कथासरित्सागर · अध्याय 4.1
% व् -। व् व् व् - व् - व् व् व् - व् - - व् - % पृथ्वी (8+9): चएसुर इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व् -। व् व्। व् - व् -। व् व् व् - व् -। - व् - % पृथ्वी (8+9)
% व् - व्। व् व् - व्। -। व् व् व् - व् - - व् - % पृथ्वी (8+9)
% व् -। व् व् व्। - व् -। व् व्। व् - व् - - व्। - % पृथ्वी (8+9)
प्रथमस् तरङ्गः ।
कर्णतालबलाघातसीमन्तितकुलाचलः ।
पन्थानम् इव सिद्धीनां दिशञ् जयति विघ्नजित्
% - व् - व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। व् व्। - - -। % च् पथ्या
% व् -। व् व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो वत्सेश्वरो राजा स कौशाम्ब्याम् अवस्थितः ।
एकातपत्रां बुभुजे जिताम् उदयनो महीम्
% व् -। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% व्। - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% व् -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
विधाय सरुमण्वत्के भारं यौगन्धरायणे ।
विहारैकरसश् चाभूद् वसन्तकसखः सुखी
% व् - व्। व् व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
स्वयं स वादयन् वीणां देव्या वासवदत्तया ।
पद्मावत्या च सहितः संगीतकम् असेवत
% व् -। व्। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - - व् व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
देवीकाकलिगीतस्य तद्वीणानिनदस्य च ।
अभेदे वादनाङ्गुष्ठकम्पो ऽभूद् भेदसूचकः
% - - - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - - - व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
हर्म्याग्रे निजकीर्त्येव ज्योत्स्नया धवले च सः ।
धाराविगलितं सीधु पपौ मदम् इव द्विषाम्
% - - -। व् व् - - -। % अ पथ्या
% - व् -। व् व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् -। व् व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
आजह्रुः स्वर्णकलशैस् तस्य वाराङ्गना रहः ।
स्मरराज्याभिषेकाम्भ इव रागोज्ज्वलं मधु
% - - -। - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - व्। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् व्। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
आरक्तसुरसस्वच्छम् अन्तःस्फुरिततन्मुखम् ।
उपनिन्ये द्वयोर् मध्ये स स्वचित्तम् इवासवम्
% - - व् व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% -। व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ईर्ष्यारुषाम् अभावे ऽपि भङ्गुरभ्रुणि रागिणि ।
न मुखे तत् तयो राज्ञ्योस् तद्दृष्टिस् तृप्तिम् आययौ
% - - व् -। व् - -। व्। % अ पथ्या
% - व् - व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। व् -। -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - - -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
समधुस्फटिकानेकचषका तस्य पानभूः ।
बभौ बालातपारक्तसितपद्मेव पद्मिनी
% व् व् - व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
अन्तरा च मिलद्व्याधः पलाशश्यामकञ्चुकः ।
स सबाणासनो भेजे स्वोपमं मृगकाननम्
% - व् -। व्। व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। व् - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
जघान पङ्ककलुषान् वराहनिवहाञ् शरैः ।
तिमिरौघान् अविरलैः करैर् इव मरीचिमान्
% व् - व्। - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% व् - व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् -। व् व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
वित्रस्तप्रसृतास् तस्मिन् कृष्णसाराः प्रधाविते ।
बभुः पूर्वाभिभूतानां कटाक्षाः ककुभाम् इव
% - - - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - - व् - - -। % च् पथ्या
% व् - -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
रेजे रक्तारुणा चास्य मही महिषघातिनः ।
सेवागतेव तच्छृङ्गपातमुक्ता वनाब्जिनी
% - -। - - व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व्। - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
व्यात्तवक्त्रपतत्प्रासप्रोतेष्व् अपि मृगारिषु ।
सान्तर्गर्जितनिष्क्रान्तजीवितेषु तुतोष सः
% - व् - व् व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। व् व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व्। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
श्वानः श्वभ्रे वने तस्मिंस् तस्य वर्त्मसु वागुराः ।
सा स्वायुधैकसिद्धे ऽभूत् प्रक्रिया मृगयारसे
% - -। - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% - व्। - व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व् - व् - -। -। % च् पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं सुखोपभोगेषु वर्तमानं तम् एकदा ।
राजानम् आस्थानगतं नारदो मुनिर् अभ्यगात्
% - -। व् - व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - - व् व् -। % च् भ-विपुला
% - व् -। व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
निजदेहप्रभाबद्धमण्डलो मण्डनं दिवः ।
कृतावतारस् तेजस्विजातिप्रीत्यांशुमान् इव
% व् व् - - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। - - व् % च् म-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
