दशबलसूत्र · भाग 14
द्ब्सू(1) 0. एवं मया श्रुतं । एक स्म् इं समये भगवां श्रावस्त्य् आं विह रति स्म ज् ए तवन् ए अनाथपिण्डदस्यारामे ।
तत्र भगवां भिक्षून् आमन्त्रयते स्म ।
दशेमानि भिक्षव स् त थागतस्य बलानि यैः समन्वागतस् तथागतो ऽर्हं सम्यक्संबुद्ध उदारम् आ र्षभं स्थानं प्रतिजानाति ब्राह्मं चक्रं वर्तयति परिषदि सम्यक्सिंहनादं न दति ।
कतमानि दश ।
द्ब्सू(1) 1. इह तथागतः स्थानञ् च स्थानतो यथाभ् ऊ तं प्रजानात्य् अस्थ् आ नञ् चास्थानत् ओ यत् तथागतः स्थानञ् च स्थानतो यथ् आ भूतं प् र् अज् आ नात्य् अस्थानञ् च् आ स्थानतः ।
इदं प्रथमं तथागतबलं येन बलेन समन्वागतस् तथागतो ऽर्हं सम्यक्संबुद्ध उदारम् आर्षभं स्थानं प्रतिजानाति ब्राह्मं चक्रं वर्तयति परिषदि सम्य क्सिं हनादं नदति ।
द्ब्सू(1) 2. पुन र् अ परं तथागतो ऽतीतानागतप्रत्युत्पन्नानि कर्मधर्मसमादानानि स्थ् आनतो हेतुतो वस्तुतो विपाकतश् च यथ् आभूतं प्रजानाति
यत् त था गतो ऽतीतान् आगतप्र त्युत्पन्नानि क र्म धर्मसमाद् आनानि स् थ् आनतो ह् ए तुतो व् इ पाक तश् च य् अथाभूतं प्रज् आ न् आ ति ।
इ द ं द्वितीयं तथा ग तबलं येन बलेन पूर्ववत्* ।
द्ब्सू(1) 3. पुनर् अपरं तथागतो ध्यानविमोक्षसमा धिस मापत्तीनां संक्लेशव्यवदानव्यवस्थानविशुद्धिं यथाभूतं प्रजानाति ।
इदं त् ऋ तीयं तथागतबलं येन बलेन पूर्व व त्* ।
द्ब्सू(1) 4. पुनर् अपरं तथागतः परसत्वानाम् इन्द्रियपरा प रतां य था भूतं प्रजानाति
यत् त थागतः परसत्वानाम् इन्द्रियपरापरतां यथाभूतं प्रजानाति ।
इदं चतुर्थं तथागतबलं येन बलेन पूर्ववद् यावत्* परि षदि सम्यक्सिंहनादं नदति ।
द्ब्सू(1) 5. पुनर् अपरं तथागतः परसत्वानां परपुद्गलानां नानाधिमुक्तितां यथाभूतं प् र् अजानाति
यत् तथागतः परसत्वानां परपुद्गल् आ नां नानाधिमुक्तितां यथाभूतं प्रजानाति ।
इदं पञ्चमं तथागतबलं येन बलेन समन्वागतस् तथागतो ऽर्हं सम्यक्संबुद्ध उदारम् आर्षभं स्थानं प्रतिजानाति ब्राह्मं चक्रं वर्तयति परिषदि सम्यक्सिंहनादं नदति ।
द्ब्सू(1) 6. पुनर् अपरं तथागतो नानाधातुकं लोकम् अनेकधातुकम् इति यथाभूतं प्रजानाति । { इति fएह्ल्त् स् 481 z. 11 ब्zw. 13}
यत् तथागतो नानाधातुकं लोकम् अनेकधातुकम् इति यथाभूतं प्रजानाति । { इति fएह्ल्त् स् 481 z. 11 ब्zw. 13}
इदं षष्ठं तथागतबलं येन बलेन समन्वागतस् तथागतो ऽर्हं सम्यक्संबुद्ध उदारम् आर्षभं स्थानं प्रतिजानाति ब्राह्मं चक्रं वर्तयति परिषदि सम्यक्सिंहनादं नदति ।
द्ब्सू(1) 7. पुनर् अपरं तथागतः सर्वत्रगामिनीं प्रतिपदं यथाभूतं प्रजानाति
यत् तथागतः सर्वत्रगामिनीं प्रतिपदं यथाभूतं प्रजानाति ।
इदं सप्तमं तथागतबलं येन बलेन समन्वागतस् तथागतो ऽर्हं सम्यक्संबुद्ध उदारम् आर्षभं स्थानं प्रतिजानाति ब्राह्मं चक्रं वर्तयति परिषदि सम्यक्सिंहनादं नदति ।
