Buddhist yoga manual · अध्याय 4

। अंगारशलाकासदृश् अ तेजोधातोः ॥। {च्f. यमबे 9.1.व्द्}
4 ॥। तत् सप्तोत्तरं मर्मश तं संनिरोधयित्वा ॥। {च्f. यमबे 9.1.व्द्}
य्ल् 118व्1 ॥। ति ष्ठ ति । ह्रस्वत् आयां । + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + दीर्घ ताया ं । तथैव परिवृत्तम् अन्तर्गतं च काये । ह्रस्वतायां तीर्यन् महाचक्रव् आडगतं
2 दीर्घतायां तथैव परिवृत्तं क् आये ऽन्तर्गतम् । ह्रस्वतायाम् । + + + + + + + + + + + + तिवत् पूर्णम् आश्रयं वायुभिः पश्यति । सर्वस्रोतोभिर् वायून् प्रविशतो + + +
3 + + + सि सर्वं वा सि + + + + + + + + + + + + + + + + + + तैल ह्रदनिमग्नं चात्मानं सर्वस्रोतोभिस् तैलेन प्रविशत इति सर्वका यप्रति सं वेदनायाम् । ॥
4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + प्रव र्तमानं पश्यति । तैलह्रदनिमग्नं चाकाशावष्टब्धम् उप र् इ तैलधार् आभिः सिं च्य मानं
5 प्रस्रब्धकायासंस्कार् अतायाम् । ॥ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + धा निर्गता प्रीतिसंवेदनायां ॥ चन्द्रमण्डलरेचित + + +ं + + +
6 सुखप्रत् इसंवेदनायाम् । ॥ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + चित्तसंस्कारप्र तिसंवेदनायां ॥ चित्तपटुत्वम् अत्र चित् त सं + + + + + + + +
य्ल् 118र्1 + + + त् अ एवादित्यरश्मय् अः प् र् अस्रब्धचित्तसंस्कारतायाम् । ॥ + + + + + + + + + + + + + + + .आन् अवष्टभ्य तिट्ःअति चित्तप्रतिसंवेदनायां ॥ हृ दये नीलपीतलोहि ता वदातं
2 रश्मिकलापनिर्गत् अं + + + + + + + + + चित्ताभिप्रमोदनायाम् । ॥ + + + + + + + पश्यति । आश्वासप्रश्वाससहीयं चात्र बालदारकं चित् तनिमि त् अं निमज्जमानम् ।
3 च् इ त्त् अ समाधानताया म् । ॥ ततो हृ दये पुष्किरिणी + + + + + + + + + + त् अं निमग्नं बालदारकं समाधिसुखसक्तं पश्यति अङ्गार् आ भतारक चितः
4 पु रुषश् च तस्य् आ ं ए व पुष्किरिण्या ं बालदारकं गृह्योद्धरति । ततः पुष्किरिणी ज्वलति । चित्तविमोचनतायाम् । ॥ दुर्बली भूतं दुः खि त ं
5 जीर्णं स्वम् आश्रयं पश्यति । आश्वा सप्रश्वास + + + + + + + + + + + + + + + + + लो कः शीर्यते अनित्यानुदर्शनायां आश्वासप्रश्वासां ज्वलितां पश्यति । तथैव च कृत्स्नं लोकं
6 ज्वालयन्ति प्रहाणानुदर्शनायाम् । ॥ + + + + + + + + + + + + + + + + + + ल फ् ए नपिण्डाकुलं स्वम् आश्रयं पश्यति । तद्वद् आश्वासप्रश्वासां कृत्स्नं च लोकं
य्ल् 119व्1 विरागा नुदर्श ना याम् । ॥ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + निरोधानुदर्शनायाम् । ॥ + + + + + + + + + + + +
2 + + निःस् ऋतानि मुक्तिप् उष्पानि + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
3 स्य हृदयात् क्लेशोपक्लेश + + + + + + + + + + + + + + + + + + (गप् 119व्4 तो र्2 च. 330 अक्षरस्)
य्ल् 119र्3 ण्. श्. ल्. त्. न् इ म् इत् त् अ म् । + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
4 न हस्तेन वैडूर्यगुहा र + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + (गप् 119र्5 तो 120व्2 च. 270 अक्षरस्)
य्ल् 120व्3 न् इ ःसृताः कृत्स्नं पृथिवीं स्फ रित्वा तिष्ठन्ति । + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
4 अङ्क् उ रे षु न् ईलाभानि प ट्टच्छत्राणि + + + + + + + + + + + + + + (गप् 120व्5 तो 120र्2 च. 270 अक्षरस्)
य्ल् 120र्3 षाम् उपरि पाण्डराण्य् एव + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
4 वति । काये चास्य परा प्रस्र् अब्धिः + + + + + + + + + + + + + + + (गप् 120र्5 तो 121व्1 च. 170 अक्षरस्)
य्ल् 121व्1 + + + + + + + + + इ न्द्रध्वज उत्पद्यते । निष्ठानिम् इ त्त ं + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + स्मृतिनिमित्तानि इदम् अपरं निष्ठानिमित्तं + + + + + + + + + + + + + सम ं त तः च्छ् इ द्र् अ + + +
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + मु खाभिः सुवर्णशलाकाभिर् ऊर्ध्वमुखाभिः रत्नचि ताभिः + + + + + + + + रूप् य् अश लाकाभ्यो नीलव र् ण् आ + +
4 + + + + + + + + + + + + + + + + श लाकाभिः पाण्डराः पट्टा निःसृताः कृत्स्नं + + + + + + + + + + + र् ऊ प् यशालाकाभ्यः अङ्कुरा निः सृताः
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + नी लाभाः पट्टाः ये चाकाशे पाण्डरा स् ते + + + + + + + + + ध्. ते । तदन्तर्गतः योग्. + + +ं + +
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + अधिप तिरूपारंभः आश्वासानाम् अधिपतिरूपं । + + + + + + पानाम् । अन्तर्मुख + + + + + + + + + +
य्ल् 121र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + स्फ ट् इ कमयं सोप् आ न् अं + + + + + + + + + + अ वदातचन्द्रमण्डलचित् अ + + + + + + + + +
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ॥ पुनर् आश्वासप्रश्वासस्थ् आ न् आ न्त् अ र् अ र् अं चि त् त् अ + + + + त् अ त्र् अ स्थ् अं च् इ त्तं शान्त् अं दृढं चि रकालं स्थ्. + स्. +
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + निर्गतश् च नीलाभैर् अंकुरैः कृत्स्ना पृथिवी चि यते । व ज् र् आ सनानि च् ओद्गच्छन्ति । तेषु निषण्णा बुद्धाः र त् नम् अया
4 + + + + + + + + + वैडूर्य स्तंभोपर चि ताः कूटागारा यावत् तृतीयं ध्यानम् एवं स्फुटं पश्यति । ततो ऽस्य मूर्धतः वज्रं निर्गच्छति । तत्र निषण्णो भगव् आ ं +
5 + + + + + + + + + + + + + + + न् ई लाभ् आन् इ प ट्टच्छत्राणि महान्ति सर्व ं चैतद् इन्द्रनीलाभातिरेकाभि + + ते ब् उ द्धाश् च शब्दम् उदीरयन् त् इ शान्तं शान्तम् इ त् इ + + +
6 + + + + + + + + + + + अन्ते सर्वं योग् आचार् आ श्रय् ए प् र् अ विशति । आश्वासप्रश्वासनिष्पत्तिर् एव आश्वासप्र श्वास + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
य्ल् 122व्1 - 61 अक्षरस् -
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + च्छ्. + + + + + + + + + + + + + +
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + प्र विसति । प्रश्व् असतस् त त्र् अ ति ष्ठति । ए व् अं पौनःपु ण्ये न ।
4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सर्वस्रोत् ओ भ् यश् च तद्वर्णा बुद्धाश्र् अ या + + + .ए + +
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + (गप् 122व्6 तो र्3 च. 250 अक्षरस्)
य्ल् 122र्3 + + + + + + + + + + + + + + प् ऊ र् ण् अ ः समुद्र उत्प द्य ते । तत् प् अ र्य् अन् त् अ + + +
4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + म् आश्वासक् आना ं + + + सर्वका यप्रतिसं वे दनायाम् । ॥
5 + + + + + + + + + + + + + (गप् 122र्6 तो 123व्1 च. 150 अक्षरस्)
य्ल् 123व्1 + + + + + + + + + + यं संक्षिप्य आश्रया त् प्र् अव् आ हो

2 निःसृतः {एहेर्: निर्गतः ; च्f. स्wत्f} + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + प् र् अ स्रब्धकायसंस्का र तयाम् । ॥
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + प्रीतिसं वेदना या म् । ॥
4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सुखप्रति स् अं व् ए दनायाम् ।
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +ः काय ं पद्मचितं
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + भि धाराभिः योगाचाराश्र यं
य्ल् 123र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + नम् उत्पद्यते ।
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + म् उक्तापुष्प
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + भिर् अभ्र कू टैः
4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + निरोधानुदर्शना यां । पुनर् आश्वासप्र श्वा स
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + द्. न् इ म् इत्त ं समुद्रचन् द् र ं
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + उ परीमम् उपचीयते + + +
य्ल् 124व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सर्वकायप्रतिसंवेदनाव ह् इ त् अ च् ए तसः रत्नशलाका इव रत्नचितादित्य् अ म् अ ण्ड् अ ल् आ नि
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + शादित्यमण्डलोपचरिताः एवं कृत्स्नं लोकं स्फुट ं पश्यति ।
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सुवर् ण् अ भाजनपर्यन्तेषु च रत्नचितादित्यमण्डलानि + .र्. + +
4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + निःस् ऋताभिः सुवर्णवर्णाभि ः स्निग्धाभिर् धाराभिर् आश्रया + + + +
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + नं भाजने च पूर्यमाणे भाजनपर्य न् त् अ + + + + + + +
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + । सुखप्रतिसंवेदी आश्वासात् सुखप्रति संवेद्. + + + + +
य्ल् 124र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + आश्वासप्र श्वासा प्रवर्त न् ते तद्वद् योगाचाराश्रयः प्र + + + + + + + + + +
2 + + + + + + + + + + + + प्रीतिसंवेदनायाम् । साभोगं साभिसंस्कारं च तस्मिं सम ये चित्तं भवति तेषां च रत्नानाम् आलोकः श्. + + + + + +
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सुखप्रत् इसंवेदनावहितचेतस-आश्रयम् अनन्तपर्यन्त् अ + + +
4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + लसूर्यमण्डलानि निमग्नानि दृश्यन्ते । हृदये पी + + + +
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + शलाकाभिः दीपवद् व्युत्कर्षणयोगेन प्रदी + + + +
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सुखप्रतिसंवेदना यां साभोगं साभिसंस्कारं च तस्मिं समये चि त्तं भवति ।
य्ल् 125व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + । एतान्य् अधिपतिरूपाणि पुनर् आश्वासप्रश्वासा न्. व्. +
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + म ण्डलैः स्रग्दामभिर् इव व्यामिश्राः अधो यावद् वायुमण्डल् अं
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + चित्तसं स्क् आ रप्रतिसंवेदनाय् आ म् । साभोगं च साभिसंस्कारं त् अस्मिं
4 समये चित्तं भवति । + + + + + + + + + + + + + + + प्रस्रब्धचित्तसंस्कारतायाम् । अनाभोगम् अनभिसंस्कार ं शान्तं तस्मिं समये चि त्त ं भवति
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + च बालदारकं षड्दन् त ः श्वेतो गजः अग् र ह + + + +
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + चित्तप्रतिसंवेदनायाम् । + + + + + + + + प श्यति भ्रमन्तं तंनिविष्टदृष्ट् इ ं च प्रमुदित्. + + + + +
य्ल् 125र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ताश् च बालदारकः प्रश्वसतः रत्न + + + + + + + +
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + चि त्ताभिप्रमोदनाय् आम् । सान्तर्बहिश् च तैल प् ऊ र्णं समुद्रं प श्यति
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + बालदा रकम् आश्वासपरिगृहीतम् अन्तर्निमज्जन्मानं पश्यत् इ । चित्तस मा धानतायाम् ।
4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + बालदारकं तारकोपरचितेन च पुरुषेणोद्ध्रियमानं प्श्यति । + + +
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ल ं कूटागारावष्टब्धं स्वम् आश्रयं पश्यति चित्तं चानुद्धत + +
6 + + + चित्तविमोचनतायाम् । + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सं वर्तन्याम् इव कृत्स्नं लोकं विशीर्यन्तं पश्यति ।
य्ल् 126व्1 अनि त्यानु द र्शनायाम् । + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + प्रहाणानुदर्श न् आ य् आ म् । सिंहम् आदित्यमण्डलोपचितं रत्नोपचितैर् अ +
2 + + + + + + विरागानुदर्शनायाम् । + + + + + + + + + + + + निरोधानुदर्शनायाम् । उत्थानकाले अनन् तपर्यन्तं प्रासाद उत्पद्यते । वैडूर्यस्तंभधारितं । तत्र सि ं हा सनाधिरूढो
3 भगवां प्रादुर्भवति + + + + + + + + + + + + + + + + + + + नि ःसृतैः रत्नपुष्पवर्षै ः स संघो व्यवकीर्यते ॥ पुन + + +
4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + पृ थिवीम् अवष्टभ्य तिष्ठति । द्वितीय आकाशम् । चत्वार + + + +
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + प् ऐ र् आदित्यमण्डलम् । प्रतिबद्धा दृश्यन्ते । ब्. + + + + + +
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + रितम् अविकम्प्यम् आत्मानं पश्यति । नाभ्यां + + + + + + + + + +
य्ल् 126र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ना साग्रे द्विच्छिद्रो भवति ताभ्याम् आश्वासप्र श्वास + + + + + + +

