भाषा

ENहिગુ
ग्रंथ पाठ

बौधायनधर्मसूत्र · भाग 120

॥ अथ बौधायनधर्मसूत्रम् ॥
बौध्1.1.1.1। उपदिष्टो धर्मः प्रति.वेदम् ॥
बौध्1.1.1.2। तस्य^अनु (व्याख्यास्यामः ॥
बौध्1.1.1.3। स्मार्तो द्वितीयः ॥
बौध्1.1.1.4। तृतीयः शिष्ट.आगमः ॥
बौध्1.1.1.5। शिष्टाः खलु विगत.मत्सरा निरहंकाराः कुम्भी.धान्याअलोलुपा दम्भ.दर्प.लोभ.मोह.क्रोध.विवर्जिताः ॥
बौध्1.1.1.6अब्। धर्मेण^अधिगतो येषां वेदः सपरिबृंहणः ।
बौध्1.1.1.6च्द्। शिष्टास् तद्.अनुमान.ज्ञाः श्रुति.प्रत्यक्ष.हेतवः ॥ इति ॥[च्f. व 6.43; ं 12.109]
बौध्1.1.1.7। तद्.अभावे दश.अवरा परिषत् ॥
बौध्1.1.1.8। अथ^अपि^(उदाहरन्ति ।
बौध्1.1.1.8अब्। चातुर्वैद्यं विकल्पी च अङ्ग.विद् धर्म.पाठकः ।
बौध्1.1.1.8च्द्। आश्रम.स्थास् त्रयो विप्राः पर्षद् एषा दश.अवरा ॥
बौध्1.1.1.9अब्। पञ्च वा (स्युस् त्रयो वा (स्युर् एको वा (स्याद् अनिन्दितः ।
बौध्1.1.1.9च्द्। प्रतिवक्ता तु धर्मस्य न^इतरे तु सहस्रशः ॥
बौध्1.1.1.10अब्। यथा दारुमयो हस्ती यथा चर्ममयो मृगः ।
बौध्1.1.1.10च्द्। ब्राह्मणश् च^अनधीयानस् त्रयस् ते नाम.धारकाः ॥
बौध्1.1.1.11अब्। यद् (वदन्ति तमस्.मूढा मूर्खा धर्मम् अजानतः ।
बौध्1.1.1.11च्द्। तत् पापं शतधा (भूत्वा वक्त्qन् (समधिगच्छति ॥
बौध्1.1.1.12अब्। बहु.द्वारस्य धर्मस्य सूक्ष्मा दुरनुगा गतिः ।
बौध्1.1.1.12च्द्। तस्मान् न वाच्यो ह्य् एकेन बहुज्ञेन^अपि संशये ॥
बौध्1.1.1.13अब्। धर्म.शास्त्र.रथ.आरूढा वेद.खड्ग.धरा द्विजाः ।
बौध्1.1.1.13च्द्। क्रीड.अर्थम् अपि यद् (ब्रूयुः स धर्मः परमः स्मृतः ॥
बौध्1.1.1.14अब्। यथा^अश्मनि स्थितं तोयं मारुत.अर्कौ (प्रणाशयेत् ।
बौध्1.1.1.14च्द्। तद्वत् कर्तरि यत् पापं जलवत् (संप्रलीयते ॥
बौध्1.1.1.15अब्। शरीरं बलम् आयुश् च वयः कालं च कर्म च ।
बौध्1.1.1.15च्द्। समीक्ष्य धर्मविद् बुद्ध्या प्रायश्चित्तानि (निर्दिशेत् ॥
बौध्1.1.1.16अब्। अव्रतानाम् अमन्त्राणां जाति.मात्र.उपजीविनाम् ।
बौध्1.1.1.16च्द्। सहस्रशः समेतानां परिषत्त्वं न (विद्यते ॥ इति ॥
बौध्1.1.2.1। पञ्चधा विप्रतिपत्तिर् दक्षिणतस् तथा^उत्तरतः ॥
बौध्1.1.2.2। यानि दक्षिणतस् तानि (व्याख्यास्यामः ॥
बौध्1.1.2.3। यथा^एतद् अनुपेतेन सह भोजनं स्त्रिया सह भोजनंपर्युषित.भोजनं मातुल.पितृ.स्वसृ.दुहितृ.गमनम् इति ॥
बौध्1.1.2.4। अथ^उत्तरत ऊर्णा.विक्रयः सीधु.पानम् उभयतस्.दद्भिर्व्यवहार आयुधीयकं समुद्र.संयानम् इति ॥
बौध्1.1.2.5। इतरद् इतरस्मिन् कुर्वन् (दुष्यति^इतरद् इतरस्मिन् ॥
बौध्1.1.2.6। तत्र तत्र देश.प्रामाण्यम् एव (स्यात् ॥
बौध्1.1.2.7। मिथ्या^एतद् इति गौतमः ॥
बौध्1.1.2.8। उभयं च^एव । न^(आद्रियेत शिष्ट.स्मृति.विरोध.दर्शनात् ॥
बौध्1.1.2.9। प्राग् आदर्शात् प्रत्यक् कनखलाद् [क्: कालकवनाद्] दक्षिणेनहिमवन्तम् उदक् पारियात्रम् एतद् आर्यावर्तम् । तस्मिन् य आचारः सप्रमाणम् ॥
बौध्1.1.2.10। गङ्गा.यमुनयोर् अन्तरम् इत्य् एके ॥
बौध्1.1.2.11। अथ^अप्य् अत्र भाल्लविनो गाथाम् (उदाहरन्ति ॥
बौध्1.1.2.12अब्। पश्चात् सिन्धुर् विधरणी सूर्यस्य^उदयनं पुरः ।

बौध्1.1.2.12च्द्। यावत् कृष्णा (विधावन्ति तावद् धि ब्रह्मवर्चसम् ॥ इति ॥
बौध्1.1.2.13अब्। अवन्तयस्^अङ्ग.मगधाः सुराष्ट्रा दक्षिणापथाः ।
बौध्1.1.2.13च्द्। उपावृत्.सिन्धु.सौवीरा एते संकीर्ण.योनयः ॥
बौध्1.1.2.14। आरट्टान् कारस्करान् पुण्ड्रान् सौवीरान् वङ्गान् कलिङ्गान्प्रानूनान् इति च (गत्वा पुनस्तोमेन (यजेत सर्वपृष्ठया वा ॥
बौध्1.1.2.15-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्1.1.2.15-2अब्। पद्भ्यां स (कुरुते पापं यः कलिङ्गान् (प्रपद्यते ।
बौध्1.1.2.15-2च्द्। ऋषयो निष्कृतिं तस्य (प्राहुर् वैश्वानरं हविः ॥
बौध्1.1.2.16अब्। बहूनाम् अपि दोषाणां कृतानां दोष.निर्णये ।
बौध्1.1.2.16च्द्। पवित्र.इष्टिं (प्रशंसन्ति सा [! दिसग्रेएमेन्त्] हि पावनमुत्तमम् ॥ इति ॥
बौध्1.1.2.17-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्1.1.2.17-2अब्। वैश्वानरीं व्रातपतीं पवित्र.इष्टिं तथा^एव च ।
बौध्1.1.2.17-2च्द्। ऋतौ^ऋतौ प्रयुञ्जानः पापेभ्यो (विप्रमुच्यते ॥ पापेभ्योविप्रमुच्यत इति ॥
बौध्1.2.3.1। अष्टाचत्वारिंशद् वर्षाणि पौराणं वेद.ब्रह्मचर्यम् ॥
बौध्1.2.3.2। चतुर्विंशतिं द्वादश वा प्रति.वेदम् ॥
बौध्1.2.3.3। संवत्सर.अवमं वा प्रति.काण्डम् ॥
बौध्1.2.3.4। ग्रहण.अन्तं वा जीवितस्य^अस्थिरत्वात् ॥
बौध्1.2.3.5। कृष्णकेशस्^अग्नीन् (आदधीत^इति श्रुतिः ॥
बौध्1.2.3.6अब्। न^अस्य कर्म (नियच्छन्ति किंचिद् आ मौञ्जि.बन्धनात् ।
बौध्1.2.3.6च्द्। वृत्त्या शूद्र.समो ह्य् एष यावद् वेदेन (जायते ॥^इति ॥
बौध्1.2.3.7। गर्भ.आदिः संख्या वर्षाणाम् । तद्.अष्टमेषु ब्राह्मणम्(उपनयीत ॥
बौध्1.2.3.8। त्र्य्.अधिकेषु राजन्यम् ॥
बौध्1.2.3.9। तस्माद् एक.अधिकेषु वैश्यम् ॥
बौध्1.2.3.10। वसन्तो ग्रीष्मः शरद् इत्य् ऋतवो वर्ण.आनुपूर्व्येण ॥
बौध्1.2.3.11। गायत्री.त्रिष्टुब्.जगतीभिर् यथा.क्रमम् ॥
बौध्1.2.3.12। आ षोडशाद् आ द्वाविंशाद् आ चतुर्विंशाद् अनात्यय एषां क्रमेण ॥
बौध्1.2.3.13। मौञ्जी धनुर्.ज्या शाणी^इति मेखलाः ॥
बौध्1.2.3.14। कृष्ण.रुरु.बस्त.अजिनान्य् अजिनानि ॥
बौध्1.2.3.15। मूर्ध.ललाट.नासाग्र.प्रमाणा याज्ञिकस्य वृक्षस्य दण्डाः ॥
बौध्1.2.3.16। भवत्.पूर्वां भिक्षा.मध्यां याच्ञा.अन्तां भिक्षां (चरेत्सप्त.अक्षरां क्षां च हिं च न (वर्धयेत् ॥
बौध्1.2.3.17। भवत्.पूर्वां ब्राह्मणो (भिक्षेत भवन्.मध्यां राजन्योभवद्.अन्तां वैश्यः सर्वेषु वर्णेषु ॥
बौध्1.2.3.18। ते ब्राह्मण.आद्याः स्वकर्मस्थाः ॥
बौध्1.2.3.19। सदा^अरण्यात् समिध (आहृत्य^(आदध्यात् ॥
बौध्1.2.3.20। सत्यवादी ह्रीमान् अनहंकारः ॥
बौध्1.2.3.21। पूर्व.उत्थायी जघन्य.संवेशी ॥
बौध्1.2.3.22। सर्वत्र^अप्रतिहत.गुरुवाक्यस्^अन्यत्र पातकात् ॥
बौध्1.2.3.23। यावद्.अर्थ.संभाषी स्त्रीभिः ॥
बौध्1.2.3.24।नृत्त.गीत.वादित्र.गन्ध.माल्य.उपानच्.छत्त्र.धारण.अञ्जन.अभ्यञ्जन.वर्जी ॥
बौध्1.2.3.25। दक्षिणं दक्षिणेन सव्यं सव्येन च^(उपसंगृह्णीयात् ॥
बौध्1.2.3.26। दीर्घम् आयुः स्वर्गं च^ईप्सन् कामम् अन्यस्मै साधु.वृत्तायगुरुणा^अनुज्ञातः ॥
बौध्1.2.3.27। असाव् अहं भो इति श्रोत्रे (संस्पृश्य मनः.समाधान.अर्थम् ॥

