -। व् - - -। % अ पथ्या
% -। - -। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् -। -। - - व्। % च् म-विपुला
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तावच् च तत्पिता भीमो नलोदन्तमवेत्य तम् ।
तयोर् अन्वेषणायाप्तान्नरान्दिक्षु विसृष्टवान्
% - -। व्। - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - - व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - - व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तन्मध्याच् च सुषेणाख्य एकस्तत्सचिवो भ्रमन् ।
सुबाहो राजधानीं तां प्राप ब्राह्मणरूपभृत्
% - - -। व्। व् - - व्। % अ पथ्या
% - - - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् - -। -। % च् पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स तत्र दमयन्तीं तामागन्तूंश्चिन्वतीं सदा ।
अद्राक्षीत्साप्य् अपश्यत्तं दुःखिता पितृमन्त्रिणम्
% व्। - व्। व् व् - -। - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अन्योन्यं प्रत्यभिज्ञाय समेत्य रुदतः स्म तौ ।
तथा यथात्र राज्ञी सा सुबाहोस्तदबुध्यत
% - - -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् - व्। व् व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व्। - -। -। % च् पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
यावच् चानाय्य सा देवी तौ यथावस्तु पृच्छति ।
बुबुधे दमयन्तीम् तां तावत् स्वभगिनीसुताम्
% - -। - - व्। -। - -। % अ पथ्या
% -। व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। व् व् - -। -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः सा भर्तुरावेद्य तां संमान्य पितुर् गृहम् ।
रथे ऽधिरोप्य व्यसृजत् ससुषेणां ससैनिकाम्
% व् -। -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% -। - - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र सा दमयन्त्यासीत्प्राप्तापत्यद्वया ततः ।
पित्रापि दृश्यमाना सा भर्तुर्वार्तां विचिन्वती
% - व्। -। व् व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - व् - -। -। % च् पथ्या
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्पिता व्यसृजच्चारानन्वेष्टुं तं च तत्पतिम् ।
सुदूस्यन्दनविद्याभ्यां दिव्याभ्याम् उपलक्षितम्
% - व् -। व् व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
बालां वने प्रसुप्तां नृशंस संत्यज्य कुमुदिनीकान्ताम् ।
प्राप्यैवाम्बरखण्डं चन्द्रादृश्यः क्व यातो ऽसि
% - -। व् -। व् - -। व् - व्। - - व्। व् व् व् - - - %
% - - - व् व् - -। - - - -। व्। - -। - % मुखचपला (30+27 मोरए)
एवं भवद्भिर् वक्तव्यं स्थितः शङ्क्येत यत्र सः ।
इत्यादिदेश चारांस्तान्स च भीमो महीपतिः
% - -। व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% व् -। - - व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व्। - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व्। व्। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अत्रान्तरे स राजा च नलस्तस्मिन्वने निशि ।
प्रावृतार्धपटो दूरं गत्वा दावाग्निमैक्षत
% - - व् -। व्। - -। व्। % अ पथ्या
% व् - - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
भो महासत्त्व यावन्न दह्ये ऽहमबलो ऽमुना ।
अपसारय मां तावद्दावाग्नेर्निकटादितः
% -। व् - - व्। - - व्। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व्। -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्यत्र तद्वचः श्रुत्वा दत्तदृष्टिर्ददर्श सः ।
आबद्धमण्डलं नागं नलो दावानलान्तिके
% - - व्। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
फणारत्नप्रभाजालजटिलं वनवह्निना ।
गृहीतम् इव तेनोग्रहेतिहस्तेन मूर्धनि
% व् - - - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। व् व्। - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