2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + । ततो भगवां यथोक्तस्मृ तिनिमित्तानि + + + + + +
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + बा लदारक इव + .र्. + + आन् त् अर् ग् अ त् अ श् च् इत् त् अ न् इ म् इ त्त् अं दृ श्यते । + +
4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सुखस म्ज्ञायाम् । ज्वलन्ति दुःखसंज्ञाया म् । अन्तःसुषिरः + +
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + नेञ्जने । अध्यात्मवायुपथपरिशोधनात् । स्थितकायो
6 भवति + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + .आकृता वितर्कविचारोपरमात् । स्थितचित्तो भवति स मा धिप्रतिल् आ भात् ।
य्ल् 127व्1 ऋजुभ् आ व् अ + + + + + + + + + + + + त्. सम्य क्सुप्रहीणानां भवति अभिप्रेतकार्यावाहकत्वात् । ॥ पुनर् आश्वासप्रश्वासाद् वाहयतः स्फटिकमयो
2 लोकः आश्रयश् च दृष्यन्ते । ततो मूर्ध्नः रत्न् अमयो वृक्ष ः अनन्ता ं लोकधातूं स्फरित्वा तिष्ठति । तस्मिं वृक् ष् ए घनपत् र् अशाखासु बुद्धा दृश्यन्ते धर्मं देशयन्तः तंमुखनिःसृतै र त्न पुष्पपद्मवर्षैर्
3 नान् आ वर्णैर् लोको व्यव क् ई र्य् अ ते । वृक्षमूलानि च वैडूर्याभान्य् अन्तःसुषिराणि + च य् ओ गाचारपादतलैः कांचनचक्रे प्रतिष्ठिता नि दृश्यन्ते । ततः
4 आश्वासतः नीलाभाः पट्टाः तदधिरूढानि यथोक्तस्मृतिनिमित्तानि । बालदारकश् च वैडूर्यमूल् आ दिभिः कांचनचक्रम् अवतरति प्रश्वसतः अवदाताभाः प ट्टा ः
5 तदधिरूढानि स्मृतिनिमित्तानि बालदारकश् च् अ सर्वशाखाभिर् निः सृतः सर्वबुद्धानाम् उपरि पट्टच्छत्रं कृत्वा तिष्ठति । ए वं पौनःपुण्येन । पुनर् आश्वसतः नीलाभमुक्ताहाराधिरू ढा ः
6 एत एवावतरन्ति । प्रश्व सतः अवदातमुक्त् आ हाराधिरूढाः सर्वशाखासु सर्वबुद्धानां मुक्ताहारं छत्रं क् ऋत्व् आ त् इ ष्ठति तद्वद् आदित्यरश्मिभिः ततः सर्व ं ज्ञेयं योगाचाराश्रये
य्ल् 127र्1 ऽन्तर्धीयत् ए चित्ताभिप्रमोदन् आया म् । ततः योगा च् आराश्रयः चन्द्रमण्डलसंकाशः दृश्यते । अन्तःस मुद्र उत्पद्यत् ए । द्वि तीयं बहिः आश्वासपरिगृहीतं चित्तं बालदारकरूपी अन्तः स मुद्रे
2 निमज्जति आश्वसतः प्रश्वासपरिग् ऋ हीतम् एवं बहिःसमुद्रे प्रश्वसतः चित्तसमादानायाम् । ॥ अन्ते चान् तः समुद्रे निमग्नं समाधिसुखसक्तं पश्यति । उल्कासहस्राणि चान्तः स म् उ द् र् ए
3 निपतन्ति नैज्वलन्ति क्वथन्ति एवं बाह्यसमु द् र् ए । आश्वासपरिगृहीतः स बालदारक ः अन्त ःसमुद्रे निमज्जति प्रश्वासपरिगृहीतश् च बहिः अन्ते च स्फ टि कमय् ऐ ः
4 कूटाग् आ र् ऐः + + + +ं पश्यत् इ । अनेकशतपरिवारं मुक्ताचितं ततः स्मृतिसही यो भ गवान् उत्पद्य पट्तं बध्नाति पाण्डरं समन्ततश् च शिरसो मुक्ता ह् आ र् आ
5 न् इ र्गच्छन्ति पट्टेन मुक्ताहार् ऐश् च + + + + + + + ति । एवम् अनन्ता लोकधातवः स्फटिकमयैः कूटागारैः परिपूर्णा दृश्यन्ते । तदन्तर्गताश् च बुद्धा भगवन्तः अनेकश त परिवा रा ः
6 तथै व + + + + + + + + + + + + + + + + + + परिवारम् उपगुह्य तिष्ठन्ति । विमुक्तिप्रतिसंवेदनायां । ततः आश्वासप्रश्वासा वज्रचिताः प्रवर्तन्ते ।
य्ल् 128व्1 लो कं चूर्णं विशीर्यते । अनित्यानुपश्य नायाम् । ॥ ततस् तृतीय्. + + + + कृ त्स्न ं लोकं ज्वालयन्ति प्रहाणानुपश्यनायाम् । ॥ तैर् एव ज्वलितैः क्वथमानां जगत् कृत्स्नं फेनराशिर् इव द् अ वति
2 वि रागानुपश्यन् आयाम् । ॥ + + + + + + .आ योगाचारा श्रय ं + + + + शीतलजलपरिषिक्तम् इव उपर् अ म् अ न्त् अं पश्यति निरोधानुपश्यनायाम् । ॥ उत्थानकाले मुक्ताचितः प्रासाद उत्प द्य
3 तत्रान्तः मुक्ता चित एवाश्रयः + भगवांश् चास्य शिरसि पट्टं बध्नाति । कथयति चैवम् आनापानस्मृतिर् भावयितव्या एवं चैषा भाविता सुपरिपूर्णा भवति
4 देवाश् च कृत्स्नं गगन ं पूर्यमाण ः पुष्परत्नवर्षम् उत्सृजन्ति इयं प्रत्युत्पन्ना ना पानस्मृतिभावना । अनागतभावनायाम् । निम्नं प्रदेशं पश्यति मुक्ताचितं तदुप रि
5 उरुप्रमाणा भासुरा मनयः आ दित्य मण्ड् अ ल् ओ परिस्थाः तदधिरूढो योगाचारः आत्मानं पश्यति । अभिसंबुद्धं चार्यमैत्रेयम् अनेकश्रावकसहस्रपरिवारं ते च भिक्षवः केचि द्
6 दीर्घतासमापन्ना दृश्यन्ते केचिद् यावन् न् इरोधानुपश्य ना या ं समापन्ना दृश्यन्ते इयता अ ना गतभावनायाम् । यत्रानेन भ् आवयितव्या मे तत्कुशलमूलं भविष्यति । अतीतभावनाया ं ।
य्ल् 128र्1 प्रतिलोमं काश्यपादिविपश्यिपर्यन्ता ं ब् उद्धां सप रिव् आरां पश्यति तत्र चात्मानम् इव कु श लमूलं भावयन्तं पश्यति । त् ए च भगवन्तः उपर्युपरि दृश्यन्ते ॥ एवम् इयम् आनापानस्मृति ः
2 सपरिकर्मा सविशेषा निष्पन्ना वक् तव्या । त स्माद् ए त च् छ्रुत्वा योगाचार्यैः योगाचारैश् च उपदेशे भावनायां च न विषादः कर्तव्य इति । अतः परम् अनिराकृतध्यायिनां स्मृत्युपस्थाननि र्वे धभागीयश् र् आमण्यफलानि
3 ससंभारालंकारा ण्य् उ त्पद्यन्ते ॥ अतो ऽनन्तरं धातुयोगः योगशास्त्रोपदिष्टो ऽनुसर्तव्यः इह तु प्रयोगमात्रं दर्शयिष्यामः त थै व
4 शी लादिकृतपरिकर्मणः प् आदाङ् गुष् ठ न खविवरे चित्तोपनिबद्धः कार्यः ततो नखविवरं मकरमुखम् इव लक्ष्यते तेन चित्तं प्रवेशयति । यदा
5 मू र् ध् आ नम् ऊ र् ध् व + + + + + + + + + + + + + + + अव स्थापयति । तदुपरि चित्तोपनिबन्धं करोति । ततो मूतोडीवत् परिपूर्णं नानाप्रकारैर् अशुचिभिः स्वम् आश्रयं प श्य ति ।
6 तत्र चत्वारि महाभूतानि + + + + + + + + + + + + रं पश्यति । आकाशधातुः चक्षुःसौषीर्यादीनां । विज्ञानधातुः मर्कटबालदारकबिन्दुचितोल्कादीं + +
य्ल् 129व्1 .इ । तद्वत् सर्वसत्व् आ श्र् अ य् ए षु अस् अत् व् आख् य् एषु च कृ त्स्न ं लोक् अं + + + + + + + नखवि वरमक रं त दैकस्मिं केशप्र वाहा निर्ग च्छ न् ति । समुद्रपर्यन्ता ं महापृथिवीम् आपूर्य द्वि ती यपादाङ्गुष् ठ् ए
2 नखविवरमकराम् उखे निरुध्यन्ते .इ .इ + + + + .र्. + + प्रवा ह् अ स्फरणनिर् ओ ध् औ । ए वं केशादिपुरुष प्र वाहाः स्फ् अ रणनिरोधौ च । तद्वन् नानाधातुपुरुषप्र वा हा
3 स्फ रण निरोधौ । इ हाश् र यं समन् तं च् छ् इ द्र् अं प्रणाडिकायो + शुन्यं पश्यत्य् एवं सर्वसत्वासत्वाख्यम् । तद्व + + + भिन्नं रजःसं + + + पश्यति । ततः सर्वं विशीर्णं चू र्णी भूतं
4 वायुमण्डलपर्यन्तम् अधः चो र् ध् वं यावद् अघनिष्ठपर्यन्तं पश्यति । तानि च राजांसि अन्तःशुन्यानि पश् यति शुन्यतानुकूलत्वाद् अस्य मनसिकारस्य पुनः कलला व स्थं
5 धातुषट्कं पश्यति तत्र च आशीवि षा + + + धातुवर्णाः तन्मध्ये शंखम् आकाशधातुनिमित्तम् । तदन्त र्गतं च बालदारकमुखं पश्यति विज्ञानधातुनिमित् त् अम्* जीवित त न्तुनानुबद्धं

6 तच् च मातुः कुक्षाव् अर्बु दप् ए शीघनप्र शाखानुक्रमेण वर्धमानं पश्यति जायमानं बालकौमारयौव मध्यवृद्धा + + जीर्णं व्याधितं म हल्लकं म्रीयमानं चूर्णीभूतं
य्ल् 129र्1 तद्वत् सर्वसत्वानां यथासंभव एष एव व्. .र्. + य थोक्तः चूर्णपुरुषक उत्पद्यते । तदन्तरम् अभिषेकेनाश्र यं प्रीणयन् त् अ तो भ्रुमध्ये चित्तोपनिबन्धः तस्म् आत् प्रवाहो निर्गतः
2 पृथिवीमण्डलं भित्वा नरकां प्रेता ं श् चावभ् आस्य कांचन चक्रं भित्वा आप्मण्डलं वायुमण्डलम् आकाशधातुम् अवभास्य प रिवर्त्य नाभ्यां प्रविश्य मूर्ध्ना निर्गत्याव्युच्छिन्नं यावद् अघनिष्ठां दे वा न्
3 अवभास्य चत् उ र् ध् यानरसम् आदाय मूर्ध्ना पुनः प्रविशति । पुनर् भ्रुमध्याद् एकः प्रवाहो निर्गच्छति द्वितीयो ना भ्य् आ मिश्रीभूतं पृथिवी ं स्फरित्वा तिष्ठति । पूर्वं भ्रुमध्याद् विच्छिद्य् ते ।
4 ततो नाभ्याः ततो नाभिपर्यन्तन् इमग्नं स्वम् आ श्र यं पश्य ति स्थि तिश् च वृक्षपरिपूर्णा दृश्यते तन्मूलनिषण्णा भिक् ष् अवो धातुप्रयोगं भावय् अन् त् इ तन्नखविवरनिःसृताश् च धात व ः
5 कृत्स्नं लोकं स्फरित्वा परस्परमक रमुखेषु तेष्व् एव निरुध्यन्ते । एवं षड्धातुमयै ः पु र् उषैः पृथि व् ई ं पूर्णा ं प श्यति । कदाच् इ द् धातूं व्यस्तां पश्यति कदाचित् समस्तान् । अन्ते सर्वं नाभ्यां
6 निरुध्यते । + + + + मनसिका र + + + + + + + + + + + + + + + + + उत्प द्यते मूर्धत ए + + ऊर्ध्वमुखस् तिष्ठत् इ । + .र्. + + + लकचिता तारका प्रवेशनिष्क्रमं करोति च्छि द्र
य्ल् 130व्1 + + + स वा लोत्. क्. + + + + + + + + + + तः सर्वाण्य् अशुचिद्रव्याणि षड्धातुमण्डलानि च पश्यति । तद्वत् कृत्स्नं लोकं सत्वासत्वाख्यं छिद्री क्रीयमाणं पश्यति नाभिस्था न् आ न् तरे
2 च रत्नमयं सिंहमुखम् उत्पद्यत् ए + + + लो क ः शब् द् अं कुर्वाणो निरु ध् यते । योगाचाराश्रयश् च तस्मिं निरुद्धे गरुडमुखम् उत्पद्यते । तदन्तर्गतं खद्योतक्रिमिम् इव स्पन्दमानं
3 ज्वलितं विज्ञाननिमि त्त ं पश् य् अत् इ र्. + + + + + गरुडमुखं परि वा र्य तिष्ठ ं ततो गरुडमुखाच् छब्दो निर्गच्छ ति लयनं च व् इशीर्यते । आकाशीभूतं च कृत्स्नं लोकं प श्य ति ।
4 चिरकालम् उपशमसुखम् अ नुभूय व्युत्थानका ल् ए रत्न चितं पट्टबद्धम् आश्रयम् उत्पद्यते । मूर्धतश् च् अ नि ःसृतं रत्नमयं छत्रम् अनन्ता ं लोकधातूं स्फरित्वा तिष्ठ ति ।
5 छत्रदण्डं च कांचनचक्रे प्रतिष्ठितं प श् य् अति । सर्वस्रोतोभ्यश् चास्याका शनिभाः पट्टा निःसृत्य कृत्स्नं स् अत्वसमु द्रम् उपगुह्य तिष्ठन्ति । पुनः क् ऋ तपरिकर्मणो ऽवस्थि त समाधेः
6 सशस्त्रः पुरु ष उत्पद्यत् ए + + + + + + + + + + + + + + + + + कृत्स्न ं लोक ं + .या संस्कारग तं + + + च्छिद्रं शुन्यम् आत्मात् म् ईयविरहि तं पश् य् अ ति । सर्वसंस्का र गतं
य्ल् 130र्1 वि श् ईर्यन्तं निरुध्यम् आ न् अं च पश्य् अ ति । स्. + + + + + + + + + + + + + .य्. + .ऋ + + + + + + निर्मलेन रसेन उ परि चास्य नील् अपीतलोहितावदा तरसपरिपूर्ण् आ त्
2 पर्वता दृश्यन्त् ए आदर्शे च पर्वतप्रतिबिं ब + + + + + + + + + + + + + + ना नावर्णेन रसेन आश्रयं पूरय ति । रत्नभाजनम् इव निर्मलर् अस परिपूर्णम् आश्रयं पश्य ति ।
3 स्थित्यां च सर्वरसपरिपूर्णं प र्वतं + + + + त् इ ष्ठति । तस्मात् पुष्परसनद्यः क्षीरघृतनवनीतनद्यः नानावर्णरत्ननक्षत्रचन्द्रमण्डलनद्यः प्र वि लीना
4 य् ओ गाचारा श्रयं पूरयन्ति । पुनः + + + मुक्तस्य कृतपरिकर्मणः अवस्थितसमाधेः द्विधाश्रयम् अ व तिष्ठते । तत्र कक्ष्यापुट इव नानाशुचिद्रव्या ण् इ ।
5 अथ क्ष् उ + + + + + + + + + + + + + + च तुर्षु च पार्श्व् ए षु समुद्रचतुष्टयं सर्वाशुचिपरिपूर्णं पश्यति । त द्द र्शनसंविग्नस्य च योगिनः निर्विदभिसूचक ं ज्वलि तं
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + व अन्ते सर्वं निरुध्यते । आकाशी भवति च लोकः तत उपशमसुखम् अनुभवति आश्रयो लक्षणानुव्यंजनविराजित उत्पद्यते ।
य्ल् 131व्1 चतुर्षु च पार्श्वेषु + + + + + + + + नीलपीतलो हितावदातां पश्यति । तेषु क्रमशः प्रविष्टस्य तद्वर्णरसेनाश्रयः पूर्यते । पद्मानि चापनीयन्ते । नीलाद्याभिश् च स्वाश्र य प्रभाभिः
2 कृत्स् न् अं लोकम् आपूरयति । चतुर्भ्य श् च समुद्रेभ्य उत्तरति । नाभ्याश् चास्य पु ष्पप्रवाहो निःसृतः चतुर्धा गच्छति । समुद्रेषु चतुर्षु पतति । तत ः समुद्रा रसैः पू र्य न्ते ।
3 पद् म् आनि चोप नीयन्ते । ततो भ्रु मध्यान् नान् आरत्न मयः बुद्धप्रवाहो निर्गतः पद्मेषु निषण्णो दृश्यते । पृथिवीधातु ं समापद्यमानः ततश् च घनः प्रवाहा न्
4 निःसृतः + + + + + + + + + र्.ं .इ + लोकः कृत्स्न एकघनो दृश्यते । नितान्तलोहितवर्णः ततो ऽब्धातुं समापद्यते त एव बुद्धाः तेभ्य उदकप्रवा हे भ्यः
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + याः इव च लोको लक्ष्यते । ततस् तेजोधातु ं समापद्यते । तेभ्यो नानावर्णान्य् अर्चींसि निःसृत्य त
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ततो वायुधातुं सम् आ पद्य न् त् ए त् ए भ्य् ओ ना न् आवर्ण् आ व् आयुकलापा निःसृत्य योगा चाराश्रयं छिद्री कुर्वन्ति । हिमाभ्र
य्ल् 131र्1 इव कृत्स्नं लोकं पश्यति । तत आकाशधातुं समापद्यते । + + + + + + + + .ऋ + + च् छ्. आक् आ श् अधातुव र्णाः प्रवाहा आगच्छन्ति योगाच् आराश्रयं + + + + + हि जी र्ण ं
2 कृत् स् नं लोकं । वैडू र्य + + + + + + + + + + + + + + + + + बुद्धा दृश्यन्ते । परिशुद्धबिन्दुचित ग् आत्राः तत्सदृशाश् च प्रवाहा आगता योगाचा राश्रयं कृत्स्नं च त्रैध् आ तु कं
3 स्फरित्वा तिष् ठ् अन् त् इ । ततः कृत्स्नं त्र् ऐधा तुक् अं बुद्धाश्रय् आ ं श् च सूक्ष्मान् अवश्यायबिन्दून् इव स्पन्दमानां पश्यति । पुनः संक्षिप्ते न गृहीतपद्मा बुद्धाः योगाचाराश्रयं पद्मैर् व्य व किरन्ति
4 अघनिष्ठप र्यन्तं लोकं पद्मचितं त दधिरू धा ं श् च बुद्धान् पश्यति युगपत् षड्धातुसमापन्नान् । तन्निःसृतैः प्रवाहैः पद्मप्रवाहैश् चानेकवर्षधाराभि र्
5 इ व स्वम् आश्रयं पूर्य ते । + + + + + + + + + + ते । तत उपशमसुखम् अनुभूय व्युत्थानकाले रत्नचितं रत्नवृक्षाधर् निषण्णं चात्मानं पश्यति । स च रत्नवृक्षः अनन्तं लोकं
6 स्फरित्वा तिष्ठति ततः + + + + + + + + रत्न वृक्षाद् रत्नवर्षेण कृत्स्नं सत्वसमुद्रम् उ पगूढं पश्यति । ततः समु च् च् आ लभेदांश् च सौषीर्यादीं पश्यति । धातुशब्दश् च सर्वत्र बु
य्ल् 132व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + प्रतिप क्षसमनन्तरम् आत्मदृष्टि प्रतिपक्षार्थं स्कन्धपरीक्षारभ्यते । त् अ त्परिकर्मादौ साधारणं मैत्राशयादि ं पूर्वोक्तं । अयं
2 + + + + + + + + + + + + + + + पृथिवीं स् अ स्यराशिपूर्णां पश्यति । तथा ना + + + + + + + + + + + + ब् आह्यं परिकर्म आध्यात्मिकं तु परिकर्म शरीरं पंचविभा ग

3 + + + + + + + + + + + नि चाशु + + कूट् आ ग् आरैः स् फु ता ं पृथिवीं पश्यति पश्यतश् चास्य फे न प् इ ण्डम् उत्पद्यते । एतद् रूपस्कन्धपरिकर्म । क्षुद्रैर् अशुचिद्र व्यै ः
4 पृथिवीं चितां पश्यति । ततो बुद्बु दा उत्पद्य न् ते । वेदनास्कन्धपरिकर्म त तः + + + + + + र्य् ऐ श् च करन्थैः पृथिवीं चितां पश्यति । पश्यतश् चास्य मरीचिकलापा
5 उत्पद्यन्ते । संज्ञास्कन्धपरिकर्म । + + + + + निर्हृतैर् अन्यकोष्ठाग् आर् ऐश् च प् ऋ थि व् ई ं पूर्णां प श् य् अति । + + + + + कद लीपत्रवत् पुटापुटयोगेनावतिष्ठन्ति । संस्कारस्कन्धपरिकर्म
6 + + + + + + + + + + + + + + + + मयस्क् ऋ तोत्पद्यन्ते । ते न स्पन्दमानां पृथिवीं प श्यति विज्ञानस्कन् धपरिकर्म रूपस्कन्धस्य मूलस्थानान्तराणि । कडमं ललाटं मूर्धा
य्ल् 132र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + अ ध्य् आ त्मबाह्यानि सत्वासत्वाख्यानि शीर्यमाणानि पश्यति । शीर्णे च स
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + स्व म् आश्रयं फेनपिण्डमयम् उत्पद्यत् ए । त तो भ्रुमध्यात् फेनपिण्ड प्रवाहो निर्गच्छति । अघनिष्ठपर्यन्तां कृत्स्नां पृथिवी ं स्फरति त तो
3 नाभ्यां निरुध्यते । ततः + + + खनिभानां बुद् ध् आनां प्रवाह उत्पद्यते । अघनिष्ठपर्यन्तां कृत्स्नां पृथिवीं स्फरति । पुनश् च तत्रैव निरुध्यते वेदनास्कन्धपरीक्षाधि मु तिः ।
4 स्वम् आश्रयम् उदकबुद्बु द् अ च् इ ता ं पश्यति कायिक + + + + + + + + + + + + + + एवं सर्वसत्वानां ततो वामाद् अंसा द् बुद्बुदप्रवाहो निः सृ तः
5 त्रैधातुकं स्फरित्वा तिष्ठति । + + + बुद्बुदा उदकव र्णाः दुःकाया ं ज्वलिता + + + + + + + + + सुखायां बु द्बुदेषु स्त्रीमुखानि दृश्यन्ते । रागस्याधिपतिरूपं । ज्वलिते
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + तस्मि ंन् एव प्रदेशे त् अत् र् ऐव निरुध्यते । ततः + + + + + + नी लाभानां बुद्बुदचितानां बुद्धानां प्रवाहो निर्गच्छति । त्रैधा तु कं
य्ल् 133व्1 स्फरित्वा तिष्ठति । तत्रैव च निरुध्यते । संज् ञ् आ स्कन्धपरीक्ष् आधिमुक्तिः + + + + + + + + + + + + स्पन्दमानं ततो दक्षिणाद् अंसाद् अस्य मरीचिप्रवाहो निर्ग च्छ ति ।
2 कृत्स्नां पृथिवीं स्फरति । ततः पृथिवीं सुवर्णव् आलुकाचिताम् इव पश्य ति । तत्रैव च निरुध्यत् ए । ततः + + + + + स् उवर्णाभानां बुद्धानां प्रवाहो निर्गतः त्रैधातुकं स्फरित्वा तिष्ठ ति ।
3 तत्रैव च निरुध्यते । ततो + + ग ण्ड् आ द् व् इ चित्रपुटापुटचितः पुरुषप्रवाहो निर्गतः त्रैध् आतुकं स्फरित्वा कदलीपत्रपुटापुटनिर्भूजनयोगेन च विचित्रं संस्कारगतं
4 + + + + + + + नाभ्यां निरुध्य त् ए । तस्या एव नाभ्या आकाशनिभानां बु द्धानां प्रवाहो नि र् ग तः । त्रैधात् उकं स्फरित्वा तिष्ठति । तत्रैव निरुध्यते विज्ञानस्कन्धपरीक्षाधिमु क्ति ः ।
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + लप्रवृ त्तिस्थ् आ ना न्तराणां + र्य्. त्. + + + मा + सा + + + + नाम् इव प्रवाहो निर्गतः त्रैधातुकं स्फरित्वा तिष्ठति । तदन्तर्ग ता
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + नाभ्यां निरुध्यते । ततह्1,89] + + + + + + + + + + बुद्धा ना ं प्रवाहो निर्गतः त्रैधातुकं स्फरित्वा तिष्ठति । तत्रैव च निरुध्यते ।
य्ल् 133र्1 तदनन्तरम् अभिषेकेनाश्रयं प्रीणयन् ततो भ्रुमध्याधस्तात् प्रवाहो निर्गत्य यावद् वायुमण्डलं भित्वा आकाशात् परिवृत्य नाभ्यां पुनः प्रविश्य मूर्ध्ना निर्गत्य यावद् अघनिष्ठान् अव भा स्य
2 मूर्ध्ना पुनः प्रविशति । + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ति । तेषु व्युच्छिन्नेषु तेभ्य ः स्थानान्तरेभ्यो यथोक्तलक्षणा बुद्धा
3 निःसृताः + + + + + + + + + + + + + .ध्. + + + त्. + + + + + + + + + + + निरु ध्य् अ ते । ततो निष्ठानिमित्तम् आदित्य म ण्डलद्वये ऽन्तर्गतं पंचरंग
4 + + + + + + + + + + + + त्. । त् अ तः न् ई लपीतलोहितावद् आताः प्रवाहाः + + + + + + + गता आश्रयं प्रीणयन्ति क्रमेणैव च निर्गताः स्थितिम् आपूरयन् ति ।
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + मध्ये चाभ्युन्नते प्र् अ द् एशे + + + + + + + + + + + + + + + निर्मलो ज् ज्वलशस्त्रचितं प्रत्यवेक्षणानिमित्तम् उत्पद्यते । श
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + णानि स्कन्धनिमित्तानि । + + + + + + + + + + + + + त त्राष्टभिर् आकारैः परामृशति । तत्र रोगतः परामृश न् ।
य्ल् 134व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ग ण्डतः परामृशन् स्रवत + + + पश् य् अति । श् अ ल्यतः परामृशन् । रूपस्कन्धं जरादिभिः शल्यैर् विद्धं
2 पश्यति । अघतः परामृशन् । रूपस्कन्धं + + + + + + + + + + र्गैर् उपहन्यमानं पश्यति सूनासिकाष्ठ इव च्छिद्यमान ं । अरूपिणः स्कन्धां परस्परोपघातैः उपहन्य मा नां पश्यति ।
3 अनित्यतः परामृशन् । + + + + + + + + + + + + + । दुःकतः परामृशन् । ज्वलितान् अयस्पिण्डसंनिभां पश्यति । शुन्यतः परामृशन् ।
4 + + + + + + + + + + + + + + + अनात्मतः परामृशन् । + + + + + स्वतन्त्रांश् च पश्यति । ततो निरुद्धे सर्वस्मिं ज्ञेये मु क् त् आचित कूटागारे ऽन्तर्गतं मुक्ताचितम् ए व
5 आत्मानं पश्यति । + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + च मेदिन्यां बुद् धां पद्म पङ्क्तिम् इवावस्थितां पश्यति सर्वबुद्धानां नाभिषु चादित्यमण्ड ला नि
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + म्. यनियामावक्रान्तिफलप्राप्तिवैराग्यास्रवक्षयदृष्टधर्मसु
य्ल् 134र्1 + + + + + + + + + + + + + + + आत्मदृष्टिप्रतिपक्षार्थं आत्मदृष्टिप्रतिपक्षसमनन्तरं + + + + म्. ना र् थ ं चायतनपरीक्षारभ्यते । तथैव शीलादिकृतपरि क र्मणः
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + । त् अ त् अ आय् अतनस्था नान्तराण्य् आयतनानि च क्लिन्नज्वलितशुन्यानि पश्यति । त
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + भ् इश् चितं कायं प श्य त् इ । तद्वत् कृत्स्नं लोकं पंचगति .ऐ + भिश् चितं पश् य त् इ । नरके चक्ष् उ
4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सर्वं ज्ञेयं ग्रसति । तद्वच् छ्रोतघ्राणजिह्वाक् आ यमनोरूपशब्दगन्धरसस्पृष्ट व्य ध र्मा
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + आदित्यमण्ड लरश्मिभिर् भिन्नां पश्यति । एवम् आयतनचितां ध्वजां आदित्यमण्डलाव्यतिमिश्राद् आदित्यमण्डलरश्मिभि र् भ् इ न्ना ं
6 पश्यति । ततः + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + णि दृश्यन्ते । ततो ऽभिषेकः + + + + ले + + + कः प्रीणिताश्रयस्य भ्रुमध्याधस्तात् प्रवाहः द्वादशाय त न
य्ल् 135व्1 + + + लैव निर्गत् ओ यावद् वाय् उमण् ड् अ ल् अं भित्वाकाशात् परिवृत्य नाभ्यां प्रविश्य मूर्ध्ना निर्गत्य या वद् अघनिष्ठां देवां गत्वा पुनर् मूर्ध्ना प्रविश्य भ्रुमध्याधस्ताद् एव निर्गत्य नाभ्याश् च

2 ततः स्थितिर् अनन् तपर्यन्ता आयत न प् अ रिपूर्णा दृश्यते स्थित्युपरि च पर्वता विचित्रायतनचिता दृश्यन्ते । अन् ते च सर्वं नाभ्यां निरुध्यते । पुनर् आयतनपरीक्षावहितचेतसः प
3 + + + + + + + + दृश्यन् ते । शिरश् च महाप्रमाणं + + तम् आयतनानि च ज्वलिताग्नि निमग्ना नि दृश्यन्ते । तद्वत् सर्वसत्वाः तत्र बाह्यायतनानि प्रविश्यन्ति ।
4 + + + + + + + + + + + + + + + + .आ .ऐ + + + .ए प् ऋ थि व् ई पर्व त महा + .आ + + + जानि तिष्ठन्ति । अन्ते च वि + + + रमा च तस्मिं समये निर्वि
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + चक्षुः श्रोत्रं घ्रा णं जिह्वा कायानां यथास्वविषयं निपतन्ति मनस् तु प्रदीप
6 इवोपशमं गच्छति + + + + + + + + + + + + + + + + + ततश् चक्षुर्भ्यां पूयरुधिराश्रुप्रवाहा न् इ र्गच्छन्ति । श्रोत्राभ्यां पूयरुधिरकर्णमलप्रवाहाः घ्राणाभ्यां पू य रुधिरसिंघाणकप्रवाहाः
य्ल् 135र्1 जिह्वायाः पूयरुधिरलसिकाप्रवाहाः कायात् पूयरुधिरस्वेदप्रवाहाः स्तनाभ्यां क्षी रप्रवाहाः प्रस्रावप्रवाहाः सर्वस्रोतोभ्यः पूय
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + यो गाचाराश्रयं पूरयन्ति । स च सततसमितं सर्वस्रोतोभ्यः प
3 + + + + + + + ततो योगाचार न् इ ःसृत् आ भ् इर् अशु च् इ ध् आ राभ् इ ः प्रवाह् अ ः स्. + + + याव द् वायुमण्डलं भित्वा आ काशात् प रिवर्त्य नाभ्यां प्रविश्य मूर्ध्ना नि र्ग त्य
4 कामावचरां देवां व् इ मानोद्यानोपभोगां रूप् आवच रांश् च सविमानां सर्वाशुचिधा राभिर् वि क्लेदयन् दूषयंश् च गच्छत्य् आगच्छति च मूर्ध्ना च प्रविश्य
5 पुनस् तत एव स्थानां न् इ ःसृतः स्थिति म् आ प् ऊरयति । तस्यां सर्वसत्वा निमग्ना ः स्रवन्तो दृश्यन्ते । अन्ते च सर्वं ज्ञे यं निरु ध्यते । निष्ठित ः प्रयोग ः ॥ आय्तनपरीक्षाभिरतस्य मूर्ध्नि
6 + + + + + तत्रस्थं चिरकालं शान्ता + .इरतं च चित्तं तिष्थति । ततः षडायतननिमित्तम् उत्पद्य त् ए + + + आयत नानि युगपद् उत्पन्नान्य् आधार्यमाणानि प्रविलीयन्ते । तेभ्य श्
य्ल् 136व्1 चायतनरसपुरुष उत्पद्यते । तस्य पार्श्वेभ्यो द्वारचतुष्टयम् अपावृतं संभवति । दारेभ्यश् चतस्रः आयतनचिताः श ं कलाः प्रदीपतन्तुकलापोभयहस्ता निर्गच्छन् ति ।
2 तन्तुकलापैश् चाकृष्टाः शंकला आयतचिता निर्गच्छन्ति । दिशोदिशः ऊर्ध्वं चाधश् च स्फरित्वा तिष्ठ न् ति । स चायतनरसपुरुषः प्रविलीयन्न् आयतनरसपरिपूर्णा पुष्किरिणी मू र् ध्न् अः
3 संभवति । तस्याश् चोटकाक्षाद् इव प्रदीपा निर्गत्य सर्वाण्य् आयतनानि सर्वाश् च शंकलाः परिपवनवच् छिद्री कुर्वन्ति । तैश् च छ् इ द्रैर् वर्षधाराभिर् इव दशभ्यो दिग्भ्यः
4 योगाचाराश्रयं पूर्यते । तत आयतनरससमुद्रम् अन्तः पश्यति । प्रदीपाश् च कृत्स्नं लोकं परिपवनवच् छिद्री कृत्वा योग् आचाराश्र ये पतितास् तद्वत् तं छिद्री कु र् व् अन् ति ।
5 समन्ततः छिद्रं दुर्बलं स्रुतसारं च सर्वजगत् पश्यति । एषा शुन्यतानुकूला परीक्षा । ततः ब्रह्मभिः र त्न पुष्पमुक्तानक्षत्रायतनचितैः कृत्स्नं गगनं पूर्नं पश्य त् इ ।
6 तेभ्यश् चायतनेभ्यः रसधारा ः पतिताः सर्वं शंकलासु तदाश्रये च निपतिताः यथोक्तशुभनिमित्ताय तन चितं जगद् अवस्थापयन्ति । ततो घृतपिण्डवत् प्रविलीनं ज्ञे य ं
य्ल् 136र्1 सर्वं तदाश्रये प्रविशति । एषा उपशमानुकूलावस्था ततः सर्वस्रोतोभ्यः बुद्धप्रत्येकबुद्धश्रावकाः पद्माधिरूढा यथोक्तलक्षणायतनचिताः सर्वदिग्विदिशः ऊर्ध्वम् अधश् च
2 स्फरित्वा तिष्थन्ति । अन्ते च तदाश्रये अनित्य म् अ नित्यम् इति शब्दम् उदीरय् अन् तः प्रविशन्ति । आयतनप्रयोगनिष्पत्तिः ॥ भवभोगतृष्णाप्रति पक्षा नन्तरं । मोहप्रतिपक्षार्थं प्रतीत्य स मुत्पादपरीक्षारभ्यते ।
3 स च द्विवि धः बाह्यः आध्यात्मकश् च सत्वासत्वाख्यश् च बाह्यो द्विविधः प्रतिष्ठितोत्पत्तिक्रमभेदात् । आ + + + + त्त्र्. धानुसर्तव्यः तत्र हि ष ड्.
4 + + .ओ नि श्रयो द् एशितः आधारकः स् अं ध् आ र क ः उत्पत्ति ः प्रतिष्ठा प्रज्ञप्तिः स्पृहनिश्रयश् च तत्राधारको निश्रयः ब्राह्मणका मन्त्राः पुद्गलं निःशृताः संधारक ः
5 पुद्गला व्री हीय वां निःशृताः उत्पत्ति ः व्रीहियवाः पृथिवी ं निः शृता ः प्रतिष्ठा । पृथिव्य् आप्सु प्रतिष्ठिता । आपः वायौ वायुर् आकाशे प्रज्ञप्तिः आलोके सत्य् आकाशं प्रज्ञायते प्रज्ञप्तिनिः श्र यः
6 स्पृह न् इ श्रयः + + + र्य्.ः चतुर्महाराजिके + + यो व + + + + + + + + + + + + + मितम् इति । तत्परीक्षा परिकर्म । पादांगुष्ठे गोमयपिण्डं तदन्तर्गतानि
य्ल् 137व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + प द्म् अ जम् इत्य् ए व कुक्कुट्याण्डवद् अनादिप्र्. + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + स एवं बाह्ये प्रतीत्यसमुत्पादे कृतकौशलः आ ध्यात् म् अप् र् अ त् ई त्य् अ समुत्प् आ द् ए ऽव् अ त् अ र् अ त् इ । + + + + +
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + प्रत् इष्ठितं यावच् छीर्षकपालं ग्रीवास्थिप्रतिष्ठि तं पश्यति । एवं सर्वरूपाणां सत्वानां तत्र कृतक् औ श लः
4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + क्र मेण यावज् जरामरण + + + + + + + + + + + + + + + + .ओ + .इ
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + रः प्रत्येकबुद्धज्ञा + + + + + + + + + + + + + + + + +
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + यम् अतीतम् अविद्यास्. + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
य्ल् 137र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + प्तोपादानानि क्लेशावस्थ्. + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + स्फरित्वा तिष्ठ त् इ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + संस्काराधिपतिरूपम् । पुरुष् अ + + + + + + + + + + + + + .क्. च्. त्. क् अर् म् अ करोति ।
4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + अग्न् इ ज्वालान्तर्गतम् अग्नितिलकं चेतनाया अधिप् अतिर् ऊपम् । पुनस् त्रिविधाः संस्कारा ः पुण्याः अप् उ ण्या ः आनिञ्ज्याः
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ः त्रिध्यानोपगाश् च पुण्यानां संस्काराणां । ज + + + + + .इ + + + + +ं + र्.. + + + + +
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + नीलव र्णांक् उ रचितः पर्वतः तदन्तर्गता + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
य्ल् 138व्1 + + + + + (गप् 138व्2 तो व्5; च. 200 अक्षरस्)
5 + + + + + + + + + + रामुखा विज्ञान् आ वस्थ् आ ज् आ त् इ ः न् आ म् अ रू प +

6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सर्वस त्वानां यथासंभवतः पश्यति । त् अ त् अः
य्ल् 138र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + प्र् अ तीत्यसमुत्पादसूत्रम् विस्तरेण प्रका शि तं
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + .इचक्रे निप् अ त् अ न्ति । ए व म् + + + .इ .आ +
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + (गप् 138र्4 तो 139व्2; च. 290 अक्षरस्)
य्ल् 139व्2 + + + + + + + मार परिवारं निर्जित्य प्रति + + + + + + + + + + + + + + + + + .य्. द्. त्य्. + + + + +
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + ला निःसृताः अविद्याधि प त् इ रूप् आणि प् ऊ र यन्ति विचक्री भवति च द्वादशांगं प्रतीत्य समुत्पा द् अ च् अ क्र् अ ं
4 त् अ त् ओ म्. + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + लो क म् अवभास्य बोधिसत्वमूर्ध् अ नि परिशान्तं पश्यति अभिसंबुद्ध ं बोध् इं + + + + + +
5 महाकरुणावेण् इ क् अस्म् ऋ त्युपस्थान + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + गो भविष्यति + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
6 तमानां पश्यति महाकरुण + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + संस्का र सांतानिकं
य्ल् 139र्1 द्वादशा ं गं प्रती त्यसमुत्पादचक्रं + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
2 दृश्यन्ते । तेषां वि + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + क् र मेणात्. न् + + + + + + + + + + + + + + + + + + भग व तः
3 श् र् आवकप र् इ वार + + + + + + + + + + + + + + + + + + + स्थ् इ तिर् अन्ते च सर्वं यो गाचा र् अ स्य् अ न् आ भ्या ं न् इ रुध्यत इ ति व्युत्थानम् । + + + +
4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + प् उण्य् ए न विचारय् अ त् अ ः अ .इ .ए + र्.. + + भ वतीति ॥ अज्ञानप्रतिपक्षानन्तरं क्रोधप्र तिपका र्थ ं
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +ं + संव् ऋ त्यनुक्र + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +ं + + .इ + +
6 + + + + + + + अथ किंस्वभावा मैत्री तद् उच्यते । अद्वेषेति सा स्वभावा । सा तु सप्रतिपक्षा सानुपरिवर्ता ससंप्रयोगा परिगृह्यमाना । कामावचरा चतुःस्कन्धस्वभावा । रूपा व चरा
य्ल् 140व्1 पंचस्कन्धस्वभावा । आश्रये कामधात्वाश्रया । आलंबने कामधात्वा ल् अं बना भूमिभेदेन सप्तभौमा कामधातुर् अनागम्यश् चत्वारि ध् यानानि ध्यानान् त् अ र् अं च हितसुखोप सं हार
2 + + + + + + + + + + तत्प्रयोगः + + + + + + + + + + अ धिमात्राधिमात्रे मित्रे मृदुनि एवम् उदासीने । तथा अमित्रे म् ऋदुनि मध्य अधिमात्रे यदा यद् ऋ शम् अ
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सर्वसत्वह् इतसुखाध्याशयप् र व् ऋ त् त् आ तदा + + + + + + + + + + + सत्वानां हितत्. + + + +
4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + मम् इवात्मानं महा + +
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + .आकारं विध् इ मन्त ं पश्य् अति + + .ओ .आयो + + + +
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सत् व् आनां लक्षणानुव्यंजनविर् आ जिता बुद्ध् आ + + +
य्ल् 140र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + द्. च् अ य् अ थाभिलषित उत्पद्यते + + + + + + +
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ह् ऋ दयं तत्र चित्तोप् अनिबन्धं + + + + + + + +
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + न्. व क्रम् ए ण स् अर् व् अ सत्वान् मातृ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + पुनः सर्वथा विषंचयतः नाभूत् स + + + + + + + + + + + + + + + + + व्. स
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ओपसंहरति अयं द्वितीय अवदार + + + + + + + + + + + + + + + + स त्वानाम् अ
य्ल् 141व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + राणि हितसुखोपस् अं ह् आ र् अ ः स्थ् आ ना न् तरम् । हितसुखा
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + स्. .ओ + हनास्थानान्तरं च हितसुखोपसंहारस्था
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + संहृतानि स तान् सत्वां पश्यति दृष्ट्वा चा स्य
4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + यन्ति च क्षीरसमुद्रे च निमग्नाः
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +ं .ई न्. ल .एपनामय
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + से नाप् अ त् इर् भ् अ व् अ ति । उमा प तिः
य्ल् 141र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + व्. .य्. .त्. स् अत् व् आ न्.
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + चित्तोपनिब न्धं कृ त्वा चिन्तयति दीर्घरात्रं
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ला देशाः ससत्वा दग्धाः तंम
4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + मैत्राशय स्य सत्वेषु हृदयद्वारम् अपाव्रियते ।
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सर्वसत्वाना ं दुःखान्य् उपशमयन्ति ते च त एव नद्यो ऽनु
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ः अन्तराश्रयप्रविष् ट् आः राजभिर् एव ब्रह्मभिः षड्दन्तै र् गजैः
य्ल् 142व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
2 हृदये सुव र्णा + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + याम् उचितानुचिताया ं य्. + + + +
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + उ पदेशस्थाना न् त् अ र् अं ज् इ ह्व् आ ग्र् अ + + + + चित्त् ओपनिबन्धं कृत्वा ध्याति दीर्घरात्रं + + + +

4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + प्रियहितसुखोपदेशे + + + + सत्वान् अनुगृह्णीयाम् । तस्यैवं चित्तस्. + + + +
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + (गप् 142व्6 तो र्2; च. 185 अक्षरस्)
य्ल् 142र्2 + + + + + + + + + + मै त्राशयसह + + + + + + + + + + पश्य् ए य् आ म् इ त् इ । त् अ स्य् ऐ वम्. + + + +
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + निः सृताः अंजलिभिः सत्वा ं पि + + + + + त्. प श्य् अत् इ एवं चन्द्रमण्डलस ंकाशाभिर् नदी भ् इ ः
4 च्. त्. + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + म् उ खद् व् आरे दक्षिण् आया ं दंष्ट्रायां चित्तोप निबन्धं
5 कृत्वा पश्यति । + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + मैत्रा शयस्य कल्याणा + + + + +
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + क्रमः तस्यैवं भव ति । + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + क्षीरवृक्षो + + + +
य्ल् 143व्1 लम् आश्रयं पूरयति पूर्ण् ए चाश्रये म् ऊ र्धतः क्षीरस्तम्भः इव निर्गतः अभ्रकूट इव गगनम् आपूर्य क्षीरवर्षं मुञ्चति येन स्थिति र् आपूर्यते तत्र प्रासादा उरुप्र माणा उत्पद्यन्ते
2 तदन्तर्गतान् आ ं सर्वसत्वानां सप्त परिषत्संप दाम् उपसंहरति आज् ञ् आधिपत्यसंप द् य था चक्रवर्तिनां । आरक्षाधिपत्य स ं पद् य था चतुर्णां महाराज् आ नाम् ।
व् इ षयपरिभोगाधि प त्य सं पद्
3 यथा त्रयस्त्रिंशताम् । कामाधिपत्यसंपद् यथा माराणां । + + .आध् इपत्यसंपद् यथा ब्रह्मण् आं स्व यमवबोधाधिपत्यसंपद् यथा प्रत्येकजिनानाम् ।
4 धर्मचक्रप्रवर्तनाधिपत्यसंपद् यथा सम्यक्संबुद्धानाम् । + + + + + + + क्र मेण वर्णसंस्थानो + + + भावोपेतान् सर्वसत्वां पश्यति सर्वदन्ते +
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + द्. दाः संभ वन्ति । तदन्तर्गतांश् च स त्वां पश् य् अति । तत आलोक +ं + +
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + वै ड् ऊ र्यमयी स्त्री संप्रजन्य् अ + + + + + + +
य्ल् 143र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + गुणेनानागत् ए ऽध् व् अनि + +
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + मण् ड् अ ल् ए नात् इ क्र् अ + + + + + + + + + + + + .इ + य्. प् र् अ तिप् अक् षे + + +
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + क्षेण इति यत्रैवा + + + + + + + + आ + + रक्षास्थानान्तरम् इत्य् उच्यत् ए ।
4 स् अ त्व् ओ द्व् अ ह् अ न + + + + + + + र्. + + + + + + + + + + + + .व्. म् ऐ त्राशयस्य रत्नमयः + .आ + शि रस्य् उ त्पद्यते । अनन्तपर्यन्तं स्वास्तीर्णपर्यंकस् त द धिरूढान्
5 स त्व् आन् उद्वहति । पुन स् त स् य् ऐ वं भवत् इ म् अ य् आ स र् वसत्वाः भार् ऐ + + + पी डिता मातृभूताश् चान्तःकुक्षिगत् आ + ण्. + .आरं पीडिताः कथं + + .ए + सत्वा न् उद्वहेयम् इति त स्यै वं
6 मैत्राशयस्य हृ दय् अद्वारम् अपाव्रियन्ते । त् ए भ्यः क्षीरप्रवाहा निर्गताः । तेषु सर्वसत्वा नि म् अ ग्नास् तदनुसारेणै वा श्रयं
य्ल् 144व्1 प्रविशन्ति । त् अदाश् र् अये + + तासु वैडूर्यदण्डानि पद्मानि । तत्कर्णिकासु च क्षीरपुष्किरिण्यः पद्मदण्डानुसारेणाधिरुह्य स् अर् व् असत्वाश् च क्षीरपुष् क् इ र् इ णीषु निमग्नाः सांकुचितप त् त्र् आ धिरू ढा
2 दृष्यन्ते । मू र्ध् न् अश् चास्य पद्मं संभवति तन्निषण्णो भगवां धर्मं देशयति । तच् छ्रुत्वा विकसितेभ्यः पद्मेभ्यस् तुल्यां प्रीतिम् अनुभवन्ति सर् व् अ सत्वाः तेषु च पद्मनाडेषु पद्मपंक्त यो
3 ऽनन् त पर्यन्ता ः संभवन्ति । तदधिरूढा ब्रह्मरूपिणः सत्वा दृश्यन्ते । एवं सुवर्णेषु नीललोहितावदात वर्णेषु च सर्वसत्वां सर्वगात्रैः समुद्वहं परां प्री तिं
4 समनुभवति । चंक्रमनिषद्याभ्यां सर्व् ए र्यापथेषु चोद्वहतो ऽस्य सत्वां परा प्रीतिर् उत्पद्यते । पुनर् मैत्रीप्रयुक् त + + + + क्र मति न विषं न शस्त्रं काये । वैडूर्यम यी ं
5 पृथिवीं वैडूर्यमयवज्रासनरचितां तन्मध्ये वज्रामयः आश्रयो वज्रासनाधिरूढः योगिन उत्पद्यते । तदुपरि सर्वसत्व् आः सर्वप्रहर णानि क्षिपन्ति तानि पुष्पभूतानि तत्र
6 न् इ पतन्ति । तद् एव वज्रासनं तेषाम् अविषयी भवति तेषु चान्येषु वज्रासनेषु बुद्धा उष्णीषपूर्वदर्शनात् क्रमेणोद्गच्छन्तो दृश्यन्ते । तेषाम् उष्णीषप्र भया कृत्स्नं जगद् इन्द्रनीलाभं दृ श्य ते ।
य्ल् 144र्1 ऊर्णाप्रभया चन्द्रावदातं गात्रप्रभय् आ कनकप्रभं । अष्टनखप्रभाभिः पद्मरागाभं ते भगवन्तः मूर्धत एकैकं + + + + योगा चाराश्र् अ यं वेष्टयन्ति । वज्राचल कू टप्रख्यो
2 ऽवतिष्ठति । पुनर् अपि च सर्वसत्वाः सर्वप्रहरणाग्निविषादींश् चादाय सिंहव्याघ्रादयश् च तम् अभिद्रवन्ते तस्य मैत्राश यस्य मूर्ध्ना नदी क्षीर मयाभ्रकूटवं निर्गत्य सर्वं गग न म्
3 आपूर्य प्राकारवत् सर्वसत्वान् उपगुह्य तिष्ठति । ते च सत्वा मुक्तसंरंभप्रहरणास् तम् एव प्रणमन्तीति । पुन र् मैत् र् आशयस् य् ऐ वायम् अन्यो विशेष उत्पद्यते स्वम् आश्र य ं
4 स र्वम रणप्रत्ययैः परिवृतं पश्यति । आश्रयाच् चास्य ब्रह्माणो निर्गत्य तां मरणप्रत्ययान् उद्वीक्षते तत ः सर्वमरण प्रत्ययनिर्मुक्तं चन्द्रमण्डलाधिरूढं
5 च् अन्द् र् अ संकाशं चात् मान ं पश्यति । तद्वत् सर्वसत्वानां मरणप्रत्यया ं मरणापनयनं पश्यति । ते च सत्वाः चन्द्रमण्डलरश्म्या ऊ र्ध्वं + + + . आ श् र यं प्रविशन्ति । स च चक्रवर्त्याश्रयं
6 स च ब्रह्माश्र यं स च बुद्धाश्र यं बुद्धाश्रये ब्रह्माश्रयो दृश्यते यावद् योगिनः आश्रये सर्वसत्वाश्रयाः तत्र भगवां सु + + + + + + + + + +ं पृथिव्यां चंक्रमति निक्षिप्ते
य्ल् 145व्1 + + + + + + + + + नि र्गतः तद्रसपूर्णं सिंचति उत्क्षिप्ते पर्यंकेन निषण्णस्य क्षीरवृक्षो मूर्धनिर्गतो ऽनन्तं लोकधातुं स्फरित्वा तिष्ठति । + + + + + + + + + + + +
2 + + + + + + + + + सत् व् आ निःसृताभिः क्षीरधाराभिः सिक्तमात्रा एव मुक्तसंरंभप्रहरणा मैत्राविहारिणं प्रणमन्ति । एवं मैत्राशय स्य + + + + + + + + + + +
3 + + + + + + + + + कुत एव भगवतो बुद्धस्येति ॥ पुनः मैत्राशयस्यानन्तं पर्यन्तं सत्वसमुद्रम् अभिमु खी भवति । + + + + + + + + + + + + +
4 + + + + + + + + + + अभिषे कै ः सिंच्यमानो दृश्यते । एवं सुवर्णनीलपीतलोहितावदातरसाभिषेकैः + + + + + सद् ऋश् अ ः दृ श् य् अते । + + + + +
5 + + + + + + + + + + नि ःसृताभिर् धाराभिः सिक्ताः सत्वाः तत्सदृशा एव दृश्यन्ते । तत ः सौवर्णं पद्मं दशदिशः स्फरित्व् आ सर्वसत्वान् उपगु ह्य तिष्ठति । समं च ततो + +

6 + + + + + + + + + + + स त्वानां विशेषं पश्यति । सर्वसत्वहिताध्याशयप्रवृत्तः इत्य् एषा अप्रमाणो मैत्रीविहारः आ श्रयाप्रमाणत या अप्रमाणा आलंबन् आप् र् अमाण त या
य्ल् 145र्1 + + + .आप्रमाणतया पुण् य् अ प्रसवाप्रंआणतयाप्रमाणेति कृतपरिकर्मणो मैत्राशयस्य अप्रमाणप्रदानस्थानान्त रा + + + + .उ प् अ न् इ बद्ध् अ च् ए तसश् चिरकालं श् आन्तं
2 + + + + सर् व् असत् व् अ ह् इ ताध्याशयप्रवृत्तं चित्तम् अनुवर्तते तदा धारणाच् च च्छत्रप्रदेशे नीलवर्णो नीलांकुरपरिवारो मणिः उत्पद्यत् ए तद्वत् सर् वस्र् ओतोभ्यः नीलवर् ण् आ न् ईल् आंकुर प रिवारा
3 मण य् अ उत्पद्यन्ते तद्वर्णनिःसृतानेकरसधारासहस्राणि सत्वेषु निपतन्ति । सत्वाश् च पिबन्तो दृश्यन्ते ततो मणयो ऽभिव् ऋ द् धम् ऐ त्राशयस्य + + + + + + +
4 + + + + + + + + + अ धस्ता न् निर्गता ः सत्वाः परिगृह्य प्रीयैकपुत्रकव त् स्तनेषु श्लेषयन्ति ततो ऽभिवृद्धमैत्राशय स्य + + + + + + + + + + + + + + +
5 + + + + + + कृत्स्नं लोकं स्फ र् इ त्वा तिष्ठति । ततो ऽष्टौ महानरका न् षोडशोत्सदमहापरिवारां सह शीतनरकैस् तीर्यक्प्रेतमनुष्या ं श् च अपनीतस्. + + + + + + + + + + + +
6 + + + + + योगाचारा श्रया ं परिषण्डाधिरूढां पश्यति । तदुपरि षट् कामावचरां देवां रूपावचरांश् च चतुर्ध्यानोपपन्नां स्थानान्तरपरि + + + + + + + + + + + +
य्ल् 146व्1 ति । सर्वपरिषण्डानि सौव र्णकूटागारपरिवारितानि तदन्तर्गतांश् च बुद्धां भगवतः तेजोधातुसमापन्नां पश्यति उपरीमांश् च पर् इ षण्डां स्निग्धा + + + + + + + + + + +
2 सर्वत्र .आ .ई + + + + + + प् ऊरयित्वा कांचनचक्रे निपतिता यावद् अघनिष्ठ् आं स्थानान्तरम् आपूर्य तिष्ठन्ति स्निग्धसुवर्णरसं समुद्रनिमग् न + + + + + + + + + + + + + +
3 य परिषण्ड् आं कु + + + + तैर् बुद्धवपुर्धारिभिः अ भि संक्षिप्ते चास्मिं नीललोहितावदातं समापद्याभिनिर्हर ति । + + + + + + + + + + + वीतरागाणां
4 त्रिभिः रूपै ः प्रवर्तते अधिपतिविभागनिष्यन्दरूपैः अवीतरागाणाम् एकेन अधिपतिरूपेणैव ततः कूटागार + + + + + + + + + + + + + + + परिष ण्डा ः
5 योगाचाराश्रयेषु योगाचाराश्रयो ऽभिसंक्षिप्तः यथापौराणो ऽवस्तिष्ठते इत्य् एषो ऽपरः अप्रमाणो मैत्रीविहारः आश्रय् आप् र् अमाणतयालंबनाप्रमाणतया + + + आ प्र माणतया
6 पुण्यप्रसवाप् रमा णतयाप्रमाणेति व्युत्थितस्यापि निष्यन्दम् अनुवर्तते आश्रयम् अनन्तरपर्यन्ता ं सौवर्णगुहां + + + + + + + + + + + + + + + + + +
य्ल् 146र्1 पन्नम् अधः कांचनचक्रे प्रत् इ ष्ठ् इतं नानारत्नचितै ः पद्मैर् निषण्णै र् ऊर्ध्वाद् अघनिष्ठपर्यन्तं तिर्यक्तो ऽनन्तपर्यन्तः सौवर्णा गुहा परि + + + + + + + + + + + + + + + + +
2 पद्मेषु सत्वा निषण्णास् तेज् ओ धातुसमापन्ना बुद्धवपुर्धारिणो दृश्यन्ते मध्ये चानन्तभासुरं नानारत्नचितं सहस्रारचक्रं तद्वत् स + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
3 म् इन्द्रनीलपद्मरागस्फटिकवर्णे सर्वा ः एष एव क्रमः ततो युगपच् चतुर्वर्णाभिषेकः चतुर्वर्णपद्मा गु + + + + + + + + + + + + + + + + +
4 श् चतुर्वर्णपद्माः । त दधिरू ढाश् चतुर्वर्णा बुद्धा भगवन्तः प्रभाभिर् लोकम् अवभास्य तिष्ठन्तीत्य् एतावन् मैत्राभिषे क + + + + + + + अधश् च लोकम् आपू र्य
5 ऊर्ध्वं च । सुवर्ण वर्णच तुर्वर्णमैत्राभिशेकश् च । तद्रसपरिपूर्णः पर्वतः तस्माच् चत्वार ः प्रवाहाः काचपारीभिः शरीरं पूरयन्ति सुव र्ण + + + + + + + + + + + + स्व म्
6 आश्रयं लक्ष्यते । ततो भ्रुमध्या धर् निम्नप्रदेशात् क्षीरप्रवाहो निर्गत्य पृथिवीमण्डलं भित्वा अपायगतानां सत्वानां सर्वदुःखोपशमं कृत्वा या वद् वायुमण्डलं भित्वा परिवर्त्य नाभ्यां
य्ल् 147व्1 प्रविश्य मूर्ध् न् आ न् इ र्गत्य यावद् अ घनिष्ठां गत्वा परिवर्त्य कामारूपारूप्यावचरदेवपरिवृतो मूर्ध्ना प्रविशति । पुनस् तत एव स्थानां निःसृतो ना भ् य् आश् च् अ स्थ् इ तिम् आपूरयति । आदौ गुलका द्
2 विच्छिद्य त् ए । त् अतो नाभ् य् आः । ना भिपर्यन्तनिमग्नं चात्म् आ नं पश्यति न् आ भिनिःसृताश् च देवा ः स्थितिम् आपूर्य तिष्ठन्ति हृदये च क्षीरपुष्किरिणी त् अंनि मग्नं नक्षत्रं मैत्राशयपरिगृहीतस्य अ धि पतिरूपम् ।
3 तंनिर्जातम् अमृतरसम् इवेन्द्रायुधवर्णा स्त्री निर्मलेन भाजनेन गृहीत्वा दशदिशः आ क्षिप्य च सर्वान् सत्वां परेण सुखेन संयोजय ति
4 मैत्री स्थिति म् आपूरयति ततो निरुध्यत इति व्युत्थानम् । ॥ योगविन्यासा योगालंकारा उक्ताश् च विशेषास् त एव श + + + + .ऐ + + + + + निराक् अरण् ईयो + स र्व व्यापादा
5 + + + .आनु शंसाश् चोत्पद्यन्ते । यद् उत सुखं स्वपिति सुखं प्रतिबुध्यते सुप्तं एनं देवता रक्षन्ति । न च पा पकं स्वप्नं पश्यति क्रमति न विषं न शस्त्रं काये +
6 + + + + + + + + + + + + + ः प्रियो देवमनुष्याणां ब्रह्मणा च प्रशंसिताः अनागामिफल ं प्राप् न् ओत्य् उत्तरे चाप्रतिविध् य ब्रह्मलोकस्य स्वभावतायाम् उपगच्छति ॥ क्रोधप्र ति पक्षानन्तरम् । {zउ व्4-6 च्f. स्ह्त् 620 उन्द् स्ह्त् इव् प्. 339}
य्ल् 147र्1 परसुख हितापनयनकारणाविष्करणार्थम् । व्यापादप्रतिपक्षानन्तरं व्यापादनिष्य न्द विहिंसाविष्करणार्थम् । + + + + + + + + +
2 प्रतिपक्ष् आनन्तरं + + + + डकारणप्रतिपक्षाविष्करणार्थम् । करुणाप्रयोगनिर्देशः क्रियते । अथ किंस्व भावा करुणा तद् उच्यते । + + + + + + + + +
3 सप्रतिपक्षे ति । सा तु सानुपरि वर्ता ससंप्रयोगा परिगृह्यमाना कामावचरा चतु ः स्क न्धस्वभावा । रूपावचरा पंच स्कन्धस्वभावा । आश्रय् ए
4 कामाश्र या । आलंबने क् आ मधात्वाल् अं बना । भूमित ः सप्तभौमा । कामधातौ अनागम्ये चतुर्षु ध्य् आनेषु ध्यानान्तरे च । + + . इत् य् आ दि ॥ तत्प्रयोगः अधिमा त्रा धिमात् र् अं
5 म् इत् र् अं + + + . अशु भमलिनवसनं कृपणं कृष्णम् अनुप्राप्तं विवृतविनिगुह्यद् व् एशभयशोकविषादारतिमात्सर्येर्ष्याप + .त्.ः चास्य दृष्ट्वा परं कारुण्यम् उत्प द्य ते
6 एवं म ध्यं म्र्दुं तद्वद् उदासीनं मृदुमध्याधिमात्रं चामित्रं क्रमशः तद् अनेकशारीरमानसैः दुःखैर् उपहतं दृष्ट्वा का रुण्यम् उत्प द्यते । ततो ऽस्य करुणार्त स्य
य्ल् 148व्1 भ्रुवोर् मध्ये कृष्णतप्तं पिटक म् उत्पद्यते । + + + + + + + + + + + + + + मूर्ध्नो निःसृता स्त्री क्षीरधाराभिः शरीरम् अ वसिंचति यावद् वेदनोपशाम्यति तस्माच् छर् ई रा त्
2 क्षीरधाराभिः सर्वसत्वसमुद्रः प्लाव्यते । ततो नश्यमानां सर्वसत् व् आ न् आं श् आ रीरमानसदुःखां पश्यति । पुनस् तथैव करुणा + + + + रावहितचेतसः शारीरमानसै
3 रोगैर् उपहताः सर्वसत्वाः आ विर् भ वन्ति । शारिरैश् चतुरुत्तरैश् चतुर् भ् इ ः रोगशतैः मानसैश् चाष्टोत्तरैः ऽष् टा भ् इ ः र् ओगशतैः दृष्ट्वा चास्य करुणा भवति । त द धिपतिरूपम् ।

4 हृदये स्त्री सु वर्णा भ् आ अव् अ द् आ त व स्त्रप्रावृत् आ उत्पद्यते । उत्पन्ना योगिनं प्रोत्साह यति । + + + + कार्यः अहं ते सर्वपरहितक र ण् ए
5 सर्वानुकूलं साहाय्यं करिष्यामीति तत् अः करु णाधिपतिरूपं हृदयान् निर्गतः अ घन् इ ष्ठा ं कृ त्स्न् अं गगनम् अभ्रकू ट इव स्फ र् इ त्वा सर्वशरीरदुःखप्रतिपक्षभ
6 + स र् व् ओपकरणवृष्टिं मुंचति मानसानां रोगा नां + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + गां विष्कंभय ति । उ भ् अ यह् अ स्त् आङ्गु लिनिःसृताभिः अष्टांगोपेता भि ः
य्ल् 148र्1 स ल् इ लधाराभिर् अवशेषं मानसं दुःखम् अह्. + + + + + + + + + + .ए + + + + + + + + + .र्. + मेध्य सा ग्. र्. + + + म्. मुख्. + ति । तथैव च हृदयस्था करु णा
2 प्रोत्साह यत्य् उ द्धर स्नापय चैनां सत्वान् इति । स तां स त्वान् उद्धरति स्नापयति च + + + + + . व् अ स्य् आध स्ता न् निर्गत्य सत्वां स्. + + + + + ब्रह्मैश् च गगनम् आपूर्णं करकह स्तै ः
3 नानावर्णरससेकैः सत्वां सिंच्य मानैः पश्यति । स च तां स्नापयति । दे वानां च पद्मैः पृथिवी पूर्यत् ए । तदधिरू ढा ं सत्वां पश्यति । ब्रह्महस्तांगुलिभ्य श्
4 च वर्षं पतति । ततस् ते सत्वाः प्रा मोद्यप्रा पिणो भवन्ति तस्यैवं भव् अ त् इ म् अ यैते महाव्यसनपंकाद् उ द् धृता इत्य् अधिमात्रं तेषु करुणाम् अवक्रामति । सर्व स्रो तोभ्यश्
5 चास्याकाशनिभाः पट्टा निःस् ऋ ताः सर् वसत्वान् उपगुह्य तिष्ठन्ति । पुनः करु णावर्जितचेतसः अष्टौ महानरकाः षोडशो त्सदपर् इवाराः सह शीतनरकै र् आमुखी भ व न्ति ।
6 तत्कारणाश् चेमाः शक्त्यसिप दहस्ता + + + + + संजीवे + + + + + + श् च् आरसूत्रक्रकचच्छिदान् कालसूत्रे तु । अश् म + + + + य् अ न्त्रायोघनगजानव्दार्यायोद्रो ण्य् अ ः
य्ल् 149व्1 स् अं घ् आ त् ए श्. ण्. णशस्त्र इर् गृह् ईत + + + रौरवयोः । + + + + + + + + तपने । प्रताप ने नरके भृष्टोद्भर्जनपिटरप्रवेशम् अवीचौ नरके तु षट्स्पर्शायतनाग्निप्र व र्षणरथाङ्गकीलशंक्वचला ।
2 दृश्यन्ते + + + + + + + + + + + + + + + + + + कार णापनयनायैवं चित्तस्य या एषां सत् वानां कारणास् ता अहं प्रतिच्छदेयं इ ति
3 तस्यैवाप्रमाणाशयस्य महां आ श्रयः + + + + + + + + + + + + + + + .ओ + + + सहस्रैर् अष्टांगोपेतं पानीयं निश्चरति तेन सर्वा ः कारणाः
4 शाम्यन्ते । ततो भगवां वज्रासनाधि रूढः + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + धीरगंभीरोदारेण च स्वरेण धर्मं देश य ति ।
5 तच् छ्रुत्व् आ सत्वास् तस् मा च् च्युत् आ ः सुगताव् उपपद्यन् ते । + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + अ पसर्प मारिषापसर्प पर्वतं पातया मी ति
6 न चा + + + + षतयाम् अपसर्पति । .ए + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सु खसंस्पर्शो महांश् चाश्रयो महानरकान् स र्वा न्
य्ल् 149र्1 अवष्टभ् य + + + + + कारणाश् च विनश्यन्ति । + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + स र्वदुःखविनिर्मुक्ताः सुखं तिष्ठन्ति । पुनः स पुरु ष + + + त्. मूर्धन्य् उत्सृजति स तस्य करुण् आ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सर्वांश् च सत्वां नारकां पश्यति । पुष्परसधा रा भिः
3 सिंच्यमानान् । एवं तिर्यां प् र् एता ं मनुष्यांश् च । + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + .त्रोपनिमित्तं पंच च च्यवननिमित्तैः दुः खि तां
4 पश्यति च्छायां स्वाश्रयस्य प् अ श्य ति । + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + द्. व्. ग् आ त्रे तिष्ठति । एकविषयालंबनसमर्थं चास्य चित्तं भ व ति
5 न भूयः अलातचक्रवत् । सर्वविष या + हि द + + + + + + + + + + + + + + नि म् इ त्तानि पंचरजो गृह्णन्ति वासां + + + .इव स्रज् ओ गात्रस्वेदो जायते दौर्गन्ध्यं काय म्
6 अवक्रामति स् व् ए आसने देवो ध् ऋ तिं न् अ ल भते + + + + + + + + + + + + + + य्. नोद्यतभावस्य भगवां सिंहास नाधिरूढ उत्पद् य् अ ते धर्मं च देशयति ते च संविग्नाः
य्ल् 150व्1 + + + व्. त इति शब्दं निश्चारयन्ति भग वत ः पादयो ः पतन्ति । त्. + + + + + + + + + त् । त्. + + + + + + + + + + + + + + देवेषूपपद्यन्ते । एवं यावत् परनि र्मि त् अ वशवर्तिनो
2 देवां पश्यति । पुनः करुणाशय एवं पंचगतिकं च् अक्रं + + + भ्रम्यमाणं प श्यत् इ दृष्ट् वा चास्य कारुण्यम् उ त्पद्यते । आत्रासनार्थं क्लेशपर्वतः नानावर्णै
3 रागद्वेषमोहमानविचिकित्सादृ ष्टि + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + गच्छति । स चासंभ्रान्तस् तिष्ठति । अथ स पुरुषस् तं संसारचक्रम् आ दा य
4 तस्मिं क्लेशपर्वते प्रविश ति । + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + वेशकण्ट कां + + मानां पश्यति दृष्ट्वा चास्याधिकतरं संजा त कारुण्यस्य
5 हस्ते वज्र उत्पद्यते तेन तं क्लेशप र्वतं + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सि ं ह् आ सनाधिरू ढाः भगवन्तो धर्मं देशयन्ति ब्रह्मा च भृं गा रम्
6 आदायाग्रतः स्थितो बोधिसत्वं कथयति न्य + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + जयति । बोधौ च प्रणिधानं करोति । तच् चोदकं
य्ल् 150र्1 वायुना क्षिप्तम् अनन्तेषु लोकधातुषु सत्वान् सिंच ति । + + + + + + मूर्ध्ना प्रतिच्छ् अं न् अ + + + + + + भगवांश् चास्य शिरसि प ट्ट ं बध्नाति कथयति च नमो ऽनागते ऽध्वनि भवि ष्य ज्जगत्कर्णधाराय
2 देवाश् च कृत्स्नं गगनम् आपूर्य न्. + + + + + + + + .आ भूत्वा निपत न्ति । + + + + + + + + + .व्. + + + . उ त्सृजन्ति तस्य प्रीतिप्रामोद्यसंजातस्य क्र मे ण
3 लक्षणानुव्यंजनविराजि त आश्रय + + यति चन्द्रमण्डलसंकाशो + + + + + सत्वा ं श् च विनय ति । व्य् उत्थितस्य चास्य बोधाय दृढम् अध्याशय म्
4 उत् पद्यते । आशा चास्य संतिष्ठ ते क् अर् म् अ क्ल् ए श् आ + + + + + + + पुनर् बन् ध् अनबद्धं + + . अ भिमुखी भवति तद् अस्य दृष्ट्वा अधिमात्रं कारुण्यम् उत्पद्यते । सं जा तका रुण्यस्य
5 च दक्षिणे हस्ते तीक्ष्णम् आकाश् अवर् ण ं शस्त्रम् उत्पद्य ते । तेन + + + + + + + बन्धनां च्छे द् अ यति । च्छत्रं च अनन् तं लोकं स्फरित्वा सर्वसत्वान् उपगुह्य तिष्ठ ति ।
6 तत इन्द्रनीलवर्णो ऽभिषेकः प् ऊ र् वव त् । अधश् चोर्ध्वं च ग् अत्वा + + + + + + + + + + + + + + + स्. + + + + + + + + + + + ततो हंसरथाधिरूढः ब्रह्मा त
य्ल् 151व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + भगवांश् चास् य + + + + + + + + + + + आर्यमैत्रेयश् च तत्परिवाराश् च बोधि स त्व्.
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + गते + + + + + + + + + + + + + + + अन् उमोदयति । ब्रह्मा कथयत्य् आश्व स तु
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + कथयति + + + + त्वम् इति करुणास्थितिः । पुनर् अभिषेकप्रवाहानन्तरम् । स्थितिः कुट्टिमसौ

