कथासरित्सागर · अध्याय 3.1
% व् -। व् व् व् - व् - व् व् व् - व् - - व् - % पृथ्वी (8+9): चएसुर इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व् -। व् व्। व् - व् -। व् व् व् - व् - - व् - % पृथ्वी (8+9)
% व् - व्। व् व् - व्। -। व् व् व् - व् - - व् - % पृथ्वी (8+9)
% व् -। व् व् व्। - व् -। व् व्। व् - व् - - व्। - % पृथ्वी (8+9)
प्रथमस् तरङ्गः ॥
निर्विघ्नविश्वनिर्माणसिद्धये यदनुग्रहम् ।
मन्ये स वव्रे धातापि तस्मै विघ्नजिते नमः
% - - व् - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। - -। - - व्। % च् म-विपुला
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
आश्लिष्यमाणः प्रियया शंकरो ऽपि यदाज्ञया ।
उत्कम्पते स भुवनं जयत्यसमसायकः
% - - व् - -। व् व् -। % अ भ-विपुला
% - व् -। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% व् - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं स राजा वत्सेशः क्रमेण सुतरामभूत् ।
प्राप्तवासवदत्तस्तत्सुखासक्तैकमानसः
% - -। व्। - -। - - -। % अ म-विपुला
% व् - व्। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
यौगन्धरायणश्चास्य महामन्त्री दिवानिशम् ।
सेनापती रुमण्वांश्च राज्यभारमुदूहतुः
% - - व् - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् - - व्। % च् पथ्या
% - व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स कदाचिच्च चिन्तावानानीय रजनौ गृहम् ।
निजगाद रुमण्वन्तं मन्त्री यौगन्धरायणः
% व्। व् - - व्। - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व्। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व्। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
पाण्डवान्वयजातो ऽयं वत्सेशो ऽस्य च मेदिनी ।
कुलक्रमागता कृत्स्ना पुरं च गजसाह्वयम्
% - व् - व् व् - -। -। % अ पथ्या
% - - -। व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् -। व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्सर्वमजिगीषेण त्यक्तमेतेन भूभृता ।
इहैव चास्य संजातं राज्यमेकत्र मण्डले
% - - व् व् व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - व्। - - -। % च् पथ्या
% - व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
स्त्रीमद्यमृगयासक्तो निश्चिन्तो ह्येष तिष्ठति ।
अस्मासु राज्यचिन्ता च सर्वानेन समर्पिता
% - - व् व् व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - व् - -। व्। % च् पथ्या
% - - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तदस्माभिः स्वबुद्ध्यैव तथा कार्यं यथैव तत् ।
समग्रपृथिवीराज्यं प्राप्नोत्येव क्रमागतम्
% व् - - -। व् - - व्। % अ पथ्या
% व् -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् व् व् - - -। % च् पथ्या
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं कृते हि भक्तिश्च मन्त्रिता च कृता भवेत् ।
सर्वं च साध्यते बुद्ध्या तथा चैतां कथां शृणु
% - -। व् -। व्। - - व्। % अ पथ्या
% - व् -। व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
आसीत्कश्चिन्महासेन इति नाम्ना पुरा नृपः ।
स चान्येनाभियुक्तो ऽभून्नृपेणातिबलीयसा
% - - - - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् व्। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - - - व् - -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः समेत्य सचिवैः स्वकार्यभ्रंशरक्षिभिः ।
दापितः स महासेनो दण्डं तस्मै किल द्विषे
% व् -। व् - व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व्। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
दत्तदण्डश्च राजासौ मानी भृशमतप्यत ।
किं मया विहितः शत्रोः प्रणाम इति चिन्तयन्
% - व् - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व् -। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - व्। व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तेनैव चास्य गुल्मो ऽन्तः शोकेन ह्युदपद्यत ।
गुल्माक्रान्तश्च शोकेन स मुमूर्षरभून्नृपः
% - - व्। - व्। - -। -। % अ पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व्। - - व्। % च् पथ्या
% व्। व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततस् तदौषधासाध्यं मत्वैको मतिमान् भिषक् ।
मृता ते देव देवीति मिथ्या वक्ति स्म तं नृपम्
% व् -। व् - व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। -। - व्। - - व्। % च् पथ्या
% - -। - -। व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तच्छ्रुत्वा सहसा भूमौ पततस्तस्य भूपतेः ।
शोकावेगेन बलिना स गुल्मः स्वयमस्फुटत्
% - - -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% व्। - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
रोगोत्तिर्णश् चिरं देव्या तयैव च सहेप्सितान् ।
भोगान् स बुभुजे राजा जिगाय च रिपून् पुनः
% - - - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - व्। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - व्। व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तद्यथा स भिषग्बुद्ध्या चक्रे राजहितं तथा ।
वयं राजहितं कुर्मः साधयामो ऽस्य मेदिनीम्
% - व् -। व्। व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
परिपन्थी च तत्रैकः प्रद्योतो मगधेश्वरः ।
पार्ष्णिग्राहः स हि सदा पश्चात्कोपं करोति नः
% व् व् - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व्। व्। व् -। % च् न-विपुला
% - - - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तत्तस्य कन्यकारत्नमस्ति पद्मावतीति यत् ।
तद् अस्य वत्सराजस्य कृते याचामहे वयम्
% - - व्। - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व्। - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - व्। - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
छन्नां वासवदत्तां च स्थापयित्वा स्वबुद्धितः ।
दत्त्वाग्निं वासके ब्रूमो देवी दग्धेति सर्वतः
% - -। - व् व् - -। -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
नान्यथा तां सुतां राज्ञे ददाति मगधाधिपः ।
एतदर्थं स हि मया प्रार्थितः पूर्वमुक्तवान्
% - व् -। -। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - व्। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व्। व्। व् -। % च् न-विपुला
% - व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
नाहं वत्सेश्वरायैतां दास्याम्यात्माधिकां सुताम् ।
तस्य वासवदत्तायां स्नेहो हि सुमहानिति
% - -। - - व् - - -। % अ पथ्या
% - - - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - -। व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सत्यां देव्यां च वत्सेशो नैवान्यां परिणेष्यति ।
देवी दग्धेति जातायां ख्यातौ सर्वं तु सेत्स्यति
% - -। - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व्। - - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
पद्मावत्यां च लब्धायां संबन्धी मगधाधिपः ।
पश्चात्कोपं न कुरुते सहायत्वं च गच्छति
% - - - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% व् - - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः पूर्वा दिशं जेतुं गच्छामो ऽन्याश्च तत्क्रमात् ।
इत्थं वत्सेश्वरस्यैतां साधयामो ऽखिलां भुवम्
% व् -। - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% - - -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
कृतोद्योगेषु चास्मासु पृथिवीमेष भूपतिः ।
प्राप्नुयादेव पूर्वं हि दिव्या वागेवमब्रवीत्
% व् - - - व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व्। - -। व्। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
श्रुत्वेति मन्त्रिवृषभाद्वचो यौगन्धरायणात् ।
साहसं चैतदाशङ्क्य रुमण्वांस्तमभाषत
% - - व्। - व् व् व् - % अ न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
व्याजः पद्मावतीहेतोः क्रियमाणः कदाचन ।
दोषायास्माकमेव स्यात्तता ह्यत्र कथां शृणु
% - -। - - व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अस्ति माकन्दिका नाम नगरी जाह्नवीतटे ।
तस्यां मौनव्रतः कश्चिदासीत्प्रव्राजकः पुरा
% - व्। - - व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
स च भिक्षाशनो ऽनेकपरिव्राट्परिवारितः ।
आस्त देवकुलस्यान्तर्मठिकायां कृतस्थितिः
% व्। व्। - - व् -। - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - व् व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रविष्टो जातु भिक्षार्थमेकस्य वणिजो गृहे ।
स ददर्श शुभां कन्यां भिक्षामादाय निर्गताम्
% व् - -। - व्। - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व्। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। व् - व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
दृष्ट्वा चाद्भुतरूपां तां स कामवशगः शठः ।
हा हा कष्टमिति स्माह वणिजस्तस्य शृण्वतः
% - -। - व् व् - -। -। % अ पथ्या
% व्। - व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। -। - व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
गृहीतभिक्षश्च ततो जगाम निलयं निजम् ।
ततस्तं स वणिग्गत्वा रहः पप्रच्छ विस्मयात्
% व् - व् - - व्। व् -। % अ भ-विपुला
% व् - व्। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। व्। व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
किमद्यैवमकस्मात्त्वं मौनं त्यक्त्वोक्तवानिति ।
तच्छ्रुत्वा वणिजं तं च परिव्राडेवमब्रवीत्
% व् - - व् व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व् व् -। -। व्। % च् पथ्या
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
दुर्लक्षणेयं कन्या ते विवाहो ऽस्या यदा भवेत् ।
तदा ससुतदारस्य क्षयः स्यात् तव निश्चितम्
% - - व् - -। - -। -। % अ म-विपुला
% व् - -। -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। -। व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तद् एतां वीक्ष्य दुःखं मे जातं भक्तो हि मे भवान् ।
