ત્રિપુરસુન્દરીપદ્ધતિઃ ભાગઃ ૨ · અધ્યાય 1

પ્. ૧૮૦અ)
અત્રૈવ યન્ત્રેરવાવિનિસ્થાને સિતે ઇતિ ઉક્તદ્વાત્રિંશદ્વર્ણસ્થાને
એકષષ્ઠ્યુત્તરૈકશતાદિદ્વિનવત્યુત્તરૈકશતાન્નદ્વાત્રિંશદ્વર્ણલિખનેષષ્ટં ।
અત્રૈવયન્ત્રે રવાવિતિસ્થાને સૌરો ઇતિ ઉક્તદ્વાત્રિંશદ્વર્ણસ્થાને ત્રિનવત્યુત્તરૈકશતાદિ
ચતુર્વિંશત્યુત્તરશતાન્નાક્ષરક્ષરલિખેને સપ્તમં યન્ત્રં સિદ્ધં ભવતિ । એષુ
યન્ત્રેષુ યત્રવારે સિદ્ધિવિદ્યાપૂજાચિકીર્ષિતા તત્ર તદ્વારનામઘટિતયન્ત્રે
પૂજાકાર્યેતિ સપ્તાહમધ્યે સર્વત્રૈવ પૂજાપર્યવસન્નેત્યુક્તપ્રાયં ।
એવંસિદ્ધાયક્ષિણ્યઃ દિવ્યમાલાનુલેપનસુગન્ધિવસ્તૂનિ સુવર્ણાનિવસ્ત્રાણિ
નાનાભૂષણાનિ ચ પ્રયચ્છન્તિ । એવં ભોજ્યપેયખાદ્યવસ્તૂનિ ચ જીવનપયન્તં
પ્રયચ્છન્તિ । જમાદિસેવાવલેન પ્રત્યક્ષમાગતાયાં યક્ષિણ્યાં
સર્વદાપ્રત્યક્ષાત્વં મહ્યં વાઞ્છિતં દેહીતિ પ્રાર્થનાં કૃત્વાપિ ન નશ્ચિતં
સિદ્ધૌ જાતાયાં કિં પુનરુપાસનેતિ મત્વાસ્થેયં કિંતુ તદુત્તરમપિ
નિત્યમુક્તયન્ત્રે પૂજાંવિધાયાષ્ટોત્તરસહસ્રં જપેત્ । અથ લેખ્યાક્ષરસ્વરૂપં ।
અસ્યાં ઇ વિદ્યાયાં કૂટાનાં સંયુક્તાક્ષરાણામેક્યગણને સપ્તદશ ।
પૃથગાણને ત્રિપઞ્ચાશ અનાવૃત્તાક્ષરગણને ચતુર્દશેતિ વદતા
ભગવતાસ્વાતન્ત્ર્યેંણોપાત્તં સ્વરદ્વયમપિ વ્યઞ્જનવત્પૃથગાણનીયં
વ્યઞ્જનસંયુક્તસ્ત્વીદૃશસ્થલે એકોપિ ન ગણનીયઃ ઇતિ ધ્વનિતં । ઇત્થં ચાત્ર
ક્રમેણ હકારરકારૌ ફકારઃ સકારઃ કારઃ આકારઃ લકારઃ ઐકારઃ
વકારૈકારયોર્દ્વયોરપિ
પ્. ૧૮૦બ્)
ષોડશસ્વરયોગાદેકાકારત્વેપિ વાચનિકં
તૃતીયચતુર્થયન્ત્રયોર્મઙ્ગલવુધાખ્યાઘટિતયોઃ ષોડશદલેષુ ષોડશસ્વરલિખન
મિતિ યક્ષિણીસિદ્ધિપ્રકારઃ ॥ અથવેતાલસિદ્ધિપ્રકારઃ ॥ ચેટકાનાં
ચતુઃષષ્ટિસંખ્યતયા તદ્વિદ્યા અપિ તાવન્મિતા એવ તથાહિ હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવે
વિભ્રમં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ પઞ્ચદશાર્ણઃ હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેવાહકં દેહિ ।
હ્રીંફ્રેમિત્યાપિ પઞ્ચદશાર્ણઃ હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેવીરંદેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ
ચતુર્દશાર્ણઃ હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેવિકલં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ પઞ્ચદશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેકોરકંદેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ પઞ્ચદશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેકવિંદેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિચતુર્દશાક્ષરઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેસિંહનાદંદેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ષોડશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેમહાનાદંદેહિ । હ્રીંફ્રેમિતપિષોડશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેસુગ્રીવંદેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિપઞ્ચદશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવે મર્કટં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિત્યપિ પઞ્ચદશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેશઠંદેહિ । હ્રીંફ્રેંમદનિત્યંદ્રવેકુમારં દેહિ ।
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યંદ્રવેખચરં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ચ પઞ્ચદશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેભવં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ચતુર્દશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેમયૂરં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ । હ્રીંપ્રેંમદનિત્યાદ્રવે
મઙ્ગલં દેહિ ।
પ્. ૧૮૧અ)
હ્રીંફ્રેમિતિ ચ પઞ્ચદશાર્ણઃ હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેદ્વીપિવક્ત્રં દેઇ ।
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેરવરાનનંદેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ચ પ્રત્યેકં ષોડશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેમાતઙ્ગદેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ પઞ્ચદશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેનિશાચારં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ।
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેવિષયાહંદેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ચ ષોડશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેપશુવક્ત્રં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ।
હ્રીંપ્રેંમદનિત્યદ્રવેવિષયાહંદેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ચ ષોડશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેપશુવક્ત્રં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ।
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેમૃગાનનં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ચ ષોડશાર્ણાઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેક્ષોભકં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ પઞ્ચદશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેમાણિભદ્રંદેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ષોડશાર્ણઃ
હ્રીંક્રેંમદનિત્યદ્રવેક્રીડકં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ પઞ્ચદશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેસિંહવક્ત્રકં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ સપ્તદશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેશ્યેનાસ્યં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિપઞ્ચદશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેકંકવદનં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ સપ્તદશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેકાકાસ્યં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ પઞ્ચદશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેહયવક્ત્રકં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ સપ્તદશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેમહોદરદેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ । હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવે
મહાશિરં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ । હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવે વિકૃતાસ્યં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ।
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવે વરાનનં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ષોડશાર્ણાઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવે ચપલં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ પઞ્ચદશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેકુક્કુટાસ્યં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ષોડશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેમાયાવિદેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ પઞ્ચદશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેમદનાલસંદેહિ ।
પ્. ૧૮૧બ્)
હ્રીંફ્રેમિતિ સપ્તદશાર્ણઃ હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેમનોહરંદેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ।
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેદીર્ઘજઙ્ઘં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ।
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેસ્થૂલદન્નં દેહિ । હ્રીંફ્રેંમિતિ ।
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેદશાનનં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ચ પ્રત્યેકં ષોડશાર્ણાઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેસુમુખં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ।
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેપણ્ડિતં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ પઞ્ચદશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેક્રુદ્ધં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ચતુર્દશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેવરાહાસ્યં દેહિ હ્રીંફ્રેમિતિ ।
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેસટામુખં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ચ ષોડશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેકપટં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ । રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેકૌતુકં
દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ચ પઞ્ચ્xઅદશાર્ણઃ હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેકાલં દેહિ ।
હ્રીંફ્રેમિતિ ચતુર્દશાર્ણઃ । હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેકિઙ્કરં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ
પઞ્ચદશાર્ણઃ હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેખલં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ચતુર્દશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવે ભક્ષકં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ।
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેભયદં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ચ પઞ્ચદશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેસિદ્ધં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ ચતુર્દશાર્ણઃ
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેસર્વગં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ
પઞ્ચદશાર્ણશ્ચરમધેટકસિદ્ધિમન્ત્રઃ એતેષાં
પઞ્ચપઞ્ચચેટકવિદ્યાનાપ્રત્યેકમરણ્ય
વટમૂલાદિનદીતીખનાન્તયક્ષિણીપ્રસ્તાવપ્રોક્ત દ્વાદશસ્થાનેષુ સ્થિત્વા
વર્ણલક્ષ
પ્. ૧૮૨અ)
જપોનુષ્ઠેયઃ અવશિષ્ટચરમવિદ્યાચતુષ્કમપિ સિન્ધૂતીરવન એવ સાધનીયં ।
પૂર્વોક્તરક્તકરવીરપુષ્પાદિભિશ્ચ તદ્દશાંશતો હોમઃ પૂજા ચ પૂર્વોક્ત એવ
યન્ત્રે નવયોનિસ્થાનેષ્ટદલકકમલં કૃત્વા તત્રાનુષ્ઠેયા સર્વસ્મિન્નપિ
સિદ્ધિવિદ્યાસાધને દિવામૌનં કર્તવ્યં ન તુ કેનાપિ સહાલાપઃ હોમસ્તર્પણં
ચાર્દ્ધરાત્ર એવ । જપસ્તુ દિવાનિશિ ચ કાર્યં ઇતિ સકલસિદ્ધિ
વિદ્યાસાધનસાધારણં । ચેટકાઃ સ્વવિદ્યા સાધનકાલે સ્વભાવન એવાતિ
ભીષણકાયાઃ અર્દ્ધરાત્રે સાધકં નાનાપ્રકારૈઃ યુવતી
નૃત્યગીતકટાક્ષનિક્ષેપસ્તનજઘનાદિદર્શન નદીપરમવૃદ્ધિ । વજ્રાદિનિપાત ।
મહાવૃષ્ટિ । છિન્નપિતૃમાતૃપુત્રાદિદર્શન । નગ્નીકૃતભાર્યાદિધર્ષણપ્રભૃતિભિઃ
શોભયન્તિ । એવમક્ષુબ્ધીભૂતસ્ય તુ સાધકસ્યપુરઃ પ્રત્યક્ષીભૂય કિંતવેષ્ટં
સાધયામીતિચેટકો ભવેત્ । એવં યસ્ય યસ્ય વિદ્યાસાધિતા સ સર્વાવદેન્નૈક એવ ।
નાપ્યસાધિતવિદ્યા અપિ નહિ સર્વેષામપિ સાધનં કર્તવ્યમિતિ નિયમઃ
નવાસર્વસ્મિન્સાધિતે એકઃ સાધિતોભવતીત્યપિનિયમઃ સાધકશ્ચમદિષ્ટં
કર્તવ્યમિત્યુક્વાનમાં મુઞ્ચેત્યપિ વદેત્ । બ્રાહ્મણાદિદ્વારા નાનાસાધનેન

નાનાચેટકતુષ્ટૌ તુ મમેષ્ટં કુરુધ્વં નમાંમુઞ્ચતેતિ વહુવચનાં તેન
પ્રાર્થયેત્ । એતદુત્તરમપિ પૂજાદિકં પ્રત્યહમાવરણીયં । ઇત્થં પ્રસાદિતશ્ચેટક
એકૈકોપિસારણસમનન્તરમેવસાધકમુપેત્ય સ સર્વાભીષ્ટં સાધયેત્ ।
પ્. ૧૮૨બ્)
શત્રુપ્રહારં સ્વેપ્સિતયુવતીનામાકર્ષણં મત્તમતઙ્ગવ્યાઘ્રહયાદીનાં
નિશ્ચલત્વં ચ સમ્પાદયેત્ । ભક્ષ્યપેહ્યલેહ્યચોષ્યાદિ માલ્યાભૂષણાદિકં
ચાહૃત્ય પ્રયચ્છતીતિ ચેઠકસિદ્ધિઃ ॥ અથ માયાસિદ્ધિઃ ॥
હ્રીંફ્રેંમદનિત્યદ્રવેમાયાં દેહિ । હ્રીંફ્રેમિતિ માયાસિદ્ધેરેક એવ મન્ત્રઃ અત્રાપિ
વર્ણલક્ષં જપઃ તદ્દશાંશેન હોમતર્પણે તત્રૈવ યન્ત્રે પૂજનંન્ દિવામૌનં
રાત્રૌ હોમતર્પણે જપેદિ વાપિ રાત્રાવપિ એવંવિધપ્રકારેણ
સિદ્ધામાયાનાનાવિધમાયાકરણશક્તિં પ્રયચ્છતીતિ નિરૂપિતાઃ
દશસિદ્ધિવિદ્યાઃ ॥ ઇતિ નીલપતાકા નિત્યાપ્રસ્તાવઃ ॥ અથ વિજયાનિત્યાપ્રસ્તૂયતે ॥
હસ્તપ્રમાણાયાં સમમસૃણાભૂમૌ
ચતુર્દિક્ષુદ્વિદ્વિશાખોપેતૈકૈકદ્વારયુક્તમેકૈકાઙ્ગુલાન્તરાલકભૂપુરદ્વયં
નિર્માય । તદભ્યન્તરદેશે ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલકં વૃત્તદ્વયં કૃત્વા તદ્વીથ્યાં
દિગ્વિદિક્કોણકભૂપુરદ્વયેન પરસ્પરસમ્ભિન્નેનાષ્ટારચક્રં વિધાય ।
તતોષ્યભ્યન્તરે એકાઙ્ગુલં ત્યક્ત્વા ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલં વૃત્તદ્વયં કૃત્વા ।
તદ્વીથ્યામષ્ટદલંકમલં વિદધ્યાત્ । તત્કર્ણિકાયાં ચ
વિન્દુમુપન્યસેદિતિવિજયાનિત્યાનિત્યપૂજાચક્રં દરદાદિનાસુવ્યક્તમુદ્ધૃત્ય । તત્ર
કલશસ્થાપન સર્વમઙ્ગલાનિત્યાનિત્યપૂજાચક્રચિન્તનસાવરણતત્પૂજનાદિ
તદુદ્વાસનકર્માન્તે પુનસ્તત્કલશ
પ્. ૧૮૩અ)
એવ પ્રસ્તુતનિત્યાચક્રચિન્તનપૂર્વકં પ્રસ્તુતનિત્યાયાઃ પૂજનં દીક્ષાઙ્ગભૂતં
કુર્યાત્ । પૂજોત્તરમનુષ્ઠેયો વિશેષસ્તુ પ્રોક્ત એવ સામાન્યપ્રસ્તાવે ।
દીક્ષાદ્યનઙ્ગનિત્યાદિ પૂજા તુ કેવલં ચક્ર એવ તદપિ દ્વિવિધં ।
સુવર્ણરૌપ્યતામ્રાદિષૂત્કીર્ણસ્ય શ્રીચક્રપ્રતિષ્ઠાવિધિના પ્રતિષ્ઠાપ્ય ।
નિત્યાદિપૂજાસુ નિયોજનમેકં ભૂમાવુદ્ધૃતસ્ય નિયોજનમપરં । અત્ર સર્વત્ર
પૂજાપ્રકારો યથા । સુગન્ધિતૈલાભ્યઙ્ગસુગન્ધિસલિલસ્નાનાદિ પ્રાતઃકૃત્યાન્તે
દેવતાન્તરોપાસનાપ્રસઙ્ગાદેવાનુષ્ઠિતશુદ્ધ્યાદિકર્મકઃ સાધકો
રક્તધૌતોત્તરીયચન્દનમાલાદ્યલઙ્કૃતો યાગમણ્ડપમાગત્ય । આસનવિદ્યાભ્યર્ચિત
રક્તકમ્બલાદિકાસનોપરિ સ્વસ્તિકાદ્યાસનમવલમ્બ્યોપવિશ્ય
પ્રસ્તુતવિદ્યયાચમનપ્રાણાયામૌ વિધાય । ષોડશાર્ણમન્ત્રેણ વલિં દત્વા
સ્વશિરસિ સ્વનાથક્રમેણ નવાપિનાથાનભ્યર્ચ્ય તત્સ્રોત્રં પઠિત્વા
પૂજાજ્ઞામભ્યર્ચ્ય તામારભેત । સ્વનાથં પ્રસ્તુતનિત્યામયં સ્વાત્માનં ચ
નાથમયં ભાવયિત્વા । તત્તદ્વર્ષભેદનિયમિતદેશકાલાદિ
સમસ્તગુપ્તપ્રકટસિદ્ધયોગિનીચક્રાન્તાષ્ટત્રિંશત્પીઠદેવતાઃ
પ્રસ્તુતચક્રાધારસિંહાસનાદેરુપરિ પૂજયિત્વા । સ્વાત્મપૂજાચક્રયોર્મધ્યદેશે
સાધારં ગોરોચનાદિ દ્રવ્યપઞ્ચકયુક્તજલપૂર્ણં સુવર્ણાદ્યન્યતમમયં
સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રં સંસ્થાપ્ય । તદાધારજલાનિ ક્રમેણ
કુલસુન્દરીવીજોચ્ચારણપૂર્વકં વહ્નિસૂર્યચન્દ્રમયાનિ ભાવયિત્વા ।
પ્. ૧૮૩બ્)
તદ્ગતરોચનાદિ પઞ્ચભૂતમયં તજ્જલપ્રસ્તુતચક્રયોરૈક્યંવિભાવ્ય ।
પ્રસ્તુતદેવ્યભેદેન ભાવિતજલં પ્રસ્તુતવિદ્યયા
દશધાભિમન્ત્ર્યપૂજયિત્વા ષડઙ્ગમન્ત્રૈઃ ષડઙ્ગદેવતાશ્ચ સમ્પૂજ્ય
સંસ્કૃતેનાર્ઘ્યોદકેન સ્વાત્માનં સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રત
ઉત્તરોત્ત્રભાગસ્થાપિતપાદ્યાદિચતુષ્કજલં સ્વદક્ષિણભાગસ્થાપિત
પૂજાહોમાદ્યુપયોગિદ્રવ્યં ચ પ્રસ્તુતવિદ્યયા પ્રત્યેકં સંપ્રોક્ષ્ય । પુનર્વિદ્યયા
પ્રાણાનાયમ્ય । દર્વ્યાસામાન્યાર્ઘ્યોદકં હસ્તેન સાક્ષતપુષ્પાદિકેનોપાદાય ।
દેશકાલવિશેષમાસાતક્ષતિથ્યાત્મક કાલગોત્રરાશિનામકામનાન્તમુલ્લિખ્ય
વિજયાનિત્યાયા યથાબુદ્ધિનિયોગં વિદિના પૂજનં કરિષ્યે ઇતિ સઙ્કલ્પ્ય હસ્તસ્થં
જલમુત્સૃજેત્ । તતશ્ચ પ્રસઙ્ગાદપ્યનનુષ્ઠિત ભૂતશુદ્ધ્યાદિકર્મક એતદવસરે
તત્તન્મન્ત્રસ્થાન વિનિયુક્ત પ્રસ્તુતવિદ્યયૈવતત્કર્માનુષ્ઠાય ।
માતૃકા ષડઙ્ગન્યાસાન્તે પ્રસ્તુતવિદ્યાં પ્રત્યેકમાદિભાગે કૃત્વા
તત્તન્માતૃકાવર્ણાન્સ્વસ્વસ્થાનેષુ વિન્યસ્ય । ભૌંહૃદયાયનમઃ મૂંશિરસે
સ્વાહા । રૌશિખાયૈ વષટ્ । પૂંકવચાયહું । ભૌંનેત્રાયવૌષટ્ ।
ભૂંઅસ્ત્રાયફડિતિ ષડઙ્ગમન્ત્રાન્વસ્યાઽન્ગુષ્ઠાદિષુ હૃદયાદિષુ ચ વિન્યસ્ય ।
ભંશ્રોત્રયોઃ મંત્વચિરં ચક્ષુષિન્યં જિવાયાં । ઔંઘ્રાણે ।
ઊંમનસિવિન્યસ્ય । ભમરય ઔ ઊં ઇતિ
સમ્પૂર્ણૈકાક્ષરપ્રસ્તુતનિત્યાકૂટમન્ત્રેણ
પ્. ૧૮૪અ)
ત્રિધાવ્યાપકન્યાસંવિધાયાવાહનાદિકમનુસરેત્ । તદ્યથા
ત્રિખણ્ડામુદ્રાનુસરણેન તદ્ગતરક્તપુષ્પાઞ્જલૌ મૂલાધારાદિ
બ્રહ્મરન્ધ્રાન્તભાવિત વહ્નિસૂર્યચન્દ્રતેજઃ
સંમિશ્રણસંવૂદ્ધમહાતેજોવહન્નાસાધ્વનાવિશ્રાન્તં
તત્પુષ્પાઞ્જલિપ્રક્ષેપતઃ પ્રસ્તુતચક્રાન્તર્ગતવિન્દૌ સંક્રાન્તં વિભાવયન્નેવ
સમ્પૂર્ણમન્ત્રાન્તેભોવિજયાનિત્યે ઇહચક્રે આવાહિતા ભવેતિ સંપ્રાર્થ્યાવાહનં
કૃત્વા । તત્તેજઃ કિરણાત્કાંશ્ચિદિતસ્તતોવક્ષ્યમાણસ્થાનેષુ
પ્રસૃતાન્નાથાયુધાવરણઊપતયાપરિણતાન્વિભાવ્ય । મધ્યસ્થતેજઃ પુઞ્જં
ધ્યાનાવગતસ્વરૂપકં ભાવયેત્ તચ્ચ ધ્યાનં યથા ।
પઞ્ચવક્ત્રાંદશભુજાં પ્રતિવક્ત્રં ત્રિલોચનામ્ ।
ભાસ્વન્મુકુટવિન્યસ્તચન્દ્રરેખાવિભૂષણામ્ । સર્વાભરણસંયુક્તાં
પીતામ્વરસમુજ્જ્વલામ્ । ઉદ્યદ્ભાસ્વદ્વિમ્વતુલ્યદેહકાન્તિંશ્ચુચિસ્મિતામ્ । શઙ્ખંન્
પાશં ખેટચાપૌ કહ્લારં વામવાહુભિઃ । ચક્રં તથાઙ્કુશં ખડ્ગં
સાયકાન્માતુલુઙ્ગકમ્ । દધાનાં દક્ષિણૈર્હસ્તૈઃ પ્રયોગે ભીમવિગ્રહામ્ ।
ઉપાસનેતિ સૌમ્યાઞ્ચસિંહોપરિકૃતાસનામ્ । વ્યાઘ્રારૂઢાભિરમિતઃ શક્તિભિઃ
પરિવારિતામ્ । સમરેપૂજનેન્યેષુ પ્રયોગેષુ સુખાઅનામ્ । શક્તયશ્ચાપિ પૂજાયાં
સુખાસનસમન્વિતાઃ સર્વાઃ દેવ્યાઃ સમાકારમુખપાણ્યાયુધા-અપીતિ ।
નાથાયુધાવરણશક્તીનામપિ પ્રસ્તુતપ્રધાનદેવી સમાનાકારત્વમેવ ।
આયુધાંશેતુ સ્વસ્વાકારલાઞ્છિતમૌલિકત્વમધિકં ।
પ્. ૧૮૪બ્)
તાશ્ચ પ્રસ્તુતવિદ્યાંતેભોવિજયાનિત્યે ઇહચક્રે સ્થાપિતા ભવ । પુનસ્ત્રયોદશવર્ણાન્તે
સન્નિરુદ્ધાભવ । પુનસ્તાવદ્વર્ણાન્તે અવગુણ્ઠિતા ભવ । પુનસ્તાવદ્વર્ણાન્તે
સન્નિધાપિતા ભવેતિ તત્તન્મુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વક સ્વાપનાદિ ચતુષ્કં સંપ્રાર્થ્ય
। પ્રાણપ્રતિષ્ઠા મન્ત્રસ્ય કરાઙ્ગન્યાસૌવિધાય । અમુષ્યા વિજયાનિત્યાયાઃ પ્રાણા
ઇહચક્રે પ્રાણા ઇત્યેવમાદિપ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યાદિપ્રાણાન્પ્રતિષ્ઠાપ્ય
દ્વાદશોપચારૈઃ પૂજયેત્ । તન્મન્ત્રા યથા । સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે
વિજયાનિત્યાયૈપાદ્યં કલ્પયામીતિ મન્ત્રેણ સામાન્યાર્ઘ્યોદકેનપાદ્યમુત્સૃજ્ય ।
પ્રસ્તુતવિદ્યયાપદયોસ્તુ નિવેદયેત્ । એવમેવ પાદ્યપદસ્થાને
અર્ઘ્યાદિતામ્બૂલાન્તોપચારાણાં પ્રત્યેકં પ્રક્ષેપસમ્પન્નમન્ત્રૈસ્તત્તદુત્સૃજ્ય ।
પ્રસ્તુતવિદ્યયા શીર્ષાદિષુ તત્તન્નિવેદયેત્ । તતસ્ત્રયોદશોપચારમનુસરેત્ । તત્પ્રકારો
યથા । દેવીપૃષ્ઠભાગે પઙ્ક્તિત્રયં પરિકલ્પ્ય દેવીસમીપવર્તિન્યાં સવાર્ધઃ
પઙ્ક્તાવીશાનાદિ પ્રકાશવિમર્શાનન્દાભિધાનાદિવ્યનાથાન્નદૂર્દ્ધપઙ્ક્તૌ
શ્રીજ્ઞાનશ્રીસત્યશ્રીપૂર્ણાભિધાનાન્સિદ્ધનાથાન્ તદૂર્દ્ધ્વપઙ્ક્તૌ
સ્વભાવપ્રતિભસુભગાભિધાનાન્માનવનાથાનભ્યર્ચ્ય । ચતુરસ્રે પૂર્વદ્વારસ્ય
દક્ષિણવીથીમારભ્યતદ્વારસ્યૈવોત્તરવીથ્યન્તં વાહ્યરેખાસમીપદેશેષુ
હ્રીંઇન્દ્રશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંઅગ્નિશક્તિપા૦ હ્રીંયમશક્તિપા

પ્. ૧૮૫અ)
હ્રીંરક્ષઃ શક્તિપા૦ હ્રીંવરુણશક્તિપા૦ હ્રીંઅનિલશક્તિપા૦ હ્રીંસોમશક્તિપા

હ્રીંઈશાનશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યેતૈર્મન્ત્રૈરષ્ટશક્તીઃ પૂજયિત્વા ।
પશ્ચિમદ્વારસ્ય દક્ષિણવીથ્યાદિ દક્ષિણદ્વારસ્ય
પશ્ચિમવીથ્યન્તમષ્ટવીથ્યાઽભ્યન્તરરેખાસમીપદેશેષુ । હ્રીંબ્રાહ્મીપાદુકાં
પૂજયામિ । હ્રીંમાહેશ્વરીપા૦ હ્રીંકૌમારીપા૦ હ્રીંવૈષ્ણવીપા૦ હ્રીંવારાહીપા

હ્રીંઐન્દ્રીપા૦ હ્રીંચામુણ્ડાપા૦ હ્રીંમહાલક્ષીપાદુકાં પૂજયામીતિ
મન્ત્રૈર્બ્રાહ્મ્યાદિકાષ્ઠશક્તીશ્ચ પૂજયિત્વા । વાયવ્યકોણે । હ્રીંઅનન્તશક્તીપા

ઈશાનકોણે । હ્રીંબ્રહ્મશક્તિપા૦ આગ્નેયે । હ્રીંનિયતિશક્તિપા૦ નૈરૃત્યે ।
હ્રીંકાલશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ સંભૂય । વિંશતિશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
સમ્પૂર્ણવિદ્યાન્તે વિજયાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્યચ ।
હ્રીંએતાવિજયાનિત્યાપ્રથમાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ પૂજાર્પર્ણ
પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । અષ્ટકોણે દેવ્યગ્રકોણાદિપ્રાદક્ષિણ્યેન । હ્રીંજયાપાદુકાં
પૂજયામિ । હ્રીંવિજયાપા૦ હ્રીંદુર્ગાપા૦ હ્રીંભદ્રાપા૦ હ્રીંભદ્રકરીપા

હ્રીંક્ષેમાપા૦ હ્રીંક્ષેપ્રકરીપા૦ હ્રીંનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ તત્તચ્છક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણ મન્ત્રાન્તે વિજયાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ
મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંએતાવિજયાનિત્યાદ્વિતીયાવરણદેવતાઃ ।
પૂજાંગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । ષોડશદલે
દેવ્યગ્રદલાદિપ્રદક્ષિણં । હ્રીંવિદારિકાપાદુકાં પૂજયામિ ।
પ્. ૧૮૫બ્)
હ્રીંવિશ્વમયીપા૦ હ્રીંવિશ્વાપા૦ હ્રીંવિશ્વવિભઞ્જિનીપા૦ હ્રીંવીરાપા

હ્રીંવિક્ષોભિણીપા૦ હ્રીંવિદ્યાપા૦ હ્રીંવિનોદાપા૦ હ્રીંવિત્તવિગ્રહાપાદુકાં પૂજયામિ
। હ્રીંવીતશોકાપા૦ હ્રીંવિષયીવાપા૦ હ્રીંવિપુલાપા૦ હ્રીંવિજયપ્રદાપા

હ્રીંવિવિધાપા૦ હ્રીંવિભવાપા૦ હ્રીંવિપ્રાપાદુકાં
પૂજયામીત્યેતૈર્મન્ત્રૈર્વિકારાદિનામકષોડશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે વિજયાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય ।
હ્રીંએતાનિત્યાતૃતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં
દત્વા । અષ્ટદલે અગ્રદલમારભ્ય પ્રાદક્ષિણ્યેન । હ્રીંમનોહરાપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંમઙ્ગલાપા૦ હ્રીંમદોત્સિક્તાપા૦ હ્રીંમનસ્વિનીપા૦ હ્રીંમાનિનીપા

હ્રીંમધુરાપા૦ હ્રીંમાયાપા૦ હ્રીંમોઇનીપાદુકાં
પૂજયામીતિમન્ત્રૈર્મકારાદિનામકાષ્ટશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
કર્ણિકાયામેવવામાધરહસ્તસમીપપ્રદેશમારભ્ય
દક્ષિણાધરહસ્તસમીપપ્રદેશાન્તં દશસ્થાનાન્યુપકલ્પ્ય । હ્રીંકહ્લારાયનમઃ
હ્રીંચાપાય । હ્રીંખેટાય । હ્રીંપાશાય । હ્રીંશઙ્ખાય । હ્રીંચક્રાય । હ્રીંઅઙ્કુશાય ।
હ્રીંખડ્ગાય । હ્રીંસાયકાષ । હ્રીંમાતુલુઙ્ગાય નમ ઇત્યાયુધાનિ સમ્પૂજ્ય ।
સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે વિજયાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય ।
હ્રીંએતાવિજયાનિત્યાચતુર્થાવરણદેવતાઃ પૂજાંગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજાર્પણ
પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । ત્રયોદશપ્રમિતિકમુપચારં નિર્વર્ત્ય ।
પ્. ૧૮૬અ)
શિષ્ટમુપચારત્રયં યત્કિઞ્ચિત્સ્તેવપાઠતર્પણનમસ્કારાત્મકમપિ યથોક્તવિધિ
સમ્પાદ્ય । પૂર્વોક્ત દિશાઙ્ગુષ્ઠાદિન્યા સહૃદયાદિન્યાસ વર્ણન્યાસ
વ્યાપકન્યાસપુટિતં નિત્યજપસહસ્રૈકવિંશત્યુત્તરૈકશતશતાન્યતમસંખ્યં
કૃત્વા તદભેદભાવનાત્મકં નિવેદનં ચ કૃત્વા । પ્રોક્તવિધિના અન્નાજ્યાભ્યાં
તિલતણ્ડુલૈર્વાનિત્યહોમં ષોડશસંખ્યયા કૃત્વા । નિત્યહોમદશાંશસંખ્યયા
ચ હુત્વા । દેવીસ્થાન ભૂતપૂજાચક્રવિન્દાવેવ પુનર્વહ્નિતઃ પ્રસ્તુતદેવીં સંયોજ્ય
। વિન્દાવભ્યાગતાં દેવીં પુનઃ પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય । કુરુ કુલ્લાસપ્તાક્ષર્યા
વલિં દત્વા કર્પૂરગર્ભાદિવર્ત્યાનીરાજ્ય ક્ષમાપ્ય શક્ત્યુત્થાપનમુદ્રયા
ઇતસ્તતઃ પ્રસૃતાન્નાથાયુધાવરણશક્તિરૂપતયા પરિણત
કિરણગણાન્મધ્યસ્થતેજઃ પુઞ્જે પ્રસ્તુતપ્રધાનદેવીભૂતેન્તર્ભૂતાન્વિભાવ્ય
ખેચરીમુદ્રયાતમપિતેજઃપુઞ્જંસ્વાત્મન્યુદ્વાસ્ય । પૂર્વવદઙ્ગુષ્ઠાદિન્યાસ
હૃદયાદિન્યાસ વર્ણન્યાસ વ્યાપકન્યાસાન્વિધાય ગુરુદેવીસ્તોત્રે પઠિત્વા વિરમેત્ ।
દીક્ષાયાં વિશેષઃ સામાન્યપ્રસ્તાવોક્ત એવેતિ ॥ ઇત્થં
પ્રાપ્તદીક્ષોભ્યસ્તનિત્યનૈમિત્તિકપૂજાદિપ્રકારકશ્ચસાધકઃ પ્રયોગતઃ
સ્વપરસમીઇતસાધનેચ્છાયાં વિદ્યાસાધનમાચરેત્ । તત્પ્રકારોપિ
વજ્રેશ્વરીપ્રસ્તાવોક્ત એવ । જપસ્ત્વત્ર પઞ્ચલક્ષસંખ્યસ્ય સત્યયુગે પ્રાપ્તસ્ય
ચાતુર્ગુણ્યાનુસરણેન
પ્. ૧૮૬બ્)
વિંશતિલક્ષસંખ્ય રક્તકમલૈર્જપદશાંશતો હોમ ઇત્યેતા વાન્વિશેષઃ ઇત્થં
સાધિતવિદ્યોલોકેષુ દયયા નતુ લોભમોહાદિતઃ પ્રાપ્તગુર્વનુજ્ઞઃ પ્રયોગાનાચરેત્ ॥
અથૈતન્નિત્યાપ્રયોગાઃ ॥ ગ્રહમણ્ડલે તત્તદ્વારેશપૂજનં કૃત્વા રવ્યાદિવારેષુ
ક્રમેણ
રક્તકમલરક્તકૈરવશ્વેતકૈરવસૌગન્ધિકોત્પલસુગન્ધિભૂતજાતીમાલત્યાદિ-
કાન્યતમપુષ્પશેફાલિકાખ્યૈસ્ત્રિમધ્વક્તૈઃ સહસ્રશતાન્યતરસંખ્યયાહુત્વા ।
સ્વશરીરમેવપણીકૃત્ય પ્રવર્તિતે ધનમાત્રંપણીકૃત્ય પ્રવર્તિતે ચેતિ દ્વિવિધે
દ્યૂતયુદ્ધે સ ચ તુરઙ્ગયુદ્ધે દ્વન્દ્વયુદ્ધે મલ્લયુદ્ધે
શાસ્ત્રવિવાદે ઋણભૂમ્યાદિ વિવાદે ચ સર્વત્ર વિજયં લભેત ।
આરગ્વધપુષ્પૈર્હોમતો રિપોરાગમનાદિ સ્તમ્ભનં સ્યાત્ । રવિવારે
કર્ણિકારપુષ્પૈર્હોમાત્ સોમવારે પુન્નાગપુષ્પૈઃ કુજવારે નમેરુપુષ્પૈઃ
વુધેચમ્પકપુષ્પૈઃ ગુરૌકેતકપુષ્પૈઃ શુક્રે રાજવૃક્ષપુષ્પૈઃ
શનૌમાધ્વપુષ્પૈસ્તત્તદ્ગ્રહમણ્ડલે
તત્તદ્વારેશપૂજનપૂર્વકાદ્ધોમાદ્રિપૂણાંસ્તમાપઞ્ચાયન્નં ભવતિ ।
વલવતોમન્ત્રસાહાયયાદાગમપ્રતિરોધાભાવેપિ પરસ્પરં
યુદ્ધપ્રસઙ્ગેશત્રોર્ભઙ્ગરુવવશ્યં ભવતિ । શત્રુનક્ષત્રકાષ્ઠ જ્વાલિતવહ્નૌ
શત્રોસ્તસ્યૈવ નક્ષત્રવૃક્ષસભિદ્ભિઃ શર્ષપતૈલપ્લુતાભિઃ સહસ્રાદિ
સંખ્યયાહોમતો રિપવોવશીભૂતાઃ સન્તઃ પાદયોઃ પતિતાઃ સ્યુઃ કઃ સન્દેહ
આદિષ્ટાર્થકરણે
પ્. ૧૮૭અ)
કારરકારકાષ્ઠસન્દિપિતવહ્નૌકારસ્કરપત્રપુષ્પફલસમિધામન્યતમહોમત-
સ્તત્તદ્વારેશપૂજનપૂર્વકાદવશ્યં રિપોરોગોત્યત્યામરણતોવિજયઃ સ્યાત્ । અર્કવારે
અર્કવૃક્ષં ધનસમિદ્ધેવહ્નૌ અર્કવૃક્ષસ્યૈવ પઞ્ચાઙ્ગૈઃ
પત્રપુષ્પફલશાખામૂલરૂપૈસમસ્તૈ પ્રત્યેકં
રક્તવત્સકરક્તગોઘૃતાભ્યક્તૈર્મણ્ડલપર્યન્તં પત્યર્કવારં શત્રુગૃહાભિમુખો
ભૂત્વા ત્રિકોણકુણ્ડે વિધિના યદિ હોમં સાધકઃ કરોતિ
તદારથનાગાશ્વપદાતિરૂપચતુરઙ્ગવલસમૃદ્ધોપિ
સૌર્યમાનાભ્યામન્વિતોપિવૈરીપલાયેત રોગાર્તો વા સ્યાત્ । ભયાર્તઃ
સન્યાદયોર્નપતેત્પ્રણમેત્ સાષ્ઠાઙ્ગં ન તુ ન મેદેવ । સોમવારે
પલાશકાષ્ઠદીપિતવહ્નૌ પલાશસ્ય પત્ર
પુષ્પફલશાખામયસમિદ્ભિર્મણ્ડલપર્યન્તં પ્રતિસોમવારં
રક્તવત્સકરક્તગોઘૃતાપ્લુતત્વપૂર્વકં હોમાદપ્યુક્તં વિજરૂપફલકં ।
ખાદિરકાષ્ઠદીપિતવહ્નૌ ખદિરપઞ્ચાઙ્ગૈઃ
રક્તવત્સકરક્તગોઘૃતાપ્લુતૈર્મણ્ડલપર્યન્તં પ્રતિભૌમવારહવનાદપ્યુક્તં
ફલં । અપામાર્ગકાષ્ટદીપિતવહ્નાવપામાર્ગસમિદ્ભિઃ
શ્વેતવત્સકશ્વેતગોઘૃતાભ્યક્તાભિર્મણ્ડલપર્યન્તં પ્રતિબુધવારં
ત્રિકોણકુણ્ડેહવનાદપ્યુક્તફલં ।
પિપ્પલકાષ્ઠસમિદ્ધેગ્નૌશ્વતવત્સકશ્વેતઘૃતાપ્લુતપિપ્પલપઞ્ચાઙ્ગૈર્મણ્ડલ-
પર્યન્તં પ્રતિગુરુવારં ત્રિકોણકુણ્ડે હવનાદપ્યુક્તફલંન્ ।
ઉદમ્બરકાષ્ટસમિદ્ધેગ્નૌશ્વેતવત્સકશ્વેતગોઘૃતાપ્લુતૈરૌદુખરપઞ્ચાઙ્ગૈસ્-
ત્રિકોણકુણ્ડે મણ્ડલપર્યન્તં પ્રતિશુક્રવારં હવનાદપ્યુક્તફલં ।
પ્. ૧૮૭બ્)
શમીકાષ્ટદીપિતવહ્નૌશમીપઞ્ચાઙ્ગૈઃ કૃષ્ણગોઘૃતાપ્લુતૈસ્ત્રિકોણકુણ્ડે
સાધ્યદિગભિમુખ્યેન મણ્ડલપર્યન્તં પ્રતિશનિવારં હવનાદપિ ચોક્તં
વિજયફલં । અત્ર સર્વત્ર
તત્તદ્ધારેશપૂજેવતત્રતિધીશપૂજાપ્યાવશ્યકીતપ્તદ્ધારેશ તત્તત્તિથીશપૂજાં
વિના તુ કૃતમપિકામ્યં જપહોમતર્પણયન્ત્રપુત્તલીપ્રયોગાદિકં સર્વવિફલં
સ્યાત્ । ઇતિ વારવિજયપ્રયોગાઃ ॥ પ્રતિપદિશાલિધાન્યાનાંન્ । દ્વિતીયાયાં ચણકાનાં
। તૃતીયાયાં મુદ્ગાનાં । ચતુર્થ્યાં યવાનાં । પઞ્ચમ્યાંમાષાણાં
માહિષાજ્યપ્લુતાનાં ત્રિકોણકુણ્ડે શત્રુગૃહાભિમુખો ભૂત્વા હવનાદપ્યુક્તં
વિજયફલં સાધકો લભેત । કિમ્બા ષષ્ઠ્યાંનિસ્તુષશાલીનાં । સપ્તમ્યાં
નિસ્તુષચણકાનાં । અષ્ટમ્યાનિસ્તુષમુદ્ગાનાં । નવમ્યાંનિસ્તુષયવાનાં ।
છામ્યાંનિસ્તુષમાષાણામજાઘૃતપ્લુતાનાં ત્રિકોણકુણ્ડે
સાધ્યભવનાભિમુખીભૂયહવનાદપ્યુક્તં વિજયરૂપં ફલં સિધ્યતિ ।
એવમેકાદશ્યાં મિશ્રિતશાલીચણકમુદ્ગયવમાષાણાં । દ્વાદશ્યાં
શ્વેતતિલાનાં । ત્રયોદશ્યાં કૃષ્ણતિલાનાં । ચતુર્દશ્યાં
શ્વેતતણ્ડુલકૃતૌદનાનાં । પઞ્ચદશ્યાં પાયસાનામજાઘૃતપ્લુતાનાં
હવનતસ્ત્રિકોણકુણ્ડે સાધ્યભવનાભિમુખીભૂયવિહિતાદપ્યુક્તં
વિજયરૂપફલં સંપદ્યતે । ઇતિ તિથિ વિજય પ્રયોગાઃ ॥
પ્. ૧૮૮અ)
અશ્વિન્યાદિ નક્ષત્રશાલિહૈમ*(?)નવૈરિનક્ષત્રવૃક્ષકાષ્ઠોદ્દીપિત વહ્નૌ
તત્તન્નક્ષત્રવૃક્ષપઞ્ચાઙ્ગૈર્મધુપ્લુતૈસ્ત્રિકોણકુણ્ડે
સાધ્યસ્થાનદિગાભિમુખ્યેન હવનાન્મણ્ડલાદિપર્યન્તમભ્યસ્તાદપ્યુક્તં
વિજયફલં ભવતિ ॥ ઇતિ નક્ષત્રવિજયપ્રયોગાઃ ॥ અથૈતન્નિત્યાયન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥
અત્રાનાવૃત્તાક્ષરાણિ પઞ્ચેતિ તેષાં
પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરયોગાદશીતિસંખ્યાનિમન્ત્રવિકૃતાક્ષરાણિ
સમ્પન્નાનીતિતૈર્વક્ષ્યમાણયન્ત્રાણિલિખનાત્સંપાદ્યાનિ । તથાહિ પૂર્વાપરાયતા
દક્ષિણોત્તરાયતાશ્ચ પરસ્પરસંભિન્ના દશદશરેખાઃ સમાનાન્તરાલાનિપાત્ય
એકાશીતિકોષ્ઠાનિ નિષ્પાદ્ય । તત્ર સર્વમધ્યકોષ્ઠે સર્વવીથીતઃ પઞ્ચમરૂપે
ઉપરિભાગે ષષ્ઠ્યન્તં સાધકનામ મધ્યેક અધસ્તાત્
અમુકશત્રુવિજયમિત્યાદિરૂપે દ્વિતીયાન્તસાધ્યનામલિખિત્વા
સર્વાધસ્તનકપઙ્ક્તિસમ્બન્ધિમધ્યકોષ્ઠમારભ્ય સર્વતઃ પૂર્વતરપઙ્ક્તિ
સમ્બન્ધિમધ્યકોષ્ઠમારભ્ય વા પ્રાદક્ષિણ્યેન પ્રવેશગત્યાશીતિ વિકૃતાક્ષરાણિ
રેખાગ્રેષુ ચત્વારિંશત્સંખ્યેષુ પ્રત્યેકં ત્રિશૂલાન્યપિરચયેત્ । ઇત્થં
સંપાદિતયન્ત્રે આવાહનાદિપૂર્વકં ષોડશોપચારૈઃ પૂજાં કૃત્વા । જપં ચ
કુર્યાત્ । ઇત્થં કુર્વતઃ સાધકસ્ય વિજયરૂપં કામ્યં સિદ્ધ્યતિ । યન્ત્રાન્તરં
યથા । પ્રાક્પ્રત્યગાયતા દક્ષિણોત્તરાયતાશ્ચ
પરસ્પરસંભિન્નાશ્ચતુઃશ્ચતુઃસંમિતરેખાનિપાનવકોષ્ઠકચક્રં નિષ્પાદ્ય ।

પ્. ૧૮૮બ્)
તત્ર નવષ્વપિ કોષ્ઠેષુ પ્રત્યેકં સકર્ણિકાન્યષ્ટદલકમલાનિનિર્માય ।
તદ્વહિર્હસ્તદ્વયપ્રમાણકં ચતુરસ્રત્રયં દ્વારશાખારહિતં કુર્યાત્ ।
ચતુરસ્રવૈપુલ્યેન નવકોષ્ઠકચક્રમપિ વિશાલં ભવિષ્યતિ । તદ્વિશાલતયા ચ
કમલાનિ વિસ્તૃતાનિ ભવિષ્યન્તિ । તત્ર સર્વમધ્યસ્થ પદ્મકર્ણિકાયાંભમરય ઔ
ઊમિતિ સપ્તાક્ષરવતી પ્રસ્તુતવિદ્યામાલિખ્ય । તન્મધ્યે પઙ્ક્તિત્રયે
સાધકક્રિયાપદસાધ્યનામાનિલિખિત્વા । તદ્વહિરગ્રાદિદલેષુ ભં ભાં ભિં
ભીં ભું ભૂં બૃમિતિ વિકૃતાક્ષરાષ્ટકં લિખિત્વા સર્વમધ્યકમલં
સંપૂર્ય । તદગ્રભાગકમલસ્ય કર્ણિકાયાં ભૢંમિતિ
સાધકાદિનામગર્ભિતલિખિત્વા તદ્દલાદિ ભૢં ભેં ભૈં ભોં ભૌં ભં ભઃ
મમિતિ સવિન્દુવિકૃતવર્ણાષ્ટકે લિખિત્વા । પશ્ચિમદિક્કમલં પૂરયિત્વા ।
વાયવ્યકમલસ્યકર્ણિકાયાં મામિતિ સાધકાદિનામગર્ભિતમાલિખ્ય ।
તદગ્રદલાદિમિંમીંમુંમૂંમૃંમૄંમૢંમૣંમિતિ વર્ણાષ્ટકલિખનેન
વાયવ્યસ્થકમલમાપૂર્ય । ઉત્તરકમલસ્યકર્ણિકાયામેમિતિ
સાધકાદિનામગર્ભિતં લિખિત્વા તદગ્રદલાદિ મૈં મોં મૌં મં મઃ
રં ણમિતિ વર્ણાષ્ટકલિખનેનોત્તરદિક્કમલમાપૂર્ય । ઈશાનકમલસ્ય
કર્ણિકાયાં રીમિતિ સાધકાદિનામગર્ભિતં લિખિત્વા । તદગ્રદલાદિ હ્લૂં
હ્લૂં ઋં ૠં ઌં ૡં રે રૈંમિતિ વર્ણાષ્ટક લિખનેનેશાનકમલમાપૂર્ય ।
પ્. ૧૮૯અ)
પૂર્વદિક્કમલસ્ય કર્ણિકાયાં રોમિતિ સાધકાદિનામગર્ભિતં લિખિત્વા ।
તદગ્રદલાદિરૌરં યં યાં યિં યીં યુમિતિ વર્ણાષ્ટકેન પૂર્વદિક્કમલં
પૂરયિત્વા । આગ્નેયકમલસ્ય કર્ણિકાયાં યૂમિતિ સાધકાદિનામગર્ભિતં લિખિત્વા ।
તદગ્રદલાદિ પૃ યૃં મૢં મૣં યેં યૈં યોં યૌમિતિ વર્ણાષ્ટકેન
આગ્નેયકમલં પૂરયિત્વા । દક્ષિણાદિક્કમલંસ્યકર્ણિકાયાં યમિતિ
સાધકાદિનામગર્ભિતં લિખિત્વા । તદગ્રદલાદિ યંઃ અં આં ઇં ઈં ઉં ઊં ઋમિતિ
વર્ણાષ્ટકં લિખિત્વા દક્ષિણકમલમભિપૂર્ય । નૈરૃત્યકમલસ્ય કર્ણિકાયાં
સાધકાદિનામગર્ભિતં ૠમિતિ સવિન્દુકાષ્ટમસ્વરં લિખિત્વા । તદગ્રાદિ પત્રેષુ
શિષ્ટાનષ્ટસ્વરાનાલિખ્ય નૈરૃત્યકમલં પૂરયિત્વા ।
તદ્વહિર્ભૂતચતુરસ્રપ્રથમવીથ્યાં વિસર્ગેણ પ્રત્યેકં સહિતાં ક્ષકારાદિ
કાકારાન્તૈકપઞ્ચાશન્માતૃકામાલિખ્ય । તદ્વહિર્દ્વિતીયવીથ્યાં
સવિન્દુમકારાદિક્ષકારાન્તૈકપઞ્ચાશન્માતૃકાં લિખિત્વા ।
ચતુરસ્રસ્યવાહ્યેલક્ષેતિવર્ણદ્વયેવિન્દુવિસર્ગાભ્યાં દ્વાભ્યામપિરહિતં
કેવલમભિલિખેદિતિ સિદ્ધેસ્મિન્યન્ત્રે મધ્યકમલકર્ણિકાયાં કલઽસં સ્થાપયિત્વા ।
પ્રસ્તુતવિદ્યાવર્ણૌષધિક્વાથેનાભિપૂર્યપૂર્વવન્નવરત્નાદિ સકલવસ્તુ
પ્રસ્તુતવિદ્યયા પ્રક્ષિપ્ય । રક્તવસ્ત્રદ્વયેનાવેષ્ટ્ય । તત્ર
સર્વમઙ્ગલાચક્રચિન્તનાદિતદુદ્વાસનાન્ત
પૂર્વોક્તરીતિવદ્વક્રમકકર્મકલાપેનિર્વર્ત્ય ।
પ્. ૧૮૯બ્)
પુનસ્તત્રૈવાવાહનાદિપૂર્વકં પ્રસ્તુતનિત્યામભ્યર્ચ્ય તદુદ્વાસનાન્તં
કર્મકૃત્વા । અયુતસંખ્યયા પ્રસ્તુતવિદ્યયા તજ્જલમભિમન્ત્ર્ય । તજ્જલાભિષેકતઃ
સકલક્લેશ**(?)શ્વપ્રાપ્તીચ્છાયાં પુત્રેચ્છાયાં અપરશક્તિઃ સુખવર્તા ચ ભવતિ ।
પૂર્વોક્ત સકલોવિજયોભવતિ । નવગ્રહપીડાશમને સ્વશત્રુપ્રૌક્તક્લેશનાશઃ
રણોદ્યોગસાફલ્યે કીર્તિસમૃદ્ધેશ્ચ પ્રાપ્તીચ્છાયાં પુત્રેચ્છાયાં અપરત્રાપિચાર્થે
સ્વેચ્છાયાં ત્રિવિજન્મતારાસુ અભિષેક
પ્રયોગોયમભિષેક્તુર્વિત્તશાદ્વ્યરહિતદક્ષિણાપૂર્વકમનુષ્ઠેય । તેન
તત્તદિષ્ટાર્થસિદ્ધિર્ભવ**(?)દ્રદમેવ યન્ત્રં ગૈરિકેણ પલાશાદિપીઠે સંલિખ્ય ।
તત્રાવાહનાદિપૂર્વકં ષોડશોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય । અયુતસંખ્યયા
પ્રસ્તુતવિદ્યાં જપેત્ । એકમેવ વિંશતિ દિનાન્તં સપ્તદિનાન્તં વા કુર્વતઃ
સાધકસ્ય નરાનાર્યો નૃપતયશ્ચ વશી ભવન્તિ । ઇદમેવ યન્ત્રં પઠે હરિદ્રયા
લિખિત્વા કલશાન્તશરાવદ્વયાન્તર્વાપ્રક્ષિપ્ય । ભિત્તિમધ્યેશયનસ્થાને વા
નિધાય । પ્રસ્તુતવિદ્યયા તત્ર પ્રસ્તુતનિત્યાં સન્ધ્યાત્રયોપ્યભ્યર્ચ્ય । પ્રતિસન્ધ્યં
સહસ્રં સહસ્રં એકવિંશતિદિનાન્તં કાર્યસ્ય સાધ્યત્વે સપ્તદિનાન્તં જપતઃ
સાધકસ્ય શત્રોર્મતિગતિક્રોધાદિ સકલસ્તંભો ભવતિ । ઇદમેવ યન્ત્રં
પલાશપીઠાદાવુક્તસ્થાને કર્પૂરકુઙ્કુમકસ્તૂરીપ્રભૃતિસુરભિદ્રવ્યૈરાલિખ્ય ।
તિસૃષ્વપિ સન્ધ્યાસુ
પ્. ૧૯૦અ)
પૂર્વોક્તવિધિકં પૂજનપૂર્વકં સહસ્રં સહસ્રં જપતઃ એકવિંશતિરાત્રાવધિ
સપરાત્રાવધિ વા સમભ્યસ્તાદ્વહુતરલક્ષ્મીવૃદ્ધિર્ભવતિ । યન્ત્રાન્તરં યથા ।
પૂર્વાપરાયતાઃ દક્ષિણોત્તરાયતાશ્ચ સમાનાન્તરાલાઃ
પરસ્પરસંભિન્નાશ્ચતુર્દશચતુર્દશરેખાઃ સંપાત્ય એકોનષષ્ટ્યધિકૈકશત
૧૫૯ કોષ્ટકં ચક્રં નિષ્પાદ્ય । સર્વવાહ્ય પ્રથમવીથ્યાં ચતુર્દિક્ષુ સપ્તમં
સપ્તમં કોષ્ઠં પરિત્યજ્ય । એકદિગાન્તકોષ્ઠાદપરદિગાન્તકોષ્ઠાન્તં
મધ્યસ્થિતૈકાદશૈકાદશકોષ્ઠાનિમાર્જયિત્વા । તદન્તર્ગત દ્વિતીયવીથ્યાં
પૂર્વપરિશેષિતકોષ્ઠાદધસ્તનમેકૈકતદુભયપાર્શ્વગતં ચૈકૈકમિતિ
કોષ્ઠત્રયં ચતુર્દિક્ષુત્યક્તા મધ્યસ્થં કોષ્ઠસપ્તકં માર્જયિત્વા ।
તૃતીયવીથ્યામપિ ચતુર્દિક્ષુ પૂર્વપરિત્યક્તકોષ્ટદધસ્તનં
કોષ્ઠત્રયદુભયપાર્શ્વગતેચૈકૈકમિતિ સંભૂય પઞ્ચકોષ્ઠાનિત્યક્ત્વા
મધ્યસ્થાનિત્રીણિત્રીણિકોષ્ઠાનિમાર્જયિત્વા સંભૂય ચતુરશીતિ કોષ્ઠાનિ માર્જિતાનિ
પઞ્ચાશીતિ કોષ્ઠાનિ ચોર્વરિતાનિ । ચતુર્ષુદિગન્તકોષ્ઠેષુ પ્રત્યેકં ત્રિકોણં કૃત્વા
તેષુ સર્વમધ્યસ્થકોષ્ઠેષુ ચ પ્રત્યેકં પ્રસ્તુતવિદ્યાં સંપૂર્ણામાલિખ્ય ।
તદુદરે સાધકક્રિયાપદસાધ્યનામાનિ લિખેત્ । ઇત્થં ચાત્ર યન્ત્રે પ્રસ્તુતનિત્યા
વિદ્યાયા સાધકાદિનામ્નાં પઞ્ચધાલિખનં સિદ્ધં । તતશ્ચ
સર્વાધસ્તનપઙ્ક્તિગતકોષ્ઠત્રયમધ્યમકોષ્ઠમારભ્ય તત્પ્રથમકોષ્ઠાન્તં
ચતુર્વિંશતિ કોષ્ઠેષુ પ્રથમતઃ ચતુર્વિંશતિ વિકૃતાક્ષરાણિ લિખિત્વા ।
પ્. ૧૯૦બ્)
પૂર્વપ્રારબ્ધાક્ષરકકોષ્ઠતોધસ્તનકોષ્ઠમારભ્ય તત્પ્રથમકોષ્ઠાન્તં
વિંશાક્ષરમારભ્ય ચતુશ્ચત્વારિંશન્મિતાક્ષરપર્યન્તં
વિંશત્યક્ષરાણિલિકિત્વા ।
પુનઃપૂર્વપ્રારબ્ધાક્ષુરકકોષ્ઠતોધસ્તનમેવકોષ્ઠમારભ્ય
તત્પૂર્વકોષ્ઠાન્તં પરિતોગત ષોડશકોષ્ઠેષુ
પઞ્ચચત્વારિંશદ્વર્ણાદ્વિષષ્ટિવર્ણાન્તં ષોડશવર્ણાનાલિખ્ય । પુનરપિ
પૂર્વારમ્ભાવધિકોષ્ટાધઃ કોષ્ઠમારભ્ય તત્પૂર્વકોષ્ઠાન્તં પરિતોગત
દ્વાદશકોષ્ઠેષુ એકષષ્ઠિતમવર્ણારભ્ય
દ્વિસપ્તતિતમાક્ષરપર્યન્તદ્વાદશવિકૃતાક્ષરાણ્યાલિખ્ય । પુનરપિ
પૂર્વપ્રારમ્ભાવધિકકોષ્ઠાધઃ કોષ્ઠમારભ્ય પરિતોગતાષ્ટક કોષ્ઠેષુ
ત્રિસપ્તતિવર્ણમારભ્યાશીતિ કોષ્ઠાન્તમષ્ટવિકૃતાક્ષરામાલિખ્ય ।
કોષ્ઠસંખ્યામક્ષરસંખ્યાં ચ પૂરયેત્ । તદેવં સિદ્ધયન્ત્રં
સુવર્ણરજતતામ્રસ્ફટિકાદિપૂર્વકં પૂજાજપહોમૈઃ સંસ્કૃત્ય । યત્ર શૂન્યે
દેશે ગૃહે વા નિરન્યતે તત્ર પ્રતિદિન શ્રીવૃદ્ધિરચઞ્ચલા સ્યાત્ ।
ભૂતપ્રેતપિશાચયક્ષકૃત્યાદિ પીડા ચ તત્ર ન સ્યાત્ । પલાશફલકે વિલિખ્ય
યથોક્તવિધિશૂન્યદેશાદિષુ સ્થાપને તત્સ્થાનં બ્રાહ્મણાનાં નિવાસસ્થાનં
સ્યાત્ । રાજવૃક્ષફલકે યન્ત્રમિદં લિખિતં પૂજાજપહોમાદિ સંસ્કૃતં
યન્ત્રશૂન્યેદેશે નિખન્યતે તત્ર રાજધાની સ્યાત્ ।
પ્. ૧૯૧અ)
વટવૃક્ષ ફલકે તલ્લિખનં કૃત્વા યદિ પૂર્વવત્ સંસ્કૃત્ય ભૂમૌ નિખન્યતે તદા
તત્ર શૂન્યસ્થાને નગરઃ સ્યાત્ । ઉદુમ્બરફલકે તલ્લિખનં કૃત્વા પૂર્વવત્
સંસ્કૃત્ય ભૂમૌ યદિ નિખન્યતે તર્હિ તત્સ્થાનમન્નાનાં
બહુવિધાનામાશ્રયભૂતં સ્યાત્ । વજ્ર યન્ત્રસ્યાસ્ય ચતુર્દિગન્તત્રિકોણાન્તરાલેષુ
ત્રિશૂલાનિ કૃત્વા તદીય મધ્યસ્થાન દ્વયે રમિતિ યમિતિ ચમિતિ ચ લિખિત્વા । તદુપરિ
પૂર્વમેવ સહસ્રસંખ્યયાભિમન્ત્રિતભસ્મનાલઙ્કૃતભાલકં રોગિણમ્
સંસ્થાપ્ય । પુનર્ભાલગતં ભસ્મપ્રસ્તુતવિદ્યયા સહસ્રસંખ્યયાભિમન્ત્રયેત્ ।
તેન સ એવ જ્વરાતીસારાદિરૂપોગતઃ સ્વયમેવ
સ્વાગમનકારણસ્વાપયાનુકવાપયાતિ । ભૂતં પ્રેતપિશાદ્યા અપિ

સ્વસ્વાધિર્નાવકારણસ્વાયયાનોપાયાનુકવારોગિજનતોદૂરં પ્રયાન્તિ ।
ઇદમપ્યવહિતપૂર્વોક્તં સશૂલકં યન્ત્રં રાજવૃક્ષફલકે લિખિત્વા રાજગૃહે
ક્વચિદેકાન્તે સ્થાપયિત્વા તત્ર પ્રસ્તુતનિત્યાં પૂજયતો રાજ્ઞ કુલમપિ
પૃથ્વીનમુઞ્ચતિ કાકથા તત્પુત્રાદે. ગજતુરગયોરાવાસસ્થાનં નવધા વિભજ્ય ।
યન્ત્રમિદં તામ્રાદિ પત્રોત્કીણીં નવસંખ્યંવિધાય । મધ્યેષ્ટ દિક્ષુ ચ
નિખનેત્તતપ્રત્યહમુપરિયન્ત્રદેવતાં પ્રસ્તુતનિત્યાં પૂજયેચ્ચ । તેન તંદેશં
રિપુકૃત્યાદયો રોગાવીક્ષિતુમપિ ન સમર્થા ભવન્તિ । કાકથાપ્રવેશસ્ય ।
શ્રીખણ્ડકર્પૂરકુંકુમૈરભિનવેપટે યન્ત્રમિદં લિખિત્વા
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિપૂર્વકમભ્યર્ચ્ય ।
પ્. ૧૯૧બ્)
વિદ્યયા પ્રસ્તુતયા સહસ્રશતાન્યતરસંખ્યયાભિમન્ત્ર્ય । તત્પયેપરિયદિશયીન
તદા દાહજ્વરઃ પરેપિરોગાગચ્છન્તિ । નિસ્સાણપટહાદિવાદ્યેષુ યન્ત્રમિદં દરદેન
લિખિત્વા । તત્રાવાહનપ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિપૂર્વકં
પ્રસ્તુતનિત્યાં ષોડશોપચારૈરભ્યર્ચ્ય । યુગપત્તાવદ્વાદ્યતાડને નિસ્સાણસ્ય
રિપુસેનાપ્રદર્શનં ચ કારયેત્ । તચ્છબ્દાદ્ભીતઃ પ્રત્યથાદશદિશોયાતિ ન તુ
કદાપિ સ્વસન્મુખમુપેયાત્ । સ્વાત્માનમેવપણીકૃત્ય પ્રવૃત્તે દ્યૂતયુદ્ધે પ્રત્યક્તે
ઇદં યન્ત્રં ભૂર્જપત્રે દરદેન લિખિત્વા પ્રાણપ્રતિષ્ઠાપૂજાજપાદિના સંસ્કૃત્ય ।
ગુલુકીકૃત્ય કણ્ઠે વધ્વા તાદૃશયુદ્ધં પ્રવર્તનીયં । ઈદૃશયન્ત્રધારક
સાધકદર્શનમાત્રેણ તાદૃશદ્યૂતકર્તારઃપલાયિતા એવસ્યુઃ કાકથાજયસ્ય ।
અજીવપણકેદ્યૂતયુદ્ધેપિ ચ કણ્ઠધૃતાદેતદ્યન્ત્રાદવશ્યં જયો ભવતિ ।
એતદ્યન્ત્રમેત દેવતાવિદ્યાં વા રક્તાકારાં રિપોર્વક્ત્ર ધ્યાનાદ્રિપવોવશીભવન્તિ
। કિં વહુના એતદ્વજ્રયન્ત્રસ્વાસાધ્યં ન કિઞ્ચિદપિ કાર્યમિતિ સંક્ષેપઃ ॥ ઇતિ
વિજયાનિત્યાપ્રસ્તાવઃ ॥ અથ સર્વમઙ્ગલાનિત્યાપ્રસ્તૂયતે ॥
હસ્તમાત્રપ્રમાણકભૂમૌવેકાઙ્ગુલાન્તરાલકં
ચતુર્દિક્ષુદ્વારશાખોપેતમન્તર્વહિર્ભાવેન ભૂપુરદ્વયંનિર્માય ।
તદન્તર્ભૂપુરસ્પૃષ્ટાસ્પૃષ્ટિકયાવૃત્તમેકં કૃત્વા ।
પ્. ૧૯૨અ)
તદન્તપઞ્ચાઙ્ગુલાન્તરાલકં વૃત્તત્રયમપરં કૃત્વા ।
પૂર્વવૃત્તસહિતવૃત્તચતુષ્કેન વીથીત્રયં નિર્માય । તત્ર સર્વવાહ્યવીથ્યાં
દ્વાત્રિંશદ્દલકં તતોન્તર્વીથ્યાં ષોડશદલકં
તતોપ્યન્તર્વીથ્યામષ્ટદલકમલં વિરચ્ય । તદભ્યન્તરકર્ણિકાયામ્ વિન્દું
રચયેદિતિ કર્તવ્યતાકેનિત્યપૂજાચક્રે પૂર્વકથિતત્રકારેણ કલશં સંસ્થાપ્ય ।
વિન્દુસ્થાનસ્ય પ્રસ્તુતમુખ્યપૂજાસ્થાનભૂતસ્ય કલશાક્રાન્તતયા
તત્પૂજાર્થકલશાન્તરમપિ ચક્રમધોલિખિતમપિ વિચિન્ત્ય । તત્ર સર્વમઙ્ગલાં
પૂજયેત્ સર્વશપિદીક્ષાઙ્ગભૂતપૂજાયાં તદઙ્ગપૂજાયાં તુ કેવલં
ચક્રમેવોદ્ધતવ્યં કલશસ્થાપનં । તત્રો ભયત્રાપિ પૂજાપ્રકારો યથા ।
સુગન્ધિતૈલાભ્યઙ્ગસુગન્ધિસલિલસ્નાનાદિ
પ્રાતઃકૃત્યાદ્યન્તેદેવતાન્તરપ્રસઙ્ગાદેવાનુષ્ઠિતભૂશુદ્ધાદિકમેકશ્ચ
સાધકો રક્તધૌતોત્તરીયમાલાગન્ધાનુલેપનકોભૂત્વા યાગમણ્ડપમાગત્ય
કૂર્મચક્રશોધિતસ્થાને ઉક્તાસનવિદ્યાચતુષ્કાભ્યર્ચિતરક્તકમ્વલાદ્યાસનોપરિ
પ્રસ્તુતવિદ્યયા સ્વસ્તિક પદ્માન્યતરાસનમવલમ્વ્યાસીનઃ
પ્રસ્તુતવિદ્યયાચમનપ્રાણાયામૌવિધાય ષોડશાર્ણ મન્ત્રેણ વલિં દત્વા ।
સ્વશિરસિ નવાપિનાથાન્સ્વનાથારમ્ભતઃ સ્વસ્વમન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય । તત્સ્રોત્રં
પઠિત્વા તદાજ્ઞાં સંપ્રાર્થ્ય પૂજામાભેત સ્વવિદ્યા સ્વનિત્યા સ્વનાથાનાં
સ્વાત્મનાસહૈક્યં ભાવયિત્વા । સ્વનિત્યા પૂજાચક્રાધારભૂતસિંહાસનાદેરુપરિ
પ્. ૧૯૨બ્)
તત્તદ્વર્ષભેદભિન્નદેશકાલાદિક સમસ્તગુપ્તપ્રકટસિદ્ધયોગિની
ચક્રાન્તાષ્ટત્રિંશત્પીઠદેવતાઃ પૂજયિત્વા । સ્વાત્પ્રપૂજા ચક્રયોર્મધ્યભાગે
સાધારં ગોરોચના કર્પૂરકુઙ્કુમાગુરુકસ્તૂરીમિશ્રિતજલપૂર્ણં
સુવર્ણરજતતામ્રકાચમૃત્તિકાન્યતમમયસામાન્યાર્ઘ્યપાત્રં સંસ્થાપ્ય
તદાધારપાત્રજલેષુ ક્રમેણ કુલસુન્દરીવીજત્રયેણ વહ્નિસૂર્યસોમાત્મકત્વં
વિભાવ્ય । રોચનાદિ પઞ્ચકસ્ય પૃથિવીજલતેજોવાયવાકાશાત્મકત્વં ચ ધ્યાત્વા ।
તજ્જલપૂજાચક્રયોરૈક્યભાવનપૂર્વકં તજ્જલપ્રસ્તુતનિત્યયોરૈક્યં વિભાવ્ય ।
પ્રસ્તુતવિદ્યયાદશવારમંભિમન્ત્ર્યપૂજયિત્વાવા
। ષડઙ્ગમન્ત્રૈઃ ષડઙ્ગદેવતાઃ સમ્પૂજ્ય સંસ્કૃતસામાન્યાર્ઘ્યોદકેન
સ્વોપાસ્ય પ્રસ્તુતવિદ્યયા સ્વાત્માનં સામાન્યાર્ઘ્યપાત્ર
તદુત્તરોત્તરભાગગતપ;અદ્યાર્ઘ્યાચમનસ્નાનજલાનિતત્તત્પાત્રગતાનિ
સ્વદક્ષિણભાગગતાનિ ગન્ધાદીનિ હોમોપયુક્ત ઘૃતાન્નતણ્ડુલકલશે ધનાદીનિ ચ
સકૃત્પ્રત્યેકં સંપ્રોક્ષ્ય ।પુનર્વિદ્યયા પ્રાણાનાયમ્ય
દર્વ્યાસામાન્યાર્ઘ્યોદકં દક્ષિણહસ્તેનોપાદાય । સામાન્યદેશકાલાંતે
વિશેષદેશકાલાનુલ્લિખ્ય સ્વગોત્રરાશિનામકામનાન્તમપ્યુલ્લિખ્ય
યથાબુદ્ધિનિયોગં વિધિના સર્વમઙ્ગલાનિત્યાપૂજાંકરિષ્યે ઇત્યુલ્લિખ્ય જલંતં
ભૂમૌ ક્ષિપેત્ । એતદવસરએવપ્રસઙ્ગાદપ્યકૃતભૂતશુદ્ધ્યાદિકષ્ઠત્તકર્મણિ
નિયુક્તમન્ત્રાન્તરસ્થાને પ્રસ્તુતવિદ્યામેવ વિનિઓજ્ય ।
પ્. ૧૯૩અ)
તત્કર્માખિલમપિનિર્વર્ત્ય । માતૃકાષડઙ્ગમન્ત્રન્યાસાંતે પ્રસ્તુતવિદ્યાયા
પ્રત્યેકં તત્તન્માતૃકાવર્ણમન્ત્યભાગેદુલ્લિખ્ય । તત્તન્માતૃકાં તત્તત્સ્થાનેષુ
વિન્યસ્ય । સ્વાંહૃદયાયનમઃ સ્વીંશિરસેસ્વાહા । સ્વૂંશિખાયૈ વષટ્ ।
ખૈંકવચાયહું । સ્વૌંનેત્રાયવૌષટ્ । સ્વઃ અસ્ત્રાય ફડિતિ
મન્ત્રાન્સ્વસ્યાઙ્ગુષ્ઠાદિષુ હૃદયાદિષુ ચ વિન્યસ્ય । સ્વાંત્વચિ ।
સ્વીંઆવૃત્યાનેત્રયોઃ સ્વૂંઘ્રાણે । સ્વૈં આવૃત્યાકર્ણયોઃ સ્વૌંજિહ્વાયાં ।
સ્વઃમનસિ વિન્યસ્ય । સ્વૌમિતિ સમ્પૂર્ણવિદ્યાં ત્રિધાવ્યાપકત્વેન વિન્યસ્ય ।
આવાહનાદિકમનુસરેત્ તદ્યથા ત્રિખણ્ડામુદ્રામનુસૃત્ય તત્ર રક્ત
પુષ્પાણિનિધાય । તત્ર મૂલાધારાદિ બ્રહ્મરન્ધ્રાન્તવ્યાપ્ત
તેજસ્ત્રયસંમિશ્રણસમૃદ્ધતેજઃ પુઞ્જં દહન્નાસાધ્વનાવિશ્રાન્ત
તત્પુષ્પાઞ્જલિ પ્રક્ષેપણતો વિન્દુચક્રે સંક્રાન્તં ભાવયન્નેવ સમ્પૂર્ણ
મૂલવિદ્યાંતેભોસર્વમઙ્ગલાનિત્યે ઇહચક્રે આવાહિતા ભવેતિ સંપ્રાર્થ્ય
આવાહનં નિર્વર્ત્ય । તત્તેજઃ
કરનિકરાન્કાંશ્ચિદ્વક્ષ્યમાણનાથાયુધાવરણસ્થાનેષુ
પ્રસૃતાંસ્તત્તદાવરણાદિદેવતાત્વેન પરિણતાન્વિભાવ્ય મધ્યસ્થતેજઃ પુઞ્જે
ધ્યાનાવગતસ્વરૂપતયાપરિણતં ભાવયેત્ । ધ્યાનં યથા । સુવર્ણવર્ણાં
રુચિરાં મુક્તામાણિક્યભૂષણામ્ ।
માણિક્યમુકુટાંનેત્રદ્વયેપ્રેક્ષ્યદયાભરામ્ । દ્વિભુજાં સ્વાસનાં
પદ્મેત્વષ્ટષોડશતદ્વયૈઃ પત્રૈરુપતૈઃ સ ચતુર્દ્વારભૂસદ્મયુગમકે ।
પ્. ૧૯૩બ્)
માતુલુઙ્ગફલં દક્ષેદધાનાંકરપઙ્કજે । વામેન નિજભક્તાનાં પ્રયચ્છન્તી
ધનાદિકમ્ । સ્વસમાનાભિરભિતઃ શક્તિભિઃ પરિવારિતામ્
। ષટ્સપ્તતિભિરન્યાભિરન્યાભિરક્ષરોત્થાભિરન્વિતામિતિ ।
નાથાયુધાવરણશક્તીનામપીદૃશમેવધ્યાનં । આયુધાંશે તુ
તત્તલ્લાઞ્છિતમૌલિકત્વમધિકં । તતશ્ચ પ્રસ્તુતવિદ્યાંતે ભો સર્વમઙ્ગલાનિત્યે
ઇહચક્રે સ્થાપિતા ભવ । પુનસ્ત્રયોદશવર્ણાંતે સન્નિરુદ્ધાભવ ।
પુનસ્તાવદ્વર્ણાંતે અવગુણ્ઠિતા ભવ । પુનસ્તાવદ્વર્ણાંતે સન્નિધાપિતા ભવેતિ
તત્તન્મુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વકં સંપ્રાર્થ્ય । પ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યાયાઃ
કરાઙ્ગન્યાસૌ વિધાય । અમુષ્યાઃ સર્વમઙ્ગલાનિત્યાયાઃ પ્રાણા ઇહચક્રે પ્રાણા
ઇત્યાદિરૂપપ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યયા પ્રસ્તુતનિત્યાયા. હ્પ્રાણાન્પ્રતિષ્ઠાપ્ય
દ્વાદશોપચારૈઃ પૂજયેત્ । તન્મન્ત્રા યથા । સ્વૌંસર્વમઙ્ગલાનિત્યાયૈપાદ્યં
કલ્પયામીતિ દર્વી ગૃહીત સામાન્યાઘ્યોદકેન પાદ્યનામકં
પ્રાથમિકમુપચારમુત્સૃજ્ય । સ્વૌમિતિ પદયોસ્તન્નિવેદયેત્ । એવમેવ
પાદ્યપદપ્રક્ષિપ્તાર્થીચમનાદિપદકેનોક્તમન્ત્રેણૈવાર્ઘ્યાચમનાદિરૂપ
દ્વિતીયાદ્યુપચારમપ્યુત્સૃજ્ય । સ્વૌમિતિપ્રસ્તુતવિદ્યયામુખાદિષુ નિવેદયેત્ । ઇતિ

તામ્બૂલાન્તદ્વાદશોપચારૈરભ્યર્ચ્ય ત્રયોદશોપચારમનુસરેત્ । તત્પ્રકારો યથા ।
દેવ્યાઃ પૃષ્ટભાગે પઙ્ક્તિત્રયમુપકલ્પ્ય । તત્ર દેવીનિકટપંક્તિ
પ્. ૧૯૪અ)
મારભ્યેશાનાદિ ત્રિત્રિક્રમેણ દિવ્યસિદ્ધમાનવભેદેન
નવસંખ્યાન્પ્રકાશવિમર્શાનન્દ
શ્રીજ્ઞાનશ્રીસત્યશ્રીપૂર્ણસ્વભાવપ્રતિભસુભગનામકાન્નાથાન્સ્વનાથ-
મુપક્રમ્ય સ્વસ્વમન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય । દક્ષિણભુજસમીપે હ્રીંશ્રીંમાતુલુઙ્ગાયનમઃ
વામભુજસમીપે હ્રીંશ્રીંવરાયનમઃ ઇત્યાયુધદ્વયમભ્યર્ચ્ય । અષ્ટદલે
દેવ્યગ્રદલમારભ્ય પ્રાદક્ષિણ્ડેન શ્રીંશ્રીંભદ્રાપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંભવાનીપા૦ હ્રીંશ્રીંભવ્યાપા૦ હ્રીંશ્રીંવિશાલાક્ષીપા

હ્રીંશ્રીંશુચિસ્મિતાપા૦ હ્રીંશ્રીંકુઙ્કુમાપા૦ હ્રીંશ્રીંકમલાપા

હ્રીંશ્રીંકલ્પાણીપાદુકાં પૂજયામીત્યષ્ટશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । સ્વૌં
સર્વમઙ્ગલાપાદુકાં પૂજયામીતિ સર્વમધ્યે પુનસ્તામભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંએતાઃ
સર્વમઙ્ગલાપ્રથમાવરણદેવતાઃ પૂજાંગૃહ્ણન્ત્વિતિ પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં
દત્વા । ષોડશદલે અગ્રદલાદિપ્રાદક્ષિણ્યેન હ્રીંશ્રીંકમલાપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંપૂરિણીપા૦ હ્રીંશ્રીંનિત્યાપા૦ હ્રીંશ્રીંઅમૃતાપા૦ હ્રીંશ્રીંજીવિતાપા

હ્રીંશ્રીંદયાપા૦ હ્રીંશ્રીંદયાપા૦ હ્રીંશ્રીંઅશોકાપા૦ હ્રીંશ્રીંવિશ્વાપા

હ્રીંશ્રીંવિનતાપાદુકાં પૂજયામીતિ ષોડશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । સ્વૌં
સર્વમઙ્ગલાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યતસ્તાં પુનરભ્યર્ચ્ય ।
હ્રીંશ્રીંએતાઃ સર્વમઙ્ગલાનિત્યાદ્વિતીયાવરણદેવતાઃ
પ્. ૧૯૪બ્)
પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । દ્વાત્રિંશદ્દલે
દેવ્યગ્રદલાદિપ્રાદક્ષિણ્યેન હ્રીંશ્રીંકામિનીપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંખેચરીપા૦ હ્રીંશ્રીંગર્વાપા૦ હ્રીંશ્રીંપુરાણાપા૦ હ્રીંશ્રીંપરમેશ્વરીપા

હ્રીંશ્રીંગૌરીપા૦ હ્રીંશ્રીંશિવાપા૦ હ્રીંશ્રીંઅમેયાપા૦ હ્રીંશ્રીંવિમલાપા

હ્રીંશ્રીંપ્રાપા૦ હ્રીંશ્રીંપવિત્રાપા૦ હ્રીંશ્રી૦પદ્મિનીપા૦ હ્રીંશ્રીંવિદ્યાપા

હ્રીંશ્રીંવિશ્વેશીપા૦ હ્રીંશ્રીંઅશેષરૂપાપા૦ હ્રીંશ્રીંનન્દાપા

હ્રીંશ્રીંઅમ્બુજાક્ષીપા૦ હ્રીંશ્રીંઅનિન્દિતાપા૦ હ્રીંશ્રીંવરદાપા

હ્રીંશ્રીંવાક્પ્રદાપા૦ હ્રીંશ્રીંવાણીપા૦ હ્રીંશ્રીંવિવિધાપા૦ હ્રીંશ્રીંવેદવિગ્રહપા

હ્રીંશ્રીંવિન્દ્યાપા૦ હ્રીંશ્રીંવાગીશ્વરીપા૦ હ્રીંશ્રીંસન્ધ્યાપા૦ હ્રીંશ્રીંસંયતાપા

હ્રીંશ્રીંસરસ્વતીપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંનિર્મલાપા

હ્રીંશ્રીંનાદરૂપાપાદુકાં પૂજયામીત્યેતૈર્મન્ત્રૈર્દ્વાત્રિંશચ્છક્તીરભ્યર્ચ્ય ।
સ્વૌં સર્વમઙ્ગલાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થતસ્તામભ્યર્ચ્ય ।
હ્રીંશ્રીંએતાઃ સર્વમઙ્ગલાનિત્યા તૃતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાંગૃહ્ણન્ત્વિતિ
પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । પશ્ચિમદારદક્ષિણવીથ્યાદિ
દક્ષિણદ્વારપશ્ચિમવીથ્યન્તમભ્યન્તરસ્વાસનસમીપદેશેષ્વષ્ટસુ
હ્રીંશ્રીંબ્રાહ્મીપા૦ હ્રીંશ્રીંમાહેશ્વરીપા૦ હ્રીંશ્રીંકૌકૌમારીપા

હ્રીંશ્રીંવૈષ્ણવીપા૦ હ્રીંશ્રીંવારાહીપા૦ હ્રીંશ્રીંઐન્દ્રીપા૦ હ્રીંશ્રીંચામુણ્ડાપા

હ્રીંશ્રીંમહાલક્ષીપાદુકાં
પ્. ૧૯૫અ)
પૂર્વદ્વાર દક્ષિણવીથ્યાદિતસ્યૈવોત્તરવીથ્યન્ત વાહ્યરેખાસમીપદેશેષુ
હ્રીંશ્રીંઇન્દ્રશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંઅગ્નિશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંયમશક્તિપા

હ્રીંશ્રીંરક્ષઃશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંવરુણશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંઅનિલશક્તિપા

હ્રીંશ્રીંસોમશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંઈશાનશક્તિપા૦ પશ્ચિમે હ્રીંશ્રીંઅનન્તશક્તિપા૦ ઉત્તરે
હ્રીંશ્રીંનિધિશક્તિપા૦ પૂર્વે હ્રીંશ્રીંનિયતિશક્તિપા૦ દક્ષિણે
હ્રીંશ્રીંકાલશક્તિપાદુકાં પૂજયામિતિ વિંશતિ શક્તીઃ સમભ્યર્ચ્ય ।
સ્વૌંસર્વમઙ્ગલાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યતઃ પ્રસ્તુતનિત્યામભ્યર્ચ્ય ।
હ્રીંશ્રીંએતાઃ સર્વમઙ્ગલાનિત્યા ચતુર્થાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ
તત્પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દદ્યાત્ । ઇતિ ચત્વાર્યેવનિત્યપૂજાયામાવરણનીતિ
ત્રયોદશોપચાર પૂજાનિર્વૃત્તાઃ પ્રયોગેષ્વભિષેકરૂપેષુ તુ
અગ્નિસૂર્યચન્દ્રકલામિથુનદેવતારૂપમાવરણત્રયમધિકં તત્રાપિ
ચક્રપ્રતિષ્ઠાયાં મૂર્તિપ્રતિષ્ઠાયાં પ્રથમદીક્ષાયાં ચ કલશેષુ
શસ્ત્રયોગાગ્નિયોગદોષશિષ્યવુદ્ધિદોષાપહારકાભિષેકાર્થકેષુ
વહ્નિસૂર્યચન્દ્રકલાક્રમેણ મિથુનદેવતાઃ પૂજ્યાઃ પૂર્ણાભિષેકાદૌ તુ
ચન્દ્રસૂર્યવહ્નિકલાક્રમેણ તત્પૂજા । એવ મભ્યુદયાદિકામનાભિષેકે
ચન્દ્રાદિસૃષ્ટિક્રમઃ અનિષ્ટનિવૃત્યર્થાભિષેકે બ્રહ્માદિસૃષ્ટિક્રમા ઇતિ વિશેષઃ
તદત્રદીક્ષાપ્રસ્તાવાદ્વિધુકલામુપક્રમ્યપ્રયોગોલિખ્યતે
પ્. ૧૯૫બ્)
વહ્નેઃ કલામુપક્રમ્ય પ્રયોગતત્તત્સ્થાને સ્વયમૂહનીયઃ પ્રથમાભિષેકે
દર્શિતશ્ચાસ્માભિઃ અષ્ટદલે ષોડશદલદ્વાત્રિંશદ્દલાનાં
ભદ્રાદિશક્તિભિરાક્રાન્તતયા તદ્દલાગ્રેષુ હ્રીંશ્રીંઅંઅમૃતપાદુકે પૂજયામીતિ
એકૈકમિથુનદેવતાદ્વિદ્વિદલેપૂજનીયા યતસાવ્યક્તિદ્વયં ભવતિ । એવમગ્રેપિ સર્વત્ર
હ્રીંશ્રીં આં માનદપાદુકેપૂ૦ હ્રીંશ્રીંઇંપૂષપાદુકે૦ હ્રીંશ્રીંઈંતુષ્ટપાદુકે

હ્રીંશ્રીંઉંપુષ્ટપાદુકે૦ હ્રીંશ્રીંઊંરતપાદુકે૦ હ્રીંશ્રીંઋંધૃતપાદુકે

હ્રીંશ્રીંઋંશશિપાદુકે૦ હ્રીંશ્રીંઌંકાન્તપાદુકે૦ હ્રીંશ્રીંઌં***(?)પાદુકે

હ્રીંશ્રીંએંજ્યોત્સ્નાપાદુકે૦ હ્રીંશ્રીંઐંશ્રીંવ્રાપાદુકે૦ હ્રીંશ્રીંઓંપ્રીતપાદુકે

હ્રીંશ્રીંઔંઅઙ્ગદપાદુકે૦ હ્રીંશ્રીંઅંપૂર્ણપાદુકે

હ્રીંશ્રીંઅંપૂર્ણામૃતપાદુકે પૂજયામીતિ ચન્દ્રકલામિથુનદેવતાઃ સમ્પૂજ્ય ।
સૌંસર્વમઙ્ગલાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યતસ્તામભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંએતાઃ
સર્વમઙ્ગલાનિત્યાપઞ્ચમાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજાર્પણ
પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । દ્વાત્રિંશદ્દલકમલસ્યાષ્ટદલાગ્રાન્તાનાં
ચન્દ્રકલામિથુનદેવતાપૂજાસુવિનિયુક્તતયા નમદલાગ્રમારભ્યરચમ-
ઇલાગ્રાન્તં હ્રીંશ્રીંકંમંધાતૃતાપિનીપાદુકે પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંખંવંઅર્યમતાપિનીપાદુકે૦ હ્રીંશ્રીંગંફંમિત્રધૂમ્રાપાદુકે