बौध्1.2.3.28। अधस्ताज् जान्वोर् आ पद्भ्याम् ॥
बौध्1.2.3.29। न^आसीनो न^आसीनाय न शयानो न शयानाय न^अप्रयतोन^अप्रयताय ॥
बौध्1.2.3.30। शक्ति.विषये मुहूर्तम् अपि न^अप्रयतः (स्यात् ॥
बौध्1.2.3.31। समिद्.धारी^उदकुम्भ.पुष्प.अन्न.हस्तो न^(अभिवादयेद् यच्च^अन्यद् अप्य् एवं.युक्तम् ॥
बौध्1.2.3.32। न समवाये^(अभिवादयेद् अत्यन्तशः ॥
बौध्1.2.3.33। भ्रातृ.पत्नीनां युवतीनां च गुरु.प्त्नीनां जात.वीर्यः ॥
बौध्1.2.3.34। नौ.शिला.फलक.कुञ्जर.प्रासाद.कटेषु चक्रवत्सु च^अदोषम्सह.आसनम् ॥
बौध्1.2.3.35। प्रसाधन.उत्सादन[क्:उच्छादन].स्नापन.उच्छिष्टबोजनानि^इति गुरोः ॥
बौध्1.2.3.36। उच्छिष्ट.वर्जनं[क्: वर्जं] तत्.पुत्रे^अनूचाने वा ॥
बौध्1.2.3.37। प्रसाधन.उत्सादन[क्: उच्छादन].स्नापन.वर्जनं[क्:वर्जं] च तत्.पत्न्याम् ॥
बौध्1.2.3.38। धावन्तम् (अनुधावेद् गच्छन्तम् (अनुगच्छेत् तिष्ठन्तम्(अनुतिष्ठेत् ॥
बौध्1.2.3.39। न^अप्सु श्लाघमानः [क्: श्लघमानः] (स्नायात् ॥
बौध्1.2.3.40। दण्ड इव (प्लवेत् ॥
बौध्1.2.3.41। अब्राह्मणाद् अध्ययनम् आपदि ॥
बौध्1.2.3.42। शुश्रूषा^अनुव्रज्या च यावद्.अध्ययनम् ॥
बौध्1.2.3.43। तयोस् तद् एव पावनम् ॥
बौध्1.2.3.44। भ्रातृ.पुत्र.शिष्येषु च^एवम् ॥
बौध्1.2.3.45। ऋत्विज्.श्वशुर.पितृव्य.मातुलानां तु यवीयसांप्रत्युत्थाय.अभिभाषणम् ॥
बौध्1.2.3.46। प्रत्यभिवाद इति कात्यः ॥
बौध्1.2.3.47। शिशाव् आङ्गिरसे दर्शनात् ॥
बौध्1.2.4.1अब्। धर्म.अर्थौ यत्र न (स्यातां शुश्रूषा वा^अपि तद्विधा ।
बौध्1.2.4.1च्द्। विद्यया सह मर्तव्यं न च^एनाम् ऊषरे (वपेत् ॥ [च्f. ं 2.112]
बौध्1.2.4.2अब्। अग्निर् इव कक्षं (दहति ब्रह्म पृष्टम् अनादृतम् ।
बौध्1.2.4.2च्द्। तस्माद् वै शक्यं न (ब्रूयाद् ब्रह्म मानम् अकुर्वताम् ॥ इति ॥
बौध्1.2.4.3। एव^अस्मै [क्: अत्र^एव^अस्मै] वचो (वेदयन्ते ॥
बौध्1.2.4.4। ब्रह्म वै मृत्यवे प्रजाः (प्रायच्छत् । तस्मै ब्रह्मचारिणमेव न (प्रायच्छत् । सस्^(अब्रवीद् (अस्तु मह्यम् अप्य् एतस्मिन् भाग इति ।याम् एव रात्रिं समिधं न^(आहरातै^इति ॥
बौध्1.2.4.5। तस्माद् ब्रह्मचारी यां रात्रिं समिधं न^(आहरत्य् आयुषएव ताम् (अवदाय (वसति । तस्माद् ब्रह्मचारी समिधम् (आहरेन् नेदायुषस्^(अवदाय (वसानि^इति ॥
बौध्1.2.4.6। दीर्ग.सत्त्रं वै^एष (उपैति यो ब्रह्मचर्यम् (उपैति । स यामुपयन् समिधम् (आदधाति सा प्रायणीया^अथ यां स्नास्यन्सा^उदयनीया^अथ या अन्तरेण सत्त्र्या एव^अस्य ताः ॥
बौध्1.2.4.7-1। ब्राह्मणो वै ब्रह्मचर्यम् उपयन्^चतुर्धा भूतानि(प्रविशत्य् अग्निं पदा मृत्युं पदा^आचार्यं पदा^आत्मन्य् एव^अस्यचतुर्थः पादः (परिशिष्यते ।
बौध्1.2.4.7-2। स यद् अग्नौ समिधम् (आदधाति य एव^अस्य^अग्नौ पादस् तमेव तेन (परिक्रीणाति तं (संस्कृत्य^आत्मन् (धत्ते स एनम् (आविशति ।
बौध्1.2.4.7-3। अथ यद् आत्मानं दरिद्री.(क्रित्य^अह्रीर् (भूत्वा (भिक्षतेब्रह्मचर्यं (चरति य एव^अस्य मृत्यौ पादस् तम् एव तेन (परिक्रीणातितं (संस्कृत्य^आत्मन् (धत्ते स एनम् (आविशति ।
बौध्1.2.4.7-4। अथ यद् आचार्य.वचः (करोति य एव^अस्य^आचार्ये पादस् तमेव तेन (परिक्रीणाति तं (संस्कृत्य^आत्मन् (धत्ते स एनम् (आविशति ।
बौध्1.2.4.7-5 अथ यत् स्वाध्यायम् (अधीते य एव^अस्य^आत्मनि पादस् तमेव तेन (परिक्रीणाति तं (संस्कृत्य^आत्मन् (धत्ते स एनम् (आविशति ।
बौध्1.2.4.7-6। न ह वै (स्नात्वा (भिक्षेत । अपि ह वै (स्नात्वा भिक्षां(चरत्य् अपि ज्ञातीनाम् अशनाया^अपि पित्qणाम् अन्याभ्यः क्रियाभ्यः ।
बौध्1.2.4.7-7। स यद् अन्यां भिक्षितव्यां न (विन्देत^अपि स्वामेव^आचार्य.जायां (भिक्षेत^अथो स्वां मातरम् ।
बौध्1.2.4.7-8। न^एनं सप्तम्य् अभिक्षिता^(अतीयात् ।
बौध्1.2.4.7-9अब्। भैक्षस्य^अचरणे दोषः पावकस्य^असमिन्धने ।
बौध्1.2.4.7-9च्द्। सप्त.रात्रम् (अकृत्वा^एतद् अवकीर्णि.व्रतं (चरेत् ॥
बौध्1.2.4.7-10। तम् एवं विद्वांसम् एवं चरन्तं सर्वे वेदा (आविशन्ति ॥
बौध्1.2.4.8। यथा ह वा अग्निः समिद्धो (रोचते^एवं ह वै^एष (स्नात्वा(रोचते य एवं विद्वान् ब्रह्मचर्यं (चरति^इति ब्राह्मणम् । इतिब्राह्मणम् ॥

बौध्1.3.5.1। अथ स्नातकस्य ॥
बौध्1.3.5.2। अन्तर्वास उत्तरीयम् ॥
बौध्1.3.5.3। वैणवं दण्डं (धारयेत् ॥
बौध्1.3.5.4। स.उदकं च कमण्डलुम् ॥
बौध्1.3.5.5। द्वि.यज्ञोपवीती ॥
बौध्1.3.5.6। उष्णीषम् अजिनम् उत्तरीयम् उपानहौ छत्त्रं च^उपासनंदर्शपूर्णमासौ ॥
बौध्1.3.5.7। पर्वसु च केश.श्मश्रु.लोम.नख.वापनम् ॥
बौध्1.3.5.8। तस्य वृत्तिः ॥
बौध्1.3.5.9। ब्राह्मण.राजन्य.वैश्य.रथकारेष्व् आमं (लिप्सेत ॥
बौध्1.3.5.10। भैक्षं वा ॥
बौध्1.3.5.11। वाग्यतस् (तिष्ठेत् ॥
बौध्1.3.5.12। सर्वाणि च^अस्य देव.पितृ.संयुक्तानि पाकयज्ञ.संस्थानिभूतिकर्मानि (कुर्वीत^इति ॥
बौध्1.3.5.13। एतेन विधिना प्रजापतेः परमेष्ठिनः परम.ऋषयः परमांकाष्ठां (गच्छन्ति^इति बौधायनः ॥
बौध्1.4.6.1। अथ कमण्डलु.चर्याम् (उपदिशन्ति ॥
बौध्1.4.6.2-1अब्। छागस्य दक्षिणे कर्णे पाणौ विप्रस्य दक्षिणे ।
बौध्1.4.6.2-1च्द्। अप्सु च^एव कुश.स्तम्बे पावकः (परिपठ्यते ॥
बौध्1.4.6.2-2। तस्मात्^शौचं (कृत्वा पाणिना (परिमृजीत पर्यग्निकरणं हितत् । (उद्दीप्यस्व जातवेद इति पुनर्.दाहाद् (विशिष्यते ॥
बौध्1.4.6.3। तत्र^अपि किंचित् संस्पृष्टं मनसि (मन्येत [क्: (मन्यते] कुशैर्वा तृणैर् वा (प्रज्वाल्य प्रदक्षिणं परिदहनम् ॥
बौध्1.4.6.4। अत ऊर्ध्वं श्व.वायस.प्रभृत्य्.उपहतानाम् अग्नि.वर्ण इत्य्(उपदिशन्ति ॥
बौध्1.4.6.5। मूत्र.पुरीष.लोहित[क्: रोहित].रेतः.प्रभृत्य्.उपहतानामुत्सर्गः ॥
बौध्1.4.6.6। भग्ने कमण्डलौ व्याहृतिभिः शतं (जुहुयाज् (जपेद् वा ॥
बौध्1.4.6.7-1। भूमिर् भूमिम् (अगान् माता मातरम् अप्य् (अगात् । (भूयास्मपुत्रैः पशुभिर् यो नो (द्वेष्टि स (भिद्यताम् इति ॥ [= अस्ष्ष् 3.14.12, अप्ष्ष्30.20.9, अप्ंप् 2.15.17; च्f. षद्व्बौध् 1.6.20, कौस्ष्ष् 30.20.9, कौस्ष् 136.2]
बौध्1.4.6.7-2। कपालानि (संहृत्य^अप्सु (प्रक्षिप्य सावित्रीं दश.अवरां(कृत्वा पुनर् एव^अन्यं (गृह्णीयात् ॥
बौध्1.4.6.8। वरुणम् (आश्रित्य । एतत् ते वरुण पुनर् एव माम् ओम् इति ।अक्षरं (ध्यायेत् ॥
बौध्1.4.6.9अब्। शूद्राद् (गृह्य शतं (कुर्याद् वैश्याद् अर्धशतं स्मृतम् ।
बौध्1.4.6.9च्द्। क्षत्रियात् पञ्चविंशत् तु ब्राह्मणाद् दश कीर्तिताः ॥
बौध्1.4.6.10। अस्तम्.इत आदित्य उदकं (गृह्णीयान् न (गृह्णीयाद् इति(मीमांसन्ते ब्रह्मवादिनः ॥
बौध्1.4.6.11। (गृह्णीयाद् इत्य् एतद् अपरम् ॥
बौध्1.4.6.12। यावद् उदकं (गृह्णीयात् तावत् प्राणम् [क्: प्राणान्] (आयच्छेत् ॥
बौध्1.4.6.13। अग्निर् ह वै ह्य् उदकं (गृह्णाति ॥
बौध्1.4.6.14। कमण्डलु.उदकेन^अभिषिक्त.पाणि.पादो यावद् आर्द्रं तावदशुचिः परेषाम् । आत्मानम् एव पूतम् (करोति । न^अन्यत् कर्म(कुर्वीत^इति (विज्ञायते ॥
बौध्1.4.6.15। अपि वा प्रति.शौचम् आ मणिबन्धात्^शुचिर् इति बौधायनः ॥
बौध्1.4.6.16। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ॥
बौध्1.4.7.1-1अब्। कमण्डलुर् द्विजातीनां शौच.अर्थं विहितः पुरा ।
बौध्1.4.7.1-1च्द्। ब्रह्मणा मुनि.मुख्यैश् च तस्मात् तं (धारयेत् सदा ॥
बौध्1.4.7.1-2अब्। ततः शौचं ततः पानं संध्या.उपासनम् एव च ।
बौध्1.4.7.1-2च्द्। निर्.विशङ्केन कर्तव्यं यदि^(इच्छेत् ^श्रेय आत्मनः ॥
बौध्1.4.7.2। (कुर्यात्^शुद्धेन मनसा न चित्तं (दूषयेद् बुधः । सहकमण्डलुना^उत्पन्नः स्वयं.भूस् तस्मात् कमण्डलुना (चरेत् [^आचरेत्]॥
बौध्1.4.7.3। मूत्र.पुरीषे कुर्वन् दक्षिणे हस्ते (गृह्णाति सव्य आचमनीयम्। एतत् (सिध्यति साधूनाम् ॥
बौध्1.4.7.4अब्। यथा हि सोम.संयोगाच् चमसो मेध्य (उच्यते ।

बौध्1.4.7.4च्द्। अपां तथा^एव संयोगान् नित्यो मेध्यः कमण्डलुः ॥
बौध्1.4.7.5। पितृ.देव.अग्नि.कार्येषु तस्मात् तं (परिवर्जयेत् ॥
बौध्1.4.7.6। तस्माद् विना कमण्डलुना न^अध्वानं (व्रजेन् न सीमन्तं नगृहाद् गृहम् ॥
बौध्1.4.7.7। पदम् अपि न (गच्छेद् इषु.मात्राद् इत्य् एके ॥
बौध्1.4.7.8। यद् (इच्छेद् धर्म.संततिम् इति बौधायनः ॥
बौध्1.4.7.9। ऋग्.विधेन^इति वाग् (वदति । ऋग्.विधेन^इति वाग् (वदति ॥ [क्:ऋग्विधम् ऋग्विधानं वाग् वदति ऋग्विधम् ऋग्विधानं वाग् वदति ॥]
बौध्1.5.8.1। अथ^अतः शौच.अधिष्ठानम् ॥
बौध्1.5.8.2अब्। अद्भिः (शुध्यन्ति गात्राणि बुद्धिर् ज्ञानेन (शुध्यति ।
बौध्1.5.8.2च्द्। अहिंसया च भूतात्मा मनः सत्येन (शुध्यति ॥ इति ॥
बौध्1.5.8.3। मनः.शुद्धिर् अन्तः.शौचम् ॥
बौध्1.5.8.4। बहिः.शौचं (व्याख्यास्यामः ॥
बौध्1.5.8.5। कौशं सौत्रं वा त्रिस्.त्रिवृद् यज्ञोपवीतम् ॥
बौध्1.5.8.6। आ नाभेः ॥
बौध्1.5.8.7। दक्षिणं बाहुम् (उद्धृत्य सव्यम् (अवधाय शिरस्^(अवदध्यात् ॥
बौध्1.5.8.8। विपरीतं पितृभ्यः ॥
बौध्1.5.8.9। कण्ठे^अवसक्तं निवीतम् ॥
बौध्1.5.8.10। अधस्^अवसक्तं अधोवीतम् ॥
बौध्1.5.8.11। प्राङ्.मुख उदङ्.मुखो वा^आसीनः शौचम् (आरभेत शुचौ देशेदक्षिणम् बाहुं जानु.अन्तरा (कृत्वा (प्रक्षाल्य पादौ पाणी च^आमणिबन्धात् ॥
बौध्1.5.8.12। पाद.प्रक्षालन.उच्छेषणेन न^(आचामेत् ॥
बौध्1.5.8.13। यद्य् (आचामेद् भूमौ (स्रावयित्वा^(आचामेत् ॥
बौध्1.5.8.14। ब्राह्मेण तीर्थेन^(आचामेत् ॥
बौध्1.5.8.15। अङ्गुष्ठ.मूलं ब्राह्मं तीर्थम् ॥
बौध्1.5.8.16। अङ्गुष्ठ.अग्रं पित्र्यम् अङ्गुल्य्.अग्रं दैवम् अङ्गुलि.मूलम् आर्षम् ॥
बौध्1.5.8.17। न^अङ्गुलीभिर् न स.बुद्बुदाभिर् न स.फेनाभिर् न^उष्णाभिर्न क्षाराभिर् न लवणाभिर् न कलुषाभिर् न विवर्णाभिर् नदुर्.गन्ध.रसाभिः ॥
बौध्1.5.8.18। न हसन् न जल्पन् न तिष्ठन् न विलोकयन् न प्रह्वो न प्रणतोन मुक्त.शिखो न प्रावृत.कण्ठो न वेष्टित.शिरा न त्वरमाणोन^अयज्ञोपवीती न प्रसारित.पादो न बद्ध.कक्ष्यो न बहिर्.जानुःशब्दम् अकुर्वन् ॥
बौध्1.5.8.19। त्रिर् अपो हृदयं.गमाः (पिबेत् ॥
बौध्1.5.8.20। त्रिः (परिमृजेत् ॥
बौध्1.5.8.21। द्विर् इत्य् एके ॥
बौध्1.5.8.22। सकृद् उभयं शूद्रस्य स्त्रियाश् च ॥
बौध्1.5.8.23-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्1.5.8.23-2अब्। गताभिर् हृदयं विप्रः कण्ठ्याभिः क्षत्रियः शुचिः ।
बौध्1.5.8.23-2च्द्। वैश्यस्^अद्भिः प्राशिताभिः (स्यात् स्त्री.शूद्रौ (स्पृश्यच^अन्ततः ॥ इति ॥
बौध्1.5.8.24अब्। दन्तवद् दन्त.सक्तेषु दन्तवत् तेषु धारणात् ।
बौध्1.5.8.24च्द्। स्रस्तेषु तेषु न^(आचामेत् तेषां संस्राववत्^शुचिः ॥ इति ॥
बौध्1.5.8.25-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्1.5.8.25-2अब्। दन्तवद् दन्त.लग्नेषु यच् च^अप्य् अन्तर् मुखे (भवेत् ।
बौध्1.5.8.25-2च्द्। आचान्तस्य^अवशिष्टं स्यान् निगिरन्न् एव तत्^शुचिः ॥ इति ॥
बौध्1.5.8.26। खान्य् अद्भिः (संस्पृश्य पादौ नाभिं शिरः सव्यं पाणिमन्ततः ॥
बौध्1.5.8.27। तैजसं चेद् (आदाय^उच्छिष्टी (स्यात् तद्(उदस्य^(आचम्य^आदास्यन्न् अद्भिः (प्रोक्षेत् ॥
बौध्1.5.8.28। अथ चेद् अन्नेन^उच्छिष्टी (स्यात् तद् (उदस्य^(आचम्य^आदास्यन्नद्भिः (प्रोक्षेत् ॥

