कथासरित्सागर · अध्याय 6.7
% - -। व् - व् व् व् - व्। व् - व् - - % वसन्ततिलक (14)
% -। - व् - व् व् व् -। व् व् - व् - - % वसन्ततिलक (14)
% - - व्। - व्। व् व् - व् व् - व् - - % वसन्ततिलक (14)
% - - व् -। व् व् व् -। व् व् -। व् - - % वसन्ततिलक (14)
इति महाकविश्रीसोमदेवभट्टविरचिते कथासरित्सागरे मदनमञ्चुकालम्बके षष्ठस् तरङ्गः ।
सप्तमस् तरङ्गः ।
ततः सोमप्रभां यातां स्मरन्ती तां प्रियां सखीम् ।
कलिङ्गसेना संत्यक्तनिजदेशस्वबान्धवा
% व् -। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - -। -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। - - व् % च् म-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सा विलम्बित वत्सेशपाणिग्रहमहोत्सवा ।
नरेद्रकन्या कौशाम्ब्यां मृगीवासीद्वनच्युता
% -। व् - व् व्। - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
कलिङ्गसेनाविवाहविलम्बनविचक्षणान् ।
गणकान् प्रति सासूय इव वत्सेश्वरो ऽपि च
% व् - व् - - व् - व् % अ र-विपुला, चएसुर अfतेर् 4थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व् - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। व् व्। - - व्। % च् पथ्या
% व् व्। - - व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
औत्सुक्यविमनास्तस्मिन् दिने चेतो विनोदयन् ।
देव्या वासवदत्ताया निवासबवनं ययौ
% - - व् व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् - व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र सा तं पतिं देवी निर्विकारा विशेषतः ।
उपाचरत् स्वोपचारैः प्राङ्मन्त्रिवरशिक्षिता
% - व्। -। -। व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। - व् - -। % च् र-विपुला
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
कलिङ्गसेनावृत्तान्ते ख्याते ऽप्य् अविकृता कथम् ।
देवीयमिति स ध्यात्वा राजा जिज्ञासुराह ताम्
% व् - व् - - - - -। % अ म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% - -॥व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व् व्। -। - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
कच्चिदेवि त्वया ज्ञातं स्वयंवरकृते मम ।
कलिङ्गसेना नामैषा राजपुत्री यद् आगता
% - व् - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% - व् - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वैवाविभिन्नेन मुखरागेण साब्रवीत् ।
ज्ञातं मयातिहर्षो मे लक्ष्मीः सा ह्य् आगतेह नः
% -। - - - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् - -। -। % च् पथ्या
% - -। -॥- व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
वशगे हि महाराजे तत्प्राप्त्या तत्पितर्य् अपि ।
कलिङ्गदत्ते पृथ्वी ते सुतरां वर्तते वशे
% व् व् -। व्। व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। - -। -। % च् म-विपुला
% व् व् -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अहं च त्वद्विभूत्यैव सुखिता त्वत्सुखेन च ।
आर्यपुत्र तवैतच् च विदितं प्रागपि स्थितम्
% व् -। -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् व् -। - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व्। व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् व् -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तन्न धन्यास्मि किं यस्या मम भर्ता त्वमीदृशः ।
यं राजकन्या वाञ्छन्ति वाञ्छ्यमाना नृपान्तरैः
% - व्। - - व्। -। - -। % अ पथ्या
% व् व्। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व् - -। - - व्। % च् म-विपुला
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं वत्सेश्वरः प्रोक्तो देव्या वासवदत्तया ।
यौगन्धरायणप्रत्तशिक्षयान्तस्तुतोष सः
% - -। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तय् ऐव च सहासेव्य पानं तद्वासके निशि ।
तस्यां सुष्वाप मध्ये च प्रबुद्धः समचिन्तयत्
% व्। - व्। व्। व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व्। - -। -। % च् पथ्या
% व् - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
किंस्विन्महानुभावेत्थं देवी मामनुवर्तते ।
कलिङ्गसेनाम् अपि यत्सपत्नीमनुमन्यते
% - - व् - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। व् व्। - % च् भ-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
कथं वा शक्नुयादेतां सोढुं सैषा तपस्विनी ।
पद्मावतीविवाहे ऽपि या दैवान्न जहावसृन्
% व् -। -। - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - -। व्। % च् पथ्या
% -। - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तदस्याश्चेदनिष्टं स्यात्सर्वनाशस्ततो भवेत् ।
एतदालम्बनाः पुत्रश्वशुर्यश्वशुराश् च मे
% व् - - - व् - -। - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - व् व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
पद्मावती च राज्यं च किमभ्यधिकमुच्यते ।
अतः कलिङ्गसेनैषा परिणेया कथं मया
% - - व् -। व्। - -। व्। % अ पथ्या
% व् - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एवमालोच्य वत्सेशो निशान्ते निर्गतस् ततः ।
अपराह्णे ययौ देव्याः पद्मावत्याः स मन्दिरम्
% - व् - - व्। - - -। % अ पथ्या
% व् - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
साप्येनम् आगतं दत्तशिक्षा वासवदत्तया ।
तथैवोपाचरत्तद्वत्पृष्टावोचत्तथैव च
% - - व्। - व् -। - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
ततो ऽन्येद्युस्तयोर्देव्योरेकं चित्तं वचश् च तत् ।
यौगन्धरायणायासौ शशंस विमृशन्नृपः
% व् -। - - व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - -। व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - - -। % च् पथ्या
% व् - व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽपि तं वीक्ष्य राजानं विचारपतितं शनैः ।
कालवेदी जगादैवं मन्त्री यौगन्धरायणः
% -। व्। -। - व्। - - -। % अ पथ्या
% व् - व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
जाने ऽहं नैतदेतावदभिप्रायो ऽत्र दारुणः ।
देवीभ्यां जीवितत्यागदार्ढ्यादुक्तं हि तत्तथा
% - -। -। - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
अन्यासक्ते गते च द्यां स्त्रियो मरणनिश्चिताः ।
भवन्त्यदैन्यगम्भीराः साध्व्यः सर्वत्र निःस्पृहाः
% - - - -। व् -। -। -। % अ पथ्या
% व् -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
असह्यं हि पुरंध्रीणां प्रेम्णो गाढस्य खण्डनम् ।
तथा च राजंस् तत्रैतां श्रुतसैनकथां शृणु
% व् - -। व्। व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व्। - -। - - -। % च् म-विपुला
% व् व् - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अभूद् दक्षिणभूमौ प्राग्गोकर्णाख्ये पुरे नृपः ।
श्रुतसेन इति ख्यातः कुलभूषाश्रुतान्वितः
% व् -। - व् व् - -। - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्य चैकाभवच् चिन्ता राज्ञः संपूर्णसंपदः ।
आत्मानुरूपां भार्यां यत् स न तावद् अवाप्तवान्
% - व्। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - -। -। % च् म-विपुला
% व्। व्। - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एकदा च नृपः कुर्वश्चिन्तां तां तत्कथान्तरे ।
अग्निशर्माभिधानेन जगदे सो ऽग्रजन्मना
% - व् -। व्। व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् व् -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
आश्चर्ये द्वे मया दृष्टे ते राजन्वर्णये शृणु ।
तीर्थयात्रागतः पञ्चतीर्थीं ताम् अहमाप्तवान्