હ્રીંશ્રીંઘંપંવરુણમરીચીપાદુકે૦ હ્રીંશ્રીંઙેંનંઅંશુજ્વાલિનીપાદુકેપૂ

પ્. ૧૯૬અ)
હ્રીંશ્રીંચં ધં ભગરુચિપાદુકેપૂ૦ હ્રીંશ્રીંઠંથંત્વષ્ટધારિણીપાદુકેપૂ

હ્રીંશ્રીંઠંદંવિષ્ણુક્ષમાપાદુકેપૂજયામીતિ સૂર્યકલામિથુનદેવતાઃ
સમ્પૂજ્ય । સ્વૌંસર્વમઙ્ગલાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યતસ્તામભ્યર્યચ ।
હ્રીંશ્રીંએતાઃ સર્વમઙ્ગલાનિત્યાષષ્ટાવરણદેવતાઃ પૂજાંગૃહ્ણન્ત્વિતિ
તત્પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । ચતુરસ્ર એવ
બ્રાહ્મ્યાદિકોક્તવિંશતિદેવતાસ્થાનસવિધદેશેષ્વેવક્રમેણ । હ્રીંશ્રીંયં
અગ્નિધૂમ્રાર્ચિપાદુકેપૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંરંવ*(?)ષ્માપાદુકેપૂ

હ્રીંશ્રીંલંશુચિજ્વાલિનીપાદુકેપૂ૦ હ્રીંશ્રીંવંતેજો જ્વાલિનીપાદુકેપૂ

હ્રીંશ્રીંશંપ્રભાવિસ્ફુલિઙ્ગિનીપાદુકેપૂ૦ હ્રીંશ્રીંષંદાવસુશ્રીપાદુકેપૂ

હ્રીંશ્રીંસંશિખિસુરૂપાપાદુકેપૂ૦ હ્રીંશ્રીંહંદ્યુતિકપિલાપાદુકેપૂ

હ્રીંશ્રીંલંદાહહવ્યવહાપાદુકેપૂ

હ્રીંશ્રીંક્ષંગ્રાસકવ્યવહાપાદુકેપૂજયામીતિવહ્નિકલામિથુનદેવતાઃ સમ્પૂજ્ય ।
સ્વૌંસર્વમઙ્ગલાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યતસ્તામભ્યર્ચ્ય ।
હ્રીંશ્રીંએતાઃ સર્વમઙ્ગલાનિત્યાસપ્તમાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ
તત્પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં દદ્યાત્ । તદેવં સર્વમઙ્ગલાનિત્યાયાઃ નિત્યપૂજનં
ચતુરાવરણકમેવ । અભિષેકાઙ્ગપૂજનં સપ્તાવરણકમેવ । પરન્તુ
ચક્રપ્રતિષ્ઠા મૂર્તિપ્રતિષ્ઠા પ્રથમદીક્ષા દુઃખોપશમકાભિષેકેષુ
વહ્નિસૂર્યચન્દ્રકલાનાં પૂજાક્રમઃ સંહારરૂપઃ વિદ્યાપ્રાપ્ત્યભિષેકાદૌ તુ
પ્. ૧૯૬બ્)
ચન્દ્રસૂર્યવ્હ્નિકલાનાં પૂજાક્રમઃ સૃષ્ટિરૂપ ઇતિ દ્વિવિધંતિ
તતશ્ચશિષમુચારત્રયં યત્કિઞ્ચિત્તવપાઠતર્પણપ્રણતિરૂપમપિનિર્વર્ત્ય ।
અઙ્ગુષ્ઠાદિન્યાસ હૃદયાદિન્યાસ વર્ણન્યાસ વ્યાપકન્યાસ સંપુટિતં
સહસ્રસંખ્યયા નિયતયા નિત્યજપંવિધાય તદભેદભાવનાત્મકં
નિવેદનંચાનુષ્ઠાય અન્નાજ્યાદિના ષોડશસંખ્યયા જપદશાંશસંખ્યયા
ચ યથોક્તવિધિનાહુત્વા દેવીસ્થાનભૂતવિન્દાવેવ વહ્નિભાવિત દેવીરૂપતેજઃ પુનઃ
સંયોજ્ય પુનઃપઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય કુરુકુલ્લાવિદ્યયા વલિં દત્વા
કર્પૂરગર્ભવર્ત્યાદિનાનીરાજ્યક્ષમાપ્ય શક્ત્યુત્થાપનમુદ્રયા
તત્તન્નાથાયુધાવરણશક્તિરૂપતયા પરિણત તત્પરિતઃ
પ્રસૂતકિરણગણાન્સ્વમૂલસ્થાન એવ તેજઃ પુઞ્જેન્તર્ભૂતાન્વિભાવ્ય
ખેચરીમુદ્રયા તેજઃ પુઞ્જમપિ નિર્માલ્ય સંગત
પુષ્પાઘ્રાણેનનાસાધ્વનાસ્વાત્મન્યુદ્વાસ્ય
પૂર્વવત્કરાઙ્ગન્યાસવર્ણન્યાસવ્યાપકન્યાસાન્વિધાય ગુરુસ્તોત્ર દેવીસ્તોત્રે
કથિતસ્વરૂપે પઠિત્વા સ્વાત્માનં તદ્રૂપં ભાવયન્નેવ વિરમેત્ । દીક્ષાયાં તુ
પૂર્વવદેવ કલશોપરિક્ષમાપનાન્તપૂજામનુષ્ષ્થાય ઉદ્વાસનાદિકં
કર્માનનુષ્ઠાય તાં રાત્રિં નૃત્યગીતજાગરણાદિનાનીત્વા । પ્રાતઃકાલે
આવશ્યકં કર્મકૃત્વા પઞ્ચોપચારૈઃ પ્રસ્તુતનિત્યામભ્યર્ચ્ય ।
ઉદ્વાસનન્યાસગુરુસ્તોત્રપાઠદેવીસ્તોત્રપાઠાન્તે માતૃકાયન્ત્રગતં શિષ્યં
પ્રસ્તુતવિદ્યયાભિષિઞ્ચ્ય ।
પ્. ૧૯૭અ)
પૂજિતગુરુકંદરાં શિષ્યં વેધવિધિસમનુસરણપૂર્વકમુપદિશેદિતિ ।
શેષમુક્તમેવાશેષમુપાદેયે ॥ ઇતિ
પ્રાપ્તદીક્ષોભ્યસ્તપૂજાનિત્યનૈમિમિત્તિકપ્રકારકશ્ચસાધકઃ સ્વપ્રયોગૈઃ
સ્વપરસમીહિતાર્થસાર્થમાકાંક્ષમાણોવિદ્યાસાધનમાચરેત્ । તત્પ્રકારોપ્યુક્ત
એવ જપસ્ત્વત્ર કલિયુગે અષ્ટાવિંશતિલક્ષાધિકૈકકોટિપ્રમાણો
વ્યોમવ્યોમરવવ્યોમહસ્તિવણૈર્બોધ્યરૂપોવધેયઃ અન્નાભ્યાં કેવલઘૃતેન વા
જપદશાંશતો હોમઃ ઇતિ વિશેષઃ એવં સિદ્ધવિદ્યસ્યૈવ ગુરુદેવતાભક્તિઃભાજઃ
પ્રયોગેષુ ભવત્યધિકારઃ ઇતીન્યથાકુવીણકૃતેપિ પ્રયોગે ધનધાન્યાદિ
વ્યયમાત્રમસ્માકજાતં ન તુ કાપિ ફલસિદ્ધિરિત્યાદિ રૂપં પ્રાપ્નોતિ મરણં ચ
પ્રાપ્નોતીત્યવશ્યં પ્રયોગકામનાયાં વિદ્યાસાધનેપતિતવ્યં ॥
યન્ત્રપ્રયોગાસ્ત્વસ્યાઃ કામ્યકમલાયામુપદર્શનીયા તર્પણહોમાદિ
પ્રયોગાસ્તુસામાન્યૈતદ્વચનપ્રાપ્તાસ્તત્તન્નિત્યાપ્રસ્તાવત એવોહનીયાઃ ॥
ઇતિ સર્વમઙ્ગલાનિત્યાપ્રસ્તાવઃ ॥
અથ જ્વાલામાલિની નિત્યા પ્રસ્તૂયતે ॥
હસ્તમાત્રપ્રમાણાયાં સમમસૃણશુદ્ધભૂમૌ પૂર્વાદિદિક્ચતુષ્ટયે પ્રત્યેકં
દ્વારશાખોપેતં ભૂપુરદ્વયં નિર્માય
તદન્તસ્તદ્રેખાસ્પૃષ્ટાસ્પૃષ્ટિકયાવૃત્તમેકં કૃત્વા તદન્નશ્ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલે
વૃત્તાન્તરં કૃત્વા તદ્વીથ્યામષ્ટદલં કૃત્વા તત્કર્ણિકાયાં
ભૂપુરદ્વયેનાષ્ટાર ચક્રં વિધાય તદન્તસ્તદ્રેખા
સ્પૃષ્ટાસ્પૃષ્ટિકયાવૃત્તમેકં કૃત્વા ।
પ્. ૧૯૭બ્)
તદન્તઃ ષટ્કોણચક્રં નિર્માય
તસ્યાપ્યન્તસ્તત્કોણાગ્રસ્પૃષ્ટાસ્પૃષ્ટિકયાવૃત્તમેકં કૃત્વા ।
તદન્તસ્ત્વાભિમુખાગ્રં ત્રિકોણં કૃત્વા તદન્તર્વિન્દું કુર્યાદિત્યેવમિતિ
કર્તવ્યતાકે નિત્યપૂજાચક્રે પ્રસ્તુતનિત્યાસમ્બન્ધિનિકલશસ્થાપન
સર્વમઙ્ગલાનિત્યાનિત્યપૂજાચક્રચિન્તનસપ્તાવરણક તત્પૂજન
તદુદ્વાસનાન્તકર્મપ્રાન્તે । પુનસ્તત્કલશાન્તરેવ ભૂલિખિત
પ્રસ્તુતનિત્યાનિત્યપૂજાચક્રચિન્તનપૂર્વકં દીક્ષાઙ્ગ ભૂતાપૂજાનુષ્ઠેયા ।
તદનઙ્ગભૂતાતુ કેવલચક્ર એવ ન તત્ર કલશાપેક્ષાઃ તત્રાપિ
સુવર્ણાદ્યુત્કીર્ણચક્રે શ્રીચક્રોક્ત પ્રતિષ્ઠાપ્રકારેણ પ્રતિષ્ઠિતે
એકાભૂમાવુદ્ધૃત્યપ્રાણપ્રતિષ્ઠાં કૃત્વા પરેતિ દ્વિતીયા । તત્સર્વપૂજાપ્રકારો
યથા । સુગન્ધિસલિલૈઃ સ્નાનં સુગન્ધિતૈલાભ્યઙ્ગપૂર્વકમનુષ્ઠા ચ પ્રાતઃ
કૃત્યાન્તરમપિ કૃત્વા દેવતાન્તર
નિત્યકર્માનુષ્ઠાનપ્રસઙ્ગાદેવાનુષ્ઠિતભૂતશુદ્ધિ પ્રાણપ્રતિષ્ઠા
સ્વસંસ્કારાન્તકર્મકોત એવ વિશુદ્ધદેહવદનઃ સાધકો
રક્તવસ્ત્રદ્વયચન્દનમાલાદિભૂષિતો ભૂત્વા । રક્તવિતાનપુષ્પમાલાગુર્વાદિ ।
ધૂપિતદીપમાકોદ્દીપિતદરદાદિરઞ્જિતયાગમણ્ડપમાગત્ય ।
ઉક્તાસનવિદ્યાભ્યર્ચિતરક્તકમ્બલાદ્યાસનોપરિ સ્વસ્તિકપદ્માન્યતરાસનમવલમ્બ્ય-
મૂલવિદ્યયોપવિશ્ય પ્રસ્તુતવિદ્યયૈવાચંમનપ્રાણાયામૌવિધાય । ષોડશાર્ણ
મન્ત્રેણાન્ન વ્યઞ્જનાદિના બલિં દત્વા સ્વશિરસિ
નવાપિનાથાન્સ્વનાથક્રમેણસ્વસ્વમન્ત્રૈઃ સમ્પૂજ્ય ।
પ્. ૧૯૮અ)
ગુરુસ્તોત્રં પઠિત્વા તદાજ્ઞાં સંપ્રાર્થ્ય પૂજામારભેત । સ્વનાથ સ્વવિદ્યા
સ્વેષ્ટદેવતાસ્વાત્મનામૈક્યં વિભાવ્ય । તત્તદ્વર્ષભેદનિયમિતદેશકાલાદિ
સમસ્તગુપ્તપ્રકટસિદ્ધયોગિની ચક્રાન્તાષ્ટત્રિંશત્પીઠદેવતાઃ
પ્રસ્તુતનિત્યાપૂજાચક્રાધારભૂતસિંહાસનાદેરુપરિ પૂજયિત્વા ।
સ્વાત્મયન્ત્રયોર્મધ્યેસાધારં ગોરોચનાદિ પઞ્ચકમિશ્રિતજલપૂર્ણં સુવર્ણાદિ
પઞ્ચકાન્યતમમયં સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રં સંસ્થાપ્ય । તદીયાધારપાત્રજલાનિ
કુલસુન્દરીવીજત્રયેણ વહ્નિસૂર્યચન્દ્રરૂપતયા વિભાવ્ય । તત્રત્ય ગોરોચનાદિકં
પૃથિવ્યાદિ પઞ્ચભૂતાત્મકતયા વિભાવ્ય । તજ્જલે પ્રસ્તુતનિત્યાપૂજાચક્રં
વિભાવ્ય । પ્રસ્તુતનિત્યા રૂપતયા ભાવિતજલં પ્રસ્તુતનિત્યયાદશવારમભિમન્ત્ર્ય ।
તદુદકેન પ્રસ્તુતવિદ્યયા સ્વાત્માનં સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રાદુત્તરોત્તરસ્થાપિત
પાદ્યાર્ઘ્યા ચ મનસ્નાનજલાનિ સ્વતોદક્ષભાગસ્થાપિતવસ્ત્રભૂષણગન્ધાદિકં
ચ પ્રત્યેકં સંપ્રોક્ષ્ય । પુનર્વિદ્યયાપ્રાણાનાયમ્ય । દર્વ્યાદક્ષિણહસ્તેગૃહીતેન
સામાન્યાર્ઘ્યોદકેન દેશકાલગોત્રરાશિનામકામનાન્તમુલ્લિખ્ય ।
જ્વાલામાલિનીનિત્યાયા યથાવુધિનિયોગંવિધિના પૂજાંન્ કરિષ્યે ઇતિ
સામાન્યપ્રધાનસઙ્કલ્પં કુર્યાત્ । એતદવસરે પ્રસઙ્ગાદપ્યકૃત
ભૂતશુદ્ધ્યાદિકર્મકત્વે વિદ્યયૈવ તત્રોપયુક્તમન્ત્રસ્થાને વિનિયુક્તયા તદુપરચ્ય ।
માતૃકાષડઙ્ગન્યાસાન્તં
પ્. ૧૯૮બ્)
પ્રસ્તુતવિદ્યાં તદ્ઘટકપ્રણવમાત્રં વા પ્રથમતઃ કૃત્વા । સર્વામપિ
માતૃકાં તત્તત્સ્થાનેષુ ન્યસેત્ । વાગ્ભવમાત્રેણ ભગમાલિનીપ્રસ્તાવે
પૂજામુપદિશતા ભગવતાદીદં સૂચિતં યન્માલામન્ત્રેષુ
તદ્ઘટકપ્રથમવીજેનાપિ પ્રાણાયામમાતૃકાન્યાસાદિકં કરણીયમિતિ ।
તતઃ ષડઙ્ગન્યાસાદિકં કાર્યં તદ્યથા । ઓં હૃદયાય નમઃ નમં શિરસે
સ્વાહા । ભગવતિ શિખાયૈ વષટ્ । જ્વાલામાલિનિ કવચાયહું । દેવદેવિનેત્રાય વૌષટ્
। સર્વભૂતસંહારકારિકે અસ્ત્રાય ફડિતિ ષડઙ્ગમન્ત્રાન્સ્વસ્યાઙ્ગુષ્તાદિષુ
હૃદયાદિષુ ચ વિન્યસ્ય । ઓંન્નમોભગવતિ જ્વાલામાલિનિદેવદેવિ
સર્વભૂતસંહારકારિકે જાતવેદસિ જ્વલન્તિ જ્વલજ્વલ ।
હ્રાંહ્રીંહ્રૂંરંરંરંરંરંરંરં જ્વાલામાલિનિ હું ફટ્ સ્વાહેતિ સમ્પૂર્ણ
ત્રિષષ્ટ્યર્ણ મૂલમન્ત્રેણ ત્રિધા વ્યાપકન્યાસં કૃત્વા આવાહનાદિક મનુસરેત્ ।
તદ્યથા કરાભ્યાં ત્રિખણ્ડામુદ્રામનુસૃત્ય તત્ર પુષ્પાણિ સતિ સમ્ભવે
રક્તાન્યાધાય । મૂલાધારાદિ બ્રહ્મરન્ધ્રાન્ત વ્યાપ્ત
તજસ્ત્રયસંમિઽસ્રણસમૃદ્ધતેજઃ પુઞ્જં વહન્નાસાધ્વના તત્રાયાન્તં
તત્પ્રક્ષેપતઃ પ્રસ્તુતવિન્દુચક્રે સંક્રાન્તં વિભાવયન્નેવ । સમ્પૂર્ણ પ્રસ્તુત
મૂલમન્ત્રાન્તં ભો જ્વાલામાલિનિનિત્યે ઇહચક્રે આવાહિતા ભવેતિ સંપ્રાર્થ્ય
આવાહનં નિર્વર્ત્ય । તત્તેજઃ

કિરણગણાન્કાંશ્ચિદ્વક્ષ્યમાણનાથાયુધાવરણસ્થાનેષુ
પ્રસૃતાંસ્તત્તદ્દેવતારૂપતયાપરિણતાન્વિભાવ્ય । મધ્યસ્થતેજઃ પુઞ્જમપિ
પ્. ૧૯૯અ)
ધ્યાનશ્લોકોક્તરૂપતયાપરિણતંન્ ધ્યાયેત્ । તચ્ચ ધ્યાનં યથા ।
જ્વલજ્જ્વલનસંકાશાંમાણિક્યમુકુટોજ્જ્વલામ્ । ષડ્વક્ત્રાં દ્વાદશભુજાં
સર્વાભરણભૂષિતામ્ । પાશાઙ્કુશૌખડ્ગખેટૌચાપવાણૌગદાદરૌ ।
શૂલવહ્નીવરાભીતીદધાનાં કરપઙ્કજૈઃ સ્વસમાનાભિરભિતઃ શક્તિભિઃ
પરિવારિતામ્ । ચારુસ્મિતલસદ્વક્ત્રસરોજાંત્રીક્ષણાન્વિતામિતિ ।
નાથાયુધાવરણશક્તીનામપ્યેવમેવધ્યાને આયુધાંશે
સ્વસ્વલાઞ્છિતમૌલિકત્વમધિકં । તતશ્ચ સમ્પૂર્ણત્રિષષ્ટ્યર્ણમૂલાંતે ભો
જ્વાલામાલિની નિત્યે ઇહચક્રે સ્થાપિતા ભવ । પુનશ્ચક્રે ઇતિ
સપ્તમ્યન્તપદાન્નપઞ્ચમપ્તતિવર્ણાનુચ્ચાર્ય સન્નિરુદ્ધાભવ ।
પુનઃપઞ્ચસપ્તતિવર્ણાંતે અવગુણ્ઠિતા ભવ । પુનઃ પઞ્ચસપ્તતિવર્ણાંતે
સન્નિધાપિતા ભવેતિ તત્તન્મુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વકં સંપ્રાર્થ્ય ।
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યાયાઃ કરાઙ્ગન્યાસૌવિધાય અમુષ્યા જ્વાલામાલિની નિત્યાયાઃ
પ્રાણા ઇહ ચક્રે પ્રાણા ઇત્યાદિ રૂપપ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યયા પ્રસ્તુતયન્ત્રે
પ્રસ્તુતનિત્યાયાઃ પ્રાણાન્પ્રતિષ્ઠાપ્ય દ્વાદશોપચારૈઃ પૂજયેત્ । તન્મન્ત્રા યથા ।
સમ્પૂર્ણમન્ત્રાંતે જ્વાલામાલિનીનિત્યાયૈપાદ્યં કલ્પયામીતિ
સપ્તસપ્તત્યક્ષરમન્ત્રેણ સામાન્યાર્ઘ્યોદકેન પાદ્યનામકં
પ્રાથમિકમુપચારં સામાન્યાર્ઘ્યોદકમુત્સૃજ્ય । મૂલમન્ત્રેણ
ત્રિષષ્ટ્યાક્ષરકેણ પદયોસ્તન્નિવેદયેત્ । એવમેવ પાદ્યપદસ્થાન પ્રક્ષિપ્તાર્ઘ્યા
ચમનાદિ દ્વિતીયાદિકોપચારસમર્પકપદકેનોક્તમન્ત્રેણૈવ
અર્ઘ્યાચમનાદિકમુત્સૃજ્ય ।
પ્. ૧૯૯બ્)
પ્રસ્તુતમૂલમન્ત્રેણ શિરોમુખાદિષુ નિવેદયેત્ । ઇત્થં પ્રકારેણ
પાદ્યાદિતામ્બૂલાન્ત દ્વાદશોપચારૈઃ પૂજાં નિર્વર્ત્ય ત્રયોદશોપચારમનુસરેત્
તત્પ્રકારો યથા । દેવ્યાઃ પશ્ચિમભાગે પઙ્ક્તિત્રયમુપકલ્પ્ય તત્ર દેવી
સન્નિધવર્તિપઙ્ક્તિમારભ્યેશાનાદિત્રિત્રિક્રમેણદિવ્યસિદ્ધમાનવભેદેન
નવસંસ્થાન્નાથાન્પ્રકાશવિમર્શાનન્દ
શ્રીજ્ઞાનશ્રીસત્યશ્રીપૂર્ણસ્વભાવપ્રતિભસુભગાભિધાનાન્નાથસ્થાના-
ભિષિંક્ત શક્તિપદકૈઃ સ્વસ્વમન્ત્રૈરેવાભ્યર્ચ્ય । ત્રિકોણાગ્રમારભ્યવામક્રમેણ
હ્રીંશ્રીંઇચ્છાશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંજ્ઞાનશક્તિપા

હ્રીંશ્રીંક્રિયાશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ શક્તિત્રયમભ્યર્ચ્ય ।
ત્રિકોણપાર્શ્વયોર્દેવીવામાધરહસ્તસમીપમારભ્ય
દક્ષિણાધરહસ્તસમીપદેશાન્તં દ્વાદશસ્થાનેષુ । હ્રીંશ્રીંઅભીતયેનમઃ
હ્રીંશ્રીંશૂલાયનમઃ હ્રીંશ્રીંદૂરાયનમઃ હ્રીંશ્રીંખેટાયનમઃ
હ્રીંશ્રીંપાશાયનમઃ હ્રીંશ્રીંઅઙ્કુશાયનમઃ હ્રીંશ્રીંખડ્ગાયનમઃ
હ્રીંશ્રીંવાણાયનમઃ હ્રીંશ્રીંગદાયૈનમઃ હ્રીંશ્રીંવહ્નયે નમઃ ।
હ્રીંશ્રીંવરાયનમઃ ઇત્યાયુધાનભ્યર્ચ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે જ્વાલામાલિની
નિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમર્ચયિત્વા ।
હ્રીંશ્રીંએતાજ્વાલામાલિનીનિત્યાપ્રથમાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ
પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । ષટ્કોણેષુ નૈરૃત્યે ।
પ્. ૨૦૦અ)
હ્રીંશ્રીંડાકિનીપાદુકાં પૂજયામિ । વાયવ્યે । હ્રીંશ્રીંરાકિનીપા૦ પૂર્વે ।
હ્રીંશ્રીંલાકિનીપા૦ આગ્નેયે । હ્રીંશ્રીંકાકિનીપા૦ ઈઽસાને । હ્રીંશ્રીંશાકિનીપા૦ પશ્ચિમે ।
હ્રીંશ્રીંહાકિનીપાદુકાં પૂજયામીત્યભ્યર્ચ્ય । પૂર્ણવિદ્યાંતે
જ્વાલામાલિનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંએતા
જ્વાલામાલિની નિત્યાદ્વિતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાંગૃહ્ણન્ત્વિતિ
પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિંદત્વા । અષ્ટકોણેદેવ્યગ્રકોણાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન ।
હ્રીંશ્રીંઘસ્મરાપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંવિશ્વકવલાપા૦ હ્રીંશ્રીંલોલાક્ષીપા

હ્રીંશ્રીંલોલજિહ્વિકાપા૦ હ્રીંશ્રીંસર્વભક્ષાપા૦ હ્રીંશ્રીંસહસ્રાક્ષીપા

હ્રીંશ્રીંનિસ્સઙ્ગાપા૦ હ્રીંશ્રીંસઙ્ગતિ પ્રિયાપાદુકાં પૂજયામીતિ
ઘસ્મરાષ્ટકશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે જ્વાલામાલિની નિત્યાપાદુકાં
પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય ।
હ્રીંશ્રીંએતાજ્વાલામાલિનીનિત્યાતૃતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાંન્ ગૃહ્ણન્ત્વિતિ
પૂજાર્પર્ણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । અષ્ટદલેષુ દેવ્યગ્રદલાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન । હ્રીંશ્રીં
અચિન્ત્યાપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંઅપ્રમેયાપા૦ હ્રીંશ્રીંપૂર્ણરૂપાપા

હ્રીંશ્રીંદુરાસદાપા૦ હ્રીંશ્રીંસર્વાપા૦ હ્રીંશ્રીંસંસિદ્ધિરૂપાપા

હ્રીંશ્રીંપાવનાપા૦ હ્રીંશ્રીંએકરૂપિણીપાદુકાં પૂજયામીત્યષ્ટાચિન્ત્યાદિશક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે જ્વાલામાલિની નિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ
મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંએતાજ્વાલામાલિનીનિત્યાચતુર્થાવરણદેવતાઃ
પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા ।
પ્. ૨૦૦બ્)
ચતુરસ્રે પશ્ચિમદ્વારસ્ય દક્ષિણવીથ્યભ્યન્તરરેખાસમીપદેશે ।
હ્રીંશ્રીંબ્રાહ્મીપાદુકાં પૂજયામિ ।
પશ્ચિમદ્વારસ્યૈવોત્તરવીથ્યસ્યન્તરરેખાસમીપદેશે । હ્રીંશ્રીંમાહેશ્વરીપા

ઉત્તરદ્વારસ્ય પશ્ચિમવીથ્યભ્યન્તરરેખાસમીપદેશે હ્રીંશ્રીંકૌમારીપા

ઉત્તરદ્વારસ્યૈવ પૂર્વવીથ્યભ્યન્તરરેખાસમીપદેશે । હ્રીંશ્રીંવૈષ્ણવીપા

પૂર્વદ્વારસ્ય ઉત્તરવીથ્યભ્યન્તરરેખાસમીપદેશે । હ્રીંશ્રીંવારાહીપા

પૂર્વદ્વારસ્યૈવ દક્ષિણવીથ્યભ્યન્તરરેખાસમીપદેશે । હ્રીંશ્રીંઐન્દ્રીપા

દક્ષિણદ્વારસ્યપૂર્વવીથ્યભ્યન્તરરેખાસમીપદેશે । હ્રીંશ્રીંચામુણ્ડાપા

દક્ષિણદ્વારસ્યૈવ પશ્ચિમવીથ્યભ્યન્તરરેખાસમીપદેશે
હ્રીંશ્રીંમ્મહાલક્ષ્મીપા૦ દક્ષિણદ્વારસ્યૈવ પશ્ચિમવીથીવાહ્યરેખાસમીપદેશે ।
હ્રીંશ્રીંયમશક્તિપા૦ પશ્ચિમદ્વારસ્ય દક્ષિણાદિક્સમીપવીથી
વાહ્યરેખાસમીપદેશે । હ્રીંશ્રીંરક્ષઃશક્તિપા

પશ્ચિમદ્વારસ્યૈવોત્તરવીથીવાહ્યરેખાસમીપદેશે । હ્રીંશ્રીવરુણશક્તિપા

ઉત્તરદ્વારસ્ય પશ્ચિમવીથીવાહ્યરેખાસમીપદેશે । હ્રીંશ્રીંઅનિલશક્તિપા

ઉત્તરદ્વારસ્યૈવ પૂર્વભાગવીથીવાહ્યરેખાસમીપદેશે । હ્રીંશ્રીંસોમશક્તિપા

પૂર્વદ્વારસ્યોત્તરવીથીવાહ્યરેખાસમીપદેશે । હ્રીંશ્રીં ઈશાનશક્તિપા૦ વાયુકોણે
।
પ્. ૨૦૧અ)
હ્રીંશ્રીંઅનન્તશક્તિપા૦ ઈશકોણે । હ્રીંશ્રીંબ્રહ્મશક્તિપા૦ અગ્નિકોણે ।
હ્રીંશ્રીંનિયતિશક્તિપા૦ નિરૃતિકોણે । હ્રીંશ્રીંકાલશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યભ્યર્ચ્ય ।
સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે જ્વાલામાલિનીનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ
મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંએતાજ્વાલામાલિનીનિત્યાપઞ્ચમાવરણદેવતાઃ
પૂજાંગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દદ્યાત્ । તતઃ શિષ્ટમુપચારત્રયં
યત્કિંઞ્ચિત્સ્તોત્રપાઠતર્પણપ્રમાણામાત્મકં નિર્વર્ત્ય સમ્પન્નષોડશોપચારક
પૂજાંતે નિત્યજપસંકલ્પસ્યાપિ પૂજાસંકલ્પેનૈવ ક્રોડીકૃતતયા ઇદાનીં
સંકલ્પાન્તરમકૃત્વા ષડઙ્ગન્યાસ વ્યાપકન્યાસૌવિધાય શતાદિસંખ્યયા
નિત્યજપં કૃત્વા પુનઃ ષડઙ્ગન્યાસ વ્યાપકન્યાસાન્તે તદભેદભાવનરૂપં
નિવેદનં ચ કૃત્વા । યથોક્તવિધિ ષોડશસંખ્યયા નિત્યજપદશાંશસંખ્યયા
ચ હુત્વા । વહ્નિભાવિતતેજો દેવીસ્થાન ભૂતવિન્દાવેવ પુનઃ સંયોજ્ય । તત્રાગતાં
દેવીં પુનઃપઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય કુરુકુલ્લાવિદ્યયા બલિં દત્વા ।
કર્પૂરગર્ભાદિવર્ત્યાનીરાજ્યક્ષમાપ્ય । શક્ત્યુત્થાપનમુદ્રયા ઇતસ્તતઃ
પ્રસૃતકિરણાન્નાથાયુધાવરણરૂપતયા પરિણતાન્દેવીશરીર એવ તેજઃ
પુઞ્જેન્તર્ભૂતાત્વિભાવ્ય ખેચરી મુદ્રયા મધ્યસ્થતેજઃ પુઞ્જમપિ
સ્વાત્મન્યુદ્વાસ્ય પૂર્વવત્ ષડઙ્ગન્યાસ વ્યાપકન્યાસાન્તે ગુરુસ્તોત્ર દેવીસ્તોત્રે
પઠિત્વા દેવ્યાત્પ્રભૂતઃ સુખવિહરેત્ । દીક્ષાયાન્તેયવિશેષઃ
પ્. ૨૦૧બ્)
ક્ષમાપનાન્તામુદ્વાસનવર્જિતાં પૂજાંન્ પૂર્વદિનેનુષ્ઠાયતાં રાત્રીં
નૃત્યાદ્યુત્સવપૂર્વકં નીત્વા । પ્રાતશ્ચતુર્દશીતિધૌકૃતનિત્યાદિક્રિય.
પુનઃપઞ્ચોપચારૈઃ પ્રસ્તુતનિત્યામભ્યર્ચ્ય સમુદ્વાસ્ય
ગુરુસ્તવદેવીસ્તવપાઠ્યોરન્તે માતૃકાયન્ત્ર સંગતં શિષ્યં
કલશમુખનિહિતપલ્લવૈઃ પ્રસ્તુતવિદ્યયાભિષિઞ્ચ્ય ગન્ધાદિનવોપચારૈઃ પૂજિતો
વિત્તશાઠ્યમપહાયકૃતયાદક્ષિણયાપરિતોગુરુર્યથોક્તવિધિવેધપૂર્વકં
પ્રસ્તુતવિદ્યામુપદિશેત્ । વેધયોગ્યત્વાર્થકે પ્રથમોપદેશેતુ
પરીક્ષાર્થકનિત્યાનિત્યા પ્રાથમિકોપદેશે પરીક્ષૈવત્વેધવિધિરન્નાનુસરણીયઃ
શેષં દીક્ષા સામાન્યપ્રસ્તાવાદવગન્તવ્યં ॥
ઇત્થં સમ્પન્નદીક્ષોભ્યસ્તપૂજાનિત્યનૈમિત્તિકપ્રકારકશ્ચ સાધકઃ
પ્રસ્તુતવિદ્યયા સ્વષરસમીહિતમાકાંક્ષમાણઃ પ્રસ્તુતવિદ્યાં સાધયેત્ ।
તત્પ્રકારોપિ સામાન્યપ્રસ્તાવોક્ત એવ જપસ્ત્વત્રયુગે દ્વાતિંશલ્લક્ષસંખ્યઃ
ગોઘૃતૈર્જપદશાંશેન હોમઃ જપદશાંશત એવ સુગન્ધિસલિલૈસ્તર્પણં । એવં
સિદ્ધવિદ્યસ્યૈવ પ્રયોગયોગ્યત્વં નાન્યથા । અન્યનિત્યા પ્રસ્તાવીક્તૌ
હોમતર્પણાદિપ્રયોગા ઇહાપિ ભવતીતિ યન્ત્રાદન્યત્સમીરિતમિત્યાદિના
ભગવતપરયન્ત્રાણિ પરસ્થાનભવન્તીત્યર્થસ્ય સૂચિત
વાદ્યન્ત્રમાત્રેનાન્યપ્રસ્તાવોક્તમત્રયાહ્યમિત્યતો યન્ત્રામાત્રમત્રવિશેષતદુક્તં
॥
તદેવક્રમશ-ઉદાહરામઃ ॥
દ્વારશાસ્વાશૂન્યમન્તર્વહિર્ભાવેન
પ્. ૨૦૨અ)
ભૂપુરદ્વયંવિધાય તદહઃ પુર્વવદષ્ટદલં તસ્યાપ્યન્નષ્ટકોણં
તસ્યાપ્યન્નઃ ષટ્કોણં તસ્યાપ્યન્નસ્ત્રિકોણં તદન્તર્બિન્દુનિર્માય બિન્દુમધ્યે
પ્રણવં તસ્યાપ્યુદરે પ્રસ્તુતનિત્યાવિદ્યાયાઃ ષડ્ચત્વારિંશત્તમાક્ષરભૂતંન્
માયાબીજં તસ્યા અપ્યન્તઃ સાધ્યકક્રિયાપદસાધ્યનામાન્યાલિખ્ય ।
ત્રિકોણસ્યાગ્રકોણાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન વિદ્યાયા. પ્રસ્તુતાયા દ્વિતીયાદીનિત્રીણ્યક્ષરાણિ
લિખિત્વા । તદ્વહિઃ ષટ્કોણસ્ય ષટ્સુકોણેષુ અગ્રાદિપૂર્વલિખિતો પરિતનાનિ ષડક્ષરાણિ
લિખિત્વા । તર્વહિર્ગતાષ્ટકોણેષુ ચૈકૈકમિત્યષ્ટાક્ષરાણિલિખિત્વા ।
તદ્વહિર્ગતાષ્ટપત્રેષુ લિખિત્વા । સર્વવિદ્યાક્ષરૈરેકં યન્ત્રં
નિષ્પાદ્યઃ ષડ્ત્રિંશત્તત્વવર્ણાનાં પ્રત્યેકં
સ્વરષોડશકસમ્બન્ધજાત ષટ્સપ્તત્યધિકપઞ્ચશતાક્ષરાણાં મધ્યે
ત્રિષષ્ટિત્રિષષ્ટ્યક્ષરાણિ પૂર્વલિખિતવિદ્યાવર્ણસ્થાનેષ્વેવતૈઃસહૈવ યદિ લિખ્યન્તે
ચતુઃષષ્ટિતમચરમાક્ષરં તુ સર્વમધ્યગતલ્લેખાયા અન્તર્યદિ લિખ્યતે તદા
તતુર્ભિશ્ચતુર્ભિસ્તત્વવર્ગૈર્નવયન્ત્રાણિસિદ્ધાઃ ।
કેવલવિદ્યાઘટકાક્ષરસમ્યન્નં પ્રાથમિકમેકમિતિ સંભૂય દશયન્ત્રાણિ
સમ્પદ્યતે । તત્ર માતૃકાવર્ણવિદ્યાવર્ણાભ્યાં સમુચ્ચિતાભ્યાં સમ્પાદિતાનિ
દ્વિતીયાદિ
પ્. ૨૦૨બ્)
દશમાન્તનવયન્ત્રાણિક્રમેણ સૂર્યાદિકેત્વંન્તનવગ્રહાણાં ભવન્તીતિ
ક્વચિચ્છુદ્ધભૂમૌ ફલકે વા મધ્યે દ્વિતીયં સૂર્યયન્ત્રં । પૂર્વદિશિતૃતીયં
ચન્દ્રયન્ત્રં । આગ્નેયદિશિ ચતુર્થં ભૌમયન્ત્રં ।
દક્ષિણદિશિપઞ્ચમંવુધયન્ત્રં । નૈરૃત્યદિશિષષ્ટં શનિયન્ત્રં । પશ્ચિમદિશિ
સપ્તમં ગુરુયન્ત્રં । વાયવ્યદિશ્યષ્ટમંરાહુયન્ત્રં ।
ઉત્તરદિશિનવમંશુક્રયન્ત્રં । ઈશાનદિશિદશમં કેતુયન્ત્રં સ્થાપયિત્વા ।
સર્વમધ્યભાગલિખિતમાયાવીજોપરિપ્રસ્તુતનિત્યાં સાવરણાં પૂજયેત્ । તતશ્ચ
સૂર્યગ્રહદૌખ્યં યદાયસ્યસાધકસ્ય ભવતિ તદા
તેન ષટ્કોણચક્રયોશ્ચતુર્દશાન્નરાલેષુ ચતુર્દશાવૃત્યાઃ સૂર્યભજનૈઃ સમ્યક્
પ્રીણયામીતિરીત્યા તત્તદ્ગ્રહનામલિખિત્વા તન્નામસ્થાન એવ ચતુર્દશસંખ્ય
ચતુર્દશાવૃત્યા રવિઃ સ્વમન્ત્રૈઃ પૂજનીયઃ ચન્દ્રસ્યદૌસ્થ્યે
ચન્દ્રયન્ત્રચતુર્દશાન્તરાલેષુ ચન્દ્રભજનૈઃ સમ્યક્પ્રીશાયામીતિ
ચતુર્દઽસાવૃત્યલિખિત્વા । પૂર્વવન્મધ્યે પ્રસ્તુતદેવતાં ત્રિકોણોદિષૂક્તશક્તીઃ
પૂજયિત્વા ચન્દ્રનામાઙ્કિતસ્થાનેષ્વાવૃત્યા ચન્દ્રમર્ચયેત્ । એવં ભૌમાદિષ્વપિ
યોજનીયં પ્રથમયન્ત્રે તુ માતૃકાષરૌરિસમ્બદ્ધે કેવલપ્રસ્તુતવિદ્યાર્ણસંબદ્ધે
યસ્ય ગ્રહસ્ય દૌખ્યં તન્નામઘટિતમેવ । સૂર્યભજનૈઃ સમ્યક્પ્રીણયામીતિ
વાક્યં ચતુર્દશાવૃત્યા ચતુર્દશાન્તરાલેષુ લિખિત્વા તત્તદ્ગ્રહદીસ્થ્યે પૂજયેદિતિ ।
ઇદં તુ તત્તદ્ગ્રહપૂજનં તત્તદાર એવ કાર્યં નયદા કદાચિત્ ।
પ્. ૨૦૩અ)
રાહુકેત્વોસ્તસ્વસ્વક્રાન્તરાશિસ્વામિભૂતગ્રહવાર એવ પૂજનમનુષ્ઠેયઃ ।
એવંવિધપૂજના સર્વેગ્રહાદુષ્ટાદ્દુષ્ટભાવંત્યકવાશુભસ્થાનસ્થિતિ
ફલમેવ પ્રયચ્છન્તિ ॥
પૂર્વોક્ત દશયન્ત્રાણાં મધ્યે એકં કિઞ્ચિદ્યન્ત્ર ભૂમૌલિખિત્વા તદુપરિ
અનુસન્નકામાદિ પ્રવેશાં કન્યાં સ્વયંસ્નાતાંધૌતવસ્ત્રરર્તીસુરૂપાં
સમ્પૂર્ણાવયવશાલિનીં સ્થાપયિત્વા । તથાવિધવિશેષણવિશિષ્ટં કુમારં વા
સ્થાપયિત્વા વિદ્યયાભ્યર્ચ્ય । તદેકતરસ્ય શિરઃસ્પર્શપૂર્વકં શતાવૃત્યા
પ્રસ્તુતવિદ્યાં પ્રજપ્ય । પુનઃસુગન્ધિભિરરુણૈઃ શ્વેતૈર્વાપુષ્પૈરભ્યર્ચ્ય ।
યન્ત્રોપરિકન્યાદેઃસ્થાપનસમયમારભ્યસ્વપ્રશ્નોત્તરકામસમયપર્યન્ત-
મવિરતં ગુગ્ગુલુનાધૂપં કુર્વન્નેવ સાધકઃ પુનઃપ્રસ્તુતવિદ્યાં
પાદ્યાદિ ષોડશોપચારૈઃ પૂજયિત્વા । મનસા પ્રસ્તુતવિદ્યાં જપન્નેવ સ્વેચ્છાર્થં
સન્દેહ વિષયં પૃચ્છેત્ । સા ચ સ ચ સ**(?)થાર્થંમુત્તરં દદ્યાત્ ।
પ્રશ્નોત્તરલાભાનન્તરં ચ પુનઃ સાવરણાં પ્રસ્તુતનિત્યાં પાદ્યાદ્યુપચારૈઃ
સમ્પૂજ્ય । સ્વાત્મન્યુદ્વાસ્ય સહસ્રસંખ્યયા પ્રસ્તુતવિદ્યાં જપેદિતિ ॥
પૂર્વોક્ત દશયન્ત્રાણાં મધ્યે એકમેકં કિઞ્ચિદ્યન્ત્રં ભૂમૌ લિખિત્વા
કર્ણિકાયાં ષટ્કોણેષુ ચ એકૈકક્રમેણરેફરપ્તકં લિખિત્વા તત્ર રોગિણં
સ્થાપયિત્વા તત્ર રક્ત પુષ્પાદિભિઃ પ્રસ્તુતવિદ્યયા પ્રસ્તુતનિત્યાં પૂજયિત્વા તચ્છિરઃ
પ્. ૨૦૩બ્)
સ્પર્શપૂર્વકં શતસંખ્યયાભિમન્ત્ર્યરોગસ્તત્રાવિષ્ટો ભવતિ તતો રોગ એવ
રોગિણમાવિશ્ય સ્વાગમનકારણં સ્વનિર્ગમનકારણં ચ બ્રૂયાત્ । તતસ્તદુક્તં
કૃત્વા નીરોગઃ સ્યાદિતિ ॥
અથ પ્રથમાદિ યન્ત્રાણાં ફલાનિ સતિ કર્તવ્યતાકાન્યુદાહરામઃ ॥
કસ્યાશ્ચિસ્ત્વયમૃતાયામનુષ્યનાર્યાઃ કપાલે પ્રથમં
કેવલમૂલવર્ણમણ્ડિતં યન્ત્રં લિખિત્વા । આકર્ષણીય યુવત્યાઃ

સ્મરણપૂર્વકં પ્રસ્તુતવિદ્યાં જપન્નેવ રાત્રૌ ખદિરાઙ્ગારૈસ્તાપયત.
સાધકસ્ય પત્યાદિભીતિ સ્ત્રીસ્વભાવાપાતલજ્જાસ્વસૌન્દર્યાઘધિમાદિકં સર્વમપિ
ચાપહાય કામપીડિતા સતીસત્યપિ સદ્યઃ સમુપયચ્છેત્ । એતદેવયન્ત્રં પુંકપાલે
લિખિતે રાત્રૌ ખદિરાઙ્ગારૈઃ સાધ્યસ્મરણપૂર્વકં પ્રસ્તુતવિદ્યાં
જપન્નેવરાત્રૌ યદિ તાપયેત્તદા રાજાદયોપ્યભિમાનમુત્સૃજ્ય
યાવજ્જીવંવશીભવન્તિ । સુવર્ણરજતતામ્રાન્યતમપાત્રેપલાશાદિપીઠે શિલાતલેષુ
સમમસૃણભૂમૌ વા પ્રસ્તુતં યન્ત્રં રક્તચન્દનપઙ્કેનાલિખ્ય ।
તત્રાવાહનાદિપૂર્વકં સાવરણાં પ્રસ્તુતદેવીં કાર્યસ્ય સુસાધ્ય
સાધ્યકૃચ્છ્રયા
સાધ્યયાપ્યસાધ્યત્વાદિકમાલોચ્યૈકદિનત્રિદિનસપ્તદિનપક્ષમાસમણ્ડલાન્ત-
કાલમભિવ્યાપ્ય । પ્રત્યહં પૂજયતઃ સાધકસ્ય સર્વમપ્યભીવશ્યમાકર્ષણં
સ્તમ્ભનં દ્વેષણં મુચ્ચાટનંન્ મારણં લાભો મોહનાદિકં સિધ્યતિ ।
સર્વેષામુક્તરોગાણાં નાશોપિ સ્યાત્ ।
પ્. ૨૦૪અ)
દ્વિતીયં યન્ત્રં સુવર્ણાદિકાન્યતમસ્થાનેદરદેન સ્વોચ્ચગતેભાનૌ મેષલગ્ને
લિખિત્વા પૂર્વવત્કાર્યસ્ય સાધ્યત્વાદિકં પરીક્ષ્યૈકાદિદિનમભિવ્યાપ્ય પૂજયતઃ
સાધકસ્ય પ્રોક્તસકલફલસમ્બન્ધઃ સ્યાત્ । યદિ તુ ગુરોરુચ્ચકાલે
કર્કટલગ્નેરજતપત્રે દરદેન દ્વિતીયં યન્ત્રં લિખિત્વા યાવત્ પ્રયોગકાલં
પ્રતિદિનં યન્ત્રસ્પર્શપૂર્વકં સહસ્રાદિસંખ્યયાપ્રસ્તુતવિદ્યાં જપ્ત્વા । તત્ર
યન્ત્રે જલપાત્રં સ્થાપયિત્વા । તજ્જલેન સ્નાનપાનપાકાદિકં ક્રિયતે તદા સાધકસ્ય
પ્રમેહાદયઃ સર્વે રોગાનશ્યન્તિ સ્વસ્થતા ચ ભવતિ વૈરિનક્ષત્ર
વૃક્ષકાષ્ટનિર્મિતફલકાતલે તૃતીયં યન્ત્રં ગૈરિકેણ લિખિત્વા
સુપ્રતિષ્ઠિતત્વદ્ભૂમૌ શત્રોરષ્ટમરાશિલગ્નેનિસ્વાય મૃત્તિકાભિરાપૂર્ય તદુપરિ
મૃત્યુકાષ્ઠૈરક્તિં પૂર્વોક્તકાલાવધિજ્વાલયેત્ । તેન શત્રુર્દાહજ્વરેણ
દાહકરરોગાન્તરેણ વા ગૂહદાહાદિનાવાતિધનં પ્રાપ્નુયાત્ । યદિ તુ
વૈરિવારકૃતપ્રાર્થનયા સ્વસ્વભાવોત્પન્નનરકભીત્યાવાગતક્રોધસ્તજ્જીવસમીહેતુ
તદા તદ્ભૂમિતદુદ્ધૃત્ય તડાગાદૌ નિક્ષિપેત્ । તેન શત્રુઃ સ્વસ્થો ભવતિ । ગોરોચનયા
સુવર્ણાદિ પત્રે ચતુર્થં યન્ત્રં લિખિત્વા તત્ર સાવરણં પ્રસ્તુતનિત્યાં પૂજયતઃ
સર્વેષ્વપિ વાદેષુ વિજયઃ સ્યાત્ । પૂર્વોક્ત ત્રિલોહાદિ પત્રે કુંકુમૈઃ પઞ્ચમં
યન્ત્રં લિખિત્વા તત્ર પ્રસ્તુતનિત્યાં પૂજયતઃ
પ્. ૨૦૪બ્)
સાધકસ્ય સર્વેપિ મનુષ્યાઃ સ્ત્રિયઃ કરિણોવાજિનશ્ચવંશી ભવન્તિ । કર્પટે
હરિદ્રયા ષષ્ટં યન્ત્રં શનૈશ્ચરે ઉચ્ચગતે તુલાલગ્ને વા સમાલિખ્ય
ઇષ્ટકાદ્વયાન્તર્નિધાય ઇદમિષ્ટંકાદ્વયં યન્ત્રગર્ભં યથા ન ચલતિ તથા
ક્વચિદેકાન્તસ્થાને વધ્નીયાત્ । તેન શત્રોર્જિહ્વાસ્તમ્ભોમતિસ્તમ્ભો ભવતિ રાજ્ઞાં
રણોદ્યોગ ક્રોધાદેશ્ચસ્તમ્ભો ભવતિ । ત્રિલોહાદિ પત્રે સકર્પૂરશ્રીખણ્ડેન
સપ્તમં યન્ત્રં લિખિત્વા એકત્રિદિનાદિકાલમભિવ્યાપ્યપિ સન્ધ્યાસુ પ્રતિદિનં સ્વીયે
ગૃહે પૂજયતઃ સાધકસ્ય મણ્ડલમાસપક્ષસપ્તવાસરત્રિદિનૈકદિનાન્યતમકાલેન
સાઙ્ગસમાપ્ત્યનન્તરં સર્વતોપિ ચોત્કૃષ્ટતરલક્ષ્મીઃ સ્યાત્ । ગુરોરુચ્ચગતત્વે
ગુરોરુચ્ચરાશેઃ કર્કટસ્યોદયે વાટિવાપલાશાદિ ફલકાપુટે તત્પીઠે વા
અગુરુપઙ્કેન સમાલિખ્ય સુરભિ પુષ્પઘટિતૈઃ ષોડશોપચારૈસ્તત્ર પ્રસ્તુતનિત્યાં
પૂજયતઃ સાધકસ્ય વિચિત્રવાસસાં લાભો ભવન્તિ । ત્રિલોહાદિકોક્તાન્યતમસ્થાને
કસ્તૂરીમૃગસ્વેદૈર્નવમં યન્ત્રમભિલિખ । તત્રપ્રસ્તુતનિયાં
સાવરણામભ્યર્ચ્યોદ્વાસ્ય । તન્મૃગસ્વેદતઃ સર્વમપિ સ્વમાત્રમુપલિપ્ય । યત્ર યત્ર
સમાયાં સાધકોવ્રજતિ તત્તત્સભાસદોસ્યગુરુવદ્વશગાઃ સતો વિવિધપ્રકારૈઃ
પૂજામાચરેતિ । વનિતાંશ્ચાસ્ય યાવજ્જીવંવશવર્તિન્યઃસ્યુઃ રક્તચન્દનાદિ
મૃગસ્વેદાન્તૈઃ સર્વૈરપિ દ્રવ્યૈઃ કિં વા
તત્તત્કામનાયામુક્તરૂપામનુકૂલત્વેનોક્ત તત્તદ્દ્રવ્યે રાત્રિં
લોહાદ્યન્યતમપત્રેદશમં યન્ત્રમાલિખ્ય ।
પ્. ૨૦૫અ)
તત્ર મણ્ડાલાન્નોક્તકાલમભિવ્યાપ્ય નિત્યં પ્રસ્તુતનિત્યાં સાવરણાં પૂજયત.
સાધકસ્ય પૂવોક્તાનિ સકલાન્યેવ ફલાનિ । મધ્યભાગલિખનકર્મત્વ
લિખનકરણાત્વલિખનકરણત્વાશ્રયતત્તદ્દ્રવ્યયોરાનુકૂલ્યેન ભવન્તિ ॥
ગ્રહદૌરથ્યે પ્રકારાન્તરં યથા । પ્રોક્તયન્ત્રદશકમધ્યે પ્રથમમેવયન્ત્રંન્
કિં વા દ્વિતીયાદિ નવમધ્યે એકં સૂર્યદૌસ્થ્યે દ્વિતીયં ચન્દ્રદૌસ્થ્યેતૃતીયં ।
ભૌમદૌસ્થ્યે ચતુર્થં । વુધદૌસ્થ્યેપઞ્ચમં । ગુરુદૌસ્થ્યેષષ્ટં ।
શુક્રદૌસ્થ્યેસપ્તમં । શનિદૌસ્થ્યેષ્ટમં । રાહુદૌસ્થ્યેનવમં । કેતુદૌસ્થ્યે
દશમં યન્ત્રં તત્તદ્વારે તત્તદ્દ્રવ્યતો લિખિત્વા તત્તદ્દિશિ તત્તદ્ગ્રહસ્યોચ્ચરાશિલગ્ને
સ્થાપિતસ્ય તત્તદ્યન્ત્રસ્યોપરિ યથાવિધિ કલત્રાં સ્થાપયિત્વા કલશાભિષેક
સામાન્યાયાત સાવરણ સર્વમઙ્ગલાપૂજા તદુદ્વાસનાન્તકર્માન્તે તત્ર
પ્રસ્તુતનિત્યાં સાવરણામાવાહનાદિપૂર્વકમભ્યર્ચ્ય ।
સહસ્રશતાન્યતરસંખ્યયા તજ્જલમભિમન્ત્ર્ય
તજ્જલાભિષેકતસ્તદ્ગ્રહદૌસ્થ્યમપયાતિ આનુકૂલ્યં ચ સગ્રહ ઉપેયાત્ ॥ ગ્રહદૌસ્થ્યે
પ્રકારાન્તરં યથા । તત્તદ્ગ્રહાણામુચ્ચરાશિલગ્ને આજ્યપાયસાભ્યાં
નૈવેદ્યપૂર્વકં અર્ઘ્યપ્રણામપૂર્વકં ચ પૂજનં નિત્યમેવ કૃત્વા
આજ્યપાયસાભ્યાં હોમં ચ કુર્યાત્ । ઇદં ચ પૂજનં પ્રસ્તુતનિત્યા
પૂજનપૂર્વકમેવ પૂર્વવત્ । એવં કુર્વતો દુષ્ટંસ્થાનગતા અપિ ગ્રહાઃ શુભસ્થા
ન સ્થિતિફલમેવ પ્રયચ્છન્તિ ॥
પ્. ૨૦૫બ્)
ગ્રહદૌરથ્યે દાનપ્રયોગો યથા । ષોડશદ્વાદશ
નવષટ્ત્રિનિષ્કાન્યતમપ્રમાણેન તત્તદ્ગ્રહયન્ત્રતત્તદન્તરાલભાગવિન્યસ્ત
તત્તદ્ગ્રહનામઘટિતોક્તવાક્યકંવિધાય તત્ર સાવરણં પ્રસ્તુતનિત્યામભ્યર્ચ્ય
તત્તદ્ગ્રહમપિ ચતુર્દશસ્થાનેષુ લિખિત*(?)મકતયા ચતુર્દશાવૃત્યાભ્યર્ચ્ય ।
પ્રસ્તુતનિત્યોપાસકં નિત્યાન્તરોપાસકં વા બ્રાહ્મણમાહૂય પશ્ચિમાભિમુખં
તે સ્વયં પૂર્વાભિમુખોગન્ધાદિ પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય । તત્તદ્ગ્રહવિગ્રહત્વં
ધ્યાત્વા પ્રણમ્ય યન્ત્રમિદં તસ્મૈ સંકલ્પપૂર્વકં દદ્યાત્ । તેન
તત્તદ્ગ્રહદૌસ્થ્યમુપૈતિ નિષ્કસુવર્ણચત્વારઃ પઞ્ચવાપિ પ્રકીર્તિતમિત્યત્ર યથા
સ્વશક્ત્યનુસારેણ લઘુગુરું કલ્પવ્યવસ્થા તથા ષોડશાદિ પક્ષપઞ્ચકેપિસેતિ ॥
જઠરાનલવૃદ્ધિપ્રયોગો યથા । ઉક્તાન્યતમયન્ત્રે કુમ્ભં સ્થાપયિત્વા સહસ્રાદિ
સંખ્યયા તજ્જલમભિમન્ત્ર્ય તદમ્વુયાનતો જઠરાનલોવર્દ્ધેતઃ ભોજનાનન્તરં
શીઘ્રમેવાચમનાદિના શુચિર્ભૂત્વા ઉદરસ્પર્શપૂર્વકં પ્રસ્તુતનિત્યાં
સહસ્રાદિ સંખ્યયા યદિ જપેત્તદાપ્યુદરાનલવૃદ્ધિઃ સ્યાત્ ॥
ધનધાન્ય ગૃહાદિ સમૃદ્ધિપ્રયોગો યથા । મેષરાશૌ રવૌ ત્રિત્રિદિનં યાવદ્યુક્ત
દશયન્ત્રાણામેકૈકયન્ત્રે નિત્યં સાવરણં પ્રસ્તુતનિત્યાં પૂજયેત્ । એવં
વૃષાદિમીનાન્તરાશિગતેપિ રવૌ ત્રિત્રિદિનં પૂજાનુષ્ઠેયા । ઇત્થં રીત્યા
સૌરવર્યમભિવ્યાપ્ય નિત્યં પ્રસ્તુત
પ્. ૨૦૬અ)
નિત્યાં પૂજયિતુર્ધનધાન્યાદિ સમૃદ્ધિશ્ચિરજીવિતાનીરોગતપિ રવૌ ત્રિત્રિદિનં
પૂજાનુષ્ઠેયા । ઇત્થંરીત્યા સૌરવર્ષમભિવ્યાપ્ય નિત્યં પ્રસ્તુતનિત્યાં
પૂજયિતુર્ધનધાન્યાદિ સમૃદ્ધિશ્ચિરજીવિતા નીરોગતા ચ સ્યાત્ । પૂર્વં સૂર્યસ્ય
મેષરાશિસ્થત્વે મેષલગ્ને વા રવિવારે । ચન્દ્રસ્ય વૃષણશિસ્થત્વે વૃષલગ્ને વા
સોમવાસરે । ભૌમસ્ય મકરરાશિસ્થત્વે મકરલગ્ને વા ભૌમવારે । બુધસ્ય
કન્યારાશિસ્થત્વે કન્યાલગ્ને વા બુધવારે ગુરોઃ કર્કટરાશિસ્થત્વે મીનલગ્ને વા
દૈત્યગુરુવારે । શનેસ્તુલા રાશિસ્થત્વે તુલાલગ્ને વા શનિવારે । સૂર્યાદિગ્રહાણાં
ક્રમેણ પૂજાહોમદાનાદિપ્રયોગાઃ કથિતાઃ સાંપ્રતં મેષાદ્યેકૈકરાશાવેવ
યદા સૂર્યચન્દ્રભૌમવુધશુક્રાદયો વહવસ્ત્રયોવાદ્વૌવા । તદા તેષાં
સર્વેષામપિ સ્વાધિષ્ઠિતરાશિ સ્વામિનો ભૌમાદિરુચ્ચભૂતમકરરાશિલગ્નાદૌ

ભૌમાદિવારે ચ પૂજા જપહોમ યન્ત્રદાનાદિ વા
તત્તદ્ગ્રહદૌસ્થ્યમપયાતીત્યભિધીયતે ॥
ઇતિ ગ્રહદૌસ્થ્યાપહારિપ્રયોગાન્તરં ॥
અથ વૈરિમર્દનપ્રયોગાન્તરં ॥
વિધોઃ સૂર્યસ્ય ચોપરાગસમયે સમભૂમૌ રિપોનુકૂલગ્રહસંખ્યયા
તત્તદ્ગ્રહયન્ત્રાણ્યાલિખ્ય । યત્ર પૂર્વં ગ્રહનામઘટિતવાક્યં
લિખનમામ્રાતં તત્રૈવાન્તરાલરૂપે ચતુર્દશાવૃત્યા આદિત્યોદેવદત્તસ્ય ક્ષોભં
સાધયતુ ચન્દ્રોદેવદત્તસ્ય ક્ષોભં સાધયત્વિત્યાદિરીત્યા વાક્યમલિખ્ય ।
સમ્પન્નયન્ત્રે પ્રત્યહં પૂજાં કુર્વતઃ સાધકસ્ય જયઃ સ્યાત્ ॥
પ્. ૨૦૬બ્)
અથ વર્ણૌષધિ ભસ્મપ્રયોગઃ ॥
હોમોક્તવિધિના પ્રસ્તુત વહ્નૌ ઔષધીનાં પ્રસ્તુતવિદ્યાવર્ણસમ્બન્ધિનીનાં
પ્રત્યેકં કર્ષપ્રમાણં ભાગમુપાદાય પુનરુક્તવર્ણાનાં પુનરુક્તિ
સમસંખ્યભાગાનુપાદાય તત્સર્વમેકત્રસંમેલ્ય । ખારીપ્રમાણક
પઞ્ચગવ્યેન સહપાચયિત્વા । તત્પાકભાણ્ડોદરે અત્યન્તપાકવશાદ્યદા વહ્નિઃ
પ્રાદુર્ભવતિ તદા તદ્વહ્નૌ શતસહસ્રાન્યતરસંખ્યયા પ્રસ્તુતવિદ્યયા ઘૃતેન
હુત્વા । તસ્યાપિ દાહતઃ સમ્પન્નં વર્ણૌષધિભસ્મસર્વમુપાદાય તેન ભસ્મના
દૃશાપિ યન્ત્રાણિ લિખિત્વા । તેષુ યન્ત્રેષુ પ્રત્યેકં સાવર્ણાં પ્રસ્તુતનિત્યામભ્યર્ચ્ય
। તદુદ્વાસનાન્તઃ લિખિત સાધનભૂતં સકલં ભસ્મોપાદાય ક્વચિત્પાત્રેસ્થાપયેત્
। તત્ર ભસ્મનિ પ્રસ્તુતવિદ્યયા પ્રતિદિનમનુષ્ઠિતં પ્રસ્તુતનિત્યાપૂજનં
સર્વતોરક્ષાં કુર્યાત્ । યસ્મિન્ગૃહે ભસ્મેદં સ્થાપ્યતે તત્ર
રોગચૌરગ્રહરાજભૂતપ્રેતાદિ કૃતાનિષ્ટં ન સ્યાત્ । તદ્ભસ્મ લલાટાદ્યઙ્ગેષુ
ધારણેન શ્રીખણ્ડકર્પૂરકુઙ્કુમસહિતસ્ય તસ્યાનુલેપનેન ભક્ષણેન ચ
સર્વકૃત્યાભિચારપાતકાદિકૃત દુઃખોપશમનં ભવતિ । એવમપરસકલનિત્યાયાં
વિદ્યાક્ષરોષધિભસ્મપ્રયોગોપ્યેવં ફલકો ભવતિ । એકવિદ્યયા વહ્નિસંસ્કારઃ
પરવિદ્યાભિહોમઃ ઇતર વિદ્યાક્ષરઘટિતાનામેવ યન્ત્રાણાં લિખનં તન્નિત્યાયા
એવ પૂજાફલં તુલ્ય મેવેતિ ધ્યેયં ॥
પ્. ૨૦૭અ)
જઠરાનલવર્દ્ધનાર્થકૈકવિંશતિ યન્ત્રાણિ યથા ॥
ખછઠથફરક્ષાત્મક વહ્નિ સમ્બન્ધિ સપ્તવ્યઞ્જનાનાં પ્રત્યેકં
વહ્નિસમ્બન્ધિ તૃતીયચતુર્થદ્વાદશસ્વરયોગાંદેકવિંશતિવર્ણા ભવન્તિ ।
તૈશ્ચૈકવિંશતિ યન્ત્રાણિ સમ્પદ્યન્તે તથાહિ અન્તર્વહિર્ભાવેન
ત્રિકોણદ્વયમૂદ્ધાન્તં કૃત્વા । તદન્તસ્ત્રિકોણરેખાસ્પૃષ્ટાસ્પૃષ્ટિકયાવૃત્તમેકં
કૃત્વા તદન્તઃ ષટ્કોણં કુર્યાદિતિ રેખામયચક્રે સાધક ક્રિયા
સાધ્યનામઘઠિતં ખિમિત્યેવં રૂપં
પ્રથમાક્ષરં ષટ્કોણકર્ણિકાયામાલિખ્ય । ષટ્કોણેષુ અગ્રમારભ્ય ખી ખીં
ખેં છિં છીં ટિ મિત્યેવં રૂપાન્ષટ્વર્ણાનાલિખ્ય । વાહ્યભાગગતં
ત્રિકોણદ્વયાન્તરાલવીથ્યાં વામપાર્શ્વ ઊર્દ્ધ્વોર્દ્ધ્વ ક્રમેણ ઠીં ઠૈં તિં
તીં તૈમિતિ વર્ણપઞ્ચકં વિલિખ્ય । દક્ષિણપાર્શ્વે ઊર્દ્ધ્વભાગે અધ્યેધઃ
ક્રમેણ પિપીપેપૈરિરીંમિત્યક્ષરપઞ્ચકં લિખિત્વા । અગ્રભાગસ્યૈવ વામપાર્શ્વે
રૌક્ષિમિતિ । દક્ષિણપાર્શ્વે ક્ષીક્ષૈમિતિ વર્ણદ્વયં વર્ણદ્વયં લિખિત્વા । અગ્રભાગે
સાધકક્રિયા સાધ્યનામાનિ લિખેદિતિ સિદ્ધં પ્રથમં યન્ત્રં । યદિ તુ
દ્વિતીયતૃતીયાદ્યક્ષરાણિ વિંશતિ વિંશતિ સંખ્યાનિ ષટ્કોણેષુ લિખ્યતે । તદા
પરાણિ વિંશતિ યન્ત્રાણીતિ પૂર્વેણ સહૈકવિંશતિ યન્ત્રાણિ સંપદ્યતે । તેષામેક
યન્ત્ર મૂર્દ્ધ્વાય ત્રિકોણાકારક તામ્રપાત્રે સમુત્કીર્ય તદ્યન્ત્રસ્પર્શપૂર્વક
વિંશતિ સંખ્યોક્ત વહ્નિવર્ણસંપુટિતાં પ્રસ્તુતનિત્યાવિદ્યાં લક્ષસંખ્યયાભિ
જપેત્ ।
પ્. ૨૦૭બ્)
ઇત્થં સંસ્કૃતં યન્ત્ર પ્રત્યહં શતસહસ્રાન્યતરસંખ્યયા અભિજપ્ત
પ્રસ્તુતવિદ્યયા પઞ્ચોપચારૈઃ પૂજિતં ચ તોયભાણ્ડે નિક્ષિપેત્ ।
તતોયૈસાકસ્નાનાદિના જઠરાનલોવર્દ્ધતે પાકમાદ્યપ્રયોજકં પાપં ચ
ક્ષીણં સ્યાત્ । યદ્વિદ્યાપ્રોક્ત વહ્નાક્ષરપુટિતા કથિતમાશ્રિત્ય જપ્યતે નિત્યાયા
એવાયં પ્રયોગોનત્વત્રૈકતરનિત્યાનિયમઃ ॥ ઇતિ જ્વાલામાલિની નિત્યાપ્રસ્તાવઃ ॥ અથ
ચિત્રાનિત્યાપ્રસ્તૂયતે ॥ હસ્તમાનેન ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલકં ચતુર્દિક્ષુ પ્રત્યેકં
દ્વારશાખોપેતં ચતુરસ્રદ્વયં નિર્માય । તદન્તસ્તદ્રેખા
સ્પૃષ્ટાસ્પૃષ્ટિકયાવૃત્તમેકં કૃત્વા । તદન્તઃ પ્રત્યેકં ચતુશ્ચતુરઙ્ગુલાન્તરાણિ
ત્રિરાયપરવૃત્તાનિ કૃત્વા । તદ્વીથીત્રય સમ્બન્ધવાહ્યવીથ્યાં દ્વાત્રિંશદ્દલકં
મધ્યમવીથ્યાં ષોડશદલકં અન્નર્વીથ્યામષ્ટદલકં કમલં નિષ્પાદ્ય ।
તત્કર્ણિકાયાં નવં યોનિકચક્રં વિધાય તદન્તર્વિન્દું રચયેરિત્યેવં વિધેતિ
કર્તવ્યતાકં નિત્યપૂજાચક્રં ભુવિસમુદ્ધૃત્ય તત્ર
નિહિતધાન્યરાશેરુપરિકલશં કતિતદિશાનિધાય । તદન્તર્જલે
સર્વમઙ્ગલાનિત્યપૂજાચક્રચિન્તન સાવરણ તત્પૂજાન તદુદ્વાસનાન્તકર્મણોંતે
ભૂલિખિતૈતત્તનપૂર્વક પૂજાદીક્ષાઙ્ગભૂતાનુષ્ઠેયા તદનઙ્ગભૂતા તુ સાકે ।
વલં ચક્ર એવ તદુભય પૂજાપ્રકારો યથા । સુગન્ધિતૈલાભ્યઙ્ગપૂર્વકં
સુગન્ધિભિઃ સલિલૈઃ સ્નાત્વા પ્રાતઃકૃત્યાંતરમપિ કૃત્વા દેવતાન્નર
પ્. ૨૦૮અ)
નિત્યકર્માનુષ્ઠાન પ્રસઙ્ગાદેવાનુષ્ઠિત ભૂતશુદ્ધ્યાદિ સામાન્યકર્મકઃ
સાધકોયાગમણ્ડપકથિતલક્ષણકં પ્રવિશ્ય કૂર્મચક્રશુદ્ધેસ્થાને
ઉક્તાસનવિદ્યાસનોપરિ પ્રસ્તુતવિદ્યયા સ્વસ્તિકપદ્માન્યતરાસનમવલમ્વ્ય
પ્રાઙ્મુખઃ સમુપવિશ્ય પ્રસ્તુતવિદ્યયા ચમનપ્રાણાયામૌવિધાય । ઓં હ્રીં
સર્વવિઘ્નકૃદ્ભ્યઃ સર્વભૂતમ્યો હું સ્વાહેતિ ષોડશાક્ષરમન્ત્રેણ
અન્નવ્યઞ્જનાદિરૂપં વલિં દત્વા । શિરસિ સ્વનાથ ક્રમેણ
નવાપિનાથાન્સ્વમન્ત્રેણાભ્યર્ચ્ય । ગુરુસ્તોત્રં પઠિત્વા પૂજાજ્ઞાં
પ્રાર્થયિત્વાતામારભેત । સ્વનાથ સ્વનિત્યા સ્વવિદ્યા સ્વાત્મનામૈક્યં વિભાવ્ય ।
સ્વનિત્યા નિત્યાર્ચનચક્રાધારસિંહાસનાદેરુપરિ તત્તદ્વર્ષભેદમિતદેશકાલાદિ
સમસ્તગુપ્તપ્રકટસિદ્ધયાગિનિચક્રાન્તાષ્ટત્રિંશત્પીઠદેવતાઃ સમ્પૂજ્ય ।
સ્વાત્મયન્ત્રયોર્મધ્યે સાધારં ગોરોચનાદિ પઞ્ચકમિશ્રિતજલપૂર્ણ
સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રં સંસ્થાપ્ય । તદીયાધાર પાત્રજલાનિ ક્રમેણ કુલસુન્દરી
વીજત્રયેણ વહ્નિસૂર્યસોમરૂપાણિ વિભાવ્ય । તદ્ગતરોચનાદિ પઞ્ચકં પૃથિવ્યાદિ
પઞ્ચભૂતાત્મકં વિભાવ્ય । તજ્જલનિત્યાચક્રયોરૈક્યાનુસન્ધાનપૂર્વકં
પ્રસ્તુતવિદ્યાસ્વરૂપતયા ભાવિત જલં પ્રસ્તુતવિદ્યયા દશવારમભિમન્ત્ર્ય ।
તદુદકેન પ્રસ્તુતવિદ્યયા સ્વાત્માનં સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રત-
ઉત્તરોત્તરભાગસ્થાપિતપાદ્યાર્ઘ્યાચમનસ્નાનજલાનિ
સ્વદક્ષભાગસ્થાપિતવસ્ત્રભૂષણગન્ધાક્ષતપુષ્પાદીનિ ચ પ્રત્યેકં સંપ્રોક્ષ્ય
।
પ્. ૨૦૮બ્)
પુનર્વિદ્યયા પ્રાણાનાયમ્ય સામાન્યાર્ઘ્યોદકેન દર્વ્યાદક્ષિણહસ્તગૃહીતેન
દેશકાલગોત્રરાશિનામકામનાન્તમુત્કીર્ત્ય ચિત્રાનિત્યાયા યથાબુદ્ધિનિયોગં
વિધિના પૂજાં કરિષ્યે ઇત્યાદિરીત્યા સંકલ્પ્ય તજ્જલં ભૂમાવુત્સૃજેત્ । એતદવસરે
પ્રસઙ્ગાદકૃતે ભૂતશુદ્ધ્યાદિકર્મણિ તત્પ્રસ્તુતવિદ્યયાવિરચ્ય ।
માતૃકા ષડઙ્ગન્યાસાન્ને । ચકૌં આં ચકૌ ઇં ચકૌ ઈં ચ્કૌ ઉં ચ્કૌ ઊં ઇતિ
પ્રસ્તુતવિદ્યાં પ્રત્યેકમાદિતઃ કૃત સર્વામપિ માતૃકામેકશસ્તત્તત્સ્થાનેષુ
ન્યસ્ત્વા પ્રસ્તુતવિદ્યા ષડઙ્ગન્યાસોનુષ્ઠેયઃ તત્ર ચાહૃદયાયનઃ ચાશિરસે
સ્વાહેત્યાદિરીત્યાન્યાસોનુષ્ઠેયઃ વિદ્યાદ્યવાયુનાકુર્યાદીર્ઘસ્વરયુજાક્રમાત્
। ષડઙ્ગાનીતિ દર્શનાદિતિ મનોરમાકાર નિધિકારયોઃ સમ્મત. યથાઃ
તદિદમપરેનક્ષમન્ને । વાયુનાદીર્ઘસ્વરયુજેત્યત એવોક્તાર્થત્વાભસંભવેન
વિદ્યાદ્યેતિ મૂલવૈપ્યર્થાપ્રસંગાત્ । વિદ્યા અથે યસ્યેતિ બહુવ્રીહિમવલમ્વ્ય । ચકૌં
ચાહૃદયાય નમઃ ચકૌંચીશિરસસ્તુયુજ્યતે ઇતિ કેચિત્ ।
નહ્યેતદપિયુક્તં ષષ્ઠીતત્પુરુષાપેક્ષયા વહુવ્રીહેર્ગુરુતયોપેક્ષણીયતાયાઃ
સર્વશાસ્ત્રસમ્મતત્વાત્ । વિદ્યાયા આદ્યભૂતોયો વાયુસ્તસ્ય ષટ્દીર્ઘયોગઃ પરસ્તુ

ભાગો યથા । પૂર્વ એવેતિ મૂલાર્થા શ્રયણેન ચાકૌં હૃદયાય નમઃ ચીકૌં
શિરસે સ્વાહા । ચૂકૌં શિખાયૈ વષડિત્યાદિ પ્રયોગમિચ્છતિ કેચિત્ ।
પ્. ૨૦૯અ)
નહ્યેતદપિજ્યાયઃ વાયુપદવૈયર્થ્યપ્રસક્તેઃ વિદ્યાદ્યેનિત્યેતાવતદ્વિક્ષિતાર્થલાભાત્
। ષરસ્તુ ભાગ ઇત્યાદિ કાર્થસ્ય વાયુપદદાનેપ્યલાભાચ્ચ । વિદ્યા ચ
આદ્યભાગોચ્ચરિતવાયુશ્ચેતિદ્વાભ્યાં ષડઙ્ગન્યાસ વિદ્યયાસહિત આદ્યવાયુરિતિ
સમાસાશ્રયણાન્નદ્વિવચનપ્રસક્તિઃ વિદ્યાયા આદ્યભાગેચસ્મભાગેવા
વાયુઃ ષડ્દીર્ઘગુરુઃ પ્રયોજ્ય ઇતિ શઙ્કાપ્યુદાત્યાર્થમાદ્યપદં ।
વાયુપદાભાવેકસ્ય ષડ્દીર્ઘયોગઃ સ્યાદિત્યતો વાયુપદં । વિદ્યાપદાભાવે
તત્પૂર્વકત્વં કથં વાયોઃ પ્રાપ્યતેતિ તત્પદં । તથા ચચાચકૌં હૃદયાય
નમઃ ચીચકૌંશિપ્રસે સ્વાહા । ચૂચકૌં શિખાયૈ વષટ્ । ચૈંચકૌં
કવચાયહું । ચોચકૌં નેત્રાય વૌષટ્ । ચઃચકૌં અસ્ત્રાય ફડિતિ
મન્ત્રાનઙ્ગુષ્ઠાદિષુ ચ વિન્યસેદિત્યેવ મૂલમૂલલોર્થઃ
તતશ્ચવકૌમિતિદ્વ્યક્ષરમૂલમન્ત્રેણ ત્રિધાવ્યાપકન્યાસં કૃત્વા
આવાહનાદિકમનુસરેત્ । તદ્યથા વિરચિત ત્રિખણ્ડમુદ્રાકરક્તપુષ્પપૂર્ણાઞ્જલૌ
મૂલાધારાદિ બ્રહ્મરન્ધ્રાન્ત વ્યાપ્ત પ્રસ્તુત વિદ્યાતેજો
વહન્નાસાધનાસંક્રાન્તં તત્પુષ્પાઞ્જલિ પ્રક્ષેપતઃ પ્રસ્તુવક્ત્રગતવિન્દુસ્થાને
સમાયાતં ભાવયન્નેવ । ચકૌ ભોચિત્રાનિત્યે ઇહાવાહિતા ભવેતિ સમ્પ્રાર્થ્ય
આવાહનં નિષ્પાદ્ય । તત્તેજઃ કિરણગણાનેવકાંશ્ચિત્તત્તત્સ્થાનેષુ
પ્રસૃતાન્નાથાયુધાવરણરૂપતયા પરિણતાન્વિભાવ્ય । મધ્યસ્થતેજઃપુઞ્જં
ધ્યાનાવગતસ્વરૂપકં વિભાવયેત્ । તત્ર ધ્યાનં યથા ।
પ્. ૨૦૯બ્)
ઉદ્યદાદિત્યવિશ્વાભાં નવરત્નવિભૂષણામ્ । નવરત્નકિરીટાં ચ
ચિત્રપદાંશુકોજ્વલામ્ । ચતુર્ભુજાં ત્રિનયનાં શુચિસ્મતલસન્મુખીમ્ ।
સર્વાનન્દમયીમિત્યાં સમસ્તેપ્સિતદાયિનીમ્ । ચતુર્ભુજાંભુજૈઃ
પાશમઙ્કુશંવરદાભયે । દધાનામઙ્ગલાપદ્મકર્ણિકાં ન ચ યોનિગામિતિ ।
નાથાયુધાવરણાનામપીદૃશમેવધ્યાનં ।
તત્તલ્લાઞ્છિતમૌલિકત્વમાયુધાંશેધિકં । તતશ્ચ ચકૌંમોચિત્રાનિત્યે ઇહચક્રે
સ્થાપિતા ભવ । ચકૌંભોચિત્રાનિત્યે ઇહચક્રે સન્નિરુદ્ધાભવ । ચકૌં ભોચિત્રાનિત્યે
ઇહચક્રે અવગુણ્ઠિતાભવ । ચકૌંભોચિત્રાનિત્યે ઇહચક્રે સન્નિધાપિતા ભવેતિ
તત્તન્મુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વકં સંપ્રાર્થ્ય । પ્રાણપ્રતિષ્ઠાપ્ય દ્વાદશોપચારૈઃ
પૂજયેત્ । તન્મન્ત્રા યથા । ચકૌંચિત્રાનિત્યૌયૈપાદ્યં
કલ્પયામીતિસામાન્યાર્ઘ્યોદકેન પાદ્યમુત્સૃજ્ય । ચકૌમિતિ
મૂલવિદ્યયાપદયોસ્તન્નિવેદયેત્ । એવમેવ
પાદ્યપદાભિષિક્તાર્ઘ્યાદિપદકોક્તમન્ત્રેણૈવાર્ઘ્યાદિકમુત્સૃજ્ય । મૂલવિદ્યયા
શીર્ષાદિષુ નિવેદયેત્ । એવં તામ્બૂલાન્ત દ્વાદશોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય
ત્રયોદશમુપચારમનુસરેત્ । તત્પ્રકારો યથા । દેવી પૃષ્તભાગે
પ્રકાશવિમર્શાનન્દશ્રીજ્ઞાનશ્રીસત્યશ્રીપૂર્ણસ્વભાવપ્રતિસુભગાભિધાનાન્દ્
ઇવ્યસિદ્ધમાનવનાથાન્સ્વસ્વમન્ત્રૈનાથપદસ્થાનપ્રક્ષિપ્તપદકૈઃ
ક્રમાદભ્યર્ચ્ય ।
પ્. ૨૧૦અ)
મધ્યયોનિકોણેષુ અગ્નાદિપ્રાદક્ષિણ્યેન હ્રીંશ્રીંઇચ્છાશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંજ્ઞાનશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંજ્ઞાનશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંક્રિયાશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ શક્તિત્રયમભ્યર્ચ્ય । દેવ્યાં એવ
પ્રધાનપૂજાયા દક્ષિણાધરભુજાદિ વામાધરભુજસમીપદેશાન્તં ।
હ્રીંશ્રીંવરદાયનમઃ હ્રીંશ્રીંઅઙ્કુશાયનમઃ હ્રીંશ્રીંપાશાયનમઃ
હ્રીંશ્રીંઅભયાયનમઃ ઇત્યાયુધચતુષ્કં પૂજયિત્વા । ચ કૌંચિત્રાનિત્યાપાદુકાં
પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ દેવીમભ્યર્ચ્ય ।
હ્રીંશ્રીંએતાશ્ચિત્રાનિત્યાપ્રથમાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ
પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । વહિરષ્ટયોનિષુ અગ્રાદિ અ આ ઇ ઈ ઉ ઊ ઋ ૠ ઌ ૡ એ ઐ ઓ ઔ
અં અઃ હ્રીંશ્રીંબ્રાહ્મીપાદુકાં પૂજયામિ । ક ખ ગ ઘ ઙ હ્રીં શ્રીં
માહેશ્વરીપા૦ ચ છ જ ઝ ઞ હ્રીં શ્રીં કૌમારીપા૦ ટ ઠ ડ ઢ ણ હ્રીં શ્રીં
વૈષ્ણવીપા૦ ત થ દ ધ ન હ્રીં શ્રીં વારાહીપા૦ પ પ વ ભ મ હ્રીં શ્રીં ઐન્દ્રીપા