स तेन रचितातिथ्यो मुहुः प्रह्वेण भूभृता ।
प्रीतः क्षणम् इव स्थित्वा राजानं तम् अभाषत
% व्। - व्। व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् -। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% - - -। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
शृणु संक्षिप्तम् एतत् ते वत्सेश्वर वदाम्य् अहम् ।
बभूव पाण्डुर् इति ते राजा पूर्वपितामहः
% व् व्। - - व्। - -। -। % अ पथ्या
% - - व् व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - व्। व् व्। -। % च् न-विपुला
% - -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तवेव तस्य द्वे एव भव्ये भार्ये बभूवतुः ।
एका कुन्ती द्वितीया च माद्री नाम महौजसः
% व् - व्। - -। -। - व्। % अ म-विपुला
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व् - -। व्। % च् पथ्या
% - -। - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स पाण्डुः पृथिवीम् एतां जित्वा जलधिमेखलाम् ।
सुखी कदाचित् प्रययौ मृगयाव्यसनी वनम्
% व्। - -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% व् व् - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र किन्दमनामानं स मुनिं मुक्तसायकः ।
जघान मृगरूपेण सभार्यं सुरतस्थितम्
% - व्। - व् व् - - -। % अ पथ्या
% व्। व् -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। व् व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स मुनिर् मृगरूपं तत् त्यक्त्वा कण्ठविवर्तिभिः ।
प्राणैः शशाप तं पाण्डुं विषण्णं मुक्तकार्मुकम्
% व्। व् -। व् व् - -। -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व्। -। - -। % च् पथ्या
% व् - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स्वैरस्थो निर्विमर्शेन हतो ऽहं यत् त्वया ततः ।
भार्यासंभोगकाले ते मद्वन् मृत्युर् भविष्यति
% - - -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् -। -। -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - -। -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् आप्तशापस् तद्भीत्या त्यक्तभोगस्पृहो ऽथ सः ।
पत्नीभ्याम् अन्वितः पाण्डुस् तस्थौ शान्ते तपोवने
% -। - व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% - व् - - व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रस्थो ऽपि स शापेन प्रेरितस् तेन चैकदा ।
अकस्माच् चकमे माद्रीं प्रियां प्राप च पञ्चताम्
% - - -। व्। व्। - - -। % अ पथ्या
% - व् -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् -। - व्। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तद् एवं मृगया नाम प्रमादो नृप भूभृताम् ।
क्षपिता ह्य् अनयान्ये ऽपि नृपास् ते ते मृगा इव
% व्। - -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - -। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -॥व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् -। -। -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
घोरनादामिषैकाग्रा रूक्षा धूम्रोर्ध्वमूर्धजा ।
कुन्तदन्ता कथं कुर्याद् राक्षसीव हि सा शिवम्
% - व् - - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - व्। व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्माद् विफलम् आयासं जहीहि मृगयारसम् ।
वन्यवाहनहन्तॄणां समानः प्राणसंशयः
% - -। व् व् व्। - - -। % अ पथ्या
% व् - व्। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
त्वं च त्वत्पूर्वजप्रीत्या प्रियः कल्याणपात्र मे ।
पुत्रश् च तव कामांशो यथा भावी तथा शृणु
% -। -। - - व् - - -। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। व् व्। - - -। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
पुरानङ्गाङ्गसंभूत्यै रत्या स्तुतिभिर् अर्चितः ।
तुष्टो रहसि संक्षेपम् इदं तस्याः शिवो ऽभ्यधात्
% व् - - - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व्। - - व्। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अवतीर्य निजांशेन भूमाव् आराध्य मां स्वयम् ।
गौरी पुत्रार्थिनी कामं जनयिष्यत्य् असाव् इति
% व् व् - व्। व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अतश् चण्डमहासेनसुता देवी नरेन्द्र सा ।
जाता वासवदत्तेयं संपन्ना महिषी च ते
% व् -। - व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - - -। व् व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
तद् एषा शंभुम् आराध्य कामांशं सोष्यते सुतम् ।
सर्वविद्याधराणां यश् चक्रवर्ती भविष्यति
% व्। - -। - व्। - - व्। % अ पथ्या
% - - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - -। -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तेनादृतवचा राज्ञा पृथ्वीं तदर्पिताम् ।
प्रत्यर्प्य तस्मै स ययौ नारदर्षिर् अदर्शनम्
% -। - - - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - -। व्। व् -। % च् भ-विपुला
% - व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्मिन् गते वत्सराजः स तद् वासवदत्तया ।
जातपुत्रेच्छया साकं निन्ये तच्चिन्तया दिनम्
% - -। व् -। - व् - -। % अ र-विपुला