% - - -। -। व् -। - -। % अ पथ्या
% -। - - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
यस्यामप्सरसः पञ्च ग्राहत्वमृषिशापतः ।
प्राप्ताः सतीरुदहरत्तिर्थयात्रागतो ऽर्जुनः
% - - - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् व् व् - % च् न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र तीर्थवरे स्नात्वा पञ्चरात्रोपवासिनाम् ।
नारायणानुचरतादायिनि स्नायिनां नृणाम्
% - व्। - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् व् व् - % च् न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
यावद्व्रजामि तावच् च लाङ्गलोल्लिखितावनिम् ।
गायन्तं कंचिदद्राक्षं कार्षिकं क्षेत्रमध्यगम्
% - - व् - व्। - -। व्। % अ पथ्या
% - व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् - - -। % च् पथ्या
% - व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स पृष्टः कार्षिको मार्गं मार्गायातेन केनचित् ।
प्रव्राजकेन सद्वाक्यं नाशृणोद्गीततत्परः
% व्। - -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व्। - - -। % च् पथ्या
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः स तस्मै चुक्रोध परिव्राड् विधुरं ब्रुवन् ।
सो ऽपि गीतं विमुच्याथ कार्षिकस् तम् अभाषत
% व् -। व्। - -। - - व्। % अ म-विपुला
% व् - -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व्। - -। व् - - व्। % च् पथ्या
% - व् -। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अहो प्रव्राजको ऽसि त्वं धर्मस्याशं न वेत्स्यसि ।
मूर्खेणापि मया ज्ञातं सारं धर्मस्य यत्पुनः
% व् -। - - व् -। -। -। % अ पथ्या
% - - - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा किं त्वया ज्ञातम् इति तेन च कौतुकात् ।
प्रव्राजकेन पृष्टः सन् कार्षिकः स जगाद तम्
% -। - -। -। व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् व्। - व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व्। - -। -। % च् पथ्या
% - व् -। व्। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
इहोपविश प्रच्छाये शृणु यावद् वदामि ते ।
अस्मिन् प्रदेशे विद्यन्ते ब्राह्मणा भ्रातरस् त्रयः
% व् - व् व् -। - - -। % अ इन्चोर्रेच्त्: नेइथेर् पथ्या नोर् विपुला, चोर्रेच्त् ब्य् पोएतिचल् लिचेन्चे: "अ प्र्" लघु
% व् व्। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% - व् -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ब्रह्मदत्तः सोमदत्तो विश्वदत्तश् च पुण्यकृत् ।
तेषां ज्येष्ठौ दारवन्तौ कनिष्ठस्त्वपरिग्रहः
% - व् - -। - व् - -। % अ र-विपुला
% - व् - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। - व् - -। % च् र-विपुला
% व् - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स तयोर् ज्येष्ठयोर् आज्ञां कुर्वन् कर्मकरो यथा ।
मया सहासीद् अक्रुध्यन्न् अहं तेषां हि कार्षिकः
% व्। व् -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% व् -। - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तौ च ज्येष्ठावबुध्येतां मृदुं तं बुद्धिवर्जितम् ।
साधुमत्यक्तसन्मार्गमृजुमायासवर्जितम्
% -। -। - - व् - - -। % अ पथ्या
% व् -। -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एकदा भ्रातृजायाभ्यां सकामाभ्यां रहो ऽर्थितः ।
कनिष्ठो विश्वदत्तो ऽथ मातृवत्ते निराकरोत्
% - व् -। - व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् - -। व्। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततस् ते निजयोर्भर्त्रोरुभे गत्वा मृषोचतुः ।
वाञ्छत्यावां रहस्येष कनीयान्युवयोरिति
% व् -। -। व् व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तेन तं प्रति तौ ज्येष्ठौ सान्तःकोपौ बभूवतुः ।
सदसद्वा न विदतुः कुस्त्रीवचनमोहितौ
% - व्। -। व् व्। -। - -। % अ पथ्या
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथैतौ भ्रातरौ जातु विश्वदत्तं तमूचतुः ।
गच्छ त्वं क्षेत्रमध्यस्थं वल्मीकं तं समीकुरु
% व् - -। - व् -। - व्। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। -। - व् - - -। % च् पथ्या
% - - -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तथेत्य् आगत्य वल्मीकं कुद्दालेनाखनत्स तम् ।
मा म् ऐवं कृष्णसर्पो ऽत्र वसतीत्युदितो मया
% व् -। - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - - - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - -। - व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् व् - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वापि स वल्मीकम् अखनद् यद् भवत्व् इति ।
पापैषिणोर् अप्य् आदेशं ज्येष्ठभ्रात्रोर् अलङ्घयन्
% -। - - व्। व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् व् -। -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। -। - - -। % च् म-विपुला
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
खन्यमानात् ततः प्राप कलशं हेमपूरितम् ।
न कृष्णसर्पं धर्मो हि सांनिध्यं कुरुते सताम्
% - व् - -। व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - व् - -। - -। व्। % च् म-विपुला
% - - -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तं च नीत्वा स कलशं भ्रातृभ्यां सर्वमर्पयत् ।
निवार्यमाणो ऽपि मया ज्येष्ठाभ्यां दृढभक्तितः
% -। व्। - -। व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। व्। व् -। % च् भ-विपुला
% - - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तौ पुनस्तत एवांशं दत्त्वा प्रेर्य च घातकान् ।
तस्याच्छेदयतां पाणिपादं धनजिहीर्षया
% -। व् - व् व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। - व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तथापि न स चुक्रोध निर्मन्युर्भ्रातरौ प्रति ।
तेन सत्येन तस्यात्र हस्तपादमजायत
% व् - व्। व्। व्। - - व्। % अ पथ्या
% - - - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - - व्। - - व्। % च् पथ्या
% - व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तदाप्रभृति तद् दृष्ट्वा त्यक्तः क्रोधो ऽखिलो मया ।
त्वया तु तापसेनापि क्रोधो ऽद्यापि न मुच्यते
% व् - व् व् व्। -। - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व्। - व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - व्। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
अक्रोधेन जितः स्वर्गः पश्यैतदधुनैव भोः ।
इत्य् उक्त्वैव तनुं त्यक्त्वा कार्षिकः स दिवं गतः
% - - - व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% - - व् व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - - व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् -। व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् आश्चर्यं मया दृष्टं द्वितीयं शृणु भूपते ।
इत्य् उक्त्वा श्रुतसेनं स नृपं विप्रो ऽब्रवीत्पुनः
% -। - - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - -। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - -। व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो ऽपि तीर्थयात्रार्थं पर्यटन्नम्बुधेस्तटे ।
अहं वसन्तसेनस्य राज्ञो राष्ट्रमवाप्तवान्
% व् -। व्। - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र भोक्तुं प्रविष्टं मां राजसत्त्रे ऽब्रुवन् द्विजाः ।
ब्रह्मन् पथामुना मा गाः स्थिता ह्य् अत्र नृपात्मजा