ય ર લ વ શ હ્રીં શ્રીં ચામુણ્ડાપા૦ ષ સ હ લ ક્ષ હ્રીં શ્રીં મહાલક્ષ્મીપાદુકાં
પૂજયામીતિ મન્ત્રૈરષ્ટમાતૃઃ સમ્પૂજ્ય । ચકૌંચિત્રાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ
મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીં એતાશ્ચિત્રાનિત્યા દ્વિતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાં
ગૃહ્ણન્ત્વિતિ પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । અષ્ટપત્રેષુ
સર્વમઙ્ગલાપટલોક્તાભદ્રાદ્યષ્ટશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
પૂર્વવન્મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । તૃતીયાવરણાર્ચનેનિવેદ્ય । ષોડશપત્રેષુ
કલાદ્યાઃ ષોડશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । પૂર્વવન્મધ્યસ્થપૂજાન્તે
ચતુથાવરણાર્ચનાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા ।
પ્. ૨૧૦બ્)
દ્વાત્રિંશદ્દલેષુ કામિન્યાદ્યા દ્વાત્રિંશચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
પૂર્વવન્મધ્યસ્થપૂજાંતે પઞ્ચમાવરણપૂજાન્તે
ચતુર્થાવરણાર્ચનાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । ચતુરસ્રપૂર્વાદિક્રમેણ ઇન્દ્રાદિ
ક્રમેણ ઇન્દ્રાદિકાષ્ટાદિશપાશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
વાયુકોણેશાનકોણાગ્નેયકોણનૈરૃત્યકોણેષુ અનન્તવિચિનિપતિકાલાનભ્યર્ચ્ય ।
ચકૌંચિત્રાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીં સમ્પૂજ્ય ।
હ્રીંશ્રીંએતાશ્ચિત્રાનિત્યા ષષ્ઠાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ
તત્પૂજાર્પર્ણપુષ્પાઞ્જલિં દદ્યાદિતિ । તતઃ શિષ્ટમુપચારત્રયમપિનિર્વર્ત્ય ।
અઙ્ગુષ્ઠાદિન્યાસ હૃદયાદિન્યાસ વ્યાપકન્યાસ સંપુટિતં સહસ્રાદિ સંખ્યયા
જપં કૃત્વા તદભેદ ભાવનાત્મકં નિવેદનં ચ વિધાય ।
યથોક્તવિધિ ષોડશાહુતિભિર્જપદશાંશતશ્ચહુત્વા ।
વહ્નિભાવિતદેવીતેજોવિન્દુસ્થાન એવ પુનઃ સમાગતં વિભાવ્ય તત્રાગતાં દેવીં
પુનઃ પઞ્ચોપચારૈરભ્યર્ચ્ય । કુરુકુલ્લાવિદ્યયા વલિં દત્વા
કર્પૂરગર્ભાદિવર્ત્યાનીરાજ્ય ક્ષમાપ્ય
શક્ત્યુત્થાપનમુદ્રયાવરણભૂતકિરણગણં મધ્યસ્થદેવી ભૂતતેજઃપુઞ્જ
એવાન્તર્ભૂતં વિભાવ્ય ખેચરીમુદ્રયા મધ્યસ્થમપિતેજઃસ્વાત્મન્યુદ્વાસ્ય ।
પૂર્વક ષડઙ્ગન્યાસ વ્યાપકન્યાસયોરન્તે ગુરુસ્તોત્ર દેવીસ્તોત્રે પઠિત્વા
દેવ્યાત્મકઃ સ્વયં વિહરેત્ । દીક્ષાયાંતૂદ્વાસનવર્જિતાં ક્ષમાપનાન્નપૂજાં
પૂર્વવદેવાન્યૂનાનતિરિક્તાં વિધાય ।
પ્. ૨૧૧અ)
પૂર્વવત્તાં રાત્રીં નૃત્યગીતાદ્યુત્સવેનનીત્વા ।
પ્રાતરાવશ્યકકર્માન્તપઞ્ચોપચારૈઃ પ્રસ્તુતનિત્યામભ્યર્ચ્ય । ઉદ્વાસ્ય
કથિતન્યાસાન્તે ગુરુદેવીસ્તોત્રે પઠિત્વા માતૃકાયન્ત્રગતશિષ્યં
કલશમુખાર્થિતપલ્લવૈઃ પ્રસ્તુતવિદ્યયાભિષિચ્ય । વિત્તશાઠ્યમપહાય
નવોપચારૈઃ પૂજયતો દક્ષિણાદિનાપરિતોષિતો ગુરુર્યથોક્ત વિધિવેધપૂર્વકં
પ્રસ્તુતવિદ્યાં પૂર્ણિમાતિથાવુપદિશેદિતિવિશેષઃ ॥
ઇત્થં પ્રાપ્તદીક્ષોભ્યસ્તપૂજાદિ નિત્યનૈમિત્તિકાદિકર્મકઃ પ્રયોગતઃ
સ્વપરસમીહિતસાધનચિકીર્ષુર્વિદ્યાસાધનમાચરેત્ । તત્પ્રકારોપિ
સામાન્યપ્રસ્તાવોક્ત એવ જપસ્ત્વે તદ્વિદ્યાયાઃ કલિયુગે ષટ્ત્રિંશલ્લક્ષપ્રમિતઃ ઇતિ
કર્તવ્યતા સર્વાપિ લલિતા પ્રસ્તાવોક્તૈવ । ઇત્થં સાધિતવિદ્યએવપ્રયોગાહીનાન્યઃ ॥
અથૈતન્નિત્યાપ્રયોગાઃ ॥
મધુરત્રય સંસ્પૃષ્ટ રક્તકમલૈર્મણ્ડલમભિવ્યાપ્ય પ્રત્યહં સહસ્રાદિ
સંખ્યયા હોમતો મન્દભાગ્યોપિ મનુષ્યઃ શ્રીમાન્ શ્રીભોગસુખવાંશ્ચ ભવતિ ।
ત્રિમધુરાભ્યક્તશ્વેતકમલૈસ્તુ મહાયશોલાભઃ
કેવલમધુસંપૃક્તરક્તકમલહોમતો મણ્ડલમભ્યસ્તાદ્વહુસુવર્ણલાભઃ કિં
વા નિધિલાભોથવા પૃથ્વીલાભઃ
દુગ્ધસંપૃક્તકૈરવહોમાન્મણ્ડલમભ્યસ્તાદ્વાન્નલાભઃ સૌભાગ્યં ચ ।
આજ્યસંપૃક્તનીલોત્પલહોમતો મણ્ડલમભ્યસ્તાત્સર્વેષ્ટલાભએકશઃ સ્યાત્ નતુ
યુગપત્ । સર્વેભ્યોદર્શપૌર્ણમાયાસાવિત્યત્રાપ્યેષૈવરીતિઃ
ઘૃતાભ્યક્તકહ્લારહોમાન્મણ્ડલમભ્યસ્તાદ્રાજપ્રીતિયાતાઃ
પ્. ૨૧૧બ્)
ત્રિમધુરાભ્યક્તપલાશપુષ્પાણાં સહસ્રાદિ સંખ્યયા પ્રતિદિનં
મણ્ડલપયન્તાદુક્ત હોમતઃ વક્તૃત્વ વ્યાખ્યાતૃત્વવાદિત્વરૂપં ચતુર્વિધમપિ
પાણ્ડિત્યં સ્યાત્ । અત્ર પાણ્ડિત્યસ્યૈકસ્યતા વહ્નિભાગાદેકપ્રયોગાદેવ
ચતુર્વિધફલસિદ્ધિઃ યથાહિ
મહારાજ્યલાભપ્રયોગાદેકસ્માદેવગજતુરગરથજનકનકરજતતામ્રાદિનાનાપદ
અર્થલાભઃ આરોગ્યપ્રયોગાચ્ચ નાનારોગાણાં નાનાધ્વંસાઃ નહિ
નાનાપ્રતિયોગોક એકોધ્વંસઃ ત્રિમધુરપ્લુતલાજાનાં
હોમાન્મણ્ડલમભ્યસ્તાત્સકલગુણસમ્પન્નસ્ત્રીલાભઃ નારિકેલફલચૂર્ણં સ
ગુડં વા મધ્વભ્યક્તં કૃત્વા યોનુદિનં સહસ્રાદિ સંખ્યયા મણ્ડલપર્યન્તં
જુહોતિ સોયં ધનદતુલ્યઃ સ્યાત્ કાકથા મહીધનિતાયાઃ અજાજ્યયોર્મિલિતયોર્હોમાત્
તિલતણ્ડુલયોર્હોમાત્ રક્તપુષ્પાણાં ષેષાંકેષાંચિદ્ધોમાત્
બન્ધૂકપુષ્પાણાં ચ
હોમાન્મણ્ડલપર્યન્તમનુદિનમવિરતક્રમાદભ્યસ્તાન્મહાધનિતા સ્યાત્ ।
શ્વેતપુષ્પૈર્હવનાન્મહાધનિતા સ્યાત્
શ્વેતપુષ્પૈર્હવનાન્મણ્ડલમભ્યસ્તાદ્વાક્સિદ્ધિઃ પરસ્પરં મિલિતાભ્યાં
શ્વેતરક્ત પુષ્પાભ્યાંન્ મણ્ડલમભિવ્યાપ્યામુદિનં સહસ્રાદિ સંખ્યયા હોમો
યદિ ક્રિયેત તદા આરોગ્યપૂર્વકાયુર્વૃદ્ધિઃ સ્યાત્ । ત્રિમધ્વભ્યક્ત દૂર્વાત્રિકસ્ય
સહસ્રાદિમાનેન પ્રતિદિનં મણ્ડલપયન્તમભ્યસ્ત
પ્. ૨૧૨અ)
હોમતઃ સકલરોગનાશઃ ત્રિમધ્વભ્યક્તગુડૂચ્યા ત્રિમધ્વભક્તપાયસ્યસ્ય
ત્રિમધ્વભક્તતિલાનાં હોમો દૂર્વાત્રિકસમકક્ષઃ
શ્રીખણ્ડપઙ્કકર્પૂરાભ્યામભ્યક્ત શતપત્રહોમાત્ પ્રતિદિનં મણ્ડલપર્યન્ત
મનુસૃતાત્સકલસાધક કુલવ્યાપિની લક્ષ્મીઃ સ્યાત્ ।
હિમતોયગૃષ્ટકુઙ્કુમકર્પૂરાભ્યાંમર્દિત વિકચકહ્લારાણાં હોમાત્પ્રતિદિનં
સહસ્રાદિ સંખ્યયા મણ્ડલપયન્તમભ્યસ્તાદ્ગજતુરગરથધનસમ્પત્યા
રાજતુલ્યતામાદધાનો નિઃસપત્નત્વાદિ ગુણશાલી ભૂત્વા શતવર્ષાયુઃ સ્યાત્ ।
ઇક્ષુકાણ્ડખણ્ડહોમતો વસ્ત્રલાભઃ કરવીરપુષ્પહોમાદપિ વસ્ત્રલાભઃ
મધુસંપૃક્તપાઠલપુષ્પહોમતઃ સ્ત્રિયોવશીભવન્તિ । ચમ્પકપુષ્પહોમતો
વેત્રપાવશીભવન્તિ । શ્વેતવત્સકશ્વેતગોદુગ્ધાભ્યક્તશ્વેતશર્કરાહોમતોનુદિનં
સહસ્રાદિ સંખ્યયા મણ્ડલપયન્તમભ્યસ્તાદતિપાપવતોપિ સાધકસ્ય
મહાવ્યયતોપ્યનં યાયિની લક્ષ્મીઃ સ્યાત્ । ઇત્યનુગ્રહહોમાઃ
સૌવીરાભ્યક્તશ્વેતશર્કરાહોમતોનુદિનસહસ્રાદિ સંખ્યયા
મણ્ડલપર્યન્તમભિવ્યાપ્યાનુદિનં સહસ્રાદિ સંખ્યયાનુસૃતાદ્વૈરિણઃ
પરસ્પરં વિદ્વિષ્ટા ભવન્તિ યેન તેષાં સહાયાભાવાદ્દેકૈકશઃ સર્વેપિ જેતું
શક્યાઃ સ્યુઃ અરિષ્ટપત્રાદિષ્ટવીજાન્યતરસ્યાપિચારિષ્ટં તૈલાભ્યક્તસ્ય
મણ્ડલાવધિક પૂર્વોક્તપ્રકારક હોમાદપિ વૈરિણાં પરસ્પરમ્ દ્વેષો ભવતિ ।
મૃત્યુવીજાનાં નિમ્બતૈલાભ્યક્તાતાં મણ્ડલાભ્યસ્ત હોમાત્કરિણઃ ।
પ્. ૨૧૨બ્)
મૃત્યુવૃક્ષસ્ય પત્રપુષ્પફલશાખામૂલાનામેકશઃ સર્વેષામપિ પ્રત્યહં
સહસ્રાદિ સંખ્યયા મણ્ડલાવધિક હોમાત્તુરગા રોગિણઃ સ્યુઃ યેન સેનાયા
અસમ્ભવા દ્વૈરીસુખજેયઃ સ્યાત્ । વિભીતકતૈલાભ્યક્તવિભીતકબીજાનાં
મણ્ડલાભ્યસ્તહોમાન્નરધનશસ્ત્રાદિસર્વનાશઃ સ્યાત્ । યેન પદાતિ
યુદ્ધેપ્યપટુતારિપૂણાં સ્યાત્ । કરઞ્જતૈલાભ્યક્ત
કરઞ્જવીજહોમાન્મણ્ડલાન્તમનુસૃતાવૈરીપિશાચાવિષ્ટો ભવતિ ।
વિભીતકતૈલાભ્યક્તવિભીતકપઞ્ચાઙ્ગસ્ય પત્રપુષ્પફલશાખામૂલરૂપસ્ય
નિમ્બતૈલાભ્યક્તસ્ય કિં વાકે*(?)લવિભીતકફલસ્યનિમ્બતૈલાભ્યક્તસ્ય
હોમાત્તાલમાત્રમનુસૃતાદ્વૈરીઅપસ્મારાખ્યરોગવિશેષવાન્ભવતિ ।
શત્રોર્જન્મનક્ષત્રવૃક્ષેન્ધનસમેધિતે વહ્નૌ તસ્યૈવ
નક્ષત્રયોનિમાંસૈર્હવનાન્મણ્ડલમભ્યસ્તાદ્વૈરિણોમૃત્યુઃ સ્યાત્ ।
શત્રોર્જન્મનક્ષત્રવૃક્ષેન્ધનસમેધિતવહ્નાવેવતદ્વૃક્ષપઞ્ચાઙ્ગહવનાદપિ
મણ્ડલકાલમભ્યસ્તાદ્વૈરિણોમૃત્યુર્ભવતિ । શર્ષપતૈલાબ્યક્ત
પક્ષાક્ષબીજહવનાન્મણ્ડલકાલમભ્યસ્તાદ્વૈરિણાં દેહવિલોપકઃ કુષ્ટરોગઃ
સ્યાત્ । મરીચશર્ષપાભ્યાં મિલિતાભ્યાં શર્ષપતૈલાભ્યક્તસ્ય
હવનાન્મણ્ડલમભ્યસ્તાદ્વૈરીનિશ્ચં યેન દાહજ્વરગ્રસ્તઃ સ્યાત્ । અત્ર સર્વત્ર હોમ
સંખ્યા જપ-ઉક્તાનવિસ્મર્તવ્યં । નવાક્રૂરેષૂક્તપ્રયોગેષુ કશ્ચિત
આત્મરક્ષાકરણાદિ વિશેષ ઉક્તોવિસ્તર્તવ્યઃ ॥
પ્. ૨૧૩અ)

ઇતિ ક્રૂરહોમપ્રયોગાઃ ॥ તર્પણપ્રયોગાસ્તુ નિત્યક્લિન્નાપ્રસ્તાવોક્તાઃ
સર્વેપ્યનયાવિદ્યયાકાર્યાઃ તેન તત્તદુક્તં ફલં સ્યાત્ ॥
અથ યન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥
તત્ર નાનાકોષ્ઠેષુ વિદ્યાક્ષરદ્વયં કથં સ્યાદિતિ વિદ્યાક્ષરાણાં વહુત્વં
સંપાદ્યં । તચ્ચ પૂર્ણમણ્ડલવર્ણગર્ભત્વસ્ય વિદ્યાયામનુસરણાત્કાર્યમિતિ
મૂલં તત્ર ચકારાત્પૂર્વં તદ્વર્ણનિવેશાદિત્યેકે તન્મતે અચ આચ ઇચ ઈચશત્યાદિ
કચ ખચેત્યાદિ ચ તત્પરતસ્તન્નિવેશ ઇતિ પરે । તન્મતે ચચાચિચીત્યાદિ ચકચખેચ
સમ્પૂર્ણવિદ્યાયા અન્તે તયોગ ઇતિ કેચિત્ । તન્મતે ચ કચકાચકિ ઇત્યાદિ ચકૌકં
ચકૌસ્વચકૌગેત્યાદિ તન્મતે લેખ્યમન્ત્રાઃ વિદ્યાવર્ણદ્વયમધ્યે યોગ ઇતિ તુ
મૂલાક્ષરાનુસારિણઃ તદયંમતચતુષ્ટયસંગ્રહશ્લોકઃ ॥ પૂર્વં
હિવાયોર્લિપિયોગમેકેપરેયસ્તાલ્લિપિયોગમાહુઃ અન્વે તુ વિદ્યાંત ઇમે ચયં તુ
વિદ્યાન્તરાયોગમુદાહરામઃ એતન્મતેઃ ચકૌં ચાકૌં ચિકૌં ચીકૌં ચુકૌં
ચૂકૌં ચૃકૌં ચૄકૌં ચૣકૌં ચેકૌં ચૈકૌં ચોકૌં ચૌકૌં ચંકૌં
ચઃકૌં ચકકૌંચકાકૌં ચકિકૌં,ચકીકૌં ઇત્યાદિરીત્યા ષડ્વિંશદ્વર્ગયોગઃ
સંપદ્યતે । ઇદમેવલિપિગર્ભત્વં વિદ્યાયાઃ વિદ્યામધ્યે લિપીનામેકશઃપાતાત્ ।
તદેવેદિશ્યષદ્સપ્તત્યધિકપઞ્ચશતં વિદ્યાવર્ણાઃ સમ્પન્નાઃ તૈશ્ચયન્ત્રાણિ
સંપાદ્યાનિ તથાહિ સ્વેષ્ટમાનકકર્કાટકભ્રામણેન વૃત્તમેકં કૃત્વા ।
તદન્તઃ પુનરેકૈકાઙ્ગુલાન્તરાલકં વૃત્તદ્વયમપરં કૃત્વા ।
પ્. ૨૧૩બ્)
તદન્તશ્ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલકં વૃત્તમપરં કૃત્વા ।
તત્સંલગ્નમૂલભાગકં ષડ્દલકમલંવિધાય
તત્કર્ણિકયાજ્વૈકાઙ્ગુલાન્તરાલં વૃત્તં પુનશ્ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલકં વૃત્તાન્તરં
કૃત્વા । તદન્તરાલે ષટ્કોણં કૃત્વા । તદન્તરેકાઙ્ગુલાન્તરાલકં વૃત્તાન્નરં
નિર્માય તત્ર ત્રિકોણં કુર્યાદિતિ રેખામયેચક્રે પ્રથમ ચ કર્ણિકાયાં કૌમિતિ
લિખિત્વા । તત્ર કકારીયાર્દ્ધવૃત્તાન્તઃ પઙ્ક્તિત્રયે ઊર્દ્ધ્વાધઃ ક્રમેણ
સાધકપદં ષષ્ટ્યન્તં ક્રિયાપદં દ્વિરભ્યસ્તં દ્વિતીયાન્તં સાધ્યપદં ચ
વિલિખ્ય । ત્રિષુકોણેષ્વયાદિ પ્રદક્ષિણં દ્વિતીયાદીનિત્રીણિકૂટાનિ ચાકૌં ચિકૌં
ચીકૌં રૂપારાવાલિખ્ય । તદ્વહિઃ ષટ્કોણેષુ અગ્રાદિ પ્રદક્ષિણં ચુકૌં ચૂકૌં
ચૃકૌં ચૄકૌં ચૢકૌં ચૢકૌં ઇત્યેવં રૂપાણિ ષટ્કૂટાન્યાલિખ્ય ।
તદ્વહિઃ ષડ્પત્રેષુ અગ્રાદિ પ્રદક્ષિણં ચેકૌં ચૈકૌં ચોકૌં ચૌકૌં ચંકૌં
ચ । કૌમિત્યેવ રૂપાણિ ષટ્કૂટાન્યાલિખ્ય । પ્રાથમિક
તત્વવર્ગઃ ષોડશવર્ણાગ્રકોનિર્વૃત્તઃ તતસ્ત્રિકોણવાહ્યવૃત્તદ્વયકૃતવીથ્યાં
સ્વસ્વકામનાનુગુણદશભૂતવર્ણાનભિલિખ્ય । ષટ્કોણવાહ્યવૃત્તદ્વયવીથ્યાં
સાધકક્રિયા સાધ્યનામાનિપરિતોલિખિત્વા । ષટ્દલકમલ
વાહ્યગતવૃત્તત્રયકૃતવીથીદ્વયે અભ્યન્તરે વિસર્ગયુક્તાનુલોમમાતૃકાં બાહ્યે
વિન્દુયુક્તાં પ્રતિલોમમાતૃકાં લિખેદિત્યે તત્પ્રથમંયન્ત્રં યદિ તુ
પ્રથમતત્વાક્ષર સ્વાક્ષરસ્થાનેષુ
પ્. ૨૧૪અ)
સર્વમધ્યકોણત્રય ષટ્કોણે ષટ્દલાત્મકેષુ દ્વિતીયતત્વષોડશકં ચકકૌં
ચકાકૌં ચકીકૌં ચકુકૌં ચકૂકૌં ચકૃકૌં ચકૄકૌં ચકૢકૌં
ચકૣકૌં ચકેકૌં ચકૈકૌં ચકોકૌં ચકૌકૌં ચકંકૌં ચકઃ કૌમિત્યેવં
રૂપં લિખ્યતે તદાદ્વિતીયં યન્ત્રં । એવમપરાપરમકારાન્ત ચતુર્વિંશતિ
તત્વાનાં ષોડશકાણાં પ્રત્યેકલિખનાચ્ચતુર્વિંશતિ યન્ત્રારાયપરાણીતિ
સંભૂય ષડ્વિંશતિ યન્ત્રાણ્યુદ્ધૃતાનિ । શેષૈશ્ચ
યાદિક્ષાન્તદશતત્વષોડશકૈરેકં વજ્રયન્ત્રં ભવતિ । સપ્તવિંશતિસંખ્યં
તદ્યથા । પૂર્વાપરાયતાભિર્દક્ષિણોત્તરાયતાભિશ્ચ સમાનાન્તરાલાભિઃ પરસ્પર
સંભિન્નાભિરષ્ટાદશરેખાભિરેકોનવત્યધિક દ્વિશત ૨૮૯ કોષ્ઠાનિ નિષ્પાદ્ય ।
સર્વવાહ્યવીથ્યાં ચતુર્દિક્ષુ નવમં નવમં કોષ્ઠં પરિત્યજ્ય
તદન્તરાલવર્તિપઞ્ચદશપઞ્ચદશકોષ્ઠાનિ માર્જયિત્વા । તેષુ ચતુર્ષ્વપિકોષ્ઠે
અધોગ્રાણિ ત્રિકોણાનિ કૃત્વા । તદન્તર્ગત દ્વિતીયવીથ્યાં
પૂર્વપરિત્યક્તકોષ્ઠાધસ્તનમેકં તદુભયપાર્શ્વગતમિતિ સંભૂય
પઞ્ચકોષ્ઠાનિ પરિત્યજ્ય તદન્તરાલવર્તીનિ નવનવકોષ્ઠાનિ માર્જયિત્વા ।
તદભ્યન્તરવીથ્યામપિ પૂર્વપરિત્યક્તકોષ્ઠપઞ્ચકં
તત્પાર્શ્વદ્વયગતમેકૈકમિતિ સંભૂય । કોષ્ઠસપ્તકં પરિત્યજ્ય પ્રતિકોણં
તદન્તરાલવર્તિકોષ્ઠપઞ્ચકં કોષ્ઠપઞ્ચકં માર્જયિત્વા ।
તદન્તર્ગતવીથ્યામપિ પૂર્વવીથીપરિત્યક્તકોષ્ઠાધસ્તનાનિ સપ્તકોષ્ઠાનિ પરિત્યજ્ય
। પ્રતિકોણઽમ્ તદન્તરાલવર્તિકોષ્ઠત્રયં કોષ્ઠત્રયં માર્જયિત્વા ।
પ્. ૨૧૪બ્)
પ્રતિકોણં દ્વાત્રિંશત્કોષ્ઠાનિ માર્જિતાનીતિ
સંભૂયાષ્ટાવિંશત્યધિકૈકશતકોષ્ઠાનિમાર્જિતાનિ । એવં સતિ
ત્રિકોણાધસ્તનપઙ્ક્તૌ પ્રતિદિશં પઞ્ચપઞ્ચકોષ્ઠાનિ । તતોભ્યન્તરપઙ્ક્તૌ
તતોપ્યભ્યન્તરપઙ્ક્તૌ સપ્તકોષ્ઠાનિ પ્રતિદિશં શિષ્ટાનિ । ચરમે પ્રતિકોણમેકૈકં
કોષ્ઠંમવશિષ્ટં । તદન્તસ્થિત સમચતુરસ્રસ્થિતાનિ ચૈકોનપઞ્ચાશત્કોષ્ઠાનિ
શિષ્ટાનીતિ સંભૂય । એકષષ્ટ્યુત્તરૈકશતં કોષ્ટાન્યવશિષ્ટાનિ । તત્ર
સર્વમધ્યકોષ્ઠે શુદ્ધાં પ્રસ્તુતનિત્યાવિદ્યામાલિખ્ય । તત્ર
કકૌરીયાર્દ્ધચન્દ્રોદદેં સાધકક્રિયાસાધ્યપદાન્વાલિખ્ય ।
સર્વબાહ્યત્રિકોણચતુષ્ક અગ્રાદિક્રમેણ સાધકસાધ્યાદિગર્ભિતકકારોદરકં
ચયકૌં ચયાકૌં ચયિકૌં ચયીકૌં ઇત્યેવં રૂપં
સપ્તવિંશતિતમતત્વષોડશસ્વરયોગનિષ્પન્નકાન્તર્ગતં પ્રાથમિકં
કૂટચતુષ્ટયમાલિખ્ય । તદુપરિ ગતાનિ ષટ્પઞ્ચાશદુત્તરશતકૂટાક્ષરાણિ ।
અગ્રત્રિકોણાધોગતપઞ્ચકોષ્ઠમધ્યમકોષ્ઠમારભ્ય પ્રાદક્ષિણ્યેન
પ્રવેશગત્યામુક્તક્રમેણ ચયુકૌં સ્વરૂપકૂટાદિ ચક્ષઃ
કૌંપર્યન્તકોષ્ટસમસંખ્યકૂટાક્ષરાણિ એકશોલિખેદિતિ । એતાનિ સપ્તવિંશતિ
યન્ત્રાણિ ક્રમાદશ્વિન્યોદિ નક્ષત્રયોગૈર્ભવતીતિ તત્તન્નક્ષત્રેષુ પ્રથમાદીનિ
એકશોલિખેત્ ।
ચન્દનરક્તચન્દનસિન્દૂરકર્પૂરગોરોચનાકુઙ્કુમાગુરુકુષ્ટૈલાકંકોકજાતિ-
સ્વનક્ષત્રવૃક્ષચૂર્ણાનિદ્વાદશદ્રવ્યાણિ સમભાગં સંમેલ્ય ।
પ્. ૨૧૫અ)
સ્વનક્ષત્રવૃક્ષરસેન હિમાસ્વુના *(?)સૂક્ષ્મં સંપિષ્ય તેન અશ્વિન્યાદિ
તત્તન્નક્ષત્રે તત્તદ્યન્ત્રં લિખેન્ન યદા કદાચિદ્યત્ કિઞ્ચિત્ । એવમશ્વિની
નક્ષત્રયન્ત્રમશ્વિન્યાં વિલિખ્ય પૂજાયા સર્વરોગનાશો ભવતિ તત્પ્રકારો યથા ।
સ્વકીયે ગૃહે પલાશાદિ પીઠે સુસમેભૂતલેવા અશ્વિન્યાં દેવદત્તસ્ય
શમયશમયરોગમિત્યાદિરૂપસાધ્યાદિનામગર્ભિત
સમ્પૂર્ણવિદ્યાર્ણકમધ્યકોષ્ઠકં પ્રથમયન્ત્રમશ્વિનીનક્ષત્રેવિલિખ્ય । તત્ર
કાર્યલાઘવગૌરવાદિકં દૃષ્ટ્વા ત્રિરાત્રં સપ્તવિંશતિરાત્રં વા
કાલમભિવ્યાપ્ય સાવરણા પ્રસ્તુતનિત્યામભ્યર્ચ્ય । તત્ર કલશં નિધાય ।
પ્રસ્તુતવિદ્યાવર્ણૌષધિકષાયેનતમાપૂર્ય । તત્ર કલશ સામાન્યપ્રાપ્ત
સર્વમઙ્ગલાચક્રચિન્તનાદિ તદુદ્વાસનાન્તકર્માન્તે પુનઃ પ્રસ્તુતનિત્યાં
સાવરણામભ્યર્ચ્ય । સમુદ્વાસ્ય કલશં તતો વહિષ્કૃત્ય તત્ર યન્ત્રે રોગિણં
સ્થાપયિત્વાતમભિષિઞ્ચેત્ । તતો રોગી રોગૈર્નિર્મુક્તઃ સુખવાન્ભવેદિતિ પ્રથમયન્ત્રં
સેતિ કર્તવ્યતાકં સફલચોક્તં ॥
દ્વિતીય યન્ત્રમપિ ભરણ્યાં દેવદત્તસ્ય
કુરુકુરુવિજયમિત્યાદિરૂપસાધ્યાદિગર્ભિતં ચકકૌં રૂપમધ્યવર્તિકૂટકં
ભરણી નક્ષત્રે લિખિત્વા
પૂર્વવત્પૂજાદિકાભિષેકાંતપદાર્થસાર્થાનુસરણૈનવિજયં પ્રાપ્નુયાત્ ।
તૃતીયાદિકૈકાદશાંત નવયન્ત્રાણિ કૃત્તિકાદિ પૂર્વફાલ્ગુન્યન્તનવનક્ષત્રમયાનિ
પ્. ૨૧૫બ્)
તેષુ કૃત્તિકાયાં દેવદત્તસ્ય શમયશમય તીવ્ર સૂર્યપીડામિત્યાદિરૂપ
સાધ્યાદિગર્ભિતં ચખકૌંરૂપમધ્યવર્તિકૂટયન્ત્રં કૃત્તિકાયાં લિખેત્ । તત્ર
પ્રસ્તુતનિત્યાપૂજનપૂર્વક સૂર્યપૂજનાત્ સૂર્યપીડોપશમ. એવમુત્તરત્રાપિ
ગ્રહપૂજનેષુ યોજ્યં । ઇદં ત્વત્રાધિક તૃતીયાદિનવગ્રહયન્ત્રેષુ
ત્રિકોણ ષટ્કોણ ષડ્દલાનામન્તરાલેષુ પઞ્ચદશસુપઞ્ચદશાવૃત્યા
સૂર્યભજનૈઃ સમ્યક્પ્રીણયામીત્યાદિ યથાક્રમ તત્તત્સ્થાનેષુ તત્તદ્ગ્રહાનપિ

પૂજયેત્ । નાનાગ્રહાણામેકદાભ્યર્ચિતે મધ્યપૂર્વાગ્નેયાદિ રૂપોક્તક્રમેણ
તત્તદ્ગ્રહયન્ત્રાણિં તત્તદ્દ્વારેષુ તત્તન્નક્ષત્રેષુ તત્તદ્ગ્રહમર્ચયેત્ । અપરનક્ષત્રેષુ
વારપાતે નક્ષત્રાનુરોધ એવ ન્યાયય નક્ષત્રાણાં યન્ત્રેષુ લિખનાન્તા તેન
વલવત્વાવગતેઃ ઇત્યેકાદશયન્ત્રાણ્ ઇતત્તત્ફલેષુ વિનિયુક્તાનિ ।
વૃત્તાત્વાત્ષોડશસંખ્યં યન્ત્ર પૂર્વોક્ત પૂજાભિષેકાદિકર્મનિ યુક્તં
શત્રૂણાં સમરોદ્યોગં વાવયવતર યક્ષવિષયકાગ્રહં વૃષ્ટિં ચ
પ્રતિવધ્નીયાત્ । એવં ગમનપ્રતિમિત્રાદેઃ અતઃ પરં પઞ્ચમયન્ત્રારાયવશિષ્ટાનિ
તાનિ ચક્રમેણહસ્તચિત્રાદિસ્વરૂપાણિ યથામ્નાતાનિ તથા
પ્રતિપદાદિપઞ્ચદશતિથિસ્વરૂપારાયપીતિ તેષુ ચૈત્રેષુ
હસ્તચિત્રાયામિત્યાદિકમિવતદનન્તરં સપ્તમ્યન્ન પ્રતિપદ્દ્વિતીયાદિ પદમપિલેખં ।
તયામ્નાનાનિ તથા પ્રતિપદિદેવદત્તસ્ય કુરુ
પ્. ૨૧૬અ)
રોગનાશમિત્યાદિરૂપં સાધ્યાદિનામ તત્તત્ક્રમાયાતકૂટે લિખેદિતિ । એતૈરપિ
યન્ત્રૈરેકશઃ પૂજાભિષેકાદિભિઃ
સકલરોગનાશવિજયસ્તમ્ભનાન્તકાર્યસિદ્ધિર્ભવતિ । એતેષુ સર્વેષ્વપિ યન્ત્રેષુ
વારેશદ્વયં અગ્નિ નિઋતિકોણયોઃ વાયવ્યે નક્ષત્રેશાન્ ઈશાનેતિથીશાનપ્યર્ચયેત્
અન્યથોક્ત ફલસિદ્ધિર્નસ્યાદિતિ ॥
ઇતિ યન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥
મૂલાધાર સ્વાધિષ્ઠાન અનાહત વિશુદ્ધામણિપૂરાઽઽજ્ઞાનામકષટ્ચક્રેષુ
ક્રમેણ પઞ્ચચતુશ્ચતુઃ પઞ્ચચતુઃપઞ્ચસંમિતાનિ ક્રમાયાત સપ્તવિંશતિ
યન્ત્રાણિ ભાવયિત્વા । તત્ર ચિત્રાનિત્યા તચ્ચક્રગત સ્વસ્વશક્તિયુક્તડાકિન્યાદિ
શક્તીંશ્ચ ભાવયેત્ । ભાવનાયામસમર્થં રૂપપૂર્વપઞ્ચયન્ત્રાણિ લિકિત્વા ।
તદ્વહિર્મૂલાધારચક્રમેકં લિખેત્ । ષડાદિનવાન્તચક્રાણિ વહિર્લિખિત્વા ।
તદ્વહિરેકં ષટ્ચક્રં સ્વાધિષ્ઠાનચક્રં લિખેત્ । એવમગ્રેપિ લિખિતેષ્વેષુ ચક્રેષુ
ચિત્રાં સાવરણાં પૂજયિત્વા । પુનર્મૂલાધારાદિ ચક્રગતાઃ
શાકિન્યાદિશક્તીર્વાદ્વિચતુર્વર્ણાદિસ્વસ્વશક્તિયુક્તાઃ પૂજયેદિતિ પૂજાભ્યાસશ્ચ
કાર્યાનુરોધાત્ત્રિશત્રં સપ્તરાત્રં સપ્તવિંશતિરાત્રં વા તેન સર્વમપ્યભીષ્ટં
સાધકઃ પ્રાપ્નોતિ । ઇતિ ભાવના પ્રયોગાઃ ॥
ઇતિ ચિત્રાનિત્યાપ્રસ્તાવઃ ॥
ઇત્થં પ્રકારેણ દર્શિત નાનાવિધપ્રયોગસાધનભૂતાઃ પઞ્ચભ્યાઃ
પ્રતિપદાદિપૂર્ણિમાન્તપઞ્ચદશતિથિષુ
પ્. ૨૧૬બ્)
તત્તન્નિત્યાતિથિ પૂર્વદિનેધિવાસનપૂર્વકમુપદિશ્ય
કુરુકુલ્લાભિધતત્તન્નિત્યાવલિદેવતાવિદ્યામુપદિશેત્ । તદુપદેશ
પ્રકારેતન્નિત્યાર્ચનપ્રયોગાશ્ચદર્શયામ । ક્વચિત્સમમસૃણભૂમૌ
પૂર્વપશ્ચિમદિગ્દ્વયદ્વારયુક્તં ચતુરસ્રદ્વયંવિધાય તસ્યાન્તઃ
સકર્ણિકમષ્ટદલકમલં વિધાય તત્કર્ણિકાયાં નવયોનિચક્રં
તસ્યાપ્યન્તર્વિન્દુંરચયેદિત્યેવમિતિકર્તવ્યતાકનિત્યપૂજાચક્રં દરદાદિનોદ્ધૃત્ય ।
તદુપરિગતં વ્રીહિ રાશિમધ્યે તીર્થાદિજલસુવર્ણતામ્રધાન્ય નવરત્નચન્દનઃ
પૂર્ણં ઇન્દ્રવલ્લીવદ્ધપનસાશ્વત્થાદિ મણ્ડિતમુહ્યક
માતુલુઙ્ગફલવત્સુવર્ણાદ્યન્યતમમયં કલશં વિધાય । તદન્તઃ
સર્વમઙ્ગલાચક્ર ચિન્તનાદિ તદુદ્વાસનાન્તકર્મકલાપમનુષ્ઠાય । પુનઃ
પ્રસ્તુતદેવતાપૂજાચક્રમનુપદોક્ત સ્વરૂપકં ચિન્તયિત્વા । તત્ર સાવરણાં
કુરુકુલ્લામર્ચયેત્ । દીક્ષાનઙ્ગપૂજાતુ કેવલં ચક્ર એવ । ન તત્ર કલશાદપેક્ષા
તદુભયચક્ર પૂજાપ્રકારો યથા । સુગન્ધિતૈલાભ્યઙ્ગસુગન્ધિસલિલસ્નાનાદિ
પ્રાતઃકૃત્યાન્તે ચન્દનમાલાદ્યલઙ્કૃતતનુર્યાગગૃહમાગત્ય
ઉક્તાસનવિદ્યાનિમન્ત્રિતરક્તકમ્બલાદ્યાસનોપરિ સ્વસ્તિકપદ્માન્યતરાસનમવલમ્બ્ય
। પ્રસ્તુત સમ્પૂર્ણમૂલવિદ્યયોપવિશ્ય સર્ગમાયાવીજેન ***(?)દામમાચમનાન્તં
વિધાય સ્વશિરસિનવાપિનાથાન્સ્વગુરુક્રમેણ તત્તન્મન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય । નાથસ્તોત્રં
પઠિત્વા
પ્. ૨૧૭અ)
તદાજ્ઞામભ્યર્થ્ય પૂજામારભેત વક્ષ્યમાણપ્રકારેણ પ્રસ્તુતદેવીં ધ્યાત્વા
પઞ્ચોપચારૈર્માનસૈઃ પરિવારસહિતામેવ કુરુલ્લામભ્યર્ચ્ય । તદાજ્ઞાં ગૃહીત્વા
રત્નપોતં સમારોહેત્સાધકઃ તતશ્ચ સ્વનાથપ્રસ્તુતદેવતાવિદ્યા સ્વાત્મમૈક્યં
વિભાવ્ય । હ્રીં ઇક્ષુસાગરાયનમઃ હ્રીંરત્નપોતાયનમઃ હ્રીંવલિચક્રાયનમઃ ઇતિ
પીઠદેવતાત્રયં ચક્રાધારભૂતસિંહાસનાદેરુપરિ પૂજયિત્વા ।
ઇક્ષુસાગરગતરત્નપોતોપરિગતસ્વાત્મપૂજાચક્રયોર્મધ્યભાગેસાધારં
ગોરોચનાદિ પઞ્ચકવાસિતજલપૂર્ણં સુવર્ણાદિપઞ્ચકાન્યતમમયં
સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રં સંસ્થાપ્ય તદાધારપાત્રજલાનિ ક્રમેણ વાલાવીજત્રયેણ
વહ્નિસૂર્યચન્દ્રમયાનિ તદ્ગતરોચનાદિપઞ્ચકં પૃથિવ્યાદિ પઞ્ચમયં
તદ્ગતજલં પ્રસ્તુતદેવીચક્રમયં ચ વિભાવ્ય ।
તજ્જલપ્રસ્તુતદેવ્યોરૈક્યભાવનપૂર્વકં વક્ષ્યમાણપ્રકારેણ
પ્રસ્તુતદેવીધ્યાત્વા પઞ્ચોપચારૈર્માનસૈઃ પરિવારસહિતામેવ કુરુલ્લામભ્યર્ચ્ય
તદાજ્ઞાં ગૃહીત્વા રત્નપોતં સમારોહેત્સાધકઃ તતશ્ચ પ્રસ્તુતવિદ્યયા
દશધાભિમન્ત્ર્ય પૂજયિત્વાવા ષડઙ્ગમન્ત્રૈઃ ષડઙ્ગદેવતાશ્ચ સમ્પૂજ્ય
સંસ્કૃતેનાર્ઘ્યોદકેન સ્વાત્માનં
સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રોત્તરભાગસ્થાપિતપાદ્યાદિપાત્રચતુષ્કગતજલં
સ્વદક્ષિણભાગસ્થાપિતપૂજાહોમાદ્યુપઓગિગન્ધાક્ષતપુષ્પાદિકં ચ
પ્રસ્તુતવિદ્યયા સંપ્રોક્ષ્ય । પુનર્વિદ્યયા પ્રાણાનાયમ્ય
દર્વ્યાસામાન્યાર્ઘ્યોદકં હસ્તે ગૃહીત્વા ।
પ્. ૨૧૭બ્)
દેશકાલ સ્વગોત્રરાશિકામનાન્તમુલ્લિખ્ય કુરુકુલ્લાદેવ્યા યથા બુદ્ધિનિયોગં
વિધિના પૂજાં કરિષ્યે ઇત્યેવમાદિરીત્યા સંકલ્પ્ય હસ્તસ્થજલમુત્સૃજેત્ । તતશ્ચ
દેવતાન્તરપ્રસઙ્ગાદપ્યનનુષ્ઠિત ભૂતશુદ્ધ્યાદિકર્મક એતદવસરે
તત્તત્કર્મવિનિયુક્તમન્ત્રાન્તરસ્થાને પ્રસ્તુતવિદ્યામેવ વિનિયોજ્ય તત્તત્કર્માનુષ્ઠાય ।
માતૃકાષડઙ્ગન્યાસાન્તે પ્રસ્તુતવિદ્યાં સવિસર્ગનિર્વિન્દુમાયાવીજં વા
પ્રત્યેકમાદિમાગેનિયોજ્ય । તત્તત્સ્વસ્થાનેષુ તત્તન્માતૃકાવર્ણાન્વિન્યસ્ય ।
ઐંહૃદયાય નમઃ ક્લીંશિરસે સ્વાહા । સૌઃ શિખાયૈ વષટ્ ઐંકવચયા હું । ક્લીં
નેત્રાય વૌષટ્ । સૌઃ અસ્ત્રાય ફડિતિ ષડઙ્ગન્યાસ *(?)નઙ્ગુષ્ઠાદિષુ હૃદયાદિષુ
ચ વિન્યસ્ય સમ્પૂર્ણ મૂલમન્ત્રેણ કુરુકુલ્લાયાઃ ઓં કુરુકુલ્લેહ્રીઃ
મમસર્વજનવશમાનય હોં સ્વાહેત્યેવં રૂપેણ પઞ્ચવિંશાક્ષરેણ ત્રિધા
વ્યાપકન્યાસં કૃત્વા આવાહનાદિકમનુસરેત્ । તદ્યથા ત્રિખણ્ડારચનપૂર્વક
મનુષ્ઠિતાઞ્જલૌ રક્તપુષ્પાણ્યાધાય । તત્ર મૂલાધારાદિ
બ્રહ્મરન્ધ્રાન્તવ્યાપ્ત વહ્નિસૂર્યચન્દ્રકિરણસમૃદ્ધતેજઃપુઞ્જં
વહન્નાસાધ્વનાવિસ્રાન્તં તત્પુષ્પાઞ્જલિ પ્રક્ષેપણતશ્ચક્રગતવિન્દૌ
સંક્રાન્તં વિભાવયન્નેવ । કુરુકુલ્લાસ્વાહેતિ સપ્તાક્ષરોત્તરં
ભોકુરુકુલ્લેદ્રહચક્રે આવાહિતા ભવેતિ સમ્પ્રાર્થ્ય આવાહનં નિષ્પાદ્ય । તત્તેજઃ
કિરણાનિ ચ કાંશ્ચિત્તત્તત્સ્થાનેષુ પ્રસૃતાન્નાથા
યુધાવરણરૂપતયાપરિણતાન્વિભાવ્ય
પ્. ૨૧૮અ)
મધ્યસ્થતેજઃપુઞ્જં ધ્યાનાવગતરૂપકં ભાવયેત્ । તચ્ચ ધ્યાનં યથા ।
વિકીર્ણકુન્તલાં નગ્નાં રક્તામાતઙ્ગવિગ્રહાં । દધાનાં
ચિન્તયેદ્વાણચાપપાશસૃણીન્કરૈઃ તત્સમાનાયુધાકારવર્ણાદેવ્યસ્તુ
વાદ્યગાઃ ઋતુસ્નાનાઃ સ્ફુરદ્યોન્યઃ સદાનન્દારુણોક્ષણાઃ ઇતિ
નાથાયુધશક્તીનામીદૃશમેકવિધમેવ ધ્યાનં ।
આયુધાંશેતત્તલ્લાઞ્ચિતમૌલિકત્વમધિકં । તતશ્ચ સવિસર્ગવિન્દુમાયાવીજસ્ય
પ્રથમમુલ્લેખં મન્ત્રપાઠસ્થાને વિધાયસ્થાયનાદિ કુર્યાત્ । તથાહિ
હ્રીંઃભોકુરુકુલ્લે ઇહચક્રે સ્થાપિતા ભવ । હ્રીંઃભોકુરુકુલ્લે ઇહચક્રે સન્નિરુદ્ધાભવ ।
હ્રીંઃભોકુરુકુલ્લે ઇહચક્રે અવગુણ્ઠિતાસ્તવ । હ્રીંઃભોકુરુકુલ્લે ઇહચક્રે સન્નિધાપિતા
ભવેતિ તત્તન્મુદ્રા પ્રદર્શનપૂર્વકં સંપ્રાર્થ્ય । પ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યાયાઃ
કરાઙ્ગન્યાસૌ વિધાય । અમુષ્યાઃ કુરુકુલ્લાયાઃ પ્રાણા ઇહચક્રે પ્રાણા ઇત્યાદિ
રૂપયા પ્રાણપ્રતિષ્થાવિદ્યયા પ્રાણાન્પ્રતિષ્ઠાપ્ય દ્વાદશોપચારૈઃ પૂજયેત્ ।

તન્મન્ત્રા યથા । હ્રીંઃ કુરુલ્લાયૈપાદ્યં કલ્પયામીતિ સામાન્યાર્ઘ્યોદકં
પાદ્યમુત્સૃજ્ય । હ્રીંઃ ઇતિ વિસર્ગમાયાવીજેન પદયોસ્તન્નિવેદયેત્ । એવમેવ
પાદ્યસ્થાનપ્રક્ષિપ્તાર્ઘ્યાદિપદકૈરુક્તમન્ત્રૈરેવ અર્ઘ્યાદિકમુત્સૃજ્ય ।
સવિસર્ગવિન્દુમાયાવીજેનશીર્ષાદિષુ નિવેદયેત્ । ઇતિરીત્યા દ્વાદશભિરુપચારૈઃ
સમ્પૂજ્ય ત્રયોદશોપચારમનુસરેત્ । તત્પ્રકારો યથા
વિમલાજયિનીનામકવાગ્દેવતાસ્થાનયોર્મધ્યભાગે પઙ્ક્તિત્રયે ઈશાનાદિ
પ્રકાશવિમર્શાનન્દનામકાન્દિવ્યનાથાન્ ।
પ્. ૨૧૮બ્)
તદૂર્દ્ધ્વ પઙ્ક્તૌ શ્રીજ્ઞાનશ્રીસત્યશ્રીપૂર્ણાભિધાન્સિદ્ધનાથાન્ ।
તતોપ્યૂર્દ્ધ્વપઙ્ક્તૌ સ્વભાવ
પ્રતિભસુભગાભિધાનાન્માનવનાથાન્નાથસ્થાનપ્રક્ષિપ્તશક્તિકૈર્વીજદ્વયાદિક
સ્વસ્વમન્ત્રૈરેવસમભ્યર્ચ્ય પોત પશ્ચિમભાગરૂપ
પૃષ્ટભાગાવસ્થિતમન્ત્રામણીશક્તિં સ્વાભિમતાંગન્તું પોતં ચાલનકાર્યે
નિયુક્તાં । હ્રીંઃ ભ્રામણી શક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યભ્યર્ચ્ય । પોતસ્ય
પૂર્વભાગ રૂપાગ્રભાગાવસ્થિતાં પોતચાલન કાર્ય એવ નિયુક્તાં દ્રાવિણી
શક્તિં હ્રીંઃ દ્રાવિણી શક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યભ્યર્ચ્ય । ચ્તુરાવરણાનાં
પૂજાં કુર્યાત્ । તત્ર ચતુરસ્રે પ્રાઙ્મુખોપવિષ્ટઃ સાધકઃ સન્મુખસ્થાનાવસ્થિત
દેવીદક્ષિણભાગસ્થિત પશ્ચિમદ્વારીપોત્તરશાખામારભ્ય તદ્વામભાગગત
પશ્ચિમદ્વારદક્ષિણશાસ્વાં તેષુ દશસુખાનેષુ ક્રમેણ દશસૂર્યાદિશક્તીઃ ।
પૂજયેત્ । તથાહિ પશ્ચિમદ્વારોત્તરશાખા સંપૃક્તવીથ્યાં હ્રીં સૂર્યરૂપિણી
શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । વાયવ્યકોણકવીથ્યાં કોષ્ઠે હ્રીં
સોમરૂપિણીપાદુકાં પૂજયામિ । ઉત્તરવીથ્યાં હ્રીં તિથિરૂપિણી શક્તિપાદુકાં
પૂજયામિ । ઈશાનકોષ્ઠે હ્રીંઃ વારરૂપિણી શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
પૂર્વદ્વારસ્યોત્તરદિગવલંવિન્યાં શાખાયાં હ્રીંઃ યક્ષિણીરૂપિણી
શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । પૂર્વદ્વારસ્યૈવ દક્ષિણદિગવલં વિન્યાં
શાખાયાં ।
પ્. ૨૧૯અ)
હ્રીં તારારૂપિણી શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । આગ્નેઅકોષ્ઠેઃ હ્રીંઃ વેગરૂપિણી
શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । દક્ષિણવીથ્યાં હ્રીંઃ નક્ષત્રરૂપિણીશક્તિપદુકાં
પૂજયામિ । નૈરૃત્યે હ્રીંઃ રાશિરૂપિણી શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । પશ્ચિમદ્વારસ્ય
દક્ષિણદિગવલં વિન્યાં શાખાયાં । હ્રીંઃ કરણરૂપિણી શક્તિપાદુકાં
પૂજયામિ ઇતિ દશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણપઞ્ચવિંશત્યક્ષરમન્ત્રાન્તે
કુરુકુલ્લાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીં એતાઃ
કુરુકુલ્લાપ્રથમાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પુજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં
દત્વા । અષ્ટદલે દેવ્યગ્રદલાદિ પ્રદક્ષિણં । હ્રીં વ્યોમરૂપિણી શક્તિપાદુકાં
પૂજયામિ । હ્રીંઃ વાયવ્યરૂપિણી સ્પર્શશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંઃ
આગ્નેયરૂપિણી રૂપશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંઃ તોયરૂપિણી
રસશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંઃ ક્ષ્મારુપિણી ગન્ધશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ
। હ્રીંઃ પ્રાણશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંઃ બુદ્ધિશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંઃ શક્તિશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । ઇતિ મન્ત્રૈઃ શક્ત્યષ્ટકમભ્યર્ચ્ય ।
પઞ્ચવિંશત્યક્ષર સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે કુરુકુલ્લાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ
દેવીમભ્યર્ચ્ય । કુરુકુલ્લાદ્વિતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ
તત્પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । અષ્ટયોનિષુ અગ્રાદિ પ્રદક્ષિણં લલિતા પ્રસ્તાવોક્ત
મન્ત્રૈરેવ વશિન્યાદિવાગ્દેવતાષ્ટકમભ્યર્ચ્ય । સમ્પૂર્ણ
પઞ્ચવિંશત્યક્ષરમન્ત્રાંતે કુરુકુલ્લાપાદુકાં પૂજયામીતિ
મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય ।
પ્. ૨૧૯બ્)
હ્રીં એતાઃ કુરુકુલ્લાતૃતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજાર્પણ
પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । ત્રિકોણપાર્શ્વવીથ્યોઃ વાયવ્ય નૈરૃત્યાગ્નેપેશાનક્રમેણ
હ્રીંઃ વાણાયનમઃ હ્રીંઃ ચાપાયનમઃ હ્રીંઃ પાશાયનમઃ હ્રીંઃ
અઙ્કુશાયનમઃ ઇત્યાયુધચતુષ્કાર્ચાંતે ત્રિકોણાયાદિ વામક્રમેણ । હ્રીંઃ
ઇચ્છાશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંઃ જ્ઞાનશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંઃ
ક્રિયાશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ શક્તિત્રયમભ્યર્ચ્ય । સમ્પૂર્ણમન્ત્રાન્તે
કુરુકુલ્લાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંઃ એતાઃ
કુરુકુલ્લાચતુર્થાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં
દત્વા । ત્રયોદશોપચારં નિર્વર્ત્ય । શિષ્ટં
યત્કિઞ્ચિત્સ્તોત્રપાઠતર્પણપ્રણામરૂપમુપચારમપિનિર્વર્ત્ય । અઙ્ગુષ્ઠાદિન્યાસ
હૃદયાદિન્યાસ વ્યાપકન્યાસપૂર્વકં શતસહસ્રાન્યતરસંખ્યયા
સમ્પૂર્ણપ્રસ્તુતમૂલમન્ત્રં જપ્ત્વા પુનરઙ્ગુષ્ઠાદિન્યાસ હૃદયાદિન્યાસ
વ્યાપકન્યાસાન્વિધાય તદભેદભાવનાત્મકં નિવેદનં ચ કૃત્વા
હોમોક્તવિધિના ઘૃતાભ્યક્તૈ રક્તપુષ્પૈઃ કિં વા સુગન્ધિભિઃ શ્વેતપુષ્પૈઃ કિં
વાન્નાજ્યાભ્યાંમિલિતાભ્યાં કિં વા કેવલ ઘૃતેન ષોડશસંખ્યયા યા
નિત્યજપદશાંશતશ્ચ હુત્વા । પુનર્વહ્નિતત્પ્રસ્તુતદેવીં
પૂજાચક્રગતવિન્દાવેવસંયોજ્ય । હ્રીંઃ સંવિદાસનાયનમઃ ઇતિ દેવ્યા
સ્વાસનત્વેન પરિકલ્પિતં સંવિદ્રૂપં શ્રીશિવમભ્યર્ચ્ય । તદુપરિ કુરુકુલ્લાયાઃ ઓં
કુરુકુલ્લે હ્રીઃ મમસર્વજનં
પ્. ૨૨૦અ)
વશમાનય હોં સ્વાહેતિ પઞ્ચવિંશાર્ણમન્ત્રેણ ગન્ધપુષ્પધૂપદીપ સ તર્પણ
નૈવેદ્યાત્મક પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય । ઓં તારેતુત્તારેતુરેસ્વાહેતિ દશાર્ણ
તારાવિદ્યયા અન્નવ્યઞ્જનાદિ કુરુકુલ્લાયૈ પૂજાન્તે વલિં દદ્યાત્ । વલિદાનં ચેદં
ધ્યાનાનન્તરમનુષ્ઠેયં તદ્યથા । શ્યામવર્ણાં દ્વિનયનાં
દ્વિભુજાંવરપઙ્કજે । દધાનાં વહુરૂપાભિરાવૃતામ્ । શક્તિભિઃ સ્મેરવદનાં
રત્નમૌક્તિકભૂષણામ્ । રત્નપાદુકયોર્ન્યસ્તપાદામ્બુજયુગાં સ્મરેદિતિ । ઇદં
ધ્યાનં કામ્યમપિ જલતો ભયપ્રસક્તાવેવંવિધ
કુરુકુલ્લાધ્યાનાજ્જલભયપ્રશમોઇ ભવતિ । તારાયા એવેદં ધ્યાનમિતિ કેચિત્ ।
કર્પૂરાદિગર્ભવર્ત્યાનીરાજ્યક્ષમાપ્ય । શક્ત્યુત્થાપનમુદ્રયા
પ્રસૃતકિરણાંસ્તેજઃ પુઞ્જ એવાન્તર્ભૂતાન્વિભાવ્ય । તેજમપિ ખચરીમુદ્રયા
સ્વાત્મન્યુદ્વાસયેત્ । તતોપ્યઙ્ગુષ્ઠાદિન્યાસ હૃદયાદિન્યાસ વ્યાપકન્યાસાન્વિધાય
। ગુરુસ્તોત્ર દેવીસ્તોત્રેપઠિત્વા તદાત્મકં વિસૃજ્ય પૂજાન્સુખેન વિહરેદિતિ ।
દીક્ષાઙ્ગપૂજાયાં તુ ક્ષમાપનાન્તામુદ્વાસનરહિતાં પૂજાં
પૂર્વદિનેનુષ્ઠાય તાંરાત્રિં નૃત્યગીતોત્સવાદિનાનીત્વા । દ્વિતીયદિને
પ્રાતઃકૃત્યાદિકાવશ્યકકર્માન્તે પુનઃપઞ્ચોપચારૈઃ
સમ્પૂર્ણપ્રસ્તુતમૂલમન્ત્રેણ પૂજયિત્વો દ્વાસનાદ્યન્તે મૂલવિદ્યયા ત્રિવારં
કલશજલેનાભિષેકાદિપૂર્વકં દક્ષિણાદિના પરિતોષિતો ગુરુસ્ત્રિવારમુપદિશેત્ ।
શેષંદીક્ષા સામાન્યપ્રસ્તાવોક્તમત્રાપિ પ્રધાનનિત્યાપૂજાઙ્ગભૂતપૂજાયાન્તુ
ષોડઽસોપચારૈઃ પૂજાંપરિસમાપ્ય ।
પ્. ૨૨૦બ્)
નિત્યજપનિત્યહોમાવનુષ્ઠાય ।
સંવિદાસનપૂજાનન્તરભાવિપઞ્ચવિંશત્પર્ણમન્ત્રકરણકપૂજોત્તરમપ્યકૃત્વા
વલિદાન નીરાજનક્ષમાપનાન્તં કર્મકૃત્વા । તાં પ્રસાદ્ય સાગરેષુ પોતે ભ્રમતિ
સતિ મધ્યમધ્યપ્રાપ્તમિક્ષુરસાદિ સમુદ્રં પૂર્વોક્તનામમન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય ।
પીઠપૂજનં કર્તું પોતાદવરુહ્ય રત્નદ્વીપમધિરોહેદિતિ વિશેષઃ
કામ્યપૂજાપ્રકારોષ્યેવમેવ ઉપચારેષુ વિશેષસ્ત્વગ્રેવક્તવ્યઃ
અનુકલ્પભૂતપૂજાપ્રકારોપ્યન્યૂનાનતિરિક્ત ઉક્ત એવ તદેવં
કુરુકુલ્લાપૂજાપ્રકારઃ પઞ્ચવિધઃ પ્રધાનો નિત્યઃ કામ્યશ્ચેતિ દ્વિવિધઃ ॥
અઙ્ગભૂતોપિ સ્વમૂલમન્ત્રદીક્ષાઙ્ગભૂતં
પ્રધાનનિત્યાપૂજાપૂર્વાઙ્ગભૂતશ્ચેતિ દ્વિવિધઃ પ્રધાનનિત્યાયાઃ પૂજાં
પરાં સંક્ષિપ્તામપિ કર્તુમસમર્થસ્યાનુકલ્પબૂતાચેતિ । તદયં સંગ્રહશ્લોકઃ
પ્રધાનાર્ચાદ્વેધાનિયતવિધિરિચ્છાવિધિરિતિ દ્વિધાઙ્ગીભૂતાઘાયજિષુ નિજદીક્ષા
સ ચ પુરા । ગતાસંક્ષિપ્તાર્ચાસ્વપિતદનુકલ્પત્વપદવી । તતો વાણોન્માનો ભવતિ

કુરુકુલ્લાર્ચનવિધિરિતિ ॥ ઇત્થં પ્રાપ્તદીક્ષોભ્યસ્ત નિત્યનૈમિત્તિક કર્મકશ્ચ સાધકઃ
પ્રયોગકરણેન સ્વપરસમીહિતમાકાંક્ષમાણો વિદ્યાસાધનમાચરેત્ । તત્પ્રકારોપિ
વિદ્યાસાધનસામાન્યપ્રસ્તાવોક્ત એવ । જપસ્ત્વત્રયુગે કોટિસંખ્યઃ
તદ્દશાંશહોમો નિત્યહોમોક્ત દ્રવ્યેણ । તર્પણમપિ
કર્પૂરવાસિતતીર્થાદિજલૈર્જપદશાંશસંખ્યયૈવ ।
પ્. ૨૨૧અ)
સર્વાસ્વપિ સન્ધ્યાસુ પૂજનાનન્તસ્તેવ જપાદિકં દુગ્ધાહારત્વં ચ
યયાત્વત્સાધનકર્મસમાપ્તિઃ । ઇત્થં સાધિતવિદ્યઃ પ્રયોગાનાચરેત્ ॥
અથૈતન્નિત્યાપ્રયોગાઃ ॥
ઘૃતાભ્યક્તશર્ષપાણાં સહસ્રાદિ સંખ્યયા સાધ્યત્વાસાધ્યત્વાદિકમપેક્ષ
ત્રિરાત્ર સપ્તરાત્ર પક્ષમાસ મણ્ડલાદ્યન્યતમકાલમભિવ્યાપ્ય
હોમાત્સ્ત્રિયોવશીભવન્તિ । શર્યપતૈલાભ્યક્તમરીચહોમતઃ સ્ત્રીણામાકર્ષણં
નિશીથસમયે તિલતૈલાભ્યક્તતિલાનાં પૂર્વવદ્ધોમા યાવજ્જીવં નારી નરા નૃપા
અમાત્યાદયશ્ચ હોતુર્વશી ભવન્તિ । અર્દ્ધરાત્રે અજારુધિરાભ્યક્ત વન્ધૂક
પુષ્પાણામુક્તરીત્યા હોમાદ્વનિતામોહિતા અનિષ્ટસાધનત્વેન નિર્ણીતેપિ સાધકા
તપ્તાર્થે પ્રવૃત્તિભાજો ભવન્તિ ।
કેશકીટાઘસં**(?)રખણ્ડિતૈર્દુગ્ધાભ્યક્તૈર્મલ્લિકા
પુષ્પૈર્હોમાદ્બ્રાહ્મણાવશે ભવન્તિ । ક્સ્.ઈરાભ્યક્ત શતપત્રહોમાત્ક્ષત્રિયાવશે
ભવન્તિ । મલ્લિકાવાન્તર જાતિવિશેષવિચકિલાનાં દુગ્ધાભ્યક્તાનામપિ તથા
હોમાત્ક્ષત્રિયાવશી ભવન્તિ । શુક્લવત્સકશુક્લગોદુગ્ધાભ્યક્ત સશર્કર
નારિકેલક્ષોદહોમાત્સ્વર્ણલાભઃ ગુડમધુઘૃતપ્લુતાનાં
નારિકેલફલક્ષૌદ્રાણાં પૂર્વવત્સહસ્રાદિ સંખ્યયા મણ્ડલાદિકાલમભ્યસ્ત
હોમતો વહુતરધનવત્તા ભવતિ । કદલીફલ અમ્બુજં કહ્લારં વા પરનૈરપેક્ષેણ
જુહ્વતઃ સાધકસ્ય ધનધાન્યાદિ સમૃદ્ધિર્ભવતિ ।
શુક્લરક્તાભ્યાંકુમુદાભ્યાંન્ મિલિતાભ્યાં હવનકારી તુ સાધકઃ
પૂર્વોક્તમનુક્તં વા સર્વમભીષ્ટં પ્રાપ્નોતિ ॥ ઇતિ હોમપ્રયોગાઃ ॥
પ્. ૨૨૧બ્)
પૂર્વોક્તાયામેવ પૂજાયાં યદિ પુષ્પસ્થાને ઉત્પલૈઃ પૂજાક્રિયતે વિપત્તિક્ષયસ્તદા
ભવતિ । સિતૈરક્તૈર્વાકમલૈઃ પૂજયાલક્ષ્મીલાભઃ મિલિતાભ્યાં સિતરક્તાભ્યાં
કુમુદાભ્યાંન્ પૂજયાવિપ્રલાભોયશશ્ચ સ્યાત્ ।
જપાપુષ્પવન્ધૂકપુષ્પદાડિમપુષ્પાણામન્યતમેન પૂજનાદપિ
વિત્તયશસોર્લાભ । સૌગન્ધિક વિચકિલ કુટજ શતપત્રપુન્નાગપાટલચમ્પકપુષ્પૈઃ
ક્રમેણ રવિવારાદિ સપ્તવારેષુ મણ્ડલાદિકાલમભિંવ્યાપ્ય પૂજયતઃ સાધકસ્ય
ધનધાન્યધરાવસ્ત્ર પશુપ્રભૃતિસમૃદ્ધિઃ સ્યાત્ । ચન્દન
કાલાગુરુદ્રવાન્યતરેણ ગન્ધસ્થાનાભિષિક્તેન મણ્ડલાદિ કાલપર્યન્તે મનુદિનં
પૂજયતઃ સર્વેષ્ટવસ્તુસમૃદ્ધિઃ કુઙ્કુમેન ગન્ધસ્થાનાભિષિક્તેન
પૂજનાદુક્તસ્વરૂપાત્ સૌભાગ્યલાભઃ કર્પૂરૈસ્તથાવિધપૂજનાદાયુષોવૃદ્ધિઃ ।
સર્વવશીકરણં કરિતુરગાદિરૂપશ્રીસમૃદ્ધિર્ધનસમૃદ્ધિશ્ચ ભવતિ । મૃગસ્વેદ
મૃગમદાભ્યાં માસમબ્દંવાભિવ્યાપ્ય પૂજનાદ્વનિતાજનેષુકન્દર્પસમતા
સ્યાત્ । એલાલવઙ્ગકઙ્કોલજાતીફલૈરબ્દમભિવ્યાપ્ય પૂજયન્સાધકઃ સ્વીયવિભવતો
ભુવિવિખ્યાતો ભવતિ । અબ્દમભિવ્યાપ્ય કર્પૂરખણ્ડૈઃ પ્રસ્તુતદેવીં પૂજયતો
દેવ્યર્પિતં કર્પૂરખણ્ડમક્ષયાયતમેવ સર્વેષ્ટસિદ્ધયો ભવન્તિ ॥
ઇતિ પૂજાપ્રયોગાઃ ॥
પ્. ૨૨૨અ)
અન્તર્વહિર્ભાવેન વૃત્તત્રયં કૃત્વા તદભ્યન્તરે અષ્ટદલં કમલં કૃત્વા
તત્કર્ણિકાવૃત્તોંતઃ પૂર્વોક્તરીત્યા નવયોનિક ચક્રંવિધાય સિદ્ધેરેખામયચક્રે
સર્વમધ્યભાગે પ્રસ્તુતવિદ્યાઘટક સવિસર્ગવિન્દુ માયાબીજમાલિખ્ય । તદન્તઃ
સાધકક્રિયાપદસાધ્યનામાનિચાલિખ્ય । વહિર્ગતાષ્ટકોણેષુ પ્રાદક્ષિણ્યેનાગ્રાદિ
પ્રસ્તુતવિદ્યાયાઃ પ્રથમાદિકયષ્ટાક્ષરાણિ લિખિત્વા । વહિર્ગતાષ્ટદલેષુ પ્રત્યેકં
દ્વિદ્વિક્રમેણ નવમાદિ સવિસર્ગ હૃલ્લેખાતિરિક્ત ષોડશાક્ષરા.ઇ લિખિત્વા ।
સમ્પૂર્ણાં પ્રસ્તુતવિદ્યાં યન્ત્રવિન્યસ્તાં સંપાદ્ય અન્તર્ગતવીથ્યાં
સર્મામનુલોમમાતૃકામાલિખ્ય । વહિર્ગતવીથ્યાં સવિન્દુકાં
પ્રતિલોમમાતૃકામાલિખેદિતિ સિદ્ધં યન્ત્રં હસ્તાદિષુ ધારણેન
સ્વગૃહગ્રામાદિષુ સ્થાપનાત્સ્વાન્તઃ સ્થાપિતમ્ કલશજલાભિષેકતઃ
ક્વચિદેકાન્તસ્થલે સ્થાપયિત્વાનુદિનં પૂજનાચ્ચ સાધકાનાં સર્વાપ્યભીષ્ટાનિ
સાધયતિ । પ્રયોગવિશેષેપ્રકારવિશેષોપિ સ યથા સ્ત્રીણામાકર્ષણે ભૂર્જપત્રે
ક્ષૌમખણ્ડે વા ગોરોચનયા યન્ત્રમિદં લિખિત્વા ગુલુકીકૃત્ય સિક્થેન વેષ્ટયિત્વા
સ્વદિરાઙ્ગારૈ રાત્રૌ તાપયેત્ । એવં માસમણ્ડલાદિકાલમભ્યસ્તકર્મણાસ્ત્રિયં
સ્વવાઞ્છિતાપાકર્ષયેત્ । વશ્યે ઇદમેવ યન્ત્રં પટે પલાશાદિ પીઠે વા દરદેન
લિખિત્વા તત્ર મણ્ડલાદિ કાલમભિવ્યાપ્યા વાહનાદિપૂર્વક
પ્રસ્તુતદેવીપૂજનાન્નરનારીનૃપતાદયોવશી ભવન્તિ ।
પ્. ૨૨૨બ્)
કિં વહુના સિંહવ્યાઘરગજતુરગાદયોપિ વશી ભવતિ । શાન્તૌ ઇદં યન્ત્રં
સમુદ્રતીરનદીતીરેવાગૈરિકેણ લિખિત્વા આવાહનાદિપૂર્વકં તત્ર પ્રસ્તુતદેવી
મણ્ડલાદિકાલમભિવ્યાપ્ય પૂજયતઃ સમસ્તરોગનાશઃ
રાજચૌરાદિકૃતદુઃખનાશશ્ચ સ્યાત્ । લાભે ઇદમેવ ગૈરિકેણ
સમુદ્રનદ્યોરન્યતરતીરે લિખિત્વા તત્ર પ્રતિદિન મણ્ડલાદિ કાલમભિવ્યાપ્ય પૂજયતો
ગોમહિષદાસીદાસધનધાન્યાદિલાભઃ સ્યાત્ । તથા ઇદમેવ યન્ત્રં
પલાશાદિપીઠે ચન્દનેન લિકિત્વા મણ્ડલદિનમભિવ્યાપ્ય તત્ર
પ્રસ્તુતદેવીપૂજનાત્પુત્રપૌત્રકલત્રધનધાન્યસમૃદ્ધિખ્યાહતાતાત્ર સ્યાત્ ।
ઇદમેવ યન્ત્રં સુવર્ણપત્રેરૌપ્યપત્રે વા ઉત્કીર્ય યદિ લિખ્યતે યદિ વા
ભૂર્જેગૈરિકચન્દનાભ્યાં લિખ્યતે તસ્ય ચ પૂજનાદિ સંસ્કૃતસ્ય હસ્તાદિના
ધારણં ક્રિયતે તદા સર્વરોગનિર્મુક્તિ પૂર્વકં ધનધાન્યાદિ સુખવૃદ્ધિં
લભેત સાધકઃ । અથૈતદ્વિદ્યાઘટકત્રયોદશાર્ણ વિદ્યાયન્ત્રમાદર્શયામઃ
તાડપત્રેદરદાદિના પૂર્વપશ્ચિમાયતા દક્ષિણોત્તરાયતાશ્ચ સમાનાન્તરાલાઃ
પરસ્પર ભિન્નરેખાઃ ષટ્ષટ્સંખ્યા કૃત્વા પઞ્ચવિંશતિ સંખ્યાનિ કોષ્ઠાનિ
સંપાદ્ય । તત્ર સર્વવાહ્યવીથ્યાં ચતુર્દિક્ષુ મધ્યમભૂતં તૃતીયં તૃતીયં
કોષ્ઠં પરિત્યજ્ય તદન્તરાલગતાનિ પ્રતિકોણં ત્રીણિત્રીણિ કોષ્ઠાનિ માર્જયિત્વા
વશિષ્ટૈસ્ત્રયોદશકોષ્ઠૈર્વજ્રયન્ત્રં નિષ્પાદ્ય ।
પ્. ૨૨૩અ)
દિગન્નૈકૈકકોષ્ઠાદધસ્તં ન નવકોષ્ઠેષુ સર્વમધ્યકોષ્ઠે
પ્રસ્તુતવિદ્યાઘટકં માયાબીજં સાધકક્રિયા સાધ્યપદગર્ભકમાલિખ્ય ।
મધ્યકોષ્ઠાધસ્તનંકોષ્ઠમારભ્ય પ્રાદક્ષિણ્યેન વિદ્યાક્ષરાષ્ટકમાલિખ્ય ।
દશમમક્ષરં પશ્ચિમદિક્કોષ્ઠે એકાદશ ઉત્તરકોષ્ઠે દ્વાદશપૂર્વકોષ્ઠે
ત્રયોદશદક્ષિણકોષ્ઠે લિખિત્વા સિદ્ધમિદં યન્ત્રં । તત્ર પ્રસ્તુતદેવીં
ત્રયોદશાર્ણવિદ્યયાપૂજયિત્વા । તત્તસ્તદ્યન્ત્રશર્ષપહિઙ્ગુલવણ શુરષિપિપ્યલી
મરીચાર્કદુગ્ધસંમિશ્રિતસિક્યસ્ય પિણ્ડાન્નર્નિક્ષિપ્ય । રાત્રૌ
દીપજ્વાલાયામાકર્ષણીય સ્ત્રીદિગભિમુખોભૂત્વા । તત્પ્રસ્તુતાં
ત્રયોદશાક્ષરકુરુકુલ્લાવિદ્યાજપન્નેવતાપયેત્ । ઇત્થં
મણ્ડલમભિવ્યાપ્યતાપનાભ્યાસેવશ્યમેવાસાધ્યાપિ યુવતી આકૃષ્ટા ભવતિ ।
ધર્મવિશેષતઃ પ્રતિવન્ધે તુ વિરહાગ્નિ વા મૃત્યુમાપ્નુયાત્ । ઇત્યાકર્ષણં ઇદમેવ
યન્ત્રં ભૂર્જપત્રે તાડપત્રે વા સુસ્પષ્ટાક્ષરં લિખિત્વા । સિક્યેકેન સાધ્યસ્ય
પ્ર*(?)કૃત્વા તસ્યાહૃદયભાગે ગુલુકીકૃતમિદં યન્ત્રં નિક્ષિપ્ય પ્રસ્તુતવિદ્યાં
જપન્નેવ રાત્રૌ દીપજ્વાલયા તાપયેત્ । તેન નૃપાનરાનાર્યઃ
પરેપિસિંહાદયોવશીભવન્તિ યાવજ્જીવં । અથ વલવતાપ્રયોગાદિના
નદાસતુલ્યતાપ્રાપ્તિસ્તેષાં તથાપિ પ્રતિકૂલકાર્યકારિતા તુ તેષાં કદાપિ ન સ્યાત્ ।
ચન્દનપઙ્કસંપૃક્તગૈરિકદ્રવેણ યન્ત્રમિદં નવેધૌતે શ્વેતેમ્વરે લિખિત્વા
જપાદિ સંસ્કૃતાસ્તૃતસ્ય તસ્યોપરિ સ્વપતઃ સાધકસ્યાસ્યોદાસવદ્વશી ભવન્તિ ।
પ્. ૨૨૩બ્)
ઇતિ વશ્યં । કજ્જલજનિતમષીભિઃ ક્ષૌમવસ્ત્રે ભૂર્જપત્રે વા યન્ત્રમિદં લિખિત્વા

તદ્યન્ત્ર સ્પર્શપૂર્વકં પ્રસ્તુતયન્ત્રલિખિતવિદ્યાં સહસ્રાદિ સંખ્યયા જપ્ત્વા
સિદ્ધં યન્ત્રં ધારયતઃ સર્વરોગનાશો રાજચૌરાદિદુઃખનાશશ્ચ સ્યાત્ । ઇતિ
શાન્તિઃ ॥ અથૈતદ્વિદ્યાઘટક સપ્તાક્ષરી વિદ્યાયન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥
તાડપત્રે ભૂર્જપત્રે અર્કપત્રે ક્ષૌમપટે વા ગૈરિકાદિના વૃત્તદ્વયં સાન્તરાલં
કૃત્વા તદન્તરાલે ષટ્કોણં કૃત્વા મધ્યે પ્રણવં લિખિત્વા તદુદરે
સાધકાદિનામલિખિત્વા ષટ્સુકોણેષુ કુરુકુલ્લેસ્વાહેતિ
વર્ણષટ્કમેકૈકક્રમેણલિખેદિતિ તદિદં યન્ત્રં સપ્તાક્ષર્યા પ્રસ્તુતવિદ્યયા
દશસહસ્રસંખ્યયાભિમન્ત્ર્ય । વલ્મીકસ્થાને નિક્ષિપેત્ । તેન તદ્દિન એવ તદ્દેશગતા
ભુજગાઃ પલાયદૂરતો ગચ્છન્તિ । ઇદમેવ યન્ત્રમૂર્મિકાવલયાંગદાદિભૂષણેષુ
વિલિખ્ય પ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિપૂર્વકં તત્ર દેવીમભ્યર્ચ્ય । ક્વચિદેકાન્તદેશે
સ્થાપયિત્વા નિત્યશસ્તત્રપ્રસ્તુતદેવીપૂજયતઃ સાધકસ્ય ગૃહે
ભૂતપ્રેતપિશાચાપસ્માર વેતાલરાક્ષસગન્ધર્વભુજગવૃશ્ચિકવ્યાઘ્રાદિભયં
ન ભવતિ । ઇદમેવ યન્ત્રં કુમ્ભાન્તઃ પ્રક્ષિપ્ય । તજ્જલં પ્રસ્તુતં સપ્તાક્ષરી
વિદ્યયા સહસ્રસંખ્યયાભિમન્ત્ર્ય । તજ્જલૈરભિષેકતો વિષપીડાર્તસ્ય વિષનાશો
ભવતિ । તાદૃઽસજલપાનતો મહાભયાનક સકલવિષનાશો ભવતિ ।
પ્. ૨૨૪અ)
ઇત્યેવ યન્ત્રં નારિકેલદલેલેખનીસ્થાના યત્ર નખાગ્રેણ લિખિત્વા લિખિતમિદં
યન્ત્રં સર્પાકારત્વેન ધ્યાયન્નેવ વિદ્યયા પ્રસ્તુતયાયુતસંખ્યયાભિમન્ત્ર્ય ।
તસ્મિન્નારિકેલદલે કણ્ટકસૂચીપ્રભૃતિભિઃ પીડિતે કૃતે સર્પઃ પીડિતો ભવતિ પાટિત્વે
પાટિતો ભવતીતિ મહાશ્ચર્યં ઇદમેવ યન્ત્રં વાલુકા સુવિલિખ્ય તત્ર પ્રસ્તુતવિદ્યયા
પ્રસ્તુતદેવીમભ્યર્ચ્ય । વાલુકા સ્વરૂપત્વમુપગતૈર્યન્ત્રૈઃ સપ્તભોગિનં વેષ્ટયેત્ ।
તેન પ્રબુદ્ધોપિ સર્પસ્તદ્દેશાદ્વહિ. પદમપિગન્તું ન પ્રભવેદિતિ ॥
અથ સમ્પૂર્ણવિદ્યાયન્ત્રાણિ ॥
અત્ર વિદ્યાયાં કકારઃ ઉકારઃ લકારઃ યકારઃ ઓંકારઃ હકારઃ મકારઃ
સકારઃ વકારઃ જકારઃ નકારઃ શકારશ્ચેતિ ત્રયોદશવર્ણા અનાવૃત્તા ભવન્તિ ।
તેષાં પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરયોગે અષ્ટોત્તરદ્વિશતસંખ્યંતામાપદ્યન્તે ।
એકૈકપત્રે ષડ્ત્રિંશતિષડ્ત્રિંશતિવર્ણાનાં લિખનાદષ્ટપત્રૈસ્તાનિ
વિકૃતાક્ષરાણિ સમ્પૂર્ણં વિનિયુક્તાનિ ભવન્તિ । તથાહિ વૃત્તત્રયં વહિઃ કૃત્વા
તદન્તરષ્ટદલંકમલં કૃત્વા તત્કર્ણિકાયાં નવયોનિકચક્રં વિરચ્ય । તત્ર
સર્વમધ્યસ્થયોનૌ કકાશત્યક્ષદ્વયમન્નર્વહિર્ભાવેન લિખિત્વા । સાધકક્રિયા
સાધ્યપદાનિ કકારાયાર્દ્ધચન્દ્રે લિખિત્વા । તદ્વહિરગ્રાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન એકશઃ
કોણેષુ તૃતીયાદિ દશમાન્તાક્ષરાષ્ટકં કિકીકુકૂકૃકૄકૢકૣ ઇત્યેવં
રૂપમાલિખ્ય । તદ્વહિઃ પત્રેષુ દ્વિદ્વિક્રમેણ અગ્રપત્રે કેકૈ વાયવ્યપત્રે કુકૌ
ઉત્તરપત્રે કં કઃ
પ્. ૨૨૪બ્)
ઈશાનપત્રે સ્વરસ્યસ્વરયોગપર્યવસિતં અ આ । પૂર્વપત્રે ઇ ઈ આગ્નેયપત્રે ઊ ઊ ।
દક્ષિણપત્રે ઋ ૠ । નૈરૃત્યપત્રે ઌ ૡ । રૂપં વર્ણદ્વયં લિખિત્વા ।
વિકૃતાક્ષરમધ્યે ષડ્ત્રિંશત્યરાણિલિખિતાનિ ભવન્તિ । તતો વાહ્યગતવીથીદ્વયે
આભ્યન્તરવીથ્યાં સવિસર્ગાનુલોમમાતૃકાં વાહ્યવીથ્યાં
સવિન્દુપ્રતિલોમમાતૃકામાલિખ્ય પ્રાથમિકં યન્ત્રં સિદ્ધં । યદિ ચ પૂર્વોક્ત એવ
રેખામયચક્રે પૂર્વોક્તરીત્યા પૂર્વપૂર્વલિખિતાક્ષરેભ્ય
ઉત્તરોત્તરાણિ ષડ્ત્રિંશતિસંખ્યાન્યક્ષરાણિ એકશઃ સપ્તધાલિખ્યન્તે । તદા
યન્ત્રાન્તરાણિ સપ્ત પ્રાથમિકં ચૈકમિતિ સમ્ભૂયાષ્ટયન્ત્રાણિ સિદ્ધાનિ
વિદ્યાવિકૃતાક્ષરાણિ ચ પૂરિતાનિ । તત્ર પ્રથમયન્ત્રે । પત્રમધ્યભાગે સાધ્યાદિ
લિખનમામ્નાતં તત્રૈવ દેવદત્તસ્ય વિવારે સાધય યજ્ઞદત્તવશ્યમિતિ દેવદત્તસ્ય
રવૌસાધય યજ્ઞદત્તવશ્યંમિતિ વા રવિવારે । સોમવારે તુ દેવદત્તસ્ય સોમે
સાધય યજ્ઞદત્તવશ્યમિત્યાદિકં લિખિત્વા તત્તદ્વારેષુ સપ્તસ્વપિ
નિત્યપૂજનધારણ સ્થાપન તદ્યન્ત્રાધિષ્ઠિતકલશજલાભિષેક તદ્યન્ત્ર
સસૃષ્ટકલશજલયાનાદિના સાધકોવશ્યમાકર્ષણં રોગશાન્તિં ધનાદિલાભં
ચ સાધયેત્ । દ્વિતીયાદીનિ તુ સપ્તયન્ત્રાણિક્રમેણ રવ્યાદિષ્વેકૈકવારે એકૈકવારસ્ય
સપ્તમ્યન્તં નામ તતઃ સાધયેદિતિ ક્રિયાપદં તતોવશ્યમાકર્ષણમિત્યાદિકં
પૂર્વવલ્લિખિત્વા । તેષુ તેષુ પ્રોક્ત કાર્યેષુ નિયોજયેત્ ।
પ્. ૨૨૫અ)
કિં ચ તત્તદ્વારઘટિતં યન્ત્રસપ્તકમપિ ક્વાપિ એકાન્તસ્થાને સમુદ્ગતપોતમધ્યે
સ્થાપયેત્ । તેન વા તજ્જલાદિભ્યઃ પોતરક્ષા સ્યાત્ । અત્ર સર્વત્ર
પૂજાદિપ્રયોગકોમણ્ડલાદિરૂપક એવેતિ ॥ સકલવિકૃતાક્ષરઘટિતમેકં વજ્રયન્ત્રં
યથા । પૂર્વપશ્ચિમાયતાનિ દક્ષિણોત્તરાયતાનિ ચ સમાન્તરાલાનિ
પરસ્પરસંભિન્નાનિ । દ્વિદ્વાવિંશતિ દ્વાવિંશ્તિ સૂત્રાણિ પાતયિત્વા ।
એકચત્વારિંશદુત્તરચતુઃશતકોષ્ઠાનિ સંપાદ્ય । તત્ર ચ પ્રથમવીથ્યાં
ચતુર્દિક્ષુ સર્વમધ્યસ્થમેકાદશમેકાદશકોષ્ઠં પરિત્યજ્ય તદન્તરાલવર્તિ
પ્રતિકોણમેકોનવિંશતિ કોષ્ઠવૃન્દં માર્જયિત્વા । દ્વિતીયવીથ્યાં
પૂર્વપરિત્યક્તકોષ્ઠાધસ્તનમેવં તદુભયપાર્શ્વગતં ચૈકૈકમિતિ સંભૂય ।
ચતુર્દિક્ષુ પ્રત્યેકકોષ્ઠત્રયં કોષ્ઠત્રયં પરિત્યજ્ય તદન્તરાલવર્તિનિ
પઞ્ચદશપઞ્ચદશકોષ્ઠાનિમાર્જયિત્વા । તૃતીયવીથ્યાં
પૂર્વપરિત્યક્તકોઇષ્ઠાદસ્તનકોષ્ઠત્રયં તદુભયપાર્શ્વગં ચૈકૈકમિતિ
સંભૂય । કોષ્ઠપઞ્ચકં કોષ્ઠપઞ્ચકં ચતુર્દિક્ષુ પ્રત્યેકં પરિત્યજ્ય
તદન્તરાલવર્તીનિ ચૈકાદશૈકાદશકોષ્ઠાનિમાર્જયિત્વા । ચતુર્થવીથ્યાં
પૂર્વપરિત્યક્તકોષ્ઠાદસ્તનકોષ્ઠપઞ્ચકં તદુભયપાર્શ્વગતં ચૈકમિતિ
સંભૂયકોષ્ઠસપ્તકં કોષ્ઠસપ્તકં ચતુર્દિક્ષુ પ્રત્યેકં ત્યક્ત્વા
તદન્તરાલવર્તીનિ સપ્તસપ્તકોષ્ઠાનિમાર્જયિત્વા । પઞ્ચમવીથ્યાં
પૂર્વપરિત્યક્તાધસ્તનકોષ્ઠસપ્તકં
પ્. ૨૨૫બ્)
તદુભયપાર્શ્વગતમેકૈકમિતિ સંભૂય કોષ્ઠનકં કોષ્ઠનકં ચતુર્દિક્ષુ
ત્યક્ત્વા તદન્તરાલવર્તીનિ ત્રીણિત્રીણિકોષ્ઠાનિમાર્જયિત્વા ।
પઞ્ચપઞ્ચાશત્કોષ્ઠાનિપ્રતિકોણંમાર્જિતાનીતિ સંભૂય । વિંશતિ કોષ્ઠાનિ
માર્જિતાનિ । એકવિંશત્યુત્તરદ્વિશતંકોષ્ઠાનિ ચાવશિષ્ટાનિ તેષુ ચ
સર્વવાહ્યવીથીસ્થ ચતુઃકોષ્ઠેષુ અધોગ્રાણિ ત્રિકોણાનિ કૃત્વા । તેષુ સર્વત્ર
સવિસર્ગમાયાવીજં લિખિત્વા । તદન્તઃ સાધકાદિનામલિખેત્ । શિષ્ટેષુ
સપ્તદશોત્તરદ્વિશતકોષ્ઠેષુ પૂર્વદિક્કોણાધસ્તનકોષ્ઠમારભ્યપ્રાદક્ષિણ્યેન
પ્રવેશગત્યાપરિતો વિકૃતાક્ષરાણિ લિખિત્વા । કોષ્ઠનવકં મધ્યસ્થ એવ શિષ્યતે ।
તત્ર સર્વમધ્યકોષ્ઠે સવિસર્ગવિન્દુ માયાવીજં તદન્તઃ સાધકાદિનામલિખિત્વા
શિષ્ટાષ્ટકોષ્ઠેષુ સર્વમધ્યકોષ્ઠાધસ્તનકોષ્ઠમારભ્ય પ્રાદક્ષિણ્યેન
સવિસર્ગમાયાવીજરહિતાનિ ચતુર્વિંશત્યક્ષરાણિ ત્રિત્રિક્રમાદભિલિખેદિતિ તદિદં
વજ્રયન્ત્રં નવીનેશુભ્રેવસ્ત્રે ક્ષૌમપટેવાલિખિત્વા
વાહનપ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિપૂર્વકં તત્ર પ્રસ્તુતદેવીમભ્યર્ચ્ય । પોતોપરિસ્થાપિતં
સત્સમુદ્રનિમજ્જનાદિભીતિતઃ પોતં રક્ષયતિ ।
માસમણ્ડલાદિકાલમભિવ્યાપ્યારાધિતમિદં યન્ત્રં નિયમતો
વશ્યાકર્ષણાદિકમુક્તકાભ્યાર્થ સર્વમપિ સાધયતે ॥
ઇતિ યન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥
સ્વસ્ય વશીકરણીયત્વેનાભિપ્રેતં વેદદત્તં
દેવીકર્તૃકાકુશતાડનાન્મુર્છિતંપાશેનકણ્ઠે
પ્. ૨૨૬અ)
વધ્વા કૃતાઞ્જલિકત્વપૂર્વકં પુનઃપુનઃપ્રણમ્ય રક્ષરક્ષેતિ ભાષન્તં
સ્વપાદાન્તે સમાકર્ષયન્તી દેવીં સ્મરન્નેવ સહસ્રસંખ્યયા પ્રસ્તુતવિદ્યાં
રાત્રૌ મણ્ડલાદિકાલમભિવ્યાપ્ય પ્રતિદિનં જપેત્ । તેન નરો વા નારી વા સર્વોપિ
નિશ્ચયતો વશમેતિ । અથવા દેવ્યાસ્વાઙ્કુશેપ્રોતં શિરોરોમભિરાકૃષ્ટં
રક્ષરક્ષેતિ મુહુર્મુહુર્ભાષન્તં સાધ્યં પાદયોરાકર્ષયન્તીં દેવીં
સ્મરન્નેવ મણ્ડલાદિકાલમભિવ્યાપ્ય સહસ્રસંખ્યયા પ્રસ્તુતવિદ્યાં જપેત્ । તેન
નરાનાર્યશ્ચ વશી ભવન્તિ । કિં વા પ્રસ્તુતવિદ્યાવર્ણતેજોભિઃ પરિતોભિવૃતં

