कथासरित्सागर · अध्याय 17.2
% -। - -। - - -। - - -। - व् - व् - व् व् - %
% - -। - - - व् व् - व् व् - व् व् व् - व् - - - % गीति (30+30 मोरए)
इति महाकविश्रीसोमदेवभट्टविरचिते कथासरित्सागरे पद्मावतीलम्बके प्रथमस् तरङ्गः ।
द्वितीयस् तरङ्गः ।
ततः स ब्रह्मदत्तस्तौ दिव्यहंसौ नृपो ऽब्रवीत् ।
कथं विद्युद्ध्वजं मुक्ताफलकेतुर्जघान तम्
% व् -। -। - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
शापमर्त्यत्वमुत्तीर्य प्राप पद्मावतीं कथम् ।
एतत् कथयतां तावत् कर्तास्मि प्रकृतं ततः
% - व् - - व् - - -। % अ पथ्या
% - व्। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - - -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा तत्कथामेवं ताववर्णयतां खगौ ।
आसीद्विद्युत्प्रभो नाम दैत्येन्द्रो देवदुर्जयः
% -। - -। - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् -। - व्। % च् पथ्या
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स गत्वा जाह्नवीतीरे सभार्यः पुत्रकाम्यया ।
ब्रह्माणम् आराधयितुं चक्रे वर्षशतं तपः
% व्। - -। - व् - - -। % अ पथ्या
% व् - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - - व् व् -। % च् भ-विपुला
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तपस्तुष्टस्य स ततः सुरारिर्ब्रह्मणो वरात् ।
प्राप विद्युद्ध्वजं नाम त्रिदशावध्यमात्मजम्
% व् - - - व्। व्। व् -। % अ न-विपुला
% व् - - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स बालो ऽपि महावीर्यो दैत्यराजसुतो बलैः ।
रक्ष्यमाणं चतुर्दिक्कं दृष्ट्वा स्वपुरमेकदा
% व्। - -। व्। व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
वयस्यमेकमप्राक्षीद्भयमत्र कुतः सखे ।
येनेदं रक्ष्यते नित्यं नगरं सैनिकैर् इति
% व् - व् - व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो वयस्यः सो ऽवादीदस्ति नस्त्रिदशेश्वरः ।
प्रतिपक्षस्तदर्थो ऽयं पुररक्षणसंविधिः
% व् -। व् - -। -। - - % अ म-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व्। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् - -। -। % च् पथ्या
% व् व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
दन्तिनां दशलक्षाणि रथानां च चतुर्दश ।
त्रिंशल्लक्षाणि चाश्वानां पत्तीनां दशकोटयः
% - व् -। व् व् - - व्। % अ पथ्या
% व् - -। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व्। - - -। % च् पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
यामे यामे ऽभिर् अक्षन्ति पुरं वारक्रमादिदम् ।
स च प्रहरवारो ऽब्दैस्तेषामायाति सप्तभिः
% - -। - -। व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। -। व् व् व् - -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा सो ऽब्रवीद्विद्युद्ध्वजो धिग्राज्यमीदृशम् ।
रक्ष्यते यत्किलान्येषां बाहुभिर् न स्वबाहुना
% -। - -। -। व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व् - - -। % च् पथ्या
% - व् -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्कृत्वाहं तपस्तीव्रं करिष्यामि तथा यथा ।
भुजनिर्जितशत्रोर्मे न स्यादेषा विडम्बना
% - - - -। व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - - -। % च् पथ्या
% -। - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्त्वैव वयस्यं तं वारयन्तं निषिध्य सः ।
विद्युद्ध्वजो ययौ पित्रोरनुक्त्वा तपसे वनम्
% -। - - व्। व् - -। -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
बुद्ध्वाथ पितरौ स्नेहादन्वागत्य तमूचतुः ।
क्व बालस्त्वं क्व च तपः कष्टं मा पुत्र साहसम्
% - - व्। व् व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - - -। व्। व्। व् -। % च् न-विपुला
% - -। -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
जितशत्रुं च राज्यं नस् त्रैलोक्ये नु ततो ऽधिकम् ।
किं वाञ्छसि वृथात्मानं शोषयन् किं दुनोषि नौ
% व् व् - -। व्। - -। -। % अ पथ्या
% - - -। व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व् व्। व् - - -। % च् पथ्या
% - व् -। -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
एवं वदन्तौ पितरौ विद्युद्ध्वज उवाच सः ।
बाल्य एवार्जयिष्यामि दिव्यास्त्राणि तपोबलात्
% - -। व् - -। व् व् -। % अ भ-विपुला
% - - व् व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - - व् - - व्। % च् पथ्या
% - - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
निःशत्रु च जगद्राज्यमेतेनैव न वेद्मि किम् ।
रक्ष्यते नित्यसंनद्धैः सैन्यैः स्वपुरम् एव यत्
% - - व्। व्। व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - व्। व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व् - - -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
इत्यादि निश्चयेनोक्त्वा पितरौ च विसृज्य सः ।
विद्युद्ध्वजो ऽसुरश् चक्रे विरिञ्चाराधनं तपः
% - - व्। - व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् -। व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
फलाहारो ऽम्बुभक्षश् च वायुभुग्वर्जिताशनः ।