% - व्। - -। व् - -। -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् -। -। -। % च् पथ्या
% व् -॥- व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
विद्युद्द्योताभिधाना तां पश्येदपि मुनिर्यदि ।
स कामशरनिर्भिन्नः प्राप्योन्मादं न जीवति
% - - - - व् - -। -। % अ पथ्या
% - - व् व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - व् व् व् - - -। % च् पथ्या
% - - - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो ऽहं प्रत्यवोचं तान्नैतच्चित्रं सदा ह्य् अहम् ।
पश्याम्यपरकन्दर्पं श्रुतसेनमहीपतिम्
% व् -। -। - व् - -। - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - -। व् -॥व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
यात्रादौ निर्गते यस्मिन् रक्षिभिर् दृष्टिगोचरात् ।
उत्सार्यन्ते सतीवृत्तभङ्गभीत्या कुलाङ्गनाः
% - - -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तवन्तं विज्ञाय भावत्कं भोजनाय माम् ।
नृपान्तिकं नीतवन्तौ सत्त्राधिपपुरोहितौ
% -। - व् - -। - - व्। % अ म-विपुला
% - - -। - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। - व् - -। % च् र-विपुला
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र सा राजतनया विद्युद्योता मयेक्षिता ।
कामस्येव जगन्मोहमन्त्रविद्या शरीरिणी
% - व्। -। - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व्। व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
चिरात्तद्दर्शनक्षोभं नियम्याहमचिन्तयम् ।
अस्मत्प्रभोश् चेद् भार्येयं भवेद् राज्यं स विस्मरेत्
% व् - - - व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। -। - - -। % च् म-विपुला
% व् -। - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तथापि कथनीयो ऽयमुदन्तः स्वामिने मया ।
उन्मादिनीदेवसेनवृत्तान्तो ह्य् अन्यथा भवेत्
% व् - व्। व् व् - -। व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - - व् - व् % च् र-विपुला, चएसुर अfतेर् 4थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% - - -॥- व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
देवसेनस्य नृपतेः पुरा राष्ट्रे वणिक्सुता ।
उन्मादिनीत्यभूत्कन्या जगदुन्मादकारिणी
% - व् - - व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% व् -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
आवेदितापि सा पित्रा न तेनात्ता महीभृता ।
विप्रैः कुलक्षणेत्य् उक्ता तस्य व्यसनरक्षिभिः
% - - व् - व्। -। - -। % अ पथ्या
% व्। - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
परिणीता तदीयेन मन्त्रिमुख्येन सा ततः ।
वातायनाग्राद् आत्मानं राज्ञे ऽस्मै जात्व् अदर्शयत्
% व् व् - -। व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% - -। -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तया भुजंग्या राजेन्द्रो दुराद्दृष्टिविषाहतः ।
मुहुर्मुमूर्च्छ न रतिं लेभे नाहारमाहरत्
% व् -। व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व्। व्। व् -। % च् न-विपुला
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रार्थितो ऽपि अ तद्भर्तृप्रमुखैः सो ऽथ मन्त्रिभिः ।
धार्मिकस्तां न जग्राह तत्सक्तश् च जहावसून्
% - व् -। व्। व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् -। -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व्। - - व्। % च् पथ्या
% - - -। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तदीदृशे प्रमादे ऽत्र वृत्ते द्रोहः कृतो भवेत् ।
इत्य् आलोच्य मयोक्तं ते चित्रमेत्य ततो ऽद्य तत्
% व् - व् -। व् - -। व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - - व्। व् - -। -। % च् पथ्या
% - व् - व्। व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
श्रुत्वैतत्स द्विजात्तस्मान्मदनाज्ञानिभं वचः ।
विद्युद्द्योताहृतमनाः श्रुतसेननृपो ऽभवत्
% - - - -। व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् व् - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्क्षणं च विसृज्य् ऐव तत्र विप्रं तम् एव सः ।
तथाकरोद्यथानीय शीघ्रं तां परिणीतवान्
% - व् -। व्। व् -। - व्। % अ पथ्या
% - व्। - -। व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः सा नृपतेस् तस्य विद्युद्द्योता नृपात्मजा ।
शरीराव्यतिरिक्तासीद्भास्करस्य प्रभा यथा
% व् -। -। व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अथ स्वयंवरायागात् तं नृपं रूपगर्विता ।
कन्यका मातृदत्ताख्या महाधनवणिक्सुता
% व् -। व् - व् - - -। % अ पथ्या
% -। व् -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व् - - -। % च् पथ्या
% व् - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अधर्मभीत्या जग्राह स राजा तां वणिक्सुताम् ।
विद्युद्द्योताथ तद् बुद्ध्वा हृत्स्फोटेन व्यपद्यत
% व् - व् - -। - - व्। % अ म-विपुला
% व्। - -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व्। -। - -। % च् पथ्या
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
राजाप्य् आगत तां कान्तां पश्यन्न् एव तथा गताम् ।
अङ्के कृत्वा स विलपन् सद्यः प्राणैर् व्ययुज्यत
% - -। - व् व्। -। - -। % अ पथ्या
% - -। - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो वणिक्सुता वह्निं मातृदत्ता विवेश सा ।
इत्थं प्रणष्टं सर्वं तद् अपि राष्ट्रं सराजकम्
% व् -। व् - व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - -। - -। व्। % च् म-विपुला
% व् व्। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अतो राजन् प्रकृष्टस्य भङ्गः प्रेम्णः सुदुःसहः ।
विशेषेण मनस्विन्या देव्या वासवदत्तया
% व् -। - -। व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व्। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्मात्कलिङ्गसेणैषा परिणीता यदि त्वया ।
देवी वासवदत्ता तत्प्राणाञ्जह्यान्न संशयः
% - - व् - व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
देवी पद्मावती तद्वत्तयोरेकं हि जीवितम् ।
नरवाहनदत्तश् च पुत्रस्ते स्यात्कथं ततः
% - -। - - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% - - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तञ्च देवस्य हृदयं सोढुं जाने न शक्नुयात् ।
एवम् एकपदे सर्वमिदं नश्येन्महीपते
% - व्। - - व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% - -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - व् व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
देव्योर्यच्चोक्तिगाम्भीर्यं तदेव कथयत्यलम् ।
हृदयं जीवितत्यागगाढनिश्चितनिःस्पृहम्
% - - - - व् - - -। % अ पथ्या
% व् - व्। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्स्वार्थो रक्षणीयस्ते तिर्यञ्चो ऽपि हि जानते ।
स्वरक्षां किं पुनर्देव बुद्धिमन्तो भवादृशाः
% - - -। - व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। -। व् - - व्। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति मन्त्रिवराच् छ्रुत्वा स्वैरं यौगन्धरायणात् ।
सम्यग्विवेकपदवीं प्राप्य वत्सेश्वरो ऽब्रवीत्
% व् व्। - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - व्। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एवमेतन्न संदेहो नश्येत्सर्वमिदं मम ।
तस्मात्कलिङ्गसेनायाः को ऽर्थः परिणयेन मे
% - व् - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - - - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - - -। % च् पथ्या