द्ब्सू(1) 8. पुनर् अपरं तथागतो ऽनेकविधं पूर्वेनिवासं समनुस्मरति तद्यथैकाम् अपि जातिं द्वे तिस्रश् चतस्रः पंच षट् सप्ताष्टौ नवो दश विंशत् त्रिंशच् चत्वारिंशत् पञ्चाशज् जातिशतं जातिसहस्रं जातिशतसहस्रम् अनेकान्य् अपि जातिशतान्य् अनेकान्य् अपि जातिसहस्राण्य् अनेकान्य् अपि जातिशतसहस्राणि संवर्तकल्पम् अपि विवर्तकल्पम् अपि संवर्तविवर्तकल्पम् अप्य् अनेकान् अपि संवर्तकल्पान् अनेकान् अपि विवर्तकल्पान् अनेकान् अपि संवर्तविवर्तकल्पान् समनुस्मरत्य् अमी नाम ते भवन्तः सत्वा यत्राहम् आसम् एवंनामैवंजात्य एवंगोत्र एवमाहर एवंसुखदुःखप्रतिसंवेद्य् एवंदीर्घायुर् एवंचिरस्थितिक एवमायुःपर्यन्तः सो ऽहं तस्माच् च्युतो ऽमुत्रोपपन्नस् तस्माच् च्युतो ऽमुत्रोपपन्नस् तस्माद् अपि च्युत इहोपपन्नः । इति साकारं सनिदानं सोद्देशम् अनेकविधं पूर्वेनिवासं समनुस्मरति ।
यत् तथागतो ऽनेकविधं पूर्वेनिवासं समनुस्मरति तद्यथैकाम् अपि जातिं द्वे तिस्रश् चतस्रः पंच षट् सप्ताष्टौ नवो दश विंशत् त्रिंशच् चत्वारिंशत् पञ्चाशज् जातिशतं जातिसहस्रं जातिशतसहस्रम् अनेकान्य् अपि जातिशतान्य् अपि जातिसहस्राण्य् अनेकान्य् अपि जातिशतसहस्राणि संवर्तकल्पम् अपि विवर्तकल्पम् अपि संवर्तविवर्तकल्पम् अप्य् अनेकान् अपि संवर्तकल्पान् अनेकान् अपि विवर्तकल्पान् अनेकान् अपि संवर्तविवर्तकल्पान् समनुस्मरत्य् अमी नाम ते भवन्तः सत्वा यत्राहम् आसम् एवंनामैवंजात्य एवंगोत्र एवमाहर एवंसुखदुःखप्रतिसंवेद्य् एवंदीर्घायुर् एवंचिरस्थितिक एवमायुःपर्यन्तः सो ऽहं तस्माच् च्युतो ऽमुत्रोपपन्नस् तस्माद् अपि च्युत इहोपपन्नः । इति साकारं सनिदानं सोद्देशम् अनेकविधं पूर्वेनिवासं समनुस्मरति ।
इदम् अष्टमं तथागतबलं येन बलेन समन्वागतस् तथागतो ऽर्हं सम्यक्संबुद्ध उदारम् आर्षभं स्थानं प्रतिजानाति ब्राह्मं चक्रं वर्तयति परिषदि सम्यक्सिंहनादं नदति ।
द्ब्सू(1) 9. पुनर् अपरं तथागतो दिव्येन चक्षुषा विशुद्धेनातिक्रान्तमानुषेण सत्वां पश्यति च्यवमानान् अप्य् उपपद्यमानान् अपि सुवर्णान् अपि दुर्वर्णान् अपि हीनान् अपि प्रणीतान् अपि सुगतिम् अपि गच्छतो दुर्गतिम् अपि यथाकर्मोपगां सत्वां यथाभूतं प्रजानाति । इतीमे भवन्तः सत्वाः कायदुश्चरितेन समन्वागता वाङ्मनोदुश्चरितेन समन्वागता आर्याणाम् अपवादका मिथ्यादृष्टयो मिथ्यादृष्टिकर्मधर्मसमादानहेतोस् तद्धेतोस् तत्प्रत्ययं कायस्य भेदात् परं मरणाद् अपायदुर्गतिविनिपातं नरकेषूपपद्यन्ते । इमे वा पुनर् भवन्तः सत्वाः कायसुचरितेन समन्वागता वाङ्मनःसुचरितेन समन्वागता आर्याणाम् अनपवादकाः सम्यग्दृष्टयः सम्यग्दृष्टिकर्मधर्मसमादानहेतोस् तद्धेतोस् तत्प्रत्ययं कायस्य भेदात् सुगतौ स्वर्गलोके देवेषूपपद्यन्ते ।
यत् तथागतो दिव्येन चक्षुषा विशुद्धेनातिक्रान्तमानुषेण सत्वां पश्यति च्यवमानान् अप्य् उपपद्यमानान् अपि सुवर्णान् अपि दुर्वर्णान् अपि हीनान् अपि प्रणीतान् अपि सुगतिम् अपि गच्छतो दुर्गतिम् अपि यथाकर्मोपगां सत्वां यथाभूतं प्रजानाति । इतीमे भवन्तः सत्वाः कायदुश्चरितेन समन्वागता वाङ्मनोदुश्चरितेन समन्वागता आर्याणाम् अपवादका मिथ्यादृष्टयो मिथ्यादृष्टिकर्मधर्मसमादानहेतोस् तद्धेतोस् तत्प्रत्ययं कायस्य भेदात् परं मरणाद् अपायदुर्गतिविनिपातं नरकेषूपपद्यन्ते । इमे वा पुनर् भवन्तः सत्वाः कायसुचरितेन समन्वागता वाङ्मनःसुचरितेन समन्वागता आर्याणाम् अनपवादकाः सम्यग्दृष्टयः सम्यग्दृष्टिकर्मधर्मसमादानहेतोस् तद्धेतोस् तत्प्रत्ययं का यस्य भेदात् सुगतौ स्वर्गलो के देवेषूपपद्यन्ते ।