% व्। -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अन्येद्युस् तं स वत्सेशम् उपेत्यास्थानवर्तिनम् ।
नित्योदिताख्यः प्रवरः प्रतीहारो व्यजिज्ञपत्
% - - -। -। व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% व् - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
शिशुकद्वयसंयुक्ता ब्राह्मणी कापि दुर्गता ।
द्वारि स्थिता महाराज देवदर्शनकाङ्क्षिणी
% व् व् - व् व् - - -। % अ पथ्या
% - व् -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् -। व् - - व्। % च् पथ्या
% - व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वैवाभ्यनुज्ञाते तत्प्रवेशे महीभृता ।
ब्राह्मणी सा विवेशात्र कृशपाण्डुरधूसरा
% -। - - - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। -। व् - - व्। % च् पथ्या
% व् व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
मानेनेव विशीर्णेन वाससा विधुरीकृता ।
दुःखदैन्यनिभाव् अङ्के विभ्रती बालकाव् उभौ
% - - - व्। व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
कृतोचितप्रणामा च सा राजानं व्यजिज्ञपत् ।
ब्राह्मणी कुलजा चाहम् ईदृशीं दुर्गतिं गता
% व् - व् - व् - -। व्। % अ पथ्या
% -। - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% - व् -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
दैवाद् युगपद् एतौ च जातौ द्वौ तनयौ मम ।
तद् देव नास्ति मे स्तन्यम् एतयोर् भोजनं विना
% - -। व् व् व्। - -। व्। % अ पथ्या
% - -। -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व्। - व्। -। - व्। % च् पथ्या
% - व् -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तेनेह कृपणा नाथ शरणागतवत्सलम् ।
प्राप्तास्मि देवं शरणं प्रमाणम् अधुना प्रभुः
% - - व्। व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% व् - व्। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा सदयो राजा स प्रतीहारम् आदिशत् ।
इयं वासवदत्तायै देव्यै नीत्वार्प्यताम् इति
% -। - -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% -। व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततश् च कर्मणा स्वेन शुभेनेवाग्रयायिना ।
नीताभून् निकटं देव्याः प्रतीहारेण तेन सा
% व् -। व्। - व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - - व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
राज्ञा विसृष्टां बुद्ध्वा तां प्रतीहाराद् उपागताम् ।
देवी वासवदत्ता सा ब्राह्मणीं श्रद्दधेतराम्
% - -। व् - -। - -। -। % अ म-विपुला
% व् - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - -। -। % च् पथ्या
% - व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
युग्मापत्यां च पश्यन्ती दीनाम् एतां व्यचिन्तयत् ।
अहो वामैकवृत्तित्वं किमप्य् एतत् प्रजापतेः
% - - - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - - व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अहो वस्तुनि मात्सर्यम् अहो भक्तिर् अवस्तुनि ।
नाद्याप्य् एको ऽपि मे जातो जातौ त्व् अस्यां यमाव् इमौ
% व् -। - व् व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् -। - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व्। -। - -। % च् पथ्या
% - -॥- -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं संचिन्तयन्ती च सा देवी स्नानकाङ्क्षिणी ।
ब्राह्मण्याश् चेटिकास् तस्याः स्नपनादौ समादिशत्
% - -। - - व् - -। व्। % अ पथ्या
% -। - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स्नपिता दत्तवस्त्रा च ताभिः स्वादु च भोजिता ।
ब्राह्मणी साम्बुसिक्तेव तप्ता भूः समुदश्वसत्
% व् व् -। - व् - -। व्। % अ पथ्या
% - -। - व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
समाश्वस्ता च सा युक्त्या कथालापैः परीक्षितुम् ।
क्षणान्तरे निजगदे देव्या वासवदत्तया
% व् - - -। व्। -। - -। % अ पथ्या
% व् - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
भो ब्राह्मणि कथा काचित् त्वया नः कथ्यताम् इति ।
तच् छ्रुत्वा सा तथेत्य् उक्त्वा कथां वक्तुं प्रचक्रमे
% -। - व् व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - -। -। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
पुराभूज् जयदत्ताख्यः सामान्यः कोऽपि भूपतिः ।
देवदत्ताभिधानश् च पुत्रस् तस्योदपद्यत
% व् - -। व् व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - -। व्। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
यौवनस्थस्य तस्याथ विवाहं तनयस्य सः ।
विधातुम् इच्छन् नृपतिर् मतिमान् इत्य् अचिन्तयत्
% - व् - - व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् - -। व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% व् व् -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
वेश्येव बलवद्भोग्या राजश्रीर् अतिचञ्चला ।
वणिजां तु कुलस्त्रीव स्थिरा लक्ष्मीर् अनन्यगा
% - - व्। व् व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। व्। व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्माद् विवाहं पुत्रस्य करोमि वणिजां गृहात् ।
राज्ये ऽस्य बहुदायादे येन नापद् भविष्यति
% - -। व् - -। - - व्। % अ म-विपुला