त्रीणि त्रीणि क्रमात्तस्थौ दैत्यो वर्षशतानि सः
% व् - - -। व् - -। व्। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
ततो ब्रह्मा जगत्क्षोभक्षमम् आलोक्य तत्तपः ।
एत्यास्त्राणि ददौ तस्मै ब्रह्मादीनि तदर्थिने
% व् -। - -। व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व्। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ब्रह्मास्त्रमेतदन्येन नास्त्रेण प्रतिहन्यते ।
विना पाशुपतं रौद्रमस्त्रमस्मदगोचरम्
% - - व् - व् - - व्। % अ पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व् व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तदकाले त्वया नैतत्प्रयोक्तव्यं जयैषिणा ।
इत्य् उक्त्वा प्रययौ ब्रह्मा स दैत्यश्चागमद्गृहम्
% व् व् - -। व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - -। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व्। - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततस् तदुत्सवायातैः सर्वैः स स्वबलैः सह ।
विद्युद्ध्वजः समं पित्रा प्रायाच्छक्रजिगीषया
% व् -। व् - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
शक्रस्तदागमं बुध्वा कृतरक्षस्त्रिविष्टपे ।
सख्या विद्याधरेन्द्रेण सहितश्चन्द्रकेतुना
% - - व् - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
पद्मशेखरसंज्ञेन गन्धर्वाधीश्वरेण च ।
सदेवलोकपालो ऽग्रे युयुत्सुस् तस्य निर्ययौ
% - व् - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - - - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् - -। -। % च् पथ्या
% व् - -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्राप विद्युद्ध्वजश्चात्र बलैर् आच्छादिताम्बरः ।
ब्रह्मरुद्रादयश्चैतमाहवं द्रष्टुम् आययुः
% - व्। - - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः प्रववृते युद्धं तयोर् उभयसैन्ययोः ।
परस्परास्त्रसंपातनिरुद्धार्कान्धकारितम्
% व् -। व् व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अमर्षवातक्षुभितो वाहिनीशतनिर्भरः ।
लुठद्वाजिगजग्राहो ववृधे समरार्णवः
% व् - व् - - व् व् -। % अ भ-विपुला
% - व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
द्वन्द्वयुद्धेषु देवानां संप्रवृत्तेष्व् अथासुरैः ।
शक्रं विद्युत्प्रभो ऽप्य् आगाद् विद्युद्ध्वजपिता क्रुधा
% - व् - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् -॥- -। % च् पथ्या
% - - व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अस्त्रप्रत्यस्त्रयुद्धेन शनैस्तेनामरद्विषा ।
शक्रो ऽभिभूयमानो ऽथ तस्मै वज्रमवाक्षिपत्
% - - - - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् - -। व्। % च् पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
वज्राहतः स दैत्यो ऽत्र पपात गतजीवितः ।
विद्युद्ध्वजो ऽथ तत्क्रोधाद् अभ्यधावच् छतक्रतुम्
% - - व् -। व्। - -। व्। % अ पथ्या
% व् - व्। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व्। - - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अप्राणसंशये चादौ तस्मै ब्रह्मास्त्रमक्षिपत् ।
अन्ये च प्राहरन्नन्यैस्तस्मिन्नस्त्रैर् महासुराः
% - - व् - व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। -। - व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽथ ध्यात्वेश्वरादिष्टमस्त्रं पाशुपतं क्षणात् ।
अग्रोपस्थितमभ्यर्च्य शक्रश्चिक्षेप शत्रुषु
% -। -। - - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तेन कालाग्निनास्त्रेण दग्धं तत्सैन्यमासुरम् ।
विद्युद्ध्वजस्तु बालत्वादहतो मूर्च्छितो ऽपतत्
% - व्। - - व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व्। - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
न हिनस्ति तदस्त्रं हि बालं वृद्धं पराङ्मुखम् ।
ततो लब्धजया देवाः स्वस्थानान्यखिला ययुः
% व्। व् - व्। व् - -। व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽपि विद्युद्ध्वजो ध्वस्तः सुचिराल् लब्धचेतनः ।
शोचन् पलाय्य मिलितान् अवोचच् छेषसैनिकान्
% -। व्। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% व् - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
जयिनो ऽपि जिताः स्मो ऽद्य ब्रह्मास्त्रे प्रत्युतार्जिते ।
तत्त्यक्ष्याम्याहवे गत्वा शक्रमासाद्य जीवितम्
% व् व् -। व्। व् -। -। -। % अ पथ्या
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
हते पितरि शक्ष्यामि न गन्तुं स्वपुरं पुनः ।
इत्य् उक्तवन्तं तं मन्त्री वृद्धो वक्ति स्म पैतृकः
% व् -। व् व् व्। - - व्। % अ पथ्या
% व्। - -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व् - -। -। - -। % च् म-विपुला
% - -। - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
अकालमुक्तं ब्रह्मास्त्रमन्यमुक्तास्त्रमन्थरम् ।
अन्यास्त्रासहनैशानमहास्त्रव्याहतं हि तत्
% व् - व् - -। - - व् % अ म-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - - व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
तल्लब्धजयमाक्षेप्तुं नाकाले शत्रुमर्हसि ।
एवं हि तस्योपचयः स्वनाशश् च कृतो भवेत्
% - - व् व् व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। - - व् व् -। % च् भ-विपुला
% व् - -। व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
धीरो हि रक्षन्न् आत्मानं काले प्राप्य बलं रिपोः ।
मन्युप्रतिक्रियां कृत्वा विश्वश्लाघ्यं यशो ऽश्नुते
% - -। व्। - -। - - -। % अ म-विपुला
% - -। - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इति वृद्धेन तेनोक्तो विद्युद्ध्वज उवाच सः ।
तर्ह्यस्मद्राज्यरक्षार्थं यात यूयमहं पुनः
% व् व्। - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - - व् व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - -। % च् पथ्या
% - व्। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तम् एवाराधयिष्यामि गत्वा सर्वेश्वरं शिवम् ।
इत्य् उक्त्वानिच्छतो ऽप्येतन्विससर्जैव सो ऽनुगान्
% व्। - - - व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - - - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
गत्वा च पञ्चभिः सार्धं वयस्यैर् दैत्यपुत्रकैः ।
कैलासमूले गङ्गायास्तीरे सो ऽशिश्रियत्तपः
% - -। व्। - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - - % च् म-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
धर्मे पञ्चाग्निमध्ये च शीते तस्थौ स वारिणि ।
एकं सहस्रं वर्षाणां शिवध्यायी फलाशनः
% - -। - - व् - -। व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% व् - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
मूलाशनो द्वितीयं च तृतीयं वारिभोजनः ।
वायुभक्षश् चतुर्थं च निराहारश् च पञ्चमम्
% - - व् -। व् - -। व्। % अ पथ्या
% व् - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् - - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
वरदानागतं भूयो बहु मेने न पद्मजम् ।
दृष्टो वरप्रभावस् ते गम्यतामित्य् उवाच च
% व् व् - - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व्। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् - -। -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
कालं तावन्तम् एवान्यन्निराहारस्थितं च तम् ।
मूर्धोद्गतमहाधूमं साक्षाच्छंभुरुपाययौ
% - -। - - व्। - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - - व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व् व् - - -। % च् पथ्या
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
वृणीष्व वरमित्य् उक्तस्तेन दैत्यो जगाद सः ।
वध्यामहं रणे शक्रं त्वत्प्रसादाद्विभो इति
% व् - व्। व् व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व्। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
उत्तिष्ठ न विशेषो ऽस्ति जितस्य निहतस्य वा ।
तदिन्द्रं जेष्यसि रणे तत्पदे च निवत्स्यसि
% - - व्। व्। व् - -। व्। % अ पथ्या
% व् - व्। व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् व्। व् -। % च् न-विपुला
% - व् -। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्त्वान्तर्दधे देवः सो ऽपि सिद्धं मनोरथम् ।
मत्वा विद्युद्ध्वजः कृत्वा पारणं स्वपुरं ययौ
% -। - - - व् -। - -। % अ पथ्या
% -। व्। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्राभिनन्दितः पौरैस्तेन पित्र्येण मन्त्रिणा ।
मिलित्वा तत्कृते तप्ततपसा व्यधितोत्सवम्
% - - व् - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व्। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
आहूयासुरसैन्यानि विहिताहवसंविधिः ।
इन्द्राय प्राहिणोद्दूतं युधि सज्ज्जो भवेति सः
% - - - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% व् व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् - - -। % च् पथ्या
% व् व्। - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
चचाल च नभः सेनानादनिर्घातदारितम् ।
केतुभिश् छादयंस् तन्वन् रिष्टं स्वर्वासिनाम् इव
% व् - व्। व्। व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इन्द्रो ऽपि तं लब्धवरं विज्ञायागतमाकुलः ।
संमन्त्र्य देवगुरुणा सुरसैन्यान्युपाह्वयत्
% - -। व्। -। - व् व् -। % अ भ-विपुला
% - - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो विद्युद्ध्वजे प्राप्ते तयोर् उभयसैन्ययोः ।
स्वेषां परेषां चाज्ञातविभागो ऽभून्महाहवः
% व् -। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - -। - - व् % च् म-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सुबाहुप्रमुखा दैत्याः सहायुध्यन्त वायुभिः ।
पिङ्गाक्षाद्याः कुबेरैश् च महामायादयो ऽग्निभिः
% व् - - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अयःकायादयः सूर्यैः सिद्धैर् आकम्पनादयः ।
अन्ये विद्याधरैर् दैत्या गन्धर्वाद्यैस्ततो ऽपरे
% व् - - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एवमासीन्महायुद्धं तेषां वासरविंशतिम् ।
एकविंशे दिने दैत्यैर् अभज्यन्त रणे सुरः
% - व् - - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ते च भग्नाः प्रविविशुः पलाय्यान्तस्त्रिविष्टपम् ।
ततश्चैर् आवणारूढो निरगाद्वासवः स्वयम्
% -। व्। - -। व् व् व् -। % अ न-विपुला
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
परिवार्य च तं देवसैन्यानि निरगुः पुनः ।
चन्द्रकेतुप्रभृतिभिः सहैव द्युचरेश्वरैः
% व् व् - व्। व्। -। - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व्। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः प्रवृत्ते सङ्ग्रामे हन्यमानासुरामरे ।
इन्द्रमभ्यद्रवद्विद्युद्ध्वजः पितृवधक्रुधा
% व् -। व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽस्त्राणि तस्य प्रत्यस्त्रैर् दैत्येन्द्रस्य प्रतिघ्नतः ।
चिच्छेद बाणैः कोदण्डं देवराजो मुहुर् मुहुः
% -। - व्। - -। - - -। % अ म-विपुला
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - -। - - -। % च् म-विपुला
% - व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो मुद्गरमादाय महेश्वरवरोद्धुरः ।
विद्युद्ध्वजस्तं स जवादधावद्वासवं प्रति
% व् -। - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% व् - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। व्। व् - % च् भ-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
उत्प्लुत्य दन्तयोर् दत्त्वा पादमैर् आवणस्य च ।
आरुरोहास्य कुम्भाग्रं यन्तारं विममाथ च
% - - व्। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् -। - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व्। - - -। % च् पथ्या
% - - -। व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
ददौ च देवराजाय प्रहारं मुद्गरेण सः ।
देवराजश् च मुशलेनाशु प्रतिजघान तम्
% व् -। व्। - व् - - -। % अ पथ्या
% व् - -। - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व्। व् व् - % च् न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। व् व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
विद्युद्ध्वजो ऽपि भूयस्तं मुद्गरेण जघान यत् ।
तदिन्द्रः सो ऽपतद्वायुरथस्योपरि मूर्च्छितः
% - - व् -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - व् - व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। -। व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
वायुर् मनोजवेनेन्द्रं तं रथेनान्यतो ऽहरत् ।
विद्युद्ध्वजो ऽस्य पश्चाच् च दत्तझम्पो ऽपतद् भुवि
% - -। व् - व् - - -। % अ पथ्या
% -। व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व्। - -। व्। % च् पथ्या
% - व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अकालो ऽयं रणादिन्द्रमपसारयत द्रुतम् ।
इति तत्क्षणमाकाशादुच्चचार सरस्वती
% व् - -। -। व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - व् व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो ऽपसारिते शक्रे वायुना रथवेगतः ।
विद्युद्ध्वजो रथारूढो यावत्तमनुधावति
% व् -। व् - व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् - - -। % च् पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तावद् ऐरावणः क्रुद्धो धावित्वैव निरङ्कुशः ।
मथ्नन् विद्राव्य सैन्यानि यतः शक्रस् ततो ययौ
% - व्। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व्। - - व्। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो मुक्त्वा रणं देवसैन्ये ऽपीन्द्रमनुद्रुते ।
निनाय ब्रह्मभवनं भीतां सुरगुरुः शचीम्
% व् -। - -। व् -। - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अथ विद्युद्ध्वजः प्राप्य जयं शून्यामवाप्य च ।
नदद्भिः सहितः सैन्यैः प्रविवेशामरावतीम्
% व् व्। - - व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इन्द्रो ऽपि लब्धसंज्ञः सन्नकालं वीक्ष्य संप्रति ।
तद् एव ब्रह्मभवनं सह सर्वामरैर् अगात्
% - -। व्। - व् - -। - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - -। - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् व्। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
संप्रत्य् असौ हरवरप्रभावो मा शुचं कृथाः ।
प्राप्तासि स्वपदं भूय इत्याश्वास्य पितामहः
% - -। व् -। व् व् व् - % अ न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% - - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स्वं समाधिस्थलं नाम तस्य सर्वसुखावहम् ।
ब्रह्मलोकैकदेशस्थं स्थानं वसतये ददौ
% -। व् - - व् -। - व्। % अ पथ्या
% - व्। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रोवास स देवेन्द्रः शच्यैर् आवणसंगतः ।
तद्वाक्याद्वायुलोकं च जग्मुर्विद्याधरेश्वराः
% - - - व्। व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - -। व्। % च् पथ्या
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अधृष्यं सोमलोकं च गन्धर्वपतयो ययुः ।
अन्यलोकान्ययुश्चान्ये त्यक्तस्वस्वनिकेतनाः
% व् - -। - व् - -। व्। % अ पथ्या
% - - व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - -। % च् पथ्या
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
विद्युद्ध्वजश् च देवानां भूमिं भ्रमितडिण्डिमः ।
आक्रम्य बुभुजे राज्यं निर्मर्यादस्त्रिविष्टपे
% - - व् -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अत्रान्तरे कथासंधौ वायुलोके चिरस्थितः ।
विद्याधरेश्वरश्चन्द्रकेतुरेवं व्यचिन्तयत्
% - - व् -। व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स्वपदप्रच्युतेनेह मया स्थेयं कियच्चिरम् ।
नास्ति विद्युद्ध्वजस्याद्याप्यस्मच्छत्रोस्तपः क्षयः
% व् व् - - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - - व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
श्रुतं मया यस्त्स गतः सुहृन्मे पद्मशेखरः ।
गन्धर्वेन्द्रः शिवपुरं तपसे सोमलोकतः
% व् -। व् -। - व्। व् -। % अ भ-विपुला
% व् - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्य प्रसादो देवेन कृतः किमु न वेत्य् अहम् ।
नाद्यापि जाने तद्बुद्ध्वा ज्ञास्ये कर्तव्यमात्मनः
% - -। व् - -। - - व्। % अ म-विपुला
% व् -। व् व्। व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - -। - - -। % च् म-विपुला
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति ध्यायति यावच् च तावदभ्याययौ स तम् ।
विद्याधरेन्द्रं गन्धर्वराजः प्राप्तवरः सखा
% व् -। - व् व्। - -। व्। % अ पथ्या
% - व् - - व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - व् % च् म-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
स तेनाश्लिष्य विहितस्वागतश्चन्द्रकेतुना ।
पृष्टश् च निजवृत्तान्तं गन्धर्वपतिरभ्यधात्
% व्। - - - व्। व् व् - % अ न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। व् व् - - -। % च् पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
गत्वा शिवपुरे शंभुं तपसाहमतोषयम् ।
स च माम् आदिशद् गच्छ पुत्रस् ते भवितोत्तमः
% - -। व् व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। व्। -। - व् -। - व्। % च् पथ्या
% - -। -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
पुनः प्राप्स्यसि राज्यं च कन्यां सर्वोत्तमामपि ।
विद्युद्ध्वजान्तको यस्या वीरो भर्ता भविष्यति
% व् -। - व् व्। - -। व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्यादिष्टो हरेणाहं तवैतद्वक्तुमागतः ।
गन्धर्वेन्द्रादिति श्रुत्वा चन्द्रकेतुर् उवाच सः
% - - - -। व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - व्। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
ममाप्येतस्य दुःखस्य शान्त्यै गत्वा महेश्वरः ।
आराध्यस्तमनाराध्य न सन्तीप्सितसिद्धयः
% व् - - - व्। - - व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् - - व्। % च् पथ्या
% व्। - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति निश्चित्य तपसे दिव्यं क्षेत्रं त्रिशूलिनः ।
मुक्तावल्या समं पत्न्या चन्द्रकेतुर्जगाम सः
% व् व्। - - व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽपि स्ववरवृत्तान्तमिन्द्रायोक्त्वा रिपुक्षये ।
उत्पन्नास्थो ययौ सोमभुवनं पद्मशेखरः
% -। -। व् व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः सुरपतिस् तत्र स समाधिस्थले स्थितः ।
जातास्थः संक्षये शत्रोर् अमर्त्यगुरुम् अस्मरत्
% व् -। व् व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% व्। व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - व् व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
संस्मृतोपस्थितं तत्र प्रह्वः सत्कृत्य सो ऽब्रवीत् ।
तपस्तुष्टः शिवः पद्मशेखरस्य समादिशत्
% - व् - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - -। व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
विद्युद्ध्वजस्य हन्तारं भाविजामातरं किल ।
तदस्य दुष्कृतस्यान्तस्तावन्नः किं त्वहं चिरम्
% - - व् - व्। - - -। % अ पथ्या
% - व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
निवसन्निह निर्विण्णः स्वपदभ्रंशदुःस्थितः ।
तच्चिन्तयात्र भगवन्नपायं शीघ्रकारिणम्
% व् व् - व् व्। - - -। % अ पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व्। व् व् - % च् न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति देवगुरुः शक्राद्वचः श्रुत्वा जगाद तम् ।
कामं तस्य रिपोः प्राप्तो दुष्कृतैस्तपसः क्षयः
% व् व्। - व् व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्माद् अवसरो ऽस्माकं स्वप्रयत्नविधेरयम् ।
तदेहि ब्रह्मणे ब्रूमः स उपायं वदिष्यति
% - -। व् व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% व्। व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तो गुरुणा शक्रस्तद्युक्तो ब्रह्मणो ऽन्तिकम् ।
ययौ प्रणम्य तस्मै च शशंस स्वमनोगतम्
% -। - -। व् व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व्। - -। व्। % च् पथ्या
% व् - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः स्वयंभूर् अवदच् चिन्तैषा न ममापि किम् ।
किं तु शर्वकृतं शर्वेणैव शक्यं व्यपोहितुम्
% व् -। व् - -। व् व् -। % अ भ-विपुला
% - - -। व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व्। - व् व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व्। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स च देवश्चिरं प्राप्यस्तदेव निकटं हरेः ।
तदभिन्नात्मनो यामः सो ऽभ्युपायं वदिष्यति
% व्। व्। - - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व्। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् -। - -। % च् पथ्या
% -। व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति संमन्त्र्य स ब्रह्मा शक्रः सुरगुरुश् च सः ।
हंसयानम् उपारुह्य श्वेतद्वीपम् उपागमन्
% व् व्। - - व्। -। - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व्। व् - - -। % च् पथ्या
% - - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
यत्र सर्वो जनः शङ्खचक्रपद्मगदाधरः ।
चतुर्भुजश् च मूर्तौ च चित्ते च भगवन्मयः
% - व्। - -। व् -। - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। व्। - -। व्। % च् पथ्या
% - -। व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र ते ददृशुर्देवं महारत्नगृहान्तरे ।
सेविताङ्घ्रिं कमलया शेषशय्यागतं हरिम्
% - व्। -। व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
कृतप्रणामास् तस्मै ते यथार्हं तेन सत्कृताः ।
देवर्षिवन्दिताश्चात्र यथोचितम् उपाविशन्
% व् - व् - -। - -। -। % अ म-विपुला
% व् - -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - व् व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
भगवत्पृष्टकुशला देवास्ते तं व्यजिज्ञपन् ।
कुशलं किमिवास्माकं देव विद्युद्ध्वजे सति
% व् व् - - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - - -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। व् व् - - -। % च् पथ्या
% - व्। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
जानात्य् एव हि तत्सर्वं देवो यत् तेन नः कृतम् ।
तदर्थश्चागमो ऽयं नस्तद्देवो वेत्त्यतः परम्
% - -। - व्। व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। -। - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् -। -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एवम् उक्तवतो देवांस्तानुवाच जनार्दनः ।
किं न जानामि यद्भग्ना स्थितिस्तेनासुरेण मे
% - व्। - व् व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व्। - - व्। - - -। % च् पथ्या
% व् - - - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
किं तु स्वयं यदीशेन कृतं त्रिपुरघातिना ।
तत्तेनैवान्यथा कर्तुं शक्यते न पुनर्मया
% -। -। व् -। व् - - व्। % अ पथ्या
% व् -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् -। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत एव च तस्य स्यात्क्षयो दैत्यस्य पाप्मनः ।
त्वरध्वं यदि तावद्वो वच्म्युपायं निशम्यताम्
% व् व्। - व्। व्। - -। - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। व् व्। - - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अस्ति माहेश्वरं क्षेत्र दिव्यं सिद्धीश्वराभिधम् ।
तत्र संप्राप्यते देवो नित्यसंनिहितो हरः
% - व्। - - व् -। - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एतच् च दर्शितज्वालालिङ्गरूपः स एव मे ।
पूर्वं प्रजापतेश् च प्राग्रहस्यमवदद्विभुः
% - -। व्। - व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् -। -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तदेत तत्र गत्वा तं तपस प्रार्थयामहे ।
स एवोपद्रवमिमं जगतां शमयिष्यति
% व् - व्। - व्। - -। -। % अ पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - - - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्यादिष्टवता तेन देवेन सह विष्णुना ।
ते तार्क्ष्यहंसयानाभ्यां सर्वे सिद्धिश्वरं ययुः
% - - - व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% - - व्। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व् - व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
असंस्पृष्टे जरामृत्युरोगैः सौख्यैकधामनि ।
हेमरत्नमया यत्र मृगपक्षिद्रुमा अपि
% व् - - -। व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रान्तर्दर्शितान्योन्यमूर्तिभेदं क्षणे क्षणे ।
अन्यान्यरत्नरूपं च लिङ्गमभ्यर्च्य शूलिनः
% - - - - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - -। व्। % च् पथ्या
% - व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्परास्ते हरिर्ब्रह्मा देवेन्द्रो दिविषद्गुरुः ।
तेपिरे हरमुद्दिश्य चत्वारो दुश्चरं तपः
% - व् - -। व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अत्रान्तरे च तीव्रेण तपसा तोषितः शिवः ।
चन्द्रकेतोर्वरं तस्य विद्याधरपतेरदात्
% - - व् -। व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् व् -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् -। - व्। % च् पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
उत्तिष्ठोत्पत्स्यते राजन्महावीरः स ते सुतः ।
विद्युद्ध्वजं यः समरे युष्मच्छत्रुं हनिष्यति
% - - - - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - -। व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
शापावतीर्णो मानुष्ये कृतामरहितश् च यः ।
गन्धर्वराजदुहितुः पद्मावत्यास्तपोबलात्
% - - व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% व् - व् व् व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
पुनः स्वपदम् आसाद्य तयैव सह भार्यया ।
सर्वं विद्याधरैश्वर्यं दश कल्पान् करिष्यति
% व् -। व् व् व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् - व्। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - - -। % च् पथ्या
% व् व्। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति दत्तवरे देवे तिरोभूते सभार्यकः ।
चन्द्रकेतुस्तदैवागात्स वायुभुवनं पुनः
% व् व्। - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व्। - व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तावत्तीव्रतपस्तुष्टस् तत्र सिद्धीश्वरे ऽपि तान् ।
नारायणादींल् लिङ्गान्तर् दृष्टो हृष्टान् हरो ऽब्रवीत्
% - - - व् व् - - -। % अ पथ्या
% - व्। - - व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% - -। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
उत्तिष्ठतालं क्लेशेन युष्मत्पक्ष्येण तोषितः ।
विद्याधरेश्वरेणाहं तपसा चन्द्रकेतुना
% - - व् - -। - - व्। % अ म-विपुला
% - - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
मदंशशंभवस् तस्य वीरः पुत्रो जनिष्यते ।
यस्तं विद्युद्ध्वजं दैत्यं हनिष्यत्यचिराद्रणे
% व् - व् - व् -। - व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो ऽन्यदेवकार्यार्थं मानुष्ये शापतश्च्युतम् ।
पद्मशेखरगन्धर्वसुता तं प्रोद्धरिष्यति
% व् -। व् - व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
पद्मावत्याख्यया सार्धं तया गौर्यंशजातया ।
पत्न्या द्युचरसाम्राज्यं कृत्वा माम् एव चैष्यति
% - - - - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् - - -। % च् पथ्या
% - -। -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्सहध्वं मनागेषः कामः संपन्न एव वः ।
इत्य् अच्युतादीन् उक्त्वा ताञ् जगामादर्शनं शिवः
% - व् - -। व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - - व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व् - -। - -। -। % च् म-विपुला
% व् - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो हृष्टो हरिब्रह्मा शक्रामरगुरू च तौ ।
जग्मुः स्थानानि तान्येव ते भूयो येभ्य आगताः
% व् -। - -। व् - - -। % अ पथ्या
% - - व् व् व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व्। - - व्। % च् पथ्या
% -। - -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथ विद्याधरेन्द्रस्य तस्य मुक्तावली प्रिया ।
चन्द्रकेतोः सगर्भाभूत्काले च सुषुवे सुतम्
% व् व्। - - व् - - व्। % अ पथ्या
% - व्। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। व्। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रकाशयन्तं ककुभो दुराधर्षेण तेजसा ।
तामसोपद्रवं हर्तुं वालमर्कमिवोदितम्
% व् - व् - -। व् व् -। % अ भ-विपुला
% व् - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
जाते च तस्मिन्न् इत्य् अत्र भारती शुश्रुवे दिवः ।
चन्द्रकेतो सुतो ऽयं ते हन्ता विद्युद्ध्वजासुरम्
% - -। व्। - -। -। - व्। % अ म-विपुला
% - व् -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् -। -। -। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
नाम्ना च विद्ध्यमुं मुक्तफलकेतुं द्विषन्तपम् ।
इत्य् उक्त्वा चन्द्रकेतुं सा सोत्सवं विरराम वाक्
% - -। व्। - व् -। - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - -। - व् - -। -। % च् पथ्या
% - व् -। व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
पपात पुष्पवृष्टिश् च ज्ञातार्थः पद्मशेखरः ।
शक्रश्चययतुस् तत्र ये च च्छन्नाः स्थिताः सुराः
% व् - व्। - व् - -। -। % अ पथ्या
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% -। -। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
हरप्रसादवृत्तान्तमाचक्षाणाः परस्परम् ।
अनुभूय प्रमोदं ते स्वस्थानान्येव शिश्रियुः
% व् - व् - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् - -। -। % च् पथ्या
% - - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
स मुक्ताफलकेतुश् च सर्वसंस्कारसंस्कृतः ।
सहानन्देन देवानां क्रमाद्वृद्धिम् उपागमत्
% व्। - - व् व् - -। व्। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व्। - - -। % च् पथ्या
% व् - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथ तस्य दिनैः कन्या पुत्रोत्पत्तेरनन्तरम् ।
गन्धर्वाधिपतेः पद्मशेखरस्याप्यजायत
% व् व्। - व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
गन्धर्वेन्द्र सुतेयं ते भार्या विद्युद्ध्वजद्विषः ।
विद्याधरपतेः पद्मावती नाम भविष्यति
% - - - व्। व् - -। -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व् व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति तस्यां च जातायां गगनादुदगाद्वचः ।
ततः पद्मावती सात्र क्रमात्कन्या व्यवर्धत
% व् व्। - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% व् व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सुधांशुलोकसंभूतिसंक्रान्तेन तरङ्गिणा ।
अमृतेनेव लावण्यविसरेण विराजिता
% व् - व् - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व्। - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽपि बालो ऽभवन्मुक्ताफलकेतुर्महामतिः ।
व्रतोपवासादि तपश्चक्रे शिवमयः सदा
% -। व्। - -। व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - - व्। व् - % च् भ-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एकदा ध्याननिष्ठं तं द्वादशाहम् उपोषितम् ।
प्रत्यक्षीभूय भगवाञ्जगाद गिरिजापतिः
% - व् -। - व् - -। -। % अ पथ्या
% - व् - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व्। व् व् - % च् न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तुष्टो ऽस्मि ते ऽनया भक्त्या मत्प्रसादेन तत्तव ।
आविर्भविष्यन्त्य् अस्त्राणि विद्याः सर्वकलास् तथा
% - -। व्। -। व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - व्। % च् म-विपुला
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अपराजितसंज्ञं च खड्गमेतं गृहाण मे ।
कर्तासि येन साम्राज्यं विपक्षैर् अपराजितः
% व् व् - व् व् - -। व्। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - व्। - - -। % च् पथ्या
% व् - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्त्वा स विभुस्तस्मै खड्गं दत्त्वा तिरोदधे ।
स चाशु राजपुत्रो ऽभून्महास्त्रबलविक्रमः
% -। - -। व्। व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - व्। - व् - -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अत्रान्तरे कदाचित्स विद्युद्ध्वजमहासुरः ।
त्रिदिवस्थो जलक्रीडां चक्रे द्युसरिदम्भसि
% - - व् -। व् - - व्। % अ पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ददर्श स जलं तस्याः कपिशं पुष्परेणुभिः ।
मदगन्धानुविद्धं च वीचिविक्षोभितं महत्
% व् - व्। व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् - -। व्। % च् पथ्या
% - व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो भुजमदाध्मातः स जगाद निजानुगान् ।
ममाप्य् उपरि कः क्रीडत्यम्भोभिर् यात पश्यत
% व् -। व् व् व् - - -। % अ पथ्या
% व्। व् - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् व् व्। -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वोपरि यातास्ते पश्यन्ति स्मासुरा जले ।
क्रीडन्तं वृषभं शार्वं सह शाक्रेण दन्तिना
% -। - - व् व्। - - -। % अ पथ्या
% - - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व्। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
आगत्य च तमूचुस्ते दैत्येन्द्रं देव शांभवः ।
उपर्येत्य वृषः क्रीडत्यैर् आवणयुतो ऽम्भसि
% - - व्। व्। व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व्। व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% -। - व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तन्माल्यैरावणमदव्यामिश्रितम् इदं पयः ।
श्रुत्वेत्यगणयञ् शर्वं मदाच् चुक्रोध सो ऽसुरः
% - - - - व् व् व् - % अ न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व् व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् -। - - व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
स्वदुष्कृतपरीपाकमूढो भृत्यानुवाच च ।
यातानयत तौ बद्ध्वा वृषभैर् आवणाविति
% व् - व् व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व् व्। -। - -। % च् पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो गत्वा जिघृक्षन्ति यावत्तौ ते किलासुराः ।
तावत्ताञ्जघ्नतुः क्रुद्धौ तौ प्रधाव्य वृषद्विपौ
% व् -। - -। व् - - व्। % अ पथ्या
% - - -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् -। - -। % च् पथ्या
% -। व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
हतशेषाश् च जगदुर्गत्वा विद्युद्ध्वजाय तत् ।
स क्रुद्धः प्राहिणोत्तौ प्रत्यासुरं सुमहद्बलम्
% व् व् - -। व्। व् व् - % अ न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - -। - व् - -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
मथित्वा तच् च तत्सैन्यं पापपाकागतक्षयम् ।
वृषो हरान्तिकं प्रायादिन्द्रमैर् आवणो ऽभ्यगात्
% व् - -। -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इन्द्रो ऽथ तस्य दितिजस्य विचेष्टितं तद्
ऐरावणानुचररक्षिगणान् निशम्य ।
संप्राप्तनाशसमयं तममन्यतारिं
गौरीपतेर् भगवतो ऽपि कृतावमानम्
% - -। व्। - व्। व् व् - व्। व् - व् -। व् % वसन्ततिलक (14)
% - - व् - व् व् व् - व् व् -। व् - - % वसन्ततिलक (14)
% - - व् - व् व् व् -। व् व् - व् - - % वसन्ततिलक (14)
% - - व् -। व् व् व् -। व्। व् - व् - - % वसन्ततिलक (14)
आवेद्य तत्कमलजाय ततः समेत्य
विद्याधरादिसहितः सह देवसैन्यैः ।
हन्तुं रिपुं तमधिरूढसुरेभमुख्यः
शक्रः शचीरचितमाङ्गलिकः प्रतस्थे
मूल पाठ: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0