% -। -। व् व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
उक्तो लग्नश् च दूरे यत् तद् युक्तं गणकैः कृतम् ।
स्वयंवरागतात्यागाद् अधर्मो वा कियान् भवेत्
% - -। - -। व्। - -। -। % अ पथ्या
% -। - -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् - - -। % च् पथ्या
% व् - -। -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तो वत्सराजेन हृष्टो यौगन्धरायणः ।
चिन्तयाम् आस कार्यं नः सिद्धप्रायं यथेप्सितम्
% -। - -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व्। - -। -। % च् पथ्या
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
उपायरससंसिक्ता देशकालोपबृंहिता ।
सेयं नीतिमहावल्लीं किं नाम न फलेत्फलम्
% व् - व् व् व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - - -। % च् पथ्या
% -। - व्। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति संचिन्त्य स ध्यायन्देशकालौ प्रणम्य तम् ।
राजानं प्रययौ मन्त्री गृहं यौगन्धरायणः
% व् व्। - - व्। -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
राजापि रचितातिथ्यगूढकारामुपेत्य सः ।
देवीं वासवदत्तां तां सान्त्वयन्नेवम् अब्रवीत्
% - - व्। व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - -। -। % च् पथ्या
% - व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
किमर्थं वच्मि जानासि त्वम् एव हरिणाक्षि यत् ।
वारि वारिरुहस्येव त्वत्प्रेम मम जीवितम्
% व् - -। - व्। - - -। % अ पथ्या
% व्। - व्। व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - - व्। व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
नामापि हि किमन्यस्या ग्रहीतुमहमुत्सहे ।
कलिङ्गसेना तु हठादुपायाता गृहं मम
% - - व्। व्। व् - - -। % अ पथ्या
% व् - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। व्। व् - % च् भ-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रसिद्धं चात्र यद्रम्भा तपःस्थेन निराकृता ।
पार्थेन षण्ढताशापं ददौ तस्यै हठागता
% व् - -। - व्। - - -। % अ पथ्या
% व् - - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स शापस्तिष्ठता तेन वर्षं वैराटवेश्मनि ।
स्त्रीवेषेण महाश्चर्यरूपेणाप्यतिवाहितः
% व्। - - - व् -। - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व्। व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अतः कलिङ्गसेनैषा निषिद्धा न तदा मया ।
विना त्वदिच्छयाहं तु न किंचिद्वक्तुमुत्सहे
% व् -। व् - व् - - -। % अ पथ्या
% व् - -। व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व् - -। व्। % च् पथ्या
% व्। - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् आश्वास्योपलभ्याथ हृदयेनेव रागिणा ।
मुखार्पितेन मद्येन सत्यं क्रूरं तदाशयम्
% -। - - - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व्। - - व्। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तय् ऐव सह रात्रिं तां राज्ञा वासवदत्तया ।
मन्त्रिमुख्यमतिप्रौढितुष्टो वत्सेश्वरो ऽवसत्
% व्। - व्। व् व्। - -। -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अत्रान्तरे च यं पूर्वं दिवारात्रौ प्रयुक्तवान् ।
कलिङ्गसेनावृत्तान्तज्ञप्त्यै यौगन्धरायणः
% - - व् -। व्। -। - -। % अ पथ्या
% व् - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - - - - - % च् म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्? पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स ब्रह्मराक्षसो ऽभ्येत्य सुहृद्योगेश्वराभिधः ।
तस्याम् एव निशि स्वैरं तं मन्त्रिवरमभ्यधात्
% -। - व् - व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% -। - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
कलिङ्गसेनासदने स्थितो ऽस्म्य् अन्तर्बहिः सदा ।
दिव्यानां मानुषाणां वा पश्यामि न तथागमम्
% व् - व् - - व् व् -। % अ भ-विपुला
% व् -॥- - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् - -। -। % च् पथ्या
% - - व्। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अद्याव्यक्तो मया शब्दः श्रुतो ऽकस्मान्नभस्तले ।
प्रच्छन्नेनात्र हर्म्याग्रसंनिकर्षे निशामुखे
% - - - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व्। - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रभावं तस्य विज्ञातुं प्रयुक्तापि ततो मम ।
विद्या न प्राभवत्तेन विमृश्याहमचिन्तयम्
% व् - -। - व्। - - -। % अ पथ्या
% व् - - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। -। - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अयं दिव्यप्रभावस्य शब्दः कस्यापि निश्चितम् ।
कलिङ्गसेनालावण्यलुब्धस्य भ्रमतो ऽम्बरे
% व् -। - - व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - - - - व् % च् म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्? पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
येन न क्रमते विद्या तद्वीक्षे किंचिदन्तरम् ।
न दुष्प्रापं परच्छिद्रं जाग्रद्भिर्निपुणैर्यतः
% - व्। -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
दिव्यानां वाञ्छितैषेति प्रोक्तं मन्त्रिवरेण च ।
सोमप्रभा सखी चास्या वदन्त्येतन् मया श्रुता
% - - -। - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इति निश्चित्य तत् तुभ्यम् इहाहं वक्तुम् आगतः ।
इदं प्रसङ्गात् पृच्छामि तन् मे तावत् त्वयोच्यताम्
% व् व्। - - व्। -। - व्। % अ पथ्या
% व् - -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - -। - - व्। % च् म-विपुला
% -। -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तिर्यञ्चो ऽपि हि रक्षन्ति स्वात्मानम् इति यत् त्वया ।
उक्तो रजा तद् अश्रौषं योगाद् अहम् अलक्षितः
% - - -। व्। व्। - - -। % अ पथ्या
% - - व्। व् व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् -। व्। - - -। % च् पथ्या
% - -। व् व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
निदर्शनं चेद् अत्रास्ति तन् मे कथय सन्मते ।
इति योगेश्वरेणोक्तः स्माह यौगन्धरायणः
% व् - व् -। -। - - व्। % अ म-विपुला
% -। -। व् व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - - व् - - -। % च् पथ्या
% - व्। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अस्ति मित्त्रं तथा चात्र कथामाख्यामि ते शृणु ।
विदिशानगरीबाह्ये न्यग्रोधो ऽभूत्पुरा महान्
% - व्। - -। व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् - - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
चत्वारः प्राणिनस् तत्र वसन्ति स्म महातरौ ।
नकुलोलूकमार्जारमूषकाः पृथगालयाः
% - - -। - व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् - -। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
भिन्ने भिन्ने बिले मूल आस्तां नकुलमूषकौ ।
मार्जारो मध्यभागस्थे तरोर्महति कोटरे
% - -। - -। व् -। - व्। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् - - -। % च् पथ्या
% व् - व् व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
उलूकस्तु शिरोभागे ऽनन्यलभ्ये लतालये ।
मूषको ऽत्र त्रिभिर्वध्यो मार्जारेण त्रयो ऽपरे
% व् - - व्। व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। -। व् - - -। % च् पथ्या
% - - - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अन्नाय मार्जारभयान्मूषको नकुलस्तथा ।
स्वभावेनाप्युलूकश् च परिभ्रेमुर्निशि त्रयः
% - - व्। - - व् व् - % अ भ-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