बौध्1.5.8.29। अथ चेद् अद्भिर् उच्छिष्टी (स्यात् तद् (उदस्य^आचम्य^आदास्यन्नद्भिः (प्रोक्षेत् ॥
बौध्1.5.8.30। एतद् एव विपरीतम् अमत्रे ॥
बौध्1.5.8.31। वानस्पत्ये विकल्पः ॥
बौध्1.5.8.32। तैजसानाम् उच्छिष्टानां गोशकृन्.मृद्.भस्मभिः परिमार्जनमन्यतमेन वा ॥
बौध्1.5.8.33। ताम्र.रजत.सुवर्णानाम् अम्लैः ॥
बौध्1.5.8.34। अमत्राणां दहनम् ॥
बौध्1.5.8.35। दारवाणां तक्षणम् ॥
बौध्1.5.8.36। वैणवानां गोमयेन ॥
बौध्1.5.8.37। फलमयानां गो.वाल.रज्ज्वा ॥
बौध्1.5.8.38। कृष्ण.अजिनानां बिल्व.तण्डुलैः ॥
बौध्1.5.8.39। कुतपानाम् अरिष्टैः ॥
बौध्1.5.8.40। और्णानाम् आदित्येन ॥
बौध्1.5.8.41। क्षौमाणां गौर.सर्षप.कल्केन ॥
बौध्1.5.8.42। मृदा चेलानाम् ॥
बौध्1.5.8.43। चेल.वच् चर्मणाम् ॥
बौध्1.5.8.44। तैजस.वद् उपल.मणीनाम् ॥
बौध्1.5.8.45। दारु.वद् अस्थ्नाम् ॥
बौध्1.5.8.46। क्षौम.वत्^शङ्ख.शृङ्ग.शुक्ति.दन्तानाम् ॥
बौध्1.5.8.47। पयसा वा ॥
बौध्1.5.8.48। चक्षुर्.घ्राण.आनुकूल्याद् वामूत्र.पुरीष.असृज्.शुक्र.कुणप.स्पृष्टानां पूर्व.उक्तानाम् अन्यतमेनत्रिःसप्त.कृत्वः परिमार्जनम् ॥
बौध्1.5.8.49। अतैजसानाम् एवं.भूतानाम् उत्सर्गः ॥
बौध्1.5.8.50। वचनाद् यज्ञे चमस.पात्रानाम् ॥
बौध्1.5.8.51। न सोमेन^उच्छिष्टा (भवन्ति^इति श्रुतिः ॥
बौध्1.5.8.52अब्। कालस्^अग्निर् मनसः शुद्धिर् उदक.आद्य्.उपलेपनम् ।
बौध्1.5.8.52च्द्। अविज्ञातं च भूताणां षड्विधं शौचम् (उच्यते ॥ इति ॥
बौध्1.5.8.53-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्1.5.8.53-2। कालं देशं तथा^आत्मानं द्रव्यं द्रव्य.प्रयोजनम् ।उपपत्तिम् अवस्थां च (विज्ञाय शौचं शौच.ज्ञः कुशलो धर्म.ईप्सुः(समाचरेत् ॥
बौध्1.5.9.1अब्। नित्यं शुद्धः कारु.हस्तः पण्यं यच् च प्रसारितम् ।
बौध्1.5.9.1च्द्। ब्रह्मचारि.गतं भैक्षं नित्यं मेध्यम् इति श्रुतिः ॥
बौध्1.5.9.2अब्। वत्सः प्रस्नवने मेध्यः शकुनिः फल.शातने ।
बौध्1.5.9.2च्द्। स्त्रियश् च रति.संसर्गे श्वा मृग.ग्रहणे शुचिः ॥
बौध्1.5.9.3अब्। आकराः शुचयः सर्वे (वर्जयित्वा सुरा.करम् ।
बौध्1.5.9.3च्द्। अदूष्याः संतता धारा वात.उद्भूताश् च रेणवः ॥
बौध्1.5.9.4अब्। अमेध्येषु च ये वृक्षा उप्ताः पुष्प.फल.उपगाः ।
बौध्1.5.9.4च्द्। तेषाम् अपि न (दुष्यन्ति पुष्पाणि च फलानि च ॥
बौध्1.5.9.5अब्। चैत्य.वृक्षं चितिं यूपं चण्डालं वेद.विक्रयम् ।
बौध्1.5.9.5च्द्। एतानि ब्राह्मणः स्पृष्ट्वा स.चेलो जलम् (आविशेत् ॥
बौध्1.5.9.6अब्। आत्म.शय्या.आसनं वस्त्रं जाया.अपत्यं कमण्डलुः ।
बौध्1.5.9.6च्द्। शुचीन्य् आत्मन एतानि परेषाम् अशुचीनि तु ॥
बौध्1.5.9.7अब्। आसनं शयनं यानं नावः पथि तृणानि च ।

बौध्1.5.9.7च्द्। चण्डाल.पतित.स्पृष्टं मारुतेन^एव (शुध्यति ॥
बौध्1.5.9.8अब्। खलक्षेत्रेषु यद् धान्यं कूप.वापीषु यज् जलम् ।
बौध्1.5.9.8च्द्। अभोज्याद् अपि तद् भोज्यं यच् च गोष्ठ.गतं पयः ॥
बौध्1.5.9.9अब्। त्रीणि देवाः पवित्राणि ब्राह्मणानाम् (अकल्पयन् ।
बौध्1.5.9.9च्द्। अदृष्टम् अद्भिर् निर्णिक्तं यच् च वाचा (प्रशस्यते ॥
बौध्1.5.9.10अब्। आपः पवित्रं भूमि.गता गो.तृप्तिर् यासु (जायते ।
बौध्1.5.9.10च्द्। अव्याप्ताश् चेद् अमेध्येन गन्ध.वर्ण.रस.अन्विताः ॥
बौध्1.5.9.11। भूमेस् तु संमार्जन.प्रोक्षण.उपलेपन.अवस्तरण.उल्लेखनैर्यथा.स्थानं दोष.विशेषात् प्रायत्यम् ॥
बौध्1.5.9.12। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ॥
बौध्1.5.10.1अब्। गो.चर्म.मात्रम् अब्.बिन्दुर् भूमेः (शुध्यति पातितः ।
बौध्1.5.10.1च्द्। समूढम् असमूढं वा यत्र^अमेध्यं न (लक्ष्यते ॥ इति ॥
बौध्1.5.10.2। परोक्षम् अधिश्रितस्य^अन्नस्य^अवद्योत्य.अभ्युक्षणम् ॥
बौध्1.5.10.3। तथा^आपणेयानां च भक्षाणाम् ॥
बौध्1.5.10.4। बीभत्सवः शुचि.कामा हि देवा न^अश्रद्दधानस्य हविर्(जुषन्त इति ॥
बौध्1.5.10.5-1अब्। शुचेर् अश्रद्दधानस्य श्रद्दधानस्य च^अशुचेः ।
बौध्1.5.10.5-1च्द्। (मीमांसित्वा^उभयं देवाः समम् अन्नम् (अकल्पयन् ॥
बौध्1.5.10.5-2अब्। प्रजापतिस् तु तान् (आह न समं विषमं हि तत् ।
बौध्1.5.10.5-2च्द्। हतम् अश्रद्दधानस्य श्रद्धा.पूतं (विशिष्यते ॥ इति ॥
बौध्1.5.10.6-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्1.5.10.6-2अब्। अश्रद्धा परमः पाप्मा श्रद्धा हि परमं तपः ।
बौध्1.5.10.6-2च्द्। तस्माद् अश्रद्धया दत्तं हविर् न^(अश्नन्ति देवताः ॥
बौध्1.5.10.7। (इष्ट्वा (दत्त्वा^अपि वा मूर्खः स्वर्गं नहि स (गच्छति ॥
बौध्1.5.10.8अब्। शङ्का.विहत.चारित्रो यः स्व.अभिप्रायम् आश्रितः ।
बौध्1.5.10.8च्द्। शास्त्र.अतिगः स्मृतो मूर्खो धर्म.तन्त्र.उपरोधनात् ॥ इति ॥
बौध्1.5.10.9। शाक.पुष्प.फल.मूल.ओषधीनां तु प्रक्षालनम् ॥
बौध्1.5.10.10। शुष्कं तृणम् अयाज्ञिकं काष्ठं लोष्टं वा(तिरस्कृत्य^अहोरात्रयोर् उदग्.दक्षिणा.मुखः (प्रवृत्य शिर (उच्चरेद्(अवमेहेद् वा ॥
बौध्1.5.10.11। मूत्रे मृदा^अद्भिः प्रक्षालनम् ॥
बौध्1.5.10.12। त्रिः पाणेः ॥
बौध्1.5.10.13। तद्वत् पुरीषे ॥
बौध्1.5.10.14। पर्यायात् त्रिस् त्रिः पायोः पाणेश् च ॥
बौध्1.5.10.15। मूत्र.वद् रेतस उत्सर्गे ॥
बौध्1.5.10.16। नीवीं (विस्रस्य (परिधाय^अप (उपस्पृशेत् ॥
बौध्1.5.10.17। आर्द्रं तृणं गोमयं भूमिं वा (समुपस्पृशेत् ॥
बौध्1.5.10.18। नाभेर् अधः स्पर्शनं कर्म.युक्तो (वर्जयेत् ॥
बौध्1.5.10.19। ऊर्ध्वं वै पुरुषस्य नाभ्यै मेध्यम् अवाचीनम् अमेध्यम् इतिश्रुतिः ॥
बौध्1.5.10.20। शूद्राणाम् आर्य.अधिष्ठितानाम् अर्धमासि मासि वा वपनमार्य.वदाचमन.कल्पः ॥
बौध्1.5.10.21। वैश्यः कुसीदम् (उपजीवेत् ॥
बौध्1.5.10.22। पञ्चविंशतिस् त्व् एव पञ्च.माषिकी (स्यात् ॥
बौध्1.5.10.23-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्1.5.10.23-2अब्। यः समर्घम् ऋणं (गृह्य महा.अर्घं (संप्रयोजयेत् ।

बौध्1.5.10.23-2च्द्। स वै वार्द्धुषिको नाम सर्व.धर्मेषु गर्हितः ॥
बौध्1.5.10.23-3अब्। वृद्धिं च भ्रूण.हत्यां च तुलया (समतोलयत् ।
बौध्1.5.10.23-3च्द्। (अतिष्ठद् भ्रूण.हा कोट्यां वार्द्धुषिः (समकम्पत ॥ इति ॥
बौध्1.5.10.24अब्। गोरक्षकान् वाणिजकांस् तथा कारु.कुशीलवान् ।
बौध्1.5.10.24च्द्। प्रेष्यान् वार्द्धुषिकांश् चैव विप्रान्^शूद्र.वद् (आचरेत् ॥
बौध्1.5.10.25। कामं तु परिलुप्त.कृत्याय कदर्याय नास्तिकाय पापीयसेपूर्वौ (दद्याताम् ॥
बौध्1.5.10.26अब्। अयज्ञेन^अविवाहेन वेदस्य^उत्सादनेन च ।
बौध्1.5.10.26च्द्। कुलान्य् अकुलतां (यान्ति ब्राह्मण.अतिक्रमेण च ॥
बौध्1.5.10.27अब्। ब्राह्मण.अतिक्रमो न^(अस्ति मूर्खे मन्त्र.विवर्जिते ।
बौध्1.5.10.27च्द्। ज्वलन्तम् अग्निम् (उत्सृज्य नहि भस्मनि (हूयते ॥
बौध्1.5.10.28अब्। गोभिर् अश्वैश् च यानैश् च कृष्या राज.उपसेवया ।
बौध्1.5.10.28च्द्। कुलान्य् अकुलतां (यान्ति यानि हीनानि मन्त्रतः ॥
बौध्1.5.10.29अब्। मन्त्रतस् तु समृद्धानि कुलान्य् अल्प.धनान्य् अपि ।
बौध्1.5.10.29च्द्। कुल.संख्यां च (गच्छन्ति (कर्षन्ति च महद्.यशः ॥
बौध्1.5.10.30अब्। वेदः कृषि.विनाशाय कृषिर् वेद.विनाशिनी ।
बौध्1.5.10.30च्द्। शक्तिमान् उभयं (कुर्याद् अशक्तस् तु कृषिं (त्यजेत् ॥
बौध्1.5.10.31अब्। न वै देवान् पीवरस्^अ.संयत.आत्मा रोरूयमाणः ककुदी(समश्नुते ।
बौध्1.5.10.31च्द्। चलत्.तुन्दी रभसः कम.वादी कृशास इत्य् अणवस् तत्र(यान्ति ॥
बौध्1.5.10.32अब्। यद् यौवने (चरति विभ्रमेण सद् वा^असद् वा यादृशं वायदा वा ।
बौध्1.5.10.32च्द्। उत्तरे चेद् वयसि साधु.वृत्तस् तद् एव^अस्य (भवतिन^इतराणि ॥
बौध्1.5.10.33अब्। (शोचेत मनसा नित्यं दुष्कृतान्य् अनुचिन्तयन् ।
बौध्1.5.10.33च्द्। तपस्वी च^अप्रमादी च ततः पापात् (प्रमुच्यते ॥
बौध्1.5.10.34अब्। (स्पृशन्ति बिन्दवः पादौ य आचामयतः परान् ।
बौध्1.5.10.34च्द्। न तैर् उच्छिष्ट.भावः (स्यात् तुल्यास् ते भूमि.गैः सह॥ इति ॥
बौध्1.5.11.1। सपिण्डेष्व् आ दश.अहम् आशौचम् इति जनन.मरणयोर् (अधिकृत्य(वदन्त्य् ऋत्विग्.दीक्षित.ब्रह्मचारि.वर्जम् ॥
बौध्1.5.11.2। सपिण्डता त्व् आ सप्तमात् सपिण्डेषु ॥
बौध्1.5.11.3। आ सप्त.मासाद् आ दन्त.जननाद् वा^उदक.उपस्पर्शनम् ॥
बौध्1.5.11.4अब्। पिण्ड.उदक.क्रिया प्रेते न^अत्रिवर्षे (विधीयते ।
बौध्1.5.11.4च्द्। आ दन्त.जननाद् वा^अपि दहनं च न (कारयेत् ॥
बौध्1.5.11.5। अप्रत्तासु च कन्यासु ॥
बौध्1.5.11.6। प्रत्तास्व् एके ह (कुर्वते ॥
बौध्1.5.11.7। लोक.संग्रहण.अर्थं हि तद् अमन्त्राः स्त्रियो मताः ॥
बौध्1.5.11.8अब्। स्त्रीणाम् अकृत.विवाहानां त्र्य्.अहात्^(शुध्यन्ति बान्धवाः ।
बौध्1.5.11.8च्द्। यथा^उक्तेन^एव कल्पेन (शुध्यन्ति च सनाभय इति ॥
बौध्1.5.11.9। अपि च प्रपितामहः पितामहः पिता स्वयं सोदर्या भ्रातरःसवर्णायाः पुत्रः पौत्रः प्रपौत्रस् तत्.पुत्र.वर्जं तेषां चपुत्र.पौत्रम् अविभक्त.दायम् सपिण्डान् (आचक्षते ॥
बौध्1.5.11.10। विभक्त.दायान् अपि सकुल्यान् (आचक्षते ॥
बौध्1.5.11.11। असत्स्व् अन्येषु तद्.गामी ह्य् अर्थो (भवति ॥
बौध्1.5.11.12। सपिण्ड.अभावे सकुल्यः ॥
बौध्1.5.11.13। तद्.अभावे पिता^आचार्यो^अन्तेवास्य् ऋत्विग् वा (हरेत् ॥
बौध्1.5.11.14। तद्.अभावे राजा तत्.स्वं [क्: सत्स्वं] त्रैविद्य.वृद्धेभ्यः(संप्रयच्छेत् ॥