% व् - व्। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। व् व् - - -। % च् पथ्या
% - व्। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति निश्चित्य पुत्रस्य कृते वव्रे स भूपतिः ।
वणिजो वसुदत्तस्य कन्यां पाटलिपुत्रकात्
% व् व्। - - व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
वसुदत्तो ऽपि स ददौ श्लाघ्यसंबन्धवाञ्छया ।
दूरदेशान्तरे ऽप्य् अस्मै राजपुत्राय तां सुताम्
% व् व् - -। व्। व्। व् -। % अ न-विपुला
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् -॥- -। % च् पथ्या
% - व् - - व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
पूरयाम् आस च तथा रत्नैर् जामातरं स तम् ।
अगलद् बहुमानो ऽस्य यथा स्वपितृवैभवे
% - व् -। - व्। व्। व् -। % अ न-विपुला
% - -। - - व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अवाप्ताढ्यवणिक्पुत्रीसहितेनाथ तेन सः ।
तनयेन समं तस्थौ जयदत्तनृपः सुखम्
% व् - - व् व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एकदा तत्र चागत्य सोत्कः संबन्धिसद्मनि ।
स वणिग् वसुदत्तस् तां निनाय स्वगृहं सुताम्
% - व् -। - व्। - - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। व् -। व् व् - -। -। % च् पथ्या
% व् - -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो ऽकस्मात् स नृपतिर् जयदत्तो दिवं ययौ ।
उद्भूय गोत्रजैस् तस्य तच् च राज्यम् अधिष्ठितम्
% व् -। - -। व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% व् व् - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - व् -। - व्। % च् पथ्या
% -। व्। - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तद्भीत्या तस्य तनयो जनन्या निजया निशि ।
देवदत्तस् तु नीतो ऽभूद् अन्यदेशम् अलक्षितः
% - - -। - व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% व् - -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व्। - -। -। % च् पथ्या
% - व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्राह राजपुत्रं तं मात दुःखितमानसा ।
देवो ऽस्ति चक्रवर्ती नः प्रभुः पूर्वदिगीश्वरः
% - - व्। - व् - -। -। % अ पथ्या
% - व्। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। - व् - -। -। % च् पथ्या
% व् -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्पार्श्वं व्रज राज्यं ते साधयिष्यति वत्स सः ।
इत्य् उक्तः स तदा मात्रा राजपुत्रो जगाद ताम्
% - - -। व् व्। - -। -। % अ पथ्या
% - व् - व् व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - -। व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तत्र मां निष्परिकरं गतं को बहु मंस्यते ।
तच् छ्रुत्वा पुनर् अप्य् एवं सा माता तम् अभाषत
% - व्। -। - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% व् -। -। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - -। व् व्। -। - -। % च् पथ्या
% -। - -। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
श्वशुरस्य गृहं गत्वा त्वं हि प्राप्य ततो धनम् ।
कृत्वा परिकरं गच्छ निकटं चक्रवर्तिनः
% व् व् - व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% -। -। - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति स प्रेरितो मात्रा सलज्जो ऽपि नृपात्मजः ।
क्रमात् प्रतस्थे सायं च प्राप तच्छ्वाशुरं गृहम्
% व् व्। -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - -। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - -। - -। -। % च् म-विपुला
% - व्। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
पितृहीनो विनष्टश्रीर् बाष्पपाताभिशङ्कया ।
अकाले नाशकच् चात्र प्रवेष्टुं लज्जया निशि
% व् व् - -। व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
निकटे सत्त्रबाह्ये ऽथ स्थितः श्वशुरमन्दिरात् ।
नक्तं रज्ज्वावरोहन्तीम् अकस्मात् स्त्रियम् ऐक्षत
% व् व् -। - व् - -। -। % अ पथ्या
% व् -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - - -। % च् पथ्या
% व् - -। व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
क्षणाच् च भार्यां स्वाम् एव तां रत्नद्युतिभास्वराम् ।
उल्काम् इवाभ्रपतितां परिज्ञायाभ्यतप्यत
% व् -। व्। - -। -। - व्। % अ म-विपुला
% -। - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सा तु तं धूसरक्षामं दृष्ट्वाप्य् अपरिजानती ।
को ऽसीत्य् अपृच्छत् तच् छ्रुत्वा पान्थो ऽहम् इति सो ऽब्रवीत्
% -। व्। -। - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। -। व् - -। -। - -। % च् म-विपुला
% - -। व्। व् व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः सा सत्त्रशालान्तः प्रविवेश वणिक्सुता ।
अन्वगाद् राजपुत्रो ऽपि स तां गुप्तम् अवेक्षितुम्
% व् -। -। - व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व् - -। व्। % च् पथ्या
% व्। -। - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सा चात्र पुरुषं कंचिद् उपागात् पुरुषो ऽपि ताम् ।
त्वं चिरेणागतासीति पादघातैर् अताडयत्
% -। - व्। व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् - -। व् व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व् - - व् - - व्। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः सा द्विगुणीभूतरागा पापा प्रसाद्य तम् ।
पुरुषं तेन सहिता तत्र तस्थौ यदृच्छया
% व् -। -। व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - व्। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तद् दृष्ट्वा तु स सुप्रज्ञो राजपुत्रो व्यचिन्तयत् ।
कोपस्यायं न कालो मे साध्यम् अन्यद् धि वर्तते
% -। - -। व्। व्। - - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व्। - -। -। % च् पथ्या
% - व्। - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
कथं च प्रसरत्व् एतच् छस्त्रं कृपणयोर् द्वयोः ।
शत्रुयोग्यं स्त्रियाम् अस्याम् अस्मिन् वा नृपशौ मम
% व् -। -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
किम् एतया कुवध्वा वा कृत्यम् एतद् धि दुर्विधेः ।
मद्धैर्यालोकनक्रीडानैपुण्ये दुःखवर्षिणः
% व्। - व् -। व् - -। -। % अ पथ्या
% - व्। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अतुल्यकुलसंबन्धः सैषा किं वापराध्यति ।
मुक्त्वा बलिभुजं काकी कोकिले रमते कथम्
% व् - व् व् व् - - -। % अ पथ्या
% - -। -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् आलोच्य स तां भार्याम् उपैक्षत सकामुकाम् ।
सतां गुरुजिगीषे हि चेतसि स्त्रीतृणं कियत्
% -। - - व्। व्। -। - -। % अ पथ्या
% व् - व् व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% - व् -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्कालं च रतावेगवशात् तस्याः किलापतत् ।
वणिक्सुतायाः श्रवणात् सन् मुक्ताढ्यं विभूषणम्
% - - -। व्। व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% -। - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् च सा न ददर्शैव सुरतान्ते च सत्वरा ।
ययौ यथागतं गेहम् आपृच्छ्योपपतिं ततः
% -। व्। -। व्। व् - - व्। % अ पथ्या
% व् व् - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व् -। - व्। % च् पथ्या
% - - - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्मिन्न् अपि गते क्वापि द्रुतं प्रच्छन्नकामुके ।
स राजपुत्रो दृष्ट्वा तद्रत्नाभरणम् अग्रहीत्
% - -। व् व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - व् - -। - -। - % च् म-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व् व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
स्फुरद्रत्नशिखाजालं धात्रा मोहतमो ऽपहम् ।
हस्तदीपम् इव प्रत्तं प्रणष्टश्रीगवेषणे
% व् - - व् व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
महार्घं च तद् आलोक्य राजपुत्रः स तत्क्षणम् ।
निर्गत्य सिद्धकार्यः सन् कान्यकुब्जं ततो ययौ
% व् - -। व्। व्। - - व्। % अ पथ्या
% - व् - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - व् - -। -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र बन्धाय दत्त्वा तत् स्वर्णलक्षेण भूषणम् ।
क्रीत्वा हस्त्यश्वम् अगमत् स पार्श्वं चक्रवर्तिनः
% - व्। - - व्। - -। -। % अ पथ्या
% - व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% व्। - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तद्दत्तैश् च बलैः साकम् एत्य हत्वा रिपून् रणे ।
प्राप तत् पैतृकं राज्यं कृती मात्राभिनन्दितः
% - - -। व्। व् -। - व्। % अ पथ्या
% - व्। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् च बन्धाद् विनिर्मोच्य भूषणं श्वशुरान्तिकम् ।
प्राहिणोत् प्रकटीकर्तुं रहस्यं तद् अशङ्कितम्
% -। व्। - -। व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् - -। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽपि तच्छ्वशुरो दृष्ट्वा स्वसुताकर्णभूषणम् ।
तत् तथोपागतं तस्यै संभ्रान्तः समदर्शयत्
% -। व्। - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व् - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सापि पूर्वपरिभ्रष्टं चारित्रम् इव वीक्ष्य तत् ।
बुद्ध्वा च भर्त्रा प्रहितं व्याकुलैव समस्मरत्
% - व्। - व् व् - - -। % अ पथ्या
% - - व्। व् व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% - व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इदं मे पतितं तस्यां रात्रौ सत्त्रगृहान्तरे ।
यस्यां तत्र स्थितो दृष्टः स कोऽपि पथिको मया
% व् -। -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% व्। - व्। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तन् नूनं सो ऽत्र भर्ता मे शीलजिज्ञासयाययौ ।
मया तु स न विज्ञातस् तेनेदं प्रापि भूषणम्
% -। - -। -। व्। - -। -। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व्। व्। व्। - - -। % च् पथ्या
% - - -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् एवं चिन्तयन्त्याश् च दुर्नयव्यक्तिविक्लवम् ।
वणिक्सुताया हृदयं तस्याः कातरम् अस्फुटत्
% -। - -। - व् - -। व्। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% - -। - व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततस् तस्या रहस्यज्ञां पृष्ट्वा चेटीं स्वयुक्तितः ।
तत्पिता स वणिग् बुद्ध्वा तत्त्वं तत्याज तच्छुचम्
% व् -। - -। व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
राजपुत्रो ऽथ संप्राप्तराज्यो लब्ध्वा गुणार्जिताम् ।
स चक्रवर्तितनयां भार्यां भेजे ऽपरां श्रियम्
% - व् - -। व्। - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - व् - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - -। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तद् इत्थं साहसे स्त्रीणां हृदयं वज्रकर्कशम् ।
तद् एव साध्वसावेगसंपाते पुष्पपेलवम्
% व्। - -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - व्। - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तास् तु काश्चन सद्वंशजाता मुक्ता इवाङ्गनाः ।
याः सुवृत्ताच्छहृदया यान्ति भूषणतां भुवि
% -। व्। - व् व्। - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व् - - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - व्। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
हरिणीव च राजश्रीर् एवं विप्लविनी सदा ।
धैर्यपाशेन बन्द्धुं च ताम् एके जानते बुधाः
% व् व् - व्। व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व्। - -। व्। % च् पथ्या
% -। - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्माद् आपद्य् अपि त्याज्यं न सत्त्वं संपदेषिभिः ।
अयम् एवात्र वृत्तान्तो ममात्र च निदर्शनम्
% - -। - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% व्। - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - - व्। - - -। % च् पथ्या
% व् - व्। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
यन् मया विधुरे ऽप्य् अस्मिंश् चारित्रं देवि रक्षितम् ।
युष्मद्दर्शनकल्याणप्राप्त्या तत् फलितं हि मे
% -। व् -। व् व् -॥- -। % अ पथ्या
% - - -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। -। व् व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
इति तस्या मुखाच् छ्रुत्वा ब्राह्मण्यास् तत्क्षणं कथाम् ।
देवी वासवदत्ता सा सादरा समचिन्तयत्
% व् व्। - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% - - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - -। -। % च् पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ब्राह्मणी कुलवत्य् एषा ध्रुवम् अस्या ह्य् उदारताम् ।
भङ्गिः स्वशीलोपक्षेपे वचःप्रौढिश् च शंसति
% - व् -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व्। - -॥व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - - - - -। % च् म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व् - - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
राजसंसत्प्रवेशे ऽस्याः प्रावीण्यम् अत एव च ।
इति संचिन्त्य देवी तां ब्राह्मणीं पुनर् अब्रवीत्:
% - व् - - व् - -। -। % अ पथ्या
% - - व्। व् व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - - व्। - -। -। % च् पथ्या
% - व् -। व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
भार्या त्वं कस्य को वा ते वृत्तान्तः कथ्यतां त्वया ।
तच् छ्रुत्वा ब्राह्मणी भूयः साथ वक्तुं प्रचक्रमे
% - -। -। - व्। -। -। -। % अ पथ्या
% - - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - व्। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
मालवे देवि को ऽप्य् आसीद् अग्निदत्त इति द्विजः ।
निलयः श्रीसरस्वत्योः स्वयम् आत्तधनो ऽर्थिभिः
% - व् -। - व्। -॥- -। % अ पथ्या
% - व् - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। - व् - - -। % च् पथ्या
% व् व्। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्य च स्वानुरूपौ द्वाव् उत्पन्नौ तनयौ क्रमात् ।
ज्येष्ठः शंकरदत्ताख्यो नाम्ना शान्तिकरो ऽपरः
% - व्। -। - व् - -। -। % अ पथ्या
% - - -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तयोः शान्तिकरो ऽकस्माद् विद्यार्थी स्वपितुर् गृहात् ।
स बाल एव निर्गत्य गतः क्वापि यशस्विनि
% व् -। - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - - -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - व्। - व्। - - व्। % च् पथ्या
% व् -। - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
द्वितीयश् च स तद्भ्राता ज्येष्ठो मां परिणीतवान् ।
तनयां यज्ञदत्तस्य यज्ञार्थभृतसंपदः
% व् - -। व्। व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। - व् - - व्। % च् पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
कालेन तस्य मद्भर्तुः सो ऽग्निदत्ताभिधः पिता ।
वृद्धो लोकान्तरं यातो भार्ययानुगतः स्वया
% - - व्। - व्। - - -। % अ पथ्या
% -। व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तीर्थोद्देशाच् च मद्भर्ता धृतगर्भां विमुच्य माम् ।
गत्वा सरस्वतीपूरे शोकेनान्धो जहौ तनुम्
% - - - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् - - -। % च् पथ्या
% - - - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
वृत्तान्ते कथिते चास्मिन्न् एत्य तत्सहयायिभिः ।
स्वजनेभ्यो मया लब्धं नानुगन्तुं सगर्भया
% - - -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - व्। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो मय्य् आर्द्रशोकायाम् अकस्माद् एत्य दस्युभिः ।
अस्मन्निवासः सकलो ऽप्य् अग्रहारो विलुण्ठितः
% व् -। -। - व् - - -। % अ पथ्या
% व् - -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। व् व् -॥% च् भ-विपुला
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्क्षणं तिसृभिः सार्धं ब्राह्मणीभिर् अहं ततः ।
शीलभ्रंशभयाद् आत्तस्वल्पवस्त्रा पलायिता
% - व् -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
देशभङ्गाद् विदूरं च गत्वा देशं तदन्विता ।
मासमात्रं स्थिताभूवं कृच्छ्रकर्मोपजीविनी
% - व् - -। व् - -। व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
श्रुत्वा चानाथशरणं लोकाद् वत्सेश्वरं ततः ।
सब्राह्मणीका शीलैकपाथेयाहम् इहागता
% - -। - - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - व् % च् म-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
आगत्यैव प्रसूतास्मि युगपत् तनयाव् उभौ ।
स्थितासु चासु तिसृषु ब्राह्मणीषु सखीष्व् अपि
% - - - -। व् - - व्। % अ पथ्या
% व् व् -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - व् - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
शोको विदेशो दारिद्र्यं द्विगुणः प्रसवो ऽप्य् अयम् ।
अहो अपावृतं द्वारम् आपदां मम वेधसा
% - -। व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% व् व् -। व् व् -॥व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व् -। - व्। % च् पथ्या
% - व् -। व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तद् एतयोर् गतिर् नास्ति बालयोर् वर्धनाय मे ।
इत्य् आलोच्य परित्यज्य लज्जां योषिद्विभूषणम्
% व्। - व् -। व् -। - व्। % अ पथ्या
% - व् -। - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - - व्। व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
मया प्रविश्य वत्सेशो राजा सदसि याचितः ।
कः शक्तः सोढुम् आपन्नबालापत्यार्तिदर्शनम्
% व् -। व् - व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - -। - व्। - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तदादेशेन च प्राप्तं मया त्वच्चरणान्तिकम् ।
विपदश् च निवृत्ता मे द्वारात् प्रतिहता इव
% व् - - - व्। -। - -। % अ पथ्या
% व् -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। व्। व् - -। -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् एष मम वृत्तान्तो नाम्ना पिङ्गलिकाप्य् अहम् ।
आबाल्याग्निक्रियाधूमैर् यन् मे पिङ्गलिते दृशौ
% -। - व्। व् व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - -। % च् पथ्या
% -। -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
स तु शान्तिकरो देवि देवरो मे विदेशगः ।
कुत्र तिष्ठति देशे ऽसाव् इति नाद्यापि बुध्यते
% व्। व्। - व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% - व् -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - व् व्। - -। -। % च् पथ्या
% व् व्। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवम् उक्तस्ववृत्तान्तां कुलीनेत्य् अवधार्य ताम् ।
प्रीत्येनां ब्राह्मणीं देवी सा वितर्क्यैवम् अब्रवीत्
% - व्। - - व् - - -। % अ पथ्या
% व् - -। व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% -। व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
इह शान्तिकरो नाम स्थितो ऽस्माकं पुरोहितः ।
वैदेशिकः स जाने ऽहं देवरस् ते भविष्यति
% व् व्। - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व्। - -। -। % च् पथ्या
% - व् -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्त्वा ब्राह्मणीम् उत्कां नीत्वा रात्रिं तदैव ताम् ।
देवी शान्तिकरं प्रातर् आनाय्यापृच्छद् अन्वयम्
% -। - -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% - - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
उक्तान्वयाय तस्मै च सा संजातसुनिश्चया ।
इयं ते भ्रातृजायेति ब्राह्मणीं ताम् अदर्शयत्
% - - व् - व्। - -। व्। % अ पथ्या
% -। - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। -। - व् - - -। % च् पथ्या
% - व् -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
जातायां च परिज्ञप्तौ ज्ञातबन्धुक्षयो ऽथ सः ।
ब्राह्मणीं भ्रातृजायां तां निन्ये शान्तिकरो गृहम्
% - - -। व्। व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - - व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व् - -। -। % च् पथ्या
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रानुशोच्य पितरौ भ्रातरं च यथोचितम् ।
आश्वासयाम् आस स तां बालकद्वितयान्विताम्
% - - व् - व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% - व् -। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। - व्। व्। -। % च् भ-विपुला
% - व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
देवी वासवदत्तापि तस्यास् तौ बालकौ सुतौ ।
पुरोहितौ स्वपुत्रस्य भाविनः पर्यकल्पयत्
% - -। - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। व् - - व्। % च् पथ्या
% - व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ज्येष्ठस् तयोः शान्तिसोमो नाम्ना वैश्वागरो ऽपरः ।
कृतस् तयैव देव्या च वितीर्णबहुसंपदा
% - -। व् -। - व् - -। % अ र-विपुला
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व्। - -। व्। % च् पथ्या
% व् - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अन्धस्येवास्य लोकस्य फलभूमिं स्वकर्मभिः ।
पुरोगैर् नीयमानस्य हेतुमात्रं स्वपौरुषम्
% - - - - व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् - - व्। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
यद् एत्य लब्धविभवास् तत्र सर्वे ऽपि संगताः ।
बालकौ तौ तयोः सा च माता शान्तिकरश् च सः
% व्। - व्। - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - व्। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। -। व् -। -। व्। % च् पथ्या
% - -। - व् व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
ततो गच्छत्सु दिवसेष्व् एकदा पञ्चभिः सुतैः ।
सहागताम् उपादाय शरावान् कुम्भकारिकाम्
% व् -। - - व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% - व् -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
दृष्ट्वा स्वमन्दिरे कांचिद् देव्या वासवदत्तया ।
सा ब्राह्मणी पिङ्गलिका जगदे पार्श्ववर्तिनी
% - -। व् - व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व् -। - व् व् -। % च् भ-विपुला
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
पञ्चैतस्याः सुतो ऽद्यापि नैको मे सखि दृश्यताम् ।
पुण्यानाम् ईदृशं पात्रम् ईदृश्य् अपि न मादृशी
% - - - -। व् -। - व्। % अ पथ्या
% - -। -। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् -। - व्। % च् पथ्या
% - -। व् व्। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः पिङ्गलिकावादीद् देवि दुःखाय जायते ।
प्रजेयं पापभूयिष्ठा दरिद्रेष्व् एव भूयसी
% व् -। - व् व् - - -। % अ पथ्या
% - व्। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् - - -। % च् पथ्या
% व् - -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
युष्मादृशेषु जायेत यः स को ऽप्य् उत्तमो भवेत् ।
तद् अलं त्वरया प्राप्स्यस्य् अचिरात् स्वोचितं सुतम्
% - - व् - व्। - - व्। % अ पथ्या
% -। व्। -॥- व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। व् -। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इति पिङ्गलिकोक्तापि सोत्सुका सुतजन्मनि ।
अभूद् वासवदत्ता सा तच्चिन्ताक्रान्तमानसा
% व् व्। - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व् व् - -। -। % च् पथ्या
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
गिरीशाराधनप्राप्यं पुत्रं ते नारदो ऽभ्यधात् ।
तद् देवि वरदो ऽवश्यम् आराध्यः स शिवो ऽत्र नः
% व् - - - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व्। व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% - - -। व्। व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्ता वत्सराजेन तत्कालं चागतेन सा ।
देवी लब्धाशयेनाशु चकार व्रतनिश्चयम्
% -। - -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% - - -। - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्याम् आत्तव्रतायां तु स राजापि समन्त्रिकः ।
सराष्ट्रश् चापि विदधे शंकराराधनव्रतम्
% - -। - - व् - -। व्। % अ पथ्या
% व्। - - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
त्रिरात्रोपोषितौ तौ च दंपती स विभुस् ततः ।
प्रसादप्रकटीभूतः स्वयं स्वप्ने समादिशत्
% व् - - - व् -। -। व्। % अ पथ्या
% - व् -। व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
उत्तिष्ठतं स युवयोः कामांशो जनिता सुतः ।
नाथो विद्याधराणां यो भविता मत्प्रसादतः
% - - व् -। व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% - - -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - -। -। % च् पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति वचनम् उदीर्य चन्द्रमौलौ
सपदि तिरोहिततां गते प्रबुध्य ।
अधिगतवरम् आशु दंपती तौ
प्रमदम् अकृत्रिमम् आपतुः कृतार्थौ
% व् व्। व् व् व्। व् - व्। - व् - - %
% व् व् व्। व् - व् व् -। व् -। व् - - % अर्धसम: पुष्पिताग्रा (12, 13)
% व् व् व् व् व् व्। - व्। - व् -। - %
% व् व् व्। व् - व् व्। - व् -। व् - - % अर्धसम: पुष्पिताग्रा (12, 13)
उत्थाय चोषसि ततः प्रकृतीर् विधाय तत्स्वप्नकीर्तनसुधारसतर्पितास् ताः ।
देवी च सा नरपतिश् च सबन्धुभृत्यौ बद्धोत्सवौ विदधतुर् व्रतपारणानि
% - - व्। - व् व्। व् -। व् व् -। व् - व् % वसन्ततिलक (14)
% - - व् - व् व् व् - व् व् - व् -। - % वसन्ततिलक (14)
% - -। व्। -। व् व् व् -। व्। व् - व् - - % वसन्ततिलक (14)
% - - व् -। व् व् व् -। व् व् - व् - - % वसन्ततिलक (14)
कतिपयदिवसापगमे तस्याः स्वप्ने जटाधरः पुरुषः ।
को ऽप्य् अथ देव्या वासवदत्तायाः फलम् उपेत्य ददौ
% व् व् व् व् व् व् - व् व् -। - -। - -। व् - व् -। व् व् - %
% -॥व् व्। - -। - व् व् - - -। व् व्। व् - व्। व् - % आर्या (30+27 मोरए): विपुला
ततः स विनिवेदितस्फुटतथाविधस्वप्नया
सह प्रमुदितस् तया समभिनन्दितो मन्त्रिभिः ।
विचिन्त्य शशिमौलिना फलनिभेन दत्तं सुतं
मनोरथम् अदूरगं गणयति स्म वत्सेश्वरः
मूल पाठ: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0