मार्जारश् च दिवारात्रौ निर्भयः प्रभ्रमत्य् असौ ।
तत्रासन्ने यवक्षेत्रे सदा मुषकलिप्सया
% - - -। व्। व् - - -। % अ पथ्या
% - व् -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ये ऽन्ये ऽपि युक्त्या जग्मुस्तत्स्वकाले ऽन्नाभिवाञ्छया ।
एकदा लुब्धकस् तत्र चण्डालः कश्चिदाययौ
% -। -। व्। - -। - - - % अ म-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व् -। - व्। % च् पथ्या
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स मार्जारपदश्रेणिं दृष्ट्वा तत्क्षेत्रगामिनीम् ।
तद्वधायाभितः क्षेत्रं पाशान्दत्त्वा ततो ययौ
% व्। - - व् व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र रात्रौ च मार्जारः स मूषकजिघांसया ।
एत्य प्रविष्टस् तत्पाशैः क्षेत्रे तस्मिन्न् अबध्यत
% - व्। - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% व्। - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
मूषको ऽपि ततो ऽन्नार्थी स तत्र निभृतागतः ।
बद्धं तं वीक्ष्य मार्जारं जहर्ष च ननर्त च
% - व् -। व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% व्। - व्। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। -। - व्। - - -। % च् पथ्या
% व् - व्। व्। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
यावद्विशति तत्क्षेत्रं दूरादेकेन वर्त्मना ।
तत्र तौ तावदायाताबुलूकनकुलावपि
% - - व् व् व्। - - -। % अ पथ्या
% - - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। -। - व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
दृष्टमार्जारबन्धौ च मूषकं लब्धुमैच्छताम् ।
मूषको ऽपि च तद् दृष्ट्वा दूराद्विग्नो व्यचिन्तयत्
% - व् - - व् - -। व्। % अ पथ्या
% - व् -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व्। व्। -। - -। % च् पथ्या
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
नकुलोलूकभयदं मार्जारं संश्रये यदि ।
बद्धो ऽप्य् एकप्रहारेण शत्रु र्माम् एष मारयेत्
% व् व् - - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -॥- - व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
मार्जाराद्दूरगं हन्यादुलूको नकुलश् च माम् ।
तच्छत्रुसंकटगतः क्व गच्छामि करोमि किम्
% - - - - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। व् व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व्। - - व्। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
हन्त मार्जारम् एवेह श्रयाम्य् आपद्गतो ह्य् अयम् ।
आत्मत्राणाय मां रक्षेत्पाशच्छेदोपयोगिनम्
% - व्। - - व्। - - -। % अ पथ्या
% व् -। - - व् -॥व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व्। -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् आलोच्य शनैर्गत्वा मार्जारं मूषको ऽब्रवीत् ।
बद्धे त्वय्यतिदुःखं मे तत्ते पाशं छिनद्भ्यहम्
% -। - - व्। व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - -। -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ऋजूनां जायते स्नेहः सहवासाद्रिपुष्वपि ।
किं तु मे नास्ति विश्वासस्तव चित्तमजानतः
% व् - -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व्। -। - व्। - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व्। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वोवाच मार्जारो भद्र विश्वस्यतां त्वया ।
अद्य प्रभृति मे मित्त्रं भवान् प्राणप्रदायकः
% -। - - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - व्। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व्। -। - -। % च् पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति श्रुत्वैव मार्जारात्तस्योत्सङ्गं स शिश्रिये ।
तद् दृष्ट्वा नकुलोलूकौ निराशौ ययतुस् ततः
% व् -। - - व्। - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - -। व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् - -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो जगाद मार्जारो मूषकं पाशपीडितः ।
गतप्राया निशा मित्त्र तत्पाशांश्छिन्धि मे द्रुतम्
% व् -। व् - व्। - - -। % अ पथ्या
% - व् -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - -। व् -। - व्। % च् पथ्या
% - - - - व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
मूषको ऽपि शनैश्छिन्दल्लुब्धकागमनोन्मुखः ।
मृषा कटकटायद्भिर् दशनैर् अकरोच् चिरम्
% - व् -। व्। व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
क्षणाद्रात्रौ प्रभातायां लुब्धके निकटागते ।
मार्जारे ऽर्थयमाने द्राक्पाशांश्चिच्छेद मूषकः
% व् - - -। व् - - -। % अ पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व् व् - -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
छिन्नपाशे ऽथ मार्जारे लुब्धकत्रासविद्रुते ।
मूषको मृत्युमुक्तः सन् पलाय्य प्राविशद् बिलम्
% - व् - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व् - -। -। % च् पथ्या
% व् - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
नाश्वसत्पुनराहूतो मार्जारेण जगाद च ।
कालयुक्त्या ह्य् अरिर्मित्त्रं जायते न च सर्वदा
% - व् - व् व् - - -। % अ पथ्या
% - - - व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -॥व् - - -। % च् पथ्या
% - व् -। व्। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं बहुभ्यः शत्रुभ्यः प्रज्ञयात्माभिरक्षितः ।
मूषकेन तिरश्चापि किं पुनर्मानुषेषु यत्
% - -। व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व्। व् - - व्। % च् पथ्या
% -। व् - - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
एतदुक्तस्तदा राजा मया यत्तत्त्वया श्रुतम् ।
बुद्ध्या कार्यं निजं रक्षेद्देवि संरक्षणाद् इति
% - व् - - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व्। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
बुद्धिर्नाम च सर्वत्र मुख्यं मित्त्रं न पौरुषम् ।
योगेश्वर तथा चैताम् अत्रापि त्वं कथां शृणु
% - - - व्। व्। - - व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% - - -। -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
श्रावस्तीत्यस्ति नगरी तस्यां पूर्वं प्रसेनजित् ।
राजाभूत्तत्र चाभ्यागात् को ऽप्य् अपूर्वो द्विजः पुरि
% - - - - व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व्। - - -। % च् पथ्या
% -॥व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
सो शूद्रान्नभुगेकेन वणिजा गुणवानिति ।
ब्राह्मणस्य गृहे तत्र कस्यचित्स्थापितो द्विजः
% -। - - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% व् व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व्। व् -। - व्। % च् पथ्या
% - व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रैव तेन शुष्कान्नदक्षिणादिभिरन्वहम् ।
आपूर्यत ततो ऽन्यैश्च शनैर्बुद्ध्वा वणिग्वरैः
% - - व्। - व्। - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व्। व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तेनासौ हेमदीनारसहस्रं कृपणः क्रमात् ।
संचित्य गत्वारण्ये तन् निहत्य क्षिप्तवान् भुवि
% - - -। - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - - - -। -। % च् म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व् - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एकाकी प्रत्यहं गत्वा तच् च स्थानमवैक्षत ।
एकदा हेमशून्यं तत्खातं व्यात्तं च दृष्टवान्