बौध्1.5.11.15। न त्व् एव कदा चित् स्वयं राजा ब्राह्मण.स्वम् (आददीत ॥
बौध्1.5.11.16-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्1.5.11.16-2अब्। ब्रह्म.स्वं पुत्र.पौत्र.घ्नं विषम् एकाकिनं (हरेत् ।
बौध्1.5.11.16-2च्द्। न विषं विषम् इत्य् (आहुर् ब्रह्म.स्वं विषम् (उच्यते ॥
बौध्1.5.11.16-3। तस्माद् राजा ब्राह्मण.स्वं न^(आददीत । परमं ह्य् एतद्विषं यद् ब्राह्मण.स्वम् इति ॥
बौध्1.5.11.17। जनन.मरणयोः (संनिपाते समानो दश.रात्रः ॥
बौध्1.5.11.18। अथ यदि दश.रात्राः (संनिपतेयुर् आद्यं दश.रात्रमाशौचम् आ नवमाद् दिवसात् ॥
बौध्1.5.11.19। जनने तावन् माता.पित्रोर् दश.अहम् आशौचम् ॥
बौध्1.5.11.20। मातुर् इत्य् एके तत्.परिहरणात् ॥
बौध्1.5.11.21। पितुर् इत्य् अपरे शुक्र.प्राधान्यात् ॥
बौध्1.5.11.22। अयोनिजा ह्य् अपि पुत्राः (श्रूयन्ते ॥
बौध्1.5.11.23। माता.पित्रोर् एव तु संसर्ग.सामान्यात् ॥
बौध्1.5.11.24। मरणे तु यथा.बालं (पुरस्कृत्य यज्ञोपवीतान्य् अपसव्यानि(कृत्वा तीर्थम् (अवतीर्य सकृत् सकृत् त्रिर् (निमज्ज्य^(उन्मज्ज्य^(उत्तीर्य^(आचम्य तत्.प्रत्ययम् उदकम् (आसिच्य^अत एव^उत्तीर्य^(आचम्य गृह.द्वार्यङ्गारम् उद्कम् इति (संस्पृश्य^अ.क्षार.लवण.आशिनो दश.अहं कटम्(आसीरन् ॥
बौध्1.5.11.25। एकादश्यां द्वादश्यां वा श्राद्ध.कर्म ॥
बौध्1.5.11.26। शेष.क्रियायां लोकस्^अनुरोद्धव्यः ॥
बौध्1.5.11.27। अत्र^अप्य् असपिण्डेषु यथा.आसन्नं त्रि.रात्रम् अहो.रात्रमेक.अहम् इति (कुर्वीत ॥
बौध्1.5.11.28। आचार्य.उपाध्याय.तत्.पुत्रेषु त्रि.रात्रम् ॥
बौध्1.5.11.29। ऋत्विजां च ॥
बौध्1.5.11.30। शिष्य.सतीर्थ्य.सब्रह्मचारिषु त्रि.रात्रम् अहो.रात्रमेक.अहम् इति (कुर्वीत ॥
बौध्1.5.11.31। गर्भ.स्रावे गर्भ.मास.संमिता रात्रयः स्त्रीणाम् ॥
बौध्1.5.11.32। पर.शव.उपस्पर्शने^अन्.अभिसंधि.पूर्वं स.चेलस्^अपः(स्पृष्ट्वा सद्यः शुद्धो (भवति ॥
बौध्1.5.11.33। अभिसंधि.पूर्वं त्रि.रात्रम् ॥
बौध्1.5.11.34। ऋतुमत्यां च ॥
बौध्1.5.11.35। यस् ततो जायते सस्^अभिशस्त इति व्याख्यातान्य् अस्यैव्रतानि [क्: ब्रतानि] ॥
बौध्1.5.11.36अब्। वेद.विक्रयिणं यूपं पतितं चितिम् एव च ।
बौध्1.5.11.36च्द्। (स्पृष्ट्वा (समाचरेत् स्नानं zवानं चण्डालम् एव च ॥
बौध्1.5.11.37अब्। ब्राह्मणस्य व्रण.द्वारे पूय.शोणित.संभवे ।
बौध्1.5.11.37च्द्। कृमिर् (उत्पद्यते तत्र प्रायश्चित्तं कथं (भवेत् ॥
बौध्1.5.11.38अब्। गो.मूत्रं गोमयं क्षीरं दधि सर्पिः कुश.उदकम् ।
बौध्1.5.11.38च्द्। त्र्य्.अहं (स्नात्वा च (पीत्वा च कृमि.दष्टः शुचिर् (भवेत् ॥
बौध्1.5.11.39। शुना^उपहतः स.चेलस्^(अवगाहेत ॥
बौध्1.5.11.40। (प्रक्षाल्य वा तं देशम् अग्निना संस्पृश्य पुनः प्रक्षाल्यपादौ च^(आचम्य प्रयतो (भवति ॥
बौध्1.5.11.41-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्1.5.11.41-2अब्। शुना दष्टस् तु यो विप्रो नदीं गत्वा समुद्र.गाम् ।
बौध्1.5.11.41-2च्द्। प्राण.आयाम.शतं कृत्वा घृतं (प्राश्य (विशुध्यति ॥
बौध्1.5.11.41-3अब्। सुवर्ण.रजताभ्यां वा गवां शृङ्ग.उदकेन वा ।
बौध्1.5.11.41-3च्द्। नवैश् च कलशैः स्नात्वा सद्य एव शुचिर् भवेत् ॥ इति ॥
बौध्1.5.12.1। अभक्ष्याः पशवो ग्राम्याः ॥
बौध्1.5बौध्1.5.12.2। क्रव्यादाः शकुनयश् च ॥
बौध्1.5.12.3। तथा कुक्कुट.सूकरम् ॥

बौध्1.5.12.4। अन्यत्र^अज.अविभ्यः ॥
बौध्1.5.12.5। भक्ष्याः श्वाविद्.गोधा.शश.शल्यक.कच्छप.खङ्गाःखङ्ग.वर्जाः पञ्च पञ्चनखाः ॥
बौध्1.5.12.6। तथा^ऋश्य.हरिण.पृषत.महिष.वराह.कुलुङ्गाःकुलुङ्ग.वर्जाः पञ्च द्विखुरिणः ॥
बौध्1.5.12.7। पक्षिणस्.तित्तिरि.कपोत.कपिञ्जल.वार्ध्राणस.मयूर.वारणावारण.वर्जाः पञ्च विष्किराः ॥
बौध्1.5.12.8। मत्स्याः सहस्रदंष्ट्रश् चिलिचिमोवर्मि.बृहच्छिरो.मशकरि.रोहित.राजीवाः ॥
बौध्1.5.12.9। अनिर्दशाह.संधिनी.क्षीरम् अपेयम् ॥
बौध्1.5.12.10। विवत्स.अन्यवत्सयोश् च ॥
बौध्1.5.12.11। आविकम् औष्ट्रिकम् ऐकशफम् अपेयम् ॥
बौध्1.5.12.12। अपेय.पयः.पाने कृच्छ्रो^अन्यत्र गव्यात् ॥
बौध्1.5.12.13। गव्ये तु त्रि.रात्रम् उपवासः ।
बौध्1.5.12.14। पर्युषितंशाक.यूष.मांस.सर्पिः.शृतधाना.गुड.दधि.मधु.सक्तु.वर्जम् ॥
बौध्1.5.12.15। शुक्तानि तथा.जातो गुडः ॥
बौध्1.5.12.16। श्रावण्यां पौर्णमास्याम् आषाढ्यां वा^(उपाकृत्य तैष्यांमाघ्यां वा^(उत्सृजेयुः । (उत्सृजेयुः ॥
बौध्1.6.13.1। शुचिम् अध्वरं देवा (जुषन्ते ॥
बौध्1.6.13.2। शुचि.कामा हि देवाः शुचयश् च ॥
बौध्1.6.13.3-1। तद् एशा^(अभिवदति । [ओम्.]
बौध्1.6.13.3-2अब्। शुची वो हव्या मरुतः शुचीनां शुचिं (हिनोम्य् अध्वरंशुचिभ्यः ।
बौध्1.6.13.3-2च्द्। ऋतेन सत्यम् ऋतसाप (आयन्^शुचि.जन्मानः शुचयःपावकाः ॥ इति ॥ (ऋव् 7.56.12)
बौध्1.6.13.4-1। अहतं वाससां शुचि ।
बौध्1.6.13.4-2। तस्माद् यत् किं च^इज्या.संयुक्तं (स्यात् सर्वं तद् अहतैर्वासोभिः (कुर्यात् ॥
बौध्1.6.13.5। प्रक्षालित.उपवातान्य् अक्लिष्टानि वासांसि पत्नी.यजमानावृत्विजश् च (परिदधीरन् ॥
बौध्1.6.13.6। एवं प्रक्रमाद् ऊर्ध्वम् ॥
बौध्1.6.13.7। दीर्घ.सोमेषु सत्त्रेषु च^एवम् ॥
बौध्1.6.13.8। यथा.समाम्नातं च ॥
बौध्1.6.13.9। यथा^एतद् अभिचरणीयेष्व् इष्टि.पशु.सोमेषु लोहित.उष्णीषालोहित.वाससश् च^ऋत्विजः (प्रचरेयुश् चित्र.वाससश् चित्र.आसङ्गावृषाकपाव् इति च ॥
बौध्1.6.13.10। अग्न्याधाने क्षौमाणि वासांसि तेषाम् अलाभे कार्पासिकान्यौर्णानि वा (भवन्ति ॥
बौध्1.6.13.11। मूत्र.पुरीष.लोहित.रेतः.प्रभृत्य्.उपहतानां मृदा^अद्भिरिति प्रक्षालनम् ॥
बौध्1.6.13.12। वासोवत् तार्प्य.वल्कलानाम् [क्: वृकलानाम्] ॥
बौध्1.6.13.13। वल्कलवत् कृष्ण.अजिनानाम् ॥
बौध्1.6.13.14। न परिहितम् अधिरूढम् अप्रक्षालितं प्रावरणम् ॥
बौध्1.6.13.15। न^अपल्पूलितं मनुष्य.संयुक्तं देवत्रा (युञ्ज्यात् ॥
बौध्1.6.13.16। घनाया भूमेर् उपघात उपलेपनम् ॥
बौध्1.6.13.17। सुषिरायाः कर्षणम् ॥
बौध्1.6.13.18। क्लिन्नाया मेध्यम् (आहृत्य प्रच्छादनम् ॥
बौध्1.6.13.19। चतुर्भिः शुध्यते भूमिर् गोभिर् आक्रमणात् खननाद्दहनाद् अभिवर्षणात् ॥
बौध्1.6.13.20। पञ्चमाच् च^उपलेपनात् षष्ठात् कालात् ॥
बौध्1.6.13.21। असंस्कृतायां भूमौ न्यस्तानां तृणानां प्रक्षालनम् ॥
बौध्1.6.13.22। परोक्ष.उपहतानाम् अभ्युक्षणम् ॥
बौध्1.6.13.23। एवं क्षुद्र.समिधाम् ॥
बौध्1.6.13.24। महतां काष्ठानाम् उपघाते प्रक्षाल्य^अवशोषणम् ॥