इदं नवमं तथाग तबलं येन बलेन स मन्वागतस् तथागतो ऽर्हं सम्य क्संबुद्ध उदा रम् आर्षभं स्थानं प्रतिजानाति ब्राह्मं चक्रं वर्तयति प रिषदि सम्यक्सिंहनादं नदति 9 ।
द्ब्सू(1) 10. पुनर् अपरं तथागत आस् रवाणां क्षयाद् अनास्रवां चेतोविमु क्तिं प्रज्ञाविमुक्तिं दृष्ट एव धर्मे स्वयम् अभिज्ञाय साक्षीकृत्वोपसंप द्य प्रवेदयति क्षीणा मे जातिर् उ षितं ब्रह्मचर्यं कृतं करणीयं नापरम् अस्माद् भावं प्रजानामि
यत् त थागत आस्रवाणां क्षयाद् अ नास्रवां चेतोविमुक्तिं प्रज्ञाविमुक्तिं दृष्ट एव धर्मे स्वयम् अभिज्ञाय साक्षी कृत्वोपसंपद्य प्रवेदयति क्षीणा मे जातिर् उषितं ब्रह्मचर्यं कृतं करणीयं नापरम् अस्माद् भावं प्रजानामि ।
इदं दशमं तथागत बलं येन बले न समन्वागतस् तथागतो ऽर्हं सम्यक्सं बुद्ध उदारम् आर्षभं स्थान ं प्रतिजानाति ब्राह्मं चक्रं वर्त यति परिष दि सम्यक्सिंहनादं नदति 10 ।
इदम् अवोचद् भगवान् आप्तमनसस् ते भिक्षवो भगवतो भाषितम् अभ्यनन्दम्* ॥
दशबलसूत्रं समाप्तम्* ॥
द्ब्सू(2) 1 श्रावस्त्यां निदानम् ।
द्ब्सू(2) 2 दशबलसमन्वागत स् त् अथा गतो ऽर्हां सम्य क्संबुद्धश् च तु र्वैशारद्यप्राप्त उदारम् आर्षभं स्थानं प्रतिजानाति ब्राह्मं चक्रं वर्तयति परिषदि सम्यक्सिंहनादं नदति ।
द्ब्सू(2) 3 यद् उतास् म् इ ं स त् ई दं भव् अत्य् अ स्य् ओ त्पादा द् इदम् उत्पद्यते । यद् उताविद्याप्रत्ययाः संस्काराः यावत् समुदयो निरोधश् च भवति ।
द्ब्सू(2) 4 स्वाख्यातो मे भिक्षवो धर्म उत्त् आ नो विवृत छिन्नप्लोतिको यावद् देवमनुष्येभ्यः सम् य् अ क्सुप्रकाशित ः ।
द्ब्सू(2) 5 एवं स्वाख्याते मे धर्मे उत्ताने विवृते छिन्नप्लोतिके यावद् देवमनुष्येभ्यः सम्यक्सुप्रकाश् इ त् ए अलम् एव श्रद्धाप्रव्रजितेन कुलपुत्रेण योगाय । अलम् अप्रमादाय । अलं शास्तुश् शासने योगम् आपत्तुं । कामं त्वक् स्नायु च अस्थि चावतिष्ठतु परिशुष्यतु शरीरां मांसशोणितम्* ।
द्ब्सू(2) 6 अथ च पुनर् यत् तद् आरब्धवीर्येण प्राप्तव्यं स्थामवता वीर्यवता उत्साहिना धृढपराक्रमेण अनिक्षिप्तधुरेण कुशलेषु धर्मेषु तद् ब त न् आनु प्राप्यान्तरा वीर्यस्य स्रंसनं भविष्यति ।
द्ब्सू(2) 7 तत् कस्य हेतोः । दुः खं कुसीतो विहरति व्यवकीर्णः पापकैर् अकुश लैर् धर्मैः सांक्लेश्यै ः पौनर्भविकैः सज्वरैर् दुःखविपाकैर् आयत्यां जातिजरा मरणीयै र् महतश् च् आप् य् अर्थस्य पारिहाणिर् भवति ।
द्ब्सू(2) 8 आरब्धवीर्यस् तु सुख् अं विहरत्य् अव्यवकीर्णः पापकैर् अकुशलै र् धर्मै ः सांक्लेश्यैः पोनर्भविकैः सज्वरैर् दुःखविपाकैर् आयत्यां जा तिजर् आमरणीयैर् महतश् चाप्य् अर्थस्य पारिपूरिर् भवति ।
द्ब्सू(2) 9 मण्डपेयम् इदं प्रवचनं । यद् उत शास्ता च संमुखीभूतो ध र्म श् च देश्यते औपशम् इ कः प् आ रिनिर्वाणिकः संबोधगामी सुगतप्र वेदितः ।
द्ब्सू(2) 10 तस्मात् तर्हि भिक्षव आत्मार्थं च समनुपश्यद्भि ः परार्थं चोभ यार्थ ं च इतः प्रत् इ संशि क्षितव्यम् ।
द्ब्सू(2) 11 कच्चिन् न प्रव्रज्या अमोघा भवि ष्यति स फला सुखोदया सुखविपाका येषां च परिभोक्ष्या महे चीवरपिण्डपातशयनासनग्लानप्रत्ययभैषज्यपरि ष्कारां तेषां ते काराः क् ऋ ताः कच्चिद् अत्यर्थं महाफला भविष्य ं ति महानुशंसा महाद्युतयो महावैस्तारा इत्य् एवं वो भिक्ष व ः शिक्षितव्यं ॥
द्ब्सू(2) 12 दशबलसूत्रं । समाप्तः ॥
द्ब्सू(3) 1 श्रावस्त्यां निदानम्*
द्ब्सू(3) 2अ र् ऊ पस्य भिक्षवो निर्विदे विरागान् निरोधाद् अनुपादाय विमोक्षात् तथागतो ऽर्हां सम्यक्संबुद्ध इत्य् उच्यते ।
द्ब्सू(3) 2ब् एव् अं वेद नायाः संज्ञायाः संस्काराणां विज्ञानस्य वाच्यम्*
द्ब्सू(3) 3अ भिक्षुर् अपि रूपस्य निर्विदे विरागां निरोधाद् अनुपादाय विमोक्षाद् अर्हां प्रज्ञाविमुक्त इत्य् उच्यते
द्ब्सू(3) 3ब् एवं वेदनायाः संज्ञायाः संस्काराणां विज्ञानस्य वाच्यम्*
द्ब्सू(3) 4 इह भिक्षवः को विशेषः को ऽभिप्राय ः किं न् आना करणं तथागतस्यार्हतः सम्यक्संबुद्धस्य अर्हता च प्रज्ञाविमुक्तेन भिक्षुणा :
द्ब्सू(3) 5 भगवन्मूलका भदन्त धर्मा भगवंनेत्र्या भगवत्प्रतिसरणाः साधु भगवान् एतम् एवार्थं भिक्षुभ्यो भाषेत भगवतः श्रुत्वा भिक्षवो धारयिष्यन्ति
द्ब्सू(3) 6 तेन हि भिक्षवः शृणुत साधु च सुष्ठु च मनसिकुरुत भाषिष्ये
द्ब्सू(3) 7 तथागतो भिक्षवः अर्हं सम्यक्संबुद्धः पूर्वम् अननुश्रुतेषु धर्मेषु स्वयं धर् म् आ न् अ भिज्ञाय धर्मां परिज्ञाय दृष्टधर्माभिज्ञः परमबोधिम् अनुप्राप्त आयत्याम् बोधाय श्रावकानान् धर्मन् देशयति ।
द्ब्सू(3) 8 यद् उत च त्वारि सम्यक्प्रहाणानि चत्वार ऋद्धिपादा पंचे न्द् रियाणि पंच बलानि सप्त बोध्यङ्गान्य् आर्याष्टाङ्गो मार्गः
द्ब्सू(3) 9 इति हि भिक्षवस् तथागतो ऽर्हां सम्यक्संबुद्धः अनधिग तस्य मा र्गस्याधिगन्ता अप्रज्ञप्तस्य ब्रह्मचर्यस्य प्रज्ञप्ता मार्गज्ञस् तथागतो मार्गविन् मार्गदैशिकः मार्गाख्याता मार्गपर् इणा यकः
द्ब्सू(3) 10 ततः पश्चात् समन्वागताः श्रावका मार्गानुगाश् शास्तुः शास न करा यथानुशिष्टाः सम्यक् प्रतिपद्यमाना आराध् अका भवन्त्य् आराधयन्ति न्यायं धर्मं कुशलम्*
द्ब्सू(3) 11 अयं भि क्षव् ओ विशेषः अयम् अभिप्रायः इदं नानाकरणं तथागतस्यार्हतः सम्यक्संबुद्धस्य अर्हता च प्रज्ञाविमुक्तेन भिक्षुणा
द्ब्सू(3) 12 पञ्चेमानि शैक्षबलानि दश त थागतबलानि ।
द्ब्सू(3) 13 पंच शैक्षबलानि कतमानि पञ्च श्रद्धाबलं शैक्षबलम्* वीर्यबलं ह्रीबलम् अवत्राप्यबलं प्रज्ञा बलं श् ऐ क्षब लम्*
द्ब्सू(3) 14 दश तथागतबलानि कतमानि दश
द्ब्सू(3) 15.1अ इह तथागतः स्थानञ् च स्थानतो यथाभूतं प्रजानाति अ स्था नञ् चास्थानतः
द्ब्सू(3) 15.1ब् यत् तथागतः स्थानं च स्थानतो यथाभूतं प्रजानाति अस्थानञ् चास्थानतः इदं प्रथमं तथागतबलं येन बलेन समन्वागतस् तथागतो ऽर्हं सम्यक्संबुद्धः उदारम् आर्षभं स्थानं प्रतिजानाति ब्राह्मं चक्रं वर्तयति परिषदि स म्यक् सिंहनादं न् अ दति ।
द्ब्सू(3) 15.2अ पुनर् अपरं तथागतो ऽतीतानागतप्रत्युत्पन्नानि कर्मधर्मसमादानानि स्थान त् ओ ह् ए तुतो वस्तुतो विपाक् अ तश् च यथाभूतं प्रजानाति ।
द्ब्सू(3) 15.2ब् यत् तथागतो ऽतीतानागतप्रत्युत्पन्नानि कर्मधर्मस् अ मादानानि स्थानतो हेतुतो वस्तुतो विपाकतश् च यथाभूतं प्रजानाति इदं द्वितीयं तथागतबलं येन बले न प् ऊ र् व् अ व त् *
द्ब्सू(3) 15.3अ पुनर् अपरं तथागतो ध्यानविमोक्षसमाधिसमापत्तीनां संक्लेशव्यवदानव्यवस्थानविशुद्धिन् यथा भूतं प्रजान् आति
द्ब्सू(3) 15.3ब् यत् तथागतो यावद् इदं तृतीयं तथागत् अबलं येन ब लेन पूर्ववत्*
द्ब्सू(3) 15.4अ पुनर् अपरं तथागतः परसत्वानाम् इन्द्रिय् अ परावरतां यथाभूतं प्रजानाति ।
द्ब्सू(3) 15.4ब् यत् तथागतः परसत्वानां यावद् इदं चतुर्थं तथागतबलं येन बलेन प् ऊ र्व वत्*
द्ब्सू(3) 15.5अ पुनर् अपरं तथागतः परसत्वानां नानाधिमुक्तितां यथाभूतं प्रजानाति
द्ब्सू(3) 15.5ब् यत् तथागतः प रस त्वानां नानाधिमुक् त् इतां यथाभूत ं प्रजानाति इदं पञ्चमं तथागतबलं पूर्ववत्*
द्ब्सू(3) 15.6अ पुनर् अपरं त थाग तो नानाधातुकं लोक् अ म् अनेकधातुकं यथाभूतं प्रजानाति ।
द्ब्सू(3) 15.6ब् यत् तथागतो नानाधातुकं लोकम् अनेकधातुकं यथ् आ भू तं प्र जानाति इदं षष्ठं तथागतबलं पूर्ववत्*
द्ब्सू(3) 15.7अ पुनर् अपरं तथागतः सर्वत्रगामिनीं प्रतिपदं यथाभूतं प्रजाना ति
द्ब्सू(3) 15.7ब् यत् त थागतः सर्वत्रगामिनीं प्रतिपदं यथाभूतं प्रजानाति इदं सप्तमं तथागतबलं पूर्ववत्*
द्ब्सू(3) 15.8अ पुनर् अपरं त थाग त अनेकविधं पूर्वेनिवासं समनुस्मरति तद्यथा एकाम् अपि जातिं द्वे तिस्रश् चतस्रः पंच षट् सप्ताष्टौ नव दश विंशत् त्रिंशच् चत्वारिंशत् पञ्चाशज् जातिशतं जातिसहस्रं जातिशतसहस्रम् अनेकान्य् अपि जातिशतसहस्राणि सं व र्तकल्पां विवर्तकल्पां अनेकान् अपि संवर्तविवर्तकल्पां समनुस्मरति अमी नाम ते सत्वा अभूवं यत्र् आ हम् आसम् एवंनाम एवंजात्य एवंगोत्र एवमाहारः एवंसुखदुःखप्रतिसंवेदी एवंदीर्घायुर् एवंचिरस्थितिक एव मा युः प र्यन्तः सो ऽहं तस्माच् च्युतः अमुत्रोपपन्नस् तस्माद् अपि च्युतः अमुत्रोपपन्नः तस्माद् अपि च्युतः इहोपपन्न इति साकारं सनिदानं सोद्दे श म् अनेकविधं पूर्वेनिवासं समनुस्मरति
द्ब्सू(3) 15.8ब् यत् तथागतः अनेकविधं पूर्वेनिवासं समनुस्मरति तद्यथा एकाम् अपि जातिं द्वे तिस्रः पूर्ववद् इदम् अष्टमं तथागतबलं येन बलेन पूर्ववत्*
द्ब्सू(3) 15.9अ पुनर् अपरं तथ् आ गतो दिव्येन चक्षुषा विशुद्धेनातिक्रान्तमानुषेण सत्वां पश्यति च्यवमानान् अप्य् उपपद्यमानान् अपि सुवर्णान् अपि दुर्वर्णान् अपि हीनान् अपि प्रणीतान् अपि सुगतिम् अपि गच्छतो दुर्गतिम् अपि यथाकर्मोपगां सत्वां यथा भ् ऊ तं प्र जानाति इतीमे भवन्तः सत्वाः कायदुश्चरितेन समन्वागता वाङ्मनोदुश्चरितेन समन्वागता आर्याणाम् अ पवादका मि थ् य् आद् ऋ ष् ट यो मिथ्याद् ऋ ष्टिकर्मधर्मसमादानहेतोस् तद्धेतोस् तत्प्रत्ययं कायस्य भेदात् परं मरणाद् अपा यदुर्गतिवि न् इ पातं नरकेषूपपद्यंते । इमे वा पुनर् भवन्तः सत्वाः कायसुचरि तेन समन्वागता वाङ्मनःसुचरितेन समन्वागता आर्याणाम् अनपवादकाः सम्यग्दृष्टयः सम्य् अग् दृष्टिकर्मध् अर्मसमादानहेतोस् तद्धेतोस् तत्प्रत्ययं कायस्य भेदात् सुगतौ स्वर्गलोके देवेषू प पद्यन्ते ।
द्ब्सू(3) 15.9ब् यत् तथागतो दिव्येन चक्षुषा विशुद्धेनातिक्रान्तमा नुषेण सत्वां पश्यति पूर्ववत् * इदं नवमं तथागतबलं येन बलेन पूर्ववत्*
द्ब्सू(3) 15.10अ पुनर् अपरं तथागत ः आस्रवाणां क्षयाद् अनास्रवां च् ए त् ओ विमुक्तिं प्रज्ञाविमुक्तिं दृष्ट एव धर्मे स्वय म् अभिज्ञाय साक्षीकृत्वोपसंपद्य प्रवेद यति क्षीणा मे जातिर् उषितं ब्रह्मचर्यं कृतं करणीयं नापरम् अस्माद् भ् अ व ं प्र् अजानामि ।
द्ब्सू(3) 15.10ब् यत् तथागत आस्रवाणां क्षय् आत् पूर्ववत्* इ दं दशमं तथागतबलं येन बलेन पूर्ववत्*
द्ब्सू(3) 16 (स्क्त्. नो परल्लेल्)
द्ब्सू(3) 17 इदम् अ वोचद् भगवान् आप्तमनसस् ते भिक्षवो भ गवद्भ् आ षितम् अभ्यनन्दम्* ॥
द्ब्सू(3) 18 दशबलसूत्रं समाप्तः ॥ ॥
द्ब्सू(4) 1 (स्क्त्. नोत् एxतन्त्; च्f. सूत्र 684, §1)
द्ब्सू(4) 2अ (स्क्त्. नोत् एxतन्त्)
द्ब्सू(4) 2ब् (स्क्त्. नोत् एxतन्त्)
द्ब्सू(4) 2च् (स्क्त्. नोत् एxतन्त्)
द्ब्सू(4) 3 (स्क्त्. नोत् एxतन्त्; च्f. सूत्र 684, § 12)
द्ब्सू(4) 4 (स्क्त्. नोत् एxतन्त्; च्f. सूत्र 684, § 13)
द्ब्सू(4) 5.1 (स्क्त्. नोत् एxतन्त्; च्f. सूत्र 684, § 15.1अ)
द्ब्सू(4) 5.2-7 (स्क्त्. नोत् एxतन्त्; च्f. सूत्र 684, § 15.2-7)
द्ब्सू(4) 5.8अ (स्क्त्. नोत् एxतन्त्; च्f. सूत्र 684, § 15.8अ)
द्ब्सू(4) 5.8ब् एवंचिरस्थितिक एव म् आ युःपर्यन्त् अ ः सो ऽह ं त् अ स्म् आ च् च्युत् अ ः अमुत्र् ओ प् अ पन्न् अः त स्म् आ च् च्युत् अ ः अमुत्र् ओ प् अ पन्न् अ ः त् अस्मा च्युतः इहोपपन्नः इति साकारं सनिद् आन ं सो द्देशम् अनेकविधं पूर्वेनिवा सं सम नुस्मरति । इदम् अष्टमं तथागतबलं येन बलेन समन्वागतस् तथा गतो ऽर्हं सम्य क्संबुद्ध उदारम् आर्षभं स्थानं प्रतिजानाति ब्राह्मं चक्रं वर्तयति परिषदि स् अम्यक् सिंहनाद ं नदत् इ ।
द्ब्सू(4) 5.9अ पुनर् अपरं तथागतो दिव्येन चक्ष् उ षा विशुद्धेनातिक्रान्तमानुषेण सत्वां पश्यति च्यवमानान् अप्य् उ प पद्यमानान् अपि सु वर् णान् अपि दुर्वर्णान् अपि हीनान् अपि प्र् अ णीतान् अपि सुग् अतिम् अपि गच्छतो दुर्गतिम् अपि यथाकर्मोपगां सत्वां यथाभूतं प्रजानाति । इतीमे भवंत ः सत्वाः काय दुश्चरितेन समन्वागता वा ङ् मनोदुश्चरितेन समन्वागता आर्याणाम् अपव् आदका मि थ्यादृष्टयो मिथ्यादृष्टिकर्मधर्मसमादा न ह् ए तोस् तद्धेतोस् तत्प्रत्ययं काय स्य भेदात् परं मरणाद् अपाय् अ दुर्गतिविनिपातं नरकेष् ऊ पपद् य ं त् ए । इमे वा पु नर् भवंतः सत् वाः कायसुच र् इतेन स् अ म् अ न्वाग् अता व् आङ् म् अनःस् उच् अ र् इ त् ए न् अ स् अ म् अन् व् आगता ः आ र् याण् आ म् अ न् अ प् अ वा द काः स् अ म्यग्दृष्टयः सम्यग्दृष्टिकर्मधर्मसमादान् अ ह् ए तोस् तद्धेतोस् तत्प्रत्ययं कायस्य भेदात् सुगतौ स्वर्ग् अ लोके देवेषूपपद्यंते ।
द्ब्सू(4) 5.9ब् यत् त् अ थागतो दिव्येन चक्षुषा व् इशुद्धेनातिक्रान्तमानुषेण सत्वां पश्यति च्यवमानान् अप्य् उपपद्यमानान् अपि सुवर्णान् अ पि दुर्व र्ण् आन् अ प् इ ही ना न् अपि प्रणीतान् अपि सुगतिम् अपि गच्छतो दुर्गतिम् अपि यथाकर्मोपगां सत्वां य था भू तं प् र् अजान् आति । इतीमे भवंतः सत्वाः कायदुश्चरितेन स म न्वागता वाङ्मनोदुश्चर् इ त् ए न समन्वागता आर्याणाम् अपवादका मिथ्यादृष्टयो मिथ्यादृष्टिकर् म धर्मसमादानहेतोस् तद्धेतोस् तत्प्र त् य् अ यं कायस्य भे द् आ त् प् अ रं मरणाद् अपाय द् उर् ग तिवि नि पातं नरकेषूपपद्यंते । इमे वा पुनर् भव ंतः सत्वाः कायसुचरितेन सम न्वागत् आ वाङ्मनःस् उ च् अ रितेन् अ स् अ म् अ न् व् आग् अ ता आर्याणा म् अ न् अ प् अ वाद काः सम्य् अ ग् दृ ष् टयः सम्यग्दृष्टि क् अर् म् अ ध् अर् म् अ स् अ म् आ दान् अ ह् ए त् ओ स् त् अ द्ध् ए त् ओ स् त् अत् प्र् अत् य् अयं क् आय स् अ भ् एदा त् सुग् अ त् औ स् व् अर्गलो क् ए देवे षूपपद्यंते । इदं नवमं तथागतबलं येन बलेन समन्वागत् अ स् तथागतो ऽर्हं सम्यक्संबु द् ध् अ उदारम् आर्षभं स्थानं प्रतिजा ना ति ब्राह्मं चक्रं वर्तयति प रिषदि सम्यक् सिंहनादं नदति ।
द्ब्सू(4) 5.10अ पुनर् अपरं तथागतः आस्रवाणां क्षयाद् अना स् र् अ वां चेतो विमुक्तिं प्र ज् ञ् आ व् इम् उ क्तिं दृष्ट एव धर्मे स् व यम् अभिज्ञाय साक्षीकृत्वोपसंपद्य प्रवेदयति क् ष् ईणा मे जातिर् उ षितं ब्रह्मचर्य ं कृत ं कर णी यं नापरम् अस्माद् भवं प् र् अ जानामि ।
द्ब्सू(4) 5.10ब् य त् त् अ थागत् अ ः आ स् र् अ वाणां क्षयाद् अनास्रवां च् ए तोविमुक्तिं प्रज्ञाविमुक्तिं दृष्ट एव धर्मे स्वयम् अ भिज्ञाय साक्षीकृत्वोपसं पद्य प्रवेदयति क्षीणा मे जा त् इ र् उषितं ब्रह्मचर्यं कृतं कर् अ णीयं न् आपरम् अस्माद् भवं प्रजानामि । इदं दशमं त थागतबलं येन बलेन समन्वा गतस् त थागतो ऽर्हं स् अ म्य् अ क् सं ब् उद्ध उदा र म् आर्षभं स् थ् आनं प् र तिजानाति ब् र् आह्मं चक् र ं व र् तयत् इ परिषदि स म्य् अ क् स् इं ह् अ नादं नदति ।
द्ब्सू(4) 6.1 तं चैनं तथाग् अ त् अं स्था न् आस् थ् आन ज्ञ् आन ब् अ ल् ए प् रश्न् अं पृच्छ् एय् उ ः यथा तत् त थ् आ गतेन स्थानास्थानज्ञानबलं ज्ञातं दृष्टं विदितं विज्ञातं सम्यग् एवाभिसंबुद्धं तथा तत् तथागतः प्रश्नं पृष्टो व्या कुर्य् आत् *
द्ब्सू(4) 6.2 तं च् ऐ नं तथागतं कर्मस्व् अ कज्ञानबले प्रश्नं पृच्छेयु ः य था त त् तथा ग् अ तेन कर्मस्वकज्ञानबलं ज्ञातं दृष्टं विदितं विज्ञातं सम्यग् एवाभिसंबुद्धं तथा त् अ त् तथा गतः प्रश्नं पृष्टो व्य् आकुर्यात्*
द्ब्सू(4) 6.3 त ं चैनं त् अ थाग् अत ं ध्यानविमोक्षसमाधिसमा प त् त् इज्ञानबले प्रश्नं पृच्छेयुः यथा त त् तथागतेन ध्य् आ न् अ विमोक्षस् अ म् आ ध् इसमा पत्तिज्ञ् आ नबलं ज्ञात् अं दृ ष्टं विद् इ तं विज्ञात ं स म्यग् एवाभिस ंबुद्धं तथा तत् त् अ थागतः प्रश् न ं पृष्टो व्याकुर्यात्*
द्ब्सू(4) 6.4 तं चैनं त थागतं परसत्वानाम् इन्द्रिय् अ परा व रतां ज्ञानबले प् र् अ श्नं पृ च् छेयुः यथा तत् तथाग त् ए न पर सत्वानाम् इन्द्रियप् अराव रतां ज्ञा न ब लं ज्ञातं दृष्ट ं विदितं विज्ञातं सम्यग् एव् आभिसंब् उ द् धं तथा तत् तथागतः प्र् अश्नं प् ऋ ष्टो व्याकुर्या त्*
द्ब्सू(4) 6.5 तं चै न ं त थागतं प रसत् व् आनां न् आनाधि मु क् ति ज् ञ् आन् अबले प्र श् न ं प् ऋच्छ् एय् उ ः यथा तत् तथागतेन प र् अ स् अत्वान् आ ं ना नाधिम् उ क् त् इ ज्ञ् आनब ल् अं ज्ञ् आतं द् ऋष्ट् अं वि दितं व् इ ज्ञात ं सम्यग् एव् आभ् इसंबुद् ध् अं त थ् आ तत् त थागतः प्रश्नं प् ऋ ष्ट् ओ व्याकुर्यात्*
द्ब्सू(4) 6.6 तं चैनं तथागतं नानाधातुज्ञानबले प्रश्नं पृच्छेयुः यथा तत् तथ् आगतेन नानाधा तुज् ञानबलं ज्ञातं दृष्टं विदितं विज्ञातं स म् यग् एवाभिसंबुद्धं तथा तत् तथाग तः प् रश्नं पृ ष् टो व्याकुर्यात्*
द्ब्सू(4) 6.7 तं चैनं तथागतं सर्वत्रगामिनीप्रतिप् अज्ज्ञानब ल् ए प् र श् न ं पृच्छेय् उ ः य् अ थ् आ तत् त थाग् अ ते न सर्वत्रगामि नीप्र तिपज्ज्ञा नबलं ज्ञ् आ तं दृष्टं विदितं विज् ञ् आतं स म्यग् ए वा भिसंब् उ द्धं तथा तत् त् अथा ग् अतः प्रश्न ं पृ ष्टो व्याकुर्या त्*
द्ब्सू(4) 6.8 तं चैनं तथागतं प् ऊर्व् ए निवासानुस्मृ त् इज्ञान् अ बले प्रश्नं पृच्छेयुः यथा तत् तथागत् ए न पूर्वेनिवासानुस्मृतिज्ञानबलं ज्ञातं दृष्टं वि दि तं वि ज्ञातं सम्यग् एवाभिसंबुद्धं तथा तत् तथागतः प्रश्नं पृष्टो व्याकुर्या त्*
द्ब्सू(4) 6.9 तं चैनं तथागतं च् युत्यु प प् आद ज्ञानबले प्रश्नं पृच्छेयुः यथा तत् तथा गत् एन च्य् उत्युप पाद ज्ञानब लं ज् ञ् आतं दृष्टं वि द् इ त ं विज्ञात् अं स् अ म्यग् एवाभि सं ब् उ द्धं तथा तत् त थाग तः प्रश्नं पृष्टो व्याकुर्यात्*
द्ब्सू(4) 6.10 तं चैनं तथा ग् अतं आ स्रव क्ष् अयज् ञ् आन ब् अ ल् ए प्र् अश्नं प् ऋ च्छेयुः यथा तत् त् अ थ् आ ग् अ तेनास्रवक् ष यज्ञानबलं ज्ञातं दृष्टं विदितं विज्ञातं सम्यग् एवाभिसंबुद्धं तथा तत् त् अ थागतः प्र् अश्न ं पृष्टो व्या क् उर्या त् *
द्ब्सू(4) 7.1 स्थानास्थानज्ञानबलम् इति भिक्षवः समाहित स्य व दामि नासमाहित् अ स्य ।
द्ब्सू(4) 7.2 कर्मस्वकज्ञानबलम् इति भिक्षवः समाहितस्य वदा मि नासम् आहितस्य ।
द्ब्सू(4) 7.3 ध्यानविमोक् षस माधिसमा प त् त् इज्ञानबलम् इति भिक् ष व् अः सम् आ ह् इ तस्य वदामि नास माहितस्य् अ ।
द्ब्सू(4) 7.4 परस् अ त्व् आना म् इ न्द्रियप राव रतां ज्ञा न ब् अ लम् इत् इ भिक्षवः समाहितस्य व दामि नासमा हि त् अ स्य ।
द्ब्सू(4) 7.5 परस त्वा न् आं ना नाध् इ मुक्तितां ज्ञानबलम् इति भिक्षव् अः स् अ माहितस्य् अ वदा म् इ नास् अमा ह् इ तस्य ।
द्ब्सू(4) 7.6 ना ना धातुज्ञानबलम् इति भिक्ष व ः स म् आह् इ तस्य वदामि ना समाहित् अ स्य ।
द्ब्सू(4) 7.7 स र्व त्रगामिनीप्रतिपज्ज्ञानबलम् इति भिक्षव ः सम् आ हितस्य वदामि नासम् आहि त स् य ।
द्ब्सू(4) 7.8 पू र्वेनि वासानु स्म् ऋ तिज् ञ् आ न बल् अम् इति भिक्षवः समाहितस्य वदामि नासमाहितस्य ।
द्ब्सू(4) 7.9 (स्क्त्. नोत् एxतन्त्)
द्ब्सू(4) 7.10 (स्क्त्. नोत् एxतन्त्)
द्ब्सू(4) 8 (स्क्त्. नोत् एxतन्त्)
द्ब्सू(4) 9 (स्क्त्. नोत् एxतन्त्; च्f. सूत्र 684, § 17)
मूल पाठ: Daśabalasūtra 1-4 · Edition: (1) the ed. by Ernst Waldschmidt. In: Bruchstücke buddhistischer Sūtras aus dem zentralasiatischen Sanskritkanon I, Leipzig 1932 (Kleinere Sanskrit-Texte, 4; Nachdruck: Monographien zur indischen Archäologie, Kunst und Philologie, 2. Wiesbaden, Stuttgart 1979), pp. 207-225; and Ernst Waldschmidt, "Ein zweites Daśabalasūtra", Mitteilungen des Instituts für Orientforschung 6 (1958), pp. 382-387, 397 · Data entry Klaus Wille (1-2) Jin-il Chung (3-4) · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0