% - - -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% -। -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व् - -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
शून्यं तत्खातकं तस्य पश्यतो हतचेतसः ।
न परं हृदि संक्रान्ता चित्रं दिक्ष्व् अपि शून्यता
% - -। - - व् -। - व्। % अ पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। व् -। व् व्। - - -। % च् पथ्या
% - -। -। व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथोपागाच् च विलपंस्तं विप्रं यद्गृहे स्थितः ।
पृष्टस्तं च स्ववृत्तान्तं तस्मै सर्वं न्यवेदयत्
% व् - - -। व्। व् व् - % अ न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% -। - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। -। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
गत्वा तीर्थमभुञ्जानः प्राणांस्त्यक्तुमियेष च ।
बुद्ध्वा च सो ऽन्नदातास्य वणिगन्यैः सहाययौ
% - -। - व् व् - - -। % अ पथ्या
% - - - व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। -। व् - - व्। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स तं जगाद किं ब्रह्मन्वित्तहेतोर्मुमूर्षसि ।
अकालमेघवद्वित्तमकस्माद् एति याति च
% व्। -। व् - व्। -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। - व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् आद्युक्तो ऽपि तेनासौ न जहौ मरणग्रहम् ।
प्राणेभ्यो ऽप्य् अर्थमात्रा हि कृपणस्य गरीयसी
% -। - - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% व्। व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -॥- व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततश् च मृतये तीर्थं गच्छतो ऽस्य द्विजन्मनः ।
स्वयं प्रसेनजिद्राजा तद् बुद्ध्वान्तिकमाययौ
% व् -। व्। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व् - - -। % च् पथ्या
% -। - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
पप्रच्छ चैनं किं किंचिद् अस्ति तत्रोपलक्षणम् ।
यत्र भूमौ निखातास्ते दीनारा ब्राह्मण त्वया
% - - व्। - -। -। - व्। % अ म-विपुला
% - व्। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्व स द्विजो ऽवादीदस्ति क्षुद्रो ऽत्र पादपः ।
अटव्यां देव तन्मूले निखातं तन्मया धनम्
% -। - व्। -। व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व्। - - -। % च् पथ्या
% व् - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् आकर्ण्याब्रवीद्राजा दास्याम्यन्विष्य तत्तव ।
धनं स्वकोषादथवा मा त्याक्षीर्जीवितं द्विज
% -। - - - व् - - -। % अ पथ्या
% - - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - - व् व् -। % च् भ-विपुला
% -। - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्त्वा मरणोद्योगान्निवार्य विनिधाय च ।
द्विजं तं वणिजो हस्ते स राजाभ्यन्तरं गतः
% -। - -। व् व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व्। व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। -। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व्। - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रादिश्य प्रतीहारं शिरोर्तिव्यपदेशतः ।
वैद्यानानाययत्सर्वान्दत्त्वा पटहघोषणाम्
% - - - -। व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
आतुरास्ते कियन्तो ऽत्र कस्यादाः किं त्वमौषधम् ।
इत्य् उपानीय पप्रच्छ तानेकैकं विविक्तगः
% - व् - -। व् - -। व्। % अ पथ्या
% - - -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व् - - व्। - - व्। % च् पथ्या
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ते ऽपि तस्मै तदैकैकः सर्वमूचुर्महीपतेः ।
एको ऽथ वैद्यस् तन्मध्यात् क्रमपृष्टो ऽब्रवीद् इदम्
% -। व्। - -। व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। - -। - - -। % च् म-विपुला
% व् व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
वणिजो मातृदत्तस्य देव नागबला मया ।
अस्वस्थस्योपदिष्टाद्य द्वितीयं दिनमोषधिः
% व् व् -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% - व्। - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - -। % च् पथ्या
% व् - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा स तमाहूय राजा वणिजमभ्यधात् ।
ननु नागबला केन तवानीतोच्यतामिति
% -। - -। व्। व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
देव कर्मकरेणेति तेनोक्ते वणिजा तदा ।
क्षिप्रमानाय्य तं राजा स कर्मकरम् अब्रवीत्
% - व्। - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - - -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व्। -। - -। % च् पथ्या
% व्। - व् व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
त्वया नागबलाहेतोः खनता शाखिनस्तलम् ।
दीनारजातं यल्लब्धं ब्रह्मस्वं तत्समर्पय
% व् -। - व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तो भूभृता भीतः प्रतिपद्य् ऐव तत्क्षणम् ।
स तानानीय दीनारांस् तत्र कर्मकरो जहौ
% -। - -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - - - व्। - - -। % च् पथ्या
% - व्। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
राजाप्य् उपोषितायास्मै द्विजायाहूय तान् ददौ ।
दीनारान् हारितप्राप्तान् प्राणान् इव बहिश् चरान्
% - -। व् - व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् - - -। % च् पथ्या
% - -। व् व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं स लब्धवान् बुद्ध्या नीतं मूलतलात्तरोः ।
द्विजार्थं भूपतिर् जानन्न् ओषधिं तां तदुद्भवाम्
% - -। व्। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तदेवं सर्वदा बुद्धेः प्राधान्यं जितपौरुषम् ।
ईदृशेषु च कार्येषु किं विदध्यात्पराक्रमः
% व् - -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व्। व्। - - व्। % च् पथ्या
% -। व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तद्योगेश्वर कुर्वीथास्त्वम् अपि प्रज्ञया तथा ।
यथा कलिङ्गसेनाया दोषो ज्ञायत कश्चन
% - - - व् व्। - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व्। व् -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
अस्ति चैतद्यथा तस्यां लुभ्यन्तीह सुरासुराः ।
तथा च दिवि कस्यापि निशि शब्दः श्रुतस्त्वया
% - व्। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व्। व् व्। - - व्। % च् पथ्या
% व् व्। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
लब्धे ऽथ दोषे तस्याश् च भवेदकुशलं न नः ।
नोपयच्छेत तां राजा न चाधर्मः कृतो भवेत्
% - -। व्। - -। - -। व्। % अ म-विपुला
% व् - व् व् व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व्। -। - -। % च् पथ्या
% व्। - - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उदारधियः श्रुत्वा सर्वं यौगन्धरायणात् ।
योगेश्वरस्तं संतुष्य जगाद ब्रह्मराक्षसः
% -। व् - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - व्। % च् म-विपुला
% व् - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
कस्त्वया सदृशो नीतावन्यो देवाद्बृहस्पतेः ।
अयं त्वमृतसेको ऽस्य त्वन्मन्त्रो राज्यशाखिनः
% - व् -। व् व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् व् व् - -। -। % च् पथ्या
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽहं कलिङ्गसेनाया जिज्ञासिष्ये गतिं सदा ।
बुद्ध्या शक्त्यापि चेत्य् उक्त्वा ततो योगेश्वरो ययौ
% -। -। व् - व् - - -। % अ पथ्या
% - - - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व्। -। - -। % च् पथ्या
% व् -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्कालं सा च हर्म्यादौ पर्यटन्तं स्वहर्म्यगा ।
कलिङ्गसेना वत्सेशं दृष्ट्वा दृष्ट्वा स्म ताम्यति
% - - -। -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% - -। - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तन्मनाः स्मरसंतप्ता मृणालाङ्गदहारिणी ।
सा श्रीखण्डाङ्गरागा च न लेभे निर्वृतिं क्वचित्
% - व् -। व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - - - व् - -। व्। % च् पथ्या
% व्। - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अत्रान्तरे स तां पूर्वं दृष्ट्वा विद्याधराधिपः ।
तस्थौ मदनवेगाख्यो गाढानङ्गशरार्दितः
% - - व् -। व्। -। - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् - - -। % च् पथ्या
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्प्राप्तये तपः कृत्वा वरे लब्धे ऽपि शंकरात् ।
सान्यासक्तान्यदेशस्था सुखप्राप्यास्य नाभवत्
% - - व् -। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - -। % च् पथ्या
% व् - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
यतस्तेनान्तरं लब्धुमसौ विद्याधरेश्वरः ।
रजनीषु दिवि भ्राम्यन्नासीत्तन्मन्दिरोपरि
% व् - - - व् -। - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व्। व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
संस्मृत्य तु तमादेशं तपस्तुष्टस्य धूर्जटेः ।
एकस्यां निशि वत्सेशरूपं चक्रे स्वविद्यया
% - - व्। व्। व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व् व्। - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तद्रूपश् च विवेशास्य मन्दिरं द्वाःस्थवन्दितः ।
कालक्षेपाक्षमो गुप्तं मन्त्रिणां स इवागतः
% - - -। व्। व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् -। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
कलिङ्गसेनाप्य् उत्तस्थौ तं दृष्ट्वोत्कम्पविक्लवा ।
न सो ऽयमिति सा रावैर् वार्यमाणेव भूषणैः
% व् - व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% -। - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। -। व् व् व्। -। - -। % च् पथ्या
% - व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो वत्सेशरूपेण क्रमाद्विश्वास्य तेन सा ।
भार्या मदनवेगेन गान्धर्वविधिना कृता
% व् -। - - व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - - व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - - व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्कालं च प्रविष्टस्तद् दृष्ट्वा योगादलक्षितः ।
योगेश्वरो विषण्णो ऽभूद् वत्सेशालोकनभ्रमात्
% - - -। -। व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् - -। -। % च् पथ्या
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
यौगन्धरायणायैतद्गत्वोक्त्वा तन्निदेशतः ।
युक्त्या वासवदत्ताया वत्सेशं वीक्ष्य पार्श्वगम्
% - - व् - व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - - -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
हृष्टो मन्त्रिवरोक्त्यैव रूपं सुप्तस्य वेदितुम् ।
कलिङ्गसेनाप्रच्छन्नकामिनः सो ऽगमत्पुनः
% - -। - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - - - - व् % च् म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्? पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
गत्वा कलिङ्गसेनायाः सुप्तायाः शयनीयके ।
सुप्तं मदनवेगं तं स्वरूपे स्थितमैक्षत
% - -। व् - व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् - -। -। % च् पथ्या
% व् - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
छत्रध्वजाङ्कनिर्धूलिपादाब्जं दिव्यमानुषम् ।
स्वापान्तर्हिततद्विद्यावीतरूपविवर्तनम्
% - - व् - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र गत्वा यथादृष्टं निवेश परितोषवान् ।
योगेश्वरो जगादासौ हृष्टो यौगन्धरायणम्
% - व्। - -। व् - - -। % अ पथ्या
% व् - व्। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
न वेत्ति मादृशः किंचिद्वेत्सि त्वं नीतिचक्षुषा ।
तव मन्त्रेण दुःसाध्यं सिद्धं कार्यमिदं प्रभोः
% व्। - व्। - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - - व्। - - -। % च् पथ्या
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
किं वा व्योम विनार्केण किं तोयेन विना सरः ।
किं मन्त्रेण विना राज्यं किं सत्येन विना वचः
% -। -। - व्। व् - - व्। % अ पथ्या
% -। - - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - - व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% -। - - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तवन्तम् आमन्त्र्य प्रीतो योगेश्वरं ततः ।
प्रातर् वत्सेश्वरं द्रष्टुमागाद्यौगन्धरायणः
% -। - व् - व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तमुपेत्य यथावच् च कथाप्रस्तावतो ऽब्रवीत् ।
नृपं कलिङ्गसेनार्थे पृष्टकार्यविनिश्चयम्
% व् व् - व्। व् - -। व्। % अ पथ्या
% व् - - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स्वच्छन्दासौ न ते राजन् पाणिस्पर्शम् इहार्हति ।
एषा हि स्वेच्छया द्रष्टुं प्रसेनजितम् आगता
% - - - -। व्। -। - -। % अ पथ्या
% - - - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - व् व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
विरक्ता वीक्ष्य तं वृद्धं त्वां प्राप्ता रूपलोभतः ।
तदन्यपुरुषासङ्गम् अपि स्वेच्छं करोत्य् असौ
% व् - -। - व्। -। - -। % अ पथ्या
% -। - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् व् व् - - व्। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा कुलकन्येयं कथम् एवं समाचरेत् ।
शक्तिः कस्य प्रवेष्टुं वा मदीयान्तःपुरान्तरे
% -। - -। व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् व्। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व् - -। -। % च् पथ्या
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति राज्ञोदिते ऽवादीद्धीमान्यौगन्धरायणः ।
अद्य् ऐव दर्शयाम्येतत्प्रत्यक्षं निशि देव ते
% व् व्। - - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व्। - व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। व् व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
दिव्यास् ताम् अभिवाञ्छन्ति सिद्धाद्या मानुषो ऽत्र कः ।
दिव्यानां च गती रोद्धुं राजन् केनेह शक्यते
% - -। -। व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - - -। - व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तदेहि साक्षात् पश्येति वादिना तेन मन्त्रिणा ।
सह गन्तुं मतिं चक्रे तत्र रात्रौ स भूपतिः
% व् - व्। - -। - - व्। % अ म-विपुला
% - व् -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - व्। - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
पद्मावत्या ऋते राज्ञ्या न विवाह्यपरेति यत् ।
प्रोक्तं देवि प्रतिज्ञातं मया निर्व्यूढम् अद्य तत्
% - - - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% व्। व् - व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - - व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् अथाभ्येत्य तां देवीम् उक्त्वा यौगन्धरायणः ।
कलिङ्गसेनावृत्तान्तं तं तस्यै सर्वम् उक्तवान्