बौध्1.6.13.25। बहूनां तु प्रोक्षणम् ॥
बौध्1.6.13.26। दारुमयाणां पात्राणाम् उच्छिष्ट.समन्वारब्धानामवलेखनम् ॥
बौध्1.6.13.27। उच्छिष्ट.लेप.उपहतानाम् अवतक्षणम् ॥।
बौध्1.6.13.28। मूत्र.पुरीष.लोहित.रेतः.प्रभृत्य्.उपहतानाम् उत्सर्गः ॥
बौध्1.6.13.29। तद् एतद् अन्यत्र निर्देशात् ॥
बौध्1.6.13.30। यथा^एतद् अग्निहोत्रे घर्मोच्छिष्टे च दधिघर्मे चकुण्डपायिनाम् अयने च^उत्सर्गिणाम् अयने च दाक्षायण.यज्ञेच^इडादधे(चेडादधे) [क्: चैडादधे] च चतुश्चक्रे च ब्रह्मौदनेषु चतेषु सर्वेषु दर्भैर् अद्भिः प्रक्षालनम् ॥
बौध्1.6.13.31। सर्वेष्व् एव सोम.भक्षेष्व् अद्भिर् एव मार्जालीये प्रक्षालनम् ॥
बौध्1.6.13.32। मूत्र.पुरीष.लोहित.रेतः.प्रभृत्य्.उपहतानाम् उत्सर्गः ॥
बौध्1.6.14.1। मृन्मयानां पात्राणाम् उच्छिष्ट.समन्वारब्धानाम् अवकूलनम् ॥
बौध्1.6.14.2। उच्छिष्ट.लेप.उपहतानां पुनर्.दहनम् ॥
बौध्1.6.14.3। मूत्र.पुरीष.लोहित.रेतः.प्रभृत्य्.उपहतानाम् उत्सर्गः ॥
बौध्1.6.14.4। तैजसानां पात्राणां पूर्ववत् परिमृष्टानां प्रक्षालनम् ॥
बौध्1.6.14.5। परिमार्जन.द्रव्याणि गोशकृन्.मृद्.भस्म^इति ॥
बौध्1.6.14.6। मूत्र.पुरीष.लोहित.रेतः.प्रभृत्य्.उपहतानां पुनर्.करणम् ॥
बौध्1.6.14.7। गोमूत्रे वा सप्त.रात्रं परिशायनं महा.नद्यां वा [क्:वैवम्] ॥
बौध्1.6.14.8। एवम् अश्ममयानाम् ॥
बौध्1.6.14.9। अलाबु.बिल्व.विनाडानां गोवालैः परिमार्जनम् ॥
बौध्1.6.14.10। नड.वेणु.शर.कुश.व्यूतानां गोमयेन^अद्भिर् इति प्रक्षालनम् ॥
बौध्1.6.14.11। व्रीहीणाम् उपघाते प्रक्षाल्य.अवशोषणम् ॥
बौध्1.6.14.12। बहूनां तु प्रोक्षणम् ॥
बौध्1.6.14.13। तण्डुलानाम् उत्सर्गः ॥
बौध्1.6.14.14। एवं सिद्ध.हविषाम् ॥
बौध्1.6.14.15। महतां श्व.वायस.प्रभृत्य्.उपहतानां तं देशंपुरुष.अन्नम् उद्धृत्य । पवमानः सुवर्जन इति ।एतेन^अनुवाकेन^अभ्युक्षणम् ॥
बौध्1.6.14.16। मधु.उदके पयो.विकारे च पात्रात् पात्र.अन्तर.आनयनेशौचम् ॥
बौध्1.6.14.17। एवं तैल.सर्पिषी उच्छिष्ट.समन्वारब्धेउदके^(अवधाय^(उपयोजयेत् ॥
बौध्1.6.14.18। अमेध्य.अभ्याधाने (समारोप्य^अग्निं (मथित्वा पवमानेष्टिः ॥
बौध्1.6.14.19। शौच.देश.मन्त्र.आवृद्.अर्थ.द्रव्य.संस्कार.काल.भेदेषुपूर्व.पूर्व.प्राधान्यम् । पूर्व.पूर्व.प्राधान्यम् ॥
बौध्1.7.15.1। उत्तरत उपचारो विहारः ॥
बौध्1.7.15.2। तथा^अपवर्गः ॥
बौध्1.7.15.3। विपरीतं पित्र्येषु ॥
बौध्1.7.15.4। पाद.उपहतं (प्रक्षालयेत् ॥
बौध्1.7.15.5। अङ्गम् उपस्पृश्य सिचं वा^अप (उपस्पृशेत् ॥
बौध्1.7.15.6। एवंछेदन.भेदन.खनन.निरसन.पित्र्य.राक्षस.नैरृत.रौद्र.अभिचरणीयेषु ॥
बौध्1.7.15.7। न मन्त्रवता यज्ञ.अङ्गेन^आत्मानम् (अभिपरिहरेत् ॥
बौध्1.7.15.8। अभ्यन्तराणि यज्ञ.अङ्गानि ॥
बौध्1.7.15.9। बाह्या ऋत्विजः ॥
बौध्1.7.15.10। पत्नी.यजमानाव् ऋत्विग्भ्यो^अन्तरतमौ ॥
बौध्1.7.15.11। यज्ञ.अन्गेभ्य आज्यम् आज्याद्^हवींषि हविर्भ्यः पशुः पशोःसोमः सोमाद् अग्नयः ॥
बौध्1.7.15.12। यथा.कर्म^ऋत्विजो न (विहाराद् अभिपर्यावर्तेरन् ॥
बौध्1.7.15.13। प्राङ्.मुखश् चेद् दक्षिणम् अंसम् (अभिपर्यावर्तेत ॥

बौध्1.7.15.14। प्रत्यङ्.मुखः सव्यम् ॥
बौध्1.7.15.15। अन्तरेण चात्वाल.उत्करौ यज्ञस्य तीर्थम् ॥
बौध्1.7.15.16। अ.चात्वाल आहवनीय.उत्करौ ॥
बौध्1.7.15.17। ततः कर्तारो यजमानः पत्नी च (प्रपद्येरन् ॥
बौध्1.7.15.18। विसंस्थिते ॥
बौध्1.7.15.19। संस्थिते च संचरो^अन्.उत्कर.देशात् [क्: ऽनूत्करदेशात्] ॥
बौध्1.7.15.20। न^अप्रोक्षितम् अप्रपन्नं क्लिन्नं काष्ठं समिधंवा^(अभ्यादध्यात् ॥
बौध्1.7.15.21। अग्रेण^आहवनीयं ब्रह्म.यजमानौ (प्रपद्येते ॥
बौध्1.7.15.22। जघनेन^आहवनीयम् इत्य् एके ॥
बौध्1.7.15.23। दक्षिणेन^आहवनीयं ब्रह्म.आयतनं तद्.अपरेण यजमानस्य ॥
बौध्1.7.15.24। उत्तरां श्रोणिम् उत्तरेण होतुः ॥
बौध्1.7.15.25। उत्कर आग्नीध्रस्य ॥
बौध्1.7.15.26। जघनेन गार्हपत्यं पत्न्याः ॥
बौध्1.7.15.27। तेषु काले.काल [क्: काले काल] एव दर्भान् (संस्तृणाति ॥
बौध्1.7.15.28। एकैकस्य च^उद.कमण्डलुर् उपात्तः (स्याद् आचमन.अर्थः ॥
बौध्1.7.15.29। व्रत.उपेतो दीक्षितः (स्यात् ॥
बौध्1.7.15.30। न पर.पापं (वदेन् न (क्रुध्येन् न (रोदेन् मूत्र.पुरीषेन^(अवेक्षेत ॥
बौध्1.7.15.31। अमेध्यं (दृष्ट्वा (जपति । अबद्धं मनो दरिद्रं चक्षुःसूर्यो ज्योतिषां श्रेष्ठो दीक्षे मा मा हासीर् इति ॥
बौध्1.7.15.32। अथ यद्य् एनम् (अभिवर्षति । उन्दतीर् बलं धत्तौजो धत्तबलं धत्त मा मे दीक्षां मा तपो (निर्वधिष्ट^इति ॥ [क् ओम्.]
बौध्1.8.16.1। चत्वारो वर्णा ब्राह्मण.क्षत्रिय.विट्.शूद्राः ॥
बौध्1.8.16.2। तेषां वर्ण.अनुपूर्व्येण चतस्रो भार्या ब्राह्मणस्य ॥
बौध्1.8.16.3। तिस्रो राजन्यस्य ॥
बौध्1.8.16.4। द्वे वैश्यस्य ॥
बौध्1.8.16.5। एका शूद्रस्य ॥
बौध्1.8.16.6। तासु पुत्राः सवर्ण.अनन्तरासु सवर्णाः ॥
बौध्1.8.16.7। एकान्तर.द्व्यन्तरास्व् अम्बष्ठ.उग्र.निषादाः ॥
बौध्1.8.16.8। प्रतिलोमास्व् आयोगव.मागध.वैण.क्षत्तृ[क्:क्षत्तु].पुल्कस.कुक्कुट.वैदेहक.चण्डालः ॥
बौध्1.8.16.9। अम्बष्ठात् प्रथमायां श्वपाकः ॥
बौध्1.8.16.10। उग्राद् द्वितीयायां वैणः ॥
बौध्1.8.16.11। निषादात् तृतीयायां पुल्कसः ॥
बौध्1.8.16.12। विपर्यये कुक्कुटः ॥
बौध्1.8.16.13। निषादेन निषाद्याम् आ पञ्चमाज् जातो^(अपहन्ति शूद्रताम् ॥
बौध्1.8.16.14। तम् (उपनयेत् षष्ठं (याजयेत् ॥
बौध्1.8.16.15। सप्तमो^अविकृत.बीजः सम.बीजः सम इत्य् एषां संज्ञाःक्रमेण (निपतन्ति ॥ [क् तोगेथेर् wइथ् 1.8.16.14: तम् (उपनयेत् षष्ठं(याजयेत् सप्तमो ऽविकृतो (भवति]
बौध्1.8.16.16-1अब्। त्रिषु वर्णेषु सादृश्याद् अव्रतो (जनयेत् तु यान् । [क् ओम्.]
बौध्1.8.16.16-1च्द्। तान् सावित्री.परिभ्रष्टान् व्रात्यान् (आहुर् मनीषिणः ।[क् ओम्.]
बौध्1.8.16.16-2। व्रात्यान् (आहुर् मनीषिण इति ॥ [क् ओम्.]
बौध्1.9.17.1।रथकार.अम्बष्ठ.सूत.उग्र.मागध.आयोगव.वैण.क्षत्तृ.पुल्कस.कुक्कुट.वैदेहक.चण्डाल.श्वपाक.प्रभृतयः ॥ [क् ओम्.]
बौध्1.9.17.2। तत्र सवर्णासु सवर्णाः ॥
बौध्1.9.17.3। ब्राह्मणात् क्षत्रियायां ब्राह्मणो वैश्यायाम् अम्बष्ठःशूद्रायां निषादः ॥

बौध्1.9.17.4। पारशव इत्य् एके ॥
बौध्1.9.17.5। क्षत्रियाद् वैश्यायां क्षत्रियः शूद्रायाम् उग्रः ॥
बौध्1.9.17.6। वैश्यात्^शूद्रायां रथकारः ॥
बौध्1.9.17.7। शूद्राद् वैश्यायां मागधः क्षत्रियायां क्षत्ताब्राह्मण्यां चण्डालः ॥
बौध्1.9.17.8। वैश्यात् क्षत्रियायाम् आयोगवो ब्राह्मण्यां वैदेहकः ।क्षत्रियाद् ब्राह्मण्यां सूतः ॥
बौध्1.9.17.9। तत्र[क्: अत्र]^अम्बष्ठ.उग्रयोः संयोगे (भवति^अनुलोमः ॥
बौध्1.9.17.10। क्षत्तृ.वैदेहकयोः प्रतिलोमः ॥
बौध्1.9.17.11। उग्राज् जातः क्षत्त्र्यां श्वपाकः ॥
बौध्1.9.17.12। वैदेहकाद् अम्बष्ठायां वैणः ॥
बौध्1.9.17.13। निषदात्^शूद्रायां पुल्कसः ॥
बौध्1.9.17.14। शूद्रान् निषाद्यां कुक्कुटः ॥
बौध्1.9.17.15। वर्ण.संकराद् उत्पन्नान् व्रात्यान् (आहुर् मनीषिणः ।व्रात्यान् (आहुर् मनीषिण इति ॥
बौध्1.10.18.1। षड्भागभृतो राजा (रक्षेत् प्रजाः ॥
बौध्1.10.18.2। ब्रह्म वै स्वं महिमानं ब्राह्मणेष्व् (अदधादध्ययन.अध्यापन.यजन.याजन.दान.प्रतिग्रह.संयुक्तं वेदानांगुप्त्यै ॥
बौध्1.10.18.3। क्षत्रे बलमध्ययन.यजन.दान.शस्त्र.कोश.भूत.रक्षण.संयुक्तं क्षत्रस्यवृद्ध्यै ॥
बौध्1.10.18.4। विट्स्वध्ययन.यजन.दान.कृषि.वाणिज्य.पशुपालन.संयुक्तं कर्मणांवृद्ध्यै ॥
बौध्1.10.18.5। शूद्रेषु पूर्वेषां परिचर्याम् ॥
बौध्1.10.18.6। पत्तो ह्य् (अषृज्यन्त^इति ॥
बौध्1.10.18.7। सर्वतोधुरं पुरोहितं (वृणुयात् ॥
बौध्1.10.18.8। तस्य शासने (वर्तेत ॥
बौध्1.10.18.9। संग्रामे न (निवर्तेत ॥
बौध्1.10.18.10। न कर्णिभिर् न दिग्धैः (प्रहरेत् ॥
बौध्1.10.18.11।भीत.मत्त.उन्मत्त.प्रमत्त.विसंनाह.स्त्री.बाल.वृद्ध.ब्राह्मणैर् न(युध्येत ॥
बौध्1.10.18.12। अन्यत्र^आततायिनः ॥
बौध्1.10.18.13-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्1.10.18.13-2अब्। अध्यापकं कुले जातं यो (हन्याद् आततायिनम् ।
बौध्1.10.18.13-2च्द्। न तेन भ्रूणहा (भवति मन्युस् तन् मन्युम् (ऋच्छति ॥इति ॥
बौध्1.10.18.14। सामुद्र.शुल्को वरं रूपम् (उद्धृत्य दश.पणं शतम् ॥
बौध्1.10.18.15। अन्येषाम् अपि सार.अनुरूप्येण^(अनुपहत्य धर्म्यं (प्रकल्पयेत् ॥
बौध्1.10.18.16। अब्राह्मणस्य प्रनष्टस्वामिकं रिक्थं संवत्सरं(परिपाल्य राजा (हरेत् ॥
बौध्1.10.18.17। अवध्यो वै ब्राह्मणः सर्व.अपराधेषु ॥
बौध्1.10.18.18। ब्राह्मणस्यब्रह्महत्या.गुरुतल्पगमन.सुवर्णस्तेय.सुरापानेषु कुसिन्ध.भग.सृगाल.सुराध्वजांस् तप्तेन^अयसा ललाटे^(अङ्कयित्वा विषयान् निर्धमनम् ॥
बौध्1.10.18.19। क्षत्रियादीनां ब्राह्मण.वधे वधः सर्वस्वहरणम् च ॥
बौध्1.10.18.20। तेषाम् एव तुल्य.अपकृष्ट.वधे यथा.बलम् अनुरूपान्दण्डान् (प्रकल्पयेत् ॥
बौध्1.10.19.1। क्षत्रिय.वधे गो.सहस्रम् ऋषभ.अधिकं राज्ञ (उत्सृजेद्वैर.निर्यातन.अर्थम् [क्: वैरनिर्यातनाम्] ॥
बौध्1.10.19.2। शतं वैश्ये दश शूद्र ऋषभश् च^अत्र^अधिकः ॥
बौध्1.10.19.3। शूद्र.वधेन स्त्री.वधो गो.वधश् चव्याख्यातो^अन्यत्र^आत्रेय्या वधाद् धेन्व्.अनडुहोश् च ॥
बौध्1.10.19.4। वधे धेन्व्.अनडुहोर् अन्ते चान्द्रायणं (चरेत् ॥
बौध्1.10.19.5। आत्रेय्या वधः क्षत्रिय.वधेन व्याख्यातः ॥
बौध्1.10.19.6।हंस.भास.बर्हिण.चक्रवाक.प्रचलाक.काक.उलूक.मण्डूक[क्:कण्टक].डिड्डिक[क्: डिड्डिक.मण्डूक].डेरिका.श्व.बभ्रु.नकुल.आदीनांवधे शूद्रवत् ॥