4 + + अनन्तापर्यन्ता भवति । ततो रत्नम् अ य् ओ व् ऋ क् ष् अ उद्गतः कृत्स्नं लोकं स्फरित्वा तिष्ठति । वृक्षमूलानि च कांचनचक्रे प्र तिष्ठितानि सौवर्णा नि क्षीरपरिपूर्णानि दृश्यन् ते ।
5 वृक्षाधस् तात्. + + + + + + + + + + + यज्ञवाटा यत्र बोधिस त्वः सर् व् अं सर्वत्र सर्वदा प्रय च्छन् नो + + + + + + + + + + + पुरुषः कथयति । अस्मिं स्थाने बोधिस त्व ः
6 सर्वसत्व् आनां सर्वमनोरथ + + + क् ऋ त्वाभिसं बु द्ध् ओ बोधिम् असंख्यसत्वपरिवारः नि रुपधिशेषे निर्वाणधातौ प्रविशतीति त त् ओ ऽस्य हृदये स्त्री समुत्पद्यते सुवर्णवर्णा व दातवस्त्रप्रावृता ।
य्ल् 151र्1 सपट्टसुवर्णमा लाव् अ ब् अ द्ध् आ स् ऐ न् अं प्र् ओ त्साहय् अति । त्व् अ म् अ पि ताव् अत्. + र्. + + ततः साव् आत्मानां प्रणम्य बो धाय प्रणिधानं करोति व्युत्थितस्य चास्य प्रणि धा न
2 + + + + + + + + + + ः सर्वसत्वोपरि पतति । तच् च द् ऋष्ट्व् आ संजातप्रीतिप्रामोद्य + + + + + + + + + + + + नि र्गत्य कृत्स्नं सत्वसमुद्रम् उपगुह्य तिष्ठन् ति ।
3 क्रमेण + + + + + + + + + बुद्धान् अने कसहस्रपरिवारान् निरुपधिशेषे निर्वाणधातौ प्रविशतः पश् य् अ ति इयम् अपरा करुणास्थितिः ॥ पुनः
4 करुणाशयस्य भ्रूविवर उपनिबद्धचेतसश् छिद्रम् उत्पद्यते । तत्र भगवन्तं + + + + + + प श्यति । तंनिःसृतैर् आलोकैर् लोकम् अवभासितं पश्य ति ।
5 + + + + + + + + + समुद्रां स + + + + + + + + + + + + + + + + + क् आं च् अ न् अ च् अक् र् ए + + + + + + + + + + + + + + + नगरभवनोद्यानानि पश्यति तां
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ब्रह्मा गृहीतसुवर्णभाज न + + + + + + + + + नि ःसृता चन्द्रमण्डलसंकाशा नदी
य्ल् 152व्1 आ श्रयं प् ऊर् अयति । + + + + + + + + एव प्रवाहः अधो या वद् वायुमण्डलं ऊर्ध्व ं यावच् चतुर्थं ध्यानम् इति तद्वर्णम् एवावस्थाप्य पुनर् मूर्ध्ना प्रविश्य भ्रुविवरां निर्गतो द्वितीयश् च
2 नाभ्याः स्थितिम् आपू रयति + + + + + रचितैश् च बुद्धाश्रयैः स्थिति ः पूर्णा दृ श्यते । ततो हंसरथाधिरूढः ब्रह्मा प्रादुर्भवति । दक्षिणे चास् य पार्श्वे सौवर्णेन पद्मं वामे नीला भ ं ।
3 ततो भगवां च्छ् उ द् धावासदेवपरिव् ऋ तो दक्षिणे पद्मक र्णिकायां निषीदति शुद्धावाशाश् च देवाः पत्रेषु आर्यमैत्रेयः बोधिसत्वगणपरिवृतः वामे पा र्श्वे
4 पद्म कर् ण् इ काय् आं निषीदति बो धिसत्वा प त् र् एषु । ततः करुणावि हारिणः संजातप्रसादस्य पादमूले पद्मम् उत्प द्यते । स भगवत्पादयो ः प्रणम्य कथय ति ।
5 भगव् अं स्याम् अहम् अनाग ते ऽध्वनि सर्वसत्व परिणायके । स् अर् व् अ स् अ त्व् अ व्य् आ ध् ईना म् अपहर्ता सम्यक्संबुद्ध इति ततो ऽस्य भग् अवां पाणि न् आ मूर्धानं परामृशति । कथयति च पु त्र क
6 भवि ष्यसि त्वम् अनागते ऽध्व नि सर्वसत्व्यव्याधीनाम् अप हर्ता सम्यक्संबुद्ध इति । ततो देवा हृष्टाः कृत्स्नं गगनं स्फरित्वा + + + + पुष्परत्नवर्षम् उत्सृजन्ति । स्थित्युपरि नि ष ण्णानां
य्ल् 152 र्1 च बुद्धानां सर्वस्रोतो भ्यो रत्नवृक् ष् आ ः निर्गच्छन्ति । तद धिर् ऊढाः सम्यक्संब् उद्धा श् चन्द्र मण्डलचिता यावद् अघनिष्ठा ं देवा न् इति तंन् आभिनिः सृताभिश् चन्द्रमण्डलसंकाशाभिर् नदीभि र्
2 योगाचाराश् र् अयम् आपूर्यते । त त् ओ भगवां च्छ् उ द्धावासदेवपरिवृत आर्यमैत्रेय् ओ बोधिसत्वगणपरिवृतः ऊर्ध्वं यथागता अभिरुहन्ति स च प्रसादजातः रत्नानि पुष्पाणि च क्षि प्ता नि
3 देवैः परिगव् एषत् ए । इयम् अपरा करु णास्थितिः अन्ते च सर्वं नाभ्यां ज्ञेयं निरुध्यते । बुद्धाश् च पद्माधिरूढाः काये ऽन्तर्गता दृश्यन्त इति व्युत्थानम् । ए व म्
4 अस्य सपरिक र्मा सविशेषा क रुणा निष्पन् ना व क्तव्या । अतः परम् इदानी म् अपरोपतापिभवः क्षान्तिसौरत्यमार्दवमृदुत्वे परकार्यव्यसनित्वं सौहृदम् अंगा नि
5 करुणायाः एभि + + + + गृ हीता करुणा पुनःपु नर् आ रभ्यमाना महाकरुणावाहिका भवतीति ॥ करुणानन्तर ं मुदित् आ न् इर्दिष्टा भगवता । अतस् तत्साम र्थ्य ं
6 + .ए + + + + + + + + + + किमर्थं पुनः क रुणानन्तरं मुदितानिर्देशस् तद् उच्यते विहिंसाप्रतिपक्षानन्तरम् ईर्ष्यारतिप्रतिपक्षाविष्करणार्थं । पर दु ःख् अ प्रीतिप्रतिपक्षानन्तरं
य्ल् 153व्1 वा परसुखाप्री ति प्रतिपक्षाविष्करणार्थम् । निर्विदाकारमनसिकारानन्तरं वा प्रामोद्याक् आरा नुकूलमनसिकारद्योतनार्थम् । दुःखितापन य नाशयमनसिकारानन्तरं
2 वा हितसुख् आ नुमोदनाशयमनसिकारद्योत् अ नार्थम् । अथ किंस्वभावा मुदिता तद् उच्यते । सौम न स् य् ए त् इ सा स्वभावा सा तु सानुपरिवर्ता स सं प्रयोगा
3 परिगृ ह् य माना । कामावचरा चतुः स्कन्धस्वभावा । रुपावचरा पंचस्कन्धस्वभावा । आश्रये कामधात्वाश्रया । अलंबने कामधात्वालंबना । भूमि त ः
4 कामधातौ ध् य् आ नद्वये च तत्र सौ मनस्यं द्व् अ य् अ सद्भाव् अं ॥ तत्प्रयोगः अधिमात्राधिमात्रस्य मित्रस्य सुखेन प्रीतो भवति एवं मध्यस्य मृदुनः उदासीनस्य ए व म्
5 अधि मात्रस्यामित्रस्य सुखेन प्रीतो भवति ततो मुदितोप न् इ बद्धचेतसः एभि ः प्रकारैः सत्वान् अधिमुच्यमानस्य हृ दये पद् मिनी प्रादुर्भवति । सुवर्णवालुकास्ती र्ना
6 सुवर्ण पद्मैः वैडूर्यनाडैः रत्नचितैः पूर्ण् आ तदधिरूढा ं सत्वान् सर्वालंकारविभूषितां प्रमुदितां पश्यति । तद्वत् कृत्स्ना यां पृ थ् इ व्या ं दृष्ट् व् आ चास्य प्रीतिर् उत्पद्यते । अनुमोद ना कारश्
य्ल् 153र्1 च मोदन्तु बत सत्वा इति । पुनर् मुदिता प्रयोगावहितचेत सो नानासुखसमर्पितः सत्वसमुद्रः अभि मुखी भव ति । चक्रवर्तिसदृशाभिर् विभूषिताभिः
2 + + + दृश् य् अन् त् ए हृदयाच् चास्य सौवर्णो ध्वज उत्पद्यते + + + + + + + + ना स च मूर्ध्ना निर्गतः कृत्स्नं लोकं स्फरित्वा सर्वो पकर णवर्षम् अन्ते च रत्नवर्षं मुञ्चति । तेन च
3 सत् व् आ ब् उद्धधर्मसंघेषु कारं कुर्वन्ति हृ दये ऽस्य स् उव र्णाभा स्त्री प्रमुदितोत्पद्यते मुदिताधिपतिरूपं सैनं सम् उत्कर्षयति साधु साधु शोभनम् इदम् आरब्धं ।
4 एवम् इव सत्वा इहलोके परलोके सुखेन् आ नुगृ हीताः । य् आवत् परनिर्मितवशवर्तिदेवां सुखेन सुखितां द् ऋ ष् ट्व् आ प् र् ईतिर् उत्पद्यते । अनुमोदनाकारश् च
5 मोदन्तु बत सत्वा इति । तत्समन्त र ं अ नागतेन सुखेन सुखिता ं सत्वां प श्यति । ततो ऽस्य ब्रह्मसदृशम् आश्रयम् उत्पद्यते । सर्वस्रोतोभ्यश् च सुवर्णाभानि चन्द्रमण्ड ला नि
6 नाना रत्न चितानि निर्गच्छन्ति तत्राधिरूढां सत्वां तत्सदृशवर्णान् रत्नकूटागारैर् इवोपगूढां पश्यति । तद्वद् अनन्तं लो क ं द्व् इतीये ध्याने । एवम् एव नीलवर्णो धातु ः सर्वेषां । तच् च
य्ल् 154व्1 + + + + + .उ त्पद्यत् ए । अनु + + + + + + + + + + द्यानानुभवदर्शनं वीतरागाणाम् अधिप तिविभागनिष्यन् दरूपैर् वेदित् अव् य् अ म् । + + + + + + + + + + + + + +

2 + + + + + नुभावेन एव नय + + + + + + मन सिकारप्रयुक्तस्यैकस्मिं भागे मनुष्य लोकं दे वा ं श् च पश्यति द्वितीये भ् आगे + + + + + + + + + + + + +
3 + + + + + + संपरमेण चित्तद मोप शमेन समन्वागतं चन्द्रादित्यसमाभासं अग्निविद्युत्. + + + + + + य प + + + बुद्ध् अ त् ए जो विशिष्यते श्रावकगणं
4 + + + + + + परिपूर्णसन्त् आ नं भ् अगव तश् च धर्मशरीरं तस्य विस्तरेण बुद्धानुस्मृतौ विव्. + + + + + + + + + प क्षद्वयं दृष्ट्वा इमे ऽत्रपचयः सु
5 + + + + अमी + + + + + वः इ मे सं वृत्युपपत्तिदेव् आ अमी विशुद्धिदेवाः । इमे अभ्युदयिकेन सुखेन सुख् इ न् अ ः अमी निश्र य स् .ई + इ मे महार्हप्रासादविमानाधिरूढा
6 अमी + + + + + + + + + + इ मे महार्हालंक् आ रालंकृता अमी श्रमणालंकारालं कृताः इमे ईश्वरजनग्. + + + अमी + + + + + + + + + इमे + + +
य्ल् 154 र्1 + + + + + अमी + + + + + + + इ मे महाभूत् अ समतयोपेताः अमी चित्तसमत् अ य् ओपे ता ः । ततो भगवतः शरीरात् प्र वाहो निर्गतः + + + + + + + + + + + +
2 + + + + + + + + रत् न् अ पुष्प् अ व् अर्षम् आक् आशात् पतति । ते च सत्वा भगवन्तं दृष्ट्वा समन्ततः प्रधाव् अन्ति भग व् अ तः पादयो ः प्रणम्य + + + नां भगवां धर्मं देश् अ य् अ त् इ त् ए च् अ स् अ त्वा ः
3 + + + + + पा र् अ मार्थ् इ कं शासनां सांके तिकं चावतरन्ति श्रावकगुणोपेतांश् च दृष्ट्वा प्रीति र् उ त्पद्यते । अनुमोदनाकारश् च मोदन्तु बत सत्वा इति । ततो ऽभिषेकः र त्न प्रवाहः
4 प्र विलीय मूर्ध्ना प्रवि श्याश्र यं पूरयति प्रीणयति च हृदयाच् चास्य प्रवाहो नि र्गत्य विच्छिद्यते अ ध् अ श् च् ओर् ध्व् अं च् अ गत्वा रत्नप्रभाभिर् लोकम् अवभास्या
5 + + + + + क् र् अमेण स्थितिम् आपूरय् अति । ततः सिंहासना धिरूढाः अनन्तपर्यन्ता भगवन्तो बुद्धाः प्रादुर् भवन्ति श्रावकगणपरिवृता ः तंनिः सृतैश् च रत्नपुष् प् अ व र् ष् ऐ ः लोको व्यव की र्यते
6 + .अङ्गु लिभिस् त् एभ्य एव + + + + + + + कूटा गारान्तर्गता बुद्धा दृश्यन्ते । सत्वाश् च रत्नप्रा सादान्तर्गत् आः तदुभयेषु वै + + + + + + + + + + + + + + + +
य्ल् 155व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + लोकैश् च बुद्धगुणप्रभाभिश् चावभासितो लोको बुद्धा श् र् अये + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
2 + + + + + + + + + + अन्ते सर्वं ज्ञेयं नाभ्यां निरुध् य् अ त इति व्युत्थानम् । ॥ मुदितासमनन्तरम् उपेक्षा निर्दिष् त् आ भगवता । + + + + + + + म्. व्. + + + + + + +
3 + + + + + + + + + + + + + + त् तद् उच्यते ईर्ष्यारतिप्रतिपक्षानन्तरं कामराग व्यापादप्रतिपक्षाविष्करणार्थ म् । व्. भ्. ग्. मनसिक् आ रानन्त रं +
4 + + + + + + + + + + + + + यविधुरौद्बिल्यानुकूलमनसिकारानन्तरं + + + + + + + + + + + + + द् य् ओ तनार्थम् । तत्प्रयोग आदित एवो +
5 + + + + + + + + + + + + + + + + च मित्रपक्षं मृदु ं मध्यम् अधिमात्रं चा मित्रं + + + + + + + + + + + + स्त्य् अजत्वात् । यदास्य तचि +ं समं + +
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + .उ पेक्षा निष्पन्ना भवति । अथ किंस्व भावा उपेक्षा तद् उच्यते । अलोभस्वभावा सा तु सानुपरिव र्ता स संप्रयोगा परिगृह्यमा ना ।
य्ल् 155र्1 + + + + + + + + + + आश्रये कामधात्वाश्रया आलंबने कामधात्वालंबना भूमित् अः सप्तभौमा । कामधातौ अनागम्ये चतुर्षु ध्यानेषु ध्यानान्तरे च । + + + + +
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + पृष्ठतः उपनिबद्धचेतसः यथोक्ते + + + + + + + + + + + + द्वारं प्रादुर्भवति । तत्र पद्मोप् अ ग् अ + + + + +
3 + + + + + + + + + पुरत उपनि बद्धचेतसः तत्रैव द्वारं प्रादुर्भवति तत्र् अ + + + + + + + + + + + + + + + म्. कूटप्रख्या बुद्धवपुर्धारिण + + + +
4 + + + + + + + + + + + + + ता चात्र नवनीतवर्णसंस्पर्शा स्त्री उत्पद्यत् ए । + + + + + + + + + + + + + .उ पगुह्य तिष्ठ ति । + + +
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + पट्टैर् अनन्तपर्यन्तैः सत्वाश् छाद्यन्ते पट्ट + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + षु सत्वां परस्परोपेक्षकिं स्निग्धरसप्. + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
य्ल् 156व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + .आमानांस् तन्निःसृतैश् च नवनीतवर्णस् अ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
2 + + + + + + + + । करुणाया दुःखाहि त + + + + + मु दितायास् तदुभयानुमोदनेन युक्तः पु + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
3 + + + + + + + + + + त् यागी । + + + + तां परेभ्यस् तदपेक्षदोषनाशाय । अतो वि + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
4 + + + + + + + व् इषयोपेक् षा । वेदयितोपेक्षा । बालचरितरत्युपेक् षा । भवांगोपेक्षा । आत्मपरिकल्पोपेक्षा । + + + + + + + + + + + +
5 + + + + + + + + + + .अप्रमा ण् ओ पेक्षायां यथो क् त् अ स्थानान्तरेष्व् अन्यतरान्यतर उपनिब द्धचेतसः + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
6 + + + + + + + + + + + + + यम् उ त्पद्यते । द् उ श् च रितचारिष्व् अबहुमानात् प्रतिघः + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
य्ल् 156र्1 + + + + + + + + + + + + + .य्. ति च् ए त् अ ः दुश्च् अ र् इ त् अ चारिणाम् अतीतानागतां पश्यत् इ । + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
2 + + + + + + + + + + + + + सत्वां पश्यति एवं सु वर्णदुर्वर्णानाम् । सधनान् अधन् आन् । + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
3 + + + + + + + + + वीत रागान् । बा ल् आन् अवीतरागान् । सक्लेशां निष्क्लेशान् । अच्. + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
4 + + + + + + + + + + समी + + + +ः सर्वसत्वा निष्क्लेशा दृश्यन्ते । कूटागाराश् च + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + .आ उत्पद्यन्ते । तत्र च प्रविष्टान् सर्वसत्वां + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ते । विषयोपेक्षा त्रिप्रकारा कि + .आ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
य्ल् 157व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + स्त उत्पद्यते मध्यस्थां विषयां द्. य्. + + + + + + + + + + + + + + + + + + प्रतिघश् च दूरी भवति मो + + +
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + क्षीरपरिपूर्णा चन्द्रमण्डलहस् त् ओ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ति । प्रतिकूलालांबनाभा
3 + + + + + + + + + + + + + + .आशीविषा ं निर्धाव्यमानां पश्यति । तत + + + + + + + + + + + + + + + + + + .इ. + .आ + + +
4 + + + + + + + + + + + + + + .य्. रूपनद्यः स्नेहमिश्राः प्रवि + + + + + + + + रूपाणां चक्षुर्द्वारेण शब्दानां श्रोत्रद्वारेण गन्धानां घ्राणद्वा रे ण

5 रसानां जिह्वाद्वारेण स्पृष्टव्यानां कायद्वारै ः ध् अर् माणां मनोद्वारैः तानि च नक्षत्राण् इ इ ष्ट् अ विष् अ य् आधिपतिरूपाणि + + + + + + + + + + + + + + + + +
6 + + + + + + + + + + + + + + + रश् म् इ भि र् विस्फुलिंगाभिः इष्टविषयान् उपहन्ति चक्षुर्द्वारेण + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
य्ल् 157र्1 श्रोत्रद्वारेण + + + घ्राणद्वारेण + + + + + जीह्वाद्वारेण क्षुराणाम् । कायद्वारेण शक्तिनाम् । नद्य + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + पि + उत्पद्यते तन्निःसृताभिः रश्मिभिः इन् द्र् इ य् आ ण् इ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
3 + + + + + + + + + + + + र श्मिकालापं गृहीत्वा स्मृतिनि मित्तं + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
4 + + + + + + + + + + + + + .य् आ भिमुखी भवन्ति आयतनद्वाराण्य् अ + + + + + + + + + + + + + + + + अनुनयश् च दूर् ई भ् अ व् अ त् इ ।
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + मस्य त्रिप्रकारस्य विषयेषूपेक् षा + + + + + + + + + + + + + + + + + + भवति । ततो ऽस्य विषयसा
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + नाम् अनिष्टेषु द्विष्यमानां तदुभय .इ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + विष योपेक्षाम् उप संहर ति
य्ल् 158व्1 तदपेक्षदोषनाशाय त त् अः स्त्र् ई अनन्तप र् यन्तम् आदर्शं गृहीत्वैकैकस्य सत्वस्याग्रतः ति ष्ठति । + + + + + + + + + + + + + विषये भ्यः उपेक्षां प्रतिलभन्ते । य था
2 स् उपरिवारितं चैकैकं सत्वं पर्यंकेन निषण्णं पश्यति । इति विषयोपेक्षा । वेदयित् ओ प् ए क्ष् आ क् अतरा । + + + + + + त्रिप्र क् आ र् आय् आः वेदनायाः अधिपतिरूपम् उत्प द्य ते ।
3 यथोक्तं वेदनास्कन्धपरीक्षायां तत्र दुःखसुखायां वेदनाया म् उदकवर्णं बुद्बुदम् उ + + + + + .उत्पद् य् अ त् ए पश्यतश् चास्य उपेक्षा संतिष्ठते दुः खा यां
4 पीड्यमानस्य द्वेषम् उत्पद्यते तत्रास्यातीता जन्मपरंपराभिम् उ खी भवति तत्रान् ए न + + + + दुः खैः पीडिताः घात् इ ताश् च अनागता च जन्मप रं पराभिमुखी भवति ।
5 द्वेषसमुदाचारदोषदर्शनात् क्षिप्ताशीविषादिषु दृष्ट्वा च् आस्य + + + + + + + + + + + + + + + .आ पराद्धः अनागत .आ .अं दोषः इत् इ दुः खा यां
6 वेदनायाम् उपेक्षा संतिष्ठते प्रतिघश् च दूरी भवति । तत्कृतश् च दोष्ः व्यावर् तत् ए सुखायां वेदनायां सुखितस्य राग उत् पद्यते । तत्रातीतां जन्मपरंपरा म् अभिमुखी क रोति
य्ल् 158र्1 तत्रानेन सुखवेदनास्वादवशा द् दुश्चरित ं समुत्थापितम् अपायेषु दुःख् अम् अनुभूतम् । + + + + + + + + + + + + + प्रव र्तमानां च्. द्. + क्ष् अ णम् ऊर्ध्वम् अ न वस्थायिनीं
2 पश्यति दृष्ट्वा चास्य सुखायां वेदनायाम् उपेक्षा संतिष्ठति निष्परिद्. + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + .य्. सत्वसमुद्रम् अभिमुखी भव् अ ति
3 स तेषां वेदयितोपेक्षाम् उपसंहरति । तदपेक्षदोषनाशाय ततो वैडूर्यस्तंभ् अ म् अ ह् आप् र् आसाद उत्पद्यते यत्र ते सत्वा त्रिप्रकारस्य वेदयिताध्यव सा नस्यादीनवं
4 दृष्ट्वा क्रमशः उपेक्षा ं प्रतिलभन्ते तत एव स वैडूर्यस्तंभनिःसृतैः पट्टै स् तद्व् अर्णैश् च कूटागा रैर् अवच्छादिता दृश्यन्ते । रत्नप्रासादान्तर्गतं
5 वेद यितं त्रिप्रकारं परीक्षमाणा दृश्यन्ते इति वेदयितोपेक्षा । ॥ बालचरितरत्युपेक्षा कत रा । तत्रास्यातीतजन्मपरंपराभिमु खी भवति । इहजान्मिकम् अन्यजान्मिकं
6 च चरितं पश्यति । इहजन्मन् इ मैथुनयुद्धकरणनिरीक्षणाभिरतः अन्यजन्मनि च + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ल्. + नस् वैश्वाभूतेन रागद्वेष मो हवशाद्
य्ल् 159व्1 दुश्चरितं समुत्थापितम् अपायेषु च दुःखम् अनुभूतम् एवम् अनन्तपर्यन्तां जन्मपरंपराम् अपायेष्व् आक्षिप्ता ं पश्यति ततो ह्र्यव त्राप्याधिपतिरूपम् उत्पद्यते अ व द् आतवस्त्रप्रावृता
2 स्त्री पुरुषश् च ह्री ः क्लेशेभ्यो लज्जति अवत्राप्यं दुश्चरितेभ्यः ह्री र् दुश्चरितेभ्यः अव त्राप्य ं दु श् च् अरितफला त् । द् ऋ ष्ट् व् आ चास्य परा ह्री र् उत्पद्यते । बालचरितर ति भ्यश्
3 चोपेक्षा संतिष्ठते । ततो ऽस्य बालचरितक्रीड + + सत्वसमुद्रम् अभिमुखी भवति । स तेषां बालचरितरत् युपेक्षाम् उपसंहरति तदपेक्षदोषना श य
4 त तो भगवान् उत्पद्यते तंनिःसृतैश् चालोकै ः सत् व् आ अव् अ भ् आसि त् आ ः .ऋ .व्. + + + + + + + + + उपे क्षां प्रतिलभन्ते सर्वसत्वा ः संविग्नाश् च भग व तो
5 ऽन्तिके गच्छन्ति प्रव्रज्याम् अपि याचन्ते । भगवांश् चैहिब्किक्षुकया प्रव्राजयति ते प्रव्रजिता निष्क्लेशा + + + + + + + + वृक्षमूलेषु कुटिका मापिताः ते पुन ः
6 सत्वा ः पर्य् अं क् ए न् अ न् इ ष् अ ण्णा उपेक्ष् अ कास् तिष्ठन्ति । बालचरितरत्य् उ पेक् ष् आ ॥ भवांगोपेक्षा कतरा । प्रतीत्य् असमुत्पादं परीक्ष माणस्य द्वादशाम्गं प्रतीत्यसमुत्पादचक्रं
य्ल् 159र्1 संस्का रसांतानिकं त्रैधातुकं कर्मक्लेशावबद्धं भ्रमन्तम् अभिमुखी भव् अत् इ दृष्ट्वा चास्य वैमुख्य म् उ त्पद्यते । ततः सिंहासनाधि रूढा अष्टौ बुद्धप्रतिमाः आर्याष्टांगस्य मा र्ग स्याधिपति रूपम्
2 उत्पद्य न् ते । तंमुख् अ न् इ ःसृत् ऐ र् इ न्द्रायुध् ऐ र् अविद्याधिपतिरूपम् अभ्याह तं निरुध्यते वि चक् री भवति च द्वाद श् आं ग ं प्रतीत्यसमुत्पादचक्र् अम् आ क् आ श निभैः
3 कूटागारै र् अ वष्टभ्यन्ते योगाचाराश्रय उपर्. + + + + + .ई + .ए + + + + + + + + + + + + + हं चास्य तस्मिं समये चित्तं भवति ततो
4 ऽस्य द्व् आदशांगप् र् अतीत्यसमुत्पादचक्रकृतं परस्परक् अर्मक्लेशावबद्धं सत्वसमुद्रम् अभिमुखी भवति । स तेषां भ् अ वांगोपेक्षाम् उपसंहरति तदपे क्ष दोषनाशाय ।
5 ततो भगवान् उत्पद्यते । गृहीतचन्द्रमण्डलः तत्रैक् ऐ क् अ श् स् ः सत्वानाम् एष एव पर् ई क्ष् आ क्र् अ म् अ श् अः + + + + + + + .ए .आम् उत्पद्यते । ततो भगवंमुख नि ःसृतैर् इन्द्रायुधैर् वज्राकारै ः सर्वाविद्याधिपतिरूपाणि पराहतानि निरुध्यन्ते । विचक्री भवन्ति । सर्वसत्वानां द्वादशांगाः प्रतीत्यसमुत् पादचक् र् आः तथैव चाकाशनि भै ः
य्ल् 160व्1 कूटागारैर् अवष्टभ्य न् ते । इति भवांगोपेक्षा । आत्मपरिकल्पोपेक्षा कतमा । इहास्य षड्धातुपरीक्षानुकूलार्थं गोघातकः गृहीतश स्त्र उत्पद्यते । स गां वधयि त्वा
2 तच्चर्मणि षड् बिलां भागशः प्रत्यवेक्षते । ततो योगिनो नाभ्याः शस्त्र ं निर्गच्छति । योगिनश् चाश्रयं षड् बिलां भागशः तच्चर्मण्य् अवस्था पयति । दक्षिणं + + + + पृथिवीधातु ः
3 स्थिरतरत्वात् । वामम् अब्धातुः दुर्बलतरत्वात् । दक्षिणो बाहुः वायुधातुः स्थिरतरत्वात् । वामस् तेजोधातुः + + + + + + + + + + + .आ त् । ते नै व
4 च कारणेन वामपार्श्वशयिनां शीघ्रतरं जीर्यते मध्यमं गण्डम् आकाशधातुः सुषिरतरत्वात् । सकलं मुखं विज्ञान् अ ध् आ त् ओ ः + + + + + + + + +

5 यप्रवृत्तेः ततो योगाचाराश्रयनिःसृतानि शस्त्राणि तद्वद् ए व षड्ध् आतुविभागेन कृत्स्नं सत्वसमुद्रम् अवस्थापयन्ति असत्वाख्यं च पंचधातुविभागेन हस्त् आ भ्याम् एकै क शस्
6 तां धातूं तुलयति । ते समं तुल्यन्ते ततः कथय ति । अयम् अ पि पृथिवीधातुर् अयम् अपि पृथिवीधातुः अयम् अप्य् अब्धातुर् एवं या वद् विज्ञानधातुः । अयम् अप्य् आ त्म् आ त्मीयविरहितः
य्ल् 160र्1 अयम् अप्य् आत्मात्मीयविरहितः ततो + + + य षड्धातु षड्बिलानि निर्विदाग्निना ज्वलन्ति तदन्ये च सत्वा + + + + + + + + + + + + + +
2 स र्व सत्वा सत्वाख्यानि षड्धातुमण्डलान्य् अवशिष्यन्ते ततो भाग शो ह स्त् आ भ्यां सत्वाख्यांश् चासत्वाख्यांश् च तुलयति । अयम् अपि पृथिव् ई ध् आ तुर् इ त्य् एवमादि पूर्ववत् । तत ः षड्धातु म ण्डलैः
3 लोकं पूर्णं पश्यति आकाशाच् च तैलहाराः पतिताः सर्वाणि मण्डलानि कंपय न् ति अभिसंक्षिप्यन्ते च तानि या + + .इ + + + + + + + +
4 यमुक्ता नश्यमाना दृश्यन्ते । ततो बिन्दुभ्यः षड्धातुमयम् आश्रयं निर्वर्तते प्रदीपहस्ता च स्त्री प्रज्ञाधिपतिरूपं प्र् अणा श् इ त् अ म् आ श्रय् अं शुन्य् अम् आत्मात्मीयविरहि तं
5 धातुमात्रकम् इदम् इति प्रकाशयति । तत्र चान्ता राशियोगेनाशीति क्रिमिकुलसहस्राणि दृश्यन्ते । एवं चतुरुत्तरं रोगशतं महाभूताशीविषपरिपू र्ण + + + + + +
6 र्णां द्वारे द्वारे च स्कन्धपंचकं प्रवर्तमानं पयति तदधिपतिरूपाणि स्कन्धप्रयोगे विभक्तानि एवं सर्वसत्वां प्रकाशयति ततः सर्वसत्वासत्व् आख्यं लोकं + + + +
य्ल् 161व्1 मु क्तं पश्यति । स एवं विच् इ त्रसंस्कारगतं हेतुप्रत्ययाधीनम् आत्मात्मीयविरहितं गतिपंचके भ्रमन्तं सुशिक्षितनटम् इव विचित्रां वेषविशेषां कुर्वन्तं पश्यति दृष्ट्वा चास्य संस्का रे षूपेक्षा
2 उत्पद्यते ततो ऽस्य स्फटिकमयैर् अभ्रकूटैः कायम् अवष्टभ्यते । मुहूर्ताच् च स्फटिककूटागारान्तर्गतम् आत्मानं पश्यति ततो हृदये स्त्री अ वदातवर्णा अव दा तवस्त्रप्रावृता
3 पर्यंकेन निषण्णानाभोगावस्थिता उपेक्षाधिपतिरूपं संभवति । ततो ऽस्यानाभोगावस्थितस्य + + + + + + + + + + + + .ई +
4 एवम् उदकसम्क्षोभः अग्निसंक्षोभः वायुसंक्षोभः यथासंवर्तनीषु एवं स्वजन् म् अविनाशम् अन् त् ए + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
5 म्. म् ऐ त्रानुसारेण उपेक्षा संतिष्ठते । न नैर्घृण्यदोषात् । एवं चास्योपेक्षकस्य विहरतः सा + + + सत्वसमुद्रम् अभिमुखी भवति स तेषाम् आत्मपरिकल्पोपेक्षाम् उप सं हरति ।
6 तदपेक्षदोषनाशाय । तदुपसंहारहेतोश् च भगवान् उत्पद्य स्वशरीरनिः सृतैः + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
य्ल् 161र्1 ते ष् आं त् अ थ् ऐ वोपेक्षा संतिष्ठते स्फटिकसमयैश् च अभ्रकूटैर् अवष्ट् अभ् य् अन्ते । तथैव स्फटिकमय क् ऊ तागारान्तर्गतां सत्वां पश्यति । अप्रमाणोपेक्षा कतरा + + + + + + +
2 .ऐ +ं + + + + भगवत्परिनिर्वाणम् अभिमुखी भवति वज्रशैलम् इव वनकंपने धर्मानुसारि + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + निर्वाणपु र स्थं
3 च भ गवन्तं धार्म् या ं गण्डिकाम् आकोटयन्तं पश्यति स शब्दः अनन्तां लोकधातून् आ पूर् अ य् अ त् इ स्. + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
4 म् इति घोषय् अ त् इ श्रा वकाणां निर्वाणपुरप्रवेशकालं सूचयति । ततो यावत् तस्य भगवतः परिवारः ताभ्यः त्. + + + + + + + + + + + + दशदि शो
5 ऽनन्तपर्यन्तः पुष्परत्नमयः प्रादुर्भवति यत्राधिरूढा दृश्यन्ते । ततो निर्वाणपुरं प्रविशता वैडूर्याभः दौवारिकः पुरुषो व्. + + + + + + + कथयति । इह नग रे
6 यः प्रविष्टो न भूयो निर्गच्छतीति । ते च प्रविष्टाः आकाशमयैर् इवाभ्रकूटैर् अवष्टब्धाः प्रदीपा इव शाम्यन्ते शी + + + + + + + + तत आ श् र् अ ये बलवैशारद्यावेणि क स्मृत्युपस्थानमहाकरुणाधि पतिरू पाणि
य्ल् 162व्1 दृश्यन्ते त् अत् र् अ बलानां रविमण् डलचिता दश हस्तिनः तद्वर्णा स् तदधिरूढा रविमण्डलचिताः एव दश बुद्धप्रतिमाः यथा स्व बलगोचरम्
2 आलोकेनावष्टभ्य त् इ ष्ठ् अन् ति वैशारद्यानां चत् वारो बुद्धप्रतिमाः स् इ ंहासनाधिरूढा ः स्वं स्वं गोचरम् आलोकेनावभास्य ति ष्ठन्ति । त्रयाणाम् आवेणिकानां स्मृत्युपस्था ना नां
3 गृहीततैलपात्रायुधास् त्रयः प् उरुषाः । महाकर् उ णाया ः आ काशव र् णा ह् ऋ दये स्त्री स् उ वर्णाभा नीलवस् त्रप्रावृता + + + + + + + + + + रत्न पु ष्पवर्षैः
4 लोकम् आपूरयति त तो महाकरु णा गुणा अनन्तपर्यन्ता भ् अ ग् अवदाश् र् अये द् ऋश्य् अन् त् ए । श्र् अ वकान् आ द् इ त्य् अ मण्डलाध् इ रू ढां आ + + + + + + +
5 प् उ रुषा अन्तर्गता दृश्यन्ते । अशैक्षधर्माधिप् अ त् इ रू पं + + + + + + गुणानाम् अधिपतिरूपम् अशु भा दीनां दृश्यन्ते । ततो भगवतः हृदये रत्नमयः सिं ह उत्पद्यते
6 + + नयेन सचराचरो लोक ः क्षो भ्यम् आ नः + + + + + + + रश्मयो निःसृताः सत्वां विचयं कृत्वा तत्रैव च प्रविशन्ति अवदातवर्णा च स्त्री अवदात वस्त्रा महाक रु ण् आ ध् इ पतिरूपं
य्ल् 162र्1 भगवदाश्रये द् ऋ श्यते । कथयति च । सि द्ध् अं कार्यं निस्तीर्णा प्रतिज्ञा । परिसमाप्ता वैनेयाः शान्तं निर्वाणम् इति ततो भगवां गा थां भाषते ।
2 अनित्या ब त संस्कारा उत्पादव्ययधर्मिणः उ त्पद्य हि निरुध्यन्ते तेषां व्युपशमः सुखं । इत्य् उक्त्वा नि र्वा णनगरे प्रविश्याकाशनिभैर् अभ्रकूटैर् इवोपगूढाय् आ ं स्थित्याम् अनभि ला षी
3 प्रदीप इवोपशमं गच्छ ति । भगवत श् च श्रावकाः पश्चात् परि न् इर् व् आ णकाले निर्वाणपु रं प्रविष् ट् आ स् तथैव् ओपशमं ग च्छ न् ति । + + + + + + +
4 दौ वा रिकेन प्रतिषिध्यते । यदा त्व् अं + + + + + + + + + + + + + त दा त्वम् अप्य् अत्र प्रवेक्ष्यसीति । कृत्स्नं सत्वसमुद्रं + + + + + + + + + द्र् श्य ते ।
5 एवम् अपायस्थाना बन्धनबद् ध् आ ना नादुःखपीडिताः + + + + + + + कथयन्ति न परित्रायस्व कारुणिकास्मां नार्हसि प् अरिनिर्वाणनग र् अं गन्तुम् । महाकर् उ णाधिप ति रूपं
6 चास्य यथोक्तं हृदय उ त्पद्यते । हस्ताभ्यां च त म् अनुगृह्य कथयति । उ त्स् ऋ ज्य दुःखितां क्व गन्तुं इच्छसीति । तस्योपेक्षा दूरी भवति । क रुणावक्रमति । स बाहुभ्यां
य्ल् 163व्1 कृत्स्नं सत्वसम् उद्र् अं स्व् अ ज न् न् अम्. + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + दुःखास् तेजस्विनः सर्व + + + + + + + + + +
2 + लक्ष णानुव्यंजनविराजित् अ + + + + + + + + + + (गप् व्3 तो 6; च. 250 अक्षरस्)
य्ल् 163र्1 + + + + + + + + + + + + + + मिश्री भू तः यावद् वायुमण्ड लं भ् इ त्व् आ ध् अश् च् ओर्ध्वं च गत्वा + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +

2 ब्रह्महृदयेषु चावदातवर्णा स्त्री + + + + + + + + + + + + + + (गप् र्3 तो 6; च. 210 अक्षरस्) + + + + + + + + + + + + + + मनसिक् आर् ओ + + + + + इ हार्यश्रावकस् तथाग् अतम् आकारतः समनुस्मरति ।
य्ल् 164व्1 इति हि स भ गवांस् तथागतो ऽर्ह् अं स म्यक्संबुद्धो विद्याचरणसंपन्नः सुगतो लोकविद् अनु त्त् अ रः पुरुष दम्यसारथिः शास्ता देवमनुष्याणां ब् उद्धो भगवान् । तस्यैव् अं त् अ था गतम्
2 आकारतः समनुस्मरतः + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
4 + + + + + + + + + + + + त् अ ः सुव र् नरूप्य् अ वैडूर्यस्फटिकम् उसारगल्वाश्मगर्भ + + + तद्वर्णै र् बुद्धाश्रय् ऐ + + + + + + + + + + + + + +
5 + + + + + + + + + + + + + पृथि वीम् आपूरयन्ति । वज्रासनं च तत एव + + + + + + + + + भगवान् यावद् अघनिष्ठां + + + + + + + + + + + + + +
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + बोधिसत्वम् आदौ बोधिप्रणिधानं + + + + + + + + अनुत् तरं दानशीलवीर्यप्रज्ञा + + + + + + + + + + + + + + +
य्ल् 164र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + व् अ ति यावत् तुषितभवना च् च्यवम्. + + + + + मा तु ः कुक्षिसंप्रजाननिष्क्रमणं दुष्करचर्या ं + + + + + + + + + + + +
2 + + + + + + + + + + + पंचकभि क् ष् उविनयनं बि ं बसारविनयनम् उप तिष्यकोलितविन यनं पितृविनयनं महाप्रातिहार्यं महा + + + + + + + + +
3 + + + + + + + + + + + + ति । यावत् पर् इनिर्वाणकाले स्थविर् अम् आ नन्दम् आमन्त्रयति । प् र् अज् ञ् आप यानन्द य म कसालयो र् अन्तरेणोत्तराशीर्षं मंच म्
4 अद्य तथागतस्य रा त्र्य् आ ः म् अ ध्य् अ म् ए यामे निरु पधिशे षे नि र् व् आ ण धातौ परि निर्वाणं भविष्यतीति । + + + + + + + + + + + + + + +
5 + + + + + + परिवृतं यावन् मल्ल् आ + + + + + + + + + + + + अयोद्र् ओण् य् अः चितां भ्. + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
6 + + + + + र त्नमयैः क् उ म् भ् ऐः देवग णा + + + + + + + + + + + + + + + + दे वास् तेजो + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
य्ल् 165व्1 + + + + + + + + + + + + + + म नुष्याणां योगाचारस्य च हान् आर् थ् अ + + + + + + चतु र्दिश आपूर्यन्ते । + + + + व्. + .य्. + सुवर्णसर्ष प + + + + + +
2 + + + + + + + + + + + + + + घैश् च पृथिवी पुर्णेति । पुनर् बुद्धानुस्मृतिपूर्वं मूर्ध्न् ओपनिबद्ध चित् त् अस् य् अ वै डूर्यमय् ई स्त्री स्नेहपरिपूर्णवैडूर् यभाजनचितोत्पद्यते ।
3 भ् आ ज् अ न् ए षु वज्रासन् आनि वज्रासनेष्व् आदित्यमण्डलानि । तेषु बुद्धा भगवन्तः ल् अक् ष् अणानुव्यंजनविराजिताश्र याः ध + + + + + + + + + + +
4 दक्षि णे बाहुप्रदेशे पंच श्वेता गजा आदित्यमण्डलचिताश्रयाः तधिरूढाः पंच बुद्धा तद्वर्णा आदित्यमण्डलचिता एव पंचानां बलानाम् अधिपतिरूपम् ।
5 चिबुके च चत्वारि रत्नमण्डलानि । तदन्तर्गताः सिंहासनाधिरूढा बुद्धाः सत्वेभ्यो धर्मं देशयन्ति वैश् आरद्यानाम् अधि पतिरूपम् । आ व् ए ण् इ कान् आ ं स् म् ऋत्युपस्थ् आ नाना ं
6 त्र् अ यः पुरुषा गृहीतायुधास् तैलभाजनहस्ता दृश्य न्त् ए । महाकरुणाया आकाशवर्णा स्त्री हृदये + + + + + + + + + + + + + अनुग्र हेणै + + + + + +
य्ल् 165र्1 + + + ब् उ द् ध् आ श्रयेषु धर्मशरीरं दृश्यते । तज्जन्मधर्मशरीरनिःसृताभिः प्रभाभिर् लोकं स्फरित्वा त् इष्ठन्ति । ततो बुद्धा भगवन्त आदित्यम ण्ड् अ लेषु प्रविशन्ति । तानि व ज्रा सनेषु
2 तानि भाजनेषु तानि स्मृतिनिमित्तेषु स्मृतिनिमित्तं योगाचारमूर्धनि । अभिषेककाले ते + + + + प्रवाहः + + स्फरित्वा तिष्ठ ति स च प्रविलीनः तदाश्र् अयं
3 मूर्ध्नश् च्छिद्रेण पूरयति तत एव च निःसृतै रत्नप्रवाहः दर्शनं दत्वा लला ट् आ + + + + + + + + + + + + + + क्र मेण यावत् सह नाभिनि ः स् ऋत् ए न
4 प्रव् आहेन मिश्रीभूतः स् थ् इतिम् आपूरयति रत्नमयी च स्थितिर् दृश्यते बुद् धा + + + + + + + + ः रत्नक् ऊ टागारै + + + + + + + + + + + + + +
5 + + + + + + + + + + + + अन्ते ना भ्यां निरुध्यते ज्ञेयम् इति व्युत्थानम् । ॥ धर्मानु स्म् ऋ तिः कत रा । इह् आ र्य श्रावको धर्मम् आकारतः समनुस् मरति । स्वाख्यातो भगव तो
6 धर्मः सांदृष्टिको निर्ज्वर आका लिकः औपनायिकः एहिपश् य् इ कः प्रत्यात्म वेदनीयो विज्ञैः तस्यैव ं धर्मम् आ कारतः समनुस्मरतः + + + + + + + + +
य्ल् 166व्1 सः कृत्स्नो लोकः तीर्थ्यशास्त्राणि पठंस् त द्वद् वाचयं च्छृण्वंश् च दृश्य त् ए । त द्व् अ चनानु + + + सत्वा य द्भूयसापायेषूपपद्य् अन् त् ए । त तो भगवान् उत्पद्य धर्मं
2 देशयति ततो लोकः सांकेतिकेन शसन् ए न + + + + + सूत्रविनयाभिधर् म ं पठं वाचयं च्छृण्वंश् च तदनन्तरं पा र मार्थिकसद् ध् अर्म + + + + + +
3 अशु भा दिप्रयोगेण प्रविष्टस्य स्म् ऋत्युपस्थान् आदीनां बोधिपक्ष्याणां दर्शनम् उत्पद्यते । तत्र चतुर्णां स्मृत्यु पस्थानानां चत्वारः सिंहाः + + + + + + +
4 न पीत् अ व् अ र्णास् तत्सदृशा श् चत्वारो बुद्धाः सिंहनादेन कृत्स्नं लोकम् आपूर् अयन्त् इ । चतुर्णां सम्यक्प्रहाणा नां + + + + + + + + + + + +
5 तदधिरूढाः चत्वारः + + + + + + + + चतुर्णाम् ऋद्धिपादा ना ं चत्वारि वैडूर्यसोपा नानि + + + + + .आनि । पंचानाम् इन्द्रिय् आणां पंच + + + + + पंचानां बलानां
6 पंच वज्रमया हस्तिन् अः सप्तानां बोध्यंगानां सप्त + + + + + बुद्धाः तंमूर्धसु सप्त् आ द् इत् य् अ मण्डलानि । सप्तादित्यमण्डल् आधिरूढा + + + + + + + + +
य्ल् 166र्1 नि । अष्टांगस्य मार्गस्य + + + + + + + + + + + + + + + .ट्. चाधरोत्तरविभाग् एन धर् मराजिक इवावस्थिताः लोक + + + + + + + + + + + + + +
2 तः सांकेतिकपारमार्थि कं शासनं + + + + + + + + यद्भू यसा सुगतिं निर्वा ण + + + + य्. त । पुनर् धर्मानुस्मृतिपू र् व् अं हृदयोपनिबद्धचेतसो वैडूर्य म यी
3 स्त् र् ई त द् भ् आजन् अं स्नेहप रिपूर्णाश् चोत्पद्यते । तेषु वज्रासनानि तेषु आदित्यमण्डलानि तेष् उ ब् उ द् ध् आश् रयाः + + + + + + + + + + + +
4 कृत्स्नं संसारं प्रकाश्य निर्वाण + + + + . आदित्यम ण्डलेषु निरुध्यन्ते तानि वज्रासनेषु वज्रास्न् आनि भाजनेषु भाजनानि स्मृतिनिमित्तेषु स्मृतिनि मि त्त ं नाभ्याम् ।
5 अभिषेकप्रवाहा ः स् थ् इति म् आपूरयन्ति । धर्मां चादित् य् अ मण्डलचितां संस्कृतासंस्क् ऋ तान् अवभास्य तिष्ठ न् ति अन्ते च सर्व ं ज्ञेय ं ना भ्यां निरुध्यत् ए इ ति
6 व्युत्थानम् । ॥ संघानुस्मृतिः कतरा । इ हार्यश्रावकः संघम् आकारतः स म नुस्म रति । सुप्रतिप न्नो भगवतः श्रावकसंघ इ त् इ + + + + + + + +
य्ल् 167व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + हारा वैर्दि + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +

2 अपा ये षूपपद्यन्ते । + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
3 आदि त्य मण्ड ल + + + + + + + + + ष्ट्. भ् इक् षु + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
4 ते । पु नर् हृदयोपनिबद्ध चेतसः वैडूर्यमयी स्त्री स्नेहपरिपूर्णवैडूर्यभाजन च् इ ता उत्पद्यत् ए स्न् ए ह् अभाजनेषु वज्रासनानि तेष्व् आदित्यमण्डला नि
5 तेष् उ + + + + + + + + + + + + .ए तानि र् अ त्नान्तर्गतानि चाद् अर् श्. + + + + + + स् अं पन्निमित्तम् । नाभिप्रदेशे रत्नमयानि + + + + + + + + + + + + + + +
6 + + + + + + + + + + + + + क्षी ज्वलनिर्मल् अ श स्त्र चि त + + + + + + + + + + ग् र् ईवा मुक्ता च् इ त ं + + .ए सं पन्निमित्त म् । + + + + + + + + + + + + + + +
य्ल् 167र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + तीर्थ्यगणान् अ भिभूयावभास्य लोकं पात्री कृत्वादित्यम् अण् ड् अलेष् उ प् र् अ व् इश त् इ त् आनि वज्रासनेषु त् आनि च भा ज नेषु
2 तानि स्मृतिनिमित्तेषु स्मृतिनिमित्तं नाभ्यां । + + + ण्.ः स्थितिश् च यथा धर्मानुस्मृति ः अयं तु विशेषः हृदयात् प्रवा हः स्थितिश् चार्यसंघाकीर्णा दृश्यते अ न्ते नाभ्यां
3 सर्वं ज्ञे यं निरुध्यते इति व्युत्थानम् । संघानुस्मृति ः ॥ शीलानुस्म्टि ः कतरा इहार्यश्रावकः श् ईल् अम् आकारतः सम नुस्मरति इतीमा नि शीला न्य्
4 अखण्डान्य् अच्छिद्रा ण्य् अशबलानि इति शीलानुस्मृ तिपूर्वं हृदयोपनिबद्धचेतसः देवा .ई + .इ + + + + + + + + + + + + + + + + + +
5 .अ भि मु ख् ई भ व न्त् इ । ततो + + + + + + + ति ं भित्वाभ्युद्गतः स + + + + + + + + भगवां स् तस्यां वेलाया ं ग् आथां भाषते । बहवः शरणं यान्ति पर्वतानि व ना न् इ च । आरा मा ं वृक्षचैत्यांश् च मनुष्या भयतर्जिताः ।
6 न ह्य् एतच् छरणं श्रेष् ठ् अं नै तच् छरणम् उत्तमं नैत च् छरणम् आगम्य सर्वदु ःखात् प्रमुच्यते । यस् तु बुद्धंच धर्मं च संघं च शरणं गतः
य्ल् 168व्1 चत्वारि चार्यसत्यानि प्रज्ञया पश्यति यदा । एतद् धि शरणं श्रेष्ठं एतच् छरणम् उत्तमं । एतच् छरण म् आगम्य स् अ र्व् अ दुःख् आ त् प्र मु च्यते ।
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + .आ धिपतिरूपं । मुक्तामयी स्त्री +
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ति ष्ठन्ति । सा च स्त्री रत्नपुष्पां + + + + +
4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + क् ष् ई रपरिपूर्णम् उत्पद्यते + + + + +
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + म् । तानि चांकुराणि + + + + + +
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + .ए + + + + + .ए + + + + + + + + +
य्ल् 168र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + उ त्पद्यते । दशांकुर् अ + + + + + + + +
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + नद्य ः सौवर्णरत्नचि ता + + + + +
3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + नि षण्णा दृयन्ते । उपसंप + + + + +
4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ललातेषु नीलाभानि चन्द्रमण्ड ल +
5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + प् उ ष्पकलापा निःसृताः प्र् अ व् आ हा ः
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ति ष्ठति । त द् आ स्मृतिसंप्र ज न्यसंपद्द्वयं
य्ल् 169व्1 प्रतिलभते । तदधिपतिरूपं । वैडूर्यमय् ई स्त्री स् अ र्व् अ सत्वासत्वाख्य् अ + + .व्. + + न्. स्मृत्याः संप्रजन्य् अ स्य् अ च पुरुषः + + + .ओल्काहस्तः हृदये चा स्या दित्यमण्डलम् ।
2 तदवभासितं सत्वासत्वाख्य् अ म् ए व सर्वं वस्तु यतो ऽसौ संवर ं प्रतिलभते सत्वासत्वाख्येभ्य्श् च गन्धरत्नपुष् प + + + .य्.ः संताने ऽस्य सर्वेर्यापथे षु
3 सर्वकालं प्रवर्तते । प्रातिमोक्षसंवरविज्ञप्तिपुण्यस्रोतसः अधिपतिरूपं । सौवर्णरत्नचितरथाधिरू ढं ब्रह् म् आ ण् अं पश्यति रत्नच्छत्रेण .ई + +
4 नी ल भ ं चन्द् र् अम ण्डलचितं च पट्टं शिरसि बद्धं पश्यति । एतच् चार्हत्वविशेषबीजम् । सर्वोपसंपन्नानाम् एव + + + + स्य च पूर्वप्रतिलब्धा ना ं + + + + +
5 कृतान्तप्रत्यवेक्षणायोगेनैतद् दर्शनम् उत्पद्यते पूर्वप्रतिलब् ध् अमनसिकाराणां तु स्याद् एकक्रमेणेति । पुनः शी लानुस्मृति पूर्वं हृदयोपनिब द्धचेतसः अ ध स्ताद्
6 यावद् वायुमण्डलम् अधरोत्तरविभागेन नीलाभ् आ + प्रवाहाः + + + प रिपूर्णै ः तिर्यग् अनन्तं हृदय् आ च् चोर्ध्वं याव् अद् अघनि ष्ठात्य् अधरोत्तरविभा गेन + + + + + +
य्ल् 169र्1 लैः स्कन्धधात्वायतनप्रतीत्यसमुत्पादार्यसत्यादिनि मित्तैः + + + + + + + + र्यतैः परिपूर्णं पश्यति । म् ऊ र्ध नि चास् य मणि र् उत्पद्यते । त् अ त्र् अ + + + + + + + +
2 पश्यति मणिनिःसृतैश् च रश्मिभिर् अधौर्ध्वस्थं ज्ञेयम् आकृष्ट् अं स्वाश्रया न् तर्गतं पश्यति मणिरत्नाच् च रत्नवर्षः अन्ते पतित् अ + + + + मण्डलान्तर्गतान्य् आ पु रयति । पुनः शि ला नु स्मृति पूर्वं
3 हृदयोपनिबद्धचेतसः वैडूर्यमयी स्त्री स्नेहपरिपूर्णवैडूर्यभाजनचितोत्पद्यते । भाजन् ए षु वज्रासनानि तेष्व् आ दित्यमण्डला नि
4 तदन्तर्गत् आ बालदारकाः तेषां दिव्यारामोद्यानविमानान्य् अप्सरोगणकलिलान्य् अभिमुखी भवन्ति । तत्प्र + + + + + + न्ति तदा रत्नम + + + +
5 रत्नजालावृतं सर्वांगप्रत्यंगबद्धम् आत्मानां पश्यति । पुरुषश् चैषाम् अपायां दर्शयति । कथयति च । एतत् प्रमादफलम् इति । ततस् ते विष येभ्यो विमु खीभवन्ति । रत्नरस + + +
6 च निमग्ना दृश्यन्ते । ध्यानसंवरस्य नाभ्युपरि नीलपीतलोहितावदाता चन्द् र् अमण् ड् अल + + + + + + बाल दारक + + + + + + + + वति + + + + +
य्ल् 170व्1 + + + + + + + + + + + + विमु खीभूताश् च मुक्तां पश्यन्ति । नीलादिरस् अ न् इ मग्न ं हृदय् ए + + + + + + + + + + + + + + + + + + + । तददिरूढाः बा ल दा रकाः
2 + + + + + + + + + + + + + त दा मुक्ताचितैर् जालैर् बद्धम् आत्मानं पश्यति । विमुखीभूत् आ + + + + + + + + + + + + + + एवं सर्वरोमकू प् ए + .ए च बुद्धा
3 + + + दुश्चरित चारिणः सर्वान् अभिभूय आदित्यमण्डल् ए षु प्र् अविशन्ति । तानि वज्रासनेषु तानि भाजनेषु तानि स्मृतिनिमित्तेषु स्मृतिनिमित्तं नाभ्यां ।
4 + + + + + + + + + रोमकूपदर्शनविधिः बुद्धधर्मसंघा नुस्मृ ति + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +

5 + + + + + + + + + + अभिषेकप्रवाहाः नि ःसृताः यावद् वायुमण्डलं भ् इ त् व् आ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + तं रत्नपुष्पवर्षैः गोशीर्षच न्दन + + + + + + + + + देवतानुस्मृतिः कतरा । + + + + + + + + + +
य्ल् 170र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + .उपनिबद्धचेतसः षट् कामावचारा दे वा + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
2 + + + + + + + + + + + + + + + + + द्ध्. मनुष्याश्रयं पश्यति । पुनर् देव तानुस्म् ऋ तिपूर्वं हृदयोपनिबद्धचेतसः + + + + + + + + + + + + + + +
3 + + + + + + + हाः प्रवि ष्टाः स्म् ऋतिनिमित्तम् । स्नेहपरिपूर्णवैडूर्य भाजनचिता स्त्री + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
4 + + + + + + + दृ श्यन्ते । तेषाम् अधरिमो भागः आदर्शमण्डलचितः + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
5 + + + + + + + + + + + + + + + + न् इ मित्तम् । हस्तेषु गृहीतरत्नोपकरणा ः पुरुषा ः स + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
6 + + + + + + + + + + + + + + स्व् एवंजातीयं दर्शनं भवति । अन् त् ए च देवाः प् उ ष्पर् अत्नवर्षम् उत्सृजन्ति । + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
सुप्प्लेमेन्त्
अद्दितिओन्स् बसेद् ओन् जेन्स्-उwए हर्त्मन्न्: "नेउए fरग्मेन्ते औस् देम् ऽयोगलेह्र्बुछ्ऽ",
इन्: fएस्त्स्छ्रिfत् दिएतेर् स्छ्लिन्ग्लोff zउर् वोल्लेन्दुन्ग् देस् 65. लेबेन्स्जह्रेस्
दर्गेब्रछ्त् वोन् स्छ्üलेर्न्, fरेउन्देन् उन्द् कोल्लेगेन्, ह्ग्. fरिएद्रिछ् wइल्हेल्म्, रेइन्बेक् 1996, प्प्. 127-135;
[रेप्रिन्तेद् wइथ् चोर्रेच्तिओन्स् इन्: द्. स्छ्लिन्ग्लोff, एइन् बुद्धिस्तिस्छेस् योगलेह्र्बुछ्.
उन्वेर्äन्देर्तेर् नछ्द्रुच्क् देर् औस्गबे वोन् 1964 उन्तेर् बेइगबे अल्लेर् सेइथेर् बेकन्न्त्
गेwओर्देनेन् fरग्मेन्ते, ह्ग्. ज्.-उ. हर्त्मन्न् उन्द् ह्.-ज्. र्öल्लिच्के. म्üन्छेन् 2006
(बुद्धिस्मुस्-स्तुदिएन्, 5).]
1. होएर्न्ले 149.अद्द् उन्नुम्बेरेद् (ओर्.15009।374) = य्ल् 127र्2 - 128व्5
र्1 ॥। यो गाचाराश्रय श् चन्द्रमण्डल .. .. ।

। निम ज्जत् य् आश्वासतः प्रश्वासपरिगृ हीतं ।

। .. उल्कासहस्राणि चान्तःसमुद्रे .. ।

। प्र श्वासपरिगृहीतश् च बहिः अन्ते च .. ।

। उत्पद्य ते पट्टं बध्नाति पाण्डरं सम् अन्ततश् च् अ ।