% -। व् - - व्। -। - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - - - - -। % च् म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% -। - -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
त्वदीयशिक्षानुष्ठानफलम् एतन् ममेति सा ।
देवी वासवदत्तापि प्रणताभिननन्द तम्
% व् - व् - - - - व् % अ म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्? पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व्। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् - व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
ततो निशीथे संसुप्ते जने वत्सेश्वरो ययौ ।
गृहं कलिङ्गसेनायाः स च यौगन्धरायणः
% व् -। व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% व् -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व् - - -। % च् पथ्या
% व्। व्। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अदृष्टश् च प्रविष्टो ऽत्र तस्या निद्राजुषो ऽन्तिके ।
सुप्तं मदनवेगं तं स्वरूपस्थं ददर्श सः
% व् - -। -। व् - -। व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् - -। -। % च् पथ्या
% व् - - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
हन्तुमिच्छति यावच् च स तं साहसिकं नृपः ।
तावत्स विद्यया विद्याधरो ऽभूत्प्रतिबोधितः
% - व् - व् व्। - -। व्। % अ पथ्या
% व्। -। - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रबुद्धश् च स निर्गत्य झगित्युदपतन्नभः ।
क्षणात्कलिङ्गसेनापि सा प्रबुद्धाभवत् ततः
% व् - -। व्। व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् - - व्। % च् पथ्या
% -। व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
शून्यं शयनमालोक्य जगाद च कथं हि माम् ।
पूर्वं प्रबुध्य वत्सेशः सुप्तां मुक्त्वैव गच्छति
% - -। व् व् व् - - व्। % अ पथ्या
% व् - व्। व्। व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व्। - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तदाकर्ण्य स वत्सेशमाह यौगन्धरायणः ।
एषा विध्वंसितानेन शृणु त्वद्रूपधारिणा
% व् - - व्। व्। - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व्। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सैष योगबलाज्ज्ञात्वा साक्षात्ते दर्शितो मया ।
किं तु दिव्यप्रभावत्वादसौ हन्तुं न शक्यते
% - व्। - व् व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व्। - - व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्त्वा स च राजा च सह तामुपजग्मतुः ।
कलिङ्गसेना साप्येतौ दृष्ट्वा तस्थौ कृतादरा
% -। - -। व्। व्। - -। व्। % अ पथ्या
% व् व्। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अधुनैव क्व गत्वा त्वं राजन् प्राप्तः समन्त्रिकः ।
इति ब्रुवाणाम् अवदत्तां स यौगन्धरायणः
% व् व् - -। व्। - -। -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - -। व् व् - % च् भ-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% -। व्। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
कलिङ्गसेने केनापि माया वत्सेशरूपिणा ।
संमोह्य परिणीतासि न त्वं मत्स्वमिनामुना
% व् - व् - -। - - व्। % अ म-विपुला
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। व् व् - - व्। % च् पथ्या
% -। -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा सातिसंभ्रान्ता विद्धेव हृदि पत्त्रिणा ।
कलिङ्गसेना वत्सेशं जगादोदश्रुलोचना
% -। - -। - व् - - -। % अ पथ्या
% - - व्। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
गान्धर्वविधिनाहं ते परिणीतापि विस्मृता ।
किंस्विद्राजन्यथा पूर्वं दुष्यन्तस्य शकुन्तला
% - - व् व् व् - -। -। % अ पथ्या
% व् व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तः स तया राजा तामुवाचानताननः ।
सत्यं न परिणीतासि मयाद्यैवागतो ह्य् अहम्
% -। - -। व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। व् व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - - - व् -॥व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तवन्तं वत्सेशं मन्त्री यौगन्धरायणः ।
एहीत्य् उक्त्वा ततः स्वैरमनैषीद्राजमन्दिरम्
% -। - व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः समन्त्रिके राज्ञि गते सात्र विदेशगा ।
मृगीव यूथविभ्रष्टा परित्यक्तस्वबान्धवा
% व् -। व् - व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् -। - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - व् - - -। % च् पथ्या
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
संभोगविदलत्पत्रमुखाब्जा गजपीडिता ।
पद्मिनीव परिक्षिप्तकबरीभ्रमरावलिः
% - - व् व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व्। व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
विनष्टकन्यकाभावा निरुपायक्रमा सती ।
कलिङ्गसेना गगनं वीक्षमाणेदम् अब्रवीत्
% व् - व् - व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% - व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
वत्सेशरूपिणा येन परिणीतास्मि केनचित् ।
प्रकाशः सो ऽस्तु कौमारः स एव हि पतिर् मम
% - - व् - व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। -। व्। - - -। % च् पथ्या
% व्। - व्। व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं तयोक्ते गगनात् सो ऽत्र विद्याधराधिपः ।
अवातरद् दिव्यरूपो हारकेयूरराजितः
% - -। व् - -। व् व् -। % अ भ-विपुला
% -। व्। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। - व् - -। % च् र-विपुला
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
को भवानिति पृष्टश् च तय् ऐवं स जगाद ताम् ।
अहं मदनवेगाख्यस् तन्वि विद्याधराधिपः
% -। व् - व् व्। - -। व्। % अ पथ्या
% व्। - -। व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् व् व् - - -। % च् पथ्या
% - व्। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
मया च प्राग्विलोक्य त्वां पुरा पितृगृहे स्थिताम् ।
त्वत्प्राप्तिदस्तपः कृत्वा वरः प्राप्तो महेश्वरात्
% व् -। -। - व् - -। -। % अ पथ्या
% व् -। व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
वत्सेश्वरानुरक्ता च तद्रूपेण मया द्रुतम् ।
अवृत्ततद्विवाहैव परिणीतासि युक्तितः
% - - व् - व् - -। व्। % अ पथ्या
% - - - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति वाक्सुधया तस्य श्रुतिमार्गप्रविष्टया ।
किंचित्कलिङ्गसेनाभूद् उच्छ्वासितहृदम्बुजा
% व् व्। - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - - -। % च् पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथ स मदनवेगस्तां समाश्वास्य कान्तां
विहितधृतिवितीर्णस्वर्णराशिः स तस्यै ।
उचित इति तयान्तर्बद्धसद्भर्तृभक्तिः
पुनरुपगमनाय द्यां तदैवोत्पपात
% व् व्। व्। व् व् व् - - -। व् - - व्। - - % मालिनी (8+7): चएसुर इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व् व् व् व् व् व् - - - व् - -। व्। - - % मालिनी (8+7): चएसुर इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व् व् व्। व् व्। व् - - - व् - - व् - - % मालिनी (8+7): चएसुर इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व् व् व् व् व् व् - -। -। व् - - व् - - % मालिनी (8+7)
दिव्यास्पदं स्वपतिसद्म न मर्त्यगम्यं कामात् पितुर् भवनम् उज्झितम् इत्य् अवेक्ष्य ।
तत्रैव वस्तुमथ सापि कलिङ्गसेन चक्रे धृतिं मदनवेगकृताभ्यनुज्ञा
मूल पाठ: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0