बौध्1.10.19.7। लोक.संग्रहण.अर्थं यथा दृष्टं श्रुतं वा साक्षीसाक्ष्यं (ब्रूयात् ॥
बौध्1.10.19.8-1अब्। पादो^अधर्मस्य कर्तारं पादो (गच्छति साक्षिणम् ।
बौध्1.10.19.8-1च्द्। पादः सभासदः सर्वान् पादो राजानम् (ऋच्छति ॥
बौध्1.10.19.8-2अब्। राजा (भवत्य् अनेनाश् च (मुच्यन्ते च सभासदः ।
बौध्1.10.19.8-2च्द्। एनो (गच्छति कर्तारं यत्र निन्द्यो ह (निन्द्यते ॥
बौध्1.10.19.9। साक्षिणं च^एवम् उद्दिष्टं यत्नात् (पृच्छेद् विचक्षणः ॥
बौध्1.10.19.10अब्। यां रात्रिम् (अजनिष्ठास् त्वं यां च रात्रिं (मरिष्यसि ।
बौध्1.10.19.10च्द्। एतयोर् अन्तरा यत् ते सुकृतं सुकृतं (भवेत् ।
बौध्1.10.19.10ए(। तत् सर्वं राजगामि (स्याद् अनृतं ब्रुवतस् तव ॥
बौध्1.10.19.11अब्। त्रीन् एव च पित्qन् (हन्ति त्रीन् एव च पितामहान् ।
बौध्1.10.19.11च्द्। सप्त जातान् अजातांश् च साक्षी साक्ष्यं मृषा वदन् ॥
बौध्1.10.19.12-1अब्। हिरण्य.अर्थे अनृते (हन्ति त्रीन् एव च पितामहान् ।
बौध्1.10.19.12-1च्द्। पञ्च पश्व्.अनृते (हन्ति दश (हन्ति गव.अनृते ॥
बौध्1.10.19.12-2अब्। शतम् अश्व.अनृते (हन्ति सहस्रं पुरुष.अनृते ।
बौध्1.10.19.12-2च्द्। सर्वं भूम्य्.अनृते (हन्ति साक्षी साक्ष्यं मृषा वदन् ॥
बौध्1.10.19.13। चत्वारो वर्णाः पुत्रिणः साक्षिणः (स्युर् अन्यत्रश्रोत्रिय.राजन्य.प्रव्रजित.मानुष्यहीनेभ्यः ॥
बौध्1.10.19.14। स्मृतौ प्रधानतः प्रतिपत्तिः ॥
बौध्1.10.19.15। अतो^अन्यथा कर्तपत्यम् ॥
बौध्1.10.19.16। द्वादश.रात्रं तप्तं पयः (पिबेत् कूश्माण्डैर् वा(जुहुयाद् इति । कूश्माण्डैर् वा (जुहुयाद् इति ॥
बौध्1.11.20.1। अष्टौ विवाहाः ॥
बौध्1.11.20.2। श्रुत.शीले (विज्ञाय ब्रह्मचारिणे^अर्थिने (दीयते स ब्राह्मः ॥
बौध्1.11.20.3। (आच्छाद्य^(अलंकृत्य । एषा सह धर्मश्[क्: धर्मं](चर्यताम् इति । प्राजाप्त्यः ॥
बौध्1.11.20.4। पूर्वां लाजाहुतिं (हुत्वा गोभ्यां सह^आर्षः ॥ [क्:पूर्वां लाजाहुतिं (हुत्वा गो.मिथुनं कन्यावते (दत्त्वा ग्रहणमार्षः ]
बौध्1.11.20.5। दक्षिणासु (नीयमानास्व् अन्तर्वेद्य् ऋत्विजे स दैवः ॥
बौध्1.11.20.6। धनेन^उपतोष्या^आसुरः ॥ [क्: सकामेन सकामाया मिथस्संयोगो गान्धर्वः]
बौध्1.11.20.7। सकामेन सकामाया मिथः संयोगो गान्धर्वः ॥ [क्:धनेनोपतोष्यासुरः]
बौध्1.11.20.8। प्रसह्य हरणाद् राक्षसः ॥
बौध्1.11.20.9। सुप्तां मत्तां प्रमत्तां वा^(उपगच्छेद् इति पैशाचः ॥
बौध्1.11.20.10। तेषां चत्वारः पूर्वे ब्राह्मणस्य तेष्व् अपि पूर्वः पूर्वःश्रेयान् ॥
बौध्1.11.20.11। उत्तरेषाम् उत्तर उत्तरः [क्: उत्तरोत्तरः] पापीयान् ॥
बौध्1.11.20.12। अत्र^अपि षष्ठ.सप्तमौ क्षत्रधर्म.अनुगतौतत्.प्रत्ययत्वात् क्षत्रस्य ॥
बौध्1.11.20.13। पञ्चम.अष्टमौ वैश्य.शूद्राणाम् ॥
बौध्1.11.20.14। अयन्त्रित.कलत्रा हि वैश्य.शूद्रा (भवन्ति ॥
बौध्1.11.20.15। कर्षण.शुश्रूषा.अधिकृतत्वात् ॥
बौध्1.11.20.16। गान्धर्वम् अप्य् एके (प्रशंसन्ति सर्वेषां स्नेह.अनुगतत्वात् ॥
बौध्1.11.21.1। यथा युक्तो विवाहस् तथा युक्ता प्रजा (भवति^इतिविज्ञायते ॥
बौध्1.11.21.2-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति । [क् अद्द्स्: साधवस् त्रिपुरुषम् आर्षाद्दश दैवाद् दश प्राजापत्याद् दश पूर्वान् दश^अपरान् आत्मानं चब्राह्मीपुत्र इति (विज्ञायते ॥ वेद.स्वीकरण.शक्तिर् अप्य् एवंविधानामेव पुत्राणाम् (भवति^इति ॥]
बौध्1.11.21.2-2अब्। क्रीता द्रव्येण या नारी सा न पत्नी (विधीयते ।
बौध्1.11.21.2-2च्द्। सा न दैवे न सा पित्र्ये दासीं तां काश्यपो^(अब्रवीत् ॥
बौध्1.11.21.3-1अब्। शुल्केन ये (प्रयच्छन्ति स्वसुतां लोभ.मोहिताः ।

बौध्1.11.21.3-1च्द्। आत्म.विक्रयिणः पापा महा.किल्बिष.कारकाः ॥
बौध्1.11.21.3-2अब्। (पतन्ति नरके घोरे (घ्नन्ति च^आ^सप्तमं कुलम् ।
बौध्1.11.21.3-2च्द्। गमन.आगमनं चैव सर्वं शुल्के (विधीयते ॥
बौध्1.11.21.4।पौर्णमस्य्.अष्टका.अमावास्या.अग्न्युत्पात.भूमिकम्प.श्मशान.देशपति.श्रोत्रिय.एकतीर्थ.प्रयाणेष्व् अहोरात्रम् अनध्यायः ॥
बौध्1.11.21.5। वाते पूति.गन्धे नीहारे चनृत्त.गीत.वादित्र.रुदित.साम.शब्देषु तावन्तं कालम् ॥
बौध्1.11.21.6। स्तनयित्नु.वर्ष.विद्युत्.संनिपाते त्र्यहम् अनध्यायो^अन्यत्रवर्षा.कालात् ॥
बौध्1.11.21.7। वर्षा.काले^अपि वर्ष.वर्जम् अहोरात्रयोश् च तत्.कालम् ॥
बौध्1.11.21.8। पित्र्य.प्रतिग्रह.भोजनयोश् च तद्.दिवस.शेषम् ॥
बौध्1.11.21.9। भोजनेष्व् आ जरणम् ॥
बौध्1.11.21.10। पाणि.मुखो हि ब्राह्मणः ॥
बौध्1.11.21.11-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्1.11.21.11-2अब्। भुक्तं प्रतिगृहीतं च निर्विशेषम् इति श्रुतिः ॥
बौध्1.11.21.12। पितर्य्[क्: पितुर्य्] उपरते त्रि.रात्रम् ॥
बौध्1.11.21.13। द्वयम् उ ह वै सुश्रवसो^अनूचानस्य रेतोब्राह्मणस्य^ऊर्ध्वं नाभेर् अधस्ताद् अन्यत् । स यद् ऊर्ध्वं नाभेस्तेन ह^एतत् (प्रजायते यद् ब्राह्मणान् (उपनयति यद् (अध्यापयति यद्(याजयति यत् साधु (करोति । सर्वा^अस्य^एषा प्रजा (भवति । अथ यदवाचीणं नाभेस् तेन ह^अस्य^औरसी प्रजा (भवति । तस्मात्^श्रोत्रियमनूचानम् अप्रजो^असि^इति
न (वदन्ति ॥
बौध्1.11.21.14। तस्माद् द्वि.नामा द्वि.मुखो विप्रो द्वि.रेता द्वि.जन्मा च^इति ॥
बौध्1.11.21.15। शूद्र.अपपात्र.श्रवण.संदर्शनयोश् च तावन्तं कालम् ॥
बौध्1.11.21.16। नक्तं शिवा.विरावे न^(अधीयीत स्वप्न.अन्तम् ॥
बौध्1.11.21.17। अहोरात्रयोश् च संध्ययोः पर्वसु च न^(अधीयीत ॥
बौध्1.11.21.18। न मांसम् (अश्नीयान् न स्त्रियम् (उपेयात् ॥
बौध्1.11.21.19। पर्वसु हि रक्षः.पिशाचा व्यभिचारवन्तो (भवन्ति^इतिविज्ञायते ॥
बौध्1.11.21.20। अन्येषु च^अद्भुत.उत्पातेष्व् अहोरात्रम् अनध्यायो^अन्यत्रमानसात् ॥
बौध्1.11.21.21। मानसे^अपि जनन.मरणयोर् अनध्यायः ॥
बौध्1.11.21.22-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्1.11.21.22-2अब्। (हन्ति^अष्टमी ह्य् उपाध्यायं (हन्ति शिष्यं चतुर्दशी ।
बौध्1.11.21.22-2च्द्। (हन्ति पञ्चदशी विद्यां तस्मात् पर्वणि (वर्जयेत् ।
बौध्1.11.21.22-3। तस्मात् पर्वणि (वर्जयेद् इति ॥
बौध्2.1.1.1। अथ^अतः प्रायश्चित्तानि ॥
बौध्2.1.1.2। भ्रूणहा द्वादश समाः ॥
बौध्2.1.1.3। कपाली खट्वा.अङ्गी गर्दभ.चर्म.वासा अरण्य.निकेतनःश्मशाने ध्वजं शव.शिरः (कृत्वा कुटीं (कारयेत् । ताम् (आवसेत् ।सप्त.आगाराणि भैक्षं चरन् स्वकर्म^आचक्षाणस् तेन प्राणान्(धारयेत् । अलब्ध्वा^उपवासः ॥
बौध्2.1.1.4। अश्वमेधेन गोसवेन^अग्निष्टुता वा (यजेत ॥
बौध्2.1.1.5। अश्वमेध.अवभृथे वा^आत्मानं (पावयेत् ॥
बौध्2.1.1.6-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्2.1.1.6-2अब्। अमत्या ब्राह्मणं (हत्वा दुष्टो (भवति धर्मतः ।
बौध्2.1.1.6-2च्द्। ऋषयो निष्कृतिं तस्य (वदन्त्य् अमति.पूर्वके ।
बौध्2.1.1.6-2ए(। मति.पूर्वं घ्नतस् तस्य निष्कृतिर् न^(उपलभ्यते ॥
बौध्2.1.1.7अब्। (अपगूर्य (चरेत् कृच्छ्रम् अतिकृच्छ्रं निपातने ।
बौध्2.1.1.7च्द्। कृच्छ्रं चान्द्रायणं चैव लोहितस्य प्रवर्तने ।
बौध्2.1.1.7ए(। तस्मान् नैव^(अपगुरेत न च (कुर्वीत शोणितम् ॥ इति ॥
बौध्2.1.1.8। नव समा राजन्यस्य ॥