उपेत्य कृपयांसे तं कृत्वा नीत्वा च दूरतः ।
त्यक्तुमिच्छति यावत् स तावन्नागो ऽब्रवीत्स तम्
% व् - व्। व् व् - -। -। % अ पथ्या
% - -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व्। - -। व्। % च् पथ्या
% - - - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
गणयित्वा दशान्यानि पदानि नय मामितः ।
ततः स प्रययावेवं पदानि गणयन्नलः
% व् व् - -। व् - - व्। % अ पथ्या
% व् - व्। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। -। व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् - व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एकं द्वे त्रीणि चत्वारि पञ्च षट् सप्त शृण्वहे ।
अष्टौ नव दशेत्य् उक्तवन्तमुक्तिच्छलेन तम्
% - -। -। - व्। - - व्। % अ पथ्या
% - व्। -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व्। व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
नलं स्कन्धस्थितो नागो ललाटान्ते ददंश सः ।
तेन हस्वभुजः कृष्णो विरूपः सो ऽभवन्नृपः
% व् -। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो ऽवतार्य स्कन्धात्तं स राजा पृष्टवान् अहिम् ।
को भवान् का कृता चेयं त्वया मे प्रत्युपक्रिया
% व् -। व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% व्। - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व् -। -। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् -। -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एतन् नलवचः श्रुत्वा स नागः प्रत्युवाच तम् ।
राजन् कार्कोटनामानं नागराजम् अवेहि माम्
% - -। व् व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व्। - -। - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - व्। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
दंशो गुणाय च मया दत्तस् ते तच् च वेत्स्यसि ।
गूढवासे च वैरूप्यं महतां कार्यसिद्धये
% - -। व् - व्। व्। व् -। % अ न-विपुला
% - -। -। -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व्। - - -। % च् पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
गृहाण चाग्निशौचाख्यमिदं वस्त्रयुगं मम ।
अनेन प्रावृतेनैव स्वं रूपं प्रतिपत्स्यसे
% व् - व्। - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् - - -। % च् पथ्या
% -। - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्त्वा दत्ततद्वस्त्रयुगे कार्कोटके गते ।
नलस्तस्माद्वनाद्गत्वा क्रमेण प्राप कोशलान्
% -। - -। - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् - - -। % च् पथ्या
% व् - -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
कोशलाधिपतेस् तत्र ऋतुपर्णस्य भूपतेः ।
स ह्रस्वबाहुनामा सन्सूदत्वं शिश्रिये गृहे
% - व् - व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व् - व् - -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
भोजनानि च यत् तस्य चक्रे दिव्यरसानि सः ।
तेन प्रसिद्धिं प्रापात्र रथविज्ञानतस् तथा
% - व् - व्। व्। -। - व्। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - -। - - व्। % च् म-विपुला
% व् व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रस्थे ह्रस्वबाह्वाख्ये नले तस्मिन् कदाचन ।
विदर्भराजचारेषु तेष्व् एको ऽत्र किलाययौ
% - - -। - व् - - -। % अ पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् - - व्। % च् पथ्या
% -। - -। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ह्रस्वबाहुरितीहास्ति स्वविद्यारथविद्ययोः ।
नलतुल्यो नवः सूद इति चारो ऽत्र सो ऽशृणोत्
% - व् - व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् व्। - -। व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
नलं संभाव्य तं बुद्ध्या चास्थाने नृपतेः स्थितम् ।