तेनैवम् उक्तवान् अस्मि त्यक्त्वा मौनं भवत्कृते
% व्। - -। - व्। - -। -। % अ पथ्या
% - -। - -। व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तद् एषा कन्यका नक्तं मञ्जूषायां निवेशिता ।
उपरि न्यस्तदीपायां गङ्गायां क्षिप्यतां त्वया
% व्। - -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। - व् - - -। % च् पथ्या
% - - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तथेति प्रतिपद्यैतद्गत्वा सो ऽथ वणिग्भयात् ।
नक्तं चक्रे तथा सर्वं निर्विमर्शा हि भीरवः
% व् - -। व् व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। -। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रव्राजको ऽपि तत्कालमुवाचानुचरान्निजान् ।
गङ्गां गच्छत तत्रान्तर्वहतीं यां च पश्यथ
% - - व् -। व्। - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व्। - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् -। -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
पृष्ठंस्थदीपां मञ्जूषां गुप्तमानयतेह ताम् ।
उद्घाटनीया न च सा श्रुते ऽप्यन्तर्ध्वनाविति
% - - व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% - व् - व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। व्। व्। -। % च् भ-विपुला
% व् -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तथेति चागता यावद्गङ्गां न प्राप्नुवन्ति ते ।
राजपुत्रः किमप्येकस्तावत्तस्यामवातरत्
% व् - व्। - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। -। - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽत्र तां वणिजा क्षिप्तां मञ्जूषां वीक्ष्य दीपतः ।
भृत्यैरानाय्य सहसा कौतुकादुदघाटयत्
% -। व्। -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - - -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ददर्श चान्तः कन्यां तां हृदयोन्मादकारिणीम् ।
उपमेये च गान्धर्वविधिना तां च तत्क्षणम्
% व् - व्। - -। - -। -। % अ म-विपुला
% व् व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व्। - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् -। -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
मञ्जूषां तां च गङ्गायां तथैवोर्ध्वस्थदीपिकाम् ।
कृत्वा तत्याज निःक्षिप्य घोरं वानरमन्तरे
% - - -। -। व्। - - -। % अ पथ्या
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व्। - - व्। % च् पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
गते ऽथ तस्मिन् संप्राप्तकन्यारत्ने नृपात्मजे ।
आययुस्तस्य चिन्वन्तः शिष्याः प्रव्राजकस्य ते
% व् -। व्। - -। - - व् % अ म-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व्। - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
ददृशुस्तां च मञ्जूषां गृहीत्वा तस्य चान्तिकम् ।
निन्युः प्रव्राजकस्यैनां सो ऽथ हृष्टो जगाद तान्
% व् व् - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% व् - -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - - -। % च् पथ्या
% -। व्। - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
एको ऽहं साधये मन्त्रमादायैतामिहोपरि ।
अधस्तूष्णीं च युष्माभिः शयितव्यमिमां निशाम्
% - -। -। - व् -। - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - -। व्। - - -। % च् पथ्या
% व् व् - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्त्वा तां स मञ्जूषाम् आरोप्य मठिकोपरि ।
स परिव्राड् विवृतवान् वणिक्कन्याभिलाषुकः
% -। - -। -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - - व्। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। व् - -। व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततश्च तस्या निर्गत्य वानरो भीषणाकृतिः ।
तमभ्यधावत्स्वकृतो मूर्तिमानिव दुर्नयः
% व् - व्। - -। - - व्। % अ म-विपुला
% - व् -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - - व् व् -। % च् भ-विपुला
% - व् - व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
स तस्य दशनैर्नासां नखैः कर्णौ च तत्क्षणम् ।
चिच्छेद पापस्य कपिर्निग्रहज्ञ इव क्रुधा
% व्। - व्। व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - - व्। व् - % च् भ-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तथाभूतो ऽथ स ततः परिव्राडवतीर्णवान् ।
यत्नस्तम्भितसाहाश्च शिष्यास्तं ददृशुस्तदा
% व् - - -। व्। व्। व् -। % अ न-विपुला
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रातर्बुद्ध्वा च तत्सर्वं जहास सकलो जनः ।
ननन्द स वणिक्सा च तत्सुता प्राप्तसम्प्रतिः
% - - - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% व् - व्। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। व्। व् - -। व्। % च् पथ्या
% - व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं यथा स हास्यत्वं गतः प्रव्राजकस्तथा ।
व्याजप्रयोगस्यासिद्धौ वयं गच्छेम जातुचित्