बौध्2.1.1.9। तिस्रो वैश्यस्य ॥
बौध्2.1.1.10। संवत्सरं शूद्रस्य ॥
बौध्2.1.1.11। स्त्रियाश् च ॥
बौध्2.1.1.12। ब्राह्मणवद् आत्रेय्याः ॥
बौध्2.1.1.13। गुरुतल्पगस् तप्ते लोह.शयने (शयीत ॥
बौध्2.1.1.14। सूर्मिं वा ज्वलन्तीं (श्लिष्येत् ॥
बौध्2.1.1.15। लिङ्गं वा सवृषणं (परिवास्य^अञ्जलाव् (आधायदक्षिणा.प्रतीच्योर् दिशोर् अन्तरेण (गच्छेद् आ निपतनात् ॥
बौध्2.1.1.16। स्तेनः प्रकीर्य केशान् सैध्रकम् मुसलम् (आदाय स्कन्धेनराजानं (गच्छेद् अनेन मां जहि^इति । तेन^एनं (हन्यात् ॥
बौध्2.1.1.17-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्2.1.1.17-2अब्। स्कन्धेन^आदाय मुसलं स्तेनो राजानम् (अन्वियात् ।
बौध्2.1.1.17-2च्द्। अनेन (शाधि मां राजन् क्षत्र.धर्मम् अनुस्मरन् ॥
बौध्2.1.1.17-3अब्। शासने वा विसर्गे वा स्तेनो (मुच्येत किल्बिषात् ।
बौध्2.1.1.17-3च्द्। अशासनात् तु तद् राजा स्तेनाद् आप्नोति किल्बिषम् ॥ इति ॥
बौध्2.1.1.18। सुरां (पीत्वा^उष्णया कायं (दहेत् ॥
बौध्2.1.1.19। अमत्या पाने कृच्छ्र.अब्द.पादं (चरेत् पुनर्.उपनयनं च ॥
बौध्2.1.1.20। वपन.व्रत.नियम.लोपश् च पूर्व.अनुष्ठितत्वात् ॥
बौध्2.1.1.21-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्2.1.1.21-2अब्। अमत्या वारुणीं (पीत्वा (प्राश्य मूत्र.पुरीषयोः ।
बौध्2.1.1.21-2च्द्। ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः पुनः.संस्कारम् (अर्हति ॥
बौध्2.1.1.22अब्। सुरा.धाने तु यो भाण्डे अपः पर्युषिताः (पिबेत् ।
बौध्2.1.1.22च्द्। शङ्खपुष्पी.विपक्वेन षडहं क्षीरेण (वर्तयेत् ॥
बौध्2.1.1.23। गुरु.प्रयुक्तश् चेन् (म्रियेत गुरुस् त्रीन् कृच्छ्रांश् (चरेत् ॥
बौध्2.1.1.24। एतद् एव^असंस्कृते ॥
बौध्2.1.1.25। ब्रह्मचारिणः शव.कर्मणा व्रत.आवृत्तिर् अन्यत्रमाता.पित्रोर् आचार्याच् च ॥
बौध्2.1.1.26। स चेद् (व्याधीयीत कामं गुरोर् उच्छिष्टं भैषज्य.अर्थेसर्वं (प्राश्नीयात् ॥
बौध्2.1.1.27। येन^(इच्छेत् तेन (चिकित्सेत् ॥
बौध्2.1.1.28। स यदा गदी (स्यात् तद् (उत्थाय^आदित्यम् (उपतिष्ठेत[क्:उपतिष्ठते] । हंसः शुचिषद् इति । एतया ॥
बौध्2.1.1.29। दिवा रेतः (सिक्त्वा त्रिर् अपो हृदयं.गमाः (पिबेद् रेतस्याभिः ॥
बौध्2.1.1.30। यो ब्रह्मचारी स्त्रियम् (उपेयात् सो^अवकीर्णी ॥
बौध्2.1.1.31। स गर्दभं पशुम् (आलभेत ॥
बौध्2.1.1.32। नैरृतः पशुः पुरोडाशश् च रक्षो.देवतो[क्: .दैवतो]यम.देवतो[क्: .दैवतो] वा ॥
बौध्2.1.1.33। शिश्नात् प्राशित्रम् अप्स्व् अवदानैश् (चरन्ति^इति (विज्ञायते ॥
बौध्2.1.1.34। अपि वा^अमावास्यायां निश्य् अग्निम् (उपसमाधायदार्विहोमिकीं[क्: दाविंहोमिकीं] परिचेष्टां (कृत्वा द्वे आज्य.आहुती(जुहोति । काम^अवकीर्णो^(अस्म्य् अवकीर्णो^(अस्मि काम कामाय स्वाहा ।काम^अभिद्रुग्धो^(अस्म्य् अभिद्रुग्धो^(अस्मि काम कामाय स्वाहा^इति ॥
बौध्2.1.1.35। (हुत्वा प्रयत.अञ्जलिः कवातिर्यङ्ङ् अग्निम् (अभिमन्त्रयेत[क्:उपतिष्ठेत] । सं मा (सिञ्चन्तु मरुतः सम् इन्द्रः सं बृहस्पतिः । संमा^अयम् अग्निः सिञ्चत्व् आयुषा च बलेन च^आयुष्मन्तं (करोत मा^इति ॥
बौध्2.1.1.36। अथ^अस्य [क्: अथ यस्य] ज्ञातयः परिषद्य् उद.पात्रं(निनयेयुर् असाव् अहम् इत्थं.भूत इति । (चरित्वा^अपः पयो घृतं मधुलवणम् इत्य् आरब्धवन्तं ब्राह्मणा (ब्रूयुश् चरितं त्वया^इति । ओमिति^इतरः (प्रत्याह । चरित.निर्वेशं सवनीयं (कुर्युः ॥
बौध्2.1.1.37। सगोत्रां चेद् अमत्या^(उपगच्छेन्[क्: उपयच्छेन्] मातृवद् एनां(बिभृयात् ॥
बौध्2.1.1.38। प्रजाता चेत् कृच्छ्र.अब्द.पादं[क्: .षादं] (चरित्वा । यन् मआत्मनो मिन्दा^(अभूत् । पुनर् अग्निश् चक्षुर् (अदाद् इति । एताभ्यां(जुहुयात् ॥
बौध्2.1.1.39अब्। परिवित्तः परिवेत्ता या च^एनं (परिविन्दति ।
बौध्2.1.1.39च्द्। सर्वे ते नरकं (यान्ति दातृ.याजक.पञ्चमाः ॥
बौध्2.1.1.40अब्। परिवित्तः परिवेत्ता दाता यश् च^अपि याजकः ।

बौध्2.1.1.40च्द्। कृच्छ्र.द्वादश.रात्रेण स्त्री त्रि.रात्रेण (शुध्यति ॥ इति ॥
बौध्2.1.2.1। अथ पतनीयानि ॥
बौध्2.1.2.2। समुद्र.संयानम् ॥
बौध्2.1.2.3। ब्रह्मस्व.न्यास.अपहरणम् ॥
बौध्2.1.2.4। भूम्य्.अनृतम् ॥
बौध्2.1.2.5। सर्व.पण्यैर् व्यवहरणम् ॥
बौध्2.1.2.6। शूद्र.सेवनम् ॥
बौध्2.1.2.7। शूद्रा.अभिजननम् ॥
बौध्2.1.2.8। तद्.अपत्यत्वं च ॥
बौध्2.1.2.9। एतेषाम् [क्: एषाम्] अन्यतमं [क्: अन्यतमत्] (कृत्वा ॥
बौध्2.1.2.10अब्। चतुर्थ.काला मित.भोजिनः (स्युर् अपो^(अभ्यवेयुः [क् ओमित्सपो ऽभ्यवेयुः] सवन.अनुकल्पम् ।
बौध्2.1.2.10च्द्। स्थान.आसनाभ्यां (विहरन्त एते त्रिभिर् वर्षैस् तद्(अपघ्नन्ति [क्: अपहन्ति] पापम् ॥
बौध्2.1.2.11अब्। यद् एक.रात्रेण (करोति पापं कृष्णं वर्णं ब्राह्मणःसेवमानः ।
बौध्2.1.2.11च्द्। चतुर्थ.काल उदक.अभ्यवायी त्रिभिर् वर्षैस् तद् (अपहन्तिपापम् ॥ इति ॥
बौध्2.1.2.12। अथ^उपपातकानि ॥
बौध्2.1.2.13। अगम्या.गमनं गुर्वी.सखीं गुरु.सखीम् अपपात्रां पतितांच (गत्वा भेषज.करणं ग्राम.याजनं रङ्ग.उपजीवनंनाट्य.आचार्यता गो.महिषी.रक्षणं यच् च^अन्यद् अप्य् एवं.युक्तंकन्या.दूषणम् इति ॥
बौध्2.1.2.14। तेषां तु निर्वेशः पतितवृत्तिर् द्वौ संवत्सरौ ॥
बौध्2.1.2.15। अथ^अशुचिकराणि ॥
बौध्2.1.2.16। द्यूतम् अभिचारो^अनाहिताग्नेर् उञ्छ.वृत्तिता समावृत्तस्यभैक्षचर्या तस्य च^एव गुरु.कुले वास ऊर्ध्वं चतुर्भ्यो मासेभ्यस्तस्य च^अध्यापनं नक्षत्र.निर्देशश् च^इति ॥
बौध्2.1.2.17। तेषां तु निर्वेशो द्वादश मासान् द्वादश अर्ध.मासान्द्वादश द्वादश.अहान् द्वादश षड्.अहान् द्वादश त्र्य्.अहान् द्वादशाहंषड्.अहं त्र्य्.अहम् अहोरात्रम् एक.अहम् इति यथा कर्म.अभ्यासः ॥
बौध्2.1.2.18। अथ पतिताः (समवसाय धर्मांश् (चरेयुर् इतरेतर.याजकाइतरेतर.अध्यापका मिथो विवहमानाः । पुत्रान् (संनिष्पाद्य (ब्रूयुर्(विप्रव्रजत^अस्मत् त एवम् आर्यान् (संप्रतिपत्स्यथ^इति ॥
बौध्2.1.2.19। अथ^अपि न सेन्द्रियः पतति ॥
बौध्2.1.2.20। तद् एतेन वेदितव्यम् । अङ्ग.हीनो^अपि [क्: अपि हि] स.अङ्गं(जनयेत् [क्: जनयतीति] ॥
बौध्2.1.2.21। मिथ्या^एतद् इति हारीतः ॥
बौध्2.1.2.22। दधि.धानी.सधर्माः स्त्रियः (स्युः । यो हि दधि.धान्यामप्रयतं पय (आतच्य (मन्थति न तत्^शिष्टा धर्मकृत्येषु^(उपयोजयन्ति॥
बौध्2.1.2.23। एवम् अशुचि शुक्रं यन् (निर्वर्तते न तेन सह संप्रयोगो (विद्यते ॥
बौध्2.1.2.24। अशुचि.शुक्र.उत्पन्नानां तेषाम् इच्छतां प्रायश्चित्तिः ॥
बौध्2.1.2.25। पतनीयानां तृतीयो^अंशः स्त्रीणाम् अंशस् तृतीयः ॥
बौध्2.1.2.26-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति । [क् ओम्.]
बौध्2.1.2.26-2अब्। भोजन.अभ्यञ्जनाद् दानाद् यद् अन्यत् (कुरुते तिलैः ।
बौध्2.1.2.26-2च्द्। श्व.विष्ठायां कृमिर् [क्: क्रिमिर्] (भूत्वा पितृभिः सह(मज्जति ॥ इति ॥
बौध्2.1.2.27। पित्qन् वा एष (विक्रीणीते यस् तिलान् (विक्रीणीते । प्राणान्वा एष (विक्रीणीते यस् तण्डुलान् (विक्रीणीते । सुकृत.अंशान् वा एष(विक्रीणीते यः पणमानो दुहितरं (ददाति ॥
बौध्2.1.2.28। तृण.काष्ठम् [क्: तृणं काष्ठम्] अविकृतं विक्रेयम् ॥
बौध्2.1.2.29-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति [क्: उदारन्ति] ।
बौध्2.1.2.29-2अब्। पशवश् च^एकतो.दन्ता अश्मा च लवण.उद्धृतः ।
बौध्2.1.2.29-2च्द्। एतद् ब्राह्मण ते पण्यं तन्तुश् च^अरजनीकृतः ॥ इति ॥
बौध्2.1.2.30। पातक.वर्जं वा बभ्रुं पिङ्गलां गां रोमशांसर्पिषा^(अवसिच्य कृष्णैस् तिलैर् (अवकीर्य^अनूचानाय (दद्यात् ॥
बौध्2.1.2.31। कूश्माण्डैर् वा द्वादशाहम् ॥
बौध्2.1.2.32। यद् अर्वाचीनम् एनो भ्रूण.हत्यायास् तस्मान् (मुच्यत इति ॥
बौध्2.1.2.33। पातक.अभिशंसने कृच्छ्रः ॥

बौध्2.1.2.34। तद्.अब्दो[क्: तदशब्दो]^अभिशंसितुः ॥
बौध्2.1.2.35। संवत्सरेण पतति पतितेन समाचरन् । याजन.अध्यापनाद्यौनान् न तु यान.आसन.अशनाद् इति ॥
बौध्2.1.2.36। अमेध्य.प्राशने प्रायश्चित्तिर् [क्: प्रायश्चित्तं] नैष्पुरीष्यम्। तत् सप्तरात्रेण^(अवाप्यते ॥
बौध्2.1.2.37। अपः पयो घृतं पराक इति प्रति.त्र्यहम् उष्णानि सतप्त.कृच्छ्रः ॥
बौध्2.1.2.38। त्र्यहं प्रातस् तथा सायम् [क् अद्द्स्: त्र्यहम् अन्यद्] अयाचितं[क् अद्द्स्: त्र्यहं परं तु नाश्नीयात्] पराक इति कृच्छ्रः ॥
बौध्2.1.2.39। प्रातः सायम् अयाचितं पराक इति त्रयश् चतूरात्राः स एषस्त्री.बाल.वृद्धानां कृच्छ्रः ॥
बौध्2.1.2.40। यावत् सकृद् (आददीत तावद् (अश्नीयात् पूर्ववत् सो^अतिकृच्छ्रः ॥
बौध्2.1.2.41। अब्.भक्षस् तृतीयः स कृच्छ्रातिकृच्छ्रः ॥
बौध्2.1.2.42। कृच्छ्रे त्रिषवणम् उदक.उपस्पर्शनम् ॥
बौध्2.1.2.43। अधः.शयनम् ॥
बौध्2.1.2.44। एक.वस्त्रता केश.श्मश्रु.लोम.नख.वापनम् ॥
बौध्2.1.2.45। एतद् एव स्त्रियाः केश.वपन.वर्जम् । केश.वपन.वर्जम् ॥
बौध्2.2.3.1अब्। नित्य.उदकी नित्य.यज्ञोपवीती नित्य.स्वाध्यायीवृषल.अन्न.वर्जी ।
बौध्2.2.3.1च्द्। ऋतौ च गच्छन् विधिवच् च जुह्वन् न ब्राह्मणश् (च्यवतेब्रह्मलोकात् ॥
बौध्2.2.3.2। मनुः पुत्रेभ्यो दायं (व्यभजद् इति श्रुतिः ॥
बौध्2.2.3.3। समशः सर्वेषाम् अविशेषात् ॥
बौध्2.2.3.4। वरं वा रूपम् (उद्धरेज् ज्येष्ठः ॥
बौध्2.2.3.5। तस्माज् ज्येष्ठं पुत्रं धनेन (निरवसाययन्ति^इति श्रुतिः ॥
बौध्2.2.3.6। दशानां वा^एकम् (उद्धरेज् ज्येष्ठः ॥
बौध्2.2.3.7। समम् इतरे (विभजेरन् ॥
बौध्2.2.3.8। पितुर् अनुमत्या दाय.विभागः सति पितरि ॥
बौध्2.2.3.9। चतुर्णां वर्णानां गो.अश्व.अज.अवयो ज्येष्ठ.अंशः ॥
बौध्2.2.3.10। नाना.वर्ण.स्त्री.पुत्र.समवाये दायं दश.अंशान् (कृत्वाचतुरस् त्रीन् द्वाव् एकम् इति यथा.क्रमं (विभजेरन् ॥
बौध्2.2.3.11। औरसे तु^उत्पन्ने सवर्णास् तृतीय.अंश.हराः ॥
बौध्2.2.3.12। सवर्णा.पुत्र.अनन्तरा.पुत्रयोर् अनन्तरा.पुत्रश् चेद् गुणवान्स ज्येष्ठ.अंशं (हरेत् ॥
बौध्2.2.3.13। गुणवान् हि शेषाणां भर्ता (भवति ॥
बौध्2.2.3.14-1। सवर्णायां संस्कृतायां स्वयम्.उत्पादितम् औरसं पुत्रं(विद्यात् ।
बौध्2.2.3.14-2। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति । [क् ओम्.]
बौध्2.2.3.14-3अब्। अङ्गाद् अङ्गात् (संभवसि हृदयाद् अधि (जायसे । [क् ओम्.]
बौध्2.2.3.14-3च्द्। आत्मा वै पुत्र.नाम^असि स (जीव शरदः शतम् ॥ इति ॥[क् ओम्.]
बौध्2.2.3.15। (अभ्युपगम्य दुहितरि जातं पुत्रिका.पुत्रम् अन्यं दौहित्रम् ॥
बौध्2.2.3.16-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्2.2.3.16-2अब्। (आदिशेत् प्रथमे पिण्डे मातरं पुत्रिका.सुतः ।
बौध्2.2.3.16-2च्द्। द्वितीये पितरं तस्यास् तृतीये च पितामहम् ॥ इति ॥
बौध्2.2.3.17। मृतस्य प्रसूतो यः क्लीब.व्याधितयोर् वा^अन्येन^अनुमते [क्:ऽनुमतेन] स्वे क्षेत्रे स क्षेत्रजः ॥
बौध्2.2.3.18। स एष द्वि.पिता द्वि.गोत्रश् च द्वयोर् अपि स्वधा.रिक्थ.भाग्(भवति ॥
बौध्2.2.3.19-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्2.2.3.19-2अब्। द्वि.पितुः पिण्ड.दानं (स्यात् पिण्डे.पिण्डे च नामनी ।
बौध्2.2.3.19-2च्द्। त्रयश् च पिण्डाः षण्णां (स्युर् एवं कुर्वन् न (मुह्यति ॥ इति ॥
बौध्2.2.3.20। माता.पितृभ्यां दत्तो^अन्यतरेण वा यो^अपत्य.अर्थे(परिगृह्यते स दत्तः ॥