युक्त्या स तत्र गत्वैतां पपाठार्यां प्रभूदिताम्
% व् -। - - व्। -। - -। % अ पथ्या
% - - -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। - व्। - - -। % च् पथ्या
% व् - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
बालां वने प्रसुप्तां नृशंस संत्यज्य कुमुदिनीकान्ताम् ।
प्राप्यैवाम्बरखण्डं चन्द्रादृश्यः क्व यातो ऽसि
% - -। व् -। व् - -। व् - व्। - - व्। व् व् व् - - - %
% - - - व् व् - -। - - - -। व्। - -। - % मुखचपला (30+27 मोरए)
तच् छ्रुत्वोन्मत्तवाख्याभं तत्रस्था अवजज्ञिरे ।
सूदच्छद्मस्थितस्त्वत्र स नलः प्रत्युवाच तम्
% -। - - - व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - व्। % च् पथ्या
% व्। व् -। - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
क्षीणो ऽम्बरैकदेशं चन्द्रः प्राप्यान्यमण्डलं प्रविशन् ।
कुमुदिन्या यददृश्यो जातस्तत्का नृशंसता तस्य
% - -। व् - व् - -। - -। - - व् - व् -। व् व् - %
% व् व् - -। व् व् - -। - - - -। व् - व् -। - - % गीति (30+30 मोरए)
एतत्तदुत्तरं श्रुत्वा सत्यं संभाव्य तं नलम् ।
विपदुद्भूतवैर् ऊप्यं चारः सो ऽथ ययौ ततः
% - - व् - व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। -। व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
विदर्भान् प्राप्य भीमाय राज्ञे भार्यायुताय सः ।
दमयन्त्यै च तत्सर्वं दृष्टश्रुतम् अवर्णयत्
% व् - -। - व्। - - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व्। - - -। % च् पथ्या
% - - व् व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो ऽत्र दमयन्ती सा पितरं स्वैर् अम् अब्रवीत् ।
निःसंदेहं स एवार्यपुत्रः सूदमिषं श्रितः
% व् -। व्। व् व् - -। -। % अ पथ्या
% व् व् -। -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व्। - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्तदानयने युक्तिर्मन्मता क्रियतामिह ।
ऋतुपर्णस्य नृपतेस् तस्य दूतो विसृज्यताम्
% - व् - व् व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - व्। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्राप्तमात्रश् च तं भूपमेवं तत्र ब्रवीतु सः ।
गतः क्वापि नलो राजा प्रवृत्तिर्नास्य बुध्यते
% - व् - -। व्। -। - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्प्रातः कुरुते भूयो दमयन्ती स्वयंवरम् ।
अतो ऽद्यैव विदर्भेषु शिघ्रमागम्यतामिति
% - - -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व्। व् - - व्। % च् पथ्या
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः श्रुतैतद्वार्तेन स रथज्ञानिना नृपः ।
एकाहेनार्यपुत्रेण साकं ध्रुवम् इहैष्यति
% व् -। व् - - - - व्। % अ म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व्। व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। व् व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं सपितृकालोच्य संदिश्य च तथैव सा ।
कोशलान्व्यसृजद्दूतं दमयन्ती यथोचितम्
% - -। व् व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - - व्। व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तेनर्तुपर्णो गत्वा स तथैवोक्तः समुत्सुकः ।
जगाद सूदरूपं तं प्रणयात्पार्श्वगं नलम्
% - - व् - -। - -। व्। % अ म-विपुला
% व् - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - व् - -। -। % च् पथ्या
% व् व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ह्रस्वबाहो रथज्ञानं ममास्तीत्यवदद्भवान् ।
तत्प्रापय विदर्भान्मामद्यैवोत्सहसे यदि
% - व् - -। व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व्। व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वैव नलो बाढं प्रापयामीत्युदीर्य सः ।
गत्वा वराश्वान् संयोज्य सज्जं चक्रे रथोत्तमम्
% -। - - व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - -। - - व्। % च् म-विपुला
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स्वयंवरप्रवादो ऽयं जाने मत्प्राप्तये तया ।
कृतो न दमयन्ती तु सा स्वप्ने ऽपीदृशी भवेत्
% व् - व् - व् - -। -। % अ पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व्। व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% -। - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत् तत्र तावद् गच्छामि पश्यामीति विचिन्त्य सः ।
राज्ञस् तस्यर्तुपर्णस्य सज्जं रथम् उपानयत्
% -। - व्। - -। - - व्। % अ म-विपुला
% - - - व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। व् व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
आरूढे च नृपे तस्मिंस्तं संवाहयितुं रथम् ।
नलः प्रववृते तार्क्ष्यजवजैत्रेण रंहसा
% - - -। व्। व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% -। - - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् व् व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
रथवेगच्युतं वस्त्रं प्राप्तं रथविधारणम् ।
ब्रुवाणमथ मार्गे तमृतुपर्णं नलो ऽब्रवीत्
% व् व् - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् व् व्। - -। व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
राजन् क्व तव तद्वस्त्रम् अनेनैव क्षणेन हि ।
बहूनि योजनान्य् एष व्यतिक्रान्तो रथस् तव
% - -। व्। व् व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् - - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
श्रुत्वैतदृतुपर्णस्तमवादीदङ्ग देहि मे ।
रथज्ञानमिदं तुभ्यमक्षज्ञानं ददाम्य् अहम्
% - - व् व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - - व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
येन वश्य भवन्त्यक्षाः संख्याज्ञानं च जायते ।
संप्रत्येव च पश्यात्र वदामि प्रत्ययं तव
% - व्। - व्। व् - - -। % अ पथ्या
% - - - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व्। व्। - - व्। % च् पथ्या
% व् - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
दृश्यते ऽग्रे तरुर्यो ऽयं संख्यामेतस्य ते ऽधुना ।
वच्म्यहं फलपर्णानां गणयित्वा च पश्य ताम्
% - व् -। -। व् - -। -। % अ पथ्या
% - - - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् - -। व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्त्वा फलपर्णानि यावन्त्येव जगाद सः ।
नलेन गणितान्यासंस्तावन्त्येवात्र शाखिनः
% -। - -। व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - - - व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। व् व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो नलो रथज्ञानमृतुपर्णाय तद्ददौ ।
ऋतुपर्णो ऽप्य् अदादक्षज्ञानं तस्मै नलाय तत्
% व् -। व् -। व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -॥व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
परीक्षते स्म तज्ज्ञानं नलो गत्वापरे तरौ ।
सम्यक् च बुबुधे संख्या पत्त्रादिष्व् अत्र तेन सा
% व् - व् -। व्। - - -। % अ पथ्या
% व् -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - - -। - व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
ततो हृष्यति यावत् स तावत्तस्य शरीरतः ।
निरगात्पुरुषः कृष्णस्तं स को ऽसीति पृष्टवान्
% व् -। - व् व्। - -। व्। % अ पथ्या
% - - - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% -। व्। -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
अहं कलिः शरीरान्तर्दमयन्तीवृतस्य ते ।
ईर्ष्यया प्राविशं तेन भ्रष्टा द्यूतेन ते श्रियः
% व् -। व् -। व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - - व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततस्त्वां दशता तेन कार्कोटेन तदा वने ।
न दग्धस्त्वमहं त्वेष पश्य दग्धस्त्वयि स्थितः
% व् - -। व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% - - - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - - व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% - व्। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
मिथ्या परापकारो हि कृतः स्यात्कस्य शर्मणे ।
तद्गच्छाम्यवकाशो हि नास्त्यन्येषु न वत्स मे
% - -। व् - व् - -। व्। % अ पथ्या
% व् -। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% - - - व्। व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्त्वा स कलिस् तस्य तिरो ऽभूत्सो ऽपि तत्क्षणम् ।
जातधर्ममतिः प्राप्ततेजाः प्राग्वदभून्नलः
% -। - -। व्। व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
आगत्य चारुह्य रथं तस्मिन्नेवाह्नि तं जवात् ।
विदर्भानृतुपर्णं तं प्रापयाम् आस भूपतिम्
% - - व्। - - व्। व् -। % अ भ-विपुला
% - - - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् - -। -। % च् पथ्या
% - व् -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
स चोपहस्यमानो ऽत्र पृष्टागमनकारणैः ।
ऋतुपर्णो जनै राजगृहासन्ने समावसत्
% व्। - व् - व् - -। व्। % अ पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्राप्तं तं तत्र बुद्ध्वा सा श्रुताश्चर्यरथस्वना ।
दमयन्ती जहर्षान्तः संभावितनलागमा
% - -। -। - व्। - -। -। % अ पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
विससर्जाथ सा तत्त्वमन्वेष्टुं चेटिकां निजाम् ।
सा चान्विष्यागता चेटी ताम् उवाच प्रियोत्सुकाम्
% व् व् - - व्। -। - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - - - व् -। - -। % च् पथ्या
% -। व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
देवि गत्वा मयान्विष्टमेष यः कोशलेश्वरः ।
स्वयंवरप्रवादं ते मिथ्या श्रुत्वा किलागतः
% - व्। - -। व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व्। -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् - -। -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
आनीतो रथवाहेन सूदेन ह्रस्वबाहुना ।
एकेनैव दिनेनाद्य रथविज्ञानशालिना
% - - -। व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व्। व् - - व्। % च् पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स च तत्सूदशालायां गत्वा सूदो मयेक्षितः ।
कृष्णवर्णो विरूपश् च प्रभावः कोऽपि तस्य तु
% व्। व्। - - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - -। -। % च् पथ्या
% व् - -। - व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
अक्षिप्तम् एव यत् तस्य पानीयं चरुषूद्गतम् ।
काष्ठान्यनर्पिताग्नीति स्वयं प्रज्वलितानि च
% - - व्। - व्। -। - व्। % अ पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
क्षणाच् च भोजनैस्तैस्तैर् निष्पन्नं दिव्यम् एव च ।
एतद्दृष्ट्वा महाश्चर्यं ततश्चाहमिहागता
% व् -। व्। - व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। - व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् - - -। % च् पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एतच्चेटीमुखाच् छ्रुत्वा दमयन्ती व्यचिन्तयत् ।
वश्याग्निवरुणः सूदो रथविद्यारहस्यवित्
% - - - - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
आर्यपुत्रो भवत्येष गतो वैरूप्यमन्यथा ।
जाने मद्विप्रयोगार्तं जिज्ञासे ऽहं तदप्यमुम्
% - व् - -। व् - - व्। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - - -। % च् पथ्या
% - - -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति संकल्प्य युक्त्या स्वौ सह चेट्या तयैव सा ।
तस्यान्तिकं दर्शयितुं प्राहिणोद्दारकावुभौ
% व् व्। - - व्। - -। -। % अ पथ्या
% व् व्। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। - व् व् -। % च् भ-विपुला
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स तौ निजशिशू दृष्ट्वा कृत्वा चाङ्के नलश्चिरम् ।
बद्धधाराप्रवाहेण तूष्णीमरुददश्रुणा
% व्। -। व् व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - व्। % च् पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ईदृशावेव मे बालौ मातामहगृहे स्थितौ ।
जातं मे तत्स्मृतेर्दुःखमित्य् उवाच च चेटिकाम्
% - व् - - व्। -। - -। % अ पथ्या
% - - व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। -। - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% -। व् - व्। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
सा शिशुभ्यां सहागत्य चेटी सर्वं शशंस तत् ।
दमयन्त्यै ततः सापि जातास्था सुतरामभूत्
% -। व् - -। व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् -। - व्। % च् पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अपरेयुश् च तां प्रातः स्वचेटीमादिदेश सा ।
गत्वा तमृतुपर्णस्य सूदं मद्वचनाद्वद
% व् व् - -। व्। -। - -। % अ पथ्या
% व् - - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
श्रुतं मया यद्भवता तुल्यो नान्यो ऽस्ति सूपकृत् ।
तन्ममाद्य त्वयागत्य व्यञ्जनं साध्यतामिति
% व् -। व् -। - व् व् -। % अ भ-विपुला
% - -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तथेति स तदा गत्वा नलश्चेट्या तयार्थितः ।
ऋतुपर्णमनुज्ञाप्य दमयन्तीम् उपाययौ
% व् - व्। व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - - व्। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सत्यं ब्रूहि नलो राजा यदि त्वं सूदरूपभृत् ।
चिन्ताब्धिमग्नां पारं मां प्रापयाद्येत्युवाच सा
% - -। - व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - -। -। % च् म-विपुला
% - व् - - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा स नलः स्नेहहर्षदुःखत्रपाकुलः ।
अवाङ्मुखः प्राप्तकालं ताम् उवाचाश्रुगद्गदम्
% -। - -। व्। व् -। - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। - व् - -। % च् र-विपुला
% -। व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स एवास्मि नलः सत्यं पापः कुलिशकर्कशः ।
त्वां संतापयता येन व्यमोहादनलायितम्
% व्। - - व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तवान् स पृष्टो ऽभूद्दमयन्त्या तया नलः ।
यद्येवं तर्ह्यरूपत्वं कथं प्राप्तो भवानिति
% -। - व् -। व्। - -। - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः स तस्यै स्वोदन्तं नलः कृत्स्नमवर्णयत् ।
कार्कोटसख्याद् आरभ्य कलिनिर्गमनावधिम्
% व् -। व्। - -। - - -। % अ म-विपुला
% व् -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - व्। % च् म-विपुला
% व् व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तदैव चाग्निशौचं तद्दत्तं कार्कोटकेन सः ।
प्रावृत्य वस्त्रयुगलं रूपं स्वं प्रत्यपद्यत
% व् - व्। - व् - -। - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - -। -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
दृष्ट्वा नलं पुनरवाप्तनिजाभिर् आमरूपं तमाशु विकसद्वदनारविन्दा ।
नेत्राम्बुभिः शमितदुःखदवानलेव हर्षं कम् अप्य् अनुपमं दमयन्त्यवाप
% - -। व् -। व् व् व् - व् व् - व्। - व् % वसन्ततिलक (14)
% - -। व् - व्। व् व् - व् व् - व् - - % वसन्ततिलक (14)
% - - व् -। व् व् व् - व् व् - व् - व् % वसन्ततिलक (14)
% - -। व्। -। व् व् व् -। व् व् - व् - - % वसन्ततिलक (14)
बुद्ध्वा च तत्परिजनात्प्रमदप्रवृत्ताद् आगत्य तत्र सहसा स विदर्भराजः ।
भीमो नलं समभिनन्द्य कृतानुरूपपूजं महोत्सवमयं स्वपुरं चकार
% - -। व्। - व् व् व् - व् व् - व् - - % वसन्ततिलक (14)
% - - व्। - व्। व् व् -। व्। व् - व् - - % वसन्ततिलक (14)
% - -। व् -। व् व् व् - व्। व् - व् - व् % वसन्ततिलक (14)
% - -। व् - व् व् व् -। व् व् -। व् - - % वसन्ततिलक (14)
हसता हृदि भीमभूभुजा
कृतसंवृत्त्युपचारसत्क्रियः ।
ऋतुपर्णनृपो ऽपि तं नलं
प्रतिपूज्याथ जगाम कोशलान्
% व् व् -। व् व्। - व् - व् - %
% व् व् - - व् व् - व् - व् - % अर्धसम: वियोगिनी (10, 11)
% व् व् - व् व् -। व्। -। व् - %
% व् व् - - व्। व् - व्। - व् - % अर्धसम: वियोगिनी (10, 11)
अथ निषधनरेश्वरो निजं
कलिदौरात्म्यविजृम्भितं नलः ।
श्वशुराय स तत्र वर्णयन्न्
अवसत् प्राणसमासखः सुखम्
% व् व्। व् व् व् व् - व् -। व् - %
% व् व् - - व् व् - व् -। व् - % वैतालीय (14+16 मोरए)
% व् व् - व्। व्। - व्। - व् - %
% व् व् -। - व् व् - व् -। व् - % वैतालीय (14+16 मोरए)
गत्वाल्पैश् च दिनैस् ततः स निषधान्सैन्यैः सह श्वाशुरैर्
अक्षज्ञानजितं विधाय विनतं तं पुष्कराख्यं पुनः ।
धर्मात्मा कृतसंविभागमनुजं देहाद्गतद्वापरं
राज्यं स्वं दमयन्त्यवाप्तिसुखितो भेजे यथावन्नलः
% - - -। व्। व् -। व् -। व्। व् व् - - -। व् -। - व् - % शार्दूलविक्रीडित (12+7): चएसुर इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% - - - व् व् -। व् - व्। व् व् -। -। - व् - -। व् - % शार्दूलविक्रीडित (12+7)
% - - -। व् व् - व् - व् व् व् -। - - व् - - व् - % शार्दूलविक्रीडित (12+7)
% - -। -। व् व् - व् - व् व् व् -। - -। व् - - व् - % शार्दूलविक्रीडित (12+7)
इति स व्याख्याय कथां नगरे तारापुरे द्विजः सुमनाः ।
राजसुतां बन्धुमतीं प्रोषितपतिकाम् उवाच तां भूयः
% व् व्। -। - - व्। व् -। व् व् -। - - व् -। व् -। व् व् - %
% - व् व् -। - व् व् -। - व् व् व् व् -। व् - व्। -। - - % गीति (30+30 मोरए)
एवं देवि महान्तो विषह्य दुःखं भजन्ति कल्याणम् ।
अनुभूयास्तमनं किल दिनकृत्प्रमुखा व्रजन्त्युदयम्
% - -। - व्। व् - -। व् - व्। - -। व् - व्। - - - %
% व् व् - - व् व् -। व् व्। व् व् - व् व् -। व् - व् व् - % आर्या (30+27 मोरए): पथ्या
तस्मात्वम् अपितमाप्स्यसि पतिमनघे प्रोषितागतं नचिरात् ।
कुरु धृतिमरतिं परिहर विहर च पतिकामनालाभैः
% - - व्। व् व् व् - व् व्। व् व् व् व् -। - व् - व् -। व् व् - %
% व् व्। व् व् व् व् -। व् व् व् व्। व् व् व्। व्। व् व् - व् - - - % आर्या (30+27 मोरए): पथ्या
इति तं द्विजमुक्तयुक्तवाक्यं
बहुनाभ्यस्र्च्य धनेन सद्गुणं सा ।
अवलम्ब्य धृतिं प्रतीक्षमाणा
दयितं बन्धुमती स्वमत्र तस्थौ
% व् व्। -। व् व् - व् - व् - - %
% व् व् - - व्। व् - व्। - व् -। - % अर्धसम: मालभारिणी (11, 12)
% व् व् - व्। व् -। व् - व् - - %
% व् व् -। - व् व् -। व् - व्। - - % अर्धसम: मालभारिणी (11, 12)
अल्पैर् एव च तस्या दिनैः स पतिराययौ महीपालः ।
देशान्तरे स्थितां तां जननीमादाय पितृसहितः
% - -। - व्। व्। - -। व् -। व्। व् व् - व् -। व् - - - %
% - - व् -। व् -। -। व् व् - - - व्। व् व् व् व् - % आर्या (30+27 मोरए): पथ्या
आगत्य चामृतांशुः पार्वण इव वारिराशिजललक्ष्मीम् ।
जननयनोत्सवदायी बन्धुमतीं नन्दयामास
% - - व्। - व् - -। - व् व्। व् व्। - व् - व् व् व् - - %
% व् व् व् व् - व् व् - -। - व् व् -। - व् - - - % आर्या (30+27 मोरए): पथ्या
अह तत्र तया सहितस् तत्पित्रा पूर्वदत्तराज्यधुरः ।
स महीपालो बुभुजे राजा सन्न् ईप्सितान् भोगान्
% व् व्। - व्। व् -। व् व् -। - - -। - व् - व् - व् व् - %
% व्। व् - - -। व् व् -। - -। -। - व् -। - - % आर्या (30+27 मोरए): पथ्या
इत्यात्ममन्त्रिमरुभूतिमुखान्निशम्य चित्रां कथामनुपमामनुरागरम्याम् ।
रामासखः स नरवाहनदत्तदेवो वत्सेश्वरस्य तनयो भृशमभ्यतुष्यत्
मूल पाठ: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0