% - -। व् -। व्। - - -। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - - - - -। % च् म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व् -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
बहुदोषो हि विरहो राज्ञो वासवदत्तया ।
एवं रुमण्वतोक्तः सन्नाह यौगन्धरायणः
% व् व् - -। व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् - -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व्। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
नान्यथोद्योगसिद्धिः स्यादनुद्योगे च निश्चितम् ।
राजनि व्यसनिन्येतन्नश्येदपि यथास्थितम्
% - व् - - व् - -। - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व् व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व् व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
लब्धापि मन्त्रिताख्यातिरस्माकं चान्यथा भवेत् ।
स्वामिसंभावनायाश्च भवेम व्यभिचारिणः
% - - व्। - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स्वायत्तसिद्धे राज्ञो हि प्रज्ञोपकरणं मता ।
सचिवः को भवेत्तेषां कृते वाप्यथवाकृते
% - - व् - -। - -। -। % अ म-विपुला
% - - व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। -। व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सचिवायत्तसिद्धेस्तु तत्प्रज्ञैवार्थसाधनम् ।
त एव चेन्निरुत्साहाः श्रियो दत्तो जलाञ्जलिः
% व् व् - - व् - - व्। % अ पथ्या
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - व्। - व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथ देवीपितुश्चण्डमहासेनाद्विशङ्कसे ।
स सपुत्रश्च देवी च वचः कुरुत एव मे
% व् व्। - - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। व् - - व्। - -। व्। % च् पथ्या
% व् -। व् व् व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तवन्तं धीराणां धुर्यं यौगन्धरायणम् ।
प्रमादशङ्किहृदयो रुमण्वान् पुनर् अब्रवीत्
% -। - व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् - -। व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
अभीष्टस्त्रीवियोगार्त्या सविवेको ऽपि बाध्यते ।
किं पुनर्वत्सराजो ऽयमत्र चैतां कथां शृणु
% व् - - - व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व् - - व् - -। व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व्। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
पुराभूद्देवसेनाख्यो राजा मतिमतां वरः ।
श्रावस्तीति पुरी तस्य राजधानी बभूव च
% व् - - - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व्। व् -। - व्। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तस्यां च पुर्याम् अभवद् वणिग् एको महाधनः ।
तस्योदपद्यतानन्यसदृशी दुहिता किल
% - -। व्। - -। व् व् -। % अ भ-विपुला
% व् व्। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
उन्मादिनीति नाम्ना च कन्यका सापि पप्रथे ।
उन्माद्यति गतस्तस्या रूपं दृष्ट्वाखिलो जनः
% - - व् - व्। - -। व्। % अ पथ्या
% - व् -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व्। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तनयेयमनावेद्य राज्ञे देया क्वचिन्न मे ।
स हि कुप्येदिति पिता तस्याः सो ऽचिन्तयद्वणिक्
% व् व् - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। व्। - - व् व्। व् -। % च् न-विपुला
% - -। -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततश्च गत्वा राजानं देवसेनं व्यजिज्ञपत् ।
देवास्ति कन्यारत्नं मे गृह्यतामुपयोगि चेत्
% व् - व्। - -। - - -। % अ म-विपुला
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - - - -। -। % च् म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% - व् - व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तच्छ्रुत्वा व्यसृजद्राज सो ऽथ प्रत्ययितान्द्विजान् ।
गत्वा सुलक्षणा सा वा न वेत्यालोच्यतामिति
% - - -। व् व् - - व्। % अ पथ्या
% -। -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् -। -। -। % च् पथ्या
% व्। - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तथेति ते द्विजा गत्वा तां दृष्ट्वैव वणिक्सुताम् ।
उन्मादिनीं ययुः क्षोभं सद्यः संजातमन्मथाः
% व् - व्। -। व् -। - -। % अ पथ्या
% -। - - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
राजास्यां परिणीतायामेतदेकमनास्त्यजेत् ।
राजकार्याणि नश्येच्च सर्वं तस्मात्किमेतया
% - - -। व् व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व्। - - व्। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति च प्रकृतिं प्राप्ता द्विजाः संमन्त्र्य ते गताः ।
कुलक्षणा सा कन्येति मिथ्या राजानम् अब्रुवन्
% व् व्। -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। -। - - व्। % च् म-विपुला
% - -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो राज्ञा परित्यक्तां स तामुन्मादिनीं वणिक् ।
तत्सेनापतये प्रादाद् अन्तर्जातविमाननाम्
% व् -। - -। व् - - -। % अ पथ्या
% व्। - - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
भर्तृवेश्मनि हर्म्यस्था साथ जातु तमागतम् ।
राजानं तेन मार्गेण बुद्ध्वात्मानम् अदर्शयत्
% - व् - व् व्। - - -। % अ पथ्या
% - व्। - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व्। - - व्। % च् पथ्या
% - - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
दृष्ट्वैव च स तां राजा जगत्संमोहनौषधिम् ।
प्रयुक्तामिव कामेन जातोन्माद इवाभवत्
% - - व्। व्। व्। -। - -। % अ पथ्या
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व्। - - व्। % च् पथ्या
% - - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
गत्वा स्वभवनं ज्ञात्वा तां च पूर्वावधीरिताम् ।
उन्मना ज्वरसंतापपीडां गाढमवाप सः
% - -। व् व् व् -। - -। % अ पथ्या
% -। व्। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
सा दासी न परस्त्रीति गृह्यतां यदि वाप्यहम् ।
त्यजामि तां देवकुले स्वीकरोतु ततः प्रभुः
% -। - -। व्। व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् -। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। -। - व् व् -। % च् भ-विपुला
% - व् - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इति तेन च तद्भर्त्रा स्वसेनापतिना ततः ।
अभ्यर्थ्यमानो यत्नेन जगादैवं स भूपतिः
% व् व्। - व्। व्। - - -। % अ पथ्या
% व् - - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - व्। % च् म-विपुला
% व् - - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
नाहं परस्त्रीम् आदास्ये त्वं वा त्यक्ष्यसि तां यदि ।
ततो नङ्क्ष्यति ते धर्मो दण्ड्यो मे च भविष्यसि
% - -। व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% -। -। - व् व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व् व्। -। - -। % च् पथ्या
% - -। -। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच्छ्रुत्वा मन्त्रिणो ऽन्ये च तूष्णीमासन्स च क्रमात् ।
स्मरज्वरेण तेनैव नृपः पञ्चत्वमाययौ
% - - -। - व् -। -। व्। % अ पथ्या
% - - - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व्। - - व्। % च् पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं स राजा नष्टो ऽभूद् धीरो ऽप्युन्मादिनीं विना ।
विना वासवदत्तां तु वत्सराजः कथं भवेत्
% - -। व्। - -। - -। -। % अ म-विपुला
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% - व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एतद्रुमण्वतः श्रुत्वा पुनर्यौगन्धरायणः ।
उवाच सह्यते क्लेशो राजभिः कार्यदर्शिभिः
% - - व् - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
रावणोच्छित्तये देवैः कृत्वा युक्तिं वियोजितः ।
सीतादेव्या न किं रामो विषेहे विरहव्यथाम्
% - व् - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व्। -। - -। % च् पथ्या
% व् - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एतच्छ्रुत्वा च भूयो ऽपि रुमण्वानभ्यभाषत ।
ते हि रामादयो देवास्तेषां सर्वंसहं मनः
% - - - -। व्। - -। व्। % अ पथ्या
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व्। - - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
असहं तु मनुष्याणां तथा च श्रूयतां कथा ।
अस्तीह बहुरत्नाढ्या मथुरेति महापुरी
% व् व् -। व्। व् - - -। % अ पथ्या
% व् -। -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्याम् अभूद् वणिक्पुत्रः कोऽपि नाम्ना यïल्लकः ।
तस्य चाभूत्प्रिया भार्या तदेकाबद्धमानसा
% - -। व् -। व् - - -। % अ पथ्या
% - व्। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तया सह वसन्तो ऽथ कदाचित्कार्यगौरवात् ।
द्वीपान्तरं वणिक्पुत्रो गन्तुं व्यवसितो ऽभवत्
% व् -। व् व्। व् - -। व्। % अ पथ्या
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तद्भार्यापि च तेनैव सह गन्तुमियेष सा ।
स्त्रीणां भावानुरक्तं हि विरहासहनं मनः
% - - - व्। व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् व्। - व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् व् - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः स च वणिक्पुत्रः प्रतस्थे कृतमङ्गलः ।
न च तां सह जग्राह भार्यां कॢप्तप्रसाधनाम्
% व् -। व्। व्। व् - - -। % अ पथ्या
% व् - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। व्। -। व् व्। - - व्। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
साथ तं प्रस्थितं पश्चात्पश्यन्ती साश्रुलोचना ।
अतिष्ठत्प्राङ्गणद्वारकवाटान्तविलम्बिनी
% - व्। -। - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
गते दृष्टिपथात् तस्मिन् सा वियोगासहा ततः ।
निर्यातुं नाशकन्मुग्धा प्राणास् तस्या विनिर्ययुः
% व् -। - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% -। व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तद्बुद्ध्वा च वणिक्पुत्रः प्रत्यावृत्या चतत्क्षणम् ।
ददर्श विह्वलां कान्तामेतामुत्क्रान्तजीविताम्
% - - -। व्। व् - - -। % अ पथ्या
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सुन्दरापाण्डुरच्छायां विलोलालकलाञ्छनाम् ।
भुवि चान्द्रमसीं लक्ष्मीं दिवः सुप्तच्युतामिव
% - व् - - व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अङ्के कृत्वा च तां सद्यः क्रन्दतस्तस्य निर्ययुः ।
शोकाग्निज्वलिताद् देहाद् द्रुतं भीता इवासवः
% - -। - -। व्। -। - -। % अ पथ्या
% - व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवमन्योन्यविरहाद्दंपती तौ विनेशतुः ।
अतो ऽस्य राज्ञो देव्याश्च रक्ष्यान्योन्यवियोगिता
% - व् - - व् व् व् - % अ न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व्। - -। - - व्। % च् म-विपुला
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्त्वा विरते तस्मिन् बद्धाशङ्के रुमण्वति ।
जगाद धैर्यजलधिर् धीमान् यौगन्धरायणः
% -। - -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
मयैतन्निश्चितं सर्वं कार्याणि च महीभृताम् ।
भवन्त्येवंविधान्येव तथा चात्र कथां शृणु
% व् - - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - - व्। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् -। - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
उज्जयिन्यामभूत्पूर्वं पुण्यसेनाभिधो नृपः ।
स जातु बलिनान्येन राज्ञा गत्वाभ्ययुज्यत
% - व् - - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - व्। व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथ तन्मन्त्रिणो धीरास्तमरिं वीक्ष्य दुर्जयम् ।
मिथ्या राजा मृत इति प्रवादं सर्वतो व्यधुः
% व् व्। - - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व् व्। व् -। % च् न-विपुला
% व् - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रच्छन्नं स्थापयामासुः पुण्यसेनं नृपं च ते ।
अन्यं कंचिदधाक्षुश्च राजार्हविधिना शवम्
% - - -। - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - - व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अराजकानाम् अधुना भव राजा त्वम् एव नः ।
इति दूतमुखेनाथ तमरिं जगदुश्च ते
% व् - व् - -। व् व् -। % अ भ-विपुला
% व् व्। - -। व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - व् व् - - व्। % च् पथ्या
% व् व् -। व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तथेत्युक्तवतस्तस्य रिपोस्तुष्टस्य ते ततः ।
मिलित्वा सैन्यसहिताः कटकं बिभिदुः क्रमात्
% व् - - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% व् - - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् व् -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
भिन्ने च सैन्ये राजानं पुण्यसेनं प्रकाश्य तम् ।
ते संप्रापबलाः शत्रुं तं निजघ्नुः स्वमन्त्रिणः
% - -। व्। - -। - - -। % अ म-विपुला
% - व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% -। व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ईद्दृंशि राजकार्याणि भवन्ति तदिदं वयम् ।
देवीदाहप्रवादेन कार्यं धैर्येण कुर्महे
% - - व्। - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् - व्। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्येतन्निश्चितमतेः श्रुत्वा यौगन्धरायणात् ।
रुमण्वानब्रवीदेवं तर्हि यद्येष निश्चयः
% - - - - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् - - -। % च् पथ्या
% - व्। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तद्गोपालकमानीय देव्या भ्रातरमादृतम् ।
संमन्त्र्य च समं तेन सम्यक्सर्वं विधीयताम्
% - - - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। व्। व् -। - व्। % च् पथ्या
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवमस्त्विति वक्ति स्म ततो यौगन्धरायणः ।
तत्प्रत्ययाद्रुमण्वांश्च चक्रे कर्तव्यनिश्चयम्
% - व् - व् व्। - -। व्। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अन्येद्युर्मन्त्रिमुख्यौ तौ दूतं व्यसृजतां निजम् ।
गोपालकं तमानेतुमुत्कण्ठाव्यपदेशतः
% - - - - व् - -। -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
कार्यहेतोर्गतः पूर्वं तद्दूतवचनाच्च सः ।
आगाद् गोपालकस्तत्र स्वयं मूर्त इवोत्सवः
% - व् - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - - व् व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
आगतं तदहश्चैनं स्वैरं यौगन्धरायणः ।
निनाय सरुमण्वत्कं गृहं गोपालकं निशि
% - व् -। व् व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र चास्मै तदुत्साहं शशंस स्वचिकीर्षितम् ।
यत्पूर्वं मन्त्रितं तेन सर्वं सह रुमण्वता
% - व्। - -। व् - - -। % अ पथ्या
% व् - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् -। - व्। % च् पथ्या
% - -। व् व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स च राजहितैषी सन्दुःखावहमपि स्वसुः ।
गोपालको ऽनुमेने तत्कर्तव्यं हि सतां वचः
% व्। व्। - व् व् - -। - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् - -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
सर्वम् एतत् सुविहितं देवीं दग्धाम् अवेत्य तु ।
प्राणांस् त्यजन् कथं रक्ष्यो वत्सेश इति चिन्त्यताम्
% - व्। - -। व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - - व्। व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
सदुपायादिसामग्रीसंभवे किल सत्यपि ।
मुख्यमङ्गं हि मन्त्रस्य विनिपातप्रतिक्रिया
% व् व् - - व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व्। - - व्। % च् पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति भूयो ऽपि तत्कालमुक्ते तत्र रुमण्वता ।
उवाचालोचिताशेषकार्यो यौगन्धरायणः
% व् व्। - -। व्। - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
नास्त्यत्र चिन्ता यद्राजपुत्री गोपालकस्य सा ।
कनीयसी स्वसा देवी प्राणेभ्यो ऽप्यधिका प्रिया
% - - व्। - -। - - व् % अ म-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - - -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एतस्य चाल्पमालोक्य शोकं वत्सेश्वरस्तदा ।
जीवेत् कदाचिद् देवीति मत्वा धैर्यम् अवाप्स्यति
% - - व्। - व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - -। - - व्। % च् म-विपुला
% - -। - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अपि चोत्तमसत्त्वो ऽयं शीघ्रं च परिणीयते ।
पद्मावती ततो देवी दर्श्यते चाचिरादिति
% व् व्। - व् व् - -। -। % अ पथ्या
% - -। व्। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवमेतद्विनिश्चित्य ततो यौगन्धरायणः ।
गोपालको रुमण्वांश्च ततो मन्त्रमिति व्यधुः
% - व् - - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् - - व्। % च् पथ्या
% व् -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
युक्त्या लावाणकं यामः सह देव्या नृपेण च ।
पर्यन्तो मगधासन्नवर्ती हि विषयो ऽस्ति सः
% - -। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व्। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। व्। व् व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
सुभगाखेटभूमित्वाद् राज्ञश् चासंनिधानकृत् ।
तत्रान्तः पुरमादीप्य क्रियते यदि चिन्तितम्
% व् व् - - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् -। व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
देवी च स्थाप्यते नीत्वा युक्त्या पद्मावतीगृहे ।
छन्नस्थिताया येनास्याः सैव स्याच्छीलसाक्षिणी
% - -। -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं रात्रौ मिथः कृत्वा मन्त्रं सर्वे ऽपरे ऽहनि ।
यौगन्धरायणाद्यास्ते प्राविशन्राजमन्दिरम्
% - -। - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रैवमथ विज्ञप्तो वत्सराजो रुमण्वता ।
देव लावाणके ऽस्माकं गतानां वर्तते शिवम्
% - - व् व् व्। - - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
स चातिरम्यो विषयस्तत्र चाखेटभूमयः ।
शोभनाः सन्ति ते राजन्नडघासाश्च सुग्रहाः
% व्। - व् - -। व् व् - % अ भ-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व्। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व्। -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
बाधते तं च नैकट्यात् सर्वं स मगधेश्वरः ।
तत् तत्र रक्षाहेतोश् च विनोदाय च गम्यताम्
% - व् -। -। व्। - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। व्। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - - - - व्। % च् म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व् - - व्। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
एतच्छ्रुत्वा च वत्सेशः समं वासवदत्तया ।
क्रीडैकलालसश्चक्रे गन्तुं लावाणके मतिम्
% - - - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% व् -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
निश्चिते गमने ऽन्येद्युर्लग्ने च परिकल्पिते ।
अकस्मान्नारदमुनिः कान्तिद्योतितदिङ्मुखः
% - व् -। व् व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। व्। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अवतीर्य नभोमध्यात्प्रदत्तनयनोत्सवः ।
शशीव स्वकुलप्रीत्या तं वत्सेश्वरमभ्यगात्
% व् व् - व्। व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। व् व् - - -। % च् पथ्या
% -। - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
गृहीतातिथ्यसत्कारः पारिजातमयीं स्रजम् ।
प्रीतः स च मुनिस्तस्मै ददौ प्रह्वाय भूभृते
% व् - - - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। व्। व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
विद्याधराधिपं पुत्रं कामदेवांशमाप्स्यसि ।
इति वासवदत्तां च सो ऽभ्यनन्दत्कृतादरः
% - - व् - व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% -। व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततश्चोवाच वत्सेशं स्थिते यौगन्धरायणे ।
राजन्वासवदत्तां ते दृष्ट्वा हन्त स्मृतं मया
% व् - - - व्। - - -। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् - -। -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
युधिष्ठिरादयो ऽभूवन् पुरा ते प्रपितामहाः ।
पञ्चानां द्रौपदी तेषाम् एका पत्नी बभूव च
% व् - व् - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
सा च वासवदत्तेव रूपेणाप्रतिमाभवत् ।
ततस्तद्दोषमाशङ्क्य तानेवमहमभ्यधाम्
% -। व्। - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् - - व्। % च् पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स्त्रीवैरं रक्षणीयं वस्तद्धि बीजमिहापदाम् ।
तथाहि शृणुतैतां च कथां वः कथयाम्यहम्
% - - -। - व् - -। - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व्। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् -। -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सुन्दोपसुन्दनामानौ भ्रातरौ द्वौ बभूवतुः ।
असुरौ विक्रमाक्रान्तलोकत्रितयदुर्जयौ
% - - व् - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तयोर्विनाशकामश्च दत्त्वाज्ञां विश्वकर्मणा ।
ब्रह्मा निर्मापयामास दिव्यनारीं तिलोत्तमाम्
% व् - व् - व् - - व्। % अ पथ्या
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - - व्। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
रूपमालोकितुं यस्याश्चतुर्दिक्कं चतुर्मुखः ।
बभूव किल शर्वो ऽपि कुर्वाणायः प्रदक्षिणम्
% - व् - - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। व् व्। - -। व्। % च् पथ्या
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सा पद्मयोनेर् आदेशात् पार्श्वं सुन्दोपसुन्दयोः ।
प्रलोभनाय प्रययौ कैलासोद्यानवर्तिनोः
% -। - व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तौ चासुरौ जगृहतुस्तां दृष्ट्वैवान्तिकागताम् ।
उभावप्युभयोर्बाह्वोः सुन्दरीं काममोहितौ
% -। - व् -। व् व् व् - % अ न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% -। - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
परस्परविरोधेन हरन्तौ तां च तत्क्षणम् ।
प्रवृत्तसंप्रहारत्वाद्द्वावपि क्षयमीयतुः
% व् - व् व् व् - - व्। % अ पथ्या
% व् - -। -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं स्त्रीनाम विषयो निदानं कस्य नापदाम् ।
युष्माकं द्रौपदी चैका बहूनामिह वल्लभा
% - -। - - व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% व् - -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्तन्निमित्तः संघर्षः संरक्ष्यो भवतां किल ।
मद्वाक्यादयमेतस्याः समयश्चास्तु वः सदा
% - - व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% - - -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् - - व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ज्येष्ठान्तिकगता माता मन्तव्येयं कनीयसा ।
ज्येष्ठेन च स्नुषा ज्ञेया कनिष्ठान्तिकवर्तिनी
% - - व् व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। -। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्येतन्मद्वचो राजंस्तव ते प्रपितामहाः ।
तथेति प्रत्यपद्यन्त कल्याणकृतबुद्धयः
% - - - - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व्। -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् - - व्। % च् पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ते च मे सुहृदो ऽभूवंस्तत्प्रीत्या चाहमागतः ।
त्वां द्रष्टुमिह वत्सेश तदिदं शृणु वच्मि ते
% -। व्। -। व् व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व् व् व्। - - व्। % च् पथ्या
% व् व् -। व् व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
यथैतन्मे कृतं वाक्यं कुर्यास्त्वं मन्त्रिणां तथा ।
अचिरेण च कालेन महतीमृद्धिमाप्स्यसि
% व् - - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% - - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व्। व्। - - व्। % च् पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
कंचित्कालं च दुःखं ते भविष्यति न च त्वया ।
तत्रातिमोहः कर्तव्यः सुखान्तं भविता हि तत्
% - - - -। व्। - -। -। % अ पथ्या
% व् - व् व्। व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% व् - -। व् व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
सम्यगेवमभिधाय तत्क्षणं
वत्सराजमुदयस्य भाविनः ।
भङ्गिसूचनविधौ विशारदो
नारदो मुनिरदर्शनं ययौ
% - व् - व् व् व् - व्। - व् - % रथोद्धता (11)
% - व् - व् व् व् - व्। - व् - % रथोद्धता (11)
% - व् - व् व् व् -। व् - व् - % रथोद्धता (11)
% - व् -। व् व् व् - व् -। व् - % रथोद्धता (11)
सर्वे च तस्य वचसा मुनिपुंगवस्य यौगन्धरायणमुखाः सचिवास्ततस्ते ।
संभाव्य सिद्ध्युदयमात्मचिकीर्षितस्य संपादनाय सुतरां जगृहुः प्रयत्नम्
मूल पाठ: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0