बौध्2.2.3.21। सदृशं यं सकामं स्वयं (कुर्यात् स कृत्रिमः ॥
बौध्2.2.3.22। गृहे गूढ.उत्पन्नो^अन्ते ज्ञातो गूढजः [क्: गूढोः] ॥
बौध्2.2.3.23। माता.पितृभ्याम् उत्सृष्टो^अन्यतरेण वा यो^अपत्य.अर्थे(परिगृह्यते सो^अपविद्धः ॥
बौध्2.2.3.24। असंस्कृताम् अनतिसृष्टां याम् (उपगच्छेत् [क्: उपयच्छेत्]तस्यां यो जातः स कानीनः ॥
बौध्2.2.3.25। या गर्भिणी (संस्क्रियते विज्ञाता वा^अविज्ञाता वा तस्यांयो जातः स सहोढः ॥
बौध्2.2.3.26। माता.पित्रोर् हस्तात् क्रीतो^अन्यतरेण वा यो^अपत्य.अर्थे(परिगृह्यते स क्रीतः ॥
बौध्2.2.3.27। क्लीबं (त्यक्त्वा पतितं वा या^अन्यं पतिं (विन्देत् तस्यांपुनर्भ्वां यो जातः स पौनर्भवः ॥
बौध्2.2.3.28। माता.पितृ.विहीनो यः स्वयम् आत्मानं (दद्यात् स स्वयं.दत्तः ॥
बौध्2.2.3.29। द्विजाति.प्रवरात्^शूद्रायां जातो निषादः ॥
बौध्2.2.3.30। कामात् पारशव इति पुत्राः ॥
बौध्2.2.3.31-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्2.2.3.31-2अब्। औरसं पुत्रिका.पुत्रं क्षेत्रजं दत्त.कृत्रिमौ ।
बौध्2.2.3.31-2च्द्। गूढजं च^अपविद्धं च रिक्थ.भाजः (प्रचक्षते ॥
बौध्2.2.3.32अब्। कानीनं च सहोढं च क्रीतं पौनर्भवं तथा ।
बौध्2.2.3.32च्द्। स्वयं.दत्तं निषादं च गोत्र.भाजः (प्रचक्षते ॥
बौध्2.2.3.33। तेषां प्रथम एव^इत्य् (आह^औपजङ्घनिः ॥
बौध्2.2.3.34-1अब्। इदानीम् अहम् (ईर्ष्यामि स्त्रीणां जनक नो पुरा ।
बौध्2.2.3.34-1च्द्। यतो यमस्य सदने जनयितुः पुत्रम् अब्रुवन् ॥
बौध्2.2.3.34-2अब्। रेतोधाः पुत्रं नयति परेत्य यम.सादने ।
बौध्2.2.3.34-2च्द्। तस्मात् स्व.भार्यां [क्: तस्माद् भार्यां] (रक्षन्तु [क्:रक्षन्ति] बिभ्यतः [क्: बिभ्यन्तः] पर.रेतसः ॥
बौध्2.2.3.35अब्। अप्रमत्ता रक्षत [क्: रक्षथ] तन्तुम् एतं मा वः क्षेत्रेपरबीजानि (वाप्सुः [क्: वप्सुः] ।
बौध्2.2.3.35च्द्। जनयितुः पुत्रो (भवति सांपराये [क्: साम्षराये] मोघंवेत्ता (कुरुते तन्तुम् एतम् ॥ इति ॥
बौध्2.2.3.36। तेषाम् अप्राप्त.व्यवहाराणाम् अंशान् स.उपचयान् सुनिगुप्तान्(निदध्युर् आ व्यवहार.प्रापणात् ॥
बौध्2.2.3.37। अतीत.व्यवहारान् ग्रास.आच्छादनैर् (बिभृयुः ॥
बौध्2.2.3.38। अन्ध.जड.क्लीब.व्यसनि.व्याधित.आदींश् च ॥
बौध्2.2.3.39। अकर्मिणः ॥
बौध्2.2.3.40। पतित.तज्.जात.वर्जम् ॥
बौध्2.2.3.41। न पतितैः संव्यवहारो (विद्यते ॥
बौध्2.2.3.42। पतिताम् अपि तु मातरं (बिभृयाद् अनभिभाषमाणः ॥
बौध्2.2.3.43। मातुर् अलंकारं दुहितरः सांप्रदायिकं (लभेरन्न् अन्यद् वा ॥
बौध्2.2.3.44। न स्त्रियाः [क्: स्त्री] स्वातन्त्र्यं (विद्यते [क्: विदन्ते] ॥
बौध्2.2.3.45-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्2.2.3.45-2अब्। पिता (रक्षति कौमारे भर्ता (रक्षति यौवने ।
बौध्2.2.3.45-2च्द्। पुत्रस् तु स्थविरी.भावे [क्: स्थाविरे भावे] न स्त्रीस्वातन्त्र्यम् (अर्हति ॥ इति ॥
बौध्2.2.3.46। निरिन्द्रिया ह्य् अदायाश् च स्त्रियो मता इति श्रुतिः ॥
बौध्2.2.3.47। भर्तृ.हिते यतमानाः स्वर्गं लोकं (जयेरन् ॥
बौध्2.2.3.48। व्यतिक्रमे कृच्छ्रः ॥
बौध्2.2.3.49। शूद्रे चान्द्रायणं (चरेत् ॥
बौध्2.2.3.50। वैश्य.आदिषु प्रतिलोमं कृच्छ्र.अतिकृच्छ्र.आदींश् (चरेत् ॥
बौध्2.2.3.51। पुंसां ब्राह्मण.आदीनां संवत्सरं ब्रह्मचर्यम् ॥

बौध्2.2.3.52। शूद्रं कट.अग्निना [क्: कटारिनना] (दहेत् ॥
बौध्2.2.3.53। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ॥
बौध्2.2.4.1अब्। अब्राह्मणस्य शारीरो दण्डः संग्रहणे (भवेत् ॥
बौध्2.2.4.2अब्। सर्वेषाम् एव वर्णानां दारा रक्ष्यतमा धनात् ॥
बौध्2.2.4.3अब्। न तु चारण.दारेषु न रङ्ग.अवतरे [क्: रङ्गावतारे] वधः ।
बौध्2.2.4.3च्द्। (संसर्जयन्ति ता ह्य् एतान् निगुप्तांश् च^(आलयन्त्य् अपि ॥
बौध्2.2.4.4अब्। स्त्रियः पवित्रम् अतुलं न^एता (दुष्यन्ति कर्हिचित् ।
बौध्2.2.4.4च्द्। मासि.मासि रजो ह्य् आसां दुरितान्य् (अपकर्षति ॥
बौध्2.2.4.5अब्। सोमः शौचं (ददौ [क्: ददत्] तासां गन्धर्वः शिक्षितां गिरम् ।
बौध्2.2.4.5च्द्। अग्निश् च सर्वभक्षत्वं [क्: सर्वभक्ष्यत्वं] तस्मान्निष्कल्मषाः स्त्रियः ॥
बौध्2.2.4.6अब्। अप्रजां दशमे वर्षे स्त्री.प्रजां द्वादशे (त्यजेत् ।
बौध्2.2.4.6च्द्। मृत.प्रजां पञ्चदशे सद्यस् त्व् अप्रिय.वादिनीम् ॥
बौध्2.2.4.7। संवत्सरं प्रेत.पत्नी मधु.मांस.मद्य.लवणानि (वर्जयेदधः (शयीत ॥
बौध्2.2.4.8। षण्.मासान् इति मौद्गल्यः ॥
बौध्2.2.4.9। अत ऊर्ध्वं गुरुभिर् अनुमता देवराज् (जनयेत् पुत्रम् अपुत्रा ॥
बौध्2.2.4.10-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्2.2.4.10-2अब्। वशा च^उत्पन्न.पुत्रा च नीरजस्का गत.प्रजा ।
बौध्2.2.4.10-2च्द्। न^अकामा संनियोज्या (स्यात् फलं यस्यां न (विद्यते ॥इति ॥
बौध्2.2.4.11। मातुल.पितृ.स्वसा भगिनी भागिनेयी स्नुषा मातुलानीसखि.वधूर् इत्य् अगम्याः ॥
बौध्2.2.4.12। अगम्यानां गमने कृच्छ्र.अतिकृच्छ्रौ चान्द्रायणम् इतिप्रायश्चित्तिः ॥
बौध्2.2.4.13। एतेन चण्डाली.व्यवायो व्याख्यातः ॥
बौध्2.2.4.14-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्2.2.4.14-2अब्। चण्डालीं ब्राह्मणो (गत्वा (भुक्त्वा च (प्रतिगृह्य च ।
बौध्2.2.4.14-2च्द्। अज्ञानात् पतितो विप्रो ज्ञानात् तु समतां (व्रजेत् ॥
बौध्2.2.4.15अब्। पितुर् गुरोर् नरेन्द्रस्य भार्यां (गत्वा प्रमादतः ।
बौध्2.2.4.15च्द्। गुरुतल्पी (भवेत् तेन पूर्व.उक्तस् तस्य निष्क्रयः [क्:निश्चयः] ॥ इति ॥
बौध्2.2.4.16। अध्यापन.याजन.प्रतिग्रहैर् अशक्तः क्षत्र.धर्मेण (जीवेत्प्रत्यनन्तरत्वात् ॥
बौध्2.2.4.17। न^इति गौतमः । अत्युग्रो हि क्षत्र.धर्मो ब्राह्मणस्य ॥
बौध्2.2.4.18-1। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्2.2.4.18-2अब्। गव.अर्थे ब्राह्मण.अर्थे वा वर्णानां वा^अपि संकरे ।
बौध्2.2.4.18-2च्द्। (गृह्णीयातां विप्र.विशौ शस्त्रं धर्म.व्यपेक्षया ॥
बौध्2.2.4.19। वैश्य.वृत्तिर् अनुष्ठेया प्रत्यनन्तरत्वात् ॥
बौध्2.2.4.20। प्राक् प्रातर्.आशात् कर्षी (स्यात् ॥
बौध्2.2.4.21। अस्यूत.नासिकाभ्यां समुष्काभ्याम् अतुदन्न् आरयामुहुर्.मुहुर् अभ्युच्छन्दयन् ॥ [बौध्2.2.4.20-21 = बौध्3.2.3]
बौध्2.2.4.22। भार्या.आदिर् अग्निः । तस्मिन् कर्म.करणं प्राग् अग्न्याधेयात् ॥
बौध्2.2.4.23। अग्न्याधेय.प्रभृत्य् अथ^इमान्य् अजस्राणि (भवन्ति यथा^एतदग्न्याधेयम् अग्निहोत्रं दर्शपूर्णमासाव् आग्रयणमुदगयन.दक्षिणायनयोः पशुश् चातुर्मास्यान्य् ऋतुमुखे षड्ढोता वसन्तेज्योतिष्तोम इत्य् एवं क्षेम.प्रापणम् ॥
बौध्2.2.4.24। अथ^अप्य् (उदाहरन्ति ।
बौध्2.2.4.24अब्। न दिवा.स्वप्न.शीलेन न च सर्व.अन्न.भोजिना ।
बौध्2.2.4.24च्द्। कामं शक्यं नभो गन्तुम् आरूढ.पतितेन वा ॥
बौध्2.2.4.25। दैन्यं शाठ्यं जैह्म्यं च (वर्जयेत् ॥

मूल पाठ: Baudhāyanadharmasūtra · Edition: [H] E. Hultzsch (ed.): Das Baudhayana-Dharmasutra. Zweite, verbesserte Auflage. [Abhandlungen fur die Kunde des Morgenlandes, 16] Leipzig 1922. [K] Umesa Chandra Pandeya (ed.): The Baudhayana-Dharmasutra with the 'Vivarana' Commentary by Sri Govinda Svami and Critical Notes by M. M. A. Chinnaswami Sastri. [The Kashi Sanskrit Series, 104] Varanasi 1972. · Data entry Masato Fujii & Mieko Kajihara · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc