कथासरित्सागर · अध्याय 14.1
% व् -। व् व् व् - व् - व् व् व् - व् - - व् - % पृथ्वी (8+9): चएसुर इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व् -। व् व्। व् - व् -। व् व् व् - व् -। - व् - % पृथ्वी (8+9)
% व् - व्। व् व् - व्। -। व् व् व् - व् - - व् - % पृथ्वी (8+9)
% व् -। व् व् व्। - व् -। व् व्। व् - व् - - व्। - % पृथ्वी (8+9)
प्रथमस् तरङ्गः ।
तुष्टेन येन देहार्धम् अप्य् उमायै समर्पितम् ।
स वो ददात्वभिमतं वरदः पार्वतीपतिः
% - - व्। - व्। - - व्। % अ पथ्या
% -। व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। -। व् - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
निशि विघ्नजितो वो ऽव्यात्ताण्डवोद्दण्डितः करः ।
शोणश्चन्द्रातपत्रस्य तन्वन्विद्रुमदण्डताम्
% व् व्। - व् व् -। -। - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - व्। % च् पथ्या
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो वत्सेश्वरसुतस् तास् तास् त्रैलोक्यसुन्दरीः ।
भार्या दधानस् तां चाद्यां देवीं मदनमञ्चुकाम्
% व् -। - - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% -। -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - -। -। - -। % च् म-विपुला
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
नरवाहनदत्तो ऽत्र कौशाम्ब्यां गोमुखादिभिः ।
उवास सह संपूर्णकामः पितृविभूतिभिः
% व् व् - व् व् - -। व्। % अ पथ्या
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। व् व्। - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्याभीष्टवधूसङ्गसुखामृतमनोरमाः ।
नृत्तगीतकथालापरम्यास्ते दिवसा ययुः
% - - - व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अथैकदा स तामग्र्यां कान्तां मदनमञ्चुकाम् ।
न ददर्शावरोधान्तर्न वा परिजनं क्व चित्
% व् - व् -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। व् - - व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व्। -। व् व् व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
ताम् अनालोकयन् कान्तां स जगाम विवर्णताम् ।
रजनीविरहध्वस्तकान्तिर् इन्दुर् इवोषसि
% -। व् - - व् -। - -। % अ पथ्या
% व्। व् - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व्। - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
चित्तं जिज्ञासितुं किं नु च्छन्ना स्यात्क्वापि मे प्रिया ।
किं वापराधलेशात्सा कुतो ऽपि कुपितैव मे
% - -। - - व् -। -। -। % अ पथ्या
% - -। - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व् - व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। व्। व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
माययाच्छादिता केनाप्यथवापहृता नु किम् ।
इत्यनेकविकल्पौघविह्वलो ऽथ बभूव सः
% - व् - - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - व् व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। व्। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
अन्वेषयन्यदा नैव लभते स्म कुतो ऽपि ताम् ।
संतेपे स तदोद्दामतद्वियोगदवाग्निना
% - - व् - व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् व् -। व्। व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व्। व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
उपेत्य ज्ञातवृत्तान्तस् तस्य वत्सेश्वरः पिता ।
मातरः सचिवा भृत्याः सर्वे विह्वलतां ययुः
% व् - -। - व् - - -। % अ पथ्या
% - व्। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
हारचन्दनचन्द्रांशुमृणालनलिनीदलैः ।
ववृधे तस्य संतापो न जगाम शमं पुनः
% - व् - व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। - व्। - - -। % च् पथ्या
% व्। व् - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
कलिङ्गसेना सद्यश् च विहीना सुतया तया ।
विद्याधरीव विभ्रष्टविद्या संमूढतां ययौ
% व् - व् - -। - -। व्। % अ म-विपुला
% व् - -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व्। - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अथ तत्राब्रवीदेका वृत्तान्तःपुररक्षिका ।
नरवाहनदत्ताग्रे सर्वेष्वाकर्णयत्स्विदम्
% व् व्। - - व् - - -। % अ पथ्या
% - - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
हर्म्याग्रे तां तदा कन्यां सतीं मदनमञ्चुकाम् ।
दृष्ट्वावतीर्य नभसः सद्यो विद्याधरो युवा
% - - -। -। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
यो ऽसौ मानसवेगाख्यो नामोक्त्वा समयाचत ।
कलिङ्गसेनाम् अभ्येत्य देह्येतां मे सुतामिति
% -। -। - व् व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। - - व्। % च् म-विपुला
% - - -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तेनैतया निषिद्धेन सता गत्वा यथागतम् ।
इदानीं गुप्तमागत्य हृता सा किं न मायया
% - - व् -। व् - - व्। % अ पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् -। -। -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
परदारगृहं नैव दिव्या यद्य् अपि कुर्वते ।
तथाप्यमार्गं मार्गं वा रागान्धः को हि पश्यति
% व् व् - व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% - -। -। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। - -। -। % च् म-विपुला
% - - -। -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
श्रुत्वैतच्चित्तमाकोपविमर्शविरहोत्प्लुतम् ।
नरवाहनदत्तस्य जज्ञे वीचिष्विवाम्बुजम्
% - - - - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
रुमण्वानथ वक्ति स्म पुरीयं रक्ष्यते ऽभितः ।
प्रवेशनिर्गमौ नेह विद्येते गमनं विना
% व् - - व् व्। - -। व्। % अ पथ्या
% व् - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् -। - व्। % च् पथ्या
% - - -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
हरप्रसादाच् चास्त्य् अस्या नानिष्टं तद् इह स्थिता ।
क्व चित्प्रणयकोपात्सा तथा च श्रूयतां कथा
% व् - व् - -। -। - -। % अ म-विपुला
% - - -। व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - व् व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
मुनिः पुराङ्गिरा नाम विवाहार्थमयाचत ।
अष्टावक्त्रस्य तनयां सावित्रीं नाम कन्यकाम्
% व् -। व् - व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - - -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
अष्टावक्रो न तां तस्मै ददावङ्गिरसे सुताम् ।
सगुणायापि सावित्रीमन्यस्मै पूर्वकल्पिताम्
% - - - -। व्। -। - -। % अ पथ्या
% व् - - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व्। - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततस् तद्भ्रातृतनयमश्रुतां नाम सो ऽङ्गिराः ।
उपयेमे तया साकं स तस्थौ भार्यया सुखम्
% व् -। - - व् व् व् व् % अ न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% व्। - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
सा च भार्यास्य वेत्ति स्म सावित्रीं पूववाञ्छिताम् ।
एकदा सो ऽङ्गिरा मौनी जपन्नासीच्चिरं मुनिः
% -। व्। - - व्। - -। व्। % अ पथ्या
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। -। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
भार्याथ सा तं पप्रच्छ मुहुः सप्रणयाश्रुता ।
चिरं किमार्यपुत्रैवं चिन्तयस्युच्यतामिति
% - - व्। -। -। - - व्। % अ म-विपुला
% व् -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रिये ध्यायामि सावित्रीमित्य् उक्ते तेन साश्रुता ।
सावित्रीं तां मुनिसुतां मत्वात्मनि चुकोप ह
% व् -। - - व्। - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% -। - -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। -। व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - - व् व्। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
दुर्भगो ऽयमिति त्यक्तुं देहं गत्वा वनं च सा ।
शुभं भर्तुरनुध्याय कण्ठे पाशं समर्पयत्
% - व् -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
मा पुत्रि साहसं कार्षीः पत्या ध्याता न ते ऽङ्गना ।
ध्याताहं तेन सावित्रीत्य् उक्त्वा पाशाद्ररक्ष ताम्
% -। - व्। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व्। - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
प्रकटीभूय गायत्री साक्षसूत्रकमण्डलुः ।
भक्तानुकम्पिनी चैतां समाश्वास्य तिरोदधे
% व् व् - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अहैषाङ्गिरसा भर्त्रा संप्राप्तान्विष्यता वनात् ।
तदेवं दुःसहं स्त्रीणामिह प्रणयखण्डनम्
% व् - - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्स्वल्पेनापराधेन कुपितेह क्व चित्स्थिता ।
अन्वेष्या शंभुरक्ष्या सा राजपुत्रवधूः पुनः
% - - - - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् व् - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् - -। -। % च् पथ्या
% - व् - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं रुमण्वता प्रोक्ते राजा वत्सेश्वरो ऽब्रवीत् ।
एवमेतन् न दुरितं तस्याः संभाव्यते यतः
% - -। व् - व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
नरवाहनदत्तस्य भार्या देवविनिर्मिता ।
कामांशस्यावतीर्णैषा रतिर्मदनमञ्चुका
% व् व् - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - -। % च् पथ्या
% व् - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
असौ विद्याधरैश्वर्यं दिव्यं कल्पं सहानया ।
करिष्यतीति दिव्या वागब्रवीन्न च तन्मृषा
% व् -। - - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व्। - -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व्। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तदेषान्विष्यतां सम्यगिति राज्ञोदिते स्वयम् ।
नरवाहनदत्तः स तदवस्थो ऽपि निर्ययौ
% व् - - - व् -। - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व्। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् व् - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
यथायथा हि चिन्वानो न तां प्राप तथातथा ।
तेषु तेषु प्रदेशेषु सोन्माद इव सो ऽभ्रमत्
% व् - व् -। व्। - - -। % अ पथ्या
% व्। -। - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - -। व् - - व्। % च् पथ्या
% - - व्। व् व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ओपेते तत्पुरात् तस्मिन् पिहितद्वारका गृहाः ।
तद्दुःखदर्शनोद्वेगाद् इव संमीलितेक्षणाः
% - - -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - - -। % च् पथ्या
% व् व्। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
वनेषु तं च पृच्छन्तं चलत्पल्लवपाणयः ।
न सा दृष्टा तवास्माभिर् इत्यूचुरिव पादपाः
% व् - व्। -। व्। - - -। % अ पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। -। - -। व् - - व्। % च् पथ्या
% - - व् व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
उद्यानेषूत्पतन्तश् च खगास्तस्मै विचिन्वते ।
इतः सा न गतेत्येवं शशंसुरिव सारसाः
% - - - - व् - -। व्। % अ पथ्या
% व् - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। -। व्। व् - - -। % च् पथ्या
% व् - व् व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
मरुभूतिर्हरिशिखो गोमुखः सवसन्तकः ।
ते ते च सचिवा भ्रेमुस्तामन्वेष्टुं समन्ततः
% व् व् - - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। -। व्। व् व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अत्रान्तरे वेगवती नाम विद्याधरी किल ।
कन्या दृष्टचरोदारवपुर्मदनमञ्चुका
% - - व् -। - व् व् -। % अ भ-विपुला
% - व्। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तदीयं रूपमास्थाय तस्थावुपवनान्तरे ।
आगत्यैकाकिनी स्वैर् अमत्राशोकतरोरधः
% व् - -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् -। -। व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तां ददर्श विचिन्वानो मरुभूतिः परिभ्रमन् ।
सद्यो विशल्यकरणीं सशल्यस्येव चेतसः
% -। व् - व्। व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
नरवाहनदत्तं तं गत्वा हृष्टो जगाद सः ।
समाश्वसिहि दृष्टा ते मयोद्याने स्थिता प्रिया
% व् व् - व् व् - -। -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् व् व्। - -। -। % च् पथ्या
% व् - - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्येवोक्तवता तेन साकं तत्क्षणम् एव सः ।
नरवाहनदत्तस् तदुद्यानं मुदितो ययौ
% - - - व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% - -। - व् व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - -। व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रातिविरहक्लान्तो भार्यास्ं मदनमञ्चुकाम् ।
तामपश्यत्स तृषितो वारिधारामिवाध्वगः
% - - व् व् व् - - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
दृष्ट्वैवालिङ्गितुं तां च भृशार्तो यावदिच्छति ।
तावत् सा तं जगादैवं धूर्ता परिणयैषिणी
% - - - - व् -। -। व्। % अ पथ्या
% व् - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। -। -। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
मां त्वं संप्रति मा स्प्राक्षीः शृणु तावद्वचो मम ।
मयोपयाचिता यक्षास्त्वत्प्राप्त्यै प्राग्विवाहतः
% -। -। - व् व्। -। - -। % अ पथ्या
% व् व्। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
विवाहे वः प्रदास्यामि स्वहस्तेन बलीनिति ।
विवाहकाले ते तस्मिन्मम प्राणेश विस्मृताः
% व् - -। -। व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। -। - - % च् म-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्कोपात्तैर् अहमितो यक्षैर् अपहृताभवम् ।
गच्छ भूयो विवाहं तं कृत्वा दत्त्वा बलिं च नः
% - - - -। व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - -। व् - -। -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
निजं पतिम् उपेयास्त्वं नान्यथा ते शिवं भवेत् ।
इत्य् उक्त्वा तैर् इहानीय यक्षैर् मुक्तास्मि सांप्रतम्
% व् -। व् व्। व् - - -। % अ पथ्या
% - व् -। -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - -। -। व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तन्मां परिणयस्वाशु पुनर्यावद्ददाम्य् अहम् ।
यक्षेभ्यो ऽभिमतास्ं पूजां ततः पूरय वाञ्छितम्
% - -। व् व् व् - - व्। % अ पथ्या
% व् - - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् -। - व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वैव समाहूय शान्तिसोमं पुरोहितम् ।
क्षणात्संभृत्य संभारान्मायामदनमञ्चुकाम्
% -। - - व्। व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व्। - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
विद्याधरीं वेगवतीम् उपयेमे स तत्क्षणम् ।
नरवाहनदत्तस् तां वियोगक्षणकातरः
% - - व् -। - व् व् -। % अ भ-विपुला
% व् व् - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - -। -। % च् पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रहृष्टवत्सराजो ऽथ देव्यानन्दी महोत्सवः ।
नन्दत्कलिङ्गसेनो ऽभूत् तत्रातोद्यरवाकुलः
% व् - व् - व् - -। व्। % अ पथ्या
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - -। -। % च् पथ्या
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ददौ बलिं च यक्षेभ्यो मायामदनमञ्चुका ।
विद्याधरी स्वहस्तेन सा मद्यपिशितादिभिः
% व् -। व् -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् - - व्। % च् पथ्या
% -। - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
नरवाहनदत्तो ऽथ वासकस्थस्तया सह ।
पपौ स सोत्सवः पानं पानशौण्डो ऽपि तद्गिरा
% व् व् - व् व् - -। व्। % अ पथ्या
% - व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व्। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
सिषेवे च तया साकं जीवलोकसुखं ततः ।
छाययेव दिनाधीशः परिवर्तितरूपया
% व् - -। व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व्। व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
रहःस्था चाब्रवीत्सा तं सुप्ता नाहं प्रिय त्वया ।
सहसा मुखमुद्घाट्य वीक्षणीयेह संप्रति
% व् - -। - व् - -। -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा स किम् एतत् स्याद् इति यावत् सकौतुकः ।
सुप्ताया राजपुत्रो ऽस्या मुखमन्येद्युरीक्षते
% -। - -। व्। व्। - -। -। % अ पथ्या
% व् व्। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् - -। -। % च् पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तावदन्यैव सा कापि न सा मदनमञ्चुका ।
स्वापवेलावशध्वस्तमायारूपविवर्तना
% - व् - - व्। -। - व्। % अ पथ्या
% व्। -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः स जाग्रद् एवासीद् यावत् प्रबुबुधे ऽत्र सा ।
का त्वं सत्यं वदेत्य् एवम् अथ तां पृच्छति स्म सः
% व् -। व्। - व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% -। -। - -। व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् व्। -। - व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
साप्य् अनिद्रोपविष्टं तं दृष्ट्वा रूपे निजे स्थिता ।
वक्तुं प्रचक्रमे जातप्रतिभेदा मनस्विनी
% -। व् - - व् - -। -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
शृण्विदानीं ब्रवीम्येतद्यथावस्तु तव प्रिय ।
अस्त्याषाढपुरं नाम विद्याधरपुरं गिरिः
% - व् - -। व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% - - व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र वेगवतो राज्ञः पुत्रो विद्याधराधिपः ।
अस्ति मानसवेगाख्यो राजा भुजबलोद्धतः
% - व्। - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्य वेगवती नाम भगिन्यस्मि कनीयसी ।
स च भ्राता न मे विद्यां दातुमैच्छदतिद्विषन्
% - व्। - व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् - - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। -। - -। व्। -। - -। % च् पथ्या
% - व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो मया ताः क्लेशेन तपोवनगतात्पितुः ।
प्राप्तास्तद्वरतश्चैताः सर्वाधिकबला मम
% व् -। व् -। -। - - व्। % अ म-विपुला
% व् - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - - व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
साहं दृष्टवती दीनामुद्याने रक्षिभिर् वृताम् ।
आषाढाद्रिपुरे तस्मिन्स्थितां मदनमञ्चुकाम्
% - -। - व् व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
माययापहृता तेन भ्रात्रा मे दयिता तव ।
रावणेनेव दुःखार्ता रामभद्रस्य जानकी
% - व् - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व्। - - -। % च् पथ्या
% - व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
अनिच्छन्ती च सा साध्वी तेनाक्रान्तुं न शक्यते ।
स्त्रीणां हठोपभोगे हि शापस्तस्यास्ति मृत्युजः
% व् - - -। व्। -। - -। % अ पथ्या
% - - - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् - -। व्। % च् पथ्या
% - - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततस्तेन प्रयुक्ताहं कुभ्रात्रा तत्प्रबोधने ।
तस्याः समीपमगमं त्वत्प्रलापमयात्मनः
% व् - - -। व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्प्रसङ्गाच् च कामाज्ञातुल्ये त्वन्नाम्न्युदीरिते ।
तया साध्व्या त्वदेकाग्रमिदं जातं मनो मम
% - व् - -। व्। - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - -। व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
स ते पतिः स्याद्यनाम्नि श्रुते स्मरवशा भवेः ।
इत्याद्यश् च तदा देवीस्वप्नादेशो मया स्मृतः
% व्। -। व् -। - व् - -। % अ र-विपुला
% व् -। व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व्। व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
संस्मृत्य ग्राहयित्वा तां धृतिं मदनमञ्चुकाम् ।
तद्रूपणे मयागत्य युक्त्यात्मेह विवाहितः
% - - -। - व् - -। -। % अ पथ्या
% व् -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् - - व्। % च् पथ्या
% - - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तदेहि यत्र त्वद्भार्या स्थिता मदनमञ्चुका ।
तत्रैव तत्कृपाविष्टा प्राणेश त्वास्ं नयाम्य् अहम्
% व् - व्। - -। - - -। % अ म-विपुला
% व् -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - व् - - -। % च् पथ्या
% - - -। -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
त्वत्प्रियेति तवेवाहं सपत्न्या अपि किंकरी ।
ममात्मनिरपेक्षा हि कापि त्वत्प्रेमवश्यता
% - व् - व्। व् - - -। % अ पथ्या
% व् - -। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्त्वा सा स्वविद्यानां बलाद्वेगवती निशि ।
नरवाहनदत्तं तं गृहीत्वोदपतन् नभः
% -। - -। -। व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - -। -। % च् पथ्या
% व् - - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
शनैः प्रयाति सा व्योम्ना यावत्तावददर्शनात् ।
जायापत्योस्तयोः प्राप्तः परिवारो ऽत्र चुक्षुभे
% व् -। व् - व्। -। - -। % अ पथ्या
% - - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् च वत्सेश्वरो बुद्ध्वा सह वासवदत्तया ।
पद्मावत्यादिभिश् चाशु वज्राहत इवाभवत्
% -। व्। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व्। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् -। - व्। % च् पथ्या
% - - व् व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
यौगन्धरायणाद्याश् च संपौरास् तस्य मन्त्रिणः ।
मरुभूतिमुखैः पुत्रैः सहाभूवन्सुविह्वलाः
% - - व् - व् - -। व्। % अ पथ्या
% - - -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो ऽन्तरिक्षतस् तत्र द्वितीय इव भास्करः ।
अवातरत् प्रभाबद्धमण्डलो नारदो मुनिः
% व् -। व् - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - व्। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
विद्याधर्या निजभुवं नीतः शीघ्रमिहैष्यति ।
पुत्रस् ते तव धृत्यर्थं प्रेषितश्चास्मि शूलिना
% - - - -। व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। -। व् व्। - - -। % च् पथ्या
% - व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्त्वा वत्सराजाय कृतार्घाय ततो मुनिः ।
स वेगवत्याश्चरितं यथावृत्तं शशंस तत्
% -। - -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् - - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - व् - - व् व् -। % च् भ-विपुला
% व् - - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
ततस् तस्मिन्समाश्वस् ते मुनिः सो ऽत्र तिरोदधे ।
अत्रान्तरे वेगवती व्योम्ना प्रापयति स्म सा
% व् -। - - व् - -। -। % अ पथ्या
% व् -। -। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। - व् व् -। % च् भ-विपुला
% - -। - व् व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
नरवाहनदत्तं तं तमाषाढपुरं गिरिम् ।
बुद्ध्वा मानसवेगस्तत्स हन्तुं तावधावत
% व् व् - व् व् - -। -। % अ पथ्या
% व् - - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व्। - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततस्तेन समं भ्रात्रा युद्धं विद्याबलोद्धतम् ।
वेगवत्या अभूत्स्त्रीणां पतिः प्राणा न बान्धवाः
% व् - - व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथ निजविद्याबलतो भैरवरूपं विधाय विकटं सा ।
मानसवेगं सहसा संमोह्य तम् अग्निपर्वते निदधे
% व् व्। व् व् - - व् व् -। - व् व् - -। व् - व्। व् व् -। - %
% - व् व् - -। व् व् -। - - व्। व्। - व् - व् -। व् व् - % गीति (30+30 मोरए)
तम् अपिच विद्याहस् ते नरवाहनदत्तमादितो न्यस्तम् ।
नीत्वा गन्धर्वपुरे कूपे चिक्षेप रक्षितुं विजले
% व्। व् व् व्। - - -। -। व् व् - व् व् - व् - व् -। - - %
% - -। - - व् व् -। - -। - - व्। - व् -। व् व् - % गीति (30+30 मोरए)
तत्र स्थितं च तम् उवाच मनाग् इह त्वं तिष्ठार्यपुत्र भविता च शिवं तवात्र ।
मा चाधृतिं हृदि कृथाः शुभपात्र सर्वविद्याधराधिपतिता तव भाविनीह
% - -। व् -। व्। व्। व् - व्। व् -। व् -। - % वसन्ततिलक (14)
% - - व् - व्। व् व् -। व्। व् -। व् - - % वसन्ततिलक (14)
% -। - व् -। व् व्। व् -। व् व् - व्। - व् % वसन्ततिलक (14)
% - - व् - व् व् व् -। व् व्। - व् - - % वसन्ततिलक (14)
यामि प्रसाधयितुमद्य पुनर्यतो ऽहं
ज्येष्ठव्यतिक्रमणदुर्बलिताः स्वविद्याः ।
त्वामभ्युपैमि नचिरादिति सा तमुक्त्वा
विद्याधरी क्वचन वेगवती जगाम
मूल पाठ: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0