સાઞ્જલિં રક્ષરક્ષેતિ મુહુર્ભાષન્તં સાધ્યં સ્વપાદાશ્ચિકે આગ્તં સ્મરન્નેવ
મણ્ડલાદિકાલમભિવ્યાપ્ય પ્રસ્તુતવિદ્યાં સહસ્રસંખ્યયા રાત્રૌ જપેત્ । તેન
નરાદયઃ સર્વેપિ વિશી ભવન્તિ ॥
ઇતિ ભાવનાપ્રયોગાઃ ॥
સમાપ્તશ્ચાયં કુરુકુલ્લાપ્રસ્તાવઃ ॥
તદેવમિતરનિત્યાદિનૈરપેક્ષ્યેણાપિ નાનાવિધસાધકસમીહિતકારિણીનાં દેવીનાં
દીક્ષાસાધનનિત્યકામ્યપ્રકારં સકલૈતદ્દેવ્યુપાસનાન્તઃ સુતરાં સકલં
સમીહિતં સ્યાદિતિ ધ્વનપિતુમેકસ્યમાન્યતો વિશેષતશ્ચ નિરૂપ્યાનન્તરં
કુ*(?)દીક્ષાં સોત્તરાઙ્ગાં પરિસમાપ્ય કર્તવ્યાર્થમાવશ્યકમુપદર્શયામઃ
સ્વીયપ્રવહવાયુકનાસાપુટભાગે શિષ્યં સ્થાપયિત્વા તસ્ય
બ્રહ્મરન્ધ્રહૃદયમૂલાધારેષુ ત્રિષ્વપિ ચક્રત્રયં
પ્. ૨૨૬બ્)
શ્રીચક્રરૂપં વિચિન્ત્ય । તત્ર દેવીમાવાહનાદિપૂર્વકં માનસૈઃ પઞ્ચોપચારૈઃ
સમ્પૂજ્ય । જીવહસ્તે શિરસિ દત્વા જીવકર્ણે તૃતીયવારમુપદિશેત્ । તતસ્તદ્દિનં
નિત્યાવિદ્યામુપદિશ્ય । પૂર્ણમણ્ડલવર્ણાદિ ગુરુપાદુકામન્ત્રાન્ત ચતુર્દશ
સંખ્યમન્ત્રસાર્થમુપદિશેત્ તન્મન્ત્રા યથા । અ આ ઇ ઈ ઇત્યાદિ ષોડશ । ક કા કિ કી
ઇત્યાદિ ૧૬ ખ ખા ખિ ખી ઇત્યાદિ ૧૬ ગ ગા ગિ ગી ઇત્યાદિ ૧૬ ઘ ઘા ઘિ ઘી ઇત્યાદિ ૧૬ ઙ
ઙા ઙિ ઙી ઇત્યાદિ ૧૬ ચ ચા ચિ ચી ઇત્યાદિ ૧૬ છ છા છિ છી ઇત્યાદિ ૧૬ જ જા જિ જી ઇત્યાદિ

ઝ ઝા ઝિ ઝી ઇત્યાદિ ૧૬ ઞ ઞા ઞિ ઞી ઇત્યાદિ ૧૬ ટ ટા ટિ ટી ઇત્યાદિ ૧૬ ઠ ઠા ઠિ ઠી
ઇત્યાદિ ૧૬ ડ ડા ડિ ડી ઇત્યાદિ ૧૬ ઢ ઢા ઢિ ઢી ઇત્યાદિ ૧૬ ણ ણા ણિ ણી ઇત્યાદિ ૧૬ ત
તા તિ તી ઇત્યાદિ ૧૬ થ થા થિ તી ઇત્યાદિ ૧૬ દ દા દિ દી ઇત્યાદિ ૧૬ ધ ધા દિ ધી ઇત્યાદિ ૧૬ ન
ના નિ ની ઇત્યાદિ ૧૬ પ પા પિ પી ઇત્યાદિ ૧૬ ફ ફા ફિ ફી ઇત્યાદિ ૧૬ વ વા વિ વી ઇત્યાદિ

ભ ભા ભિ ભી ઇત્યાદિ ૧૬ મ મા મિ મી ઇત્યાદિ ૧૬ ય યા યિ યી ઇત્યાદિ ૧૬ ર રા રિ રી ઇત્યાદિ
૧૬ લ લા લિ લી ઇત્યાદિ ૧૬ વ વા વિ વી ઇત્યાદિ ૧૬ શ શા શિ શી ઇત્યાદિ ૧૬ ષ ષા ષિ ષી ઇત્યાદિ
૧૬ સ સા સિ સી ઇત્યાદિ ૧૬ હ હા હિ હી ઇત્યાદિ ૧૬ લ લા લિ લી ઇત્યાદિ ૧૬ ક્ષ ક્ષા ક્ષિ ક્ષી ઇત્યાદિ
૧૬ ઇત્યેકઃ સમુદિતોમન્ત્રઃ ૧ આ કા ખા ગા ઘા ઙા ચા છા જા ઝા
ઞા ટા ઠા ડા ઢા ણા તા થા દા ધા ના પા ફા બા ભા
પ્. ૨૨૭અ)
મા યા રા લા વા શા ષા સા હા લા ક્ષા ઇતિ સદીર્ઘતત્વપદાભિધેયો દ્વિતીયોમન્ત્રઃ
૨ ઇતિ કામકલાભિધેયસ્તૃતીયોમન્ત્રઃ ૩ ઇદમક્ષરત્રયં કાલનિત્યાઘટકં

નવનાથવર્ગાઃ અ ઇ ઉ ઋ ઌ એ ઓ અં ઇતિ હ્રસ્વાષ્ટકમેકઃ પ્રથમોવર્ગઃ આ ઈ ઊ ઐ ઔ અઃ
ઇતિ દ્વિતીયઃ પ્રત્યેકં પઞ્ચપઞ્ચવર્ણાત્મકાઃ કચટતપવર્ગાઃ ય ર લ વ શાઃ
પઞ્ચવર્ણા અષ્ટમોવર્ગઃ ષસહલક્ષાઃ પઞ્ચવર્ણા નવમોવર્ગ ઇતિ ચતુર્થોમન્ત્રઃ
૪ અ ક ખ ગ ઘ ઙ ચ છ જ ઝ ઞ ટ ઠ ડ ઢ ણ ત થ દ ધ ન પ પ વ ભ મ ય ર
લ વ શ ષ સ હ લક્ષાઃ ક્ષટ્ત્રિંશત્તત્વાનિ પઞ્ચમોમન્ત્રઃ અ આ ઇ ઈ ઉ ઊ ઋ ૠ ઌ ૡ એ
ઐ ઓ ઔ અં અઃ ઇતિ ષોડશકલાઃ ષષ્ઠોમન્ત્રઃ અરૂપિણી ઘટિકા નિત્યાપાદુકાં
પૂજયામીત્યાદયસ્તત્તદ્દિનોદયાક્ષરપ્રારમ્ભકાઃ ષષ્ટિઘટિકાક્ષરવિદ્યાં
સપ્તમોમન્ત્રઃ અં આં ઇં ઈં મેષાપાદુકાં પૂજયામિ । ઉં ઊં ઋં ૠં
વૃષાપાદુકાં પૂજયામિ । ઌં ૡં એં ઐં મિથુનાપાદુકાં પૂજયામિ । ઓં
ઔં કં ખં કર્કટાપા૦ ગં ઘં ઙં ચં સિંહાપા૦ છં જં ઝં ઞં
કન્યાપા૦ ટં ઠં ડં ઢં તુલાપા૦ ણં તં થં દં કીટાપા૦ ધં નં
પં ફં ચાપામા૦ વં ભંન્ મં યંન્ કરાપા૦ રં લં વં શં
કુમ્ભાપા૦ ષં સં હં લં મીનાપાદુકાં પૂજયામીતિ દ્વાદશરાશિમન્ત્રા
અષ્ટમો મન્ત્રઃ ૬ મોં અં આં ઇં ઈં ઉં ઊં ઋં ૠં અર્કાયનમઃ ઝં રી ઌં
ૡં એં ઐં ઓં ઔં અં અંઃ સોમાયનમઃ કોં કં ખં ગં ઘં ઙં
ભૌમાયનમઃ ચોં ચં છં જં ઝં ઞં વુધાયનમઃ ટોં ટં ઢં ડં
ઢં ણં સૌરયેનમઃ તોં તં થં દં
પ્. ૨૨૭બ્)
ધં નં ગુરવે નમઃ પોં પં ફં વં ભં મં રાહવે નમઃ યોં યંન્
રં લં વં શં શુક્રાયનમઃ ષોં ષં સં હં લં ક્ષં કેતવે નમઃ ઇતિ
નવગ્રહમન્ત્રાઃ દશમોમન્તઃ ઌ ૡ અં ક ઙ ઞ ણ ન મ શ હ ખ શ હ
શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । અ આ એકચટતપયષ પ્રાણશક્તિપા૦ ઇ ઈ એ ખ છ ઠ થ
ફ રક્ષાગ્નિ શક્તિપા૦ ઋ ૠ ઔ ઘ ઝ ઢ ધ ભ વ સાંવુશક્તિપાદુકાં૦ ઉ ઊ ઔ
ગજડદવલલેલા શક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ ભૂતમન્ત્રૈકાદશતમોમન્ત્રઃ આ ઇ ઈ ઉ
ઊ ઋ ૠ ઌ ૡ એ ઐ ઓ ઔ અં અઃ ક ખ ગ ઘ ઙ ચ છ જ ઝ ઞ ટ ઠ ડ ઢ ણ ત થ દ
ધ ન પ ફ વ ભ મ ય ર લ વ શ ષ સહલક્ષેત્યેવં સ્વરૂપા
એકપઞ્ચાશદ્વર્ણલણામાતૃકા દ્વાદશોમન્ત્રઃ માયાવીજ ઽસ્રીવીજે
સર્વાવરણમન્ત્રમૌલિભૂતે ત્રયોદશો મન્ત્રઃ ઓં હ્રીં હંસઃ સોહં
સ્વાહેત્યષ્ટાક્ષર આત્મમન્ત્રમૌંલિભૂતવીજદ્વયસ્ય
પૃથગુપદેશાચ્ચતુર્દશચતુર્દશાક્ષરકાઃ
સ્વનાથવિદ્યોપક્રમકાનવનાથવિદ્યાશ્ચ
નવાધિકારપદવોધ્યાશ્ચતુર્દશોમન્ત્રઃ ઇતિ ॥ ઇત્થં લબ્ધ પ્રકૃતોપયુક્ત
સકલવિદ્યઃ સાધકસ્ત્રિવારં નાથસ્તોત્રં પઠન્ સ્ત્રિવારં પ્રણમ્યઃ ત્રિવારં
પાદયોઃ પુષ્પાઞ્જલિં દદ્યાત્ । તતો ગુહઃ પ્રકાશાનન્દનાથાદિરૂપઃ
સ્વાનન્તરનાથનામવિમર્શાનન્દનાથોસીત્યાદિરીત્યાદત્વા । દીક્ષાદિનસ્ય
ઉદયઘટિકાક્ષરપ્રથમાક્ષરકમનન્તાદિનામાપિ દ્વિતીયં તસ્મૈ દદ્યાત્ ।
સ્વપિત્રાદિદત્તપ્રસિદ્ધનામસહિતાભ્યામેતાભ્યાં
પ્. ૨૨૮અ)
નામભ્યાં ચ સ્વસ્યોલ્લેખો ગુરુપૂજાયાં સઙ્કલ્પવાક્યે ગુરોસ્તુતિ સઙ્કલ્પવાક્યે
કાવ્યગ્રન્થનનિર્માણેપિચાનુસરણીયઃ તેન ગુરુપરપરાપ્રસિદ્ધિઃ
દીક્ષાદિનપ્રસિશ્ચ ભવતિ । તતઃ કલશાધારભૂતં શ્રીચક્રં સંમાર્જ્ય
બ્રાહ્મણાં સુવાસિનીંશ્ચ ભોજનભૂષણવસનાદિના સન્તોષ્ય ।
સર્વાવસ્થાસુગુર્વાયત્રસ્તિષ્ઠેત્ । તતો નિત્યનૈમિત્તિકકામ્યપ્રકારાનુપદિશેત્ ।
તદ્દિનમારભ્યો યદિષ્ટનિત્યક્રમમનુદિનમનુતિષ્ઠેત્
। ષટ્ત્રિંશદ્દિનાત્મકમાસમભિવ્યાપ્યોક્તનિત્યક્રમવિચ્છેદે । સ્વનાથદ્વારા
સ્વનાથનાથદ્વારા વા નાથપુત્ર નાથાગ્રજનાથાનુજઃ
સ્વાગ્રજદ્વારાસ્વયમેવવા પૂર્ણાભિષેકમુક્તરીતિકં પુનરાત્મનઃ સમ્પાદ્યઃ
શ્રીચક્રોપરિસ્થિત્વા મૂલવિદ્યામ્ સહસ્રવારં જપ્ત્વા । પુનસ્તદારભ્યનૈરન્તર્યેણ
સ્વનાથોપદિષ્ટનિત્યક્રમમુપતિષ્ઠેદિતિ ॥
તદયં સકલદીક્ષાર્થસઙ્ગ્રહઃ ॥
દશમ્યાં પઞ્ચકૂટાદિનિત્યાવિદ્યાંપરીક્ષિતુમ્ ।
શિષ્ટાયવિધિનાદદ્યાચ્ચતુર્દશ્યાં તિથૌ ગુહઃ

વિદ્યાં તુ જ્વાલામાલિન્યાઃ વેધાર્થં દેશિકોદિશેત્ ।
તતઃ સાધિત તદ્વિદ્યોવેધયોગ્યો ભવેન્નરઃ

શ્રીચક્રં સમ્યગુદ્ધૃત્ય ત્રિહસ્તોન્મિતભૂતલે ।
પૂર્વદીક્ષાત્વેક કુમ્ભે મઙ્ગલાં સ્વીયશક્તિભિ

સહાભ્યર્ચ્યો દ્વાસનાન્તેશ્રીવિદ્યામપિશક્તિભિઃ ।
અભ્યચ્યતદ્દ્વિતીયેહ્નિપ્રોક્તકાલેભિષિઞ્ચ્ય ચ

કરશુદ્ધિમયં પૂર્વમાસનાનામનૂનથઃ
। ષડઙ્ગમન્ત્રાંસ્તત્પશ્ચાદ્વાગ્દેવ્યષ્ટકમન્ત્રકાન્

ઉપદિશ્ય મહાવિદ્યાં તતસ્તૂપદિશેત્ સ્વયમ્ ॥
મલાપકર્ષકોહ્યેષનુપદેશ ઇહાદિમઃ

પ્. ૨૨૮બ્)
નવહસ્તોન્માનચક્રે પ્રત્યાવરણભૂમિકમ્ ।
ભૂયત્ર્યુસ્ત્રેષુતન્માનકુમ્ભાન્સંસ્થાપ્ય શક્તિભિઃ

મઙ્ગલાં તેષુ સમ્પૂજ્ય તચ્ચક્રધ્યાનપૂર્વકમ્ ।
આત્મન્યુદ્વાસ્યતાં પશ્ચાન્મધ્યશ્રીચક્રચિન્તનમ્

કૃત્વા શ્રીચક્રમધ્યસ્થવિન્દૌ સમ્પૂજ્યયલતઃ ।
પ્રધાનદેવતાં સૂર્યોપંચારૈઃ પાદ્યમુખ્યકૈઃ

તિથિસંખ્યસ્વસ્વશક્તિસહિતા અણિમાદિકાઃ ।
પ્રત્યેકં કલશેભ્યર્ચ્યાગન્ધાદ્યૈઃ પઞ્ચભિસ્તુતૈઃ

અ આ ઈ પ્રભૃતીનાં તુ શક્તીનાં નાવૃતિઃ પુનઃ ।
તતોણિમાદેરગ્રાગ્રકુમ્ભાદિક્રમયોગતઃ

આવૃતીનાં ઘટૈઃ સ્વસ્વાધિન્તશક્ત્યણુભિઃ પૃથક્ ।
અભિષિચ્યાં તતઃ સર્વમધ્યસ્થકલશામ્વુના

વિદ્યાભિઃ પઞ્ચદશકનિત્યાનામભિષેકતઃ ।
પશ્ચાત્પ્રધાનયાષિઞ્ચેત્પલ્લવૈઃ ફલપક્વરમ્

પલ્લવૈરાસ્તૃતે મૂર્દ્ધ્નિ કિઞ્ચિચ્છિષ્ટાખિલામ્વુતઃ ।
સ્નાપયેન્માતૃકાચક્રમધ્યસ્થં નિજશિષ્યકમ્

વારાહીમન્ત્રસદ્દીક્ષાવિધિનોપદિશેત્તુતઃ ।
વેધવિદ્યાચક્રસંસ્થં વધયેત્ તુ તતો ગુરુઃ

વિધ્વાશ્રીચક્રગંશિષ્યં કૃતાર્ચાતોષ્વણક્રિયમ્ ।
પૂર્ણાદિષુજનેર્વારતિથિભાન્યતમાદિષુ

કાર્યઃ પ્રધાનવિદ્યાયા ઉપદેશો દ્વિતીયકઃ ।
પ્રતિપદાદ્યેષુ તિથિષુ ક્રમેણ હિ તતો ગુરુઃ

કામેશ્વર્યાદિ ચિત્રાન્તાવિદ્યાસ્તત્તદ્વિધાનતઃ ।
પૂર્ણાન્તમુપદિશ્યાથ કુરુકુલ્લાં યથાવિધિ

દિશેદિત્યુપદેશોયં દ્વિતીય પરિકીર્તિતઃ ।
ગુરુમન્ત્રાત્મતત્વાનામૈક્યભાવનતો નૃણામ્

ઇતો નાદીસ્વીયં જન્માપાતદુર્વાસનાક્ષયઃ ।
ભવતીતિ ભવત્યોષઃ સદાવશ્યકતામિતઃ

પ્. ૨૨૯અ)
એષા પૂર્ણાભિષેકસ્તુ ત્રિવિધઃ પ્રથમેત્વિહ ।
કુમ્ભાઃ ષડ્ત્રીષુભૂ ૧૫૩૯માના. મધ્યમેષણવો ૯૬ન્મિતાઃ

ચરમેત્વેક એવાસૌ સર્વત્રાપિ ચ મઙ્ગલા ।
સપ્તાવરણપક્ષેણપૂજ્યાદ્યેહ્યણિમાદિકા

મુખ્યશક્તિર્યત્ર પૂજ્યાતત્કુમ્ભેષ્વેવમઙ્ગલા ।
સાઙ્ગાઃ પૂજ્યાઃ શક્તિકુમ્ભેદેયાઃ કુમ્ભોદવિન્દવઃ

ઉત્તમે મધ્યમે સ્વસ્વશક્તિયુક્તાણિમાદિયુક્ ।
પ્રધાનદેવતા કુમ્ભે ચરમેતુ ઘટોપરિ

પૂર્વવન્મણ્ડલાર્ચાન્નેમધ્યેદેવીઽણિમાદિકાઃ ।
સ્વસ્વસ્થાને ચક્ર એવ કલશાધો વિનિર્મિતે

પૂજામુખ્યસ્થાનલાભે ચિન્તનં નિષ્પ્રમાણકમ્ ।
પૂર્વપક્ષદ્વયેનન્યગત્યૈવં કુમ્ભસંક્રમાત્

સર્વેષ્વપિ પક્ષેષુ સ્વસ્વાવરણસંયુતાઃ ।
અણિમાદ્યાઃ પૂજનીયા. સ્થાને ધ્યેયે સ્ફુટે ક્રમાત્

યત્ર પક્ષે હિ પાપાસ્યાત્કલશાનાંમિતિર્ધ્રુવા ।
વિભજ્યખારીમાનાંવુતેષુદેયં સમાસતઃ

અભિષેકં તુ પૂર્વોક્ત પક્ષયોઃ સકલા અપિ ।
શક્તિમન્ત્રાયોજનીયારસાગ્નીષુકવો ૧૫૩૬ બુધૈઃ

રરમેત્વણિમાદીનાં શક્તીનામણિમાન હિ ।
યોજ્યા વચનતઃ કિં ત્વણિમા પ્રભૃતિ મન્ત્રતઃ

અભિષેકોત્તરં પઞ્ચદશનિત્યાનુભિસ્તતઃ ।
પ્રધાનવિદ્યયાસેક ઇતિ પૂર્ણાભિષેચનમ્

એકત્રિંશદ્દિનૈઃ પૂર્વં પઞ્ચભિસ્તૈર્દ્વિતીયકમ્ ।
દ્વાભ્યાં દિનાભ્યાં ચરમં કાલનિયાભિરર્ચનમ્

અભિમન્ત્રણકં વાપિ પક્ષેષુ ત્રિષ્વપિ સ્મૃતમ્ ।
તૃતીય ઉપદેશોથલલિતાત્મૈક્યસિદ્ધિદઃ

પ્. ૨૨૯બ્)
તતસ્તુ દિનનિત્યાદિનાથાન્નાનુચરાઃ ક્રમાત્ ।
ઉપદેશ્યા અધોનિત્યકામ્યાદિક્રમશિક્ષણમ્

આચારશિક્ષણં કાર્યં પ્રાયશ્ચિત્તવિધેશ્ચ તત્ ।
ભૂનેત્રવિદ્યાદીક્ષાણામુપક્રમવિધેઃ પુરા

ગુરૂણાંવરણં કાર્યં યોગિનીનાં ચ યોગિનામ્ ।
ઊર્મિકાવસ્ત્રવર્ણાદિભૂષણૈરર્ચનોત્તરમ્

સમાપ્તૌ દક્ષિણાદાનં ગુર્વાદિભ્યોવિરચ્યતુ ।
વિપ્રભોજન**(?)સ્યાદિતા કર્મ સમાપયેત્

એકવિંશતિ કર્માણિ પૃથગેવનચૈકકમ્ ।
તેનોત્તરાઙ્ગપૂર્વાઙ્ગકર્માણિસ્યુઃ પૃથક્ પૃથક્

ઇતિ ॥
ઇતિ પૂર્વાઙ્ગોત્તરાઙ્ગસહિતષોડશનિત્યાવિધિઃ ।
અથ પ્રધાનવિદ્યાસાધનવિધિઃ ॥ વસન્તગ્રીષ્મેવામુખ્યેત્યાવશ્યકેગૌણેપિ
પૂર્ણિમાતિથિમારભ્યોત્તરપૂર્ણિમાપર્યન્તં યદા તિથિવૃદ્ધ્યા
દ્વાત્રિંશત્સાવનદિનાનિ ભવન્તિ । તદા સુગન્ધિસલિલૈઃકૃતસ્નાનો
રક્તામ્વરદ્વયરક્તચન્દનપ્રવાલાદિ માલાભૂષિતઃ
કપુરવાસિતમુખસ્તામ્વૂલરાગાહણદન્તોષ્ટમુખઃ
સાધકોગરદસિન્દૂરલાક્ષાગૈરિકાન્યતમરઞ્જિતે ગુર્વાદિ ધૂપિતે દીપમાલોદ્દીપિતે
વિતાનાદિ સમલઙ્કૃતેમણ્ડપેથવા શક્તિદૂરગતમપિ ગુરું વસ્ત્રાલઙ્કાર
દક્ષિણાદિભિઃ પરિતોષ્ય । તત્સઙ્ગમાસમ્ભવે તત્સ્થાનીયં તત્પુત્રકલત્રાદિકં
સન્તોષ્ય । સ્વનિત્યનૈમિત્તિકકર્મણોરન્તેઃ પ્રાતર્મધ્યાહ્નસાયમાત્મકે કાલેત્રયે
પ્રત્યેકં નિત્યપૂજાયાઃ કદલીફલગુડશર્કરાદુગ્ધપાયસરૂપદ્રવ્ય
પ્. ૨૩૦અ)
પઞ્ચકરૂપનિયતનૈવેદ્યકર્પૂરનિયમિતનીરાજનકાયાઃ પ્રાન્તે
સહસ્રસંખ્યયાનિત્યજપં કૃત્વા । તદન્તં પ્રતિસન્ધ્યં
મૌનપૂર્વકમેકચત્વારિંશદુત્તરક સહસ્રસંખ્યયા સાયંપૂજાન્તે ચ
ત્રિચત્વારિંશદુત્તરૈક સહસ્રસંખ્યાઅ ષડઙ્ગન્યાસવર્ણન્યાસ વ્યાપકન્યાસ
સંપુટિતં મૂલમન્ત્રં પ્રજપ્ય । તદભેદભાવનાત્મકં નિવેદનં ચ કૃત્વા ।
જપદશાંશેન નિત્યહોમોક્તવિધિનાહોમંજપદશાંશત એવ સ
કર્પૂરજલૈસ્તર્પણં ચાનુષ્ઠેત્ । એવમેવ દ્વાત્રિંશદ્દિનપર્યન્તં
પ્રતિદિનમનુષ્ઠેયં । એવં સતિ પ્રત્યહં પઞ્ચવિશત્યુત્તરૈકશતાધિક
ત્રિસહસ્રસંખ્યરૂપયા સમસંખ્યયા પુરશ્ચરણં લક્ષસંખ્યં પૂર્ણિમાદિ
પૂર્ણિમાન્તમાસમપ્યનિર્વહતિ પ્રતિદિનં ગુરોસ્તત્સ્થાનીયસ્ય વા
પૂજનમનુષ્ઠેયં પ્રતિદિનમેવ ચ વહુત્વસંખ્યાવિશિષ્ટાન્ શ્રીવિદ્યાભક્તાન્
વિપ્રાન્મધુરપ્રાયૈરન્નૈર્ભોજયેદિતિ । ઇત્થં કૃતે
પૂર્વપૂર્ણિમાદિતદુત્તરપૂર્ણિમાન્તદ્વાત્રિંશદ્દિનેષુ એકલક્ષપૂર્તિઃ એવમેવ
એકવિંશતિ દ્વાત્રિંશત્સાવનદિનઘટિતમાસૈરેકવિંશતિ લક્ષપૂર્તિઃ ચતુરશીતિ
તાદૃશમાસૈશ્ચ
પ્રસ્તુતયુગપ્રાપ્તચતુરશીતિલક્ષરૂપપ્રધાનવિદ્યાસાધનસંખ્યાપૂર્તિર્ભવતિ ।
નચેદં સંભવદુક્તિકસપ્તવર્ષાવધિનૈરન્તર્યેણાનુષ્ઠાનસ્યાશક્ત્યત્વાત્ ।
તત્રાપિ દ્વાત્રિંશત્સાવનદિનકપૂર્ણિમામાસસ્યનૈરન્તર્યેણદૌર્લભ્યમેવ ।
ત્વન્મતેપિ પૂર્ણિમોપક્રમકપૂર્ણિમાસંપૂર્તિકપુરશ્ચરણાનાં
નૈરન્તર્યંવાધિતમેવ ।
પ્. ૨૩૦બ્)
પૂર્વપુરશ્ચરણવિષયોયં તિથિનિયમ ઇતિ ચેત્ । તુલ્યં મમાપિ ન ચ
તન્ત્રાન્તરોપાત્તમધ્યાહ્નાન્તકાલસ્યેવસંખ્યાયા અપિ વાધેકોદોષ ઇતિ વાચ્યં ।
મૂલતઃ પઞ્ચવિંશત્યુત્તરવિંશતાધિક ત્રિસહસ્રસંખ્યયા એવાપાતત્વાત્ ।
તત્કથં સાધનં નિર્વહેદિતિ તુ માશં કિષ્ઠાઃ ચતુરશીતિ
બ્રાહ્મણદ્વારાવરણદક્ષિણાભ્યાં સાધનસંભવાત્ । ધનવિકલાનામપિ
મન્ત્રાસાધનપ્રકારાઃ કામ્યકમલાતઃ સ્ફુટી ભવિષ્યતિ
। ઋતુકાલાવચ્છિન્નસ્વસ્ત્રીસમ્બન્ધિસકૃદ્ગમનાતિરિક્તગમનમત્રકર્મણિ
વિઘ્નકારકં નાસ્તિકૈઃ સહસંલાપઃ પરક્ષેત્ર પરગૃહ પરંધનાદિ સ્પૃહા
સ્ત્રીષુરોષઃ પ્રહારોનિન્દાવાસાધનકર્તુઃ પ્રતિસિદ્ધાઃ
સ્વપ્નેગજપ્રાસાદાદ્યારોહણનૌકાયાવનિતાભિઃ સહમિલનં રાજદર્શનં
સ્ત્રીદર્શનં નૃત્યગીતાદ્યુત્સવદર્શનમિત્યાદિકમાનુકૂલ્યજ્ઞાપકં ।
કૃત્સુવર્ણૈર્ભટૈઃ સહસ્વપ્રેપ્રહારઃ સ્નેહલાપનં પરસ્ત્રીસમ્ભોગઃ ઇન્દ્રિયચ્યુતિઃ
રાષ્ટ્રક્ષોભઃ વહ્નિવાયુજનનોબન્ધૂનાં નાશઃ વન્ધૂનાં વ્યાધિસમ્બન્ધઃ
ગુરુવિષયકોપેક્ષાવુદ્ધિઃ સાધનોપયુક્તદ્રવ્યાણામલાભ ઇત્યાદિકં
પ્રાતિકૂલ્યજ્ઞાપકં । હવિષ્યાશનં ફલમૂલાહારોદુગ્ધમાત્રાહારો વા
સાધયિતુઃ દિનસ્પાષ્ટમેભાગેહુતશિષ્ટસ્ય દેવતાયૈ નિવેદિતસ્ય સકૃદ્ભોજનમિતિ ॥ ઇતિ
સાધનપ્રસ્તાવઃ ॥
પ્. ૨૩૧અ)
એષ ચ જપઃ કૂર્મચક્રશુદ્ધદેશ એવ કર્તવ્યઃ તત્પ્રકારો યથા ।
પૂર્વપશ્ચિમાયતાભિર્દક્ષિણોત્તરાયતાભિશ્ચ સમાન્તરાલાભિઃ
પરસ્પરસંલગ્નાભિશ્ચતસૃભિરેખાભિઃ પૂજાદિમણ્ડલં નવધા વિભજ્ય । તત્ર
પૂર્વકોષ્ઠેકકારં મધ્યે ખાદિચતુષ્કં પૂર્વાદિદિક્ષુ લિખિત્વા । આગ્નેય
કામ્યકર્મકમલા
શ્રીવિદ્યાપદ્ધતિરૂપા
શ્રીપણ્ડિતવરપ્રેમનિધિવિરચિતા
કમલાનામ્ની ત્રિપુરસુન્દરીપદ્ધતિ
પર્ત્

ંઅનુસ્ચ્રિપ્ત્ ણો. ૫-

સુબ્જેચ્ત્ : તાન્ત્રિક કર્મકાણ્ડ
ચતલોગુએ (બૃહત્ સંક્ષ્પ્ત્ સૂચિપત્ર)
ણો. ઓf ળેઅવેસ્ :

સિશે ૩૨ x

ણ્ઙ્ંપ્પ્ ઋએએલ્ ણો. બ્ ૧૮૧।

પ્. ૧અ)
ઓં શ્રીગણેશાય નમઃ ॥
યદીયાર્ચાચર્ચા ન ચતુરજનેનાપિ રચિતા મહાગ્રન્થવ્યાખ્યા રચનચતુરત્વં
વિતનુતે ।
અસૌ કો પિ શ્રીમાનઘટિતનિજેષ્ટાર્થઘટનઃ કાયાવાચાસ્તવ્યો ભવતુ નિતરાં
હૈહયપતિઃ ॥।
રાજરાજચરણાબ્જભક્તિતસ્તન્ત્રરાજમતમેવ સર્વતઃ ।
સાવલમ્બ્ય નિજસદ્ગુરૂક્તિતઃ કામ્યકર્મકમલાં વિતન્યતે ॥
યથા હિ નિત્યકર્મનિરતાનામેવ નૈમિત્તિકકર્મસ્વાધિકૃતિસ્તથૈવ
નૈમિત્તિકકર્મનિરતાનાં કામ્યકર્મસ્વધિકારઃ । એવં સિદ્ધમન્ત્રાણામેવ
કામ્યેષ્વધિકારઃ । એકસ્યાપિ મન્ત્રસ્ય સિદ્ધતરત્વે અસાધિતા અપરેપિ સિદ્ધા ભવન્તીતિ
તૈરપિ કામ્યકર્માભ્યુપેયમેવ । સમ્યક્ સિદ્ધમન્ત્રક આચાર્યો સિદ્ધમન્ત્રકસ્યાપિ
યજમાનસ્યભીષ્ટં સાધયેત્ । યજમાનોપિ સિદ્ધતરમન્ત્રકઃ સ્વસ્યા
સામર્થ્યદશાયામસિદ્ધમન્ત્રકવ્રાહ્મણદ્વારાપ્રયોગમનુસરેત્ । આચાર્ય
યજમાનયોર્દ્વયોરપિ સિદ્ધમન્ત્રકતાયાં તુ નિર્વિવાદં તતઃ પ્રયોગસિદ્ધિઃ ॥ ઇતિ
કામ્યકર્માધિકારિનિર્ણયઃ ॥ કામ્યકર્માણિ ષટ્ । રક્ષા । શાન્તિ । જય । લાભ
નિગ્રહ । નિધન ભેદાત્ । રક્ષાનામ ચૌરવ્યાઘ્રાદિ સંભાવ્ય ભયસ્ય જનાન્તરે
પ્રસિદ્ધસ્ય સ્વસ્મિન્નુત્તરોત્તરમત્યન્તા ભાવાનુવૃત્તિઃ । શાન્તિર્નામ ઉત્પન્નરોગ
કૃત્યાદ્યુપદ્રવધ્વંસઃ । જયોનામ વૈરિવિષયકઃ
સ્વકર્તવ્યત્વેનાવધારિતોયોર્થસ્તદુપધાયકો વ્યાપારઃ । યત્ર શત્રુર્મારણીં
પ્. ૧બ્)
યઃ શત્રુર્વદ્ધાપુર-આનેય ઇત્યાદિકં રાજ્ઞોભિપ્રેતં તત્ર શત્રુપલાયનાદિના
રાજાયં જયીજાત ઇતિ વ્યવહારસ્તુ લોકાનાં રાજાભિપ્રાયમવિદુષાં ગૌણ એવ । અત
એવ તાદૃશસ્થલે અહં જયીતિ સ્વાત્માનં મન્યતે રાજા । લાભઽઽચ સ્વસ્વ **(?)વવતિ
વસ્તુનિ સ્વસ્વત્વોદ્ભવનાનુકૂલો વ્યાપારઃ સ ચ પુત્રદાસાદેરુત્પત્તિરૂપઃ કલત્ર
ધનાદેઃ સ્વીકારરૂપઃ અરણ્યકુશકાષ્ઠાદેઃ પરસ્વત્વા ભાવવતોપિ સ્વસ્વત્વા
ભાવવત્વમિત્યતઃ પરસ્વેસ્વસ્વત્વોત્પત્યનુકૂલો વ્યાપાર ઇતિ વિહાય તથોક્તમ્ । નિગ્રહ
સ્ત્રિવિધઃ સ્તમ્ભનોચ્ચાટન દ્વેષણ ભેદાત્ । રાજાદેઃ ક્રોધોદ્યોગગત્યાદીનાં
પ્રતિરોધનાનુકૂલો વ્યાપારઃ સ્તમ્ભનમ્ । એકત્ર ચિરકાલં સ્થિતિ વિરહાનુકૂલો
વ્યાપારસ્તૂચ્ચાટનમ્ । પરસ્પરં પ્રીતિમાપન્નાનામુદાસીનાનાં વા દ્વેષ
(?)સાનુકૂલો વ્યાપારોદ્વેષણમ્ । અદૃષ્ટાદ્વારકમરણોદ્દેશ્પકભરણોપધાયક
વ્યાપારો મરણં તદેવ નિધનપદેનાપ્યભિધીયતે । રાજપત્યાદેઃ
સ્વાયત્તીકરણં તત્રાન્તરે વશ્યપદેનાભિહિતં જય એવ । અત એતરાજાનેનજિતઃ
સ્ત્રિયાઽયંજિત ઇતિ તત્ર તત્ર પુંસિ વ્યવહારઃ પ્રામાણિકાનામ્ । મોહનમપિ જય એવ ।
આકર્ષણમપિવશ્યત્વાજ્જય એવ લાભ વિશેષો વા । મૃત્યુઞ્જયાદિ પ્રયોગશ્ચ
રક્ષાયાં શાન્તૌ વાન્તર્ભવતિ । પરચક્રવારણમપિ સ્તમ્ભનરૂપં નિગ્રહ
એવાન્તર્ભવતિ ॥ ઇતિ કામ્યકર્મવિભાગસ્વરૂપયોર્નિરૂપણમ્ ॥
પ્. ૨અ)
રક્ષાદીનાં પ્રત્યેકં સપ્તવિધાઃ પ્રયોગાઃ
પૂજાહોમતર્પણધ્યાનયોગપુઞ્જલીક્રિયા યન્ત્રભેદાત્ । રક્ષાકર્મણિ
ભૂમિમણ્ડલમ્ । શાન્તૌ જલમણ્ડલમ્ । જયેવહ્નિમણ્ડલમ્ । લાભે વાયુમણ્ડલમ્ ।
નિગ્રહ નિધનયોર્વ્યોમમણ્ડલમ્ । એતેષામેવ ભૂતાનાં વર્ણા એતેષુ કર્મસુ યત્ર
(?)દાવુપાદેયાઃ । રક્ષાયૈ પીતાનિ ગન્ધાક્ષત પુષ્પમાલાવસ્ત્રભૂષણાદીનિ ।
શાન્તૌ શ્વેતાનિતાનિ । જયેરક્તાનિતાનિ । લાભનિગ્રહનિધનેષુ કૃષ્ણવર્ણાનિતાનિ
સર્વાણિ । ચૈત્રવૈશાખયોર્મુખ્યોવસન્તઃ ત્રિંશદાદિ ઘટિકામાનકસ્ય દિનસ્ય
પઞ્ચપઞ્ચઘટિકા ક્રમાત્ ષટ્પઞ્ચકાનિ પરિકલ્પ તત્ર
ક્રમાદ્વસન્તાદ્યા ઋતવઃ ષટ્ દિવા ભવન્તિ । રાત્રાવપિ
ત્રિંશદ્ઘટિકામમાણાયાં
પઞ્ચપઞ્ચઘટિકાક્રમેણદિવાવદ્વસન્તાદ્યાઋતવઃ ષટ્ંતેચામી ઋતવો ગૌણાઃ ।
તથા ચ ચૈત્રાદિમાસદ્વયેદિનસ્ય પ્રાથમિકઘટિકાપક્ષે રાત્રેરપિ
પ્રાથમિકઘટિકા પઞ્ચકે વસન્તઋતુઃ તત્ર રક્ષાકરણીયા । જ્યેષ્ઠાદિ
માસદ્વયેદિનસ્યરાત્રેશ્ચદ્વિતીયપઞ્ચકે ગ્રીષ્મઋતુઃ તત્ર શાન્તિકર્માનુષ્ઠાતવ્યમ્
। શ્રાવણાદિ માસદ્વયેદિનસ્યરાત્રેશ્ચતૃતીયપઞ્ચકે વર્ષાઋતુઃ । તત્ર જયોનુષ્ઠેયઃ
આશ્વિનાદિ માસદ્વયેદિનસ્યરાત્રેશ્ચ ચતુર્થે પઞ્ચકેશરદૃતુઃ । તત્ર
લાભકર્માનુષ્ઠાતવ્યમ્ । માર્ગશીર્ષાદિ માસદ્વયેદિનસ્યરાત્રેશ્ચ
પઞ્ચમેપઞ્ચકે હેમન્તઋતુઃ તત્ર નિગ્રહારવ્યં ત્રિવિધમપિ કર્માનુષ્ઠાતવ્યમ્ ।
માઘમાસાદિ દ્વયેદિનસ્ય રાત્રેશ્ચ ષષ્ઠેપઞ્ચકે શિશિરઋતુઃ । તત્ર
નિધનકર્માઽનુષ્ઠેયમ્
પ્. ૨બ્)
મુખ્યાલાભેપિકામ્યકરણેત્યાવશ્યકેગૌણર્ત્તાવપ્યે તત્કાર્યં રક્ષાશાન્તિ
જયલાભાખ્યેષુ ચતુર્ષુ
કર્મસુપૂર્યોત્તરેશાનીન્યતમદિશ્યાગાભિમુખ્યમનુસર્ત્તવ્યમ્ । તત્રાપિ રોગશાન્તૌ
આગ્નેયવિદિગાભિમુખ્યમ્ । ઉચ્ચાટે વાયવ્યવિદિગાભિમુખ્યમ્ । વિદ્વેષે
નૈરૃત્યવિદિગભિમુખ્યમ્ । અન્યત્ર નિગ્રહકર્મણિ પશ્ચિમદિગાભિ મુખ્યમ્ ।
મારણકર્મણિનિધનકર્માપર્યાયે દક્ષિણદિગાભિમુખ્યમ્ । ઇતિ
કામ્યકર્મપ્રયોગવિભાગાદિનિર્ણયઃ ॥ પ્રયોગોયત્તિથિવારનક્ષત્રે સ્વાવભ્યશૂતે
તત્રત્સ્વામિનામપિ પૂજાતત્તત્પ્રયોગાણામાદિભાગેઽનુષ્ઠેયા તત્ર તિથિસ્વામિનો
યથા પ્રતિપદોષન્હિઃ દ્વિતીયાયા અશ્વિનૌ તૃતીયાયા ઉમા ચતુર્થ્યા વિઘ્નઃ ।
પઞ્ચમ્યા ભુજઙ્ગમાઃ ષષ્ટ્યાં ષણ્મુખઃ સપ્તમ્પારવિઃ અષ્ઠમ્યામાતરઃ
નવમ્યા દુર્ગાદશમ્યાદિશઃ । એકાદશ્યાધનદઃ દ્વાદશ્યાઃ કેશવઃ ।
ત્રયોદશ્યાઃ યમઃ ચતુર્દશ્યાહરઃ અમાવાશ્યાપૌર્ણમાસ્યયોઃ શશીસ્વામી । અત્ર
હ્રીંશ્રીંવહ્નયે નમઃ ઇત્યાદિભિર્માયાવીજશ્રીંવીજપૂર્વકૈશ્ચતુર્થીનમોન્તમન્ત્રૈઃ
પૂંરૂપદેવતાનાં પૂજાનુષ્ઠેદ્યા । હ્રીંશ્રીંદસ્નાભ્યાં નમઃ ઇતિ
ચોભયદૈવત્યકસ્થલે પ્રયોગઃ । હ્રીંશ્રીંઉમા**(?)કાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંમાતૃકાપાદુકાં પૂજયામિત્યાદયશ્ચમન્ત્રાઃ । સ્ત્રીદેવતાનાં
પૂજાસ્વવધેયાઃ નામાનિચૈતત્તન્ત્રોક્તાન્યેવનયથેચ્છમ્ ।
પ્. ૩અ)
વારેશા યથા । શિવોરવિશ્ચરવિવારસ્ય સ્વામિનૌ અમ્બિકાચન્દ્રૌ સોમવારસ્ય કુમાર
આરશ્ચ ભૌમસ્ય । વિધિર્જ્ઞશ્ચ બુધસ્ય । વિષ્ણુર્ગુરુશ્ચ ગુરુવારસ્ય રમાસિતશ્ચ
શુક્રસ્ય । કુબેરશૌરિશ્ચ શનિવારસ્ય સ્વામિનૌ । અત્રાપિ વીજદ્વયયોજનં
સામાન્યપ્રાપ્તં ન તુ સપ્તાક્ષરી યોગોવિશેષપ્રાપ્તઃ । તથા ચ હ્રીં શ્રીં શિવાય
નમઃ । હ્રીં શ્રીં રવયે નમઃ ઇતિ શિવરવિવારદેવતયોઃ હ્રીંશ્રીં અમ્બિકાપાદુકાં
પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંચન્દ્રાયનમઃ ઇતિ અમ્બિકાચન્દ્રવારદેવતયોઃ પુંસ્ત્રીભેદેન
પૂજામન્ત્રાઃ એવમગ્રેપિ મન્ત્રવારેશપૂજાયામનુસન્ધેયાઃ । નક્ષત્રેશા યથા
અશ્વિન્યા અશ્વિનૌ । ભરણ્યાયમઃ કૃત્તિકાયા વહ્નિઃ રોહિણ્યાધાતા
મૃગશીર્ષસ્યચન્દ્રઃ આર્દ્રાયાઃ શિવઃ પુનર્વસોરદિતિઃ પુષ્પસ્ય ગુરુઃ અશ્લેષાયાઃ
સર્પાઃ । મઘાયાઃ પિતરઃ । પૂર્વફલ્ગુન્યા અર્યમા ઉત્તરફલ્ગુન્ભાભગ.
હસ્તસ્યદિનકૃત્ । ચિત્રાયાસ્ત્વષ્ટા સ્વાત્યામરુતઃ વિશાખાયા ઇન્દ્રાગ્ની
અનુરાધાયામિત્રઃ જ્યેષ્ઠાયા ઇન્દ્રઃ મૂલસ્ય નિરૃતિઃ પૂર્વાષાઢાયાસ્તોયમ્ ।
ઉત્તરાષાઢાયા વિશ્વેદેવાઃ શ્રવણસ્ય હરિઃ
ધનિષ્ઠાયાવસવશતભિષાયાવરુણઃ પૂર્વભદ્રપદાયા એકપદોઃજષ્ટં
ઉત્તરભદ્રપદાયા અહિર્બુધ્ન્યઃ રેવત્યાઃ પૂષાસ્વામી । અત્રાપિ હ્રીંશ્રીંઅશ્વિભ્યાં
નમઃ હ્રીંશ્રીંયમાયનમઃ હ્રીંશ્રીંઇન્દ્રાગ્નીભ્યાં નમઃ
ઇત્યાદયોમન્ત્રાસ્તત્તન્નક્ષત્રસ્વામિપૂજાયામનુસન્ધેયાઃ એવં
દિનયપૂજાપ્યાવશ્યકીસાચાનેકવિધા ।
પ્. ૩બ્)
દિનનિત્યાપ્રસ્તુતપ્રયોગદિનેયાનિત્યાકાલનિત્યાવિદ્યાસ્વન્નર્ભૂતાયુગાદિતોહર્ગણન-
યાવામાપ્યતે સોપાદેયાઃ અથવા અકારાદેરુદયદિને અ આ ઈ અકાઈ અખાઈ અગાઈ ઇત્યાદિ
અહાઈ અક્ષાઈ અક્ષાઈ ઇત્યન્ત ષટ્ત્રિંશદ્દેવતાઃ પૂજનીયા ઇતિ
પ્રકૃતપ્રયોગદિનોદયાક્ષરમારભ્યષટ્ત્રિંશદ્દેવતાઃ પૂજ્યત્ત્વેન પર્યવહ્મન્તિ ।
અથવા ઉદયાક્ષર પ્રથમકાપ્રથમતત્ત્વાર્ણાશ્લિષ્ટમુખવર્ણદ્વિતીયાક્ષરયતઃ

ચતુર્થસ્વરતૃતીયવર્ણકા અક્ષરૈર્તવિદ્યાદિનનિત્યાપદેનોચ્યતે
સૈકૈવેચવિદ્યાપૂજનીયેતિ । કિં વા તત્તિથિપ્રાપ્તકામેશ્વરી પ્રભૃતિ નિત્યૈવ
દિનનિત્યાપદાર્થઃ અત્ર હ્રીંશ્રીં અ આ ઈ દિનનિત્યાપાદુકાં
પૂજયામીત્યાદયસ્તત્પૂજામન્ત્રા અવસેયાઃ ॥ ઇતિ તિથિવાર
નક્ષત્રસ્વામિદિનનિત્યાપૂજા નિરૂપણમ્ ॥ એવં કામ્યકર્મસુધાત્વીશાનાં
સશક્તિકાનાં પૂજાપ્યાવશ્યકી । તત્પ્રકારો યથા હસ્તમાત્રં વૃત્તં
કૃત્વા ષટ્કોણં તત્ર વિધાય તસ્ય મધ્યે ષટ્કોણેષુ ચેતિ સપ્તસ્થાનેષુ
એકૈકં ષટ્કોણંવિધાય સપ્તષટ્કોણકમેકંચક્રં નિષ્પાદ્ય ।
મધ્યસ્થિત ષટ્કોણકર્ણિકાયાં નિત્યાનિત્યાં તદ્વિદ્યયાભ્યર્ચ્ય ।
ઈશાનપૂર્વવહ્નિરક્ષો
વરુણવાયવ્યદિક્ષુડાકિનીરાકિનીલાકિનીકાકિનીસાકિનીહાકિનીઃ ષટ્શક્તીઃ
સંપૂજ્ય ।
પ્. ૪અ)
અગ્રભાગસ્ય ષટ્કોણે મધ્યે સાકિનીમભ્યર્ચ્ય । તદગ્રાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન
જંહ્રીંશ્રીંઅશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંઇશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંઉશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંઅશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંઅઃશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ । હ્રીંશ્રીંકશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ
મન્ત્રૈર્વશક્તિષટ્કં સંપૂજ્ય વાયવ્યંશિ ષટ્કોણે કર્ણિકાયાં
હાકિનીમભ્યર્ચ્ય । અગ્રક્ણાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન હ્રીંશ્રીંખશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંગશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંઘશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંઙશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંચશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંછશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રૈર્વર્ણશક્તિષટ્કં સંપૂજ્ય ।
ઈશાને ષટ્કોણકર્ણિકાયાં ડાકિનીં સંપૂજ્ય । તદગ્રાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન
હ્રીંશ્રીંજશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંઝશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંઞશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંટશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંઠશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંડશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ
મન્ત્રૈર્વર્ણશક્તિષટ્કં પૂજયિત્વા । પૂર્વષટ્કોણકર્ણિકાયાં રાકિનીં સમ્પૂજ્ય
। તદગ્રાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન હ્રીંશ્રીંઢશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંણશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંતશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંથશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંદશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંધશક્તિપાદુકાં પૂજયામિતિ વિદ્યામિવર્ણશક્તિષટ્કં સંપૂજ્ય । આગ્નેય
ષટ્કોણકર્ણિકાયાં લાકિનીં સંપૂજ્ય તદગ્રાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન હ્રીંશ્રીં ન
શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંપશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
પ્. ૫અ)
બ્લન્ક્ પગે
પ્. ૫બ્)
હસ્તદૈર્ઘ્યવિસ્તારંકં સૂત્રચતુષ્ટયં સૂત્રચતુષ્ટયમાસ્ફાલ્યનવકોષ્ઠકં
ચક્રં સંપાદ્ય । નવસ્વપિકોષ્ઠેષુ પ્રત્યેકં પરિતો ગતરેખા ચતુષ્ક
સ્પૃષ્ટાસ્પૃષ્ટિકયાવૃત્તમેકં વિધાય । તસ્યાપ્યન્તં સમાન્તરાલં
વૃત્તદ્વયમપરંવિધાય । સભૂયવૃત્તત્રયેણવિથીદ્વયં નિષ્પાદ્ય ।
સર્વમધ્યસ્થવૃત્તકર્ણિકાયામપિ
પ્. ૬અ)
સમાન્તરાલકપૂર્વપશ્ચિમાયતદક્ષિણોત્તરાયતદ્વિદ્વિરેખાકરેણેન ન*(?)
કોષ્ઠકં ચક્રમપરં નિષ્પાદ્ય ।
એતયૈવદિશાપૂર્વાદ્યષ્ટદિગાચાષ્ટકોષ્ટાન્યપિ પ્રત્યેકં
દ્વિદ્વિવિથીમધ્યનવકોષ્ઠકચક્રયુક્તાનિવિધાયનવાનામપિ ગ્રહાણાં પૂજા
ચક્રમુદ્વ્રતં ભવતિ । તત્ર સર્વમધ્યસ્થકોષ્ઠ નવકચક્રસ્યમધ્યસ્થકોષ્ઠે
પ્રણવં લિખિત્વા તદન્તઃ સાધ્યસાધકાદિનામલિખિત્વા ।
તદ્વહિર્ગતેશાનાદિકોષ્ઠાષ્ટકે અકારાદિ દીર્ઘનાસાન્તસ્વરાષ્ટકં
ક્રમાદેકશોલિખિત્વા તાદ્વહિરન્તર્ગતવીથ્યાં
સૂર્યાક્ષરંમકારં ષોડશસ્વવિન્દ્વો સંબન્ધેન મં માં મિં મીં મું
મૂં મૃં મૄં મૢં મૣં મેં મૈં મોં મૌં મં મંઃ ઇત્યેવં
રૂપતામપન્નં પરિતો લિખિત્વા । તદ્વહિવીથ્યાં સવિન્દું માતૃકાં લિખેદિતિ
સૂર્યસ્ય પૂજાચક્રં સંપાદિતં ભવતિ । તત્ર મેષરાશિગતે સૂર્યે । ઓં અં આં ઇં
ઈં ઉં ઊં ઋં ૠં ધાત્રે નમઃ ઇતિ મન્ત્રેણ ગન્ધાદિભિઃ સૂર્યમર્ચયેત્ । વૃષસ્થે
અં આં ઇં ઈં ઉં ઊં ઋં ૠં અર્યમ્ણે નમઃ ઇતિ મન્ત્રઃ મિથુનસ્થે ઓં અં આં ઇં
ઈં ઉં ઊં ઋં ૠં મિત્રાય નમઃ । ઇતિ મન્ત્રઃ । કર્કસ્થે ઓં અં આં ઇં ઈં ઉં ઊં
ઋં ૠં વરુણાય નમઃ ઇતિ મન્ત્રઃ । સિંહસ્થે । ઓં અં આં ઇં ઈં ઉં ઊં ઋં ૠં
(?) કન્યાગતે । ઓં અં આં ઇ. ઈં ઉં ઊં ઋં ૠં ભગાય નમઃ ઇતિ મન્ત્રઃ ।
તુલાસ્થે ઓં અં આં ઇં ઈં ઉં ઊં ઋં ૠં વિવસ્વતે નમઃ ઇતિ મન્ત્રઃ । વૃશ્ચિકસ્થે ઓં
અં આં ઇં ઈં ઉં ઊં ઋં ૠં ઇન્દ્રાય નમઃ ઇતિ મન્ત્રઃ । ધનુસ્થે ઓં અં આં ઇં
ઈં ઉં ઊં ઋં ૠં પૂષ્ણે નમઃ । ઇતિ મન્ત્રઃ ।
પ્. ૬બ્)
મકરસ્થે ઓં અં આં ઇં ઈં ઉં ઊં ઋં ૠં પર્જન્યાય નમઃ ઇતિ મન્ત્રઃ ।
કુમ્ભસ્થે ઓં અં આં ઇં ઈં ઉં ઊં ઋં ૠં ત્વષ્ટે નમઃ ઇતિ મન્ત્રઃ । મીનસ્થે । ઓં
અં આં ઇં ઈં ઉં ઊં ઋં ૠં વિષ્ણવે નમઃ ઇતિ મન્ત્રઃ ॥ પૂર્વદિગાતચક્રે
મધ્યે ઝરંઈ ઇતિ વીજં લિખિત્વા તદન્તઃ સાધ્યસાધકાદિનામલિખિત્વા ।
તદ્વહિર્ગતાષ્ટકોષ્ઠેષુ ઈશાનાદિ ઌં ૡં એં ઐં ઓં ઔં અં અંઃ ઇતિ
સ્વરાષ્ટકમુપાલિખ્ય । તદ્વહિર્ગતવીથ્યાં ઝં ઝાં ઝિં ઝીં ઝું ઝૂં ઝેં
ઝૈં ઝોં ઝૌં ઝૃં ઝૄં જૢં ઝૣં ઝં ઝઃ ઇતિ ષોડશસ્વરસંવદ્ધ
ઝકારં લિખિત્વા । તતોપિ વહિર્ગતવીથ્યાં પ્રત્યક્ષરં સવિન્દુમાતૃકાં લિખિત્વા ।
ચન્દ્રમણ્ડલં સંપાદ્ય । ઝર ઈં ઌં ૡં એં ઐં ઓં ઔં અં અંઃ જ્ઞોં
સોમાય નમઃ ઇતિ પઞ્ચદશાક્ષરમંત્રેણચન્દ્રં ગન્ધાદિભિરુપચારૈઃ પૂજયેત્ ॥
આગ્નેયવિદિગાતચક્રે મધ્યભાગે પ્રણવં પ્રણવં લિખિત્વા તદન્તઃ કકારં
લિખિત્વા તસ્યાપ્યન્તઃ સાધ્યસાધકાદિનામ લિખિત્વા । વહિર્ગતાષ્ટકોષ્ઠેષુ
ઈશાનાદિકં ખં ગં ઘં ઙં । ભૌમાવેત્યક્ષરાષ્ટકં લિખિત્વા
તદ્વહિર્વીથ્યાં કં કાં કિં કીં કું કૂં કૃં કૄં કૢં કૣં કેં કૈં કોં
કૌં કં કંઃ ઇતિ ષોડશસ્વરસંવદ્ધં કકારં સૃષ્ટ્યપરપર્યાયંકિલિખિત્વા
તતોપિ વહિઃ સવિન્દુમાતૃકાં લિખિત્વા ભૌમપૂજા મણ્ડલં સપાદ્ય । તત્ર ઓં કં
ખં ગં ઘં ઙં ભૌમાયનમઃ ઇત્યેકાદશાક્ષરમન્ત્રેણ ભૌમં
ગન્ધાદિભિઃ પૂજયેત્ । દક્ષિણદિગાતચક્રે મધ્યંભાગે
પ્રણવંતંદન્તશ્ચકારં
પ્. ૭અ)
કૂર્માપરપર્યાયં લિખિત્વા તસ્યાપ્યન્તઃ સાધ્યસાધકાદિનામ લિખિત્વા
તદ્વહિરષ્ટકોષ્ઠેષુ ચં છં જં ઝં ઞં વુધાયેત્યક્ષરાષ્ટકં લિખિત્વા
તદ્વહિશ્ચં ચાં ચિં ચીં ચું ચૂં ચૃં ચૄં ચૢં ચૣં ચેં ચૈં ચોં ચૌં
ચં ચંઃ । ઇતિ વર્ણષોડશકં લિખિત્વા તતોપિ વહિઃ સવિન્દું માતૃકામાલિખ્ય
સંપાદિતે વુધ પૂજાયન્ત્રે । ઓં ચં છં જં ઝં ઞં વુધાય નમ
ઇત્યેકાદશમન્ત્રેણ વુધં પઞ્ચોપચારૈઃ પૂજયેત્ ।
નૈર્ટ્યદિગાતચક્રે સર્વતો મધ્યે પ્રણવં તદન્તષ્ટકારં તસ્યાપ્યન્તઃ
સાધ્યસાધકાદિનામ લિખિત્વા તદ્વહિઃ ઓં ટં ઠં ડં ઢં ણં સૌરયે ।
ઇત્યેકાક્ષરાષ્ટકં લિખિત્વા તદ્વહિર્વીથ્યાં
તં ટાં ટિં ટીં ટું ટૂં ટૃં ટૄં ટૢં ટૣં ટેં ટૈં ટોં ટૌં ટં ટ.
મ્ઃ । ઇતિ ષોડશાક્ષરીં વિન્યસ્ય તદ્વહિઃ સવિન્દું માતૃકાં વિન્યસ્ય સંપત્રે
શનૈશ્ચરપૂજાયન્ત્રે । ઓં ટં ઠં ડં ઢં ણં સૌરયે નમ
ઇત્યેકાદશાક્ષરમન્ત્રેણ ગન્ધાદિભિઃ પઞ્ચોપચારૈઃ શનિં પૂજયેત્ ॥
પશ્ચિમદિગાતચક્રે મદ્યકોષ્ઠે પ્રણવં લિખિત્વા તદન્તસ્તકારં તસ્યાપ્યન્તઃ
સાધ્યસાધકાદિનામ લિખિત્વા તદ્વહિરષ્ટકોષ્ઠેષુ તં થં દં ધં નં ગુરવે
। ઇત્યષ્ટાક્ષરં લિખિત્વા તદ્વહિઃ તં તાં તિં તીં તું તૂં તૄં તૄં તૢં તૣં
તેં તૈં તોં તૌં તં તંઃ ઇતિ ષોડશાક્ષર્યાવીથીં પૂરયિત્વા તતોપિ વહિઃ
સવિન્દું માતૃકાં લિખિત્વા સંપાદિતે વૃહસ્પતિમણ્ડલે ઓં તં થં દં ધં નં
ગુરવે નમઃ ઇત્યેકાદશારમન્ત્રેણ ગુરું ગન્ધાદિભિરુપચારૈઃ સંપૂજયેત્ ॥
વાયવ્યવિદિગાતચક્રે મધ્યે પ્રણવં તદન્તઃ પકારં તદન્તઃ
સાધ્યસાધકાદિનામ લિખિત્વા તદ્વહિરષ્ટકોષ્ઠ્યાં
પ્. ૭બ્)

ઓં પં ફં વં ભં મં રાહવે । ઇત્યષ્ટાક્ષરી લિખિત્વા તદ્વહિર્વીથ્યં પં
પાં પિં પીં પું પૂં પૃં પૄં પૢં પૣં પેં પૈં પોં પૌં પં પંઃ । ઇતિ
ષોડશાક્ષરીં વિન્યસ્ય તતોપિ વહિઃ સવિન્દુમાતૃકાં વિન્યસ્ય સંપાદિતે
રાહુપૂજામણ્ડલે । ઓં પં ફં બં ભં મં રાહવે નમઃ ।
ઇત્યેકાદશાક્ષરમન્ત્રેણ રાહું ગન્ધાદિભિઃ પઞ્ચોપચારૈઃ અભ્યર્ચયેત્ ॥
ઉત્તરદિગાતચક્રે મધ્યભાગે પ્રણવં તદન્તર્યકારં તસ્યાન્તઃ
સાધ્યસાધકાદિનામ લિખિત્વા તદ્વહિર્ગતાષ્ટકોષ્ઠેષુ યં રં લં વં શં
શુક્રાયેત્યષ્ટાક્ષરીં લિખિત્વા તદ્વહિર્વીથ્યાં યં યાં યિં યીં યું યૂં યૃં
યૄં યૢં યૣં યેં યૈં યોં યૌં યં યંઃ । ઇતિ ષોડશાક્ષરીં લિખિત્વા તતોપિ
વહિઃ સવિન્દું માતૃકાં પરિતોભિલિખ્ય સંપાદિતે શુક્રપૂજામણ્ડલે । ઓં યં રં
લં વં શં શુક્રાય નમઃ ઇત્યેકાદશાક્ષરમન્ત્રેણ ગન્ધાદિભિરુપચારૈઃ
શુક્રં પૂજયેત્ ॥ ઈશાનવિદિગાતે નવકોષ્ઠકે તદ્વહિર્ગતવીથીદ્વયશાલિમન્ત્રે ।
મધ્યકોષ્ઠે પ્રણવં તદન્તં ષકારં તદન્તઃ સાધ્યસાધકાદિનામ લિખિત્વા
તદ્વહિર્ગતાષ્ટકોષ્ઠેષુ સં સં હં લં ક્ષં કેતવે ઇત્યષ્ટાક્ષરીં લિખિત્વા
તદ્વહિર્વીથ્યાં ષં ષાં ષિં ષીં ષું ષૂં ષૃં ષૄં ષૢં ષૣં ષેં ષૈં
ષોં ષૌં ષં ષંઃ । ઇતિ ષોડશાક્ષરીં વિલિખ્ય તતોપિ યહિઃ સવિન્દું માતૃકાં
લિખિત્વા સંપાદિતે કેતુપૂજાચક્રે ઓં ષં સં હ. લં ક્ષં કેતવે નમઃ
ઇત્યેકાદશાક્ષરમન્ત્રેણ ગન્ધાદિભિરુપચારૈઃ કેતુમર્ચયેત્ ઇતિ ॥
ઇતિ નવગ્રહપૂજાવિધિઃ ॥
યદિ તુ મેષરાશિરૂપોચ્ચસ્થાનગતે
પ્. ૮અ)
સૂર્યેસૂર્યપૂજાચિકીર્ષિતા । યદિ વા રવિવાસરેસાવિધિત્સિતા કિં વા
અમાવાસ્યાપર્વણિસાસમાચરિતુમિચ્છાવિષયા તદા મણ્ડલાન્તરમેવ
સૂર્યપૂજાર્થમનુસર્ત્તવ્યમ્ । તત્પ્રકારો યથા વિસ્તારેણ દૈર્ઘ્યેણ ચ
હસ્તત્રયમમાણકં વૃત્તદ્વયમ્ । પૂર્વવત્પલાશપીઠાદ્યન્યતમસ્થાને
રક્તચન્દનસિન્દૂરગૈરિકાન્યતમેનનિર્માય તદન્તઃ પૂર્વાપરાયતા
દક્ષિણોત્તરાયતાશ્ચ સમાન્તરાલકાઃ પરસ્પર સંકલિતા એકોનવિંશત્યેકોનવિંશતિ
રેખાવિધાય ચતુઃશતકોષ્ઠકૈકંવીથીયુક્તં ચક્રં નિષ્પાદ્ય તત્ર
કકારાદિમકારાન્તપઞ્ચવિંશતિવર્ણાન્પ્રત્યેકમકારાદિ ષોડશં
સ્વરસંવદ્ધાન્વિન્દુયુક્તાન્કૃત્વા કં કાં કિં કીમિત્યાદિમોં મૌં મં મંઃ
ઇત્યન્ત ચતુઃશતવર્ણાન્ । ઈશાનમારભ્ય પરિતઃ પ્રાદક્ષિણ્યેન
પ્રવેશગત્યાલિખિત્વા તદ્વહિ વીથીમેવં પૂજયેત્ । તથાહિ ક ક અ ખ આ ગ ઈ ઘ ઈ ઙ ઉ
ચ ઊ છ ઋ જ ૠ ઝ ઌ ઞ ૡ ટ એ ઠ ઐ ડ ઓ ઢ ઔ ણ અં ત અઃ થ ક દ ખ ધ ગ ન
ઘ પ ઙ ફ ચ વ છ ભ જ મ ઝ મ ઞ મા ટ મિ ઠ મી ડ મુ ઢ બૂ ણ ભૃત
ભૃથ મૢદ મૣધ મેન મૈપ મોફ મૌવ મંભ મં મંઃ ઇય ઈર ઐલ ખવ
છશ ઠષ થસ ફ-હ રલ જ્ઞ ક્ષેયેવં
રૂપાન્સ્પર્શવર્ણષોડશસ્વરસંબદ્ધસૂર્યવર્ણવહ્નિદશસંખ્યવર્ણૈર્ગ્ર-
થિતાનેકપઞ્ચાશન્માતૃકાવર્ણાન્સંભૂયદ્યુત્તરૈકશતસંખ્યાસ્તત્ર
પ્. ૮બ્)
વીથ્યાં પરિતો વિન્યસેદિતિ સંપત્રે પૂજાચક્રે ।
મેષાદિરાશિસ્થિતિનિયમિતપૂર્વોક્તદ્વાદશમન્ત્રાંન્યતમમન્ત્રેણ
ગન્ધાદિભિરુપચારૈઃ સૂર્યમર્ચયેત્ ॥ ઇત્યુચ્ચસ્થાનાદિગતસૂર્યપૂજાવિધિઃ યદિ તુ
વૃષરાશિરૂપોચ્ચસ્થાનગતેચન્દ્રે યદિ વા સોમવાસરે કિં વા પૌર્ણમાસીદિને
ચન્દ્રસ્ય પૂજાચિકીર્ષિતા તદા મણ્ડલાન્તર તત્પૂજાર્થં કર્તવ્યમ્ । તત્પ્રકારો
યથા ચન્દનકર્પૂરાભ્યાં મિલિતાભ્યાં પલાશપીઠાદ્યન્યતમસ્થાને
અન્તર્વહિર્ભાવેનૈકાઙ્ગુલાન્તરાલં વૃત્તદ્વયં નિર્માયાન્તર્ગત વૃત્તમધ્યે
પૂર્વાપરાયતા દક્ષિણોત્તરાયતાશ્ચ સમાન્તરાલાઃ
પરસ્પરસંભિન્નાદ્દશદશરેખાઃ કૃત્વૈકાશીતિ કોષ્ઠાત્મકં પૂજાચક્રં
નિષ્પાદ્ય સર્વમધ્યકોષ્ઠે વિશાલં ઉકારં કૃત્વા તદન્તશ્ચમ્યમિતિ વીજં
લિખિત્વા તસ્યાપ્યન્તઃ સાધ્યસાધકાદિનામ લિખિત્વા ઈશાનકોષ્ઠમારભ્યપરિતઃ
પ્રદક્ષિણ પ્રવેશગત્યા જઃ જાઃ જિઃ જીઃ જુઃ જૂઃ જૃઃ જૄઃ જૢઃ જૣઃ જેઃ જૈઃ જોઃ જૌઃ
જંઃ જઃ ઝઃ ઝાઃ જિઃ ઝીઃ ઝુઃ ઝૂઃ ઝૃઃ ઝૄઃ ઝૢઃ ઝૣઃ ઝેઃ ઝૈઃ જોઃ ઝૌઃ
ઝંઃ
ઝઃ ઠઃ ઠાઃ ઠિઃ ઠીઃ ઠુઃ ઠૂઃ ઠૃઃ ઠૄઃ ઠૢઃ ઠૣઃ ઠેઃ ઠૈઃ ઠોઃ ઠ
ઉઃ ઠંઃ ઠઃ વઃ વાઃ વિઃ વીઃ વુઃ વૂઃ વૃઃ વૄઃ વૢઃ વૣઃ વેઃ વૈઃ વોઃ વંઃ
વઃ સઃ સાઃ સિઃ સીઃ સુઃ સૂઃ સૃઃ સૄઃ સૢઃ સૣઃ સેઃ સૈઃ સોઃ સૌઃ સંઃ સઃ
ઇતિ ષોડશસ્વરૈઃ રત્યેકં સંબુદ્ધાન્જ્યાકંદાવાંવુહૃત્પદાર્થાન્ જકાર
ઝકાર ઠકાર વકાર સકારાનુપલિખ્ય । તદ્વહિ વીથ્યાં
પ્. ૯અ)
જ ઝ ઠ વ સ અ જ જ વ સ આ જ ઝ ઠ વ સ ઇ જ ઝ ઠ વ સ ઈ જ ઝ ઠ વ સ ઉ જ ઝ ઠ
વ સ ઊ જ ઝ ઠ વ સ ઋ જ ઝ ઠ વ સ ૠ જ ઝ ઠ વ સ ઌ જ ઝ વ સ ૡ જ ઝ ઠ વ સ
એ જ ઝ ઠ વ સ ઐ જ ઝ ઠ વ સ ઓ જ ઝ ઠ વ સ ઔ જ ઝ ઠ વ સ અં જ ઝ ઠ વ સ અઃ
જ ઝ ઠ વ સ ક જ ઝ ઠ વ સ ખ જ ઝ ઠ વ સ ગ જ ઝ ઠ વ સ ઘ જ ઝ ઠ વ સ
ઙ જ ઝ ઠ વ સ ચ જ ઝ ઠ વ સ છ જ ઝ ઠ વ સ જ જ ઝ ઠ વ સ ઝ જ ઝ ઠ વ સ
ઞ જ ઝ ઠ વ સ ટ જ ઝ ઠ વ સ ઠ જ ઝ ઠ વ સ ડ જ ઝ ઠ વ સ ઢ જ ઝ ઠ વ
સ ણ જ ઝ ઠ વ સ ત જ ઝ ઠ વ સ થ જ ઝ ઠ વ સ દ જ ઝ ઠ વ સ ધ જ ઝ ઠ વ
સ ન જ ઝ ઠ વ સ પ જ ઝ ઠ વ સ ફ જ ઝ ઠ વ સ વ જ ઝ ઠ વ સ ભ જ ઝ ઠ વ
સ મ જ ઝ ઠ વ સ ય જ ઝ ઠ વ સ ર જ ઝ ઠ બ સ લ જ ઝ ઠ વ સ વ જ ઝ ઠ વ સ
શ જ ઝ ઠ વ સ ષ જ ઝ ઠ વ સ સ જ ઝ ઠ વ સ હ જ ઝ ઠ વ સ લ જ ઝ ઠ વ સ
મ જ ઝ ઠ વ સ ય જ ઝ ઠ વ સ ર જ ઝ ઠ વ સ લ જ ઝ ઠ વ સ ક્ષેતિરીત્યા
મઞ્ચામૃતાર્ણગ્રથિતમાતૃકાવર્ણનાલિખ્ય સંપાદિતે પૂજાયન્ત્રે હ્રીંઌ ૡ એ ઐ ઓ
ઔ અં અઃ સોં સોમાય નમઃ ઇતિ પઞ્ચાદશાક્ષરમન્ત્રેણ પૂર્વવત્
સોમમભ્યર્ચયેદિતિ ॥ ઇતિ ઉચ્ચાદિકાલકર્તવ્યચન્દ્રાર્ચનવિધિઃ ॥ વાસ્તુપૂજાર્ચા
અકરણેઽનિષ્ટકારિત્વેન નિત્યા ગૃહમણ્ડપાદિનિર્માણકાલેવિહિતાનુષ્ઠાનકાવેન
નૈમિત્તિકી અધિકાસિપત્રકરત્વેન કાણા ચ ન તત્પ્રકાસ્તે યથાપૂર્વ *********(?)
યતં ચ સમાન્તરાલકં પરસ્પરસંભિન્નં રેખાદશકં
રેખાદશકમાસ્ફાલ્ય
પ્. ૯બ્)
એકાશીતિ કોષ્ઠકવાસ્તુદેવતાપૂજાયન્ત્રં નિર્માય । તત્ર
પરિતશ્ચતુર્થપઞ્ચમષષ્ઠકોષ્ઠાનીતિ સંભૂય નવકોષ્ઠૈરેકં
મહાકોષ્ઠંભાજક ચતુર્દિગાતાષ્ટરેખામાર્જનેનવિધાય
પરિતઃ ષોડશકોષ્ઠાત્મિકાતદનન્તરવીથ્યાં મધ્યસ્થ
મહાકોષ્ઠસંબદ્ધંકોષ્ઠત્રયંકોષ્ઠત્રયં ચતુર્દિગાતં મધ્યસ્થ
દ્વિદ્વિરેખામાર્જનેદેકીકૃત્યતદ્વીથ્યાં પ્રતિકોણમેકૈકં કોષ્ઠમવશિષ્ઠીકૃત્ય ।
તદ્વીથીવહિર્ગતવીથ્યાં ચતુર્વિંશતિ કોષ્ઠાત્મિકાયાં
પ્રતિકોણમેકૈકક્રમેણકોષ્ઠચતુષ્ઠયમ્ । તદ્વાહ્યવીથ્યાં
દ્વાત્રિંશત્કોષ્ઠાત્મિકાયાઃ પ્રતિકોણમેકૈકક્રમેણ કોષ્ઠચતુષ્ઠયમિતિ
સંભૂય કોષ્ઠાષ્ઠકં તિર્યક્સૂત્રસ્ય
પ્રતિકોણમેકૈકસ્યદ્વિદ્વિકોણકો***(?)નિપાતનેન ષોડશકીષ્ઠતામાનીય ।
મધ્યમયીથીકોણકોષ્ઠાનાંતિર્યક્સૂત્રપાતનેન દ્વિધાત્વમાગતાનાં
વામદક્ષિણપાર્શ્વગતં કોષ્ઠદ્વયં કોષ્ઠદ્વયમ્ ।
મધ્યસ્થકોષ્ઠવિભાજકૈકરેખામાર્જનાદેકૈકકોષ્ઠતામાનીય । તસ્યામેવ
વીથ્યાં પ્રતિદિશમેકૈકં કોષ્ઠમવશિષ્ઠં કુર્યાત્ । તથા ચ મધ્યે એકં
કોષ્ઠં તદ્વહિશ્ચતુદ્દિક્ષુ કોષ્ઠચતુષ્કં ચતુઃકોણેષુ કોષ્ઠચતુષ્કમિતિ મિલિત્વા
કોષ્ઠાષ્ટકં તદ્વહિઃ કોણેષુ તિર્યગ્રેખાકરણાદુષ્ટકોષ્ઠાનિ ।
તત્પાર્શ્વદ્વયદ્વયે દ્વિદ્વિમધ્યકોષ્ઠાનિ ચતુર્દિક્ષુ ચત્વારિકોષ્ઠાનિ સંભૂય
વિંશતિ કોષ્ઠાનિ । તદ્વહિઃ કોણેષુ તિર્યગ્રેખાકરણાદષ્ઠકોષ્ઠાનિ ।
મધ્યેમતિદિશં
પ્. ૧૦અ)
સપ્તસપ્તકોષ્ઠાનીતિ સંભૂય ષટ્ત્રિંશત્કોષ્ઠાનીતિ મિલિત્વા પઞ્ચષષ્ઠિમિતાનિ
કોષ્ઠાનિ ભવન્તિ । તત્ર મહાકોષ્ઠે બ્રહ્માણમ્ । ઓં બ્રહ્મણે નમહ્ ઇતિ મન્ત્રેણ
કમલાસને ઉપવિષ્ઠં હેમપ્રતિમં ચતુર્વક્ત્રં વેદાધ્યયન તત્પરં ચ ધ્યાત્વા
ગન્ધાક્ષત પુષ્પાદિભિઃ પૂજયેત્ । તદ્વહિર્દિગાત કોષ્ઠેષુ પૂર્વાદિ ક્રમેણ । ઓં
આર્યકાય નમઃ ઓં વિવસ્વતે નમઃ ઓં મિત્રાય નમઃ ઓં મહીધરાય નમઃ ઇતિ
મન્ત્રૈરાર્યકાદિ ચતુષ્કમ્ । અગ્નિકોણે સર્વવાહ્યગતે વામભાગસ્થાર્દ્ધકોષ્ઠે । ઓં

સાવિશાય નમઃ તદધોગતાર્દ્ધકોષ્ઠદ્વયેદ્વ્યાવૃત્યા । ઓં સવિત્રેનમઃ ।
નૈર્હૃત્યકોણે સર્વવાહ્યગતે વામભાગસ્થાર્દ્ધકોષ્ઠે । ઓં ઇન્દ્રાય નમઃ
તદધોગતાર્દ્ધકોષ્ઠેદ્વયેદ્વ્યાદ્દૃત્યા । ઓં ઇન્દ્રજિતેનમઃ વાયવ્યકોણે
સર્વવાહ્યગતે વામભાગસ્થાર્દ્ધકોષ્ઠે ઓં રુદ્રાયનમઃ
તદધોગતાર્દ્ધકોષ્ઠદ્વયેદ્વ્યાવૃત્યા । . રુદ્રજાય નમઃ ઈશાનકોણે
સર્વવાહ્યગતે વામભાગસ્થાર્દ્ધકોષ્ઠે ઓં આયાયનમઃ
તદધોગતાર્દ્ધકોષ્ઠદ્વયેદ્વ્યાવૃત્યા । ઓં આપવાન્સાયનમઃ ઇતિ દ્વ્યાવૃત્યા પૂજયેત્
। ઇતિ ત્રયોદશદેવતાભિઃ સપ્તદશકોષ્ઠાનિ વિનિયુક્તાનિ ।
મધ્યમવીથ્યાંમગ્ન્યાદિકોણચતુષ્કે અર્દ્ધકોષ્ઠતાંપ્રાપિતકોષ્ઠાનાં
પાર્શ્વગત તત્કોષ્ઠવિભાજકૈકરેખામાર્જનં સંભૂતૈકૈકકોષ્ઠેષુ । ઓં
સર્વાય નમઃ । ઓં ગુહાય નમઃ । ઓં અર્યમ્ણે નમઃ । ઓં જમ્ભકાય નમઃ ।
પ્. ૧૦બ્)
ઓં પિલિપિચ્છાયનમઃ । ઓં ચરક્યૈનમઃ । ઓં વિદાર્યૈ નમઃ । ઓં પૂતનાયૈ નમઃ । ઇતિ
સર્વાદિકાષ્ઠદેવાનર્ચયેત્ । ઇત્યકવિંશતિદેવતાભિઃ પઞ્ચવિંશતિકોષ્ઠાનિ
વિનિયુક્તાનિ । તતઃ સર્વવહિર્ગતેશાનીય દક્ષભાગસ્થાર્દ્ધકોષ્ઠમારભ્ય । ઓં
ઈશાનાયનાયનમઃ । ઓં પર્જન્યાયનમઃ । ઓં જયન્તાયનમઃ । ઓં શક્રાયનમઃ । ઓં
ભાસ્કરાય નમઃ । ઓં સત્યાયનમઃ । ઓં વૃષાયનમ. । ઓં અન્તરિક્ષાયનમઃ ।
ઇત્યષ્ટદેવતાઃ સંપૂજ્ય । દક્ષિણદિશિ અગ્નિકોણીય
દક્ષભાગસ્થાર્દ્ધકોષ્ઠમારભ્ય । ઓં અગ્નયેનમઃ । ઓં પૂષ્ણે નમઃ । ઓં વિતથાય
નમઃ । ઓં યમાય નમઃ । ઓં ગૃહરક્ષકાય નમઃ । ઓં ગન્ધર્વાય નમઃ । ઓં
ભૃઙ્ગરાજાય નમઃ । ઓં મૃગાય નમઃ । ઇત્યષ્ટદેવતાઃ સંપૂજ્ય । પશ્ચિમદિશિ
નિરૃતિકોણીય દક્ષભાગસ્થાર્દ્ધકોષ્ઠમારભ્ય ઓં નિરૃતયે નમઃ । ઓં દૌવારિકાય
નમઃ । ઓં સુગ્રીવાય નમઃ । ઓં વરુણાય નમઃ । ઓં વરુણાય નમઃ । ઓં પુષ્પદન્તાય
નમઃ ઓં અસુરાય નમઃ । ઓં શોષાય નમઃ । ઓં ભોગાય નમઃ । હૃત્યષ્ટદેવતાઃ
સંપૂજ્ય ઉત્તરદિશિ વાયવ્યકોણીય દક્ષભાગસ્થાર્દ્ધકોષ્ઠમારભ્ય । ઓં વાયવે
નમઃ । ઓં નાગાય નમઃ । ઓં મુખ્યાય નમઃ । ઓં સોમાય નમઃ । ઓં ભલ્લાટકાય
નમઃ । ઓં અર્ગલાય નમઃ । ઓં દિત્યૈ નમઃ । ઇત્યષ્ટદેવતાઃ સંપૂજ્ય
દ્વાત્રિંશદ્દેવતાભિર્દ્વાત્રિંશત્કોષ્ઠાનિ વિનિયુક્તાનિ । ઇતિ સંભૂય ।
પ્. ૧૧અ)
ત્રિપઞ્ચાશદ્દેવતાભિઃ સપ્તપઞ્ચાશત્કોષ્ઠાનિ વિનિયુક્તાનિ । પઞ્ચષષ્ઠિકોષ્ઠેષુ
કોષ્ઠાષ્ટકમવશિષ્ટમ્ । તત્ર દ્વિતીયવીથી મધ્યસ્થપૂર્વાદિગાતકોષ્ઠચતુષ્કમ્
ઈશાનાન્નિરૃત્યન્તમાગ્નેયાદ્વાવવ્યાન્તં ચ સૂત્રદ્વયનિપાતનેન પ્રત્યેકં
ચતુઃકોષ્ઠકંવિધાય પ્રસ્તુતયુગવર્ણં અમિત્યાદિરૂપં લિખિત્વા । આ આ ઈ ઇત્યાદિ
પર્યાય નિત્યાવર્ણાના લિખેત્ । દક્ષિણપાર્શ્વસ્થકોષ્ઠીયકોષ્ઠચતુષ્કે પ્રાચ્યાદિ
તત્તદ્દિનોદયાક્ષરતત્તદ્દિનનિત્યાક્ષરત્રયં ચ લિખેત્ ।
પશ્ચિમપાર્શ્વસ્થકોષ્ઠીયકોષ્ઠચતુષ્કે પ્રાચ્યાદિભુવં તોયં અગ્નિં વાયુમિતિ
દ્વિદ્વિવર્ણક્રમેણાંક્ષરાષ્ટકં લિખેત્ । ઉત્તરપાર્શ્વસ્યકોષ્ઠીયકોષ્ઠચતુષ્ટેયે
પ્રાચ્યાદિપૂજયામીતિવર્ણચતુષ્કમેકશોલિખેત્ । ઇતિ કોષ્ઠચતુષ્કે વિનિયુક્તે
કોષ્ઠચતુષ્કમવિનિયુક્તમેવતિષ્ઠતીતિ પ્રાચામાશયઃ વસ્તુતસ્તુરીક્તેષુ વાહ્યવીથી
તસ્તૃતીયવીથીગતાગ્ન્યાદિકો *(?)ષ્ટેષ્વપિતદ્વહિર્વીથીગતાર્દ્ધકોષ્ઠદ્વયે આવૃત્યા
પૂજિત સવિત્રાદેઃ પૂજનં કાર્યં ઇત્થં ચ આવૃત્યાસાવિત્રાદિ પૂજનેન સૃતેન
કસ્યાપિ કોષ્ઠસ્યાવિનિયુક્તત્વમિતિધ્યેયં તતશ્ચ પૂર્વોક્તક્રમેણ
બ્રહ્માદિત્રિપઞ્ચાશદ્દેવતાનાં પૂજામનુષ્ટાયઃ અકલિયુગાયનમઃ ઇતિ
કલિયુગમભ્યર્ચ્ય । અ આ ઈ પર્યાઈય નિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ
પર્યાયનિત્યપૂજયિત્વ ઓં ઉંદયાક્ષરાયનમઃ ।
પ્. ૧૧બ્)
ઇત્યુદયાક્ષરં પૂજયિત્વા । તત્તદ્દિનનિત્યાવિદ્યાંતેદિનનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ
મન્ત્રેણ દિનનિત્યાં પૂજયિત્વા । ભુવં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ ભુવમ્ । તોષં
પૂજયામિતિ મન્ત્રેણ જલમ્ । અગ્નિં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ વહ્નિમ્ । વાયું
પૂજયામીતિમન્ત્રેણ વાયું ચ સંપૂજ્ય । ચતુરસ્રે કુણ્ડે પૂર્વાદિઙ્મુખો ભૂત્વા
પૂર્વોક્તૈરેવ તત્તત્પૂજામન્ત્રૈઃ પ્રત્યેકં
સ્વાહાન્તતામાપાદિતૈસ્તત્તદ્વાસ્તુદેવતાનામષ્ટોત્તરશતાષ્ટાવિંશતિર્યવૈસં-
ખ્યાન્યતમસંખ્યયાઃ પૂર્વં
મધુપ્લુતૈર્વ્રીહિભિસ્તતોઘૃતપ્લુતૈર્મુદ્ગૈસ્તતોગોદુગ્ધપ્લુતૈર્હુત્વા ।
મધુઘૃતદુગ્ધપ્લુતૈઃ પાયક્ષૈંશ્ચહુત્વા । ઉક્તૈરેવ
પૂજામન્ત્રૈર્વ્યઞ્જનશર્કરાદુગ્ધકદલીફલાપૂપઘૃતસંયુક્તપાયસેન
બ્રહ્માદિદેવતાભ્યો વલિં દદ્યાત્ । એવં વિધવાસ્તુ
દેવતાપૂજનહોમાદ્યનુષ્ઠાનદિનેષુત્ર્યધિકાન્નિત્યાભક્તાન્બ્રાહ્મણાન્મધુરા-
દિરસપ્રધાનૈરત્નૈર્યથાશક્તિ ભોજયિત્વા દક્ષિણાભિઃ સન્તોષયેત્ । સિંહરાશિગતે
સૂર્યે પૂર્ણાયાં વાસ્તુ દેવતાપૂજાં હોમવતિ
બ્રાહ્મણભોજનદક્ષિણાદાનસહિતાસ્વગેહૈસમાચરતઃ સાધકસ્ય
વાલમરણવ્યાધિભૂતપ્રેતડાકિન્યાદિપીડાસર્પભયપરસ્પરકલહપરકૃત્યાદિભ
યં કથમપિ ન ભવેત્ । પુત્રપૌત્રધનારોગ્યગોમહિષ્યાદિ
પશુદાસદાસીસમૃદ્ધિમત્વં ચ સ્યાત્ વ*(?)મેકસ્મિન્નપિદિને
પૂર્વોક્તદિશાપૂજામનાવરતસ્તુપુંસઃ શિશુમરણે રોગયોગ ।
પ્. ૧૨અ)
ભૂતપ્રેતાદિપીડાલાભઃ પુત્રપૌત્રધનગોમહિષ્યાદિ શૂન્યત્વમુદ્ભવર્ત્તિઃ
સુવર્ણરૌપ્યતામ્રશિલાન્યતમસ્થાને પૂર્વોક્તં પઞ્ચષષ્ઠિકોષ્ઠકં ચક્રં
લિખિત્વા । તત્ર કોષ્ઠેષુ પ્રત્યેકં માયાં લિખિત્વા તદન્તઃ પ્રથમાન્તં
બ્રહ્માદિનામ લિખિત્વા । સંપન્ને યન્ત્રે તત્તત્કોષ્ઠેષુ તત્તદ્બ્રહ્માદિ દેવતાઃ ।
એકદ્વિત્રિપઞ્ચસપ્તાન્યતમવારેષુ વેશ્મગ્રામઃ ખર્પટ મણ્ડલઃ
પુરઃસ્થાપનાનુરોધેન પૂજયિત્વા કિં વા સુસાધ્યાસાધ્યકૃછ્રસાધ્યન્યાયયા
સાધ્યકામનાનુસારેણ સ્વલ્પ બહુબહુતરબહુતમ બહુબહુકાલેન પૂજયિત્વા
સ્વીયેગૃહે ક્વચિદેકાન્તે સ્થાપયિત્વા તત્તદ્વાસ્તુદેવતાસ્મરણપૂર્વકં ત્રિશઃ
પુષ્પાઞ્જલીસ્તન્ત્રયન્ત્રે દદ્યાત્ । તતો વેશ્માદીનાં પરકૃત્યાદિ સર્વોપદ્રદશાન્ત્યૈ
સર્વાભીષ્ટસિદ્ધ્યર્થતાન્તઃ ખનિત્વા એકાદશરાશ્પાદ્યનુકૂલકાલે તત્ર નિધાય
સમીચીન મૃદાછાદયેદિતિ ॥
ઇતિ વાસ્તુપૂજાવિધિઃ ॥
સાધકાસ્ત્રિવિધાઃ સાધ્યસાધકસિદ્ધભેદાત્ । ધ્યાનમપિ ત્રિવિધમ્ ।
સ્થૂલસૂક્ષ્મપરભેદાત્ । તત્ર સ્થૂલસૂક્ષ્મયોઃ સાધ્યસાધકાવધિકારિણૌ
પરધ્યાને તુ સિદ્ધસ્યૈવાધિકારઃ તત્રાવિદિતમન્ત્રસિદ્ધિપૂજાદિ
પ્રકારકત્વેસતિતજ્જિજ્ઞાસુઃ સાધ્યઃ જ્ઞાતપ્રકારકત્વેસતિઅનુદિતસિદ્ધિકઃ સાધકઃ
જ્ઞાતસકલસિદ્ધિપ્રકારકત્વેસતિ અજ્ઞાતપૂર્ણસિદ્ધત્વકસિદ્ધઃ તત્ર
સ્થૂલવ્યાનમુક્તં કામ્યકર્મ ક્રમેણ યથા ।
પ્. ૧૨બ્)
ગજવાજિરથારૂઢાવિનાનસ્થાશ્ચસિંહગાઃ વ્યાઘ્રતાર્ક્ષ્યસમારૂઢાધ્યેયા
રક્ષાસુ સર્વદા સમરેષુ જયા વાપ્ત્યૈનૃપરાષ્ટ્રાદિરક્ષણે
પિશાચચૌરવ્યાલાદિદુર્ગમેરણવર્ત્મનિ ધ્યાયેત્તાદેવતાઃ સર્વાઃ
શક્તિભિરાદૃતાઽએકૈકશઃ સમસ્તાવાસુખીભયતિનિશ્ચિતમિતિ રક્ષાયૈ
પીતવર્ણાધ્યવશાતૌ અર્દ્ધચન્દ્રાકારત્વં શ્વેતવર્ણત્વં વક્ષ્યમાણ
સામાન્યધ્યાનમેવાત્રધ્યાનમ્ જયકર્મણિ ધ્યાનં યથા
સર્વાસ્તાર્ક્ષ્યગતાવાયુવહ્નિહસ્તદ્વયાન્વિતાઃ દ્વિનેત્રા
એકવદનાદષ્ટૌષ્ટાભીમવિગ્રહાઃ દહન્ત્યૌવૈરિનિવહ્ંધ્યેયાઃ સ્વાકારશક્તિભિઃ
ભીમરાવાભિરભિતોવેષ્ટિતારણમૂર્દ્ધનિ અથ વા ચતુર્મુખા અષ્ટમુખામૃદૂન્ત્યો
મહતીં ચમૂમ્ વિભાવ્યજયઃ કિં વા
નયાનનાસ્તદ્દ્વિગુણભુજાવાભીષ્ટવિગ્રહાઃ
વામૈકોદણ્ડનિવહાનન્યૈર્વાણાંશ્ચ વિભ્રતીઃ અરાતિસેન્રાં
સકલાંશરભિન્નકલેવરામ્ વમદુધિરધારાં ચ વિભાવ્યસઃ યદ્વા નવભિઃ
ખેટમન્યૈઃ ખડ્ગં ચ વિધતીઃ ચતુરઙ્ગાં રિપોઃ સેનાંછિન્દન્તીસ્તરવારિભિઃ
નિત્યાં સ્મૃત્વાજયઃ અથવા નવભિર્હસ્તૈર્ગદાવામૈસ્તથેતરૈઃ
નખરાન્યાણિભિર્દધતીં ભીમાંશ્છતભિન્નચતુરઙ્ગાં ચ સેનાં સ્મરન્ વિજયી

સ્યાત્ અથવા નવભિર્વામહસ્તૈસ્ત્રિશૂલાનિ દક્ષિણૈર્નવહસ્તૈઃ કુરરાન્ધૃત્વા
રિપુસેનાંપાતયત્નીં સ્મૃત્વા રિપુજયઃ કિં વા પૂર્વોક્તસંખ્યચર્મછુરિકાભિઃ
શત્રુર્બલં નિઘ્નતીર્ધ્યાત્વાજયઃ ।
પ્. ૧૩અ)
કિં વા નિન્દ્રાતિભિરહસ્તાંશ્ચમોહયન્તી દ્વિષોવલમ્ ધ્યાત્વા જયઃ કિં વા
પિશાચસર્પહસ્તાવાતૈઃ સેનાસમામૃદૂતીઃ સ્મરન્ વિજયપ્રાપ્નુયાત્ કિં વા
પાશકર્ત્તરિકાભિર્વાનિઘ્નન્તીપૃતનાંરણે સ્મૃત્વા જયઃ કિં વા
અઙ્કુશક્રકચાભ્યાં વા દારયન્તીં ચમૂં ક્ષણાત્ ચિન્તયન્વિજયી સ્યાત્ કિં વા
હલમુશલાભ્યાં સર્વદ્વિષદ્વલં પ્રહરન્તીઃ સ્મરન્વિજયી સ્યાત્ એતેષુ
દશસ્વપિપક્ષેષુ અષ્ટાદશભુજત્વં નવાનનત્વં ચ તુલ્યમ્
અથવા ષોડશવક્ત્રાદ્વાત્રિંશદ્વ્રસ્તાઃ કિં વા પઞ્ચાશદ્વ્રસ્તાઃ
પઞ્ચવિંશતિમુખાઃ
વહ્નિવાયુધનુર્વાણખેટખડ્ગગદાનખરશૂલકુઠારચર્મછુરિકાનિદ્રાતિમિર-
પિશાચસર્પપાશકર્ત્તરિકા
અઙ્કુશક્રકચહલમુશલાત્મકાંયુધદ્વન્દ્વાનિક્રમશો
વામદક્ષિણહસ્તાભ્યાં દધાનાસ્તૈરેવાયુધૈઃ શત્રુવલં નિઘ્નતીર્વિચિન્ત્ય
જયપ્રયોગમનુસરન્નવશ્યં વિજયી ભવતિ કિં
વા ષટ્ત્રિંશદ્વદનાદ્વિસપ્રતિકરાઃ પૂર્વોક્તૈકાદશાયુધદ્વન્દ્વધરાઃ
સ્મૃત્વાજયઃ । અથવા એકોનપઞ્ચાંશદ્વદના અષ્ટનવતિહસ્તાઃ
પૂર્વોક્તાયુધૈરરીન્પ્રહરન્ત્રીઃ સ્મૃત્વા જયવાન્ સ્યાત્ । અથવા ચતુઃષષ્ટિમુખા
અષ્ટાવિંશત્યુત્તરૈકશતહસ્તાઃ પૂર્વોક્તાયુધવૃન્દૈઃ શત્રુસેનાં પ્રહરન્તીઃ
સ્મૃત્વા જયી સ્યાત્ કિં વા એકાશીતિમુખાદ્વિષષ્ઠ્યુત્તરૈકશતહસ્તાઃ
પૂર્વોક્તાયુધૈર્યુક્તા ન કેવલ કિં તતૈઃ શત્રુસેનાં મારયન્તીઃ
પ્. ૧૩બ્)
સ્મરેત્ તેન જયો ભવતિ કિં વા શતવક્ત્રાદ્દ્વિશતકરાઃ પૂર્વોક્તાયુધદ્વન્દ્વૈઃ
શત્રુસેનાં પ્રહરન્ત્યશ્ચિન્તનીયાઃ એતેનાવશ્યં જયઃ સ્યાત્ । જયશ્ચાત્ર ચતુર્વિધઃ
સેનાતત્પતીનાં નાશતઃ પલાયનાત્ સઙ્ગ્રહણાત્ પાદપતનાચ્ચેતિ લાભપ્રયોગે
ધ્યાનં યથા । એકવક્ત્રાદ્વિનયનાદ્વિભુજાભીષ્ટધારિકાઃ સપાદુકાઃ
સમાગત્યસર્વાભરણભૂષિતાઃ સ્વસમાનાભિરભિતઃ શક્તિભિઃ પરિવારિતાઃ
ગાયન્તીભિશ્ચનૃત્યેષુ વનમાલાભિરન્વિતાઃ ઇતિ ધ્યાયતઃ સર્યાભિમતપ્રાપ્તિઃ તથા
અલંકૃતહયારૂઢાઃ શક્તિભિશ્ચ તથા વૃતાઃ સ્મેરાનનાશ્ચગાયન્તીશ્ચનિત્યાઃ
સ્મૃત્વા જગદ્વશ્યકત્વંવશ્યપ્રયોગાદ્ભવતિ તથા અલંકૃત ગજારૂઢા અલંકૃત
ગજારૂઢશક્તિભિઃ સંગીતાસક્તાભિઃ પરિવારિતા નિત્યાઃ
સ્મરન્નેવયોલક્ષ્મીલાભપ્રયોગમનતિષ્ઠેત્સોયં રાજ્ઞામપિ સ્પૃહણીયાં
નાનાસુખભોગાધાયિકાં મહાધનોયં મહાવદાન્યોયમિત્યાદિકીર્તિકરીં ચ
લક્ષ્મીમધિ ગચ્છેત્ અલંકૃતરથારૂઢા અલંકૃતરથારૂઢાભિઃ
સંગીતાસક્તાભિઃ સ્વશક્તિભિઃ પરિવૃતાઃ નિત્યા સ્મરતાં નૃણાં ભૂલાભઃ
એવં સ્મરતાં રાજ્ઞાંતવૈરિમં લાભઃ પૂર્વોક્ત ધ્યાનપૂર્વકં
લક્ષ્મીલાભપ્રયોગાત્તુલક્ષ્મીલાભો યદ્દાશ્ચસ્યાત્ નિર્જનેકદલીવને વાદુકાઃ
સમારુહ્ય સ્વશક્તિભિઃ સહાગચ્છન્તીર્નિત્યાઃ સ્મૃત્વા કાર્યલાઘવગૌરવાણાં
સાધ્યત્વા સાધ્યત્વાદીનાં
પ્. ૧૪અ)
વાનુસારેણ પક્ષમાત્રં માસમાત્રં વા મૂલવિદ્યાં જપતો વક્ષ્યમાણ
લક્ષ્મીપ્રયોગાનુષ્ઠાતુર્નિધિપ્રાપ્તિર્યાવદાયુસ્તદ્ભોગશાલિતા ચ સ્યાત્ ।
પૂગીફલદક્ષારામચંપકારામેષ્વપિ પૂર્વોક્ત પ્રયોગાચરણાત્
પૂર્વોક્તફલસંબન્દો ભવતિ પર્વતકુઞ્જેષુ પૂર્વોક્ત પ્રયોગમાચરતો વિત્તલાભઃ
સમુદ્રતીરગતકદલીવનઃ
પૂગીફલવૃક્ષવનચંપકવનાદ્યતમસ્થાનેષુતાદૃશધ્યાનપૂર્વકં
તથાનુષ્ઠાનમાચરતોવશ્યં બહુતરરત્નલાભઃ ગઙ્ગાયમુનાદિ
સમુદ્રગામિનદીમધ્યગતવાટિકાસુપૂર્વોક્તસ્મરણપૂર્વકલક્ષ્મીપ્રયોગાત્કનકસ્
યોક્તમવર્ણસ્યા સંખ્યલાભઃ સ્યાત્ નિર્જનેવને પાદુકાઃ આરુહ્ય સભાગચ્છન્તી
ગીતાસક્તાભિઃ પાદુકારૂઢાભિઃશક્તિભિઃસહિતાં નિત્યાં સ્મૃત્વા
કન્યાલાભપ્રયોગં કુર્વતઃ સાધકસ્ય રૂપયૌવનશીલાયાયાવજ્જીવં
સ્વવશમુપગતાયાઃ પત્માલાભઃ સ્યાત્ ઉક્તેષુ
કદલીવનાદિનિર્જનવનાન્તસ્થાનાન્યતમસ્થાનેષુ હયારૂઢાનિત્યાઃ
સ્મરન્વશ્યપ્રયોગાન્મનોવાક્કર્મભિર્વશીભૂતં ભૂપાલં કુર્યાત્ તત્રૈવ
સ્મરતો રાજાનો પરેપિસનાર્યશ્ચવશી ભવન્તિ તત્રૈવ રથારૂઢાઃ
સ્મરતોવન્ધમોક્ષસ્ય સકલાપરસમીઇતસ્ય ચ પ્રાપ્તિર્ભવતિ નિગ્રહે ધ્યાનં યથા ।
ધૂમ્રવર્ણા હિ સર્વાસ્તા ભીમરૂપાઃ સુદારુણાઃ ધ્યેયાઃ તત્રાપ્યુચ્ચાટને
કઙ્કશ્યે નવકક્રૌઞ્ચકાકકૌશિકવાદનાઃ
પ્. ૧૪બ્)
વિદ્વેષણે તુ સર્વાસ્તાઘોરપ્રહરણાકુલાઃ ખડ્ગગોમાયુગવયશલલીહરિણાશ્વગા
ઇતિ । નિધને ધ્યાનં યથા કૃષ્ણવર્ણાઃ સ્મરેત્ સર્વાવેતાલાપિશાચગા ઇતિ સૂક્ષ્મ
ધ્યાનં યથા મૂલાધારાદિ વક્ત્રેષ્વેકત્રકુત્રચિદ્દાડિમીકેશરપ્રખ્યતેજોરૂપં
સ્મરન્ધિયા તન્મધ્યે સાધ્યરૂપં ચ નિજવાઞ્છાનુરૂપકમ્ । ઇતિ
સૂક્ષ્મધ્યાનપૂર્વકં કિં વા સુષુમ્ણામાર્ગેણ મૂલાધારાદિ
બ્રહ્મરન્ધ્રાન્તં સાધ્યં સ્વીયં ગમનાગમનં પુનઃ પુનઃ કુર્વાણં
ચિન્તયેત્ ઇતિ સૂક્ષ્મધ્યાનપૂર્વકં વા તત્તદિષ્ટાર્થપ્રયોગાત્તત્તદિષ્ટાવાપ્તિર્ભવતિ
પરધ્યાનં યથા યથાહિ કનકનિર્મિતકટકાંઙ્મદગ્રૈવેયકમુકુટેષુ
અપૃથક્ત્વેન તત્તદાકારતયા એકસ્યૈવ કનકસ્યસ્થિતિસ્તથૈવ
તત્તન્નરપશુપક્ષિમભૃતિપ્રપઞ્ચેશક્તિપરાત્મરૂપવાન્ એકૈવાસ્તીતિ
પુનઃપુનરધ્યવસાયેન સ્વાત્મના
આત્માપરોક્ષજ્ઞાનાદ્યન્નિર્વાતદીપસંકાશમપરં રૂપંમુપલબ્ધં ભવતિ
તદેવ સિદ્ધમાત્ર નિર્વર્ત્યે પરં ધ્યાનં સર્વાણ્યભીષ્ટાનિ વિનાપિ પૂજાં
તર્પણહોમાદિ પ્રયોગાન્સાધયતીતિ સંક્ષેપઃ ॥ ઇતિ કામ્યસામાન્યધ્યાનાનિ ॥
તદિદં સકલમુપિકામ્યસામાન્યપ્રક્રિયાપાતમવલમ્વ્યવક્ષ્યમાણાઃ સર્વેપિ
કામ્યપ્રયોગા અનુસારણીયાઃ તત્ર પૂજાપ્રયોગા યથા ચૈત્રેમાસિ હ્રીંશ્રીંલલિતા
નિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ યન્ત્રપ્રતિમાદૌ ક્વચિદ્દેવીમભ્યર્ચ્ય વ્રીઇ
દ્રવ્યમપિ
પ્. ૧૫અ)
ત્રિપુરાં વા પાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ ત્રિપુરાં વા તાદાત્મ્યં
તદ્વિદ્યાવિદિબ્રાહ્મણેનુસંધાયતં બ્રાહ્મણં પૂજયિત્વા તસ્મૈ
બ્રાહ્મણાયદદ્યાત્ વૈશાખેમાસિ હ્રીંશ્રીંત્રિપુરેશ્વરીપાદુકાં પૂજયામીતિ
મન્ત્રેણ તન્તન્માસસંભૂતૈઃ પુષ્પાદિભિઃ
પૂજયિત્વાતન્મન્ત્રેણૈવપૂજિતબ્રાહ્મણાયમાષાન્નં દદ્યાત્ । જ્યેષ્ઠેમાસિ
હ્રીંશ્રીંશ્રીત્રિપુરસુન્દરીપાદુકાંપૂજયામીતિમન્ત્રેણતન્માસોદ્ભવપુષ્પાદિભિઃ
સંપૂજ્ય તન્મન્ત્રેણૈવ સમર્વિતતદભિન્નત્વેન ધ્યાતતદુપાસકવિપ્રાયયવાન્નં
દદ્યાત્ આષાઢેમાસિ હ્રીંશ્રીંત્રિપુરવાસિનીપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ
તન્માસોદ્ભૂતપુષ્પાદિનાભ્યર્ચ્ય અનેનૈવ મન્ત્રેણાબ્યર્ચિત તદુપાસક
તદભિન્નત્વેનાધ્યવસિતવિમાયમધુદદ્યાત્ । શ્રાવણેમાસિ
હ્રીંશ્રીંત્રિપુરેશ્વરીપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ તન્માસોદ્ભૂતપુષ્પાદિભિઃ
સંપૂજ્ય અનેનૈવાભ્યર્ચિત તદુપાસકતદભિન્નત્વેનધ્યાત બ્રાહ્મણાયઘૃતં
દદ્યાત્ । ભાદ્રેમાસિ હ્રીંશ્રીંત્રિપુરમાલિનીપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ
તન્માસભવપુષ્પાદિભિરભ્યર્ચ્ય । અનેનૈવ મન્ત્રેણ પૂજિત
તદુપાસકતદભિન્નત્વેનાવગતવિપ્રાયતૈલં તિલપ્રભવં દદ્યાત્ । આશ્વિનેમાસિ
હ્રીંશ્રીંત્રિપુરસિદ્ધાપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ તન્માસભૂતપુષ્પાદિના
સંપૂજ્ય અનેનૈવ મન્ત્રેણ પૂજિત તદુપાસકતદભિન્નત્વેનધ્યાત
વિપ્રાયગોદુગ્ધં દદ્યાત્ । કાર્ત્તિકેમાસિ હ્રીં
પ્. ૧૫બ્)
શ્રીંત્રિપુરાં વા પાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ તન્માસભવપુષ્પાદિનાભ્યર્ચ્ય
અનેનૈવાભ્યર્ચિત તદુપાસકતદભિન્નત્વાયવસાયવિષયકવિપ્રાયવસ્ત્રં દદ્યાત્ ।
માર્ગશીર્ષેમાસિ હ્રીંશ્રીંશ્રીત્રિપુરસુન્દરીપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ
તન્માસોદ્ભવપુષ્પાદિનાભ્યર્ચ્ય
તદુપાસકતદભિન્નત્વધ્યાનવિષયતન્મન્ત્રપૂજિતવિપ્રાયસુવર્ણં દદ્યાત્ ।
પૌષેમાસિ હ્રીંશ્રીંલલિતાપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ
તન્માસસંભૂતપુષ્પાદિનાભ્યર્ચ્ય તદ્વિદ્યોમાસકતદભિન્નત્વેન ધ્યાત્વા

તન્મન્ત્રાભ્યર્ચિતવિપ્રાયરત્નં દદ્યાત્ । માઘેમાસિ હ્રીંશ્રીંકામદાપાદુકાં
પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ તન્માસીયપુષ્પાદિનાભ્યર્ચ્ય
તન્મન્ત્રેણૈવાભ્યર્ચિતતદુપાસકતદભિન્નત્વધ્યાતવિપ્રાયતિલાન્દદ્યાત્ ।
ફાલ્ગુનેમાસિ હ્રીંશ્રીંકામાપાદુકાં પૂજયામીતિમન્ત્રેણ
તન્માસોદ્ભવપુષ્પાદિનાભ્યર્ચ્ય
તન્મન્ત્રેણૈવાભ્યર્ચિતતદુપાસકતદભિન્નત્વધ્યાનવિષયકવિપ્રાયમુદ્ગાન્નં
દદ્યાત્ । એવં પૂજયતઃ સાધકસ્ય
વલારોગ્યચિરજીવિત્વાદિસિદ્ધિસહિતાધનપુત્રાદ્યભીષ્ટપ્રાપ્તિઃ સ્યાદિતિ
પ્રથમપ્રયોગઃ શ્લેષ્માન્તકકરઞ્જાવિભીતક નિમ્વપિપ્પલકદમ્બવિલ્વવટ
શ્રીખણ્ડરક્તચન્દનકર્પૂરસહકારવૃક્ષકાષ્ઠૈશ્ચૈત્રાદિમાસેષુક્રમેણ-
પીઠં કૃત્વા તત્ર તત્ર તેષુ તેષુ માસેષુ દેવીં પૂજયતઃ સર્વત્ર યદાજ્ઞા
અપ્રતિહતા ભવતિ તાદૃશ
પ્. ૧૬અ)
ષવ્યાહતાજ્ઞત્વમ્ શાસ્ત્રવિષયક શ્રદ્ધાવત્વં ચ સ્યાદિતિ દ્વિતીયપ્રયોગઃ
ચૈત્રવૈશાખાદિદ્વિદ્વિમાસનિર્વર્ત્ય ।
વસન્તાદ્યેકૈકર્ત્તુસંભૂતપુષ્પાદિભિસ્તત્વદૃતુકાલમભિવ્યાપ્ય નિત્યં પૂજયતઃ
સાધક્સ્યાયુઃ કીર્ત્તિઃ શ્રીર્ભૂમિર્વિજયશ્ચેતિ ફલપઞ્ચકં સમુચ્ચિતમેવ ભવતીતિ
તૃતીયઃ પ્રયોગઃ ॥
ઇતિ માસપ્રયોગાઃ ॥
યસ્યાં કસ્યાંચિત્ શુક્લપ્રતિપદિકદલીગુડનારિકેલફલાનાં
સમુચ્ચિતાનામેકૈકસંખ્યાનાં નૈવેદ્યઘટિતપૂજનાન્તે એકૈકાવૃત્ત્યા
હોમમાચરેત્ દ્વિતીયાયાં દ્વિગુણૈરેતૈઃ પૂજનાન્તે દ્વિગુણો હોમઃ તૃતીયાયાં
ત્રિગુણૈસ્તૈઃ પૂજનાનન્તરં ત્રિગુણોહોમઃ ચતુર્થ્યાં ચતુર્ગુણૈસ્તૈઃ
પૂજનાનન્તરં ચતુર્ગુણોહોમઃ પઞ્ચમ્યાં પઞ્ચગુણૈસ્તૈઃ પૂજનાનન્તરં
પઞ્ચગુણોહોમઃ ષષ્ઠ્યાં ષડ્ગુણૈસ્તૈઃ પૂજનાનન્તરં ષડ્ગુણે હોમઃ
સપ્તમ્યાં સપ્તગુણિતૈસ્તૈઃ પૂજનાનન્તરં સપ્તગુણોહોમઃ
અષ્ટમ્યામષ્ટગુણિતૈસ્તૈઃ પૂજનાનન્તરમષ્ટગુણોહોમઃ નવમ્યાં
નવગુણિતૈસ્તૈઃ પૂજનાનન્તરં નવગુણોહોમઃ દશમ્યાં દશગુણિતૈસ્તૈઃ
પૂજનાનન્તરં દશગુણોહોમઃ એકાદશ્યામેકાદશગુણિતૈસ્તૈઃ
પૂજનાનન્તરમેકાદશગુણોહોમઃ દ્વાદશ્યાં દ્વાદઽઽઅગુણિતૈસ્તૈઃ
પૂજનાનન્તરં દ્વાદશગુણોહોમઃ । ત્રયોદશ્યાં ત્રયોદશગુણિતૈસ્તૈઃ
પૂજનાનન્તરં ત્રયોદશગુણોહોમઃ । ચતુર્દશ્યાં ચતુર્દશગુણિતૈસ્તૈઃ
પૂજનાનન્તરં
પ્. ૧૬બ્)
ચતુર્દશગુણોહોમઃ પૌર્ણમાસ્યાં પઞ્ચદશગુણિતૈસ્તૈઃ પૂજનાનન્તરં
પઞ્ચદશગુણોહોમઃ કૃષ્ણપક્ષપ્રતિપદિચતુર્દશગુણિતૈઃ પૂજનાન્તે
ચતુર્દશગુણોહોમઃ દ્વિતીયાંયાંત્રયોદશગુણૈસ્તૈઃ પૂજનાનન્તરં
ત્રયોદશગુણોહોમઃ તૃતીયાયાં દ્વાદશગુણૈસ્તૈઃ પૂજનાનન્તરં
દ્વાદશગુણિતહોમઃ ચતુર્થ્યામેકાદશગુણિતૈસ્તૈઃ
પૂજનાનન્તરંમેકાદશગુણોહોમઃ પઞ્ચમ્યાં દશગુણિતૈસ્તૈઃ
પૂજનાનન્તરં દશગુણોહોમઃ ષષ્ઠ્યાં નવગુણિતૈસ્તૈઃ પૂજનાનન્તરં
નવગુણોહોમઃ સપ્તમ્યાંન્મષ્ટગુણિતૈસ્તૈઃ પૂજનાનન્તરંમષ્ટગુણોહોમઃ
અષ્ટમ્યાં સપ્તગુણિતૈસ્તૈઃ પૂજનાનન્તરં સપ્તગુણોહોમઃ
નવમ્યાષડ્ગુણિતૈસ્તૈઃ પૂજનાનન્તરં ષડ્ગુણોહોમઃ દશમ્યાં
પઞ્ચગુણિતૈસ્તૈઃ પૂજનાનન્તરં પઞ્ચગુણોહોમઃ એકાદશ્યાં ચતુર્ગુણિતૈસ્તૈઃ
પૂજનાનન્તરં ચતુર્ગુણોહોમઃ દ્વાદશ્યાંદ્વિગુણૈસ્તૈઃ પૂજનાનન્તરં
ત્રિગુણોહોમઃ ત્રયોદશ્યાં દ્વિગુણૈસ્તૈઃ પૂજનાનન્તરં દ્વિગુંઓહોમઃ
ચતુર્દશ્યાંમેકગુણૈરેવતૈઃ પૂજનાનન્તરંમેકગુણ એવ હોમહ્ ઇત્થં
પક્ષવૃદ્ધિપક્ષહ્રાસાભ્યાં જપહોમયોરાશ્રયણે યદ્યપિ ચાન્દ્રાયણન્યાયેન
દર્શદિનેગ્રાસસામાન્યાભાવવત્ પૂજનહોમયોઃ સામાન્યાઽભાવ એવ વ્યાપ્યતે
તથાપિ વિશેષવચનાત્ કદલીફલગુડનારિકેલૈઃ સકૃત્પૂજયિત્વા સકૃ**(?)હોમઃ
પ્રત્યેકંતૈઃકરણીયઃ એવં પૂજયિતુઃ સંપત્યાનૃપતિતુલ્યત્વં ભવતિ ॥
ઇતિ તિથિપ્રયોગઃ ॥
પ્. ૧૭અ)
રવિવારેરક્તકમલૈઃ પૂજયિત્વા પાયસં નૈવેદ્યં ***(?) સોમેકુમુદૈઃ
પૂજાદુગ્ધનૈવેદ્યં ભૌમે રક્તોત્પલૈઃ પૂજાકદલીનૈવેદ્યં યુધેનગરપુષ્પૈઃ
પૂજાનવનીતનૈવેદ્યં ગુરૌકહ્લારૈઃ પૂજાશર્કરાનૈવેદ્યં શુક્રવારે
શુક્લકમલૈઃ પૂજાશર્કરાનૈવેદ્યં શનિવારે નીલોત્પલૈપૂજાઘૃતં નૈવેદ્યં
એવમેવૈકવત્સરમભિવ્યાપ્યાનવરતં કુર્વતઃ સાધક્સ્ય ગ્રહપીડા
નિવૃત્તિપૂર્વકં સકલસુખાયાપ્તિઃ સ્યાત્ ॥
ઇતિ વારપ્રયોગાઃ ॥
પર્વતોપરિતનભૂમૌસ્થિત્વા સપ્તાહ્મભિવ્યાપ્યરાત્રૌ સ સિદ્ધદ્રવ્યૈઃ
પશપુષ્પૈર્દેવીં પૂજયતઃ ખેચરી સિદ્ધિઃ અરણ્યેવટવૃક્ષે વા પર્વતકુઞ્જેષુ વા
સ્થિત્વા સમભિવ્યાપ્ય સસિદ્ધદ્રવ્યાભ્યાં કદંવપુષ્પજાતીપુષ્પાભ્યાં દેવીં
પૂજયતો યક્ષિણીસિદ્ધિઃ સિદ્ધાશ્ચતાપક્ષિણ્યઃ
સર્વમપ્યભીષ્ટતત્તદભીષ્ટોદ્દેશ્યકપ્રયોગતઃ પ્રયચ્છન્તિ સાધયિતુઃ
સમુદ્રતીરેમાસમભિવ્યાપ્ય સસિદ્ધદ્રવ્યૈઃ કેતકીપુષ્પૈર્દેવીં પૂજયતઃ
સાધકસ્ય ચેટકાઃ સિદ્ધભવન્તઃ સ્ત્રિયમભીષ્ટામાકૃષ્યપ્રયચ્છન્તિ
રણેશત્રુપરાતપકરીં નાનાવિધમાયો ચ પ્રયચ્છન્તિ માલાદિ
ભૂષાભક્ષ્યભોજ્યાત્મકંવસ્તુ સાધકામીપ્સિતં પ્રયચ્છન્તિ પુનઃપુનઃ
નિજનક્ષત્રપીઠોપરિશ્રીચક્રમુદ્ધૃત્ય તતઃ પ્રતિદિનં માસમભિવ્યાપ્યશ્મશાને
પ્. ૧૭બ્)
રાત્રૌ શાલ્મલી પુષ્પૈઃ સસિદ્ધદ્રવ્યૈઃ પૂજોક્તપ્રકારેણ
પ્રધાનદેવીં ષોડશોપચારૈઃ પૂજયતઃ પિશાચાઃ સિદ્ધા ભવન્તિ
તૈશ્ચકૃતૈરશ્મપ્રહારૈઃ સમરે શત્રુજયો ભવતિ વિપિનેગત્વા સ્વયમેકાકીભૂત્વા
નિર્ભયશ્ચ ભૂત્વા રાત્રૌ શ્રીચક્રગતાં દેવીં માલતી
પુષ્પજાતીપુષ્પપુન્નાગકેતકીમધુકપુષ્પૈરેકદૈવદૈગૃહીતૈઃ
સસિદ્ધદ્રવ્યૈર્માસમભિવ્યાપ્યપૂજયતો વેતાલસિદ્ધિર્ભવતિ સાધિતાનાં
વેતાલાનાં પૃષ્ઠે સમારુહ્ય યત્ર દેશે ગન્તુ મિચ્છાનં દેશં દ્રુતતરં ગચ્છેત્
શ્મશાનસ્ય ચણ્ડિકા પ્રાસાદે તદલાભે સ્વાતિરિક્તજનશૂન્યેવને અર્દ્ધરાત્રસમયે ।
કૃષ્ણવસ્ત્રકૃષ્ણગન્ધકૃષ્ણમાલ્યાદિમાનતિક્રુદ્ધચેતાઃ સાધકો ગુર્વાદિ
કૃષ્ણદ્રવ્યાભિલેપનેન કૃષ્ણતામુપયાતે પીઠેઽગુર્વાદિ દ્રવ્યેણ
શ્રીચક્રમુદ્ધૃત્ય અતિકૃષ્ણવર્ણાં દેવીં ધ્યાત્વા
કૃષ્ણવર્ણૈરેવગન્ધાક્ષતપુષ્પાદિભિઃ સંપૂજ્ય । સ્વશત્રુના મનક્ષત્રસ્યયો
યોનિઃ અશ્વિન્યવુપયોર્હયોનિગદિતઃ સ્વાત્યર્કયોઃકાસર
ઇત્યાદિનોપદિષ્ટસ્તસ્યચ્છેદનેન વલિં સ સિદ્ધદ્રવ્યં નિવેદયેત્ એવમેવ
માસમભિવ્યાપ્યકરણે માસાન્તે દેવ્યાભાગસ્ય તૃતીયલોચનતો નાનાવિધાઃ
કૃત્યાઃ પ્રાદુર્ભવન્તિ તાભ્યશ્ચસ્વસાધ્યં ભક્ષ્યતયા નિવેદયેત્ તતઃ
સ્વશત્રુપક્ષં સર્વમપિ ભક્ષયિત્વા યદા પુનરાયાન્તિ તદા નમયુષ્મત્પ્રસાદેન
સિદ્ધમસ્તિ સમીહિતં યથાગતં ગચ્છતેતિ પ્રાર્થનેન દેવ્યાસ્તત્રૈવ નેત્રે
પુનરન્તર્હિતભાવમાસાદયન્તિ રક્તપ્રવાલમાલાવસ્ત્રગન્ધાનુલેપનઃ
પ્. ૧૮અ)
સાધકોનિર્જનેઉદ્યાનેમાસમભિવ્યાપ્યસ્થિતઃ સાધકઃ શ્રીચક્રે
આવાહનધ્યાનાદિપૂર્વકં કહ્લાર ચમ્પકાશોક ।
પાટલીશતપત્રાત્મકપઞ્ચપુષ્પૈઃ સસિદ્ધદ્રવ્યૈઃ સંપૂજયતઃ
સાધકસ્યમાયાસિદ્ધિર્ભવતિ । તતશ્ચ યથા યથા કર્ત્તુમીહે તથા તથા
સ્વરૂપકરણે સમર્થઃ સ્યાત્ ॥
ઇતિ ખેચર્યાદિ સપ્તસિદ્ધિપ્રયોગાઃ ॥
મૂલાધારલિઙ્ગમૂલનામિહૃદયકણ્ઠભ્રૂમધ્યસ્થાનેષુ
ચતુર્દલષડ્દલદશદલદ્વાદશદલષોડશદલદ્વિદલકમલેષુ મધ્યે
એકસ્મિન્કમલેશ્રીચક્રં ધ્યાત્વા તત્ર
કર્પૂરશ્રીખણ્ડકેશરકસ્તૂરીસિદ્ધદ્રવ્યપરપર્યાયમહોદયદ્રવ્યૈઃ સંપૂજ્ય
લોહિતાં લલિતામિત્યાદિ ધ્યાત્વા યદિ સર્વાવયવ સર્વાયુધસપન્નાં દેવીં પશ્યતિ
તદા શુભમ્ અઙ્ગયૈકલ્પેત્ત્વ શુભં જાનીયાત્ । તત્રાપિ મૂલાધારાદિ ચક્રદ્વયે
તથારીતૌ ભૂતાર્થ શુભાશુભજ્ઞાનમ્ । નાભ્યાદિ દ્વયે
તથારીતૌવર્ત્તમાનાર્થ શુભાશુભજ્ઞાનમ્ । ઇતરદ્વયે તથારીતૌ ભવિષ્યાર્થ
શુભાશુભજ્ઞાનમ્ । ઇતિ શુભાશુભજ્ઞાનપ્રયોગઃ ॥ સ્વસ્ય ચુલુક***(?)રિણિ
શ્રીચક્રં વિચિન્ત્ય તત્ર દેવીં ગન્ધાદિભિઃ સંપૂજ્ય માતૃકા સહિતયા
મૂલવિદ્યયા તજ્જલં ત્રિવારમભિમન્ત્ર્ય । સ્વજિહ્વાં દીપાકારાં
સરસ્વત્યાખ્યનાડીવિશેષરૂપાં ચ વિચિન્ત્યવર્ષમભિવ્યાપ્ય પ્રત્યહં

પ્રાતસ્તજ્જલંપિવતઃ સાધકસ્ય વાદિત્વક્કવિત્વગ્રન્થાર્થકલનવત્વવ્યાખ્યાતૃત્વ
રૂપચતુર્વિધપાણ્ડિત્યં સ્યાત્ ॥
ઇતિ પાણ્ડિત્યાર્થકપૂજાપ્રયોગઃ ॥
પ્. ૧૮બ્)
ચુલુકજલે શ્રીચક્રં ધ્યાત્વા તત્ર ગન્ધાદિભિર્દેવીમભ્યર્ચ્ય । માતૃકા સહિતયા
મૂલવિદ્યયા તજ્જલં ત્રિવારમભિમન્ત્ર્ય પ્રતિપ્રાતઃકાલે યાવજ્જીવંપિવતઃ
પ્રાણાયામાદિકાષ્ટાઙ્ગયોગસિદ્ધિઃ વેદોક્તકર્માનુષ્ઠાનસિદ્ધિઃ
આત્મસ્વરૂપજ્ઞાનં ચેતિ ફલત્રિકંપ્રાપ્ય શ્રીશિવસાયુજ્યં પ્રાપ્નુયાત્ ॥
ઇતિ યોગસિદ્ધ્યર્થકપૂજાપ્રયોગઃ ॥
સ્વેચ્છામાનં મહાવૃત્તં કુંકુમેન કિં વા
સિન્દૂરગૈરિકલાક્ષાહિઙ્ગુલાદ્યન્યતમેન અથવા શ્વેતચન્દનરક્તચન્દનાભ્યાં
કૃત્વા તદન્તર્મહાષ્ટકોણમનુષ્ઠાયતત્ત્કર્ણિકાયાં ષટ્કોણં કૃત્વા વહિસ્તનેષુ
ષટ્સ્વપિકોણેષુ ષટ્સંખ્યાનિષટ્કોણાનિશ્ચયિત્વા સંપાદિતે
અનુગ્રહચક્રેમાસમભિવ્યાપ્યનિત્યાનિત્યાસ્થાને પ્રસ્તુતપ્રધાન્દેવીમાવાહ્ય
નિત્યાનિત્યાશક્તિભિસ્સ્વસ્વશક્તિયુતાભિર્ડાકિન્યાદિભિરાવૃતાં ધ્યાત્વા મધ્યે
પ્રધાનદેવતાં ચમ્પકેન્દીવરાભ્યામભ્યર્ચ્ય । ષટ્કોણેષુ રક્ષો
વાયુપૂર્વાગ્નેયેશાનવરુણેષુ ડાકિનીરાકિનીલાકિનીકાકિનીશાકિનીહાકિનીરૂપાઃ
શક્તીઃ સંપૂજ્ય । વહિસ્તનષટ્કોણેષ્વપિ રાક્ષસાદિ ક્રમેણ પૂર્વોક્તા
પુનરુક્તષટ્ત્રિંશ્ચદ્વર્ણશક્તીઃ પ્રતિષટ્કોણં ષટ્ષટ્ક્રમેણ સંપૂજયતઃ
સાધકસ્ય
જ્વરભૂતકૃતાસાવધાનચિત્તત્વગ્રહકૃતાસાવધાનચિન્તત્વહૃદયકમ્પાદિપ્રયોજક-
રોગવિશેષઃકર્ણરોગશિરોરોગોદરશૂલાદિ રોગશૂન્યત્વં ભવતિ ।
પ્. ૧૯અ)
અન્યેપિ વાતપિત્તકફાનામન્યતમભવા અપિ રોગા ઉપશમં યાન્તિ ॥
ઇતિ રોગનાશકપ્રયોગઃ ॥
પાતાલપ્રવેશમાર્ગદ્વારસમીપદેશે પૂર્ણાભિષેકપ્રકારેણ
પ્રતિપ્રધાનસમકાક્ષદેવતાસ્થાનાવરણદેવતાસ્થાનેષોડશત્રિકોણાનિયત્રેત્-
યેવં ભૂતં શ્રીચક્રં વિરચયયતન્મધ્યેશરદૃતૌ મુખ્યેગૌણે વા
પરમેશ્વરીં પ્રધાનદેવતામાવાહનાદિપૂર્વકસિદ્ધદ્રવ્યસહિતૈઃ
સુગન્ધિપુષ્પૈર્નાસમભિવ્યાપ્ય સમભ્યર્ચ્ય ષોડશગુણિતષણવતિ
સંખ્યાવરણશક્તીશ્ચ સંપૂજ્ય સાધકોનાગકન્યા યક્ષકન્યા રાક્ષસકન્યા
ગન્ધર્વકન્યા સિદ્ધકન્યા વિદ્યાધરકન્યા પિશાચકન્યા ગુહ્યકન્યા
મનુષ્યસિદ્ધકન્યા કિન્નરકન્યા નાગાન્તરજાતિવિશિષ્ટ ભુજગકન્યાનાં મધ્યે
સ્વરુચિવૈચિત્ર્યેણ તત્તત્કન્યાભિઃ સહતત્તલ્લોકેક્રીડા નાનાવિધા લભેત્ ॥ ઇતિ
નાગકન્યાદ્યેકાદશકન્યાલાભપ્રયોગઃ ॥ કિંશુક પુષ્પૈઃપૂજનં
ક્ષીરશર્કરાઘૃતપાયસૈર્નૈવેદ્યં ચ માસમભિવ્યાપ્ય કુર્વતો ભૂષણાવાપ્તિઃ ।
પાટલપુષ્પૈઃ પૂર્વરીત્યનુસરણે ગજલાભઃ રક્તોત્પલૈઃ પૂર્વરીત્યનુસરણે
અશ્વસિદ્ધિઃ કુમુદૈઃ ખરલાભઃ ઉત્પલૈરુષ્ટસિદ્ધિઃ તગરપુષ્પૈઃ પશુલાભઃ
જમ્વીરપુષ્પૈર્મહિષસિદ્ધિઃ લકુચૈર્મેષલાભઃ દાડિમૈર્નિધિલાભઃ
મધૂકપુષ્પૈઃર્ગણાધિપત્ત્યલાભઃ
પ્. ૧૯બ્)
વકુલપુષ્પૈઃ સ્ત્રીલાભઃ કહ્લારૈઃ પુત્રલાભઃ શતપત્રૈર્જયપ્રાપ્તિઃ કેતકીપુષ્પૈઃ
રથશિવિકાદિસિદ્ધિઃકર્પૂરકસ્તૂર્પ્યાદિસુગન્ધિદ્રવ્યમિશ્રિતૈઃ કૈશ્ચિદપિ
પુષ્પૈર્માસમભિવ્યાપ્યપૂજયતઃ ક્ષીરશર્કરાદિ ચતુષ્કનૈવેદ્યત્વેન નિવેદયતશ્ચ
સર્વસૌભાગ્યસિદ્ધિઃ સ્યાત્ । દ્વિમાસત્રિમાસંવાભિવ્યાપ્યકાર્યાવધિ વા
પ્રયોગમાચરેત્ ॥ ઇતિ પઞ્ચદશફલપ્રાપકપ્રયોગઃ ॥
કસ્મિંશ્ચિન્મહાનદીજલેશ્રીચક્રં વિચિન્ત્ય તત્ર સાવરણાંદેવીમાવાહ્ય
પૂર્વવદર્ઘ્યકલ્પનપૂર્વકં પૂર્વોક્તૈરેવ સમસ્તૈર્વ્યસ્તૈર્વા પુષ્પૈઃ સંપૂજ્ય
તદર્ઘ્યજલેન શતસાહસ્રાન્યતરસંખ્યયા તર્પયેત્ । તેન પરચક્રાદિ
સર્વોપદ્રવશાન્તિઃ સ્યાત્ ॥ ઇતિ પરચક્રાદ્યુપદ્રવશાન્તિપ્રયોગઃ ॥ કસ્મિંશ્ચિત્પીઠે
શ્રીચક્રમુદ્ધૃત્ય તત્ર સાવરણાં પ્રધાનદેવતામાયાહનાદિપૂર્વકમભ્યર્ચ્ય
। તત્ર ઘૃતૈરભિષેકતઃ પૂર્ણાયુષ્ટ્વમ્ । મધુતોભિષેકતઃ સૌભાગ્યવત્વમ્
દુગ્ધૈરભિષેકતસ્ત્વારોગ્યમ્ । ઘૃતમધુદુગ્ધસમુચ્ચિતૈરભિષેકત ઐશ્વર્યપ્રાપ્તિઃ
નારિકેલોદકૈરભિષેકૈસમીચીનૈરાજાદિભિઃ સપ્રીતિસિદ્ધિઃ
હિમતોયૈરભિષેકતોનૃપત્વપ્રાપ્તિર્ભવતિ । શ્રદ્ધતોયૈરભિષેકતઃ પૂર્વોક્તફલાદિ
પુત્રાદિ ફલસમૃદ્ધિઃ સ્યાત્ ॥ ઇતિ દીર્ઘાયુષ્યાદિપ્રાપ્તિયોગઃ ॥ પૂગીફલવૃક્ષવને
અહોરાત્રં નિવસન્નેવયસ્તત્પુષ્પૈઃ સિદ્ધદ્રવ્યૈશ્ચમાસમભિવ્યાપ્ય
પ્. ૨૦અ)
શ્રીચક્રે સાવરણાં દેવીમભ્યર્ચયેત્ સોયં સૌન્દર્ય
સ્ત્રી**(?)વશીકરણાદિધર્મૈઃ કન્દર્પસમાનઃ સ્યાત્ ॥ ઇતિ સ્ત્રીપ્રીતિકારિપ્રયોગઃ ॥
સર્વાસુપૂર્ણાસુનિયમેનમાસમભિવ્યાપ્ય કન્યાયાં દિવ્યભિન્નત્વેન
ધ્યાતાયામુક્તદિશાદેવીમાવાહ્ય સંપૂજયન્તે સાધકં પ્રતિપરપ્રેરિતાઃ
કૃત્યાઃ પરપ્રેરિતા અભિચારમન્ત્રાશ્ચ વિમુખા ભવતઃ સ્વપ્રેરકાઃ
પરાનેવગ્રસન્તિ ॥ ઇતિ કૃત્યાદ્યુપશમપ્રયોગઃ ॥ વજ્રલિઙ્ગ મેરુલિઙ્ગ મહાલિઙ્ગ
નામકલિઙ્ગ યન્ત્રત્રયે ધ્યાના વાહનાદિપૂર્વકં માસમભિવ્યાપ્ય
તત્તચ્ચક્રગતશક્તિસહિતાં શ્રીલલિતાં પૂજયત ઇહલોકે પુત્રકલત્રધનાદિસુખં
પ્રેત્યસ્વર્ગાદિસુખં ચ પ્રાપ્ત સ્યાત્ ॥ ઇતિ લોકદ્વયસૌખ્યપ્રયોગઃ ॥
શતમાષપ્રમાણકસુવર્ણેન પ્રત્યેકં રવિતૈર્યથાશક્તિષ્વધિકૈઃ પુષ્પૈઃ
કર્પૂરકસ્તૂર્યાદિ સુગન્ધિદ્રવ્યવાસિતૈઃ પ્રતિદિનંમાસમભિવ્યાપ્ય પૂજયતઃ
પૂર્વપૂર્વજન્મસંચિતસકલપાતકક્ષયઃ સ્યાત્ ॥ ઇતિ પાપક્ષયપ્રયોગઃ ॥
નવરત્નૈઃ સમુચ્ચૈતૈઃ પ્રતિદિનં માસમભિવ્યાપ્ય શ્રીચક્રે સાવરણાં દેવીં
પૂજયતઃ સકલપાતકક્ષયઃ પ્રધાનદેવ્યાશ્ચાક્ષુષપ્રત્યક્ષવિષયત્વં ચ સ્યાત્ ।
ઇતિ દેવીપ્રત્યક્ષીકરણપ્રયોગઃ ॥ સુગન્ધિકર્પૂરાદિદ્રવ્યસુવાસિતૈર્વસ્ત્રૈરભિનવૈઃ
પ્રત્યહં માસમાત્રં પૂજયતામેતજ્જન્મોપાર્જિતસર્વપાતકનાશઃ સ્યાત્ ।
પ્. ૨૦બ્)
વૈરિકૃતકૃત્યૌષધાદિપ્રભવદુઃખોપશમશ્ચ સ્યાત્ ॥
ઇત્યેતજ્જન્માર્જિતપાપક્ષવાદિપ્રયોગઃ ॥ સ્વશરીરં શ્રીચક્રત્વેન વિભાવ્ય તત્ર
જીવાત્માનં પ્રદીપકાલિકાકારં પ્રધાનદેવીત્વેન શરીરે સ્વાત્મનિ ચ સમન્તતઃ
સ્થિતાનિ જ્ઞાનેન્દ્રિય કર્મેન્દ્રિય
મનોબુદ્ધીચ્છાદ્વેષપ્રયત્નધર્માધર્મસંસ્કારાદીનિચાણિમાદ્યાવરણદેવતાત્
વેન ધ્યાત્વા ગન્ધં ગન્ધતયા અહિંસાદિકં પુષ્પતયા સ્પર્શં ધૂપતયા
રૂપં દીપતયા રસંનૈવેદ્યતથાશબ્દં સ્તોત્રતયા નિવેદ્ય સાવરણાં
દેવીમનવરતમર્ચયતઃ સાધકસ્ય જીવન્મુક્તં ભવતિ ।
ઇતિ જીવન્મુક્તિપ્રયોગઃ ॥
ઇતિ સમાપિતાઃ ષષ્ઠપટલોક્તપૂજાપ્રયોગાઃ ॥
ષડ્વહ્નિશૈલસ્વભુજોન્મિતકાલનિત્યાવિદ્યાવિલિખ્ય સકલારમણીયપત્રે નિત્યં
પ્રપૂજયતિ સુન્દરગન્ધિગન્ધપુષ્પાદિભિર્ય ઇહ તસ્ય ફલાનિ વક્ષ્યે યત્ર દેશે નગરે
ગૃહે વા પુસ્તકાધિષ્ઠાનકકાલનિત્યાવિદ્યાપૂજા તત્ર
પરપ્રેરિતકૃત્યાપીડાપરચક્રભયાનાવૃદ્ધ્યતિવૃષ્ટિ
ભૂતપ્રેતાપમૃત્યુપ્રભૂતિભયં ન સ્યાત્ દેશ એવતાદૃશફલસ્યોદ્દેશ્યત્વેસુતરાં
નગરસ્યાપિ તાદૃશ ફલસંબન્ધઃ કૈવકથાગેહસ્ય પરન્તુ
ફલગૌરવાત્પૂજાગૌરવદક્ષિણાદિગૌરવાભ્યાં પ્રયોગેગૌરવેયતિતવ્યમ્ । નહિ
એકાદિગૃહરક્ષાર્થકપ્રયોગસકલદેશરક્ષાર્થકપ્રયોગયોઃ સમત્વં સમુચિતમ્ ।
પ્. ૨૧અ)
તાદૃશ પૂજાનુષ્ઠાતઃ સાધકસ્યાપિ સ્વોદ્દેશ્ય સકલકાર્યસિદ્ધિઃ સ્યાત્ । ઇતિ દેશાદિ
કૃત્પાદ્યપહારકસાધકીય સકલાભીષ્ટકારકપુસ્તકાધિષ્ઠાનકકાલનિત્યાપૂજા
પ્રયોગઃ ॥ મહાવિસ્તૃતે મસૃણતરેપટે
કાલચક્રેષુ ષટ્સપ્તત્પુત્તરપઞ્ચશતસંખ્યેષુ મધ્યે પ્રસ્તુત તત્તદ્યુગસ્ય
પ્રથમવર્ષમારભ્યયાવત્તમવર્ષે પૂજાસ્ભસ્તદ્વર્ષપ્રાપ્તકાલચક્રમુદ્ધૃત્ય
તદ્વહિરષ્ટદલં કમલં યથોદ્ધૃતં કાલચક્રં સ્વકર્ણિકાયાં પતતિ
તથોદ્ધૃત્ય દલેષુ વાગ્દેવ્યષ્ટમન્ત્રાન્પૂર્વોક્તાનાલિખ્ય સર્વાન્તર્ગતકર્ણિકાયાં
કાલચક્રં કર્ણિકાભૂતાયાં મુખવૃત્તાશ્ચર્યાયમાકારં લિકિત્વા તત્રૈવ
પઙ્ક્તૌ ચતુર્થસ્વરાપરપર્યાયમીકારં વિલિખ્ય । ઈકારોદર એવ પઙ્ક્તિત્રયં કૃત્વા

તત્રોદધિઃ ક્રમેણ સાધ્યનામસાધકનામક્રિયાપદાન્યભિલિખ્ય
વર્ષમેકમભિવ્યાપ્ય અકારાદિરૂપં પ્રથમસ્વરાદ્યપરપર્યાયં
કર્ણિકાયામભિલિખિતવર્ણયોરાદિભાગે લિખિત્વા મહદ્વર્ણમપિચૈકશ
એકૈકતત્વાક્ષર સંયુક્તં કૃત્વા લિખેત્ એકૈકં હિ ચક્રમેકૈકવર્ષાત્મકં ભવતિ
વર્ષસ્ય ષોડશમાસાઃ પ્રતિમાસં ષટ્ત્રિંશદ્દિનાનિ સંભૂય
વૈકૈકવર્ષસ્ય ષટ્સપ્તત્યુત્તરપઞ્ચશતંદિનાનિ ।
અક્ષરાણ્યપિ ષટ્ત્રિંશત્તત્વવર્ણાનાં
પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરયોગેન ષટ્સપ્તત્યુત્તરપઞ્ચશતસંખ્યતામાપન્નાનિ તત્રા
લેખ્યાનિ ।
પ્. ૨૧બ્)
તથૈવ યસ્મિન્યસ્મિન્દિને અગ્રભૂત વાહ્યકોષ્ઠે યદ્યદક્ષરલિખનં
શાસ્ત્રપ્રાપ્તં તત્તદેવાક્ષરં કર્ણિકાયામાદિભાગે લિખિત્વા
તત્તત્વાક્ષરૈરવિકૃતૈર્દ્વિતીયં વક્ત્રાક્ષરં સવર્ણદીર્ઘાખ્યેનસન્ધિના
સમાશ્લેષયેત્ । અકાર એવ પ્રથમં વર્ષપર્યન્તંમિષ્યતે આદિક્ષાન્તા
ભૂયભૂયદિનાન્તંત્વેકશોમતા દ્વિતીયવક્ત્રસંવદ્ધા અવિકારસ્તૃતીયઈ ઇતિ
ત્રિત્ર્યક્ષરવિદ્યાં કર્ણિકાયાં સમાલિખેદિતિ સિદ્ધમ્ । ઇત્થં સિદ્ધેયન્ત્રે
પ્રતિષ્ટાપૂર્વકં
કાલચક્રાધિકરણકકૃત્યાદ્યુપશમાત્મકસર્વાભીષ્ટકરપ્રધાનદેવીપૂજા-
પ્રયોગઃ ॥ યક્ષ્મપુસ્તકકાલચક્રંચેત્યુભયસ્થાને પ્રતિદિનં કાલનિત્યાં
પ્રધાનદેવીં ચક્રમશઃ પૂજયેત્ તસ્ય વંશે સર્વસ્મિન્નપિ મહાલક્ષ્મીઃ
સ્થિરાસ્યાત્ । ઇતિ મહાલક્ષ્મીસ્થૈર્યકરપૂજાપ્રયોગઃ ॥ કાલચક્રનિર્માણપ્રકારો
યથા પ્રથમત
એકશ્રીચક્રોદ્ધારયોગ્યકર્ણિકાદામહાવિશાલતાશાલિવૃત્તંવિધાય તતો
વહિર્વહિરેકૈકાઙ્ગુલાન્તરાલકાનિ ષોડશવૃત્તાન્તરાણિનિર્ભાયમથમવૃત્તમારભ્
યવાહ્યવૃત્તાન્તસમદશાવૃત્તેષુ પ્રત્યેકં ષટ્ત્રિંશચ્ચિહ્નાનિવિધાય તેષુ
પ્રથમતઃ પ્રથમાન્તં દ્વિતીયતોદ્વિતીયાન્તમિતિ ક્રમેણ ષોડશતમચિહ્નમારભ્ય
સર્વવાહ્યગતષોડશતમચિહ્નાન્તં મધ્યસ્થ
તત્તચ્ચિહ્નનિર્ભેદનપૂર્વકં ષટ્ત્રિંશત્સંખ્યાન્યૂર્દ્ધ્વાધોગતાનિ સૂત્રાણિ
પાતયિત્વા પ્રતિતિર્યક્યઙ્ક્તિ
પ્. ૨૨અ)
ષટ્ત્રિંશત્ષટ્ત્રિંશત્કોષ્ઠાનિ પ્રત્યૂર્દ્ધ્વાધઃ પઙ્ક્તિષોડશષોડશકોષ્ઠાનીતિ
સંભૂય ષટ્સપ્તત્પુત્તરપઞ્ચશતસંખ્યાનિ કોષ્ઠાનિ નિર્માય તેષુ વર્ણાના
લિખેત્ । સર્વવાહ્યગતાગ્રકોષ્ઠમારભ્યાધોધઃ ક્રમેણ અવર્ગં લિખિત્વા
તત્પ્રાદક્ષિણક્રમાયાત પઞ્ચવિંશદ્વીતિષુ અધોધઃ
ક્રમેણ ષોડશષોડશકોષ્ઠાત્મિકાસુ ક્રમેણ
પ્રત્યેક ષોડશસ્વરસંવન્ધેનષોડશરૂપત્વવિશિષ્ટકકારાદિષટ્ત્રિંશદ્વર્ણાન્
આલિખ્ય । એતત્કર્ણિકાયાં અ આ ઈ ઇતિ ત્ર્યક્ષરી કાલનિત્યાવિદ્યામાલિખ્ય । તત્ર
ચતુર્થસ્વરોદરેસાધ્યસાધકાદિનામાલિખેદિતિ વર્ષચક્રં પ્રાથમિકમુદ્ધતં
અનુલોમાનુલોમાખ્યં ચ ક્રમેત્ । દ્વિતીયવર્ષે પૂર્વોક્ત એવ રેખા સમુદાયચક્રે
યદિકર્ણિકા નિકટવર્ત્તિકોષ્ઠમારભ્ય સર્વવાહ્યકોષ્ઠન્તં
અગ્રવીથીમારભ્યનિર્ગમગત્યા અકારાદિ ષટ્ત્રિંશત્ષોડશકં લિખ્યતે
કર્ણિકાયાં ચ પૂર્ણમણ્ડલવર્ણેષુ દ્વિતીયવર્ણમાકારરૂપં પૂર્વં લિખિત્વા
। સર્વવાહ્યકોષ્ઠત્વાગ્રકોષ્ઠત્વાભ્યામાપન્નકોષ્ઠેભિલેખ્યસ્ય અકારસ્ય
વિકૃતાક્ષરતયાતદપહાય તત્પ્રકૃતિભૂતપ્રથમસ્વરં મહતા
સંયોજ્યસંપન્નમાકારં દ્વિતીયતો લિખિત્વા શુદ્ધમીકારં ચ રમતો લિખેદિતિ તત્ ।
કર્ણિકાયાં સાધ્યસાધકાદિલેખઃ પૂર્વવત્ । અનુલોમવિલોમાખ્યં ચક્રમિદં
દ્વિતીયવર્ષસ્ય
પ્. ૨૨બ્)
તૃતીયવર્ષે પૂર્વોક્ત એવ રેખા સમુદાયાત્મકે
સર્વવાહ્યગતાગ્રકોષ્ઠમારભ્યાધોગતાષ્ટકોષ્ઠપર્યન્તં
અકારાદિસ્વરાષ્ટકં લિખિત્વા આભ્યન્તરકોષ્ઠં તદ્વીથી સંબન્ધ્યેવ
સમારમ્યઌકારરૂપનવમસ્વરાદિ ષોડશતમસ્વરાન્તં લિખ્યતે
તદ્વદ્દક્ષિણગતાપરવીથીષ્વપિ કકાકિકીત્યાદિકૃકૄઇત્યન્તવર્ણાષ્ટકં
વાહ્યકોષ્ઠમારભ્ય લિખિત્વા પુનસ્તત્રૈવ વીથ્યામાભ્યન્તરકોષ્ઠમારભ્ય
કૢકૣ ઇત્યાદિકં ક ઇત્યન્તવર્ણાનભિલિખેત્ । અપરત્રાપિ ખકારાદિ
સર્વતત્વલિખનમુક્તયૈવદિશાક્રિયતે । કર્ણિકાયાં ચ ઇ આ ઈ ઇતિ કર્ણિકાયાં
સાધ્યસાધકાદિનામલેખઃ પૂર્વવત્ । અનુલોમ વાહ્યસંપુટાખ્યં ચક્રમિદં
તૃતીયવર્ષસ્ય ભવતિ । પૂર્વોક્ત એવ ચક્રે અગ્રવીથ્યાં સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠમારભ્ય
પ્રથમસ્વરમારભ્યનિર્ગમક્રમેણાષ્ટસ્વરાનાલિખ્ય વાહ્યકોષ્ઠમારભ્ય
પ્રવેશક્રમેણ નવમાદિસ્વરાનાલિખેત્ । તત્પ્રદક્ષિણગતપઞ્ચત્રિંશદ્વીથીષ્વપિ
સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાદિ નિર્ગમક્રમેણ કકાકિકી ઇત્યાદિકં લિખિત્વા । પુનઃપ્રવેશ
ક્રમેણ કૢકૣ ઇત્યાદિકં લિખેત્ । કર્ણિકાયાં ઈ આ ઈ સાધ્યાદિ લેખઃ પૂર્વવત્ ।
અનુલોમાભ્યન્તરસંપુટાખ્યં ચતુર્થવર્ષ ચક્રમિદં વાહ્યગતાગ્રકોષ્ઠતો
ગણનયાષ્ટમં કોષ્ઠમારભ્ય નિર્જમગત્યા અકારાદિ
વામનાસા*(?)સ્વરાષ્ટકં લિખિત્વા પુનર્નવમંકોષ્ઠમારભ્ય
પ્. ૨૩અ)
પ્રવેશગત્યા દક્ષિણગણ્ડાદિ વિસર્ગાન્તસ્વરાષ્ટકં લિખેત્ । એવમેવા પરવીથીષ્વપિ
મધ્યસ્થં
કોષ્ઠાદ્વાહ્યકોષ્ઠપર્યન્તમાગત્યપુનઃપરાવૃત્યનવમાદિસર્વાભ્યન્તર-
કોષ્ઠાન્તરકોષ્ઠાન્તં
કકારાદિક્ષકારાન્તવર્ણાન્પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરસંવદ્ધાનુપલિખેત્ । અત્ર
કર્ણિકાયાં પ્રથમ ઉકારઃ નાસાવર્ણસ્ય પ્રથમસ્વરસ્યૈવ
વિકૃતાક્ષરતયાપ્રકૃત્યક્ષરભૂતપ્રથમસ્વરસ્યૈવમરુદ્યોગેપિ મરુદાત્મકતયૈવ
પર્યવસાનાત્ દ્વિતીય આકારઃ તૃતીય ઈકાર એવેતિ તદે તદનુલોમ
વાયપરાવૃત્તાખયં પઞ્ચમવર્ષચક્રે અગ્રવીથ્યાં
નવમંકોષ્ઠમારભ્યસર્વાબ્યન્તરકોષ્ઠાન્તરં
પ્રથમસ્વરાદિવામનાસાન્તસ્વરાષ્ટકં લિખિત્વા પુનઃ
પરાવૃત્ત્યાષ્ટમંકોષ્ઠં સમારભ્ય વાહ્યકોષ્ઠાન્તં લિખિત્વા । અષ્ટમાદિ
વાહ્યકોષ્ઠાન્તં કૢ ઇત્યાદિકં ક ઇત્યનતં લિખિત્વા
ખકારાદયોપ્યવશિષ્ટચતુસ્ત્રિંશત્તત્ત્વવર્ણાઃ પૂર્વોક્તદિશાલેખ્યા અત્ર
કર્ણિકાયાં ષષ્ઠ ઊકારઃ પ્રથમઃ દ્વિતીયસ્વર એવ તુ પ્રોક્તરીત્યા દ્વિતીયતૃતીયઃ
સ એવેતિ ઊ આ ઈ ઇતિ તદેતદનુલોમાભ્યન્તર પરાવૃત્તાખ્યં ષષ્ઠવર્ષચક્રમ્ । યદિ તુ
પૂર્વોક્ત એવ ચક્રે પૂર્વોક્તાસ્વેવવીથીષુ ષોડશસંખ્યા સુ
સર્વવાહ્યપ્રથમકોષ્ઠે
પ્. ૨૩બ્)
અકારં સર્વાભ્યન્તર તદ્વીથીગતકોષ્ઠે આકારમ્ । દ્વિતીયે ઇકારમ્ પઞ્ચદશતમે
ઈકારમ્ તૃતીયે ઉકારમ્ ચતુર્દશતમે ઊકારમ્ ચતુર્થે ઋકારમ્ ત્રયોદશતમેૠકારમ્
પઞ્ચમેઌકારમ્ દ્વાદશતમેૡકારમ્ ષષ્ઠે એકારમ્ એકાદશતમે ઐકારમ્
સપ્તમે ઓકારમ્ દશમે ઔકારમ્ અષ્ટમે અંકારમ્ નવમે અંકારં લિખેત્ કકારાદિ
લેખેપિ ક્રમ એવ એવેતિ કર્ણિકાયાં પ્રથમં ઋકારઃ તત ઉક્તદિશા આકારં તૃતીય
ઈકારઃ તથા ચ ઋ આ ઈ ઇતિ લેખ્યત્વેન પર્યવસ્યતિ તદે તદનુલોભં
વાહ્યવ્યાકીર્ણાખ્યં સપ્તમવર્ષચક્રમ્ । યદિ તુ સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠે અકારમ્
સર્વવાહ્યકોષ્ઠે આકારમ્ પઞ્ચદશ્તમે ઇકારમ્ દ્વિતીયે ઈકારમ્ ચતુર્દશતમે
ઉકારમ્ તૃતીયે ઊકારમ્ ત્રયોદશમે ઋકારમ્ ચતુર્થે ૠકારમ્ દ્વાદશતમે ઌકારમ્
પઞ્ચમે ૡકારમ્ સકાદશતમે એકારમ્ ષષ્ઠે ઐકારમ્ દશમે ઓકારમ્ સપ્તમે
ઔકારમ્ નવમે અંકારમ્ અષ્ટમે અઃકારં લિખેત્ ઉક્તકર્ણિકાયાં
પ્રથમં ઋકારઃ તતો દ્વિતીય ઉક્તરીત્યા દ્વિતીયસ્વર એવ ઇત્થં ૠ આઈ ઇતિ પર્યવસ્યતિ
તદિદમનુલોભાભ્યતરવ્યાકીર્ણાખ્યં કલિયુગાદેરષ્ટમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
એતેષ્ટાવનુલોભભેદાઃ ॥ પૂર્વોક્ત એવ ચક્રે યદિ અગ્રવીથ્યાં
વાહ્યકોષ્ઠમારભ્યાભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં
પ્રવેશગત્યાક્ષક્ષાપ્રભૃતયઃક્ષક્ષઃ પર્યન્તાવર્ણાલિખ્યન્તે ॥
પ્રાદક્ષિણ્યપ્રાપ્તવીથ્યન્તરેષુ તુ ઌકારાદિ પ્રથમસ્વરાન્તં
પઞ્ચત્રિંશત્તત્ત્વાનાં ષોડશયોઽશરૂપાણિ લિખેત્ ।
પ્. ૨૪અ)
અત્ર કર્ણિકાયાં પ્રથમં
પૂર્ણમણ્ડલવર્ણભૂતોદક્ષગણ્ડાપરપર્યાયોઌકારઃ । તતો
દ્વિતીયોપ્યુક્તરીત્યાદ્વિતીયસ્વરસમ્બદ્ધક્ષકાર એવ તૃતીયસ્તુચતુર્થસ્વર એવ
સાધ્યાદિલિખનમપીકારોદરેપૂર્વમુક્તં નાત્ર વિસ્મર્ત્તવ્યમ્ તદિદં વર્ણાનાં
પ્રતિલોમ્યેન કોષ્ઠાનામાનુલોભ્યેનોપાદાનાદ્વિલોમાનુલોમાખ્યં

નવમવર્ષચક્રમ્ યદિ ત્વસ્મિન્નેવ ચક્રે
સર્વાભ્યન્ત્રકોષ્ઠમારભ્યસર્વવાહ્યકોષ્ઠપર્યન્તં ક્ષકારાદિ
પ્રથમસ્વરાન્તષટ્ત્રિંશત્તત્વવર્ણાષ્ટકમાદગ્રવીથીમારભ્ય પ્રાદક્ષિણ્ય
ક્રમપ્રાપ્તસકલવીથીષુ લિખ્યન્તે । કર્ણિકાયાં ઌક્ષાઈ ઇતિ
તદાવર્ણકોષ્ઠયોર્દ્વયોરપિ પ્રાતિલોભ્યાદ્વિલોમવિલોમાખ્યં દશમયર્ષચક્રમ્ ।
યદિત્વસ્મિન્નેવ ચક્રે વાહ્યકોષ્ઠમારભ્યાષ્ટસુકોષ્ઠેષુ અગ્રવીથીમારભ્ય
ક્ષક્ષાક્ષિક્ષીક્ષુક્ષૂક્ષૃક્ષૄ ઇત્યાદિકં અ આ ઇ ઈ ઉ ઊ ઋ ૠ
ઇત્યન્તતત્તત્ત્વવર્ણાષ્ટકં પ્રવેશનગત્યા લિખિત્વા । પુનઃ
સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠમારભ્યતાસ્વેવવીથીષુ ક્રમાદષ્ટાષ્ટકોષ્ઠપર્યન્તં ક્ષૢ
ક્ષૣ ક્ષે ક્ષૌ ક્ષં ક્ષ ઇત્યાદિકં ઌ ૡ એ ઐ ઓ ઔ અં અઃ ઇત્યન્તવર્ણાષ્ટકં લિખિત્વા
કર્ણિકાયાં એ ઈ ઇતિ તદેવં વિલોમવાહ્યસંપુટાખ્યં એકાદશતમવર્ષચક્રમ્ ।
યદિત્વસ્મિન્નેવ ચક્રે અભ્યન્તરકોષ્ઠાદિ નિર્ગમનગત્યા ક્ષ ક્ષા ક્ષિ ક્ષુ ક્ષૂ ક્ષૃ
ક્ષૄ ઇતિ વર્ણાષ્ટકં લિખિત્વા । કર્ણિકાયાં ઐક્ષાઈ ઇતિ લિખ્યતે
પ્. ૨૪બ્)
તદા વિલોમાભ્યન્તરસંપુટાખ્યં દ્વાદશતમવર્ષચક્રમ્
યદિત્વસ્મિન્નેવઞ્જદ્યેવીથ્યાદિ અષ્ટમં કોષ્ઠમારભ્ય વાહ્યકોષ્ઠાન્તં ક્ષ
ક્ષાક્ષિ ક્ષી ઇત્યાદિ અ આ ઇ ઈ ઇત્યાદિ વર્ણાષ્ટકાન્તં લિખિતા પુનર્નવમાદિ
સ્ર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં ક્ષૢ ક્ષૣ ક્ષે ક્ષૈ ઇત્યાદિ ઌ ૡ એ ઐ ઇત્યાદિ
વર્ણાષ્ટકાન્તં લિખિત્વા કર્ણિકાયાં ઓ ઈ ઇતિ લિખ્યતે તદા
વિલોમવાહ્યપરાનૃત્તાખ્યં ત્રયોદશતમવર્ષચક્રં ભવતિ । યદિત્વસ્મિન્નેવ ચક્રે
અગ્રવીથ્યાદિ નવમં કોષ્ઠમારભ્ય સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં ક્ષ ક્ષા ક્ષિ ક્ષી
ઇત્યાદિ વર્ણાષ્ટકમારભ્ય અ આ ઇ ઈ ઇત્યાદિવર્ણાષ્ટકાન્તં લિખિત્વા પુનઃ
પરાવૃત્યાષ્ટમકોષ્ઠાદિ સર્વવાહ્યકોષ્ઠાન્તં ક્ષૢ ક્ષૣ ક્ષે ક્ષૈ ઇત્યાદિ
વર્ણાષ્ટકમારભ્ય ઌ ૡ એ ઐ ઇત્યાદિવર્ણાષ્ટકાન્તં લિખિત્વા કર્ણિકાયાં ઔ ઈ ઇતિ
લિખ્યતે તદા વિલોમાભ્યન્તરપરાવૃત્તનામકં ચતુર્દશતમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
યદિત્વેતસ્મિન્નેવચક્રે ભૂ ભૂ પદસ્ત્રતિથિઃ વહ્નિ સુરાધિનાથ બ્રહ્માસ્ય
વિશ્વવિશિખદ્યુમાણેપ્રમાણે ષષ્ઠે શિવે નગદશપ્રમિતેઽષ્ટમેઙ્કે
ક્ષક્ષાદયઃ ક્રમવશાત્પ્રથમાગ્રવીથ્યાં વીથ્યન્તરેષુલમુખાઃ
પ્રથમસ્વરાન્તારીત્યાનયૈવલિખતેરિહકર્મભૂતાઃ કર્ણિકાયાન્ત અં ઈ ઇતિ લિખ્યતે
તર્હિ વિલોમવાહ્યકીર્ણનામકં પઞ્ચદશવર્ષચક્રં ભવતિ । યદિત્વસ્મિન્નેવ
રેખામયચક્રે અતઃ કોષ્ઠમારભ્ય ભૂપૈકૌતિથિદસ્રેષુ ચક્ર રામે
પ્. ૨૫અ)
ત્રયોદશે વેદેકૈસાયકેકદ્રેષષ્ઠેખકેનગે નવમચાષ્ટમેકોષ્ઠેક્ષક્ષાદ્યાઃ
ક્રમન્તોર્ણકાઃ ત્દન્યાસ્વપિવીથીષુલાદ્યાશાન્ત્યાવિલોમતઃ
પ્રત્યેકં ષોડશોન્માનાઃ ષોડશસ્વરયોગતઃ લિખ્યન્તે કર્ણિકાયાં તુ અઃ ઈ ઇતિ તર્હિ
વિલોમાભ્યન્તરવ્યાકીર્ણાખ્યં તદ્યુગસ્ય ષોડશતમવર્ષચક્રં ભવતિ । એતેષ્ટૌ
વિલોમચક્રભેદાઃ । એતસ્મિન્નેવચક્રે અગ્રવીથ્યાં
પ્રથમસ્વરસ્યષોડશસ્વરભિન્નાનિ ષોડશરૂપાણિ તત્તત્સ્વરરૂપતયૈવ પરિણતાનિ
અ આ ઇ ઈ ઉ ઊ ઋ ૠ ઌ ૡ એ ઐ ઓ ઔ અં અ ઇત્યેવં રૂપાણિ વાહ્યતઃ
પ્રવેશગત્યાસર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં લિખિત્વા
પ્રાદક્ષિણ્યક્રમમાપ્તસમદશવીથ્યન્તરેષુ
કકારાદિથકારાન્તસપ્તદશતત્વવર્ણાનાં પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરભિન્નાનિ
કકાકિકીત્યાદિથોથૌથંથઃ ઇત્યન્તાનિ ષોડશષોડશરૂપાણિ વિલિખ્ય
તદન્તરૈકોનવિંશત્યાદિ ષટ્ત્રિંશદ્વીથ્યન્તાષ્ટાદશવીથીષુ
ક્ષકારાદિદકારાન્તાન્યષ્ટદશાતત્વાક્ષરાણિ પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરભિન્નાનિ
વાહ્યતોભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં પ્રન્વશગત્યા લિખેત્ । કર્ણિકાયાં ક આ ઈ ઇતિ
સપ્તદશતવર્ષચક્રં વાહ્યસંપુટાનુલોમાખ્યમુદ્ધૃતં ભવતિ । યદિ વા
સ્મિન્નેવચક્રે અભ્યન્તરાગ્રકોષ્ઠમારભ્ય વાહ્યાગ્રકોષ્ઠાન્તનિર્ગમગત્યા
અકારાદિ ષોડશકં પ્રદક્ષિણક્રમપ્રાપ્તાપરસપ્તદશવીથીષુ
પૂર્વવદેવાભ્યન્તરતો વાહ્યકોષ્ઠાન્તં
પ્. ૨૫બ્)
ક કા કિ કી ઇત્યાદિથો થૌ થં થ ઇત્યન્ત વર્ણાલિખ્યન્તે
એકોનવિંશતિતમવીથીમારભ્યાવશિષ્ટવીથીષુ
ક્ષકારાદિકદકારાન્તાષ્ટાદશવર્ણાનાં ષોડશષોડશરૂપાણ્યભ્યન્તરતોવા
હ્યાન્તં લિખ્યન્તે કર્ણિકાયાં કા આ ઈ ઇતિ વિદ્યા લિખ્યતે
તદિદંમાભ્યન્તરસંપુટવિલોમાખ્યમષ્ટાદશતમવર્ષચક્રં ભવતિ । યદિત્વ
તસ્મિન્નેવ ચક્રે અગ્રવીથીમારબ્યાષ્ટાદશવીથીષુ પ્રતિવીથિવાહ્યકોષ્ઠતો
દૃષ્ટકોષ્ઠાન્તં અકારાદિથકારાન્તાષ્ટાદશવર્ણાનાં
પ્રાથમિકાષ્ટાષ્ટરૂપં લિખિત્વા । અભ્યન્તરકોષ્ઠાદિનવમકોષ્ઠાન્તં
દ્વિતીયાષ્ટાષ્ટરૂપં લિખિત્વા ।
એકોનવિંશતિતમવીથીમારભ્યશિષ્ટાવીથીષુક્ષકારાદિદકારાન્તાષ્ટાદશ-
વર્ણાનાં પ્રત્યેકં પ્ર**(?)કાષ્ટકં વાહ્યકોષ્ઠતોષ્ટાષ્ટકોષ્ઠાવધિલિખિત્વા
। તત્તદ્વિતીયાષ્ટકમભ્યન્ત્રકોષ્ઠનવમાન્તં નિર્ગમગત્યા લિખ્યતે । કર્ણિકાયાં
કિ આ ઈ ઇતિ લિખ્યતે । તદેદં વર્ણાનાં કોષ્ઠાનાં ચ
વાહ્યતઃપુટીકરણાદ્વાહ્યસંપુટાખ્યમેકોનવિંશતિતમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
યદિત્વે તસ્મિન્નેવચક્રે અગ્રવીથીમારભ્યાષ્ટાદ્દશવીથીષુ પ્રતિવીથિ
અભ્યન્તરકોષ્ઠાદિકાષ્ટકોષ્ઠેષુમથમસ્વરાદિકાનાં
પ્રાથમિકાષ્ટાષ્ટરૂપાણાં લિખનં વિધાય પુનર્વાહ્યતો કોષ્ઠાનાં
ઌૡકારાદિસ્વરૂપદ્વિતીયાષ્ટાષ્ટરૂપાણ્યાલિખ્ય ।
ઇતરાષ્ટાદશવીથીષુપિક્ષકારાદિદકારાન્તાષ્ટાદશવર્ણાનાં પ્રત્યેકં
પ્. ૨૬અ)
પ્રાથમિકાષ્ટાષ્ટરૂપાણિ ક્ષ ક્ષા ક્ષિ ક્ષીત્યેવનાદી નિ********(?)
પૂર્વમભ્યન્ત્રતો લિખિત્વા । પુનર્વાહ્યતોષ્ટમાષ્ટમકોષ્ઠાન્તં
દ્વિતીયાષ્ટાષ્ટરૂપાણિ ક્ષૢ ક્ષૣ ક્ષે ક્ષૈ ઇત્યેવમાદીનિ દો દૌ દંદ ઇત્યન્તાનિ લિખેત્
। કર્ણિકાયાં કી આ ઈ ઇતિ લિખ્યતે । તદેદં વાહ્યસંપુટાખ્યં
વિંશતિતમવર્ષચક્રં ભવતિ । અસ્મિન્નેવ રેખાચક્રે સ્વાગ્રાદ્યષ્ટા દશવીથીષુ
અષ્ટમમષ્ટમં કોષ્ઠમારભ્ય વાહ્ય
તત્તત્કોષ્ઠાન્તમકારાદ્યષ્ટાદશાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણાં પ્રાથમિકરૂપાણિ
નિર્ગમગત્યા લિખિત્વા પુનઃપરાવૃત્યસર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાદિ નવમકોષ્ઠાન્તં
દ્વિતીયરૂપાણિ ઌ ૡ એ ઐ ઇત્યેવમાદીનિ થો થૌ થં થ ઇત્યન્તસ્વરૂપાણિ લિખિત્વા ।
અવશિષ્ટાનિ પરવીથીષ્વપિક્ષકારાદિદકારાન્તવર્ણાનાં સ્વરૂપાણિ પ્રાથમિકાનિ
અષ્ટમાષ્ટમકોષ્ઠાનિ વાહ્યાન્તં લિખિત્વા પુનઃપરાવૃત્ય સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાદિ
નવમાનવમકોષ્ઠાન્તં લિખ્યન્તે । કર્ણિકાયાં કુ આ ઈ ઇતિ તદેદં
વાહ્યસંપુટવાહ્યપરાવૃત્તાખ્યમેકવિંશતિમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
યદિત્વસ્મિન્નેવચક્રે સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાદિનવમકોષ્ઠાન્તં
પ્રાથમિકમષ્ટકમકારાદીનામષ્ટાદશતત્વવર્ણાનાંમાલિખ્ય ।
પુનર્વાહ્યતોષ્ટમકોષ્ઠાન્તં દ્વિતીયરૂપાણિ ઌ ૡ એ ઐ ઇત્યાદિ દો દૌ દં દ
ઇત્યન્તાનિ લિખ્યન્તે ।
એકોનવિંશત્પાદ્યપરવીથીષ્વપિક્ષકારાદિદકારાન્તવ્યુત્ક્રાન્તાષ્ટાદશતત્ત્વ-
વર્ણાનાં પૂર્વવત્પ્રથમાષ્ટકમભ્યન્તરતોનવમાન્તં
પ્. ૨૬બ્)
દ્વિતીયદ્વિતીયાષ્ટકં વાહ્યતોષ્ટમાષ્ટમકોષ્ઠાન્તં લિખ્યતે । કર્ણિકાયાં કૂ
આ ઈ ઇતિ તદેદં વાહ્યસણ્પુટાંભ્યન્તરપરાવૃત્તાખ્યં
દ્વાવિંશતિતમવર્ષચક્રં । યદિત્વે તસ્મિન્નેવ ચક્રે
અકારાદિદકારાન્તાષ્ટાદશતાવાક્ષરાણાં લિખનમ્ । ક્ષિતિ નૃપતિ વાહુતિથિ
વહ્નિશક્રવેદવિશ્વવાણસૂર્યરસશિવપર્વતપઙ્ક્તિગજનન્દપ્રમિતકોષ્ઠેષુ
કૃત્વાનન્તરાષ્ટાદશવીથીષ્વપિક્ષકારાદિદકારાન્તતત્વાક્ષરાણ્યપિક્ષિતિનૃપતીત્-
યાદિ ક્રમેણ લિખેત્ । કર્ણિકાયાં કૃ આ ઈ ઇતિ તદેદં
વાહ્યસંપુટવાહ્યવ્યાકીર્ણાખ્યં ત્રયોવિંશતિતમવર્ષચક્રમ્ । યદિ વા સ્મિન્નેવ
ચક્રે ભૂપભૂતિથિદસ્રેષુ શક્રાગ્ન્યોર્વિશ્વેવેદયોઃ સૂર્યવાણે શિવરસે
પઙ્ક્તિપર્વતયોસ્તથાનન્દાષ્ટયોશ્ચક્રમશઃ
પ્રથમદ્વિત્રિમુખ્યાન્ષોડશાર્ણાંસ્ત્વત્વર્ણષોડશસ્વસ્યોગજાપ્રાથમિકાષ્ટા-
દશવીથીષુ લિખિત્વા
તતોનન્તરાષ્ટાદશવીથીષુકારાદિદકારાન્તતત્વવર્ણાનપિભૂપભૂતિથિદસ્રેષ્વિત્-

યુક્તદિશૈવલિખિત્વા । કર્ણિકાયાં કૄ આ ઈ ઇતિ લિખેત્ તદેદં
વાહ્યસંપુટાભ્યન્તરવ્યાકીર્ણાખ્યં ચતુર્વિંશતિતમવર્ષચક્રં ભવતિ એતેષ્ટૌ
વાહ્યસંપુટભેદાઃ ॥
અસ્મિન્નેવ ચક્રે અગ્રવીથ્યામેવ વાહ્યતોસ્યેન્તરકોષ્ઠાન્તં દ દા દિ દી દુ દૂ દૃ દૄ
દૢ દૣ દે દૈ દો દૌ દં દ ઇતિ દકારસ્ય ષોડશરૂપાણ્યાલિખ્ય પ્રદક્ષિણા
ક્રમભ્યાતાપરસપ્તદશવીથીષુધકભાદિક્ષકારાન્તસપ્તદશાક્ષરાણાં ષોડ
શરૂપાણિ લિખિત્વા । પ્રદક્ષિણક્રમાયાતાષ્ટાદશ***(?)વીથીષુ
પ્. ૨૭અ)
થકારાદિ કાકારાન્તાષ્ટાદશતત્વવર્ણાનાં પૂર્વરીતિપ્રાપ્તષોડશરૂપાણિ થ
થા થિ થી ક્ષપાદીનિ ઓ ઔ અં અ ઇત્યન્તાનિ પ્રવેશગત્યા લિખેત્ । કર્ણિકાયાં ડૢ દા ઈ
ઇતિ પ્રાથમિકાદિ સકલ ષટ્ત્રિંશદ્દિને ષોડશકેષુ લિખ્યમ્ ।
તદેતદાભ્યન્ત્રસંપુટાનુલોમાખ્યં પઞ્ચવિંશતિતમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
અસ્મિન્નેવ ચક્રે અગ્રવીથ્યાદિષુ ક્રમેણ અભ્યન્તરકોષ્ઠતો વાહ્યકોષ્ઠાન્તં
દકારાદિક્ષકારાન્તાષ્ટાદશવર્ણાનાં ષોડશરૂપાણિ પૂર્વોક્તાનિ લિખ્યન્તે
તદનન્ત્રવીથીષુ ચ થકારાદિ કાકારાન્ત તત્વાક્ષરાણાં ષોડશરૂપાણિ ક્રમેણ
લિખ્યન્તે । કર્ણિકાયાં ચ સર્વત્રૈવ કૢવા ઈ ઇતિ લિખેત્ ।
તદિદંમાભ્યન્તરસંપુટવિલોમાખ્યં ષડ્વિંશતિતમવર્ષચક્રં અસ્મિન્નેવચક્રે
અગ્રભૂત વાહ્યકોષ્ઠમારભ્યાષ્ટમકોષ્ઠાન્તં દકારાદિ
ક્ષકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણિ પ્રત્યેકમકારાદિકાષ્ટસ્વરભિન્નાનિ પ્રથમં
સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાદિ નવમકોષ્ઠાન્તંમાલિખ્ય
પ્. ૨૭બ્)
પુનર્વાહ્યકોષ્ઠમારભ્યાષ્ટમકોષ્ઠાન્તં ઌકારાદિ
સ્વરૂપનવમાદિસ્વરભિન્નાન્યષ્ટાષ્ટરૂપાણિ તેષામેવ તત્વાનાં લિખિત્વા
અવશિષ્ટાષ્ટાદશવીથીષુથકારાદિપ્રથમસ્વરાન્ત તત્વાવર્ણાનાં
પ્રાથમિકાષ્ટાષ્ટરૂપાણિ પ્રથમં નિર્ગમનગત્યા સર્વાભ્યન્તરતઃ
પુનઃસર્વવાહ્યમારભ્યપ્રવેશગત્યા લિખેત્ । કર્ણિકાયાં કૈ દા ઈ ઇતિ લિખેત્ ।
તદેદમાભ્યન્તરસંપુટાભ્યન્તરસંપુટાખ્યમષ્ટાવિંશતિતમવર્ષચક્રં
ભવતિ । યદિત્વસ્મિન્નેવ ચક્રે
અષ્ટમાષ્ટમકોષ્ઠમારભ્યનિર્ગમગત્યાતત્તદ્વાહ્યકોષ્ઠાન્તંદકારાદિ-
ક્ષકારાન્તતત્વવર્ણાનાં પ્રાથમિકાષ્ટસ્વરભિન્નાનિરૂપાણિ લિખિત્વા
નવમકોષ્ઠાદિ સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તે તેષામેવ તત્વાનાં
નવમાદિસ્વરભિન્નાનિ રૂપાણિ પ્રવેશગત્યા લિખ્યન્તે
શિષ્ટાષ્ટાદશવીથીષ્વપિથકારાદિ પ્રથમસ્વરાન્તતત્ત્વાનામષ્ટાષ્ટરૂપાણિ
પ્રથમમષ્ટમંકોષ્ઠમારભ્યનિર્ગમનગત્યા તતો
નવમકોષ્ઠમારભ્યપ્રવેશગત્યાવિલિખ્ય કર્ણિકાયાં કો દા ઈ ઇતિ સર્વેષ્વપિ દિનેષુ
લિખેત્ । તદેદમાભ્યન્તરસંપુટવાહ્યપરાવૃત્તાખ્યમેકોનત્રિંશત્તમવર્ષચક્રં
ભવતિ । અસ્મિન્નેવ ચક્રે દકારાદિ ક્ષકારાન્તતત્વાક્ષરાણાં પ્રત્યેકમકારાદિ
સ્વરભિન્નાનિ રૂપાણિ પ્રથમં સર્વાભ્યન્તરતોનવમાકોષ્ઠાન્તં લિખિત્વા ।
પુનર્વાહ્યકોષ્ઠતોષ્ટમાષ્ટમકોષ્ઠાન્તં લિખિત્વા । થકારાદિ
પ્રથમસ્વરાન્તાષ્ટાદશાક્ષરાણ્યપિ પૂર્વમભ્યન્તરતોનવમાન્તં તતો
વાહ્યતોષ્ટમાન્તમેકોનવિંશત્પાદ્યપરવીથીષુ લિખેત્ ।
પ્. ૨૮અ)
કર્ણિકાયાં કૌ દા ઈ ઇતિ સર્વત્ર તદિદમાભ્યન્તર
સંપુટાભ્યન્તરપરાવૃત્તાખ્યં ત્રિંશત્તમવર્ષચક્રં ભવતિ યદિત્વે તસ્મિન્નેવ
ચક્રે દકારાદિક્ષકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણાં
પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરભિન્નાનિરૂપાણિ ભૂમિષોડશવાહુતિથિ
વહ્નિશક્રશ્રુતિવિશ્વશરસૂર્યરસશઙ્કરસપ્તપઙ્ક્તિ અષ્ટનન્દકોષ્ઠેષુ
ક્રમાદાલિખ્ય થકારાદિ
પ્રથમસ્વરાન્તતત્વાનામપિ ષોડશરૂપાણ્યવત્સિષ્ટપઙ્ક્તિષુ ભૂમિષોડશેત્યાદિ
ક્રમાદેવલિખિત્વાકર્ણિકાયાં કં દા ઈ ઇતિ ત્ર્યક્ષરીં વિદ્યામભિ લિખેત્ ।
તદેતદાભ્યન્તરસંપુટાવાહ્યવ્યાકીર્ણાખ્યમેકત્રિંશત્તમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
યદિત્વસ્મિન્નેવચક્રેદકારાદિક્ષકારાન્તતત્વાક્ષરાણાં
પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરભિન્નાનિ સંભૂયાષ્ટાશીત્યુત્તરદ્વિશ્તસંખ્યાનિરૂપાણિ ।
ભૂભુજિ પ્રથમતોવિશિખકૌલોચનેઽમરપતૌદહને ચ
વિક્ષિતૌવિધિમુખેદિનનાથેસાયકેવિધુવિધૌરસમાને ખક્ષિતૌક્ષિતિધરેપિ ચ કોષ્ઠે
નન્દકુઞ્જરકયોરપિ સમ્યક્ લિખિત્વા શિષ્ટવિથીષુ અષ્ટાદશસુ ક્રમાત્ ।
થાદિપૂર્વસ્વરપ્રાન્તાલિખ્યન્તે ષોડશસ્વરૈઃ વિભિન્ના એકશોષ્ટાષ્ટદૃગ્માનાઃ
સકલા અપિ કર્ણિકા તુ કઃ દા ઈ ઇતિ
તદેવમાભ્યન્તરસંપુટાભ્યન્તરવ્યાકીર્ણાખ્યં દ્વાત્રિંશત્તમવર્ષચક્રં
ભવતિ । તદેવમાભ્યન્તરસંપુટસ્પાષ્ટૌભેદાનિરૂપિતાઃ ॥
પૂર્વોક્ત એવ રેખામયચક્રે અગ્રવીથ્યાદિ થકારાદિ
પ્રથમસ્વરાન્તવ્યુત્ક્રમપ્રાપ્તાષ્ટાદશતત્વાનાં પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરભિન્નાનિ
પ્. ૨૮બ્)
ષોડશષોડશરૂપાણિ થ થા થિ થી ઇત્યેવમાદીનિ સર્વવાહ્યકોષ્ઠમારભ્ય
સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં પ્રવેશગત્યા લિકિત્વા
ક્રમપ્રાપ્તૈકોનવિંશત્યાદિકાવશિષ્ટાપરવીતીષુ દકારાદિક્ષકારાન્તાષુ લોભં
ક્રમપ્રાપ્તાષ્ટાદશતત્વાનાં ષોડશષોડશરૂપાણિ
વાયતોભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં પ્રવેશ ક્રમેણ લિખિત્વા કર્ણિકાયાં ખ થા ઈ ઇતિ લિખેત્
। તદિદં વાહ્યપરાવૃત્તાનુલોભાખ્યં *(?)યસ્ત્રિંશત્તમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
યદિત્વત્રૈવ ચક્રે અગ્રવીથ્યાં સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠમારભ્યથકારાદિ
કાકારાનતત્વાક્ષરાણાં પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરભિન્નાનિરૂપાણિ નિર્ગમગત્યા
લિખિત્વા પુનરેકોનવિંશત્યાદિવીતીષુ
દકારાન્તાદિક્ષકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણા. ષોડશરૂપાણિ
સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠતઃ સર્વવાહ્યકોષ્ઠાન્તં લિખેત્ । કર્ણિકાયાં ખા થા ઈ ઇતિ
લિખેત્ । તદિદં વાહ્યપરાવૃત્તવિલોમાખ્યં ચતુસ્ત્રિંશત્તમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
અસ્મિન્નેવચક્રે
અગ્રવીથીમારભ્યથકારાદિક્ષકારાન્તાષ્ટાદશતાવાક્ષરાણાંમષ્ટરૂપાણિ
થ થા તિ થી ઇત્યેવમાદીનિ વાહ્યકોષ્ઠમારભ્યાષ્ટકોષ્ઠાન્તમાલિખ્ય
પુનરાભ્યન્તરકોષ્ઠમારભ્યનવમકોષ્ઠાન્તં થૢ થૣ થે થૈ ઇત્યાદીનિરૂપાણિ
થકારાદ્યષ્ટા દશાક્ષરાણાંમાલિખ્ય પ્રદક્ષિણક્રમાયાતા સુશિષ્ટ
સપ્તદશવીતીષ્વંપિદકાકાદિક્ષકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણાં
પૂર્વાષ્ટકં વાહ્યતઃ પ્રવેશગત્યાદ્વિતીયાષ્ટકમભ્યન્તરકોષ્ઠતોનિર્ગમગત્યા
લિખેત્ ।
પ્. ૨૯અ)
કર્ણિકાયાં ખિ થા ઈ ઇતિ લિખેત્ । તદિદં વાહ્યપરાવૃત્તવાહ્યસંપુટાખ્યં
પઞ્ચત્રિંશત્તમવર્ષચક્રં ભવતિ । યદિ ચાત્રૈવચક્રે અભ્યન્તરકોષ્ઠતો
નવમાન્તં થકારાદિ કાકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણાં પૂર્વાષ્ટકમાલિખ્ય
વાહ્યતોષ્ટમાકોષ્ઠાન્તમુત્તરાષ્ટકમાલિખ્ય ।
પરાસ્વપિપ્રદક્ષિણક્રમપ્રાપ્તાસુવીથીષુ
દકારાદિકક્ષકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણામષ્ટકદ્વયં પરિકલ્પ્ય
પૂર્વાષ્ટકમભ્યન્તરતોનિર્ગમગત્યા ઉત્તરાષ્ટકં વાહ્યકોષ્ઠમારભ્ય
પ્રવેશગત્યા લિખેત્ । કર્ણિકાયાં ખી થા ઈ ઇતિ લિખેત્ । તદિદં
વાહ્યપરાવૃત્તાભ્યાત્તરસંપુટાખ્યં ષટ્ત્રિંશત્તમવર્ષચક્રં ભવતિ ॥
યદિત્વસ્મિન્નેવચક્રે અષ્ટમંકોષ્ઠમારભ્યવાહ્યકોષ્ઠાન્તં
થકારાદિકાંકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણાં પ્રાથમિકાષ્ટરૂપાણિ વિલિખ ।
પુનર્નવમંકોષ્ઠમારભ્ય સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં દ્વિતીયાષ્ટરૂપાણિ
ચાલિખ્ય । દકારાદિક્ષકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણિમપિ પ્રાથમિકાષ્ટરૂપાણિ
અષ્ટમકોષ્ઠમારભ્યનિર્ગમગત્યાવાહ્યકોષ્ઠાન્તં । દ્વિતીયાષ્ટરૂપાણિ
નવમતઃ પ્રવેશગત્યા લિખેત્ । કર્ણિકાયાં ખુ થા ઈ ઇતિ લિખેત્ । તદિદં
વાહ્યપરાવૃત્તાખ્યં સપ્તત્રિંશત્તમવર્ષચક્રં ભવતિ । યદિ ચાત્રૈવચક્રે
થકારાદિકાઃકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણાં પ્રથમાદિ
ક્રમાયાતાન્યષ્ટાષ્ટરૂપાણિ નવમકોષ્ઠારમ્ભતઃ સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં
પ્રવેશગત્યા લિખિત્વા । અષ્ટમકોષ્ઠાદિ સર્વવાહ્યકોષ્ઠાન્તં નિર્ગમનગત્યાં ।
પ્. ૨૯બ્)
નવમાદિ સ્વરોપેતતત્તત્તત્વાક્ષરા.ઇ લિખિત્વા । શિષ્ટાસુ વીથીષ્વપિદકારાદિ
ક્ષકારાન્તતત્વાક્ષરાણાં પ્રાથમિકાષ્ટરૂપાણિ નવમકોષ્ઠતઃ પ્રવેશગત્યા
દ્વિતીયાષ્ટરૂપાણિચાષ્ટમકોષ્ઠારમ્ભતોનિર્ગમગત્યા લિખેત્ । કર્ણિકાયા ખ થા ઈ

ઇતિ । તદેદં વાહ્યપરાવૃત્તાભ્યન્તરપરાવૃત્તાખ્યમષ્ટત્રિંશત્તમવર્ષચક્રં
ભવતિ । યદિત્વસ્મિન્નેવચક્રે થકારાદિકા
કારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણાં ષોડશ***(?)ક્રમપ્રાપ્તાન્યેવ
વાહ્યતોઽગ્રવીથીકોષ્ઠતોગણનામવલમ્વ્ય ॥ પ્રથમેથધરાયાકેપક્ષેતિથિમિતે
તતઃ ॥ તૃતીયેમરનાથે ચ ચતુર્થે ચ ત્રયોદશે ॥
પઞ્ચમેદ્વાદશતમેષષ્ઠેચૈકાદશે તથા ॥ સપ્તમેદશમેપઞ્ચાદષ્ઠમેનવમે
તતઃ ॥ કોષ્ઠે લિખિત્વા શિષ્ટાસુવીથીષ્વપ્યુક્તમાર્ગતઃ ॥
દકારાદિક્ષકારાન્તતત્વષોડશરૂપકમ્ ॥ એકશોવિલિખેદત્રકર્ણિકાયાં ખૃ થા ઈ
ચ ॥ લિખ્યતે ક્રમસઙ્ગંતમ્ તદેદં
વાહ્યવ્યાકીર્ણાખ્યમેકોનચત્વારિંશત્તમવર્ષચક્રં ભવતિ ॥ યદિ
ચાત્રૈવચક્રેથકારાદિકાકારાન્તા દશાક્ષણાં ષોડશરૂપાણિ
। ષોડશપ્રથમયોસ્તિથિવાહ્યોર્દેવરાડ્દહનયોસ્ત્રિકુવા **(?) ।
ચન્દ્રભાનુશરયોર્ગિરિશર્ત્વોઃ પઙ્ક્તિ સપ્તમિતયોશ્ચ તથૈવ ॥ નન્દકુઞ્જરકયોઃ
ક્રમયુક્ત્યા । લિખિત્વા એકોનવિંશત્યાદિવીથીષુ
દકારાદિક્ષકારાણાં ષોડશરૂપાણિ ષોડશપ્રથમયોરિત્યુક્તરીત્યૈવ લિખ્યન્તે ।
કર્ણિકાયાં ખૄ થા ઈ ઇતિ લિખ્યતે ।
પ્. ૩૦અ)
તદેદં વાહ્યપરાવૃત્તાભ્યન્તરવ્યાકીર્ણાખ્યં ચત્વારિંશત્તમવર્ષચક્રં
ભવતિ । તદેવં વાહ્યપરાવૃત્તસ્યાષ્ટૌ ભેદા નિરૂપિતાઃ ॥
યદિ પૂર્વોક્ત એવ ચક્રે અગ્રવીથ્યાદિ પ્રદક્ષિણ ક્રમપ્રાપ્તાષ્ટાદશવીથીષુ
ક્ષકારાદિદકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણાં પ્રત્યેકં સ્વરભિન્નાનિ ક્ષ ક્ષા
ક્ષિ ક્ષી ઇત્યેવમાદીનિ ષોડશરૂપાણિ વાહ્યકોષ્ઠતોભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં લિખિત્વા ।
તદનન્તરાયાતાષ્ટાદશવીથીષુ
ક્રમાદ્વકારાદિથકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણિ પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરભિન્નાનિ
વાહ્યતોભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં લિખેત્ । ખૄ ક્ષા ઈ ઇતિ કર્ણિકાયાં
તદેતદભ્યન્તરપરાવૃત્તાનુલોભાખંમેકચત્વારિંશત્તમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
યદિત્વસ્મિન્નેવચક્રે ક્ષકારાદિદકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણાં
પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરભિન્નાનિ ષોડશરૂપાણિ સર્વાભ્યન્તરતઃ સર્વવાહ્યાન્તં
નિર્ગમગત્યા લિખિત્વા એકોનવિંશત્યાદિવીથીષુ
પ્રથમસ્વરાદિથકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણિ પ્રત્યેકષોડશસ્વરભિન્નાનિ
સર્વાભ્યન્તરતઃ સર્વવાહ્યકોષ્ઠાન્તં લિખ્યન્તે । કર્ણિકાયાં ચ રકૣક્ષા ઈ ઇતિ
તદા આભ્યન્તરપરાવૃત્તવિલોમાખ્યં દ્વિચત્વારિંશત્તમવર્ષચક્રમ્ ।
યદિત્વસ્મિન્નેવચક્રે ક્ષકારાદિદકારાન્તાષ્ટાદશાક્ષરાન્ણા
પ્રથમપ્રથમાષ્ટાષ્ટસ્વરભિન્નાનિરૂપાણિ વાહ્યકોષ્ઠતોષ્ટમકોષ્ઠાન્તં
લિખિત્વા ।
પ્. ૩૦બ્)
પુનરભ્યન્તરકોષ્ઠતોનિર્ગમનગત્યાનવમકોષ્ઠાન્તં લિખિત્વા ।
પુનરકારાદિથકારાન્તં લિખિત્વા ।
નવમાદ્યષ્ટસ્વરભિન્નાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણામપિ પ્રાથમિકાષ્ઠરૂપાણિ
વાહ્યતોષ્ટમકોષ્ઠાન્તં લિખિત્વા
પુનરભ્યન્તરતોનવમકોષ્ઠાન્તમેકોનવિંશત્યાદિવીથીષુ લિખેત્ । કર્ણિકાયાં ખે
ક્ષા ઈ ઇતિ તદેદમાભ્યન્તરપરાવૃત્તવાહ્યસંપુટાખ્યં
ત્રિચત્વારિંશત્તમવર્ષચક્રં ભવતિ । યદિ ચાસ્મિન્નેવ ચક્રે
ક્ષકારાદિદકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણાં પ્રત્યેકં
પ્રથમાદ્યષ્ટસ્વરભિન્નાનિરૂપાણિ સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠતોનવમકોષ્ઠાન્તં
લિખિત્વા । નવમાદ્યષ્ટસ્વરભિન્નાનિરૂપાણિ સર્વવાહ્યકોષ્ઠતોષ્ટમકોષ્ઠાન્તં
લિખિત્વા । એકવિંશત્યાદિ વીથીષ્વપિ પ્રાથમિકાષ્ટરૂપાણ્યભ્યન્તરતોનિર્ગમગત્યા
દ્વિતીયાષ્ટરૂપાણિ વાહ્યતઃ પ્રવેશગત્યા લિખિત્વા ખૈ ક્ષા ઈ ઇતિ કર્ણિકાયાં લિખેત્
તદેદમાભ્યન્તરપરાવૃત્તાભ્યન્તરસંપુટાખ્યં
ચતુશ્ચત્વારિંશત્તમવર્ષચક્રં ભવતિ । યદિત્વસ્મિન્નેવચક્રે
ક્ષકારાદિદકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણાં પ્રાથમિકાષ્ટરૂપાણિ
કોષ્ઠાષ્ટમમારભ્યનિર્ગમગત્યાવિલિખ્ય પુનર્નવમકોષ્ઠતઃ પ્રવેશગત્યા
સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં દ્વિતીયાષ્ટરૂપાણિ લિખેત્ ।
એવમેકોનવિંશત્યાદિવીથિષ્વપિચાકારાદિથકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણામપિ
દ્વિધારૂપાણિ । પ્રથમમષ્ટમાદિનિર્ગમગત્યાઽનન્તરનવમાદિપ્રવેશગત્યા
લિખેત્ ।
પ્. ૩૧અ)
કર્ણિકાયાં ખો ક્ષા ઈ ઇતિ તદા આભ્યન્તરપરાવૃત્તવાહ્યસંપુટાખ્યં
પઞ્ચચત્વારિંશત્તમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
યદિત્વત્રૈવચક્રેક્ષકારાદિદકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણાં ષોડશરૂપેષુ
મધ્યે પ્રાથમિકાષ્ટરૂપાણિ નવમંકોષ્ઠમારભ્યસર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં
પ્રવેશગત્યા લિખિત્વા । પુનરષ્ટમકોષ્ઠાદિસર્વવાહ્યકોષ્ઠાન્તં નિર્ગમગત્યા
દ્વિતીયાષ્ટરૂપાણિ લિખિત્વા
શેષવીથીષ્વપ્યકારાદિથકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણાં પ્રથમાષ્ટરૂપાણિ
નવમતઃ પ્રવેશગત્યા । દ્વિતીયાષ્ટરૂપણિત્વષ્ટમતોનિર્ગમગત્યા લિખિત્વા ।
કર્ણિકાયાં ખૌ ક્ષા ઈ ઇતિ લિખેત્ । તદેદમાભ્યન્તરં
પરાવૃત્તાભ્યન્તરસંપુટાખ્યં ષટ્ચત્વારિંશત્તમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
યદિત્વસ્મિન્નેવ ચક્રે ક્ષકારાદિદકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણાં
પ્રત્યેકં ષોડશરૂપાણિ અગ્રાદિકાષ્ટાદશવીથીષુ
પ્રથમે ષોડશેપશ્ચાન્નેત્રેપઞ્ચદશેપિ ચ । તૃતીયેમરનાથેન્ ચ ચતુર્થે
વિશ્વસંમિતે । પઞ્ચમેદિનકૃત્સંખ્યે ષષ્ઠેશંશુમિતે તતઃ
સપ્તમેદશમેકોષ્ઠે અષ્ટમે નવમેપિ ચ । કોષ્ઠે લિખિત્વા
અકારાદિથકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણામપિ ષોડશરૂપાણિ
શિષ્ટાષ્ટાદશવીથીષુ પ્રથમષોડશદ્વિતીયપઞ્ચદશેત્યાદિરીત્યા લિખિત્વા
કર્ણિકાયાં ખં ક્ષા ઈ ઇતિ લિખેત્ ।
તદેદમાભ્યન્તરપરાવૃત્તવાહ્યવ્યાકીર્ણાખ્યં સપ્તચત્વારિંશત્તમવર્ષચક્રં
ભવતિ । યદિત્વેત્વેતસ્મિન્નેવચક્રે ।
પ્. ૩૧બ્)
ષોડશેપ્રથમેપશ્ચાત્તિથૌદસ્રમિતે તતઃ ચતુર્દશેતૃતીયે ચ વિશ્વેતુર્થપ્રમાણકે ।
દિનનાથેથવિશિખેશિવસંક્યેરસોન્મિતે । દશમાનેશૈલમિતે નન્દેગજમિતે તતઃ ।
ઇતિરીત્યાક્ષકારાદિદકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણાં ષોડશતત્તદ્રૂપાણિ
લિખિત્વા પુનરેકોનવિંશત્યાદિવીથીષ્વપિ
પ્રથમસ્વરાદિથકારાન્તાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણામપિ ષ્ડશરૂપાણિ ષોડશેપ્રથ્
અમે ઇત્યાદિરીત્યા લિખિત્વા । ખઃ ક્ષા ઈ કર્ણિકાયાં લિખેત્ ।
તદેદમાભ્યન્તરપરાવૃત્તાભ્યન્તરવ્યાકીર્ણાખ્યમષ્ટચત્વારિંશત્તમવર્ષ-
ચક્રં ભવતિ । આભ્યન્તરપરાવૃત્તસ્યાષ્ટાવમીભેદાનિરૂપિતાઃ ॥
યદિત્વસ્મિન્નેવચક્રે અક્ષકલ ખ હ ગ સ ઘ ષ ઙ શ ચ વ છ લ જ ર ઝ ય ઞ મ ટ
ભ ઠ વ ડ ફ ઢ પ ણ ન ત ધ થ દે તિ
પ્રકારેણોપાત્તાનાં ષટ્ત્રિંશત્તત્વાનાં ષોડશષોડશરૂપાણિ
વાહ્યકોષ્ઠતોભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં લિખિત્વા કર્ણિકાયાં ગ આ ઈ ઇતિ લિખેત્ । તદેદં
વાહ્યવ્યાકીર્ણાનુલોમાખ્યમેકોનપઞ્ચાશત્તમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
યદિત્વસ્મિન્નેવ પૂર્વરીત્યોયાત્તષટ્ત્રિંશત્તત્વાનાં પ્રત્યેકં ષોડશરૂપાણિ
સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠતઃ સર્વવાહ્યકોષ્ઠપર્યન્તં લિખ્યન્તે કર્ણિકાયાં ગા આ ઈ ઇતિ
લિખેત્ । તદા વાહ્યવ્યાકીર્ણવિલોમાખ્યં પઞ્ચાશત્તમવર્ષચક્રં । અસ્મિન્નેવ ચક્રે
યદિ અક્ષકલ ખહાદીનાં ષટ્ત્રિંશત્તત્વાનાં પ્રત્યેકં
પ્. ૩૨અ)
ષોડશરૂપેત્યાદ્યાષ્ટરૂપાણિ વાહ્યકોષ્ઠતોષ્ટમકોષ્ઠાન્તં લિખિત્વા
દ્વિતીયાષ્ટાષ્ટરૂપાણિ સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠતો નવમકોષ્ઠાન્તમાલિખ્ય ।
કર્ણિકાયાં ચ ગિ આ ઈ ઇતિ ત્ર્યક્ષરીં વિદ્યામુપલિખેત્ । તદેદં
વાહ્યવ્યાકીર્ણવાહ્યસંપુટાખ્યમેકપઞ્ચાશત્તમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
અસ્મિન્નેવ ચક્રે યદિતાસ્વેવાગ્રાદિ ષટ્ત્રિંશદ્વીથીષુ
તેષાંમેવાક્ષકલાદીનાં ષટ્ત્રિંશત્તત્વાક્ષરાણાં
તથૈવ ષોડશસ્વરભિન્નષોડશરૂપેષુ આદિતઃ ક્રમાદષ્ટરૂપાણિ
સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠમારભ્યનિર્ગમગત્યા નવમકોષ્ઠેષુ લિખિત્વા
અવશિષ્ટરૂપાષ્ટકં નવમાદિકં વાહ્યકોષ્ઠારમ્ભતોષ્ટમકોષ્ઠાન્તં
લિખિત્વા કર્ણિકાયાં ગી આ ઈ ત્ર્યક્ષરીં વિદ્યામુપલિખેત્ ।
તદેતદ્વાહ્યવ્યાકીર્ણાવાહ્યપરાવૃત્તાખ્યં દ્વિપઞ્ચાશત્તમવર્ષચક્રં
યદિત્વેતસ્મિન્નેવચક્રેતાસ્વેવાગ્રાદિષટ્ત્રિંશત્તમવીથીષુ
તેષામેવાક્ષકલાદિષટ્ત્રિંશત્તત્વવર્ણાનાં પ્રથમપ્રથમાષ્ટરૂપાણિ
અષ્ટમાયાષ્ટમકોષ્ઠમારભ્ય સર્વવાહ્યકોષ્ઠાન્તં લિખિત્વા

દ્વિતીયદ્વિતીયાષ્ટરૂપાણિ નવમકોષ્ઠાદિ સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં લિખિત્વા ।
કર્ણિકાયાં ગુ આ ઈ ઇતિ ત્ર્યક્ષરીં વિદ્યામુપલિખેત્ ।
તદેતદ્વાહ્યવ્યાકીર્ણાવાહ્યપરાવૃત્તાખ્યં ત્રિપઞ્ચાશત્તમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
યદિત્વસ્મિન્નેવચક્રેતાસ્વેવાગ્રવીથીપ્રભૃતિવીથીષુ
તેષામેવાક્ષકલાદીનાં ષટ્ત્રિંશત્તત્વાક્ષરાણાં પ્રાથમિકાષ્ટરૂપાણિ
નવમંનવમંકોષ્ઠમારભ્યસર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં પ્રવેશગત્યા લિખિત્વા ।
પ્. ૩૨બ્)
અષ્ટમકોષ્ઠાદિ સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં નિર્ગમગત્યાશેષાષ્ટરૂપાણિ ચાલિખ્ય ।
કર્ણિકાયાં ગૂ આ ઈ ઇતિ ત્ર્યક્ષરીમભિલિખેત્ । તદેદં
વાહ્યવ્યાકીર્ણાભ્યન્તરપરાવૃત્તાખ્યં ચતુઃપઞ્ચાશત્તમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
યદિત્વેતસ્મિન્નેવચક્રેતાસ્વેવાગ્રાદિવીથીષુ
તેષામેવાક્ષકલાદીનાં ષટ્ત્રિંશત્તત્ત્વાનાં પ્રત્યેકં ષોડશરૂપાણિ
પ્રથમષોડશદ્વિતીયપઞ્ચદશતૃતીયચતુર્દશચતુર્થત્રયોદશપઞ્ચમદ્વાદશ-ષ્
અષ્ઠૈકાદશસપ્તમદશમ અષ્ટમનવમકોષ્ઠેષુક્રમાદભિલિક્ય કર્ણિકાયાં ગૃ
આ ઈ ઇતિ ત્ર્યક્ષરીંકાલમિત્યાવિદ્યામપિ લિખેત્ । તદેદં
પઞ્ચપઞ્ચાશત્તમવાહ્યવ્યાકીર્ણાખ્યં ભવતિ । યદિત્વસ્મિન્નેવચક્રે
અગ્રાદિનિખિલવીથિષુ તેષામેવાક્ષકલાદિરીતિકતિતષટ્ત્રિંશત્તત્વાક્ષરાણાં
પ્રત્યેકં ષ્ડશસ્વરભિન્નાનિ ષોડશારૂપાણિ
। ષોડશપ્રથમપઞ્ચદશદ્વિતીયચતુર્દશતૃતીયત્રયોદશચતુર્થદ્વાદશપઞ્ચ-
મૈકાદશષષ્ઠ દશમસપ્તમાષ્ટમનવમકોષ્ઠક્રમેણ લિખિત્વા । કર્ણિકાયાં
ગૃ આ ઈ ઇતિ ત્ર્યક્ષરીંકાલનિત્યાવિદ્યામભિલિખેત્ । તદેદં
વાહ્યવ્યાકીર્ણાબ્યન્તરવ્યાકીર્ણાખ્યં ષટ્પઞ્ચાશત્તમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
તદમીવાહ્યવ્યાકીર્ણસ્યાષ્ટૌભેદાનિરૂપિતાઃ ॥ યદિત્વસ્મિન્નેવચક્રે
અગ્રવીથ્યાંક્ષકારસ્યષોડશરૂપાણિ ક્ષ ક્ષા ક્ષિ ક્ષી ઇત્યેવમાદીનિ
સર્વવાહ્યકોષ્ઠતઃ સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં ક્રમેણ લિખિત્વા ।
પ્. ૩૩અ)
પ્રદક્ષિણક્રમાયાતત્દનન્તરપઞ્ચત્રિંશદ્વીથીષુ અ લ ક હ ખ સ ગ ષ ઘ શ ઙ
વ ચ જ્ઞ છ ર જ ય ઝ મ ઞ ભ ટ વ ઠ ફ ઙ પ ઢ ન ણ ધ તદથેતિ
પઞ્ચત્રિંશત્તત્વાક્ષરાણાં પ્રોક્ત ક્રમેણ ષોડશરૂપાણિ લિખ્યન્તે કર્ણિકાયાં
ગૢ આ ઈ ઇતિ ત્ર્યક્ષરીં વિદ્યા લિખ્યતે તદાભ્યન્તરવ્યાકીર્ણાનુલોમાખ્યં
સપ્તપઞ્ચાશત્તમવર્ષચક્રં ભવતિ । યદિત્વસ્મિન્નેવચક્રે
ક્ષકારપ્રથમસ્વરલકારકકારહકારાદિરૂપક્રમવ્યુક્ત્ક્રમોપાત્તષટ્ત્રિંશત્તત્-
વાક્ષરાણાં ષોડશરૂપાણિ સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠતઃ સર્વવાહ્યકોષ્ઠાન્તં
ક્રમેણ લિખ્યન્તે કર્ણિકાયાં ચ ગૣ ક્ષા ઈ ઇતિ ત્ર્યક્ષરી લિખ્યતે ।
તદાભ્યન્તરવ્યાકીર્ણાવિલોમાખ્યમષ્ટપઞ્ચાશત્તમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
યદિત્વસ્મિન્નેવચક્રે ક્રમવ્યુત્ક્રમાભ્યામુક્તરીત્યોપાત્તાનાં
સર્વતત્વાષરાણામાદિમાન્યષ્ટરૂપાણિ અગ્રિમાદિ ષટ્ત્રિંશદ્વીથીષુ
વાહ્યતોષ્ટમકોષ્ઠાન્તં લિખિત્વા પુનરભ્યન્તરતોનવમકોષ્ઠાન્તં લિખિત્વા । ગે
ક્ષા ઈ ઇતિ ત્ર્યક્ષરીમભિલિખેત્ ।
તદેદમાભ્યન્તરવ્યાકીર્ણવાહ્યસંપુટાખ્યમેકોનષષ્ટિત્તમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
યદિત્વસ્મિન્નેવક્ચરેતાસ્વેવવીથીષુતાદૃશાનામેવં
ક્રમવ્યુત્ક્રમોપાત્તષટ્ત્રિંશત્તત્વાનાંરૂપાષ્ટકં
પૂર્વમાભ્યન્તરકોષ્ઠતોનવમકોષ્ઠાન્તં લિખિત્વા ।
અવશિષ્ટમાદિવાહ્યકોષ્ઠાન્તાષ્ટકં લિખિત્વા । કર્ણિકાયાં ગૈ ક્ષા ઈ ઇતિ લિખેત્ ।
તદેદંમાભ્યન્તરવ્યાકીર્ણાભ્યન્તરસંપુટાખ્યં ષષ્ઠિતમવર્ષચક્રં
ભવતિ ।
પ્. ૩૩બ્)
યદિત્વસ્મિન્નેવચક્રેતાસ્વેયવીથીષુ તેષામેવવ્યાકીર્ણાક્ષરાણાં
પ્રથમાષ્ટરૂપાણિ અષ્ટમં કોષ્ઠમારભ્યવાહ્યકોષ્ઠાન્તં
નિર્ગમનગત્યાલિખિત્વા નવમકોષ્ઠાદિ સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં
પ્રવેશગત્યાલિખિત્વા કર્ણિકાયાં ગોક્ષાઈ ઇતિ ત્ર્યક્ષરીં વિદ્યામભિલિખેત્
તદેદમાભ્યન્તરવ્યાકીર્ણવાહ્યપરાવૃત્તાખ્યમેકષષ્ઠિતમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
યદિત્વસ્મિન્નેવચક્રેતાસ્વેવાગ્રાદિવીથીષુ તેષામેવવ્યાકીર્ણાક્ષરાણાં
પ્રાથમિકાષ્ટરૂપાણિ નવમંકોષ્ઠમારભ્યસર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં
પ્રવેશગત્યા લિખિત્વા । અષ્ટમકોષ્ઠાદિસર્વવાહ્યકોષ્ઠાન્તં દ્વિતીયાષ્ટરૂપાણિ
નિર્ગમગત્યા લિખિત્વા । કર્ણિકાયાં ગૌક્ષાઈ ઇતિ ત્ર્યક્ષરીં લિખેત્ ।
તદેદમાભ્યન્તરપરાવૃત્તાખ્યં દ્વિષષ્ઠિતમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
યદિત્વેતસ્મિન્નેવચક્રેતાસ્વેવાગ્રાદિવીથીષુ તેષામેવવ્યાકીર્ણતત્વાક્ષરાણાં
તાન્યેવ પ્રત્યેકં ષોડશષોડશરૂપાણિ । પ્રથમેષોડશેપઞ્ચાદ્વસ્ત્રેપઞ્ચદશે
તથા । તૃતીયેઽમરનાથે ચ ચતુર્થે વિશ્વસંમિતે । પઞ્ચમેતીક્ષ્ણભાનૌ
ચ ષષ્ઠએકાદશે તતઃ સપ્તમે દશમે તદ્વદષ્ટમેવ સુસંમિતે ।
કોષ્ઠેન્યસ્ત્વાકર્ણિકાયાં ગં ક્ષા ઈ ઇતિ સંલિખેત્ ।
તદેદમાભ્યન્તરવ્યાકીર્ણ્યવાહ્યવ્યાકીણાખ્યં ત્રિષષ્ઠિતમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
યદિત્વેતસ્મિન્નેવચક્રેણસ્વેવાગ્રાદિવીથીષુ તેષામેવવ્યાકીર્ણાક્ષરાણાં
તાન્યેવ ષોડશરૂપાણિ ।
પ્. ૩૪અ)
ષોડશે પ્રથમે પઞ્ચાત્તિથૌદસ્રેચતુર્દશેતૃતીયેવિશ્વસંખ્યે ચ
ચતુર્થેદ્વાદશેશરે । શિવેષષ્ઠેથદશમેસપ્તમેઙ્કે ચ કુઞ્જરે કોષ્ઠે ન્યસ્ત્વા
કર્ણિકાયાં ગઃ ક્ષા ઈ ઇતિતં લિખેત્ ।
તદેદમાભ્યન્તરવ્યાકીર્ણાભ્યન્તરવ્યાકીર્ણાખ્યં તત્તદ્યુગસ્ય
ચતુઃષષ્ઠિતમવર્ષચક્રં ભવતિ । તદમી આભ્યન્તરવ્યાકીર્ણમ્યાષ્ટૌ
ભેદાનિરૂપિતાઃ ॥ ઇતિ પરમતત્વમવલં વ્યોક્તં આષ્ટકે
પ્રથમાષ્ટકવચ્ચતુર્થાષ્ટકેદકારાદિક્રમઃ પઞ્ચમેથકારાદિક્રમઃ
ઇતિરીત્યાષ્ટમાષ્ટકેક્ષકારાદિક્રમાત્ ષટ્ત્રિંશત્તત્વાક્ષરા.ઇ
સર્વત્રૈવ ષોડશષોડશદિનાન્તં મધ્યભાગે લિખેદિતિ તુ મમ પ્રતિભાતિ ॥
એતાવતાવૃત્તકાલચક્રસ્ય ચતુઃષષ્ઠિભેદાઃ પ્રદર્શિતાઃ
એવમેવ ષટ્ત્રિંશત્કોણકકાલચક્રસ્યાપિ ચતુઃષષ્ઠિભેદા ઉન્નેયાઃ તત્ર વિશેષો
યથા । પૂર્વં પૂર્વવદેવવૃત્તં સર્વાન્તઃ કૃત્વા
તત્સંલગ્નાનિસમાનાન્તરાલાનિ ષટ્ત્રિંશચ્ચિહ્નાનિ કૃત્વા ચિહ્નાચ્ચિહ્નાન્તરં યાવત્
પૂર્વપૂર્વચિહ્નતોજ્વાકારરેખાપાતનેન ષટ્ત્રિંશત્કોણાન્નિષ્પાદ્ય
તદ્વહિઞ્ચૈકૈકાઙ્ગુલાન્તરાલાનિ ષોડશસંખ્યાનિવૃત્તાન્તરાણિ કૃત્વા ।
તત્ર ષટ્ત્રિંશચ્ચિહ્નાનિ સર્વાભ્યન્તર્ગતસર્વવાહ્યગતવૃત્તયો કૃત્વા ।
સર્વાભ્યન્તરચિહ્નમારભ્ય સર્વવાહ્યચિહ્નાન્તં ષોડશરેખાઃ પાતયિત્વા ।
પ્. ૩૪બ્)
ષટ્સપ્તત્યુત્તરપઞ્ચશતકોષ્ઠકં ષટ્ત્રિંશત્કોણકકાલચક્રં સર્વોદિતં ભવતિ ।
તત્ર ત્રિંશત્કોણેષુ ન કિઞ્ચિદપિલેખ્યમસ્તિ તત્કર્ણિકાયાં તુ પ્રથમં ઘવર્ગસ્ય
ઘ ઘા ઘિ ઘી ઇત્યાદીનિ ષોડશ રૂપાણિ ।
પઞ્ચષષ્ઠિતમવર્ષમારભ્યાશીતિતમવર્ષપર્યન્તમેકશોલેખ્યાનિ । તતઃ ષણવતિ
વર્ષાન્તં ઙ વર્ગસ્ય ઙ ઙા ઙિ ઙી ઇત્યાદીનિ ષોડશરૂપાણિ । તતો
દ્વાદશીત્તરૈકશવર્ષપર્યન્તં ચ વર્ગસ્ય ।
તતોઽષ્ટાવિંશત્યુત્તરૈકશતવર્ષપર્યન્તં છવર્ગસ્ય ષોડશરૂપાણિ લેખ્યાનિ ।
દ્વિતીયાંસ્તુ વર્ણાંવર્ષાષ્ટકવર્ષાષ્ટકભેદાત્પૂર્વરીત્યૈવવિધિભિર્ભિદ્યન્તે ।
તૃતીયાસ્તુ સર્વત એવ । વીથીવર્ણાસ્તુ અન્યૂનાનતિરિક્તયૈવરીત્યાત એવ ભવન્તીતિ
ધ્યેયમ્ ॥ અષ્ટાદશકોણકકાલચક્રમપ્યુક્તરીયં પ્રથમાક્ષરં
ચતુઃષષ્ઠિવર્ષેષુ
એકોનત્રિંશદુત્તરૈકશતતમવર્ષમારભ્યદ્વિનવત્યુત્તરૈકશતતમવર્ઽપર્યન્ત-
ક્રમાદેકશોજજટવર્ણાનાં ષોડશરૂપાણિ ભવન્તિ શેષં પૂર્વવત્ ॥
દ્વાદશકોણકકાલચક્રં ચોદ્ધૃતપ્રાયમ્ । તગ્રકર્ણિકાયાં પ્રથમાક્ષરં
ચતુઃષષ્ઠિવર્ષેષુ ષટ્પઞ્ચાશદુત્તરદ્વિશતતમવર્ષાવિધિ
ત્રિનવ**(?)કશતતમવર્ષમારભ્યક્રમાદેકશો ઠ ડ ઢ ણ
વર્ણાનાં ષોડશષોડશરૂપાણિ ભવન્તિ શેષંમશેષં પૂર્વવત્ ॥
નવકીણકકાલચક્રમપિચોદ્ધૃતપ્રાયમ્ । તત્ર કર્ણિકાયાં
પ્રથમાક્ષરસપ્તપઞ્ચાશદુત્તરદ્વિશતતમવર્ષમારભ્યવિંશત્યુત્તરત્રિશતત-
મવર્ષપર્યન્તં
પ્. ૩૫અ)
ચતુઃષષ્ઠિવર્ષેષુતથદધાત્મકાનાં ચતુર્વર્ણાનાં ષોડશષોડશરૂપાણિ
ભવન્તિ અન્યત્તૂક્તવત્ ॥ અષ્ટકોણકકાલચક્રમથોદ્ધૂતમઃ પૂર્વમેકં વૃત્તં

કૃત્વા તત્રાષ્ટ ચિહ્નાનિવિધાય ચિહ્નાચ્ચિહ્નાન્તરં યાવજ્જ્યાકારતિર્યગ્રેખાં
કૃત્વાઽષ્ટકોણાન્સંપાદ્ય । તદ્વહિઃ
પ્રત્યેકમેકૈકાઙ્ગુલાન્તરાષટ્ત્રિંશદ્વૃત્તાન્તરાણિવિધાય । તત્ર
સર્વાભ્યન્તરસર્વવાહ્યવૃત્તયોઃ પ્રત્યેકં ષોડશષોડશચિહ્નાનિવિધાય ।
પૂર્વવત્
પ્રથમપ્રથમયોર્દ્વિતીયદ્વિતીયયોસ્તૃતીયતૃતીયયોરિત્યાદિક્રમેણષોડશતમષોડશ-
તમચિહ્નાન્તં સર્વાભ્યન્તરસર્વવાહ્યચિહ્નયોઃ સૂત્રપાતેન ષોડશવીથીઃ
સંપાદ્ય । સંભૂય ષટ્સપ્તત્યુત્તરપઞ્ચશતકોષ્ઠકં ષોડશવીથીકં ।
પ્રતિવિથિ ષટ્ત્રિંશત્કોષ્ઠકોણકકાલચક્રમુદ્ધૃત્ય તત્ર વર્ણાનુ**(?)સેત્તત્પ્રકારો
યથા । અત્ર ષટ્ત્રિંશત્કોષ્ઠાત્મિકાયાં
સર્વવાહ્યભૂતાયામગ્રવીથ્યામગ્રકોષ્ઠમારભ્યપ્રદક્ષિણક્રમેણ
પ્રવેશગત્યાસર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં ષટ્ત્રિંશત્કોષ્ઠેષુ અ ક ખ ગ ઘ ઙ
ચેત્યાદિ હલક્ષેત્યન્તષટ્ત્રિંશત્તત્વાક્ષરાણાંપ્રથમસ્વરસંબદ્ધાનિ
પ્રથમપ્રથમરૂપાણિ અ ક ખ ગેત્યાદિ વિલિખ્ય । પ્રદક્ષિણક્રમાયાતા
તત્તદનન્તરદ્વિતીયાદિપઞ્ચદશવીથીષુ ક્રમેણ
દ્વિતીયાદિવિસર્ગાન્તપઞ્ચદશસ્વરૈરેકશઃ સંબદ્ધાનિ । આ કા ખા ગા ઘા ઙા
ચેત્યાદિ હાલાક્ષા ઇત્યન્તાનિ । ઇ કિ ખિ ગિ ઘિ ઙિ ચીત્યાદિ હિલિક્ષીત્યન્તાનિ ।
પ્. ૩૫બ્)
ઈ કી ખી ગી ઘી ઙી ચી ઇત્યાદિ હી લી ક્ષી ઇત્યન્તાનિ । ઉ કુ ખુ ગુ ઘુ ઙુ ચુ ઇત્યાદિ હુલુક્ષુ
ઇત્યન્તાનિ ઊ કૂ ખૂ ગૂ ઘૂ ઙૂ ચૂ ઇત્યાદિ હૂ લૂ ક્ષૂ ઇત્યન્તાનિ । ઋ કૃ ખૃ ગૃ ઘૃ
ઙૃ ચૃ ઇત્યાદિ હૃ ઌ ક્ષૃ ઇત્યન્તાનિ ૠ કૄ ખૄ ગૄ ઘૄ ઙૄ ચૄ ઇત્યાદિ હૄ ૡ ક્ષૄ
ઇત્યન્તાનિ । ઌ કૢ ખૢ ગૢ ઘૢ ઙૢ ચૢ ઇત્યાદિ હૢ લૢ ક્ષૢ ઇત્યન્તાનિ । ૡ કૣ ખૣ ગૣ
ઘૣ ઙૣ ચૣ ઇત્યાદીનિ હૢ ૡ ક્ષૣ ઇત્યન્તાનિ । એ કે ખે ગે ઘે ઙે ચે ઇત્યાદીનિ હે લે ક્ષે
ઇત્યન્તાનિ ઐ કૈ ખૈ ગૈ ઘૈ ઙૈ ચૈ ઇત્યાદીનિ નિ હૈ લૈ ક્ષૈ ઇત્યન્તાનિ । ઓ કો ખો ગો ઘો ઙો
ચો ઇત્યાદીનિ હો લો ક્ષો ઇત્યન્તાનિ । ઔ કૌ ખૌ ગૌ ઘૌ ઙૌ ચૌ ઇત્યાદીનિ હૌ લૌ ક્ષૌ
ઇત્યન્તાનિ । અં કં ખં ગં ઘં ઙં ચં ઇત્યાદીનિ હં લં ક્ષં ઇત્યન્તાનિ અઃ
કઃ ખઃ ગઃ ઘઃ ઙઃ ચઃ ઇત્યાદીનિ હઃ લઃ ક્ષઃ
ઇત્યન્તાનિ ષટ્ત્રિંશત્ષટ્ત્રિંશત્તત્વાક્ષરાણિ લિખિત્વા । કર્ણિકાયાં ન આ ઈ ઇતિ
ત્ર્યક્ષરીં વિદ્યામુપલિખેત્ । તદેતદષ્ટકોણકકાલચક્રસ્ય
એકવિંશત્યુત્તરવિંશત્તમવર્ષચક્રમન્ત્રલોમાનુલોમાખ્યં ભવતિ ।
યદિત્વત્રૈવચક્રે એતાન્યેવાક્ષરાણિ પૂર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠતઃ સર્વવાહ્યકોષ્ઠાન્તં
પ્રતિવીથિપ્રતિકોષ્ઠં લિખ્યન્તે કર્ણિકાયાં નાં ક્ષા ઈ ઇતિ ત્ર્યક્ષરી લિખ્યતે
તદાનુલોમવિલોમાખ્યં દ્વાવિંશત્યુત્તરત્રિશતતમવર્ષચક્રં ભવતિ । અત્ર
ક્ષકારસ્યૈવાગ્રકોષ્ઠગતતયાતત્સંબદ્ધોમરુદ્વર્ણ એવ
દ્વિતીયવર્ણતામાસાદયિતુમર્હતિ । યદિત્વ સ્મિન્નેવચક્રે વાઘકોષ્ઠમારભ્ય
પ્. ૩૬અ)
અષ્ટાદશકોષ્ઠેષુ પ્રવેશગત્યા ક ખ ગ ઘ ઙ ચ છ જ ઝ ઞ ટ ઠ ડ ઢ ણ
તથાત્મકાષ્ટાદશતત્વાક્ષરાણિ પ્રવેશગત્યા લિખિત્વા । તતઃ સર્વાભ્યન્તરત
એકોનવિંશતિતમકોષ્ઠાન્તં દકારઃ ઘકારઃ નકારાદિ
ક્ષકારાન્તાષ્ઠાદશવર્ણાન્નિર્ગમગત્યા લિખિત્વા
પ્રદક્ષિણક્રમપ્રાપ્તદ્વિતીયવીથીષ્વપિ ।
પૂર્વસર્વવાહ્યકોષ્ઠમારભ્યાષ્ટાદશકોષ્ઠાન્તં । આ કા ખા ઇત્યાદિ
તથાપર્યન્તાષ્ટાદશવર્ણાનાલિખ્ય સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠમારભ્યદાધાના
પ્રભૃતિક્ષાપર્યન્તાષ્ટાદશાક્ષરાણ્યાલિખ્ય । તૃતીયવીથી કિ ખિ ગિ
પ્રભૃતિકાષ્ટાદશવર્ણાનુકથિનોભિલિખ્યાભ્યન્તરતોદિધિનિ ઇત્યાદિ કાનિહિલિક્ષિ
ઇત્યન્તાનિ અક્ષરાણ્યેકોનવિંશતિકોષ્ઠાન્તં નિર્ગમગત્યાભિલિખ્ય । ચતુર્થવીથ્યાદિ
શેષવીથીષુ ચતુર્થસ્વર
તત્સંબદ્ધસર્વવ્યઞ્જનપઞ્ચમસ્વરતત્સંબદ્ધસર્વવ્યઞ્જનષષ્ઠસ્વરતત્-
સંબદ્ધસર્વવ્યઞ્જનસપ્તમસ્વરતત્સંબદ્ધસર્વવ્યઞ્જન-
અષ્ટમસ્વરતત્સંબદ્ધસર્વવ્યઞ્જન
નવમસ્વરતત્સંબદ્ધસર્વવ્યઞ્જનદશમસ્વરતત્સંબદ્ધસર્વવ્યઞ્જનૈકાદ-શ
સ્વરૈતત્સંબદ્ધસર્વવ્યઞ્જનદ્વાદશસ્વરદ્વાદશસ્વરસંબદ્ધસર્વવ્યઞ્જ-
નત્રયોદશસ્વરતત્સંબદ્ધસર્વવ્યઞ્જનચતુર્દશસ્વરતત્સંબદ્ધસર્વવ્યઞ્જન-
પઞ્ચદશસ્વરતત્સંબદ્ધસર્વવ્યઞ્જનષોડશસ્વરતત્સંબદ્ધસર્વવ્યઞ્જનાત્-
મકષટ્ત્રિંશત્સંખ્યપ્તત્વાક્ષરાણિ સમભાગપૂર્વકં દ્વિધા વિભજ્ય
પૂર્વભાગં વાહ્યકોષ્ઠમારભ્યાષ્ટાદશતમકોષ્ટાન્તં પ્રવેશગત્યા વિલિખ્ય
।
પ્. ૩૬બ્)
દ્વિતીયભાગમાભ્યન્તરકોષ્ઠાદિ એકોનવિંશતિતમકોષ્ઠાન્તં લિખિત્વા કર્ણિકાયા
નિ આ ઈ ઇતિ વિદ્યામભિલિખેત્ । તદેદમનુલોમવાહ્યસંપુટાખ્ય
ત્રયોવિંશતિત્તરત્રિશતતમવર્ષચક્રં ભવતિ । યદિત્વસ્મિન્નેવચક્રે અભ્યન્તરતઃ
અષ્ટાદશકોષ્ઠેષુ પૂર્વોક્તાન્યેવાષ્ટાદશાક્ષરાણિનિર્ગમગત્યા લિખિત્વા ।
એકોનવિંશત્યાદ્યક્ષરાણિ દધનાદિક્ષકારાન્તાનિ વાહ્યતઃ પ્રવેશગત્યા વિલિખ્ય ।
કર્ણિકાયાં ની દા ઈ ઇતિ ત્ર્યક્ષરીમભિલિખેત્ । તદાનુલોમાભ્યન્તરસંપુટાખ્યં
ત્રિશતોત્તરચતુર્વિંશતિતમવ્ર્ષચક્રં ભવતિ । યદિત્વેતચ્ચક્ર એવ આદિતઃ અ ક ખ
ગેત્યાદિકોષ્ટાદશવર્ણાનષ્ટાદશતમકોષ્ઠમારભ્યસર્વવાહ્યકોષ્ઠાન્ત-
મષ્ટાદશકોષ્ઠેષુ નિર્ગમગત્યા લિખિત્વા
એકોનવિંશતિતમકોષ્ઠમારભ્યસર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠાન્તં
પ્રવેશગત્યાદકારાન્તવર્ણાનુક્તરીત્યોપલિખેત્ । એવમિતરવીથીષ્વપિદ્વિતીયસ્વરાદિ
તત્તત્સ્વરસ્બુદ્ધવ્યઞ્જનાનિવિલિખ્ય । કર્ણિકાયાં નુ થા ઈ ઇતિ લિખેત્ ।
તદેદમનુલોમવાહ્યપરાવૃત્તનામકં ત્રિશતોત્તરપઞ્ચવિંશતિતમવર્ષચક્રં
ભવતિ । યદિત્વત્રૈવચ્ચક્રે
એકવિંશતિતમકોષ્ઠમારબ્યસર્વાભ્યન્તરકાષ્ઠાદશકોષ્ઠેષુ પ્રવેશગત્યા
અકારાદિ ક્ષકારાન્તાષ્ટાદશવર્ણાનાલિખ્ય । અષ્ટાદશતમકોષ્ઠમારભ્ય
સર્વવાહ્યકોષ્ઠાન્તં દકારાદિક્ષકારાન્તવર્ણાનાલિખ્ય ।
પ્. ૩૭અ)
અપરવીથીષ્વપિદ્વિતીયાદિસ્વર તત્સંબદ્ધવ્યઞ્જનાનિ લિખિત્વા । કર્ણિકાયાં નૂ
ક્ષા ઈ ઇતિ ત્ર્યક્ષરીં વિદ્યામભિ લિખેત્ । તદેદમનુલોમાભ્યન્તરપરાવૃત્તનામકં
ત્રિશતોત્તરષડ્વિંશતિતમવર્ષચક્રં ભવતિ । યદિત્વેતચ્ચક્રે પ્રથમે ષટ્ત્રિંશત્તમે
દ્વિતીયે પઞ્ચવિંશત્તમે તૃતીયેચતુસ્ત્રિંશત્તમે ચતુર્થે ત્રયસ્ત્રિંશત્તમે
પઞ્ચમેદ્વાત્રિંશત્તમે ષષ્ઠે એકત્રિંશત્તમે ત્રયોદશે ચતુર્વિંશતિતમે ચતુર્દશે
ત્રયોવિંશતિતમે પઞ્ચદશે દ્વાવિંશતિતમે ષોડશે એકવિંશતિતમે
સપ્તદશેવિંશતિતમે અષ્ટાદશે એકોનવિંશતિતમે
કોષ્ઠેક્રમાદ્દક્ષકલકહેત્યાદ્યુક્તક્રમવ્યુત્ક્રમોપાત્તતત્વવર્ણાનાલિખ્ય
કર્ણિકાયાં ન આ ઈ ઇતિ ત્ર્યક્ષરીં વિદ્યા લિખ્યતે ।
તદેદમનુલોમવાહ્યવ્યાકીર્ણાખ્યં ત્રિશતોત્તરસપ્તવિંશતિતમવર્ષચક્રં ભવતિ
। યદિત્વસ્મિન્નેવ ચક્રે અગ્રવાતવાહ્યકોષ્ઠતઃ
પ્રવેશગત્યાગણનયાસર્વત્રૈવાત્રપ્રકરંએનુસૃતયાપ્રથમષટ્ત્રિંશત્તમેતતઃ ।
પ્રથમે તતઃ પઞ્ચત્રિંશત્તમે તતો દ્વિતીયે ઇત્યાદિરીત્યા
પ્રથમોક્તકોષ્ઠક્રમવિપરીતક્રમાદ્દકારાદયો લિખ્યન્તે । ઇતરવીથીષ્વપિ
પ્રદક્ષિણક્રમપ્રાપ્તાસુખસ્વપ્રાપ્તવર્ણાવાગ્ધુનોક્તક્રમતો લિખ્યન્તે **(?)
પ્. ૩૭બ્)
કર્ણિકાયાં *************** (?) મનુલોમાભ્યન્તરવ્યાકીર્ણાખ્યં તત્તદ્યુગસ્ય
ત્રિશતોત્તરાષ્ટાવિંશતિતમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
એવમન્યાન્યપિ ષટ્પઞ્ચાશદ્વર્ષસંબન્ધીનિ
અષ્ટકોણકકાલચક્રાન્યુદ્ધર્ત્તવ્યાનિ કર્ણિકાયાં પ્રથમાક્ષરાણિ નૣ નૣ ને નૈ
પ્રભૃતીનિ વે વૈ વો વૌ વં વઃ ઇત્યન્તાનિ વર્ષભેદતોલેખ્યાનિ દ્વિતીયાક્ષરાણિ તુ
અગ્રવીથી પ્રથમકોષ્ઠગતવર્ણસંબદ્ધદ્વિતીયસ્વરરૂપાણીતિ
ચતુરશીત્યુત્તરત્રિશતવર્ષાણાં ચક્રાણ્યુદ્ધૃતાનિ ભવન્તીતિ વહવઃ ॥ અપરે તુ
પૂર્વોદ્ધૃતરેખામમાષ્ટકોણકકાલચક્રે અન્યથૈવાક્ષરન્યાસઃ કરણીયઃ
તથાહિ પરિતઃ ષોડશકોષ્ઠાત્મિકા એકૈકા અધોધઃ
ક્રમેણ ષટ્ત્રિંશત્સંખ્યાવીથી અત્ર ચક્રે તિષ્ઠતિ । તત્ર પ્રથમવીથ્યાં
પ્રથમસ્વરાદિષોડશકં દ્વિતીયવીથ્યાં ક કા કિ કી ઇત્યાદિ ષોડશકં ।

તૃતીયવીથ્યાં ખ ખા ખિ ખી ઇત્યાદિ । ચતુર્થવીથ્યાં ગ ગા ગિ ગી ઇત્યાદિકમ્ ।
પઞ્ચમ્યાં વીથ્યાં ઘ ઘા ઘિ ઘી ઇત્યાદિ । ષષ્ઠ્યાં વીથ્યાં ઙ ઙા ઙિ ઙી
ઇત્યાદિ । સપ્તમ્યાં વીથ્યાં ચ ચા ચિ ચી ઇત્યાદિ । અષ્ટમ્યાં છ છા છિ છી ઇત્યાદિ ।
નવમ્યાં જ જા જિ જી ઇત્યાદિ । દશમ્યાં ઝ ઝા ઝિ ઝી ઇત્યાદિ । એકાદશ્યાં ઞ ઞા
ઞિ ઞી ઇત્યાદિ । દ્વાદશ્યાં ટ ટા ટિ ટી ઇત્યાદિ । ત્રયોદશ્યાં ઠ ઠા ઠિ ઠી ઇત્યાદિ ।
ચતુર્દશ્યાં ડ ડા ડિ ડી ઇત્યાદિ । પઞ્ચદશ્યાં ઢ ઢા ઢિ ઢી ઇત્યાદિ
। ષોડશ્યાં ણ ણા ણિ ણી ઇત્યાદિ । સપ્તદશ્યાં ત તા તિ તી ઇત્યાદિ ।
અષ્ટાદશતમવીથ્યાં થ થા થિ થી ઇત્યાદિ । એકોનવિંશતિતમવીથ્યાં દ દા દિ દી
ઇત્યાદિ ।
પ્. ૩૮અ)
વિંશતિતમવીથ્યાં ધ ધા ધિ ધી ઇત્યાદિ । એકવિંશતિતમવીથ્યાં ન ના નિ ની
ઇત્યાદિ । દ્વાવિંશતિતમવીથ્યાં પ પા પિ પી ઇત્યાદિ । ત્રયોવિંશતિતમવીથ્યાં ફ
ફા ફિ ફી ઇત્યાદિ । ચતુર્વિંશતિતમવીથ્યાં વ વા વિ વી ઇત્યાદિ ।
પઞ્ચવિંશતિતમવીથ્યાં ભ ભા ભિ ભી ઇત્યાદિ । ષડ્વિંશતિતમવીથ્યાં મ મા
મિ મી ઇત્યાદિ । સપ્તવિંશતિતમવીથ્યાં ય યા યિ યી ઇત્યાદિ ।
અષ્ટાવિંશતિતમવીથ્યાં ર રા રિ રી ઇત્યાદિ । એકોનત્રિંશત્તમવીથ્યાં લ લા લિ લી
ઇત્યાદિ । ત્રિંશત્તમવીથ્યાં વ વા વિ વી ઇત્યાદિ । એકત્રિંશત્તમવીથ્યાં શ શા શિ
શી ઇત્યાદિ । દ્વાત્રિંશત્તમવીથ્યાં ષ ષા ષિ ષી ઇત્યાદિ । ત્રયસ્ત્રિંશત્તમવીથ્યાં
સ સા સિ સી ઇત્યાદિ । ચતુસ્ત્રિંશત્તમવીથ્યાં હ હા હિ હી ઇત્યાદિ ।
પઞ્ચત્રિંશત્તમવીથ્યાં લ લા લિ લી ષટ્ત્રિંશત્તમવીથ્યાં ક્ષ ક્ષા ક્ષિ ક્ષી ઇત્યાદિ
ષોડશકલિખ્ય કર્ણિકાયાં ન આ ઈ ઇતિ ત્ર્યક્ષરીમભિલિખેત્ ।
તદિદમનુલોમાખ્યમષ્ટકોણચક્રસ્ય પ્રથમવર્ષચક્રં તદ્યુગસ્ય તુ
ત્રિશતોત્તરૈકવિંશતિતમવર્ષચક્રં ભવતિ । અત્ર
વાહ્યકોષ્ઠપદેનસ્વાગ્રકોષ્ઠમુચ્યતે । આભ્યન્તરકોષ્ઠપદેન ચ
વાહ્યકોષ્ઠતસ્તત્પઙ્ક્તિગતંષોડશતમંકોષ્ઠમુચ્યતે । ઇત્યેવમષ્ટકોણ યન્ત્રેત્ર
પરિભાષા । તેન વૃત્તાદિકાનુ ચક્રાષ્ટકો રેખાકૃત એવ ભેદોનાક્ષરવિન્યાસકૃત ઇતિ ।
યદિત્વસ્મિન્નેવચક્રે અગ્રવીથ્યાં
અભ્યન્તરકોષ્ઠપદસઙ્કેતેષોડશતમકોષ્ઠમારભ્યાકારાદયોવિસર્જનીયાન્તા
લિખ્યન્તે ।
પ્. ૩૮બ્)
દ્વિતીયાદિકાપરપઞ્ચત્રિંદ્વીથીષ્વપિકકારાદિક્ષકારાન્તપઞ્ચત્રિંશત્તત્વાક્ષરા.
નાં ષોડશષોડશરૂપાણિ
અભ્યન્તરકોષ્ઠપદવાચ્યં ષોડશતમકોષ્ઠમારભ્યલિખિત્વા કર્ણિકાયાં ના
આ ઈ ઇતિ લિખ્યન્તે । તદેદમનુલોમવિલોમાખ્યમષ્ટકોણકાલચક્રસ્ય
દ્વિતીયવર્ષચક્રતત્તદ્યુગાદિકાલચક્રસ્ય તુ વિશતોત્તરદ્વાવિંશતિતમવર્ષચક્રં
ભવતિ । યદિ તુ પૂર્વોક્ત એવ રેખામયચક્રે
વાહ્યાગ્રકોષ્ઠમારભ્યક્રમપ્રાપ્તતત્તદ્વીથીગતાષ્ટકોષ્ઠાવધિ
અકારાદિ ષટ્ત્રિંશત્તત્વાક્ષરાણાં પ્રાથમિકરૂપાણ્યાલિખ્ય
તત્તદગ્રકોષ્ઠતઃ ષોડશતમષોડશતમમભ્યન્તરકોષ્ઠપદાભિધેયમારભ્ય ।
દ્વિતીયદ્વિતીયરૂપાણ્યષ્ટાષ્ટસંખ્યાનિ ઌ કૢ ખૢ ગૢ ઇત્યેવનાદીનિ હૢલૢક્ષૢ
ઇત્યન્તાનિ ક્રમશો લિખ્યન્તે । કર્ણિકાયાં નિ આ ઈ ઇતિ
તદેદમનુલોમવાહ્યસંપુટાખ્યમષ્ટકોણચક્રસ્ય ।
તૃતીયવર્ષચક્રતત્તદ્યુગાદિકાલચક્રસ્ય તુ ત્રિશતોત્તરત્રયોવિંશતિતમકાલચક્રં
ભવતિ । યદિત્વસ્મિન્નેવચક્રે અગ્રાદિવીથીનામુક્તલક્ષણ
સર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠપર્યન્તં પ્રાથમિકાનિ અ ક ખ ગેત્યાદ્યષ્ટરૂપાણિ
સર્વતત્વાક્ષરાણિ વાહ્યવાહ્યકોષ્ઠમારભ્યાષ્ટાષ્ટકોષ્ઠપર્યન્તં
દ્વિતીયરૂપાણિ ઌ કૢ ખૢ ગૢ ઇત્યેવમાદીનિ વિલિખ્ય કર્ણિકાયાં ની આ ઈ ઇતિ ત્ર્યક્ષરી
વિદ્યામભિલિખેત્ । તદેદમનુલોમાભ્યન્તર
પ્. ૩૯અ)
સંપુટાખ્યમષ્ટકોણચક્રસ્ય ચતુર્થવર્ષચક્રં તત્તદ્યુગાદિકાલચક્રસ્ય તુ
ત્રિશતોત્તરચતુર્વિંશતિતમવર્ષચક્રં ભવતિ । યદિત્વત્રૈવચક્રે
વાહ્યગતાગ્રકોષ્ઠતોષ્ટમં તદીય તિર્યક્
પઙ્ક્તિગતમેવકોષ્ઠમારભ્યવાહ્યકોષ્ઠાન્તં
અકારાદિવામનાસાન્તસ્વરાષ્ટકં લિખિત્વા ।
પુનર્નવમંકોષ્ઠમારભ્યપ્રવેશગત્યાદક્ષિણગણ્ડાદિવિસર્ગાન્તસ્વરાષ્ટકં
લિખેત્ । એવમેવા*(?)રધોધોગતવીથીષ્વપિસ્વરાષ્ટમારભ્યવાહ્યકોષ્ઠાન્તં । ક
કા કિ કી ઇત્યાદિ । ગ ગા ગિ ગી ઇત્યાદિકં હ હા હિ હી ઇત્યાદિ લ લા લિ લી ઇત્યાદિ ક્ષ ક્ષા ક્ષિ
ક્ષી ઇત્યાદિ ચ લિખિત્વા પુનર્નવમં કોષ્ઠમારભ્ય ષોડશતમકોષ્ઠાન્તં કૢ
કૣ કે કૈ ઇત્યાદિ ખૢ ખૣ ખે ખૈ ઇત્યાદિ ગૢ ગૣ ગે ગૈ ઇત્યાદિ હૢ હૣ હે હૈ ઇત્યાદિ લૢ
લૣ લે લૈ ઇત્યાદિ ક્ષૢ ક્ષૣ ક્ષે ક્ષૈ ઇત્યાદિ લિખિત્વા કર્ણિકાયાંનુ આ ઈ ઇતિ ત્ર્યક્ષરી
વિદ્યામભિલિખેત્ । તદેદમનુલોમવાહ્યપરાવૃત્તાખ્યમષ્ટકોણચક્રસ્ય
પઞ્ચમવર્ષચક્રં તત્તદ્યુગાદિ ચક્રસ્ય તુ ત્રિશતોત્તરપઞ્ચવિંશતિતમવર્ષચક્રમ્
। યદિત્વત્રૈવચક્રે
નવમંકોષ્ટમારભ્યસર્વાભ્યન્તરકોષ્ઠરૂપષોડશતમતત્તદ્વીથીતિર્યક્પઙ્ક્તિ-
ગતકોષ્ઠાન્તં પ્રથમસ્વરાદિકોષ્ઠકં લિખિત્વા । પુનઃ
પરાવૃત્યાષ્ટમંકોષ્ઠમારભ્યવાહ્યકોષ્ઠભૂતપ્રથમકોષ્ઠાન્તં
સ્વરાદિકોષ્ઠદ્વિતીયાષ્ટકં લિખિત્વા । એવમેવાધોધઃક્રમપ્રાપ્તાપરવીથીષુ
પૂર્વનવમંકોષ્ઠમારભ્ય
પ્. ૩૯બ્)
પુનઃપરાવૃત્યાષ્ટમંકોષ્ઠમારભ્ય । પ્રથમાષ્ટકં દ્વિતીયાષ્ટકં ક્રમેણ
લિખિત્વા કર્ણિકાયાં નૂ આ ઈ ઇતિ ત્ર્યક્ષરી વિદ્યામુપલિખેત્ ।
તદેદમનુલોમાભ્યન્તરપરાવૃત્તાખ્યમષ્ટકોણચક્રસ્ય ષષ્ઠવર્ષચક્રં
તત્તદ્યુગાદિકાલચક્રસ્ય તુ ત્રિશતોત્તર ષડ્વિંશતિતમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
યદિત્વસ્મિન્નેવચક્રે પ્રથમકોષ્ઠે અકારં
તદ્વીથીતિર્યક્પઙ્ક્તિગતેષોડશતમેકોષ્ઠે અકારં દ્વિતીયે ઇકારં તૃતીયે ઉકારં
ચતુર્દશતમે ઊકારં ચતુર્થે ઋકારં ત્રયોદશતમે ૠ પઞ્ચમેઌકારં
દ્વાદશતમેૡકારં ષષ્ઠે એકારં એકાદશતમે ઐકારં સપ્તમે ઓંકારં
દશમે ઔકારં અષ્ટમે અંકારં નવમે અઃકારં લિખિત્વા અપરવીથીષ્વપિ ક કા કિ
કી ઇત્યાદિ પઞ્ચત્રિંશત્ષોડશકં લિખિત્વા કર્ણિકાયાં નૃ આ ઈ ઇતિ ***(?)
તદેદમનુલોમવાહ્યવ્યાકીર્ણાખ્યમષ્ટકોણચક્રસ્ય સપ્તમવર્ષચક્રં
તત્તદ્યુગાદિકાલચક્રસ્ય તુ ત્રિશતોત્તરસપ્તવિંશતિચક્રં ભવતિ । યદિત્વે તસ્મિન્નેવ
સર્વાસ્વપિષટ્ત્રિંશત્સંખ્યતિર્યગ્વીથીષુ ષટ્ત્રિંશત્તત્વાક્ષરાણાં ષોડશષોડ
શરૂપાણિ । ષોડશપ્રથમેપઞ્ચદશકે પક્ષસંમિતે ચતુર્દશતૃતીયે ચ
વિશ્વેવેદતમિતેતમઃ । ખૌ ચ વિશિખોન્માનેશિવેષષ્ઠે તતઃ પરમ્ ।
દશમેસપ્તમેપશ્ચાન્નવમેકુઞ્જરે તતઃકોષ્ઠે લિખિત્વા કર્ણિકાયાં નૃ આ ઈ ઇતિ
લિખેત્ । તદેદં મનુલોમાભ્યન્તરવ્યાકીર્ણાખ્યમષ્ટકોણચક્રં તત્તદ્યુગસ્ય તુ
ત્રિશતોત્તરાષ્ટાવિંશતિતમવર્ષચક્રં ભવતિ । એવમન્યાન્યપિ
પ્. ૪૦અ)
એતદ્વર્ષાષ્ટકોત્તરષટ્પઞ્ચાશદ્વર્ષસંબન્ધીન્યષ્ટકોણકકાલચક્રાણ્યુદ્વર્ત્તવ્
યાનિ । તત્ર કર્ણિકાયાં વર્ષક્રમેણ નૢ નૣ ને નૈ વે વૌ વં વઃ । ઇત્યન્તાનિ
વર્ગચતુષ્ટયસ્ય ન પ ફવાત્મકસ્ય ષટ્પઞ્ચાશદક્ષરાણિ પ્રાથમિકાનિ
દ્વિતીયાનિ તુ વૃત્તાદિચક્રવદેવ । તૃતીયાક્ષરે તુ ન કસ્યાપિ વિવાદ ઇતિ પ્રાહુઃ
। ષટ્કોણકમપિ સમુદ્ધૃતપ્રાયમ્ । તત્ર કર્ણિકાયાં ભમયાત્મકાનાં
ચતુર્ણાં વર્ગાણાં પ્રત્યેકં ષોડશષોડશરૂપકાણાં
પ્રતિવર્ષમેકૈકકમેણૈકવર્ણે પ્રથમમુપન્યસ્ય
દ્વિતીયાદ્યક્ષરાણિવૃત્તાદિકાષ્ટકોણાન્યપિ ચક્રાન્તરવત્ । ઇતિ ચતુર્વર્ગાય
ચતુઃષષ્ઠિવર્ણસમાપનીયાનિ ષટ્કોણચક્રીય તુ ષટ્કોણચક્રીય
ચતુઃષષ્ઠિવર્ષાણીતિઃ સંભૂય પરિપૂર્તિમુપયાતાનિતત્તદ્યુગસ્ય
ચતુઃષષ્ઠિવર્ણસમાપનીયાનિ ષટ્કોણચક્રીયચતુઃશતોત્તરાષ્ટચત્વારિંશત્સંખ્
યાનિ ૪૪૮ વર્ષાણિ ॥ ચતુરસ્રં ચ પ્રાથમિકવૃત્તકર્ણિકાયાં ચતુર્દિક્ષુ
સમાન્તરાચત્વારિચિહ્નાનિ વિધાય । ચિહ્નાચ્ચિહ્નયાવદ્રેખાતુષ્કસંપાદનેન
નિષ્પાદ્ય વૃત્તાદિ ચક્રોક્તરીત્યૈવકોષ્ઠાનિ સર્વેષ્વપિ ભેદેષુ પૂરણીયાનિ
કર્ણિકાયાં તુ

પ્રથમપ્રથમાક્ષરાણિલવશષાત્મકચતુર્વર્ગાણામેકશકઃક્રમપ્રાપ્તાનીતિ
ચતુઃષષ્ઠિવર્ષપૂર્ત્ત્યા તત્તદ્યુગસ્યસંભૂયપઞ્ચશતોત્તરદ્વાદશ

સંખ્યવર્ષાણિ વ્યતીતાનિ ॥ ત્રિકોણકમપિચક્રમુદ્ધૃતપ્રાયમ્ । તત્ર કર્ણિકાયાં
સહલક્ષાત્મકચતુર્વર્ગાણાં પ્રત્યેકં ષોડશષોડશરૂપકાણાં
પ્. ૪૦બ્)
પ્રતિવર્ષમેકૈકક્રમેણપ્રથમમુપન્યસ્ય દ્વિતીયાદ્યક્ષરાણિ
અષ્ટકોણાતિરિક્તવૃત્તાદિચક્રાન્તરવદેવોપાસસનીયાનિ । ઇત્થં ચતુર્વર્ગીય
ચતુઃષષ્ઠિવર્ણૈશ્ચતુઃષષ્ઠિવર્ષાણિ સમાપ્ય
તત્તદ્યુગસ્ય ષટ્સપ્તત્યુત્તરપઞ્ચશતવર્ષાણિ વ્યતીતાનિ ભવન્તિ । તદેવં
રસનગશરમહાવર્ષૈર્નવસંખ્યાનિવૃત્તાદિચક્રાણિ સંપૂર્ણાનિ ભવન્તિ ॥
એતત્પદ્ધતિ સમાનકર્તૃકસુદર્શનગ્રન્થસ્ય પ્રારમ્ભદિને
કલિયુગસ્યાદિકાલમારભ્યદ્વિસપ્તત્યુત્તરત્રિસહસ્રસંખ્યાનિ મહાવર્ષાણિ
રસનગશરસંખ્યસાવનદિનઘટિતાનિપતીતાનિ । તેષુ ચ વર્ષેષુ વૃત્તાદિ પ્રોક્ત
ચક્રનવકંચક્રાવાવ્યતીતમ્ । ષષ્ઠે ચ
વૃત્તાદિનવકપર્યાયેદૃત્તચક્રષટ્ત્રિંશત્કોણચક્ર*(?)ષ્ટાદશકોણચક્રાત્મકાનિ
ત્રીણિ કાલચક્રાણિ પ્રત્યેકં ચતુઃષષ્ઠિમહાવર્ષનિર્વર્ત્યાનિવ્યતીતાનિ । સામ્પ્રતં
તુર્યસ્યદ્વાદશકોણકચક્રસ્યાનુલોમાખ્યં પ્રથમવર્ષચક્રં ભવતિ ।
યુગાદિતોગણનયાત્રિસહસ્રોત્તરત્રિસપ્તતિવર્ષચક્રમેતત્ । અત્ર કર્ણિકાયાં
પ્રથમાક્ષરાણિ ક્રમેણ ઠ ઠા ઠિ ઠી ઠુ ઠૂ ઇત્યાદીનિ । ણે ણૈ ણો ણૌ ણં ણ
ઇત્યન્તાનિ તત્તદ્વર્ષક્રમાયાતાનિ ચતુઃષષ્ઠિસંખ્યાન્યક્ષરાણિ કર્ણિકાયાં
પ્રથમાક્ષરાણિ ક્રમેણ ચતુઃષષ્ઠિસંખ્યવર્ષેષુ લેખ્યાનિ । દ્વિતીયાદ્યક્ષરેષુ
તુ વૃત્તાદિકાષ્ટકોણાતિરિક્તકાલચક્રતો ન કશ્ચિદપિ ભેદઃ ઇતિ સમુદ્ધૃતાનિ
યુગાદિતોદ્યયાવત્તનકાલચક્રાણિ ॥ તેષુ ચલ્લિસ્તૃતતરસૂક્ષ્મપટલોપરિસમ્યક્
કથિતતત્તદ્વર્ષપ્રાપ્તકાલ
પ્. ૪૧અ)
વક્રમણ્ડિતકર્ણિકાયુતાનિ પ્રત્યેકં
વહિર્ગતવૃત્તસંખ્યાનાન્યષ્ટદલકાનિકમલાનિનિર્માય ।
તદ્દલેષ્વગ્રદલમારભ્યવશિન્યાદિવાદિવતાષ્ટકમન્ત્રાનાલિખ્યપ્રતિષ્ટાપ્રકારો-
ક્તદિશાયન્ત્રસ્યપ્રાણપ્રતિષ્ટાં વિધાય તત્ર શીલલિતાદેવીં પૂજયેત્ । તત્પ્રકારો
યથા પર્યાય નિત્યવિદ્યા તુ પ્રાપ્તાયા તદ્દિનનિત્યાવિદ્યા
ત્ર્યક્ષરીદ્વિરુક્તયાતયાહૃદયાયનમઃ । ઇત્યાદિભિઃ ષડ્જાતિમન્ત્રૈઃ ક્રમશોયુક્તયા
અઙ્ગુષ્ઠાદિષુ હૃદયાદિષુ ચ ષડઙ્ગન્યાસં વિધાય ।
દિનવિદ્યયૈવસષડઙ્ગવિદ્યયા *(?)સ્થાપનં કૃત્વા પ્રધાનસંકલ્પાન્તે
પૂર્વોક્તપીઠેદેવતાઃ સંપૂજ્ય કર્ણિકાયાં પ્રધાનદેવી તત્પૃષ્ટભાગેનાથાન્ ।
વામદક્ષિણપાર્શ્વયારાયુધાનિ સંપૂજ્ય । દલેષુ વા દિવ્યષ્ટકં પૂજયિત્વા
પૂર્ણાભિષેક પ્રકરણોક્ત તત્તન્મન્ત્રૈઃ હ્રીંશ્રીં અ આ ઈ રૂપશક્તિપાદુકાં
પૂજયામિ હ્રીંશ્રીંઅકાઈ રૂપશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ
રૂપૈઃ ષટ્ત્રિંશદુત્તરસપ્તશતાધિકવિંશતિ સહસ્રસંખ્યાકાલનિત્યાવિદ્યાઃ
પ્રજપેદિતિ ॥ પૂર્વોક્તકાલચક્રસ્ય
તત્તત્પ્રયોગવર્ષેપ્રાપ્તસ્યકર્ણિકાલિખિતસાધ્યસાધકાદિનામસહિતતત્તદક્ષરવિન્દો-
રન્તઃપતતિ તથા સ્ર્વાન્તર્ગતવિન્દુરચનાપૂર્વકં શ્રીંચક્રમુદ્ધૃત્ય તત્ર
દેવીપીઠપૂજાપૂર્વકં નવાવરણં પૂર્વવદભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંઅશક્તિપાદુકાં
પૂજયામીત્યાદિમન્ત્રૈસ્તત્તત્કાલચક્રંલિકિતવર્ણશક્તીઃ ષટ્સપ્તત્યુત્તરપઞ્ચશતસ.
મ્ખ્યાઃ સંપૂજ્ય । સર્વચક્રવહિર્ગતાષ્ટદલલિખિતવશિન્યાદિકાષ્ટવાગ્દેવતાશ્ચ
સંપૂજ્ય । પૂજાશેષં પૂર્વવત્ સમાપયેત્ ।
પ્. ૪૧બ્)
તેન સકલમનોરથપ્રાપ્તિઃ । સર્વત્રાથવ્યાહતાશક્તિશ્ચ સાધકસ્ય ભવતિ ॥
પૂર્વોક્ત કાલચક્રગતશ્રીચક્રસ્ય પૂર્વોક્તવિધિના પ્રતિષ્ટાપિ તસ્ય મધ્યે
આરક્તસુન્દરવર્ણામતિપ્રૌઢયૌવનશાલિનીં સ્ત્રિયમુપવિશ્ય તત્રં
પીઠદેવતાપૂજાપૂર્વકમાજ્ઞાશક્તિપ્રાપકોક્તપ્રકારેણમીનરાશિગતેભાસ્કરે-
પૂર્ણિમાયાં પ્રતિવર્ષં પૂજયતઃ સાધકસ્ય દેવીશ્રીલલિતાવશ્યં સન્તુષ્ટા
ભવતિ । યદિ પૂજાચરણસ્પર્શનદર્શનાદિનાનકશ્ચિન્માનસોપિકામવિકારઃ સ્યાત્ ।
ઇતિ સર્વેષ્ટસાધકં પ્રયોગદ્વયમ્ ॥ શ્રીચક્રોદ્ધારો યથા । એકહસ્તાદિ
પ્રમાણદૈર્ઘ્યવિસ્તારકં સમરેખંવિધાય । તન્મધ્યે પૂર્વપશ્ચિમાયં
તત્તચ્ચતુરસ્રરેખાપૂર્વપશ્ચિમમધ્યભાગસ્યસ્પૃષ્ટં બ્રહ્મસૂત્રં
પાતયિત્વા ષણાવતિધા વિભજ્ય ચતુરસ્રાન્તરે પ્રતિપાર્શ્વમષ્ટાંશાન્તે
પૂર્વચતુરસ્રરેખા સ્પૃષ્ટસૂત્રચતુષ્ઠયા સ્ફાલનેન દ્વિતીયં ચતુરસ્રં નિર્માય
તચ્ચતુરસ્રદ્વયદક્ષિણોત્તરવીથ્યોરષ્ટાંશાન્તરાલંકયોરંશચતુષ્ઠયરૂપે-
મધ્યે વાયવ્યકોણકોષ્ઠવિભાજકોત્તરભાગગતાતિર્યગ્રેખામધ્યમારભ્ય ।
ઈશાનકોષ્ઠવિભાજકાન્તર્ગતિર્યગ્રેખામધ્યપર્યન્તં સૂત્રમેકં
પૂર્વાપરાયતં નિપાત્ય ।
નૈઋત્યકોણકોષ્ઠવિભાજકપૂર્વભાગગતતિર્યગ્રેખામધ્યમારભ્ય ।
વહ્નિકોષ્ઠવિભાજકાન્તતિર્યગ્રેખા મધ્યપર્યન્તં પૂર્વાપરાયતં
સૂત્રમપરંનિપાત્ય ।
પ્. ૪૨અ)
ઈશાનનૈરૃત્યકોણકોષ્ઠેષુ પ્રત્યેકં સ્વસ્વાગ્નેયતઃ સ્વસ્વવાયવ્યાન્તં
તિર્યક્મૂત્રાણિ નિપાત્ય । વાયવ્યાગ્નેયકોણકોષ્ઠેષુ સ્વસ્વેશાનાન્નૈરૃત્યાન્તં
સૂત્રાણિ નિપાત્ય । સંભૂયાષ્ટકોષ્ઠકતાં સંપાદ્ય તચ્ચતુરસ્રવીથી
રેખાદ્વય સંસ્પૃષ્ટં નિપાત્ય દ્વારદ્વયં સંપાદ્ય
તદ્વારરેખાસંબદ્ધામન્તર્ગતચતુરસ્રરેખાં દ્વારદ્વયેપિ પ્રમાર્જ્ય
દ્વારાન્તર્ગતાં ચ બ્રહ્મસૂત્રસંબન્ધિનોરેખામેકામેકાં પ્રમાર્જ્ય ।
અષ્ટાદશકોષ્ઠેપિતં દ્વિદ્વારકં સર્વતો વહિર્ગતં ચતુરસ્રચક્રં
શ્રીચક્રઘટકનવચક્રેષુ પ્રાથમિકમ્ । તતો
વસિષ્ઠબ્રહ્મસૂત્રીયચત્વારિંશદશૈર્બ્રહ્મસૂત્રમધ્યસ્થાનમવષ્ટભ્ય-
ચ્તુરસ્રાન્તર્ગતરેખાસ્પૃષ્ટાસ્પૃષ્ટિકર્કાટકભ્રામણેનવૃત્તમેક ષોડશદલાગ્રભ્
ઊતં કૃત્વા । તદન્તશ્ચતુસ્ત્રિંશાંશતો ભ્રામણેન કેસરવૃત્તતસ્ત્રિંશાંશતો
ભ્રામણેન ષોડશદલવૃત્તં કૃત્વા । તત્રાગ્ર બ્રહ્મસૂત્રયોઃ સંપાતસ્થાને
દક્ષિણોત્તરદિશો *(?)હ્નચતુષ્કં સમાનાન્તરાલકં ચિહ્નદ્વાદશકં ચ તસ્મિન્નેવ
વૃત્તે પરિતો વિધાય । સર્વાભ્યન્તરિતોવિધાય । સરવૃત્તેષણાવતિધા વિભક્તે
બ્રહ્મસૂત્રતવૃત્તરેખાસંપાતસ્થાનોભયપાર્શ્વયોઃ પ્રતિપાર્શ્વં
ત્રિત્ર્યંશમાનમવલમ્બ્યચિહ્નમેકૈકમિતિ ચિહ્નચતુષ્કં નિર્માય ।
સમાનાન્તરાલકમપરમર્પિતં દ્વાત્રિંશત્સૂત્રપાતેન ષોડશદલાનિનિર્માય ।
એકૈકદલેયુગ્મયુગ્મક્રમેણ દલપાર્શ્વદ્વયરેખાતોંશદ્વયાભ્યન્તરે
મૂલવૃત્તારમ્ભણકાનિ । મધ્યસ્થિતકેસરવૃત્તાવધિકાનિ કેસરાણિ નિર્માય ।
પ્. ૪૨બ્)
કેસરવૃત્તં દલાન્તર્ગતબ્રહ્મસૂત્રાંશાંશ્ચમાર્જયિત્વા । ત્રિભિર્વૃત્તૈરિત્થં
પ્રકારેણ ષોડશદલકમલાખ્યં દ્વિતીયં શ્રીચક્રઘટકચક્રં નિષ્પાદ્ય ।
તતશ્ચચિહ્નષટ્કમંશષટ્કમાનેન તસ્મિન્નેવ પાર્શ્વેવિધાય પરપાર્શ્વેપિ
ચિહ્નષટ્કં પ્રત્યેકમંશષટ્કમાનેન નિર્માય । સંભૂયવૃત્તે ષોડશ ચિહ્નાનિ
સંપાદ્ય । તત્તદભ્યન્તરગતદ્વિદ્વિચિહ્નમારભ્ય
એકૈકવાહ્યચિહ્નાં ષોડશદલમૂલવૃત્તં પરિત્યજ્ય । તદભ્યન્તરગતં
વૃત્તાન્તરમેવાષ્ટદલકમલાગ્રવૃત્તં પરિકલ્પ્યાદતઃ ષડ્વિંશાંશમાનેત્તો
ભ્રામણેન કેસરવૃત્તં વિધાય । તસ્યાપ્યન્તશ્ચ્તુર્વિંશાંશમાનેતો ભ્રામણેન
દલમૂલવૃત્તં વિધાય । તત્રાગ્રવૃત્તં
બ્રહ્મસૂત્રંસંપાતસ્થાનાન્તરાલભૂતભાગદ્વયે
તદ્ભાગમાનાર્દ્ધસ્યાદ્ધમાનેનવિદિક્ચતુષ્ઠયે ચિહ્નચતુષ્કંવિધાય
બ્રહ્મસૂત્રયોઃ સંપાતસ્થાનદ્વયેચિહ્નદ્વયંવિધાય ।
તત્સંપાતસ્થાનપાર્શ્વભૂતદક્ષિણોત્તરદિશોશ્ચચિહ્નદ્વયમિતિસંભૂયાષ્ટ-
ચિહ્નાનિ અષ્ટદલાગ્રંભૂતાનિ । અગ્રવૃત્તેવિદાય મૂલવૃત્તે
સ્વાગ્રભૂતબ્રહ્મસૂત્રવૃત્તરેખાસંપાતસ્થાતપાર્શ્વયોઃ સર્વમસમાન્તેન
એકૈકં ચિહ્નંવિધાય સંભૂયાષ્ટચિહ્નાનિ સંપાદ્ય ।
અભ્યન્તરવૃત્તગતપાર્શ્વદ્વયગતાભ્યવ*(?)તચિહ્નદ્વયમારભ્યવાહ્યચિહ્નાન્તં
સંભૂયષોડશસૂત્રપાતેનાષ્ઠદલાનિવિધાય । પ્રતિદલં
યુગ્મયુગ્મક્રમેણપાર્શ્વદ્વયરેખાતોંશદ્વયાંશદ્વયાભ્યન્તરે મૂલવૃત્તં
સંસૃષ્ટાનિ
પ્. ૪૩અ)

કેસરવૃત્તત્વેનાભ્યુપગત દ્વિતીયવૃત્તપર્યન્તાનિ કેસરાણિવિધાય । કેસરવૃત્તં
દલગતબ્રહ્મસૂત્રાંશાંશ્ચમાર્જયિત્વા । ત્રિભિર્વૃત્તૈરષ્ટદલકમલાખ્યં
તૃતીયં શ્રીચક્રઘટકચક્રં સિદ્ધં ઇત્થં
ચ ષોડશદલાષ્ટદલકમલયોરન્તરાલે
એકાવીથીવક્ષ્યમાણકમલચક્રવદત્રાપિપર્યવસિતા । વસ્તુતસ્તુ
કેસરાણામનુપદેશાન્નતાનિ પ્રકૃતે ભવન્તિ । ષડ્ભિર્વૃત્તૈરિતિદર્શનાદ્વૃત્તં તુ
વાચનિકં ભવત્યેવેતિ મત*(?)નિવહવઃ । અમૃતઘટયન્ત્રે વિશેષતો ન ભિહિતે
કેસરવૃત્તમુદ્દિશ્યવર્ણલિખનામ્નાનાત્સર્વત્રાત્રતન્ત્રે કેસરાણિ ભવન્ત્યેવ । અત
એવ ષડ્ભિર્વૃત્તૈરિત્યસ્યાપિ સૌરસ્યંતિથિગ્રન્થસ્યાપિ સૌરસ્યં
તન્ત્રાન્તરીયતન્નિષેધસ્તુ નાત્ર પ્રવર્ત્તત ઇતિ શ્રીગુરુચરણાઃ તતશ્ચ
પૂર્વપશ્ચિમાયતબ્રહ્મસૂત્રેવર્ત્તમાનાનિ । ષડંશ ષડંશ ત્ર્યંશ
ચતુરંશ ત્ર્યંશ પઞ્ચાંશ ષડંશ સ્થાનનિહિતચિહ્નાનિરિક્તાનિ ચિહ્નાનિ સર્વાણિ
માર્જયિત્વા વશિષ્ટન વચિહ્નેષુ સ્વાગ્રતસ્તૃતીયસપ્તમચિહ્નયોઃ પ્રત્યેકંમેકૈકં
સૂત્રંવૃત્તરેખા **(?) દક્ષિણોત્તરાયતમાસ્ફાલ્ય । તત્સૂત્રયો.
પશ્ચિમસૂત્રભૂતતૃતીયસૂત્રસ્યોત્તરાગ્રં દક્ષિણાગ્રં ચારભ્યસૂત્રદ્વયં
બ્રહ્મસૂત્રપ્રાગગ્રાન્તંનિધાય ।
પૂર્વસૂત્રભૂતસપ્તમસૂત્રસ્યાપ્યગ્રદ્વયમારભ્યબ્રહ્મસૂત્રપશ્ચિમાગ્રાન્તમ
ન્યદપિ સૂત્રદ્વયમાસ્ફાલ્યષટ્કોણચક્રં નિષ્પાદ્ય ।
દ્વિતીયરેખાયાદક્ષિણાગ્રમારભ્યનવમરેખાબ્રહ્મસૂત્રસંપાતસ્યાનાવધિ ।
પ્. ૪૩બ્)
દ્વિતીયરેખાયા-ઉત્તરાગ્રમારભ્યનવમબ્રહ્મસૂત્રં સપાતસ્થાનાન્તં ચ
રેખાદ્વયંદત્વોર્દ્ધ્વાગ્રમેકં ત્રિકોણમ્ । અષ્ટમરેખાયાદક્ષિણાગ્રમારભ્ય
પ્રથમરેખાબ્રહ્મસૂત્રસંપાતસ્થાનાવધિરેખાદ્વયમપરંદત્વા ।
અધોગ્રમંપરંત્રિકોણં સપાદ્ય । સંભૂયરેખા ચતુષ્કં યથા ભવતિ । તથા
હસ્તકૌશલ્યમનુસંવર્ત્તવ્યમ્ । નવમરેખાયાદક્ષિણાગ્રમારભ્ય ।
ચતુર્થરેખાબ્રહ્મસૂત્રસંપાતાવધિ । નવમરેખાયા
ઉત્તરાગ્રમારભ્યચતુર્થરેખાબ્રહ્મસૂત્રસંપાતસ્થાનાવધિ ચ
સૂત્રદ્વયપાતનેનાધોગ્રં ત્રિકોણમ્ ।
પ્રથમરેખાયાદક્ષિણાગ્રમારભ્યસપ્તમસૂત્રસંપાતસ્થાનાવધિ
પ્રથમરેખાયા એકોત્તરાગ્રમારભ્ય સપ્તમરેખા બ્રહ્મસૂત્રસંપાતસ્થાનાવદિ
અપરાં રેખામાસ્ફાલ્ય । ઊર્દ્ધ્વાગ્રં ત્રિકોણં કૃત્વા । મર્માષ્ટા પરં
નિષ્પદ્યતે । ચતુર્થરેખાયાદક્ષિણાગ્રમારભ્ય । અષ્ટમરેખાબ્રહ્મસૂત્રયોઃ
સંપાતસ્થાનપર્યન્તં । ચતુર્થરેખાયા
એવોત્તરાયમારભ્યાષ્ટમરેખાબ્રહ્મસૂત્રસંધિસ્થાનપર્યન્તમેવ ચ
સૂત્રદ્વયમાસ્ફાલ્ય । ઊર્દ્ધ્વાગ્રં ત્રિકોણં નિષ્પાદ્ય । ષષ્ઠરેખાયા અપિ
પ્રત્યેકં દક્ષિણાગ્રમુત્તરાગ્રં
ચારભ્યદ્વિતીયરેખાબ્રહ્મસૂત્રસંપાતસ્થાનાવધિ ચ સૂત્રદ્વયં નિપાત્ય ।
અદોગ્રં ત્રિકોણં નિષ્પાદ્ય સમચતુષ્કં સંપદ્યતે । પઞ્ચમરેખાયા અપિ
પ્રત્યેકં દક્ષિણાગ્રં શ્રીચક્રમુકૃતં ભવતિ । અત્ર ચ દ્વિતીમુત્તરાગ્રં ચારભ્ય
તૃતીયરેખા બ્રહ્મસૂત્રસંપાતાવધિ ।
પ્. ૪૪અ)
સૂત્રદ્વયનિપાતનેનાધોગ્રં ત્રિકોણં સંપાદ્ય સમદ્વયં સંપદ્યતે । ઇતિ
સર્વત્રાન્તર્ગતં બ્રહ્મસૂત્રં સંમાર્જ્ય । સાંપ્રતોદ્ધતયોન્યન્તર્વિન્દું વિન્યસ્ય
શ્રીચક્રમુદ્ધૃતં ભવતિ । અત્ર ચ દ્વિતીયરેખાધોગ્રપ્રાથમિકમહાત્રિકોણરેખા ।
પ્રાથમિકતિર્યગાતદક્ષિણોત્તરરેખાપ્રાન્તરચ્ચોર્દ્ધ્વગામિરેખાણાં
સન્ધિવશતોદ્વિતીયં રેખાપાર્શ્વયોઃ સમદ્વયં સિદ્ધ્યતિ । તથા
તૃતીયરેખાદ્વિતીયરેખાપ્રાન્તારબ્ધરેખાઽપ્રથમરેખાબ્રહ્મસૂત્રંસંધિ
પશ્ચિમવૃત્તરેખાબ્રહ્મસૂત્રસંપાતસ્થાનારબ્ધરેખાણાં
સન્ધિવશતસ્તૃતીયરેખાપાર્શ્વયોઃ સમદ્વયમ્ । તથા તૃતીયરેખા
પ્રથમરેખાપ્રાન્તારબ્ધરેખા ।
પ્રથમરેખાબ્રહ્મસૂત્રસન્ધિસ્થાનારબ્ધરેખાણાં સન્ધિવશતઃ
પુનર્મધ્યમપાર્શ્વયોઃ સમદ્વયમિતિ સંભૂય તૃતીયરેકાસમચતુષ્ઠયમ્ । તથા
ચતુર્થરેખાપ્રાન્તારબ્ધોર્દ્ધ્વરેખા । દ્વિતીયરેખા
બ્રહ્મસૂત્રસન્ધિસ્થાનારબ્ધરેખાણાં સન્ધિવશ**(?)ર્શ્વદ્વયેસમદ્વયં
ચતુર્થરેખાયાં સિદ્ધં ભવતિ । તથા પઞ્ચમરેખા
દ્વિતીયરેખાનવમરેખાપ્રાન્તપ્રવૃત્તાધોગ્રરેખા
પ્રથમરેખાપ્રાન્તપ્રવૃત્તોર્દ્ધ્વાગ્રરેખાણાં સન્ધિવશતઃ
પાર્શ્વદ્વયેપઞ્ચમરેખાયાં સમદ્વયમ્ । તથા ષષ્ઠરેખા
ચતુર્થરેખાપ્રાન્તપ્રારબ્ધરેખા નવમરેખા પ્રાન્તારબ્ધરેખાણાં
સન્ધિવશતઃ ષષ્ઠરેખાયાં પાર્શ્વયોઃ સમદ્વયં ભવતિ ।
સપ્તમરેખોર્દ્ધ્વાગ્રતૃતીયપ્રાન્તભાગારબ્ધમહાત્રિકોણરેખા ।
પ્. ૪૪બ્)
અષ્ટમરેખાપ્રાન્તારબ્ધરેખાણાં સન્ધિતોન્યદપિપાર્શ્વયોઃ સમદ્વયં તથા
સપ્તમરેખાયાં સમચતુષ્કં સિદ્ધ્યતિ અષ્ટમરેખા
નવમરેખાપ્રાન્તારબ્ધાધોગ્રરેખા ।
દ્વિતીયરેખાપ્રાન્તારબ્ધોર્દ્ધ્વંગતરેખાણાં સન્ધિતોન્યદપિપાર્શ્વયોઃ
સમદ્વયમિતિ સંભૂય સપ્તમરેખા **(?)રેખોર્દ્ધ્વાગ્રં
મહાત્રિકોણરેખાધોગ્રનવમરેખાપ્રાન્તારબ્ધરેખાણાં
સન્ધિવશતોષ્ટમરેખાયાઃ પાર્શ્વયોઃ સમદ્વયં સિદ્ધ્યતિ । ઇતિ
સંભૂયાત્તચક્રેષ્ટાદશસમાનિસંપદ્યતે । ત્રિકોણાનિ પ્રથમદ્વિતીયરેખયો
(?)રેખયોરન્તઃ પઞ્ચત્રિકોણાનિ તત્ર ચત્વાર્યૂર્દ્ધ્વમુખાનિ । એકમધોમુખં
ચત્વારિકોષ્ઠાનિ । તૃતીયચતુર્થૌ*(?)તસ્ત્રીણિ તત્રદ્વે ઊર્દ્ધ્વેમુખે
વહ્નિપુણ્યપરપર્યાયકે એકં
યોનિશક્ત્યાદ્યપરપર્યાયકમધોમુખાંકોષ્ઠદ્વયં ચાત્ર ।
દ્વિતીયતૃતીયાન્તરાલેસપ્તત્રિકોણાનિ । તત્રવીથ્યૂર્દ્ધ્વમુખાનિ એકમધોમુખાં
ચત્વારિકોષ્ઠાનિ ચતુર્થપઞ્ચમાન્તરાલે સપ્તત્રિકોણાનિ । તત્ર ચત્વારિ
ઊર્દ્ધ્વમુખાનિત્રીણિ અધોમુખાં ચત્વારિકોષ્ઠાનિ પઞ્ચમષષ્ઠાન્તરાલે
અધોમુખાન્યેવ ચત્વારિત્રીકોણાનિ । પઞ્ચકોષ્ઠાનિ ષષ્ઠસપ્તમાન્તરાલે
સપ્તત્રિકોણાનિ । તત્ર ષઽધોમુખાનિ એકમૂર્દ્ધ્વમુખં ષટ્કોષ્ઠાનિ ।
સપ્તમાષ્ટમાન્તરાલે પઞ્ચત્રિકોણાનિ અધોમુખાનિ ચત્વારિ ।
એકમુખમૂર્દ્ધ્વમુખચત્વારિ કોષ્ઠાનિ ।
પ્. ૪૫અ)
અષ્ટમનવમાન્તરાલેત્રીણિત્રિકોણાનિ તત્ર એકમૂર્દ્ધ્વમુખમ્ । દ્વે અધોમુખે
કોષ્ઠદ્વયં ચાત્ર । ત્રિકોણદ્વયં ચાત્ર
સર્વરેખાભ્યોધોભાગોર્દ્ધ્વભાગયોરેકૈકં
ક્રમાદૂર્દ્ધ્વમુખમધોમુખંચેતિ સંભૂય ત્રિચત્વારિંશત્સંખ્યાનિ
ત્રિકોણાનિ । ઊર્દ્ધ્વમુખાનિ એકોનવિંશતિઃ અધોમુખાનિ ચતુર્વિંશતિશ્ચૈકવિંશત્ ।
સંયશ્ચ ચતસૃણા મૂર્દ્ધ્વાધઃ પ્રસૃતાનાં રેખાણાં ચતુર્વિંશતિ
સંખ્યાઃ । એકસ્મિન્બ્રહ્મસૂત્રે તુ નવત્રિકોણાનિ સંબદ્ધાનિ । તત્રાધો મુખાનિ
પઞ્ચ ઊર્દ્ધ્વમુખાનિ ચત્વારિ ક્રમાદેવ તેષા ચાધોમુખોર્દ્ધ્વમુખ
ત્રિકોણાનાં મધ્યે તદ્વ્યવધાયકમેકંકોષ્ઠમસ્તીતિ સંક્ષેપઃ ॥ ઇતિ
શ્રીચક્રોદ્ધારઃ ॥ અથ પૂજોત્તરભાવિત્વેન
સ્મૃતિસરણિમારૂખેભિષેકપ્રયોગોભિધીયતે અભિષેકદિનાત્પૂર્વતનેદિવસે
પૂર્વોક્તમેવ તદ્વર્ષપ્રાપ્તં કાલચક્રં
વહિર્ગતવશિન્યાદિયુતાષ્ટદલકકમલકમુદ્ધૃત્ય । યથોક્તવિધિ પ્રતિષ્ઠાપ્ય
કામ્યકર્મોપયોગિકથિતતિથિવારેશાદિ પૂજાન્તે । અર્ઘ્યસ્થાપનપૂર્વકં
દેશકાલસ્વગોત્રરાશિનામકામનોલ્લેખનાન્તે યથા નિયોગં
વિનાભિષેકપ્રયોગેકરિષ્યે । ઇતિ પ્રધાનસંકલ્પં કૃત્વા
ખારીપ્રમાણજલાવસ્થિતિયોગ્યં કલશં તત્ર નિધાય
દ્વ્યેકપઞ્ચાશદ્વર્ણૌષધિક્વાથજલૈસ્તમાપૂર્ય । પૂર્વવત્તત્રહિરણ્યાદિ
પ્રક્ષેપં વસ્ત્રયુગ્મેનવેષ્ટનં ચૂતપલ્લવૈર્મુખાચ્છાદનાદિકં ચ વિધાય ।
પ્. ૪૫બ્)
તત્ર સર્વમઙ્ગલાવક્રચિન્તનાચિન્તદુદ્વાસનાશ્રીચક્રમુક્તલક્ષણં વિભાવ્ય
તસ્મિન્પ્રધાનભૂતાં લલિતાં પીઠપૂજાધ્યાનાવાહનાદિપૂર્વકં
નવાવરણપક્ષમા*(?)ત્ય સંપૂજ્ય । રાત્રૌ ચ
સર્વાભિઃ ષટ્ત્રિસપ્તવ્યોમદ્વિસંખ્યાભિઃ ૨૦૭૩૬ કાલનિત્યાભિઃ
કલશાભિમન્ત્રણંવિધાય । પ્રાતઃકાલપુનસ્તત્રૈવકલશે
પૂર્વવદેવાવાહનપ્રાણપ્રતિષ્ટાદિકાનનુસરણેન પૂજામાત્રં
નવાવરણપક્ષેણપક્ષેણવિધાય । યસ્ય શિષ્યસ્યાભિષેકઃ
કરણીયસ્તમાસનેનિવેશ્ય । સ્વપત્ન્યાસહિતઃ

સ્વસામર્ઘ્યાનુસારિણ્યાષ્ટાવિંશત્યાદિસંખ્યયાસ્વજન્મનક્ષત્રે ।
તદ્દશમનક્ષત્રે તદેકોનવિંશતિ નક્ષત્રે સ્વજન્મસમયે
સૂર્યાદયોગ્રહાયદ્યન્નક્ષત્રેષુ તિષ્ઠન્તિ તત્તન્નક્ષત્રેષુ પ્રતિમાસંગતાસુ ચ
પૌર્ણમાસીષુ અબ્દમભિવ્યાપ્ય સમભિષિઞ્ચેત્ । અભિષિક્તશ્ચ શિષ્યો
દ્વાદશસુવર્ણપરિમાણકસુવર્ણનિર્મિતમુદ્રિકાંગાં ચાભિષેકારિણે ગુરવે
દદ્યાત્ । એતેન સ્વાઙ્ગાભિષેકકર્મણામહારાજત્વમભિષિક્તસ્ય સ્યાત્ । કેનાપિ
વલવતા પ્રતિબન્ધેન તદસંભવેપિ રાજમાન્યત્વંત્વવશ્યં સ્યાત્ ।
યદ્વારાજપુત્રાણાં રાજ્યપ્રાપ્તિઃ પરેષાં રાજમાન્યત્વં ભવતિ ।
ઉક્તપ્રકારેણવર્ષદ્વયમભિવ્યાપ્યભિષેકપ્રયોગકત્તુઃ સર્વસ્યાપિ વંશસ્ય
મહાલક્ષ્મીશાલિત્વં સ્યાત્ । વર્ષત્રયમભિવ્યાપ્યાભિષેકતોવિદ્યાધરસિદ્ધિઃ સ્યાત્
વર્ષચતુષ્ઠયમભિવ્યાપ્યાભિષેકતઃ ખેચરીસિદ્ધિઃ સ્યાત્ ।
પ્. ૪૬અ)
પઞ્ચવર્ષાભિષેકતશ્ચિરજીવિત્વં સ્યાત્ । વર્ષષટ્કમભિવ્યાપ્યાભિષેકત-
ઇન્દ્રાદિલોકપાલસમાનૈશ્વર્યકત્વં સિદ્ધ્યતિ । સપ્તવર્ષમભિવ્યાપ્યાભિષેકતઃ
પ્રતાપાદિતો દિવાકરસમત્વં ભવતિ । અષ્ટવર્ષાભિષેકત**(?)સમાનત્વં
સકલજનાહ્લાદકત્વાદિના ભવતિ । નવવર્ષમભિવ્યાપ્યાભિષેકતઃ
શ્રીલલિતાસામ્યં ભવતિ । દશવર્ષાભિષેકતસ્તુ સાધનીયં કિઞ્ચિદપિ નાસ્તિ ।
દેવીસામ્ય*(?)મતોધિકસ્પૃહણીયાર્થસ્યાભાવાત્ । ઇતિ
કાલચક્રાધિકરણકકલશાભિષેકપ્રયોગઃ ॥ ઉક્તરીયા શ્રીચક્રં
ચિકીર્ષિતાભિષેકાદિનાત્પૂર્વદિવસે ક્વચિત્ સુ સમભૂતલાદૌષુદ્ધૃત્ય । તત્ર યન્ત્રસ્ય
પ્રતિષ્ટા પૂર્વકં યથાવિધિ કલશં નિધાય । તત્ર પીઠપૂજા
વાહનાદિપૂર્વકં ચ નવાવરણાયક્ષેણદેવીમભ્યર્ચ્ય । કાલનિત્યાવિદ્યાઃ
સર્વાઃ પૂર્વોક્તસંખ્યાઃ પૂજયેત્ । તદનન્તરદિને ચ સ્વજન્મનક્ષત્રે સ્વવ*(?)કિં
વા અમાવાશ્યાતિ સંબદ્ધે અ*(?)થવા ચન્દ્રગ્રહણાદિ વિશિષ્ટે શિષ્યં
પૂર્વવદભિષિઞ્ચેત્ । અભિષિક્તશ્ચ પૂર્વોક્તદક્ષિણાં દત્વા ગુરુમભિતોષયેત્ । તેન
ગ્રહપ્રાતિકૂલ્યં સ્વવૈરિકૃતદેશોપદ્રવશત્રુનિર્મિતસ્તમ્ભનદ્વેષણોચ્ચાટનાનિ ।
સાક્ષાત્મરણાનુકૂલાઃ ખડ્ગાભિઘાતાદયઃ
મરણોદ્દેશ્યકમન્ત્રશાસ્ત્રાદ્યુક્તાભિચારપ્રયોગાત્મકાઃ
કૃત્યાશ્ચોપશમમિચ્છતિ ।
પ્. ૪૬બ્)
અવિદ્યાસ્મિતારાગદ્વેષાભિનિવેશાત્મકાઃ પઞ્ચક્લેશા
આધ્યામિકાધિદૈવવિકાધિમૌતિકદુઃખાનિ ચ વિનાશમુપયાન્તિ ॥ ઇતિ
શ્રીચક્રાધિકરણકકલશાભિષેકપ્રયોગઃ ॥ અથ કાલનિત્યાવિદ્યાજપપ્રયોગઃ ।
તત્રાદૌ તત્પૂજાચક્રમુપટશ્યતે । ચતુરસ્રદ્વયમન્તર્વહિર્ભાવેનવિધાય તત્ર
પૂર્વપશ્ચિમદિશોઃ શ્રીચક્રવદેવદ્વારંવિધાય । તદન્તરષ્ટદલંકમલં
તત્કર્ણિકાયાં નવયોનિ ચક્રં કુલસુન્દરી પૂજાચક્રોક્તદિશાવિદધ્યાત્ । તત્ર
સર્વમધ્યયોવૌપ્રાધ્મન્યેનસ્વોપાસ્યભૂતાં તત્તદ્દિનપ્રાપ્તાં વા ત્ર્યક્ષરીં
વિદ્યામાલિખ્ય તત્તૃતીયાક્ષરોદરેસાધ્યસાધકાદિનામદેવદત્તસ્ય સ્વપ્રસાદં
કુરુકુર્વિત્યાદિ રૂપં લિખિત્વા । અગ્રયોનિમારભ્ય
અષ્ટદલાગ્રદલવામભાગવધિઃ ષોડશસ્થાનેષુ હ્રીં અરૂપિણીશક્તિપાદુકાં
પૂજયામિ । હ્રીં આરૂપિણી શક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ હ્રીં
અઃરૂપિણીશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યન્તં ષોડશમન્ત્રાનાલિખ્ય ।
દલાગ્રવૃત્તચતુરસ્રદ્વયાન્તરાલવીથ્યાં પશ્ચિમેહકારં દક્ષિણેલકારં
પૂર્વેવર્ણક્ષકારં । ઉત્તરદિશિહૃલ્લેખાપરપર્યાયં માયાવીજમાલિખ્ય ।
નૈરૃત્યકોણે અકારાદિનૈકારાન્તાન્દ્વાદશવર્ણાનાલિખ્ય । આગ્નેયકોણે
ઓકારાદિનકારાન્તદ્વાદશવર્ણાનાલિખ્ય । ઈશાનકોણે
ઝજાદિધનાન્તદ્વાદશવર્ણાનાલિખ્ય ।
પ્. ૪૭અ)
વાયવ્યકોણે પફાદિષસાન્તદ્વાદશવર્ણાનાભિલિખેત્ । કામ્યપ્રયોગ
એવોક્તવર્ણાનાં લિખનં ન નિત્યપૂજાયન્ત્રેપિ ઇત્થં યન્ત્રમુદ્ધૃત્ય
પૂજાસામગ્રીં સંપાદ્ય
સ્નાનાદિકાસનોપવેશનાચમનભૂતશુદ્ધિપ્રાણપ્રતિષ્ઠાન્તં કર્મનિર્વર્ત્ય
કુરુકુલ્લાવિદ્યયાસપ્તાક્ષર્યા કુરુકુલ્યાયાઃ સ્વાહેત્યેવં રૂપયા વલિં દ્ત્વા ।
પ્રાણાયામંવિધાય પ્રસ્તુતપ્રધાનનિત્યાવક્ષ્યમાણષડઙ્ગંમન્ત્રાભ્યાં
પૂર્વવદર્ઘ્યં સંપાદ્ય પ્રધાનસંકલ્પં
સ્વોદ્દેશ્યફલોલ્લેખપૂર્વકંવિધાય । માતૃકાષડઙ્ગાન્તે
માતૃકાન્યાસંવિધાય મધ્યાભિલિખિત અક્ષરકાલનિત્યાવિદ્યયા દ્વિધાવૃત્તયા ।
અહૃદયાયનમઃ આશિરસે સ્વાહા ઈશિખાયૈ વષટ્ । અકવચાયહુમ્
આનેત્રત્રયાયવૌષટ્ ઈઅસ્ત્રાય ફટ્ યેવં પ્રકારેણાઙ્ગુષ્ટાદિષુ હૃદયાદિષુ
ચ ષડઙ્ગન્યાસંવિધાય । રક્તારક્તાસ્વરારક્તભૂષણાસ્રગ્વિલેપનાઃ ।
પાશાઙ્કુશેક્ષુકોદણ્ડપ્રસૂનવિશિખાઃ સ્મરેદિતિ ધ્યાનપૂર્વકં
મધ્યયોનૌકાલનિત્યાનામાવાહનાદિપ્રાણપ્રતિષ્ટાદિકં કૃત્વા દ્વાદશોપચારૈઃ
પ્રાદ્યાદિ તામ્બૂલાન્તૈઃ પૂજયિત્વા । પ્રધાનદેવ્યા અસ્યાઃ પૃષ્ટભાગે પશ્ન્ક્તિત્રયે
પૂર્વોક્તગુરુમન્ત્રૈર્ગુરૂનભ્યર્ચ્ય ત્રિકોણસ્યાભિહિતઃ
પ્રાદક્ષિણ્યેન ષડઙ્ગદેવતા ઉક્તમન્ત્રૈઃ સંપૂજ્ય
મધ્યયોનિપાર્શ્વયોસ્તત્તદ્ધ્વસ્તપાર્શ્વેષુ કથિતમન્ત્રૈરાયુધાનિ સંપૂજ્ય ।
અગ્રકોણમારભ્યલિખનક્રમેણ હ્રીંઅરૂપિણી
પ્. ૪૭બ્)
શક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ
ચતુર્દશાક્ષરપૂર્વકંલિખિતમન્ત્રૈરેવષોડશસ્વરૂપવર્ણશક્તીઃ સંપૂજ્ય ।
ચતુરસ્રસ્યાગ્રાદિકાષ્ટદિક્ષુ હ્રીં બ્રાહ્મીશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ
દ્વાદશાક્ષરાદિમન્ત્રૈર્બ્રાહ્મ્યાદિશક્તીઃ સમભ્યર્ચ્ય । તર્પણસ્તોત્ર
નમસ્કારરૂપમવશિષ્ટોપચારત્રયં સમભ્યર્ચ્ય ।
કુરુકુલ્યાસપ્તાક્ષર્યાવલિંદત્વા દ્વદશશ્લોકાત્મકનિત્યકમલોપદર્શિતસ્તોત્રેણ
દેવીં સ્તુત્વા । સ્વાત્મનિદેવીં સમુદ્વાસ્ય । અર્ઘ્યપાત્રં વિસર્જયેત્ । તતો શીઘ્રં
કાલનિત્યા સામ્યવક્ષ્યમાણફલયોઃ સમુચ્ચિતયોઃ
સ્વૃહાર્થમિદાનીમેવોદ્ધૃતપૂજાચક્રે સમુપવિશ્યકાલ નિત્યાવિદ્યાં પૂજયેત્ ।
આવૃત્તિ ફલમાત્રેચ્છુસ્તુ યત્રક્વાપિ શુચિદેશે સમુપવિશ્ય સંજપેત્ ।
તન્મન્ત્રાનામપારાયણાવસરેદર્શિતા એવ । તત્ર પઞ્ચાશદ્વારં

સર્વાઃકાલનિત્યાવિદ્યાઃ સમાવર્ત્ત્ય વૈરિકૃતનિગડવન્ધતો મોક્ષો ભવતિ ।
શતાવૃત્ત્યાક્ષ************(?)લાભઃ સ્યાત્ । સાર્દ્ધશતા ૧૫૦ વૃત્ત્યાવરઃ કન્યાં
લભેત્ । કન્યા ચ વરં લભેત । દિશતા ૨૦૦ વૃત્ત્યાદારિદ્ર્યનાશઃ ત્રિશતા ૩૦૦ વૃત્ત્યા
શસ્યપૂર્ણભૂમિલાભઃ ચતુઃશતા ૪૦૦ વૃત્ત્યા મહાધનિકત્વં સ્યાત્ । પઞ્ચશતા
૫૦૦ વૃત્ત્યા ભૂમિસ્વામિત્વં ભવતિ । ષટ્શતા ૬૦૦ વૃત્ત્યા રાજ્યલાભઃ । સપ્તશતા
૭૦૦ વૃત્ત્યા સકલતત્સાધકવંશવ્યાપિની મહાલક્ષ્મીઃ સ્યાત્ ।
પ્. ૪૮અ)
અષ્ટશતા ૮૦૦ કૃત્યા સર્વેપિ રાજાનોસ્ય કિં કખદાજ્ઞાકારિણઃ સ્યુઃ નવશતા

વૃત્ત્યા એતદ્વિદ્યાવૃન્દજપતોરનુક્તાહ્વિલમનોરથસિદ્ધિઃ કામિનીજનપ્રીતિજનનેન
મનોભવ સમતા ચ ભવતીતિ ॥ ઇતિ પૂજાપ્રસઙ્ગોપાતાઃપ્રયોગા
અભિષેકપાઠયોરભિહિતાઃ ॥ અથોદ્દેશક્રમપ્રાપ્તહોમપ્રયોગં નિરૂપયામઃ ॥
કુણ્ડે સ્થણ્ડિલે વા નિત્યહોમઃ યાવદર્ઘ્યામ્વુનામૂલવિદ્યયા સંપ્રોક્ષ્ય ।
કુશૈઃ પૂર્વપશ્ચિમાયતદક્ષિણોત્તરાયતચતુશ્ચતૂરેખાભિર્નવકોષ્ઠકં
ચક્રંવિધાય । સભાજનં વહ્નિમાધાય તદેકમઙ્ગારકશકલં
ક્રવ્યાદેભ્યોનમ ઇતિ મન્ત્રેણ નૈઋત્યદિશિ પરિત્યજ્ય । ઈશાનાદિતઃ પ્રાદક્ષિણ્યેન
કુણ્ડાદેઃ પરિતસ્ત્રિઃ પરિભ્રામા નવકોષ્ઠમધ્યેનિધાય મૂલવિદ્યયા પ્રજ્વાલ્ય
અર્ઘ્યજલેન કુણ્ડાદેઃ પરિતો નિક્ષેપણરૂપં પરિસ્તરણં કૃત્વા અસતિ વિશેષે
યજ્ઞીયકાષ્ઠૈર્વહ્નિં પ્રજ્વાલ્ય મધ્યકોષ્ઠે સપ્તકોષ્ઠેષુ પ્રાદક્ષિણ્યેન
હ્રીંશ્રીં હિરણ્યાયૈ નમઃ ઇત્યાદિમન્ત્રૈઃ સપ્તજિહ્વાઃ સંપૂજ્ય । તતો વહ્નૌ
પ્રસ્તુતપઞ્ચદેવતાયાઃ અભેદભાવનાનન્તરં સ્વાહાન્તેન પ્રોક્ત વહ્નિમન્ત્રેણ
નવાવૃત્ત્યા હુત્વા હિરણ્યાદિતિ જિહ્વાનામપિ સ્વાહાન્તપૂર્વોક્તમન્ત્રૈરેવપ્રત્યેકં
નવનવાવૃત્ત્યાપલાશાશ્વત્થાન્યતરપત્રેણ ઘૃતેન હુત્વા
પ્રધાનદેવતાવરણાનામણિમાદીનામપિ એકૈકામાહુતિં દત્વા
સંકલ્પપૂર્વકં તત્તત્કામનાયાં તત્તદ્દ્રવ્યૈસ્તત્તત્સંખ્યયા જુહુયાત્ ।
પ્. ૪૮બ્)
તથાહિ કીટકેશાછસંસૃષ્ટૈઃ પત્રકેસરાદિભિઃ પૂર્ણૈસ્ત્રિમધુરસંપૃક્તૈઃ
પઙ્કજૈરન્યૈર્વારક્તકરવીરાદિપુષ્પૈરવિરલક્રમેણ શતસહસ્રાન્યતરસંખ્યં
પ્રદિતિનં
શુક્લપ્રતિપદમારભ્યપૂર્ણિમાન્તરૂપશુક્લાદિપક્ષમભિવ્યાપ્યવર્ષપર્યન્તં
જુહ્વતઃ સાધકસ્ય નૃપતિ સામ્યં
લક્ષ્મીગજતુરગાદિસંપત્તિસકલજનાવ્યાહતાજ્ઞત્વાદિના સ્યાત્ । પૂર્વોક્તેષ્વેવ
પઞ્ચદશદિનેષુ શુક્લૈરબ્જૈ જુહ્વતોપિ નૃપતિ સામ્યં ભવતિ ।
પૂર્વોક્તદિનેષ્વેવવર્ષમભિવ્યાપ્ય કહ્લારૈર્જુહ્વતોધનધાન્યાદિ સમૃદ્ધિઃ સ્યાત્ ।
તેષ્વેવ દિનેષુ વર્ષમભિવ્યાપ્યોત્પલહોમેન મહત્તરાલક્ષ્મીઃ સ્યાત્ । તેષ્વેવ દિનેષુ
વર્ષમભિવ્યાપ્યરક્તૈરુત્પલૈજુહ્વતઃ કન્યાલાભઃ પઙ્કજરક્તકરવીરાદિ
પુષ્પશુક્લાબ્જકહ્લારોત્પલરક્તોત્પલરૂપષડ્દ્રવ્યૈઃ પ્રત્યેકં
કુંકુમપરાગપ્લુતૈરેકશઃ શતસહસ્રાન્યતરસંખ્યયાતેષ્વેવ પઞ્ચદિનેષુ
વર્ષમેકમભિવ્યાપ્યપ્રતિદિનં જુહ્વતો નિશ્ચલમહાલક્ષ્મીવત્વપૂર્વકં
સુખાન્તસ્વત્વપૂર્વકં ચ ચિરજીવિત્વં ભવતિ ।
ચન્દનપઙ્કાભ્યક્તપઙ્કજાદિષડ્દ્રવ્યૈઃ
પૂર્વવદ્વર્ષમભિવ્યાપ્યહોમમભિસમાચરતઃ
પુત્રદાસદાસીસુખપૂર્વકચિરજીવિત્વં સ્યાત્ કર્પૂરદૂર્વાભ્યક્તૈઃ
પૂર્વોક્તષડ્દ્રવ્યૈરેકશઃ
પૂર્વોક્તપઞ્ચદશદિનપર્યન્તંવષમભિવ્યાપ્યજુહ્વતઃ સાધકસ્ય
પ્. ૪૯અ)
સૌન્દર્યસ્ત્રીરઞ્જનવશીકરણાદિનાકન્દર્પતુલ્યત્વાવાપ્તિપૂર્વકં
યુવતીજનસૌખ્યપૂર્વકં ચ ચિરજીવિત્વં સ્યાત્ । કૃષ્ણપક્ષે
પ્રતિપદમારભ્યામાવાસ્યાપર્યન્તં
પ્રતિદિનમપિરલક્રમેણશર્કરાભિર્ઘૃતાભ્યક્તાભિઃ
શતસહસ્રાન્યતરસંખ્યયાવર્ષમેકમભિવ્યાપ્ય જુહ્વતો નિઃસપત્નશ્રીસમૃદ્ધિઃ
સ્યાત્ । તેષ્વેવ દિનેષુ કૃષ્ણપક્ષ પ્રતિપદાદિદર્શાન્તરૂપેષુ
વર્ષમભિવ્યાપ્યમધુસંસક્તગુડૈર્હોમમાચરતો સાધકાનાં
કાન્તિલક્ષ્મીજયારોગ્યપૂર્વકં ચિરજીવિત્વં સ્યાત્ । તેષ્વેવ દિનેષુ
વર્ષમેકમભિવ્યાપ્યદુગ્ધાભ્યક્તાભિર્દ્રાક્ષાભિર્હોમમાચરતઃ
ક્ષીરમાત્રેમાહારમાચરતઃ સાધકસ્ય સર્વદા પ્રસન્નતાપૂર્વકં ચિરજીવિત્વં
સ્યાત્ । તેષ્વેવ પઞ્ચદશદિનેષુ વર્ષમેકમભિવ્યાપ્ય ત્રિમધ્વક્તૈઃ
ખર્જૂરીફલૈહોમમાચરત આયુરારોગ્યં વિજયો મહાલક્ષ્મીશ્ચ ભવતિ । તેષ્વેવ
કૃષ્ણપક્ષ પઞ્ચદશદિનેષુ વર્ષમેકમભિવ્યાપ્ય
ત્રિમધુરાભ્યક્તકદલીફલાનાં
શતસહસ્રાન્યતરસંખ્યયાહોમાન્નિખિલનૃપતિમાન્યત્વપુણ્યતત્કીર્તિત્વપૂર્વકં
સુખપૂર્વકં ચ શતાયુષ્યં સાધકસ્ય ભવતિ । શર્કરામધુમિશ્રિતાનાં
નારિકેલ ફલાનાં વર્ષમભિવ્યાપ્યકૃષ્ણપક્ષીયપઞ્ચદશદિનેષુ
હોમમાચરતઃ સર્વાભીષ્ટપ્રાપ્તિઃ ઇક્ષુરસામ્યક્તૈર્નારિકેલફલૈસ્તેષ્વેવ
કૃષ્ણપક્ષપઞ્ચદશદિનેષુ હોમતો વહુમૂલાનાનાવર્ણવસ્ત્રપ્રાપ્તિઃ સ્યાત્ તેષ્વેવ
દિનેષુ
વર્ષમભિવ્યાપ્યશર્કરાગુડદ્રાક્ષાખર્જૂરીફલકદલીફનારિકેલફલાત્મકષડ્
દ્રવ્યાણાં પ્રત્યેકં ત્રિમધુરાભ્યક્તાનામેકશઃ સર્વેષામપિ
પ્. ૪૯બ્)
હોમાન્મહત્તરશ્રિયોલાભઃ યસ્યાગોર્વત્સઃ શુક્લસ્તદાનીંતનં સ્વયં ચ શુક્લા
તસ્યાગોઃ પયસાભ્યક્તૈરુક્ત ષડ્વિધદ્રવ્યૈરેકશોવર્ષમભિવ્યાપ્યકૃષ્ણપક્ષીય
પઞ્ચદશદિનેષુ હવનાદિપિમહત્તરાશ્રીલાભઃ મહિષીદુગ્ધાભ્યક્તૈઃ
શર્કરાદિ ષડ્દ્રવ્યૈવર્ષમભિવ્યાપ્યકૃષ્ણપક્ષપઞ્ચદિનેષુ હવનાત્
સકલેષ્ટસિદ્ધિઃ અજાક્ષીરપ્લુતૈરવિક્ષીરપ્લુતૈર્વાશર્કરાદિષડ્વિધદ્રવ્યૈરેકં
વર્ષમભિવ્યાપ્યકૃષ્ણપક્ષીયપઞ્ચદશદિને હવનાદપિ સર્વેષ્ટસિદ્ધિઃ
નારિકેલક્ષોદનિઃસરિતં ક્ષીરપરિપ્લુતૈરપિશર્કરાદિદ્રવ્યૈરેકંવર્ષમભિવ્યાપ્ય
કૃષ્ણપક્ષપઞ્ચદશદિનેષુ હવનાદપિ સર્વેષ્ટસિદ્ધિઃ
વર્ષમભિવ્યાપ્યશુક્લપક્ષેકૃષ્ણપક્ષે ચ પ્રતિદિનં ગોદુગ્ધમધુઘૃતાભ્યક્તૈઃ
પઙ્કજાદિ ષટ્કશર્કરાદિષટ્કરૂપદ્વાદશદ્રવ્યૈરેકવિંશદ્દિનેષુ હોમાત્ ।
અથવા ઉક્તદ્વાદશદ્રવ્યૈર્મિલિતૈર્વષમભિવ્યાપ્ય
પ્રતિદિનમનુષ્ઠિતાદ્ધોમાદ્ગોભૂહિરણ્યવસ્ત્રસમૃદ્ધિસુખમનુભવન્નેવ-
ચિરજીંદ્રો સાધકઃ સ્યાત્ । ઇતિ તિથિપુરસ્કારિહોમપ્રયોગઃ ॥
વર્ષમભિવ્યાપ્યપ્રતિરવિવારં
શુક્લતણ્ડુલોદનૈર્દુગ્ધઘૃતક્ષૌદ્રાન્યતમાભ્યક્તૈર્હોમતોન્નસમૃદ્ધિઃ ।
સોમવાસરે નારિકેલફલૈઃ શર્કરાસંયુક્તૈર્વમભિવ્યાપ્ય જુહ્વતઃ શસ્ય
સમૃદ્ધાયાભુવોલાભઃ ભૌમવારે
પ્. ૫૦અ)
મધ્વભ્યક્તાન્નહોમતઃ શ્રીલાભઃ
સ્વસ્યલાભકર્મત્વેનાભિપ્રેતભૂમિમૃત્તિકામિશ્રિતૈસ્તૈઃ
પ્રતિભૌમવારમભિવ્યાપ્યશતસહસ્રાન્યતરસંખ્યયાહવનતસ્તદ્ભૂમિલાભઃ ।
બુધવારે ઘૃતાભ્યક્તતિલતણ્ડુલહોમં વર્ષમભિવ્યાપ્ય કુર્વતઃ
સકલસુખાધાયકશ્રીલાભઃ ।
ગુરુવારેઽબ્દમભિવ્યાપ્યગોદુગ્ધમિશ્રિતપનસવીજરજોભિર્જુહ્વતઃ
સકલવસ્તુસમૃદ્ધિષ્ટહલાભઃ સ્યાત્ । પ્રતિશુક્રવારં વર્ષમેકમભિવ્યાપ્ય
નારિકેલફલપરાગૈઃ શર્કરામિશ્રિતૈર્ગુડમિશ્રિતૈર્વાજુહ્વતઃ સાધકસ્ય
સ્પર્શતાદિવર્ષાવધિમહાલક્ષ્મીયુતત્વપૂર્વકં પુત્રપૌત્રાદ્યભિવૃદ્ધિઃ સ્યાત્ ।
શનિવાસરેષુ સર્વેષુ
વર્ષમભિવ્યાપ્યકેશકીટાદ્યસંસૃષ્ટૈસ્તિલૈઃકેનાપિઘૃતતૈલત્રિમધુરાદિ-
દ્રવ્યેણાસંસૃષ્ટૈઃ કિંવા તિલતૈલાભ્યક્તૈર્જુહ્વતઃ સાધકસ્ય
સકલજનસ્પૃહણીયાલક્ષ્મીઃ સ્યાત્ । વર્ષમેકમભિવ્યાપ્ય રવિસોમાદિવારેષુ
સર્વેષ્વપિ પૂર્વોક્તશ્વેત તણ્ડુલૌદનાદિતિલાદિ સપ્તદ્રવ્યૈઃ
સ્વસ્વાઞ્જનદ્રવ્યસહિતૈઃ પ્રત્યેકં સર્વૈરપિશતસહસ્રાન્યતરસંખ્યયા જુહ્વતઃ
સાધકસ્ય ફલપ્રાપ્તિમર્યાદા ભૂતસપ્તદિનમાસમણ્ડલાદિકાલેન મહાલક્ષ્મીઃ
સમૃદ્ધિઃ સ્યાત્ । અત્ર કેમ*(?)માદિ મહાદારિદ્ર્યયોગાનામપિ
વિદ્યાસામર્થ્યવિશેષતઃ પરિહારો ભવતીતિ સર્વથા પ્રયોગે યતિતવ્યમ્ ।
તત્વવશ્યંભાવિભાવાનાં પ્રતીકારો
ભવેદ્યદીત્યાદિદર્શનાદુદાસીનતયાસ્થેયમ્ । ઉક્તેષુ વક્ષ્યમાણેષુ
પ્. ૫૦બ્)
ચ હોમપ્રયોગદિનેષુ શક્ત્યનુસારેણત્રીન્દ્વૌવાશ્રીવિદ્યાભક્તાન્વિપ્રાન્ભોજયેત્ ॥ ઇતિ
વારપુરસ્કારિહોમપ્રયોગઃ ॥ મધુમિશ્રિતશાલિભિર્હોમોશ્વિનીનક્ષત્રે ।
ઘૃતાભ્યક્તતણ્ડુલૈર્હોમોભરણ્યાં તૈલાબ્યક્તમુદ્ગદ્રવ્યૈર્હોમઃ કૃત્તિકાયાં
ગોદુગ્ધપ્લુતમાષાન્નહોમોરોહિણ્યાં
નારિકેલોદકસંપ્લુતશ્ચેતતિલૈર્હોમોમૃગશીર્ષનક્ષત્રે ઇક્ષુરસાપ્લુતકૃષ્ણતિલૈર્હોમ-
આર્દ્રાનક્ષત્રે । મહિષીક્ષીરપ્લુતશ્વેતસર્ષપૈર્હોમઃ પુનર્વસુનક્ષત્રે ।
અજાક્ષીરપ્લુતકૃષ્ણશર્ષપૈર્હોમઃ પુષ્પનક્ષત્રે
અવિક્ષીરાપ્લુતકોદ્રવહોમોશ્લેષાનક્ષત્રે । સાધકેન વિહિતોમણ્ડાદિકાલેન
મહાલક્ષ્કીકરઃ પ્રાણ ભવતિ । ત્રિમધુક્તૈરામચરણકાન્તૈર્હોમોમઘાયાં ।

ત્રિમધ્વક્તૈપક્વત્વર***(?)હોમઃ પૂર્વફલ્ગુન્યાં
ત્રિમધ્યક્તપક્વમુદ્ગાન્તહોમ-ઉત્તરફલ્ગુન્યામ્ ।
ત્રિમધુરાભ્યક્તકૃશરાન્નહોમોહસ્તે । ત્રિમધ્વક્તમા*(?)ન્તહોમશ્ચિત્રાયામ્ ।
ત્રિમધ્વક્તૈર્હરિદ્રાચૂર્ણેનસહપરિપાચિતોદનૈર્હોમઃ સ્વાત્યામ્ ।
ત્રિમધ્વભ્યક્તગુડાન્નહોમોવિશાખાયામ્ ।
ત્રિમધુમિશ્રિતપાયસહોમોનુરાધાયાં ત્રિમધ્વભ્યક્ત
શુદ્ધોદનહોમોજ્યેષ્ઠાયામ્ । સાધકેન વીતો જયલક્ષ્મીકીત્તિનાં પ્રાપ્તિકરો ભવતિ ।
ગોદુગ્ધામ્યક્તપૃથુકૈર્મૂલાનક્ષત્રે । કૃતો હોમઃ ।
ગોદુગ્ધાભ્યક્તંશક્તુભિર્હોમઃ પૂર્વાષાઢાયામ્ । ગોદુગ્ધાભ્યક્તલાજહોમ-
ઉત્તરાષાઢાયામ્ । ગોદુગ્ધાભ્યક્તેક્ષુકાણ્ડ
પ્. ૫૧અ)
હોમઃ શ્રવણેશાલ્યુત્થાપૂપૈસ્ત્રિમધુરાભ્યક્તૈર્હોમોધનિષ્ટાયામ્ ।
ચરવોત્થૈરપૂયૈસ્ત્રિમધુરાભ્યક્તૈર્હોમઃ શતભિષાયામ્ ।
ત્રિમધુરાપ્લુતમુદ્ગોત્થિતાપૂપૈર્હોમઃ પૂર્વભદ્રપદાયામ્ ।
ત્રિમધુરાપ્લુતમાસપિષ્ટસંભૂતાપૂયૈર્હોમ-ઉત્તરભદ્રપદાયામ્ ।
ત્રિમધુરાપ્લુતતિલપિષ્ટોદ્ભવાપૂપૈર્હોમોરેવત્યામનુષ્ઠિતોવિજયકીર્ત્તિલક્ષીનિરોગતા-
ચિરજીવિતાસૌભાગ્યજગન્માન્યતારૂપફલસ*(?)કાધાયકઃ સાધકાનાં સ્યાત્ । ઇતિ
નક્ષત્રપુરસ્કારકહોમપ્રયોગઃ ॥ સિદ્ધયોગસ્ત્રિવિધઃ
તત્તત્તિથિવારયોયોગભવસ્તત્તન્નક્ષત્રવારભવોવિકુમ્ભાદિરૂપયોગાન્તર્ગતયોગ-
વિશેષશ્ચેતિ એષુ ત્રિવિધેષ્વપિ યદ્વસ્તુના હોમઃ ક્રિયતે તદ્વસ્તુ સમૃદ્ધિઃ સાધકસ્ય
ભવતિ । નક્ષત્રવારયોસ્તિથિવારયોશ્ચયોગાદમૃતયોગેષુ
ગુડુચીભિસ્ત્રિમધુરાક્તાભિઃ કિંવા ત્રિમધુરાક્તદૂર્વાભિઃ કિંવા
ત્રિમધ્વભ્યક્તતિલૈઃ કૃતો હોમઃ સકલરોગોપશામકઃ સ્યાત્ મેષરાશિગતે સૂર્યે
વૃષગતેવિધૌ મકરસ્થે ભૂમિસુતે કન્યારાશિગતે બુધે કર્કટરાશિસ્થે ગુરૌ
મીનરાશિગતેસિતે તુલારાશિગતે મન્દેરક્તૈરુત્પલૈર્હોમમાચરન્સાધકઃ સર્વેષાં
મધ્યે શ્રેષ્ઠઃ સ્યાત્ સ્વકુલશ્રેષ્ઠતાયાન્તુ ન
સંભાવનાલેશોપિસ્વાતી***(?)ચરણેમિહિરેધ *(?)જેમેષે । યકર્કટગતે રજનીકરે તુ
શુક્રે તુલામુપગતે સતિ પર્વતાખ્યો યોગઃ
સ્વદત્તમુપવર્દ્ધયતિસ્વતુલ્યમિતિકથિતલક્ષણક
પ્. ૫૧બ્)
પર્વતયોગે યેન દ્રવ્યેણ હોમઃ ક્રિયતે તસ્ય દ્રવ્યસ્ય પર્વતતુલ્યતા ભવતિ ॥ ઇતિ
યોગપુરસ્કારકહોમપ્રયોગઃ ॥ અથ ગ્રહતૃપ્ત્યર્થકાત્યાકસ્યકોહોમાદિપ્રયોગઃ ॥
સિંહરાશિગતેમેષરાશિગતે ચ સૂર્યે કર્કરાશિગતે વૃષરાશિગતે ચન્દ્રમસિ ।
મેષવૃશ્ચિકેમકરરાશિગતે ભૌમેમિથુનેકન્યારાશિગતે વા બુધે । ધનુર્મીનયોઃ
કર્કરાશિગતે વા ગુરૌ । વૃષગુલામીનરાશિગતે શુક્રે મકરકુમ્ભરાશિગતે તુલાસ્થે
વા શનૌ । ઘૃતશર્કરાભ્યાં મિશ્રિતેન પાયસેન મૂલવિદ્યયા
શતસહસ્રાન્યતરસંખ્યયા હોમમાચરતઃ સાધકસ્ય ગ્રહાસ્તૃપ્તાઃ સન્તઃ
પ્રાતિકૂલ્યં ન કુર્વન્તિ યદિ સ્વર્ક્ષેખા *(?)
રૂપસર્વકાલેઘૃતશર્કરાભ્યક્તપાયસઃઓમઃ શ્રીવિદ્યયા ભવતિ । તદાતુ
સંપૂર્ણે પિતસ્યવંશે ગ્રહપીડા ન સ્યાત્ । ચૈત્રાદિષુ સર્વેષ્વપિ માસેષુ
સ્વજન્મનક્ષત્રત્રયેદૂર્વાગુડુચીતિલાનાં પ્રત્યેકં શતસહસ્રાન્યતરસંખ્યયા
હોમતો ખિલરોગાપહારસુખાદ્યાપકસામગ્રીસંપત્તિપૂર્વકંસુખિતા તસ્ય
સાધકસ્ય યાવજ્જીવં સ્યાત્ । સ્વજન્મનક્ષત્રત્રયેપ્રતિમાસં હોમાસંભવે
તત્તદ્દિનનિત્યા વિદ્યાસહિતાં પ્રધાનનિત્યાવિદ્યાં જપેત્ । તેન તસ્ય સાધકસ્ય
કસ્મિન્નપિકાલે કુતોપિ રાજચૌખ્યાઘ્રાદિતઃ કોપિ અપમાનવધવન્ધનાદિક્લેશઃ
સંભવેત્ । પ્રતિમાસં પ્રતિજન્મનક્ષત્રે ત્રયં તાદૃશજાયા સંભવે
ત્રિમધુરપ્લુતૈઃ કર્પૂરમિશ્રિતૈજલૈઃ શતસહસ્રાન્યતરસંખ્યયા
પ્. ૫૨અ)
મૂલવિદ્યયા તર્પયેત્ । પ્રતિમાસં પ્રતિજન્મનક્ષત્રત્રયંતાદૃશતર્પણાસંભવે
સુગન્ધિપુષ્પૈસ્તાં દેવીમર્ચયેત્ । પૂર્વોક્ત હોમજપતર્પણપૂજનાનાં યસ્તુ
એકમપિ નિયમતો ના ચરતિ સોયં
રોગપીડાદારિદ્ર્યપીડાલોકપરાભવાદિપીડાભિરાક્રાન્તઃ સર્વદા સર્વથા ભવતિ ।
યસ્તુ સાધકા સ્વોચ્ચગતે સ્વર્ષેત્રગતેવારવૌચન્દ્રે વા સતિ સહસ્રં શતં વા
મૂક્તવિદ્યાં પૂજયેત્ । તસ્ય ગ્રહપીડા કદાપિ ન સ્યાત્ । તસ્માદેતે પ્રયોગા
આવશ્યકાઃ સાધકાનાં । અન્યથા એતેષાં
પ્રયોગાણામવિધાતુર્ગ્રહપીડાદારિદ્ર્યરોગાદિપિડિતત્વં સ્યાત્ ।
રૂગ્ણાદ્દરિદ્રાગ્રહપીડિતાશ્ચ
ભૂપૈસ્તથાદસ્યુભિરાર્ત્તિભાત્તશ્વેત્સાધકાઃસ્યુર્વતતર્હિલોકે ભજન્તિહાસ્યં ચ
વિનિન્દિતત્વમિતિ સંક્ષેપઃ । ઇતિ ગ્રહપ્રસાદાદિ ફલકહોમાદિ પ્રયોગઃ ॥ પલાશસ્ય
પુષ્પફલપશ્શાકામૂલાત્મકપઞ્ચાઙ્ગૈર્વર્ષમભિવ્યાપ્યહવનાન્મૂકોપિ
વાગ્મી ભવતિ । અર્કપુષ્પપઞ્ચાઙ્ગૈઃ સ્ત્રિમધુરાભ્યક્તૈરેકશોહોમેન
સર્વમનોગતાર્થપ્રાપ્તિરેકશો ભવતિ । સર્વે****(?)ભીપ્સિતાર્થા
એકદૈવતોદ્દેશ્યતામાનેયાઃ । એકૈકપ્રયોગસ્ય એકૈકફલકત્વાત્
પ્રયોગવ્યક્તિભેદેત્વેકજાતીયપ્રયોગાન્નાનાફલાનિ ભવન્યેવેત્યેવંજાતીયેષુ
સર્વત્રાયમેવ નિર્ણયઃ । વિલ્વવૃક્ષસ્ય પઞ્ચાઙ્ગૈસ્ત્રિમધ્વક્તૈઃ પ્રત્યેકં
મણ્ડલાવધિહવનાત્સાધકસકલવંશવ્યાપિની મહાલક્ષ્મીઃ સ્યાત્ ।
પ્. ૫૨બ્)
પદ્માક્ષૈસ્ત્રિમધુરાભ્યક્તૈર્મણ્ડલપર્યન્તં હોમતઃ સકલલોકાશ્ચર્યકરીં
શ્રિયં લભેત । મધુસંમિશ્રિતચંપકહોમાન્મણ્ડલાવધિ
સમધ્યસ્તાન્મહાધનવત્વં સ્યાત્ । એવમપુત્રસ્યસાધકસ્ય
ગુણવત્પુત્રલાભશ્ચંપકપુષ્પૈર્મધુસંયુક્તૈર્મણ્ડલાવધિહોમાદ્ભવતિ ।
મઙ્ગલંમકરરાશિગતે સતિ અનાવચ્છિન્ન ક્રમમપહાય યથા
કથચિદેકોનપઞ્ચાશદ્દિનાત્મકમણ્ડલાવધિઘૃતપ્લુતચંપકૈર્હોમમાચરતઃ
સાધકસ્ય સર્વશસ્ય પરિપૂર્ણભૂમિલાભો
નાનાવિધવદ્ગતરભક્ષ્યભોજ્યાદિભોજનશક્તિશ્ચ સ્યાત્ । વૃષરાશિગતે ચન્દ્રે
અનવચ્છિન્નક્રમમપહાયયથા કથં
ચિદેકોનત્રિંશદ્દિનાવધિદુગ્ધાભ્યક્તચંપકપુષ્પૈર્હોમતઃ શતંગાવો યસ્ય
ગૃહે નિત્યં તિષ્ઠન્તિ તાદૃશત્વં ભવતિ ॥ ત્રિમધ્વક્તૈશ્ચંપકૈઃ
પૂર્વોક્તકાલમભિવ્યાપ્યહવનેનગુણવત્પુત્રશસ્યપૂર્ણભૂમિગોશતસંયુત-
ત્ત્વાત્મક પલત્રયલાભો ભવતિ । મધુસંપ્લુતપાટલપુષ્પૈર્હોમાત્સાધકઃ
સ્વવિવાહર્થંસ્વત્નીત્વેનકન્યાપ્રાપ્તિઃ સ્યાત્ ।
તગરપુષ્પલાજકુરજાનામપિમધુસંપૃક્તાનામન્યોન્યનિરપેક્ષાણામપિ હોમાત્
સ્વપત્નીત્વેનકન્યાલાભમાટલપુષ્પનગરપુષ્પલાજકુટજાનાં
ગોદુગ્ધપરિમિશ્રિતાન્તમેકશઃ સર્વેષામપિ હવનેન મણ્ડલમભિવ્યાપ્ય કૃતેન
ધનસ્ય લાભો ભવતિ । મહામૂલ્ય નાનાવર્ણવસ્ત્રલાભોપિ
ગોદુગ્ધમિશ્રિતપાટલપુષ્પાદિ ચતુષ્કસ્ય પ્રત્યેકંશો હવનેન સ્યાત્ ।
પ્. ૫૩અ)
ત્રિમધુરપ્લુતશતપત્રસ્ય મણ્ડલાવધિકહોમતોલક્ષ્મીપ્રાપ્તિઃ
કેસરકદંવકુન્દમલ્લિકાવાન્તરભેદેરૂપવિચિકિલાત્મિકા પુષ્પચતુષ્કસ્ય પ્રત્યેકં
ત્રિમધુરાપ્લુતસ્ય મણ્ડલાવધિ હોમતોપિ લક્ષ્મીપ્રાપ્તિઃ પ્રતિપદમારભ્ય
પઞ્ચન્યન્તમેકૈકક્રમેણ
મધુપ્લુતૈર્મલ્લિકામાલતીજાતીપુન્નાગસુરપણાપરપર્યાયનમેરુરૂપૈઃ
પઞ્ચદ્રવ્યૈરેકૈકશસુમુદ્રિતૈર્વાહોમતો મહાલક્ષ્મીપ્રાપ્તિર્ભવતિ । યદિ તુ
પ્રતિપદાદિ પઞ્ચતિથિષુ ગોક્ષીરપ્લુતૈર્મલ્લિકાદિપઞ્ચકૈરેકૈકશઃ ક્રમેણ
હોમોનુષ્ઠીયેત તદા સુવર્ણસમૃદ્ધિઃ । યદિ તુ પ્રતિપદાદિ પઞ્ચતિથિષુ મલ્લિકાદિ
પઞ્ચદ્રવ્યૈર્ગોઘૃતપરિપ્લુતૈર્હવનમનુષ્ઠીયેત તદા બૂષણાંકટક
કેયૂરગ્રૈવેયકહારાદિરૂપાણાશ્રિયશ્ચલાભઃ સ્યાત્ ।
પ્રતિપદાદિપઞ્ચતિથિષુમધુપરિપ્લુતૈઃ કર્ણિકારપ્લુતૈર્હોમતો
નિશ્ચલાકદાપ્યનપાયિની લક્ષ્મીઃ સ્યાત્ ।
કહ્લારરક્તમુકુદોત્પલશ્વેતકમલરક્તકમલરૂપૈઃ પઞ્ચવ *?) વાહનાનાં
પ્રતિપદાદિ પઞ્ચમ્યન્તમેકશ. ક્રમેણ હવનાદ્વહુભૂષણાનાં પ્રત્યેકં
ત્રિમધુરપરિપ્લુતૈર્મહાલક્ષ્મીશ્ચલાભો ભવતિ । ક્ષૌદ્રયુક્તૈઃ કેતકીપુષ્પૈ ।
પ્રતિપદાદિ પઞ્ચમ્યન્તદિનેષુ હવનાનાવર્ણાનિ મહાવહુમૂલ્યાનિ ચ
વાસાંસિલભેત સાધકઃ । દુગ્ધસમભ્યક્તૈઃ શ્વેતકુસુમૈઃ પ્રતિપદાદિ
પઞ્ચમીપર્યન્તં હવનતઃ શુક્લવસ્ત્રાણાં મુક્તાફલાનાં રૂપસ્ય ચ લાભો

ભવતિ । મધુપ્લુતૈર્મરુવકૈર્મણ્ડલપર્યન્તં હોમતો સર્વેષ્ટસિદ્ધિઃ ।
પ્. ૫૩બ્)
મધુપ્લુતૈર્દમનકપત્રૈર્મણ્ડલાવધિહોમતો ભવતિ શ્રીલાભઃ યદ્યદ્વર્ણક
પુષ્પાણાં હોમઃ શ્રીવિદ્યયા ક્રિયતે તત્તદ્વર્ણકવસ્ત્રલાભઃ અત્રાપિ હોમકાલો
મણ્ડલાદિ રૂપ એવ । શર્ષપમરીચાભ્યાં સર્ષતૈલપ્લુતાભ્યાં
મણ્ડલાવધિહવનતઃ સ્વભાવપ્રાપ્તલજ્જાકુલપ્રાપ્તહંકારોત્સર્ગપૂર્વકં
સ્વસ્યાકાઞ્છિતાં સ્ત્રિયમાકર્ષયેત્ ।
પાટલીકુન્દમન્દારશેફાલિચંપકાશોકપુન્નાગમેરૂકુસુમૈઃ પ્રત્યેકં
મધુમિશ્રિતૈર્મણ્ડલાવધિકહોમતોખિલસ્ત્રીજનસ્યૈકશોવશીકરણં ભવતિ ।
તેષામેવ પાટલ્યાદિકાષ્ટવસૂનાં મધ્યે એકસ્યકસ્યચિઘ્ઘૃતાભિઃપ્તુ તસ્ય
હવનાત્ પુરુષાવશી ભવન્તિ । તેષાં મધ્યે કસ્યચિત્ સર્વસ્ય વા ઘૃતાક્તસ્ય યદિ
રાત્રૌ હવનમનુષ્ઠીયેત તદાચાજ્યપ્રાપ્તિઃ સાધકસ્ય સ્યાત્ । તેષાં
પાટલ્પાદિકાષ્ઠવસૂનાં મધ્યે કસ્યચિદેકસ્ય વા સર્વસ્ય શર્કરાભ્યક્તસ્ય
હોમો યદિ વિરચ્યેત તદા સકલમપિ ભુવનંવશી ભવેત્ । ઘૃતાભિઃ
પ્લુતાન્નહોમાન્મણ્ડલાવધિ સમભ્યસ્તાદન્નસમૃદ્ધિઃ
ઘૃતાભ્યક્તતિલમિશ્રિતતણ્ડુલાનાં મણ્ડલાવધિકહોમાદાયુર્વૃદ્ધિઃ સમ્યક્વરિ
ચૂર્ણિતત્રિમધુરાભ્યક્તલવણસ્યમણ્ડલાવધિ અવિરલક્રમેણપ્રત્યર્ધરાત્રં
સહસ્રશતાન્યતરસંખ્યયાહવનેન સર્વાસામપ્યઙ્ગાનાં વશીકરણં ભવતિ ।
અનેનૈવ પ્રયોગેણવેશ્યા-અપિવશી ભવન્તિ ।
પુણ્ડેક્ષુરસમિશ્ચિતસુસૂક્ષ્મચૂર્ણિતલવણકરણકનિશીથકાલાવચ્છિન્નમણ્ડલા
દિકાલસમભ્યસ્તશતાદિસંખ્યહોમતો ભૂપતયો વશી ભવન્તિ ।
પ્. ૫૪અ)
કેવલાજ્યહોમાન્મણ્ડલાદિકાલમભ્યસ્તાત્સાધકસ્ય ધનવત્તા ભવતિ । યાવજ્જીવં
મનાશૌચાદિ દિનેષ્વેવિરલક્રમાદભ્યસ્તાત્કેવલાજ્યહોમાદ્ભોગિતા શ્રીસમૃદ્ધિશ્ચ
ભવતિ । સાધકઃ
પ્રાતઃસ્નાત્વાભ્યક્તગન્ધાનુલેપનોરક્તમાલાધરસ્તિલકાર્થકશ્વેતચન્દનકઃ
શ્વેતવસ્ત્રધરઃ શ્વેતામપ્યપરાંમાલાંદધાનઃ પ્રસન્નચેતો ભૂત્વા ।
પ્રધાનદેવતામભ્યર્ચ્ય । પૂર્વપ્રકારેણ સંસ્કૃતે વિલ્વકાષ્ઠ પ્રજ્વાલિતે વહ્નૌ
યસ્યાવત્સઃ સ્વશરીરં ચ શ્વેતં તસ્યાગોઃ પયસિદ્ધિપ્રસ્થમાને
પ્રસ્થપ્રમાણશ્વેતશાલિતણ્ડુલાનાં પાયસં નિર્માય ।
શર્કરાદુગ્ધઘૃતપાયસસિવથકવૃહત્પિણ્ડંકરે ગૃહીત્વા શ્રિયંમેદેહિ દેવી
સ્પષ્ટાક્ષરમન્ત્રેણ શતવારમભિમન્ત્ર્ય । વિલ્વકાષ્ઠપ્રજ્વલિત એવ
કુણ્ડસ્થણ્ડિલાન્યતરગતપૂર્વકીતિસંસ્કૃતવહ્નૌ
પ્રધાનનિત્યાવિદ્યયાશતાદિસંખ્યયા હુત્વા પૂજાશેષં પરિસમાપ્ય ।
હુતશેષં પાયસાન્નં ભુક્ત્વા ઇચ્છાયાં સત્યા મન્યદપિ ભુક્ત્વા દિનશેષં
મૌનેન સમાપયેત્ । ઇત્થમનવરતં વર્ષમેકમભિવ્યાપ્યસમાચરતઃ સાધકસ્ય
બહુતરલક્ષી સમૃદ્ધિઃ સ્યાત્ । યાવજ્જીવમવિરલક્રમાદેવં પ્રયોગમાચરતઃ
સુકુલં સકલમપિ મહાલક્ષ્મીર્નમુઞ્ચતિ ।
પઞ્ચમીદશમીપૌર્ણમાસ્યાત્મકપૂર્ણાસંવદુરવિવારેષુ
પાયસનૈવેદ્યપૂર્વકં પૂજાંવિધાય । પાયસેન હોમંયોવર્ષમેકમભિવ્યાપ્ય
કુર્યાત્સોત્યન્તં ધનધાન્યાદિભિરાદ્વ્યતરઃ સ્યાત્ ।
પ્. ૫૪બ્)
વત્સો યસ્યા આરક્તઃ સ્વતનુશ્ચારક્તા
તસ્યાગોદુગ્ધાન્તનવનીતમુદ્ધૃત્યકહ્લારપ્રસૂમકર્ણિકાયાં
તદુદ્ધારસંબન્ધિસાવનદિનસમાપ્તિપર્યમવસ્થાય । દ્વિતીયદિને ભૌમવારે
સપ્રસૂનં નવનીતં હસ્તેનોપાદાયમકરલગ્ને
મૂલવિદ્યયાશતાદિસંખ્યયામણ્ડલપર્યન્તં ઝ્વતઃ સાધકસ્યાવશ્યં
સર્વશસ્યપરિપૂર્ણભૂમિયુતલક્ષીલાભઃ સ્યાત્ । સિતો યસ્યા વત્સઃ સ્વયં ચ શુક્લા
તસ્યા ગોર્નવનીતં શ્વેતકમલંનિધાય । તત્રૈવ તત્સાવનદિને સ્થાપયિત્વા ।
પ્રાતસ્તચ્છ્વેતકમલં નવનીતં મૂલવિદ્યયા શુક્રવારેમૌનંપૂર્વકં જુહુયાત્
। એવં સપ્તમશુક્રવાસરેષુ પ્રોક્ત પ્રકારકહોમપ્રયોગાદવશ્યં મહત્યાઃ
શ્રિયઃ પ્રાપ્તિઃ સ્યાત્ । એવં શનિવારેક્ત વત્સકરક્તગોદુગ્ધોદ્ધતનવનીતં સ્વયં
પ્રફુલ્લરક્તં કમલકર્ણિકાયાંનિધાય । પ્રાતઃકાલે રવિવારે મૌનપૂર્વકં
મૂલવિદ્યયા હુનેત્ । એવમષ્ટરવિવારેષુ જુહ્વતઃ સાધકસ્ય મહાધનધાન્યાદિ
સમૃદ્ધિઃ સ્યાત્ । કર્ણિકારપુષ્પાણાં ચમ્પકપુષ્પાણાં વા નવનીતાક્તાનાં
કર્કટરાશિસ્થિતેગુરૌકર્કટરાશેલગ્ને સતિ હોમતો દુઃપ્રતિગ્રહપ્રયોજ્યત્વાદિ
નિન્દાશૂન્યં રાજચૌ****(?)દિમિહાહર્ત્તુમશક્યાં મહન્તી
પુત્રપૌત્રાદિવ્યાપિનીં મહાલક્ષ્મીં લભેત । શર્કરા સંપૃક્ત નવનીતેન કેવલેન
હોમતઃ કાન્તિલક્ષ્મીર્ધનારોગ્યવિજયપૂર્વકં દીર્ઘાયુષ્યમવાપ્નોતિ ।
પ્. ૫૫અ)
વન્ધૂકપલાશામ્રપુષ્પાણાં ત્રિમધુરાક્તાનાંમેકૈકસ્ય હોમતો
મણ્ડલાવધિકાત્ સૌભાગ્યલક્ષ્મીર્વિજયકાન્તિપ્રજ્ઞાનાં લાભઃ સ્યાત્ । દધ્યન્ન
હોમો મણ્ડલાવધિકૃતોત્ત સમૃદ્ધિકાઃ તાલપત્રસ્યાર્દેષુ ખણ્ડેષુ નિજવાઞ્છિતં
કર્તૃકર્મક્રિયાસહિતં વિલિખ્ય । નવનીતસહિતસ્ય તસ્ય
શતાદિસંખ્યયામણ્ડલાવધિ માસાવધિ । સપ્તવારાવધિવા હોમતઃ
સર્વવાઞ્છિતસિદ્ધિર્ભવતિ । પલાશપત્રેષુ દરદૈઃ આમ્રપત્રેષુ કુંકુમૈઃ
પનસપત્રેષુ ચન્દનેન
નાગવલ્લીદલેષુકુંકુમકસ્તૂરીકર્પૂરચન્દનગોરોચનાદરદાત્મકયક્ષકર્દનપઙ્
કેન ચમ્પકવૃક્ષસ્ય દલેષુ કસ્તૂર્યા પદ્મપત્રે એલાલવઙ્ગ કંકોલ
જાતીફલયુક્તં શર્કરાભિઃ પુર્વવન્નિજવાઞ્છિતં વિલિખ્ય । નવનીતસહિતસ્ય તસ્ય
અર્દ્ધરાત્રેશતાદિસંખ્યયામણ્ડલાવધિહવનાત્સર્વવાઞ્છિતસિદ્ધિર્ભવતિ । અથ
ક્રૂરહોમપ્રયોગઃ ॥ ક્રૂરપ્રયોગેષુ નિખિલેષુ વિશેષઃ કશ્ચિદવશ્યાનુષ્ઠેયઃ
પૂર્વમભિધીયતે । રિપોર્જન્મલગ્ને રિપોર્જન્મનક્ષત્રેષુ પાપગ્રહવેધયોગાભ્યાં
પ્રયોગદિનેષુ રિપોર્ગોચરગ્રહાણાં પ્રતિકૂલ્યં । અષ્ટકવર્ગપ્રાતિકૂલ્યમિત્યેવં
રૂપપ્રકારત્રેયણ રિપોરાદુર્બલં નાસ્તીતિ દુઃખપ્રાપ્તિસમયશ્ચાસ્તીતિ નિશ્ચિત્ય ।
રિપોર્મારણોચ્ચાટનદ્વેષણસ્તમ્ભનાદિકર્મપ્રારબ્ધવ્યં નાન્યથા કિંચ રિપોઃ
કસ્યાં ક્ષુદ્રદેવતાયાં મહાદેવતાયાં વા ભક્તિરસ્તિ । સા ચ દૃઢા તુચ્છાવેતિ
વિચાર્યામ્ નહિ મહાદેવતા દૃઢોપાસકઃ કેલાપિ પ્રગેણવિજેતું શક્યઃ
પ્. ૫૫બ્)
ગુરુશાસ્ત્રેષુ શુદ્ધાતંદભાવાવપિરિયોઃ પરીક્ષણીયૌ રિપોર્ગુરુલોકાનાં
નિગ્રહાનુગ્રહસમર્થોસ્તિનવેત્તીત્થમપિપરીક્ષ્યમ્ રિપોઃ સ્વસ્યભિન્નેષુ બાન્ધવેષુ
ભૃત્યવર્ગેષુ પ્રજાસુ ચાનુરઞ્જકત્વાનનુરઞ્જનત્વપરીક્ષ્યાપિકાર્યા રિપોઃ
પાશ્વવર્ત્તિનોપિ સુમન્ત્રજ્ઞાઃ કુમન્ત્રજ્ઞા વા ઇત્યપિ પરીક્ષ્યમ્ । તથાચાયુર્દાય
સુખમાત્રસંબન્ધયોર્વસિત્વા ભાવે નિશ્ચિતે ।
મહાદેવતાદૃશોપાસનાવ્યતિરેકનિધયે ગુરોરપિ નિગ્રહાનુગ્રહ સમર્થનિશ્ચયે
લોકાનુરઞ્જકત્વસ્યવિરહે તત્પાર્શ્વર્ત્તિનાંકુમન્ત્રિશાસ્ત્રેષુ ગુરૌ ચ પ્રામાણ્ય
નિર્ણયોર્માવત્વેસતુક્રૂરકર્મફલસિદ્ધિપ્રતિબન્ધકસ્યાપ્યભાવાત્કારણા-
ભાવાદ્દેવાનુત્પદ્યમાનફલસંપત્તયેકારણરૂપઃ પ્રયોગઃ સમનુષ્ઠેયઃ
સત્યપિરિપોરનિષ્ઠસ્ય પ્રતિબન્ધકેતુ ધાયપ્રયોગકરણે તુ
પ્રત્યઙ્ગસ્યામોઘતયાકર્તુરે વા નિષ્ઠંસ્યાદિતિ મન્તવ્યમ્ । અપિ ચ કાલવિશેષે
દેશવિશેષેસોનુષ્ઠેયો ન સર્વદા નાપિ સર્વત્ર । રિપોર્જન્મરાશિતોષ્ટમરાશિર્યત્રલગ્ને
તિષ્ઠતિ કાલે । યત્ર દેશેષ્ટમરાશિસ્તિષ્ઠતિ તદ્દેશે ચ સોનુષ્ઠેય ઇતિ ફલિતાર્થઃ
તાદૃશ રાશિસ્થાનજ્ઞાનપ્રકારો યથા મેષોષ્ટસશ્ચપૂર્વદિશિ મિથુનમાગ્નેયે
કર્કટસિંહૌદક્ષિણદિશિ કન્યાનૈરૃત્યે તુલારાશ્ચિકૌપશ્ચિમદિશિ ધનુર્વાયવ્યે
મકરકુમ્ભાવુત્તરે મીન ઈશાને તથા ચ મેષરાશિકોયસ્યયઃ શત્રુસ્તેન
વૃશ્ચિકલગ્નેપશ્ચિમદિશિસ્તિત્વા તદભિચારપ્રયોગોનુષ્ઠેય ઇતિ ફલિતાર્થઃ એવં
રાશ્યન્તરેપિ યોજ્યમ્ ।
પ્. ૫૬અ)
સર્વેષ્વપિષષ્ઠિઘટિકાત્મકસાવનદિનેષુ પઞ્ચપઞ્ચઘટિકાક્રમેણમેષાદિ
દ્વાદશરાશયોભવન્તિ । તથા ચ ષટ્ત્રિંશત્તમઘટિકામારભ્ય
ચત્વારિંશત્તમઘટિકાન્તં સર્વેષ્વપિ દિનેષુ વૃશ્ચિકરાશિભોગઃ મનાન્તરેતુ સૌર
ચૈત્રાદિમાસભેદાત્કાલાન્તર એવ
વૃશ્ચિકરાશિભોગરાશ્યન્તરેપ્યેવમુન્નેયમ્ ષણવત્યઙ્ગુલપ્રમાણે પ્રાણિનાં

દેહે મૂર્દ્ધ્નાદિ ચરણાન્તંમષ્ટાઙ્ગુલાષ્ટાઙ્ગુલમાનેન
મેષાદિરાશયસ્તિષ્ઠન્તિ । તથા ચ સપ્તપઞ્ચાશત્તમાઙ્ગુલમારભ્ય
ચતુઃષષ્ઠિતમાઙ્ગુલપર્યન્તં શરીરાવયવાવિશેવૃશ્ચિકરાશિસ્તિષ્ઠતિઃ । તદ્ભોગ
એવ ખડ્ગાદ્યભિઘાતઃ । તત્રૈવ ચ તત્પુત્તલ્યાદેઃ કણ્ટકવેધાદિઃ કરણીયઃ તથા
ચાષ્ટમરાશિસ્થાનભૂતેદેશે સ્થિત્વાષ્ટમરાશૌ લગ્ને સતિ રિપોરષ્ટમરાશિગે
ખડ્ગવાણાદિના સાધકસ્તાડયેદિતિ પર્યવસિતમ્ । કિંચ રિપોર્વિષસ્થાનં જ્ઞાત્વા
વિષસ્થાનેશરાદ્યભિઘાતઃ કાર્યોનાપસ્થાને । તત્પુત્તલ્યામપિ વિષસ્થાન એવં
કણ્ટકાદિવેધઃ કાર્યઃ તત્પ્રકારો યથા
શુક્લપક્ષપ્રતિપદમારભ્યામાવાશ્યાં તત્ત્રિંશત્તિથિષુ ક્રમેણ પુંસાં
દક્ષિણભાગે હૃદય ૧ સ્તન ૨ ગલ ૩ નાસા ૪ નેત્ર ૫ કર્ણ ૬ ભ્રૂમધ્ય

શડ્વાપરપર્યાયકપોલમધ્યટ*(?)મૂર્દ્ધમધ્યેષુ ૯ વામભાગેષુ
મૂર્દ્ધમધ્ય ૧૦ શઙ્ખમધ્ય ૧૧ ભ્રૂમધ્ય ૧૨ કર્ણ ૧૩ નેત્ર ૧૪ નાસા ૧૫ કણ્ઠ
૧૬ સ્તન ૧૭ હૃદયેષુ ૧૮ વામભાગેષુ ૧૯ ગુહ્ય ૨૦ જાનુ ૨૧ જઙ્ઘા ૨૨ પાદપૃષ્ઠ

પાદાઙ્ગુષ્ટે ૨૪ ષુદક્ષિણભાગેષુ પાદાઙ્ગુષ્ટ ૨૫ પાદપૃષ્ટ ૨૬ જઙ્ઘા ૨૭ જાનુ
૨૮ ગુહ્ય ૨૯ નાભિષુ ૩૦ ત્રિંશત્ સ્થાનેષુ વિષકલાતિષ્ઠતિ ।
પ્. ૫૬બ્)
સ્ત્રીણાં તુ શુક્લપક્ષપ્રતિપદાદિકામાવાસ્યાં તત્રિંશત્તિથિષુ ક્રમેણ હૃદય
વામભાગ ૧ વામસ્તન ૨ કણ્ઠવામભાગ ૩ વામનાસા ૪ વામનેત્ર ૫ વામકર્ણ
૬ ભ્રૂમધ્યવામભાગ ૭ વામશઙ્ખ ૮ મૂર્દ્ધવામભાગ

મૂર્દ્ધદક્ષિણભાગ ૧૦ દક્ષિણકપોલ ૧૧ ભ્રૂમધ્યદક્ષિણભાગ

દક્ષિણકર્ણ ૧૩ દક્ષિણનેત્ર ૧૪ દક્ષિણનાસા ૧૫ કણ્ઠદક્ષિણભાગ ૧૬ દક્ષિણસ્તવ
૧૭ હૃદયદક્ષિણભાગ ૧૮ નાભિદક્ષિણભાગ ૧૯ ગુહ્યદક્ષિણભાગ ૨૦ દક્ષિણજાનુ
૨૧ દક્ષિણજઙ્ઘા ૨૨ દક્ષિણપાદપૃષ્ટ ૨૩ દક્ષિણપાદાઙ્ગુષ્ટ

વામપાદાઙ્ગુષ્ઠ ૨૫ વામપાદ***(?) ૨૬ વામપાદજઙ્ઘા ૨૭ વામજાનુ

વામગુહ્યભાગ ૨૯ નાભિવામભાગ ૩૦ રૂપત્રિંશત્સ્થાનેષુ વિષકલાતિષ્ઠતિ ।
તથા વિષનાડ્યામેવ પ્રોક્તકર્મસમનુષ્ઠેયમ્
તત્સરૂપંતિથિવારનક્ષત્રવિષનાડીભેદેનત્રિવિધં યથા ।
પ્રતિપદિ ષોડશતમઘટિકાદિ ચતુષ્કમ્ । દ્વિતીયાયાંષડાદિતૃતીયાયાં નવમાદિ
ચતુર્થ્યામષ્ટમાદિ પઞ્ચમ્યામપ્યષ્ટમાદિ ષષ્ટ્યાંષષ્ઠાદિ સપ્તમ્યાં
પઞ્ચમાદિ અષ્ટમ્યાં નવમાદિ નવમ્યામષ્ટમાદિ દશમ્યામેકાદશાદિ
એકાદશ્યાં ચતુર્થાદિ દ્વાદશ્યાં ચતુર્દશાદિ ત્રયોદશ્યાં પઞ્ચદશતમાદિ
ચતુર્દશ્યામષ્ટમાદિ પઞ્ચમ્યામષ્ટમાદિ ઘટીચતુષ્કં વિષઘટીરવૌ
એકવિંશતિતમઘટિકાદિ સોમે તૃતીયઘટિકાદિઃ ભૌમેત્રયોદશઘટિકાદિ
પ્. ૫૭અ)
બુધે એકાદશઘટિકાદિ ગુરૌ અષ્ટમઘટિકાદિ શુક્રેષષ્ઠ્યટિકાદિ
શનૌષડ્વિંશતિઘટિકાદિ ઘટીચતુષ્કં વિષઘટી ભવતિ । અશ્વિન્યાઃ
એકપઞ્ચાશદાદિઘટીચતુષ્કં ભરણ્યાઃ પઞ્ચવિંશતિઘટિકાદિઘટીચતુષ્કમ્ ।
કૃત્તિકાયા એકત્રિંશત્તમઘટિકાદિચટીચતુષ્કં રોહિણ્યા
એકચત્વારિંશત્તમઘટિકાદિતચ્ચતુષ્કમ્ મૃગશીર્ષસ્ય
પઞ્ચાશત્તમઘટિકાદિઘટીચતુષ્કમ્ ।
આર્દ્રાયાદ્વાવિંશતિતમઘટિકાદિતચ્ચતુષ્કમ્ ।
પુનર્વસોરેકત્રિંશત્તમઘટિકાદિતચ્ચતુષ્કમ્ ।
પુષ્પસ્યૈકત્રિંશત્તમઘટિકાદિતચ્ચતુષ્કમ્ ।
અશ્લેષાયાંસ્ત્રયસ્ત્રિંશત્તમઘટિકાદિતચ્ચતુષ્કમ્
મઘાયાસેકત્રિંશત્તમઘટિકાદિપૂર્વફલ્ગુન્યામેકવિંશતિતમઘટિકાદિ
ઉત્તરફલ્ગુન્યામેકોનવિંશતિતમઘટિકાદિ હસ્તે દ્વાવિંશતિતમઘટિકાદિ ।
ચિત્રાયામેકવિંશતિતમઘટિકાદિ । સ્વાત્યામેકાદશત્તમઘટિકાદિ । વિશાખાયાં
પઞ્ચદશતમઘટિકાદિ । અનુરાધાયામેકાદશઘટિકાદિ । જ્યેષ્ઠાયાં
પઞ્ચદશતમઘટિકાદિ મૂલે સપ્તપઞ્ચાશત્તમઘટિકાદિ પૂર્યાયાં
પઞ્ચવિંશતિતમઘટિકાદિ । ઉત્તરાયામેકવિંશતિ ઘટિકાદિ । શ્રવણે
એકાદશતમઘટિકાદિ ધનિષ્ટાયામેકાદશતમઘટિકાદિ
શતભિષાયામેકોનવિંશતિતમઘટિકાદિ ।
શતભિષાયામેકોનવિંશતિતમઘટિકાદિ । પૂર્વભદ્રપદાયાં
સપ્તદશતમઘટિકાદિ ઉત્તરભદ્રપદાયાં પઞ્ચવિંશતિતમઘટિકાદિ ।
પ્. ૫૭બ્)
રેવત્યામેકત્રિંશત્તમઘટિકાદિઘટીચતુષ્કં વિષઘટી ભવતિ । તથા દગ્ધયોગે
દ્વિવિધે તદનુષ્ઠેયમ્ । રવિવારે ભરણી દ્વાદશી ચ દગ્ધા । સોમવારે ચિત્રા
એકાદશી ચ તથા ભૌમવારે ઉત્તરાષાઢાપઞ્ચમી ચ દગ્ધા બુધવારે ધનિષ્ટા
તૃતીયા ચ તથા ગુરૌવાસરે ઉત્તરફલ્ગુની ષષ્ઠી ચ દગ્ધા શુક્રે જ્યેષ્ઠા અષ્ટમી ચ
તથા શનૌરેવતી નવમી ચ દગ્ધા ભવતિ । મૃતિયોગશ્ચતુર્વિધોપ્યપેક્ષણીયઃ ।
તત્રાદ્યો યથા રવાવનુરાધા સોમે ઉત્તરાષાઢા ભૌમેશતભિષા બુધે અશ્વિની
ગુરૌમૃગશીર્ષમ્ શુક્રે અશ્લેષા શનૌહસ્ત ઇતિ દ્વિતીયો યથા રવૌ ભૌમે ચ
પ્રતિપત્ષષ્ઠ્યેકાદશ્યઃ । સોમશુક્રયોર્દ્વિતીયાસપ્તમીદ્વાદશ્યઃ બુધે
તૃતીયાષ્ટમીત્રયોદશ્યઃ ગુરૌચતુર્થીનવમીચતુર્દશ્યઃ
શનૌપઞ્ચમીદશમીપઞ્ચદશ્યઃ । ઇતિ તૃતીયો યથા રવાવનુરાધા સોમે સ્વાતી
ભૌમે જ્યેષ્ઠા બુધે શ્રવણમ્ ગુરૌરેવતી શુક્રે પુષ્પર્ક્ષં શનૌ પુનર્વસુરિતિ ।
ચતુર્થો યથા ધનિષ્ઠા શતભિષયોર્હસ્તચિત્રયોર્વિશાખાનુરાધયોઃ આર્દ્રા
પુનર્વસ્વોઃ ઉત્તરભાદ્રપદારેવત્યોઃ અશ્લેષામઘયોઃ ભરણીકૃત્તિકયોઃ
મૂલપૂર્વાષાઢયોઃ દિનગતશ્ચતુર્થપાદોમૃત્યુયોગ ઇતિ । નાશયોગોપિદ્વિવિધઃ
પ્રતીક્ષ્યઃ તત્રાદ્યો યથા રવૌમઘા સોમે જ્યેષ્ઠા ભૌમે કૃત્તિકા બુધે આર્દ્રા
ગુરૌમૂલમ્ શુક્રે શતભિષાશનૌંવુત્તરફલ્ગુન્યઃ ઇતિ । દ્વિતીયો યથા
નિજજન્મનક્ષત્રાન્ત્રયોવિંશતિતમં
પ્. ૫૮અ)
દ્વાવિંશતિતમં વા નક્ષત્રં વૈ નાશિકાપરપર્યાયંનાશક
પદનાશયોગપદાભ્વામભિલક્ષ્યતે । એવં યમઘણ્ટકણ્ટકકુલિકકાલવેલા
અપ્યપેક્ષણીયાઃ તત્સ્વરૂપં યથા પ્રકૃત્તવારાચ્છનિવારો
યાવત્તમસ્તત્સંખ્યાંગુણીકૃત્યનિષ્પત્રસંખ્યાવિશિષ્ટોયઃ
પ્રકૃતવારેમુહૂર્ત્તઃ
સકુલિકસંજ્ઞઃ ષષ્ઠિઘટિકાત્મકસાવનદિનષોડશતમભાગપ્રમાણકઃ
પ્રકૃતવારતો બુધવારસંખ્યાદિ ગુણસંખ્યાવાંસ્તુમુહૂર્ત્તોગદિતપ્રમાણકઃ
કાલવેલાનામકઃ પ્રકૃતવારતો
ગુરુવારગતસંખ્યદ્વિગુણસંખ્યાવિશિષ્ટોમુહૂર્ત્તોયમઘણ્ટઃ પ્રકૃતવારતો
ભૌમવારસંખ્યા દ્વિગુણસંખ્યા વિશિષ્ટસ્તુમુહૂર્ત્તકણ્ટકસંજ્ઞઃ
શન્યાદિતત્તદ્વારેષુ કુલિકાદિકરણે તુ શન્યાદિતઃ શન્યાદિગતામેકરૂપાં
સંખ્યાં દ્વિગુણીકૃત્ય સંયત્ર
દ્વિસંજ્ઞાવિશિષ્ટસ્તદ્દિનગતષોડશાંશપ્રમાણકઃ કુલિકાદિર્ભવિષ્યતિ
એવમર્દ્ધયામાખ્યોપિ મુહૂર્ત્તો પેક્ષણીયઃ તત્સ્વરૂપં યથા । વારેત્ર કૃતે
ત્રિગુણિતેષ્ટભિર્ભાગે હૃતેઽવશિષ્ટં સંખ્યા એકસંખ્યાયુતા યદિ ક્રિયતેન તદા
તત્સંખ્યા વિશિષ્ટો મુહૂર્ત્તોર્દ્ધ્વયામસંજ્ઞો ભવતિ કાલવેલાદ્વિતીયાપ્યુચ્યતે ।
સા યથા રવિવારે ભરણી સામે આર્દ્રા ભૌમેમઘા બુધે ચિત્રા ગુરૌ જ્યેષ્ઠા શુક્રે
અભિજિત્ શનૌ પૂર્વભદ્રપદેતિ તથા પાતાલયગોવિષયોગાંક્રક ચ
યોગશ્ચણ્ડીશચણ્ડાયુધયૌગૌ મહાશૂલમ્ । કાણયોગો રક્તસ્થૂણઃ
કણ્ટકસ્થૂણઃ પઞ્ચાર્ગયોગશ્ચેતિ યોગ ન ચફમિદં યથાસંભ્વ
મનુસરણીયમ્ તત્સ્વરૂપાણિ યથા ।
પ્. ૫૮બ્)
યાવતાંકાલેન તુલારાશિભોગઃ સૂર્યેણ ક્રિયતે તાવત્કાલસ્ય
ત્રિંશત્સંખ્યાનંશાન્કૃત્વા । તસ્ય દશમેશે યદા સૂર્યતિષ્ઠતિ કાલઃ
પાતાલસંજ્ઞઃ સ્યાત્ સ્વૌચતુર્થીસપ્તમ્યૌ ચન્દ્રવારે ષષ્ઠ્યષ્ટમ્યૌ ભૌમે
ચતુર્દશીનવમીપઞ્ચમ્યઃ બુધે સપ્તમીદશમીત્રયોદશ્યઃ ગુરુવારે પઞ્ચમી
સપ્તમ્યષ્ટમ્યઃ શુક્રવારે પઞ્ચમીનવમીદ્વાદશયઃ શનિવારે
ચતુર્થીચતુર્દશ્યેકાદશ્યોવિષયોગઃ સૂર્યાક્રાન્તનક્ષત્રતો યાવત્ સંખ્યા
મઘાશ્લેષચિત્રાનુરાધાશ્રવણરેવત્યાત્મક ષણક્ષત્રાણિ ભજન્તિ
તાવત્સંખ્યાવિશિષ્ટમશ્વિનીનક્ષત્રતોગણનયાયન્નક્ષત્રં
તચ્ચણ્ડીશચણ્ડાયુધનામકં ભવતિ । પૂર્વાપરાયતાઃ સપ્તરેખાઃ કૃત્વા તત્ર
કોણચતુષ્કસ્થાનં ત્યક્ત્વા દક્ષિણોત્તરાયતાઃ સપ્તરેખાઃ પૂર્વરેખાઃ
સંભિન્નાવિધાય । દિકચતુષ્ઠયમાત્રગતસપ્તસપ્તરેખાગ્રકં ચક્રં સંપદ્યતે
તેષુ ચાષ્ટાવિંશતિરેખાગ્રેષુ કૃત્તિકાદીનિભરણ્યન્તાનિ સાભિજિતિનક્ષત્રાણિ લિખિત્વા
। યદ્યન્નક્ષત્રેયોયોગ્રહઃ સોપિતત્તન્નક્ષત્રેસ્થાનેલેખ્યઃ તથા ચ
દુષ્ટયેહવિશિષ્ટરેખાગ્રદ્વયગતં
નક્ષત્રદ્વયમપિદુષ્ટકાર્યેસુષ્ટુભવતીત્યર્થઃ યદ્વા ઊર્દ્ધ્વતસ્ત્રીણિશૂલાનિ
કૃત્વા દક્ષિણોત્તરાયતાઃ ષડ્રેખાઃ કૃત્વા કોણેષુ રેખાચતુષ્કમ્ ।
સર્વાધસ્તાદ્રેખાવિકમિતિ સંભૂયાષ્ટવિંશતિસંખ્યાઃ રેખાવિધાય ।
સૂર્યાક્રાન્તનક્ષત્રમધ્યેગતરેખાંદ્યચકમધ્યરેખા વા મધ્યે લિખિત્વા
તત્પ્રાદક્ષિણ્યાદયરનક્ષત્રાણિ લિખિત્વા ।
પ્. ૫૯અ)
ત્રિશૂલગતાનિ સર્વાણ્યપિ નવ નક્ષત્રાણિ વિશેષતો મધ્યશૂલગતાનિ
ત્રીણિનક્ષત્રાણિ
મૃત્યુદાનિમધ્યમત્રિશૂલોભયપાર્શ્વગતનક્ષત્રષટ્કંરોગકરં
યુદ્ધેપરાજયકરં ચ અધોગતં નક્ષત્રત્રિકમપિચોદ્વેગવધબન્ધનકરમ્ શેષં
નક્ષત્રષોડશકં શુભમિત્યુશુભકર્મણિત્યજનીયમ્ । પૂર્વોક્ત
નક્ષત્રદ્વાદશકં તુ ક્રૂરકર્મણ્યુપાદેયમ્ । એષ એવ
મહાત્રિશૂલયોગઃકાણયોગો યથા । આર્દ્રા
મઘાપૂર્વભદ્રપદાચિત્રાજ્યેષ્ઠાભિજિદ્ભરણ્યાનિ
સપ્તનક્ષત્રાણિકાણનામકાયશુભે । ઉપાદેયાનિ રક્તસ્થૂણયોગો યથા ।
ભૌમસંયુક્તનક્ષત્રતો યાવન્મિતં મૂલનક્ષત્રં મૂલનસ્તાવન્મિતમેવંભં
તથા કંચકસ્થૂણયોગો યથા । અર્કાક્રાન્તનક્ષત્રતો યાવન્મિતં
મૂલભંતતસ્તાવન્મિતમેવભં તથા । પઞ્ચાર્કદોષો યથા
સિંહરાશેસ્વયોદશતમાશગતે સૂર્યે ધૂમનામા અર્કદોષઃ પ્રથમઃ
વૃશ્ચિકરાશેઃ સપ્તદશતમેંશે સૂર્યેવ્યનીપાતનામાસદ્વિતીયઃ વૃષરાશેઃ
સપ્તદશતમેંશે સૂર્યે સતિ પરિવેષનામાતૃતીયોર્કદોષઃ
વૃષરાશેરેકોનત્રિંશત્તમેંશેસૂર્યેસતિધનુર્દ્ધરનામકોર્કદોષશ્ચતુર્થઃ
તુલારાશેઃ ષોડશતમાંશે સૂર્યે સતિકેનામાર્કદોષઃ પઞ્ચમઃ
એતદન્યતમદોષયુક્તે લગ્નેવિવાહેવૈ*(?)યન્ત્રાદિ પ્રતિષ્ઠાયાં કુલક્ષયઃ
નનાન્નાશનેમૃત્યુઃ ચૂડાકરણે રોગોત્પત્તિઃ ક્રૂરકર્મણિ તુ સમુપાદેયા એવામી
દોષાઃ અતએવોક્તાતિરિક્તેષ્વપિ મઙ્ગલકર્મસુનોપાદેયાઃ ॥

પ્. ૫૯બ્)
ક્રૂરકર્મહોમેન્યોપિ વિશેષઃ સ્રુક્સ્રુવયોઃ કીર્યં સર્પશીર્ષેણ કાર્ય ન
પિપ્પલપલાશમત્રાન્યતરપુટેન મારણેતુ ત્રિકોણકુણ્ડસ્યૈવાનુસરણમ્ ।
દક્ષિણાસ્યત્વમપિહોતુર્નિયતં શ્મશાનેનિર્જનેદેશે વા એતત્કર્મનિયતમ્ ।
સ્વમારણીયશત્રુનક્ષત્રયોનિરુધિરપક્વચરુણા ચ વિશેષનિર્દેશવિરહેહવનં
પરિસ્કરણંત્વત્રવાણૈઃ યાર્કં ન તુ સૌમ્યહોમવત્કુશૈઃ ધ્યાનં યથા
દ્વિશીર્ષં સપ્તહસ્તં ચ ત્રિપાદસપ્તજિહ્વક । ત્રિધા રૂપમતિ
ક્રૂરૈરરુણૈઃ ષણિરીક્ષણૈઃ સપ્તૈશ્ચતુર્ભિર્હસ્તૈસ્તુ શકયગ્નીસ્રુક્સ્રુવૌ તથા
ઇતરૈસ્તોમરં તાલાવૃન્તં સર્પિઃ સુભાજનમ્ । નદન્તમનિશં
વ્યાત્તવક્ત્રંધ્યાયેદ્ધવિર્ભુજમિતિ । વહ્નેઃ શિરસિ શ્રોત્રે
નેત્રેહાન્તરેવાયન્નક્રૂરહોમઃ શત્રોસ્તદઙ્ગસ્યૈવ નાશો ભવતિ । સ્વમણ્ડલેનેદં
કર્માનુષ્ઠાતવ્યમ્ । કિન્તુ પરદેશે સંધિદેશે વા તત્રાપિ પરાજ્ઞાપ્રયોગકાર
(?) પ્રયોગકર્ત્તુઃ સાધકસ્ય
નાનાશસ્ત્રાસ્ત્રધરસ્વભટવૃન્દદ્વારારક્ષાકારણીયા । યથા
પ્રત્યર્થીરાજાદિભિશ્ચારૈઃ પ્રયોગકર્ત્તારં જ્ઞાત્વા ચૌરાદિભિસ્તં ન મારયેત્ ।
એવં મૃત્યુઞ્જયાદિજય સ્વનિત્યાવિદ્યાજયશ્ચાત્મરક્ષાર્થમાચરણીયઃ । અત્ર
બ્રાહ્મણાઃ સર્વેપિ સ્વધર્મનિરતોં રાજા સ્ત્રીસામાન્યવેદશાલાદિષુ
પ્રામાણ્યાધ્યવસાયવા ન ખિલોપિ વદાન્યોપિ નિખિલકઃ સર્વેષ્વપિ પ્રાણિષુ
પ્. ૬૦અ)
લોભપ્રીતિ સંબન્ધાદિમન્તરેણાપિ દુઃખાપહારેચ્છાવાન્કૃપાલ્વપરપર્યાય
ઇત્યેવં ષટ્પ્રકારકામનુષ્યાઃ કદાપિમારણપ્રયોગવિષયતામુપાનેયાઃ
પાપિષ્ટા નાસ્તિકાઃ યસ્યૈકસ્ય નાશાદ્વહવઃ શિષ્ટાઃ સુકિનસ્તાદૃશા । વિષાગ્નિ
શસ્ત્રૈઃ પ્રહ****(?)ક્ષેત્રવૃત્તિર્હર્ત્તારશ્ચમારણપ્રયોગેષુ યોજનીયાઃ યેષામપિ
મારણં કર્મસમુપદિષ્ટમ્ । તેષાં મારણકર્મવિધાય ।
સુગન્ધિતૈલેનાભ્યઙ્ગકૃત્વા । પ્રયોગનિયુક્તયાસ્વવિદ્યયૈવ સ્નાત્વા ।
નિત્યપૂજાપ્રકારેણ પૂજયિત્વા તત્કર્માર્જિતેન । પ્રકારાન્તરોપાર્જિતેન
વાસ્વધનાર્દ્ધપ્રમાણેન તચ્ચતુર્થાંશપ્રમાણેન વા ધનેન સ્વગુરું
વિપ્રાંશ્ચલન્તોષ્ય । પૂર્વોક્તાભિષેક પ્રકારેણ સ્વનિત્યાદેવી
નિત્યપૂજાચક્રાધિષ્ઠિતકલશજલેનાભિષેકંવિધાય । હવિષ્યાશનપૂર્વકં
લક્ષમાનેન જપ્ત્વા । દૂર્વાહોમં ચ વર્ષપર્યન્તં
સમાચરન્સ્વજન્મનક્ષત્રત્રયેભિષેકં ચ કુર્વંસ્તત્પાપલેશતોપિસાધકઃ
શુદ્ધિમૃચ્છેત્ । ઇતિ ક્રૂરકર્મ સામાન્યપ્રકારઃ । અથ તદીય પ્રયોગાઃ ।
વિમીતકવૃક્ષકાષ્ટપ્રજ્વાલિતવહ્નૌ તત્ફલૈર્ધત્તૂરરસાભ્યક્તૈઃ સહસ્રાદિ
સંખ્યયા હવનાત્ । કિં વા
નરક્તમાલાપરપર્યાયકકરઞ્જકાષ્ટૈર્ધત્તૂરપત્રરસાભ્યક્તૈઃ સહસ્રાદિ
સંખ્યયા હવનાત્ । અથવા કરઞ્જકાષ્ટસમિદ્ધેગ્નૌકરઞ્જફલૈઃ
સહસ્રસંખ્યયા હવનાત્ કથમપિજેતુમશક્યોપિશન્નુર્યમસદનમુપગચ્છેત્ ।
પ્. ૬૦બ્)
ધત્તૂરકાષ્ટૈઃ પ્રજ્વાલિતે વહ્નૌ
ધત્તૂરરસપરિપ્લુતધત્તૂરફેલ્લૈર્માસમાત્રમભિવ્યા જુહ્વતઃ સાધકસ્ય
શત્રુર્નાશઃ સ્યાત્ આ એવધકાષ્ઠપ્રજ્વાલિતવહ્નૌવિતસ્તિ પ્રમાણતૈલાભ્યક્તા
એવધસમિદ્ભિઃ કિંવા તૈલાભ્યક્તતત્ફલૈર્મણ્ડલાવધિ હોમાદ્વૈરીણાં
મરણં સ્યાત્ । ભલ્લતકાપરપર્યાયારુષ્કરસમિદ્ધે વહ્નૌ
તદ્યુતૈરેવાભ્યક્તૈસ્તદીયૈરેવવીજૈર્મણ્ડલાવધિક
સહસ્રશતાન્યતરસંખ્યહોમતઃ શત્રુર્મહાપીડાધાયક જ્વરપૂર્વકમરણ
વાન્સ્યાત્ । કાઞ્જિકારનાલાપરપર્યાયસૌવીરાભ્યક્તૈકાર્પા સ વીજકરણકમ્.
મણ્ડલાવધિહોમતઃ શત્રૂણામન્યોન્યકલહપ્રયુક્તં મરણં સ્યાત્
શર્ષપતૈલપરિપ્લુતશુણ્ઠી પિપ્પલીમરિચૈમણ્ડલમભિવ્યાપ્યાનવરતં સહસ્રાદિ
સંખ્યયા સ્વશત્રુજન્મનક્ષત્રવૃક્ષસમિદ્ધેગ્નૌ જુહ્વતઃ સાધકસ્ય શત્રુર્જ્વરઓ
મૃત્યુમાપ્નુયાત્ । વૈરિજન્મનક્ષત્રયોનિભૂતયાદિમાસૈસ્તદીયૈરેવરુધિરૈઃ
પરિપ્લુતૈઃ કિં વા
વૈરિનક્ષત્રયોનિરુધિરપરિપ્લુતવૈરિજન્મનક્ષત્રવૃક્ષસમિદ્ભિર્મણ્ડલમભિવ્યાપ્ય-
વિહિતાદ્વચનાત્કેનાપિપ્રકારેણ સર્વથાત્રૈવ જન્મનિ વૈરિમરણં સ્યાત્ નિવપત્રૈઃ
સર્ષપતૈલ પરિપ્લુતૈઃ કિંવા નિમ્વવીજૈઃ સર્ષપતૈલાભ્યક્તૈઃ કિં વા
કાર્પાસવીજૈઃ સર્ષપતૈલપ્લુતૈઃ કિં વા કરઞ્જવીજૈઃ સર્ષપતૈલાભ્યક્તૈઃ
સહસ્રાદિસંખ્યયાવિરલક્રમેણ મણ્ડલપર્યન્તં જુહ્વતઃ સાધકસ્ય
શત્રુવિદ્વેષણં ભવતિ । શત્રુજન્મનક્ષત્રવૃક્ષકાષ્ઠપ્રજ્વાલિત વહ્નૌ
પૂર્વોક્તલક્ષણકનીચાસરપર્યાયપાતાલયોગે ।
પ્. ૬૧અ)
અર્દ્ધરાત્રે વૈરિનક્ષત્રવૃક્ષસમિદ્ભિઃ સર્ષપતૈલપરિપ્લુતાભિઃ સહસ્રાદિ સંખ્યયા
મણ્ડલાવધિ જુહ્વતઃ સાધકસ્ય શત્રુરુચ્ચાટિતઃ સર્વથૈવ સ્યાત્ । વિષવૃક્ષસ્ય
પત્રૈઃ કિં વા વિષવૃક્ષસમિદ્ભિઃ કિં વા વિષવૃક્ષસ્ય
વીજૈર્વિષવૃક્ષકાષ્ઠપ્રજ્વાલિત વહ્નૌ મણ્ડલાવધિ સહસ્રાદિ સંખ્યયા જુહ્વતઃ
સાધકસ્ય શત્રોહસ્તિનોહયાશ્વરોગોત્પત્તિપૂર્વકનષ્ટાઃ સ્યુઃ । ઇતિ
સ્વનિકટસ્થિતશત્રુક્રૂરપ્રયોગાઃ ॥ માન્ત્રિકરક્ષસ્ય તુ શત્રોર્માન્ત્રિકેણ
સહવિદ્વેષણપ્રયગોગં પૂર્વમનુષ્ઠાયાસહાયતામાનીયોક્તરીત્યામારણાદિ
પ્રયોગોનુષ્ઠેયઃ યદિ તુ દ્વેષોપ્યશક્યકરણસ્તાવત્કાલવિલંવંવાનકાલઃ સહેત
તદાત્વેવં તન્મારણપ્રયોગોનુષ્ઠેયઃ પ્રસ્તુતપ્રધાનનિત્યાવિદ્યા યેષાં
સિદ્ધાસ્તિ । યે ચ સ્વસ્મિન્નતિ પ્રીતિકરાઃ સન્તઃ સર્વથૈવાસ્માત્પ્રયોગાત્ફલં
સાધયિષ્યામ ઇતિ વિનિશ્ચયયન્તસ્તેષાં બ્રાહ્મણાનાં ષોડશ સંખ્યાનાં
વરણં કૃત્વા એકૈકપ્રહરેદ્વાભ્યાં દ્વાભ્યાં મારણોક્ત કુણ્ડે મારણોક્ત
દ્રવ્યેણ કેન ચિદવિચ્છિન્નક્રમેણ હોમયેત્ । એવં પ્રહરાષ્ટકે ષોડશ
બ્રાહ્મણદ્વારા અવિચ્છિન્નમારકોક્તદ્રવ્યહોમાત્સર્વથાસત્સ્વપિમાન્ત્રિકેષુ રક્ષકે
રક્ષકેષુ શત્રુર્મરણમુપૈત્યેવેતિ । એવમુક્તેષુ હોમપ્રયો યેષુ સર્વેષુ
યાવદ્યાવત્સંખ્યયાહોમોનુષ્ઠિતસ્તાવત્સંખ્યયાહોમાન્તેજપોપ્યનુષ્ઠેયઃ । તત
ઇષ્ટદેવતાં સ્વાત્મન્યુદ્વાસ્ય તદ્ભસ્મનાશૂલવિદ્યયાતિલકરણમ્ । સૌમ્યેષુ
ક્રૂરેષુ ચ +હોમપ્રયોગેષુ માનમેવ ।
પ્. ૬૧બ્)
દક્ષિણાદાનં બ્રાહ્મણભોજનં ત્વત્રાપિ ન વિસ્મર્ત્તવ્યમ્ । ઇતિ હોમપ્રયગાઃ ॥
પ્રાણાનાયમ્યન્યાસત્રયં પૂર્વોક્તલક્ષણમનુષ્ઠાય
શુદ્ધામ્વુના ષડઙ્ગમન્ત્રમૂલવિદ્યાભ્યામર્ઘ્યં સ્થાપયિત્વા તજ્જલેન
દેશકાલસ્વગોત્રરાશિનામકાયના ઉલ્લિખ્ય યથાબુદ્ધિનિયોગંવ્ધિના
શ્રીવિદ્યાતર્પણપ્રયોગં કરિષ્યે ઇતિ પ્રધાનસંકલ્પં કુર્યાત્ । તત્ર
દેશકાલવાચકપદાનામધિકરણત્વાર્થક સપ્તમ્પન્તત્વેનોલ્લેખઃ ।
ગોત્રાદિનામાન્તાનાં પ્રથમાન્તત્વેનોલ્લેખઃ કામનાવાચકપદાનાં
ચતુર્થ્યન્તત્વેનોલ્લેખઃ તતશ્ચશ્રીવિદ્યામુચ્ચાર્ય । શ્રીત્રિપુરસુન્દરીંતર્પયામિ નમ
ઇતિ મન્ત્રમુચ્ચાર્ય । શતસહસ્રાન્યતરસંખ્યાયા કાર્ય લાઘવગૌરવાનુસહતઃ
સપ્તદિનપક્ષમાસં મણ્ડલાદિકાલભમિવ્યાપ્ય
તત્તત્કામનાનુગુણૈર્વક્ષ્યમાણદ્રવ્યૈસ્તર્પયેત્ ।
તત્રનારિકેલાંભોભિંસ્ત્રિયોવશીભવન્તિ શુદ્ધજલેન પ્રતિમન્ત્રં દેવદત્તસ્ય મમ
યજ્ઞદત્તંવશં કુરુ વશં કુર્વિત્યાદિ
નામસમુલ્લિખ્યપૂર્વોક્તકાલમભિવ્યાપ્યતર્પયતો દેવદત્તસ્ય નિત્યં સર્વેજનાઃ
સ્વવશ્ય કર્મોદ્દેશ્યભૂતાવશી ભવન્તિ । કેતકી
પુષ્પકર્પૂરાભ્યાંવાસિતૈર્નારિકેલોદકૈસ્તર્પણતોવશીભૂતાવનિતા ન
યત્કિઞ્ચિદાજ્ઞાકારિણ્યઃસ્યુઃ કિં તુ સ્વપ્રાણાન્સ્વસર્વસ્વં ચ દદ્યુઃ સુ
રપરાર્પપરપર્યાયનમેરુવાસિતજલૈરુક્તકાલાવધિકતર્પણતોભૂયતયોવશી
ભવન્તિ । ચમ્પકપુષ્પવાસિતતોયતસ્તર્પણતોલોકાનુરઞ્જનશક્તિર્ભવતિ ।
પ્. ૬૨અ)
પાટલીપુષ્પશતપત્રપુષ્પાભ્યાંવાસિતોયતસ્તર્પણતઃ
સર્વલોકચમત્કારકારગુણલાભઃ સ્યાત્ ।
કસ્તૂરીવાસિતજલૈસ્તર્પણમુક્તાનુક્તસર્વકામકરમ્ ।
ચન્દનકર્પૂરાભ્યાંવાસિતજલતર્પણતો નિખિલકાર્યસિદ્ધિઃ
શક્તુમિશ્રિતજલૈર્મણ્ડલાવધિ સહસ્રાર્વુદસંખ્યયાતર્પણતો ધનધાન્યવસ્ત્રાદિ
સમૃદ્ધિશ્ચિરકાલાનુગામિની ભવતિ ગુડમિશ્રિતજલેનાર્દ્ધરાત્રેમણ્ડલાવધિ

પ્રતિરાત્રિ તર્પયતઃ સર્વવિઘ્નનિવારણં ભવતિ ।
વિંવારસમિશ્રિતજલૈરવિચ્છિન્નક્રમેણ મણ્ડલાવધિક તર્પણતઃ શત્રૂણાં
પરસ્પરદ્વેષઃસિદ્ધ્યતિ મરિ ચ ચૂર્ણમિશ્રિતે**(?)દકેન મણ્ડલાન્તકાલમધ્યસ્તેન
તર્પણેન વૈરિણાં મરણમ્ । કેવલોલ્લોદકેન
તર્પણાન્મણ્ડલાદિકાલમભ્યસ્તાદ્વૈરિણાં જ્વરપીડા ભવતિ ।
નિમ્વપત્રરસમિશ્રિતતોયૈર્મણ્ડલાવધિનિરન્તરઘસ્રૈસ્તર્પણં
કલહપૂર્વકમાશુવિદ્વિષાંમુપશમં વિતનોતિ ।
નિમ્વપત્રરસમિશ્રિતતોયૈરુલ્લતામુપગતૈરચિરાં
મણ્ડલાવધિકતર્પણતોતિસારમુખ્યજઠરાર્ત્તિજ મૃત્યુઃ ॥ અત્રાપિ
શુભકર્મક્રૂરકર્મભેદા ઉક્તકામ્યકર્મપૂર્વાઙ્ગોત્તરાઙ્ગં ન વિસ્મર્ત્તવ્યમ્ ।
ઇતિ તર્પણ પ્રયોગાઃ ॥ ધ્યાનપ્રયોગા ઉક્તા એવ ॥ યોગભદૈનાવના તત્પ્રયોગાઃ ।
સિદ્ધમાત્રકર્ત્તૃકા ઇતિ સાધ્યાધનુપયુક્તત્વાન્નેહોચ્યતે । અથ પુત્તલી પ્રયોગાઃ ।
તત્રાદૌ પુત્તલીનિર્માણપ્રકારઃ ॥
પ્. ૬૨બ્)
અશ્વિન્યાદિ રેવત્યન્તસપ્તવિંશતિ નક્ષત્રાણાં પ્રત્યેકં ચત્વારઃ પાદાસ્ત એવ
ચાંશપદેનાત્ર વિવક્ષિતા ઇતિ સંભૂયાષ્ટોત્તરશત ૧૦૮ મંશઃ
સર્વનક્ષત્રાણાં પર્યવસિતાઃ તેષાં ચ ક્રમેણ દ્વાદશગ્રહાઃ સ્વામિન ઇતિ
નવાવૃત્ત્યા દ્વાદશગ્રહાઃ સકલાંશસ્વામિતામાપદ્યન્તે તથાચેત્થં
પર્યવસિતમ્ । ભૂ ૧ નાગ ૮ વિશ્વ ૧૩ નસ્વ ૨૦ પઞ્ચભુજ ૨૫ દ્વિરામ ૩૨ ક્ષોણીધરાગ્નિ
૩૭ વિધિવેદ ૪૪ નવાબ્ધિ ૪૯ ચીર્ણાઃ ૫૬ ભૂષટ્ ૬૦ ગજર્ત્તુ ૬૮ દહનાદિ ૭૩ વિયત્કરિદ્રે

ઘષ્ટ દ્વિનન્દ ૯૨ નગનન્દ ૯૭ ભાનાધરા ૧-૪ શાઃ । ભૌમસ્યદસ્ર મુખભેષુ
ભવન્તિ । શૌક્રાઃ અંશાક્રમેણ ભુજ ૨૭ ભય ૧૪ નન્દચન્દ્રાઃ ૧૯ ઽ*(?)વાઙ્ગ

ચન્દ્રદહનાઃ ૩૧ ગજરામ ૩૮ રામવેદા ૪૩ બ્રવાણ ૫૦ શરવાણ ૫૫ દૃગઙ્ગ

સીતા ૬૭ વેદાદિ ૭૪ નન્દગિરિ ૭૯ ષડ્ગજ ૮૬ ભૂમિનન્દા ૯૧ ષ્ટ્રાઙ્ક

ત્રિશૂન્યકુમિતાશ્ચરણાઃ ૧૦૩ નાં । રામા ૩ ઙ્ગ ૬ પઞ્ચદશા ૧૫ નાગક

શૈલવાહુ ૭૨ વ્યોમાગ્નિ ૩૦ નન્દગુણ ૩૯ વાહુયયોધરાંશાઃ ૪૨ એકેષુ ૫૧ વેદશ્ર

રામરસાં ૬૩ ગશાસ્ત્ર ૬૬ પઞ્ચાઙ્ગ ૭૫ નાગગિરિ ૭૮ સપ્તગજા ૮૭ ભ્રનન્દા

નન્દાઙ્ક ૬૯ વાહુવિયદેક ૧૦૨ મિતાવુધસ્ય નક્ષત્રપાદપરનાયકકલ્પિતાંશઃ ॥
વેદ ૪ ક્ષિતીશ ૧૬ ગજવાહુ ૨૮ ખવાર્દ્ધિ ૪૦ સંખ્યધિષ્ઠ ૫૨ બ્ધિશાસ્ત્ર ૬૪ રસ
પર્વત

પ્. ૬૩અ)
નાગનાગાઃ ૮૮ શૂન્યાભ્રમ્ ૧૦૦ પરિમિતાઃશશલક્ષ્મણોંશાઃ પઞ્ચા
૫ઙ્ગભૂભિ ૧૬ નવવાહુ ૨૯ ધરાસમુદ્રાઃ ૧ ત્રીષુ ૫૩ સ્મરર્ત્તુ ૬૫ નગપર્વત

નન્દનાગાઃ ૮૯ ભૂવ્યોમભૂમિમિતિકા ઇહભાસ્કરાંશાઃ ॥ નન્દા ૯ કં

ભૂમિભુજ ૨૧ વેદભુજ ૨૪ ત્રિવહ્નિ ૩૩ ષટ્ત્રિં ૩૬ સ્મરાબ્ધિ ૪૫ ગજવાર્દ્ધિ ૪૮ નગેષુ
૫૭ નીચા ૬૦ । નન્દાઙ્ગ ૬૯ નેત્રગિરિ ૭૨ ભૂમિગજા ૬૧ નાગ ૮૪ ત્ર્યઙ્ક ૯૩ ર્ત્તુનન્દ

શરનાક ૧-૫ ગજાભ્રચન્દ્રાઃ ૧૦૮ અંશામતાઃ સુરગુરોરથતેશનેસ્યુઃ । પઙ્ક્તી

શ ૧૧ વાહુભુજ ૨૨ રામભુજા ૨૩ ક્રમેણ વેદાત્રિ
૩૪પઞ્ચદહના૩૫ઙ્ગવિધિ૪૬ક્ષમાધૃક્ વેદા૪૭ષ્ટવાણ ૫૮ નવવાણ ૫૯ નસ

કસા ૭૧ નેત્રાષ્ટ ૮૨ વહ્નિવસુ ૮૩ વેદનદ્વે ૯૪ ષુ નન્દા૯૫ઙ્ગ વ્યોમભૂ૧૦૭મિતિકા
(?)નામિતિ ચન્દ્રસ્વામિકનક્ષત્રપાદેષુ યસ્ય શત્રોર્જન્મતત્પુત્તલી તુ
દ્વાદશાઙ્ગુલપ્રમાણાકરણીયા ।
નવનક્ષત્રાણામશ્વિન્યાદીનાં ષટ્ત્રિંશદ્દંશાઃ દ્વિતીય
નવકસ્યાપિમઘાદિજ્યેષ્ઠાન્તસ્ય ષટ્ત્રિંશદંશાઃ ।
તૃતીયનવકલ્યાપિમૂલાદિરેવત્યન્તસ્ય ષટ્ત્રિંશદંશાઃ । ઇતિ
સંભૂયાષ્ટોત્તરશતંવાદાપરપર્યાયા અંશાઃ તત્ર પ્રથમેનવકે
ભૌમાંશકોત્પન્નસ્ય રિપોપુત્તલી ચતુર્દશાઙ્ગુલપ્રમાણામ્ ।
પ્. ૬૩બ્)
દ્વિતીયે નવકે ભૌમાદિ પઞ્ચગ્રહાંશોત્પન્નસ્ય રિપોઃ
પુત્તલીસાર્દ્ધકાદશાઙ્ગુલા । તૃતીયે
નવકેભૌમાદિપઞ્ચગ્રહાંશકીત્પન્નસ્યરિપોઃ પુત્તલી ત્રયોદશાઙ્ગુલાકરણીયા ।
અત્ર ભૌમશુક્રવુધચન્દ્રભાસ્કરાઃ સૌમ્યશુક્રકુજજીવભાનુજાઃ
ભાનુજોગુરુરિતિક્રમશોમીસ્વામિનોજમુખેનેત્રકુરાશેરિતિમન્તવ્યમ્ । ચિતાસ્થાનસ્ય
મૃત્તિકાઃ ભસ્મયત્કિઞ્ચિત્ । લવણસૈન્ધવાતિરિક્તસૌવર્ચલાદ્યન્યતમમ્ શુણ્ઠી ।
પિપ્પલી મરિચમ્ ધૂવારો ઇતિ ભાષયા પ્રસિદ્ધો ગૃહધૂમ લશુનં હિઙ્ગુ સૈન્ધવમ્
ગૈરિકમિતિ સમભાગાન્યેકાદશદ્રવ્યાણિ સંયોજ્ય । તત્સર્વસમભાગયા
ચક્રિત્વકાલવિશિષ્ટકુલાલહસ્તસંલગ્નયા મૃદા સંયોજ્ય સંપન્ન દ્વાદશ
દ્રવ્યૈર્વિશેષાનવિધાને સર્વત્રાપિ પુત્તલીકાર્યા મારણપ્રયોગે તુ
વૈરિજન્મનક્ષત્રવૃક્ષકાષ્ઠેન કિં વા વૈરિશરીરગતરોમપાદનખદન્તૈઃ
સહિતેનશાલિતણ્ડુલપિષ્ઠેઅ કિં વા પૂર્વોક્તરોમાદિચતુષ્કત્વશિતમાષપિષ્ઠેન ।
કિં વા રોમાદિ ચતુષ્કસહિતમધૂચ્છિષ્ઠેન પુત્તલીકસતીયા
પુત્તલીદૈર્ઘ્યમાને ષોડશાઙ્ગુલદિરૂપમષ્ટધાવિભજ્ય ।
તદેકાંશેનાઙ્ગુલદ્વયેન શીર્ષઃ । અતો ધસ્તાત્કટેરૂર્દ્ધ્વતનોભાગઃ । સર્વેપિ
ભાગો હસ્તોદરાદિ રૂપોઙ્ગુલષટ્કરૂપાંશત્રયેણ । કટિતોધસ્તવઃ
પાદદ્વયપર્યન્તભાગોપિ અઙ્ગુલ ષટ્કરૂપાંશત્રયેણ ।
અઙ્ગુલદ્વયરૂપેણૈકાંશેન કટિદ્વયં પાદાગ્રદ્વયં
ચેત્યર્દ્ધાર્દ્ધાઙ્ગુલતસ્તૈદેકૈકં પર્યવસિતમ્ ।
પ્. ૬૪અ)
અન્યત્રાપિ તન્ત્રેત્ર પટલાન્તરે વા વિશેષાનભિધાનસ્થલે તયૈવદિશાપુત્તલીકરણીયા
। વશ્યે આકર્ષણે વિદ્વેષણે સ્તમ્ભને ઉચ્ચાટને મારણેશ્ચિત્યેવં રૂપષટ્કર્મસુ
પ્રત્યેકં ચ તસ્રશ્ચતસ્રઃ પુત્તલિકાઃ કાર્યાઃ તત્રૈકા
ઉક્તરોમાદિચતુષ્કયુતશાલિપિષ્ઠમયી હોતુઃ
સાધકસ્યાધસ્તાન્નિખનનકર્મતામાનેયા । દ્વિતીયાપિરોમાદિ
ચતુષ્કસહિતકુલાલમૃત્તિકયાકૃતા હોતુઃ
પાદનિધાનસ્યાનસ્યાધસ્તાન્નિખનનકર્મતામાનેયા તૃતીયા તુ
વૈરિનક્ષત્રવૃક્ષનિર્મિતાકુણ્ડસ્યાધસ્તાન્નિખનનકર્મતામાનેયા સિક્થસ્ય
વૈરિરોમાદિ ચતુષ્કસહિતસ્ય પુત્તલીં મૂર્દ્ધ્વપદામધોમસ્તકાંશિકાદૌ બદ્ધ્વા
કુરા***(?)ર્યવલમ્વયેત્ હોમાદિકર્મભૂતા તુ પુત્તલીપઞ્ચમીભિન્નૈવ તત્ર તત્ર ન
વાચ્યા ઇત્થં પુત્તલીં સંપાદ્ય તત્પ્રયોગાનાચરેત્ । તથાહિ
વૈરિનક્ષત્રવૃક્ષાદિરૂપૈરુક્તદ્રવ્યૈરુક્તમાનવિશિષ્ટાં પુત્તલીંવિધાય । તત્ર
સાધ્યસ્ય વૈરિણઃ પ્રાણપ્રતિષ્ઠાંવિધાય તસ્યાસ્તીક્ષાશસ્ત્રેણ પ્રપદે જઙ્ગો
જાનુની ઊરુ નાભેરધોભાગઃ હૃદયભાગઃ
હૃદયાદૂર્દ્ધ્વતનઃકણ્ઠાવધિકભાગઃ શિરશ્ચેતિ દ્વાદશભાગાન્વિધાય
શર્ષપારુષ્કરસ્નેહાભ્યક્તૈસ્તદઙ્ગભાગૈરર્દ્ધરાત્રસમયે ક્રુદ્ધચિત્તો
રક્તવસ્ત્રગન્ધમાલાત્તુલેપનઃ સન્મૂલવિદ્યયા જુહુયાત્ । તેન યસ્ય
શત્રોરેષાપુત્તલીહુતાતસ્યાવશ્યં નાશઃ સ્યાત્ ।
પ્. ૬૪બ્)
ગુડમરીચજીરકયુક્તશાલિતણ્ડુલપિષ્ઠેન ઉત્તલીં નિર્માય તસ્યા હૃદયદેશે
દેવદત્તસ્ય મમ યજ્ઞદત્તંવશયવશયેત્પાદિરૂપં સાધ્યનામ લિખિત્વા । તત્ર
સાધ્યસ્ય પ્રાણપ્રતિષ્ટાંવિધાય હોમં કૃત્વા સંપાતાજ્યં પુત્તલ્યાં પ્રક્ષિપ્ય
તેનૈવાજ્યેનતાંસંપાચ્ય । નિજકરાગ્રેણત્વસામર્થ્યેપિ દ્વારાનારેણતાં પુત્તલીં
સ્પૃષ્ટ્વા સહસ્રં મૂલવિદ્યયાભ્યર્ચ્ય ।
પુનર્ઘૃતાન્વિતાંનાંસાધ્યરૂપૈવેયમિતિધ્યાયન્મન્ત્રં જપન્નેવ ભક્ષયેત્ । તેન
નાર્યોનરાનૃપાશ્ચાજન્મવશીભૂતાઃસ્યુઃ । ગૈરિકૈઃ પુત્તલી. રિપોર્વિધાય
રિપોરષ્ટમરાશૌલગ્ને સતિ અર્દ્ધયામમુહૂર્ત્તેયમઘણ્ટેવિષનાડ્યંવિષસ્થાને ।
શિરસિહસ્તાદૌ વા યત્ર સૂચીકણ્ટકાદિના પ્રહારઃ ક્રિયતે તત્તદઙ્ગ એવ શનૈઃ
શનૈઃ પીડોત્પત્તિપૂર્વકં કિં વા સ્ફોટૈઃ સૂચીકણકાદિભિઃ અથવાશોથેન
ખડ્ગાદિક્ષતૈર્વારિપૌરવશ્યં મરણં સ્યાત્ ।
વૈરિનક્ષત્રવૃક્ષનિર્મિતપુત્તલીંનિર્મિતપ્રાણપ્રતિષ્ટાંગર્દ્દભીવિષ્ટામૂત્ર-
જલેશનૈઃ શનૈઃ ક્વાથં પિત્વારિપુંશનૈઃશનૈર્દાહજ્વરગ્રસ્તં કૃત્વા
યમપુરં નયેત્ સાધકઃ મધૂચ્છિષ્ટેન પુત્તલીં
વિધાયાર્દ્ધરાત્રેખદિરાઙ્ગારાદિનાતાપયેત્ । તેન શનૈરુન્માદજ્વરગ્રસ્તો ભૂત્વા
રિપુર્નિધનમુપેયાત્ । રિપોર્મધૂચ્છિષ્ટાદિનિર્મિતાં પુત્તલીં કણ્ટકૈઃ પુઅરિતો
વિદ્ધાનિ અઙ્ગાનિ યસ્યા એવં ભૂતાંવિધાય નિશીથે શ્મશાનદેશે નિખનેત્ । તેન
તત્ક્ષણાદેવ પિશાચાદિ સમાવિષ્ટઃ સન્રિપુર્મરણં સ્યાત્ ।
પ્. ૬૫અ)
ચક્રિમૃત્તિકાદિપૂર્વોક્તદ્વાદશદ્રવ્યૈરોમાદિ ચતુષ્કસહિતૈઃ પુત્તલીં વિધાય ।
કુણ્ડાધસ્તાત્તાં ખાત્વા રિપુનક્ષત્રવૃક્ષકાષ્ઠૈસ્તદુપર્યગ્નિં પ્રજ્વાલ્ય
સર્ઽપતૈલાભ્યક્તોભિઃ શત્રુવૃક્ષસમિદ્ભિર્નિશીથે સહસ્રાદિ સંખ્યયા
મૂલવિદ્યયા જુહ્વતઃ સાધકસ્ય રિપુઃ શનૈઃ સન્નિપાતજ્વરગ્રસ્તોઽત એવ વક્ર
જિહ્વોવિસંજ્ઞો વહુસંબદ્ધાર્થાલાપકો ભૂત્વા યમાલયં ગચ્છેત્ । પૂર્વોક્ત
દ્વાદશદ્રવ્યૈરોમાદિ ચતુષ્કલહિતૈઃ પુત્તલીં વિધાય । કૃષ્ણપક્ષીય
ભૌમવાસરાન્વિતનવમ્યાં ચણ્ડિકાપ્રાસાદસ્યાધસ્તાન્નિખનેત્ । તેન
ભૂતાદિભિઃ કેનાપ્યવિજ્ઞાતં યથાસ્યાત્તથાવજ્રપ્રહારવન્મૂર્દ્દ્નિતાડિતો વૈરિ
સ્પ્તદિનસમાપ્તેરર્વાઙ્ગુરણમુપગચ્છેત્ ।
સર્ષપમાષતિલશાલિતણ્ડુલરૂપદ્રવ્યચતુષ્કં સમભાગકં સુસૂક્ષ્મં પિષ્ટ્વા
સ્વસાધ્યંભૂત વૈરિનક્ષત્રવૃક્ષખણ્ડૈરપિ
સુપિષ્ટૈસ્તાવદ્દ્રવ્યચતુષ્કસમભાગૈઃ સંયોજ્ય । સંયોજિતપઞ્ચદ્રવ્યૈઃ
સમભાગેન એરણ્ડવીજચૂર્ણમપિ સંયોજ્ય પર્યવસિત ષડ્દ્રવ્યૈઃ
પુત્તલીંવિધાયતસ્યાહૃદયેતા *(?)ન્નો પરિદેવદત્તંમારયમારયેતિ લિખિત્વા । તાં
પુત્તલીં સ્પૃષ્ટ્વા તૃતીયખણ્ડવિદ્યાં પ્રતિલોમભૂતાં હલકસીમિત્યેવં રૂપાં
સહસ્રં સંખ્યયાપ્રજપ્ય રિપોર્નક્ષત્રાત્
સપ્તમષોડશપઞ્ચવિંશતિતમાન્યતમનક્ષત્રે રિપોરષ્ટમરાશિલગ્ને
અર્કસ્તન્ત્રેણતાં પુત્તલીં પાદદ્વયાવચ્છેદેન વધ્વા
પ્. ૬૫બ્)
પ્રવહત્તાસાપુટકભાગગતેનકરેણ પુત્તલીમુપાદાય પુનઃ
પૂર્વકથિતપ્રતિલોમલલિતાવિદ્યયૈવસહસ્રસંખ્યયા પ્રજપ્ય । તત્ર પુત્તલ્યાં
પ્રધાનદેવતામભ્યર્ચ્ય પૂર્વોક્તરીત્યા સંસ્કૃત વહ્નૌ સહસ્રસંખ્યા
યથાપૂર્ણા ભવતિ તથા પુત્તલિકારકૈઃ
સર્ષપમાસતિલશાલિતણ્ડુલવૈરિનક્ષત્રવૃક્ષશકલૈરણ્ડવીજાત્મકષડ્દ્રવ્યૈર્હુત્વ
અ । તાં પુત્તલીમૂર્દ્ધ્વપાઅમધઃશિરસ્કાં કુણ્ડાદુપરિશિક્યાદાવવલમ્બયેત્ ।
એવં કૃતે સતિ પ્રયોગદિન એવ ન તુ કાલવિલમ્વેન તાપતૃલ્લાભ્યાં વિહ્વલો ભૂતો
ભૂમૌ યતસ્તતેદિશે
વિલુણ્ઢન્સંજ્ઞાહીનોમુદ્ગમુદ્ગરસંવદ્ધપ્રલાયૌવૈરીશીઘ્રંમરણમૃચ્છેત્ ।
શત્રુજન્મનક્ષત્રવૃક્ષકાષ્ઠેન પુત્તલીં કૃત્વા
અર્કદુગ્ધસ્રુહીદુગ્ધાભ્યામુપલિખ્ય । તાડપત્રલિખિતનામહૃદયદેશોનિધાય તાં
પુત્તલીં
પાદદ્વયાવચ્છેદેનાર્કસૂત્રૈર્વધ્વાધોમુખીમૂર્દ્ધ્વપદાંકુણ્ડાદુપરિશિ-
ક્યાદાવવલંવ્ય । વૈરિવૃક્ષસમિદ્ભિરર્કદુગ્ધસ્રુહીદુગ્ધાભ્યામભ્યક્તાભિઃ
સહસ્રસંખ્યયા અર્દ્ધરાત્રે જુહુઆત્ । તેન ત્રિદિનાભ્યન્તર એવ શત્રુર્જ્વરપીડિતઃ સ્યાત્
। યદિ તન્મરણપાપભીત્યાસુશાન્તકોપસ્તદ્દ્રક્ષામીહેત તદા
કુણ્ડોપરિતનદેશાન્નિષ્કાશ્ય તડાગગતશૈવાલમધ્યે પુત્તલી પ્રક્ષિપેત્ । તેન
શનૈઃશનૈઃ સુખં તસ્ય સંભવેત્ । વૈરિજન્મનક્ષત્રવૃક્ષનિર્મિતાં પુત્તલીંકૃત
પ્રાણપ્રતિષ્ટામપક્વમૃત્તિકાભાણ્ડેનિધાય
પ્. ૬૬અ)

ભૌમવાસરે ચણ્ડિકાપ્રાસાદેતાં સ્વાત્વા વૈરિનક્ષત્રયોનેરજાદિકસ્ય
ખનનસ્થાનનિકટ એવ ચ હનનપૂર્વકં વલિં દત્વા
સાધકસ્વશત્રુંવજ્રાભિઘાતભૂકમ્પાદિભિર્મારયેત્ । તથા ભૂતામેવ પુત્તલીં
સ્વગેહેગુલ્યા અધસ્તાત્વાત્વા તદુપરિ અનવચ્છિન્નમગ્નિં પ્રજ્વાલયેત્ તદા
રિપોજ્વરાતિસારારોગાઃસ્યુઃ
વૈરિજજ્ન્મનક્ષત્રજનિતામર્કદુગ્ધસ્રુહીદુગ્ધાભ્યામભ્યક્તાણિમમૃત્પાત્રગતાં
પુત્તલીં રુરુનામકમૃગજઙ્ઘાસ્થિસંયુક્તાંવિધાય । અર્કસૂત્રેણ
પાદાવચ્છેદેનનિવધ્ય શત્રોર્ગેહે અષ્ટમરાશૌલગ્ને રાત્રૌ નિખનેત્ । તેન
માસાભ્યન્તરે તદ્દેશાદુચ્ચાટિતોન્યતોગતઃ સ્યાત્ । પયોદ્વિષોઃ પરસ્પરં વૈરં
ચિકીર્ષિતં તત્તજ્જન્મનક્ષત્રવૃક્ષકાષ્ઠભવપુત્તલીદ્વયંવિધાય
યજ્ઞદત્તદેવદત્તયોઃ પરસ્પરં વિદ્વેષણં કુરુકુર્વિતિ સાધ્યનામદ્વયોરપિ
હૃદયેતાડપત્રોપરિલિખિત્વા । એકાં વિડાલચર્મણા દ્વિતીયાં
મૂષકચર્મણાવેષ્ટયિત્વા । યાવત્પર્યન્તનદ્યોઃ પરમાવૃદ્ધિર્ભવતિ
તદ્દેશરૂપતીરયોરેકશઃ પુત્તલિકાદ્વયં નિખનેત્ । કિં વા શ્મશાનેદ્વયમપિ
વિભિન્નસ્થાને નિખનેત્ । અથવા ચણ્ડિકાયાઃ પ્રાસાદે વિભિન્નસ્થલે નિખનેત્ । તેન
તયોર્વૈરિણોઃ પરસ્પરં વિદ્વેષઃ સ્યાત્ । મુખ્યવૈરિનક્ષત્રવૃક્ષકાષ્ઠૈઃ
પુત્તલીનવકમુક્તપ્રમાણકંવિધાય । તત્ત હૃદયનિહિતતાડપત્રોપરિદેવદત્તસ્ય
કુલોત્સાદનં કુરુ કુર્વિતિ લિખિત્વા ।
પ્. ૬૬બ્)
પ્રતિલોમ તૃતીયખણ્ડલલિતાવિદ્યાં સહસ્રસંખ્યયા પ્રત્યેકં સ્પર્શપૂર્વકં
પૃથક્પૃથગ્ જપ્ત્વા । રિપોર્ગેહે અષ્ટદિક્ષુ મદ્યે ચ પુત્તલી નવકં નિખનેત્ । તેન રિપોઃ
કુલસ્યોત્સાદનંનાશન રૂપમુચ્ચાટનરૂપં ચ ભવતિ । ઇતિ નિકટવર્ત્તિ
રિપુવિષયકોનિધનાદિ પ્રયોગઃ ॥ રિપુનક્ષત્રવૃક્ષસંભૂતા અષ્ટોત્તરશતં
પુત્તલ્યઃ પૂર્વોક્તદિશા અંશકનિયમિતપ્રમાણાઃ
સ્વસ્વહૃદયનિહિતતાઽપત્રલિખિતસાધ્યસાધકાદિનામકાઃ
અર્કદુગ્ધસ્તુહીદુગ્ધાભ્યામભ્યક્તાઃકરણીયાઃ તતઃ સ્વવૈરિદેશાભિમુખો
ભૂત્વા અર્દ્ધરાત્રે । એકશઃ સર્વામપિ પુત્તલીં હુનેત્ । યદ્યદંશકે
તત્તન્નક્ષત્રપાદરૂપેણ યસ્યાં પુત્તલ્યઃ પ્રમાણાન્નિર્મિતં તત્તદંશે એવ તાં
તાં પુત્તલીં હુનેત્ । એવં કર્મકુર્વતઃ સુ*(?)રગતોપિ વૈરિમૃતઃ સ્યાત્ ।
એવમેવદ્વેષણકર્માપિ સાધયેત્ । એતાવાંસ્તુ વિદ્વેષો યત્પૂર્વત્ર દેવદત્તં
મારયમારયેતિ લિખનમ્ ઇહ તુ દેવદત્તયજ્ઞદત્તૌ પરસ્પરં વિદ્વેષયવિદ્વેષયેતિ
લિખનમિતિ દૂરસ્થનિધનાદિપ્રયોગઃ ઇતિ પુત્તલી પ્રયોગાઃ ॥ અથ યન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥ તત્ર
શ્રીચક્રમુદ્ધૃત્ય પૂર્વોક્તરીત્યા લલિતાયાઃ સાવરણં પૂજનં વિદધતઃ
સાધકસ્ય સ યશસ્કરીં શ્રિયં યથેચ્છામિહજન્માન્યુપભુજ્યાન્તે જ્ઞાનં
પ્રાપ્ય । શ્રીશિવયોઃ સ્વરૂપાવાપ્તિઃ સ્યાત્ । શ્રીચક્રસ્ય
પૂર્વોદ્ધૃતસ્યોદ્ધત્તુમસામર્થ્યંકમલચક્રમુદ્ધર્ત્તવ્યમ્ ।
પ્. ૬૭અ)
તત્પ્રકારો યથા સુસમભૂતલે સર્વતો મધ્યંદેશેચિહ્નમેકવિધાય તત્ર
કર્કાટકં મુખં નિધાય પરિતશ્ચતુર્વિંશત્યઙ્ગુલમાનેન
કર્કાટકભ્રામણેનવૃત્તં નિષ્પાદ્ય । તદ્વૃત્તસ્ય સર્વતો મધ્યે
સ્વાભિમુખત્રિકોણંવિધાય । તદ્વહિ
દ્વ્યંઙ્ગુલપઞ્ચાઙ્ગુલદ્વ્યઙ્ગુલપઞ્ચાઙ્ગુલાન્તરાલકવૃત્તક્રમેણષોડશવૃત્તાન્
યપરાણિનિર્માય । સંભૂયસપ્તદશવૃત્તાનિ નિષ્પાદ્ય તત્ર
દ્વ્યઙ્ગુલાન્તરાલકવીથ્યંતરિતાસુ
પઞ્ચાઙ્ગુલયવાઙ્ગુલાન્તરાલકવીથીષ્ટાષ્ટસંખ્યાસુ ક્રમેણ
પઞ્ચદશદલાષ્ટદલદશદલચતુર્દશદલાષ્ટદલષોડશદલાષ્ટાદશદલાનિ-
કમલાનિનિર્માય । સર્વતઃ કર્ણિકાયાં ત્રિકોણં તાન્તર્વિન્દું ચ નિર્માય ।
પ્રાણાયામ ત્રિવિધન્યાસાર્ઘ્યસ્થાપન પ્રધાનસંકલ્પાન્તે
પીઠપૂજાપૂર્વકમાવાહનાદિ પ્રાણપ્રતિષ્ટાન્તકર્મસમનન્તરં
ત્રિકોણાન્તર્વિન્દૌપ્રધાનદેવતાં દ્વાદશોપચારૈઃ સંપૂજ્ય । પૃષ્ઠભાગે
પઙ્ક્તિત્રયે પ્રત્યેકં ત્રિત્રિનાથક્રમેણ નવનાથાનભ્યર્ચ્ય
પાર્શ્વયોરાયુધાષ્ટકં ચ સંપૂજ્ય । અગ્રદલાદિપ્રાદક્ષિણ્યેન કામેશ્વર્યાદિ
ચિત્રાન્તનિત્યાપઞ્ચદશકંપઞ્ચદશદલકેકમલેસંપૂજ્ય ।
પ્રધાનસમકક્ષદેવતાપૂજાં નિષ્પાદ્ય આવરણદેવતાસુ
પ્રથમાવરણભૂતાઽણિમાદ્યષ્ટાદશશક્તીં સંપૂજ્ય । ષોડશદલેપિ
દેવ્યગ્રદલમારભ્યકામાકર્ષિણ્યાદિ નિત્યાકલાઃ પશ્ચિમનૈરૃત્યદક્ષિણાદિ
વાયવ્યાન્તં વામક્રમેણ સંપૂજ્ય ।
પ્. ૬૭બ્)
અષ્ટદલે પ્રાગાદિદિક્ક્રમેણવન્ધ્યાદિવિદિક્ક્રમેણ ચ અનઙ્ગ કુસુમાદિકાઃ
સંપૂજ્ય ચતુર્દશદલેષુ
પશ્ચિમનૈરૃત્યદક્ષિણાદિક્રમેણૈવસર્વસંક્ષોભિરાપાદિચતુર્દશશક્તીઃ
સંપૂજ્ય વહિર્ગતદશદલે । પશ્ચિમાદિ વાયન્માન્તં સર્વસિદ્ધિપ્રદાદિશક્તીઃ
સંપૂજ્ય । અન્તર્દશદલે પૂર્વોક્ત ક્રમેણૈવ સર્વજ્ઞાદિશક્તીઃ સંપૂજ્ય ।
અષ્ટદલાન્તર્ગતેપિવશિત્યાદિ । અષ્ટ વાગ્દેવતા વામક્રમેણ સંપૂજ્ય
મધ્યત્રિકોણસ્યાગ્રમારભ્યવામાવર્ત્તેન કામેશ્વર્યાદિ ત્રિકમભ્યર્ચ્ય ।
વિન્દુમધ્યે પુનર્લલિતામભ્યર્ચ્ય પૂર્વવદાવરણપૂજાનિવેદનાદિ
નિત્યાહોમોદ્વાસનાન્તકર્માણિ કુર્યાત્ । એવં કુર્વતઃ સાધકસ્ય મહાલક્ષ્મીં
પ્રાપ્તિરસ્મિઞ્જન્મનિ ભવેત્ । અન્તે ચ જ્ઞાનમવાપ્ય પ્રકૃતિભૂતાં
શિવામવંલમ્વ્યજગત્કર્ત્તુર્મમસાયુજ્યં સ્યાત્ । ઇતિ નિત્યપૂજા યન્ત્રફલમ્ ।
સુસમેદેશે મધ્યે ચિહ્નં વિધાય તત્ર કર્કાટકમુખં સ્થાપયિત્વા ।
પરિતશ્ચતુર્વિંશત્યઙ્ગુલાદિમાનેન ભ્રામણેન વૃત્તમેકં વિનિર્માય ।
તદ્વહિરેકાઙ્ગુલાન્તરાલકં વૃત્તાન્તરમાસ્ફાલ્ય । અન્તર્ગતવૃત્તકર્ણિકાયાં
પૂર્વોત્તરાયતં દક્ષિણોત્તરાયતં ચ પરસ્પરસંભિન્નં સૂત્રદ્વયં
સૂત્રદ્વયં દત્વા નવકોષ્ઠકં ચક્રં નિષ્પાદ્ય । વૃત્તદ્વયકૃતાન્તરાલવીથ્યાં
પ્રાગાદિતઃ સમાન્તરાલાઃ સપ્તરેખાઃ
પ્. ૬૮અ)
કૃત્વા નિષ્પાદિતે રેખામયચક્રે પૂર્વકોષ્ઠસંલગ્નતયા તદુપરિ
યથાવૃત્તરેખાદ્વયસંબન્ધિપૂર્વભાગસ્યઘટનભાગનિષ્પાદકત્વં ભવતિ ।
તથા પ્રકારેણ તદુપરિ ચતુરઙ્ગુલં ઘટમુખં નિર્માય ।
તસ્યોર્દ્ધ્વભાગેધોમુખં
નાલપત્રકેસરકર્ણિકાયુક્તમષ્ટદલકમલંવિધાયવૃત્તરેખાદ્વયં
સંબન્ધિપશ્ચિમભાગસ્યઘટમૂલભાગતયાધ્યવસિતસ્યાધસ્તાદૂર્દ્ધ્વમુખ.
મ્ નાલપત્રકેસરકર્ણિકાયુક્તમષ્તદલકમલંવિધાયવર્ણાનભિલિખેત્ । તત્પ્રકારો
યથા મધ્યસ્થનવકોષ્ઠકચક્રસ્યકોણકોષ્ઠેષુ ચતુર્ષુ પ્રસ્તુતવિદ્યાયાઃ
પ્રથમં ખણ્ડં લિખિત્વા । દિગ્ગતકોષ્ઠચતુષ્કે દ્વિતીયખણ્ડ લિખિત્વા ।
મધ્યસ્થકોષ્ઠે દેવદત્તસ્યા પુષ્પં દીર્ઘં કુરુકુર્વિત્યાદિ
રૂપસાધ્યનામગર્ભિતં તૃતીયખણ્ડં લિખિત્વા ।
તદ્વહિર્ગતવૃત્તવીથ્યન્તરાલસ્થપ્રાગાદિસપ્તકોષ્ઠેષુ ક્રમેણ
સકારકકારલકારહકારરકારચતુર્થસ્વરમકારામાલિખ્ય ।
ઊર્દ્ધ્વગતકમલસ્યનાલેજમિતિ પત્રે ચતુરાકૃત્યા ઝટમિતિ વર્ણદ્વયમ્ ।
વકારમષ્ટાવૃત્યાકેસરેષુ । સકારં કર્ણિકામધ્યે । અધોગતકમલસ્યનાલેજઃ
પત્રેષુ ચતુરાવૃત્યા ઝઃ ટઃ ઇતિ વર્ણદ્વયમ્ વકારમષ્ટાવૃત્યા કેસરેષુ સકારં
કર્ણિકામધ્યે લિખેત્ । વસ્તુતસ્તુ પત્રેષ્વિવકેસરકર્ણિકયોરપિવર્ણદ્વયં
વર્ણદ્વયં લેખઃ એકવર્ણાલિખનપ્રાપકાભાવાત્ ।
પ્. ૬૮બ્)
તચ્ચપ્રાણપ્રતિષ્ઠાષડઙ્ગમન્ત્રન્યાયેન દ્વિતીયતૃતીયા વા વૃત્યા યન્ત્રેષુ
તૃતીયચતુર્થા વા વૃત્ત્યા કેસરેષુ ચતુર્થપઞ્ચમૌ સમુચ્ચિતૌ
કર્ણિકાયામિત્યેવમૂલાર્થઃ ઇત્થં પ્રકારેણ નિષ્પાદિતે
અમૃતઘટાભિધાનકેયન્ત્રે કલશં સ્થાપયિત્વા । સ્વજન્મતારાત્રયે અભિષેકં
ગુર્વાદિદ્વારાકુર્વતઃ સાધક્સ્યાયુર્વૃદ્ધિઃ
કુહૂચન્દ્રગ્રહણસૂર્યગ્રહણસંક્રાન્તિદિનેષુ દુષ્ટગ્રહપ્રયોજ્યપીડાદિનેષુ ચ
અવિચ્છેદેન કુર્વતો મૂલા શ્લેષાવ્યતીપાતાદિકાલિકજન્મસૂચિતારિષ્ટપરિહારઃ અશેષ
ગ્રહપીડાપરિહારઃ । રાજયક્ષ્માદિ મહારોગક્ષયઃ અપસ્મારશાન્તિશ્ચ ભવતિ ।
વર્ષત્રયમભિવ્યાપ્ય સ્વજન્મતા રાત્રયોભિષેકં સમાચરતસ્તુ
સર્વરોગવિનિર્મુક્તત્વપૂર્વકંશતવર્ષજીવિત્વં ભવતિ । યદિ તુ

પૂર્વોક્તમિદમેવયન્ત્રં સુવર્ણરજતતામ્રાન્યતમપત્રે
સમુત્કીર્યપ્રાણપ્રતિષ્ટાંવિધાય । લિઙ્ગાકારં સિક્યમયં ભાજનં કૃત્વા તત્ર
યન્ત્રં ગુલકીકૃતં નિક્ષિપ્ય । મધુપાત્રાન્તઃ પ્રક્ષિપ્ય યથોક્તવિધિના
પ્રધાનદેવીં તત્ર પૂજયેત્ તદાલ્પમૃત્યુશાન્તિર્ભવતિ । યદિ તુ
સાધ્યાદિનામ્નોમાધ્યભાગગતતૃતીયબીજસ્ય ચતુર્થસ્વરભાગેલિખનમકૃત્વા ।
આદ્યન્તયોસ્તૃતીયં વીજં મધ્યે સાધ્યાદિનામ લિખિત્વા । ઊર્મિકાયાં કેયૂરેહારે
વા નિક્ષિપ્ય કૃતપ્રાણપ્રતિષ્ઠં
પ્. ૬૯અ)
તદ્યન્ત્રં સાધકો વહેત્ તદા સર્વાભીષ્ટલાભઃ સર્વાનિષ્ટપરિહારશ્ચ સ્યાત્ । યદિ
તુ પૂર્વોક્તં યન્ત્રં શિલ્પિદ્વારાવિશાલાયાં શિલાયાનુત્કીર્ય
પ્રાણપ્રતિષ્ટાપૂજનપૂર્વકં તડાગવાપીકૂપાન્યતમસ્થાને નિક્ષિપ્યતે તદા
તજ્જલેન સ્નાનમાચરતાં સર્વેષામપિ નરાણામનિશમેવ ન તુ કાદાચિત્કં
સૌખ્યં સ્યાત્ । ઇતિ અમૃતઘટયન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥
પૂર્વપશ્ચિમાયતાદક્ષિણોત્તરાયતાશ્ચાષ્ટાષ્ટરેખાઃ પરસ્પરસંભિન્નાઃ
સમાન્તરાલાનિપાત્ય એકોનપઞ્ચાશત્કોષ્ઠાનિ સંપાદ્ય વહિર્ગતવીથ્યાં ચતુષ્વપિ
કોણેષુ પઞ્ચપઞ્ચકોષ્ઠાનિ । દ્વિતીયવીથ્યાં પ્રતિકોણમેકૈકમિતિ સંભૂય
ચતુર્વિંશતિકોષ્ઠાનિ માર્જયિત્વોર્વરિતેષુ પઞ્ચવિંશતિ કોષ્ઠેષુ । પૂર્વાદિદિક્
ચતુષ્ટયગતકોષ્ઠેષુ સ્વાભિમુખાનિ ત્રિકોણાનિ પૂર્વં નિર્માય । તાર્તીયવિદ્યાયાઃ
પ્રાથમિક ચતુરક્ષરભેદજનિતચતુર્વિંશતિભેદાન્પૂર્વાદિકોષ્ઠક્રમેણપરિતતઃ
પ્રવેશગત્યા
ચતુર્વિંશતિતમત્રયોવિંશતિતમદ્વાવિંશતિતમૈકવિંશતિતમાદિક્રમેણ
તૃતીયદ્વિતીયપ્રથમવિદ્યાન્તં લિહિત્વા વશિષ્ટસર્વમધ્યસ્થકોષ્ઠે
સાધ્યસાધકાદિનામગર્ભિતતૃતીયખણ્ડં સંપૂર્ણમાલિખ્ય યન્ત્રમિદં
સિદ્ધનામનિષ્પાદયેત્ । સઙ્ગ્રામેક્ષેત્રયુતાદિ વિવાદેષુ
પ્રતિષ્ટાપૂર્વકમસ્યધારણાદ્વિજયો ભવતિ ।
પ્રતિમાસંપઞ્ચમીદશમીપઞ્ચદશીષુ યન્ત્રમિદં ભૂમૌ લિખિત્વા પ્રતિષ્ઠાપ્ય
।
પ્. ૬૯બ્)
તત્ર યતોક્તવિધિનાકલશ સ્થાપયિત્વા તજ્જલકરણકાભિષેકતઃ પુત્રેચ્છોઃ
પુત્રપ્રાપ્તિઃ । વિવાહાર્થિનોવરસ્યકન્યાપ્રાપ્તિઃ । વરાર્થિન્યાઃ કન્યાયા
અભીપ્સિતવરલાભઃ ભૂમ્યર્થિનોરાજાદેર્ભૂમિલાભઃ ધનાર્થિનાં ધનલાભઃ
ગોમહિષગજતુરગાદ્યર્થિનાં તત્તત્પશુપ્રાપ્તિશ્ચભવતિ । યદિ તુ પૂર્વોક્તમિદં
યન્ત્રં ભૂર્જપત્રેદરદાદિના લિખિત્વા હસ્તાદૌ ધારયેત્
તદાવશ્યંવશ્યસિદ્ધિર્મન્ત્રસિદ્ધિઃ સર્વપાણ્ડિત્યસિદ્ધિર્ગૃહલાભઃ સ્યાત્ ।
પૂર્વોક્તાપરકાર્યસાધનેપિધારણમેતદ્યન્ત્રસ્યકાર્યમ્ । ઇતિ
સિદ્ધવજ્રયન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥ પ્રાક્યશ્ચિમાયતા દક્ષિણોત્તરાયતાશ્ચ
પરસ્પરસંભિન્નાઃ સમાનાન્તરાંલકા અષ્ટાદશાષ્ટાદશરેખાઃ સંપાત્ય ।
એકોનવત્યધિકદ્વિશત ૨૬૯ સંખ્યકોષ્ઠાકચક્રં નિષ્પાદ્ય પ્રથમવીથ્યાં
સર્વવાહ્યંભૂતાયાપરિતશ્ચતુર્દિક્ષુ નવમં નવમંકોષ્ઠં
સર્વમધ્યગતં પરિત્યજ્ય મધ્યસ્થાનિ પઞ્ચદશપઞ્ચદશકોષ્ઠાનિ માર્જયિત્વા
। દ્વિતીયવીથ્યાં ચતુર્દિક્ષુ પૂર્વપરિત્યક્તકોષ્ઠતોધસ્તાં નમેકં
તત્પાર્શ્વદ્વયગતંકોષ્ઠદ્વયમિતિ સંભૂયકોષ્ઠત્રયં કોષ્ઠત્રયં પરિત્યજ્ય ।
મધ્યસ્થાનિ એકાદશૈકાદશકોષ્ઠાનિ માર્જયિત્વા । તૃતીયવીથ્યાં
પૂર્વપરિત્યક્તકોષ્ઠત્રયાધસ્તનંકોષ્ઠત્રયં તત્પાર્શ્વગતંકોષ્ઠદ્વયમિતિ
સંભૂય પઞ્ચકોષ્ઠાનિ પરિત્યજ્ય । પરિતઃસ્થિતાનિ સપ્તકોષ્ઠાનિ માર્જયિત્વા ।
પ્. ૭૦અ)
ચતુર્થિવીથ્યાં પૂર્વપરિત્યક્તકોષ્ઠં પઞ્ચકાધસ્તનંકોષ્ઠપઞ્ચકં
તત્પાર્શ્વગતંકોષ્ઠદ્વયમિતિ સંભૂય કોષ્ઠસપ્તકં પરિત્યજ્ય પરિતઃ સ્થિતાનિ
ત્રીણિ કોષ્ઠાનિમાર્જયેદિતિ । પ્રતિકોણ ષટ્ત્રિંશત્કોષ્ઠાનિ સંભૂય
ચતુશ્ચત્વારિંશદુત્તરૈશશત ૧૪૪ સંખ્યકોષ્ઠાનિમાર્જિતાનિ ભવન્તિ ।
પઞ્ચચત્વારિંશદુત્તરૈકશત ૧૪૫ કોષ્ઠાનિવોર્વરિતાનિ તત્ર વા ધોગતપઙ્ક્તિગતં
કોષ્ઠત્રયં કોષ્ઠત્રયં તુર્દિગાતમેકં ચ પ્રથમપઙ્ક્તિગતમિતિ
સંભૂયકોષ્ઠચતુષ્કં
પાર્શ્વદ્વયગતરેખોર્દ્ધ્વરેખારૂપકોષ્ઠવિભાજકરેખાત્રયમાર્જનાદેકીકૃત્ય ।
તત્રોર્દ્ધ્વમુખં ત્રિકોણં સર્વદિક્ષુ વિધાયક્કોનવિંશદુત્તરૈકશતં

કોષ્ઠાન્યુર્વરિતાનિ । તત્ર
પ્રાચીદિગ્વહિર્ભાગગતકોષ્ઠપઞ્ચકમધ્યેમધ્યમંકોષ્ઠમારભ્યપ્રાદક્ષિણ્ય
એન પ્રાવેશગત્યા પરિતઃ
શ્રીવિદ્યાતૃતીયખણ્ડીયસકલહરાત્મકપઞ્ચવર્ણભેદોત્થવિંશત્યુરૈકશત

વિદ્યા એકાશોવિલિખ્ય અવશિષ્ટમધ્યનવકેદક્ષિણભાગસ્થકોષ્ઠત્રયે આવૃત્યા
પ્રથમંખણ્ડં લિકિત્વા । વામભાગતકોષ્ઠત્રયે આવૃત્યા દ્વિતીયખણ્ડં
મધ્યસ્થકોષ્ઠત્રયેસાધ્યસાધકાદિનામગર્ભિતં તૃતીયખણ્ડમાવૃત્યાલિખેદિતિ
। એવં સંપાદિત યન્ત્રો પરિકલશં સ્થાપયિત્વા તજ્જલેનાભિષેકતઃ પૂર્વોક્ત
વક્ષ્યમાણ સકલફલસિદ્ધિઃ ।
પ્. ૭૦બ્)
એવં ધારણાદપિ સર્વફલપ્રાપ્તિઃ યન્ત્રાણાં સર્વેષાં ધારણમિતિ કરણીયં
તતઃ પૂર્વાભૂમૌ ધારણીયં યન્ત્રં લિખિત્વા તત્ર કુમ્ભં પ્રતિષ્ટાપ્ય તત્ર
યન્ત્રદેવતાં પૂજયિત્વા તજ્જલેનાભિષેકં કારયિત્વા
દક્ષિણાંવિત્તશાદ્વ્યમનવલમ્વ્યદત્વા । મન્ત્રદેવતાં યન્ત્રગુરૂણાં
નમસ્કારાન્તપાદ્યાદિકોપચારૈઃ પૂજનં પુરસ્કૃત્ય ।
એતદ્ધારણાદવશ્યંમમોદ્દેશ્યભૂતં ફલં વિષ્યાતીતિ
દૃઢતરવિશ્વાસોનુસરણીયઃ । અભિષેકાદિ ચતુષ્કાભાવે તુ નધારણાત્ ફલસિદ્ધિઃ
। એવં ગૃહે પ્રત્યહં યન્ત્રપૂજનાદપિ સકલફલસિદ્ધિઃ । એવં યન્ત્રસ્ય ગૃહાદિષુ
નિખનાદપિ સકલાર્થસિદ્ધિઃ પરં તુ યત્ર ફલે ઉદ્દેશ્યતાંવિધાય ।
યન્ત્રામલિખનં તદ્યન્ત્રેણ તદાનીં તસ્યૈવ ફલસ્ય સિદ્ધિર્નાપરસ્ય ।
સાધ્યમપિનૈકાદૌનાનાવિધં લેખ્યં યેન સર્વફલમેકદાસિદ્ધ્યેદિતિ । ઇતિ
કોષ્ઠવજ્રયન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥ પૂર્વપશ્ચિમાયતાઃ દક્ષિણોત્તરાયતાશ્ચ
સમાનાન્તરાલાઃ પરસ્પરસંભિન્નાઃ ષડ્વિંશતિ ષડ્વિંશતિ સંક્યા
રેખાનિપાત્યપઞ્ચવિંશત્યુત્તરષટ્શત ૩૨૫ સંમિતાનિ કોષ્ઠાનિ નિષ્પાદ્ય । તત્ર
કોણગતાન્યષ્ટસકૃતિકોષ્ઠાનિમાર્જયેત્ । તત્પ્રકારો યથા । અત્ર
દક્ષિણોત્તરવીથીગણનાયાં પઞ્ચવિંશતિ સંખ્યાવીથ્યઃ
પરિતોવીથીગણનાયાં પ્રથમાવીથીષણવતિકોષ્ઠમયી તદન્તર્ગતા
પ્. ૭૧અ)
દ્વિતીયા પરિતોષ્ટાશીતિકોષ્ઠમધ્યે પ્રત્યેકં પઞ્ચવિંશતિ કોષ્ઠઘટિતાઃ
(?)યીતૃતીયાશીતિકોષ્ઠમયી ચતુર્થીદ્વિસપ્તતિકોષ્ઠમયી
પઞ્ચમીચતુઃષષ્ઠિકોષ્ઠમયી ષષ્ઠીષટ્પઞ્ચાશત્કોષ્ઠમયી
સપ્તમીત્વષ્ટચત્વારિંશત્કોષ્ઠમયી અષ્ટમીચત્વારિંશત્કોષ્ઠમયી
નવમીદ્વાત્રિંશત્કોષ્ઠમયી દશમીચતુર્વિંશતિકોષ્ઠમયી
એકાદશીપરિતઃ ષોડશકોષ્ઠમયી દ્વાદશી તુ વીથી પરિતોષ્ટકોષ્ઠમયી ભવતીતિ
દ્વાદશવીથ્યઃ સર્વમધ્યગતં ચૈકં
કોષ્ઠમિતિરીત્યાસિદ્ધોક્તસંખ્યાકોષ્ઠાનાંપરિતોવીથીષુ સર્વવાહ્યવીથ્યાં
સર્વતો મધ્યગતં ત્રયોદશતમંત્રયોદશતમંકોષ્ઠં પરિત્યજ્યપ્રતિકોણ
સ્વસ્વપૂર્વપૂર્વવીથીતોષ્ટાષ્ટકોષ્ઠાનામુત્તરોત્તરવીથીષુ હ્રાસેન
ત્રયોવિંશતિત્રયોવિંશતિકોષ્ઠાનિમાર્જયિત્વા દ્વિતીયવીથ્યાં
પૂર્વપરિત્યક્તકોષ્ઠાધસ્તનકોષ્ઠમેકં તત્પાર્શ્વદ્વયગતમેકૈકમિતિ
સંભૂયકોષ્ઠત્રયં ચતુર્દિક્ષુ ત્યક્ત્વા તતો
વશિષ્ઠાન્યેકોનવિંશત્યેકોનવિંશતિકોષ્ઠાનિમાર્જયિત્વા । તૃતીયવીથ્યાં
પૂર્વપરિત્યક્તાધસ્તનંકોષ્ઠત્રયં તત્પાર્શ્વકોષ્ઠદ્વયમિતિ
સંભૂયકોષ્ઠપઞ્ચકં પરિત્યજ્યાવશિષ્ઠાનિ
પઞ્ચદશપઞ્ચદશકોષ્ઠાનિમાર્જયિત્વા । ચતુર્થવીથ્યાં
પૂર્વપરિત્યક્તાધસ્તનંકોષ્ઠપઞ્ચકં તત્પાર્શ્વગતં કોષ્ઠદ્વયમિતિ
સંભૂય કોષ્ઠસપ્તકં
પ્. ૭૧બ્)
પરિત્યજ્ય તન્મધ્યગતાનિ પ્રતિકોણમેકાદશૈકાદશકોષ્ઠાનિમાર્જયિત્વા ।
પઞ્ચમવીથ્યાં ચતુર્દિક્ષુ પૂર્વપરિક્તાધસ્તનકોષ્ઠસપ્તકં તત્પાર્શ્વગતં
કોષ્ઠદ્વયમિતિ સંભૂય કોષ્ઠનવકં પરિત્યજ્ય । પ્રતિકોણં
સપ્તકોષ્ઠાનિમાર્જયિત્વા । ષષ્ઠ્યાં વીથ્યાં ચતુર્દિક્ષુ
પૂર્વપરિત્યક્તકોષ્ઠનવકાધસ્તનનવકં તત્પાર્શ્વદ્વયગતં કોષ્ઠદ્વયમિતિ
સંભૂયૈકાદશૈકાદશકોષ્ઠાનિ પરિત્યજ્ય તન્મધ્યગતાનિ
પ્રતિકોણંત્તીણિત્રિણિકોષ્ઠાનિમાર્જયિત્વા સંભૂય ષડ્વીથીષુ
પ્રતિકોણમષ્ટસપ્તતિકોષ્ઠાનિમાર્જિતાનિ ઇત્યતો ત્રયન્ત્રે
દ્વાદશોત્તરત્રિશતકોષ્ઠાનિમાર્જિતાનિ । ત્રયોદશોત્તરત્રિશતકોષ્ઠાનિત્વવશિષ્ઠાનિ ।
તત્ર પ્રથમવીથ્યાં ચત્વારિ । દ્વિતીયાયાં દ્વાદશતૃતીયાયાંવિંશતિઃ
ચતુર્થ્યામષ્ટાવિંશતિઃ પઞ્ચમ્યાં ષટ્ત્રિંશત્ ષષ્ઠ્યાં
ચતુશ્ચત્વારિંશદિત્યુત્તરોત્તરમષ્ટાષ્ટસંખ્યયાકોષ્ઠાનાં વૃદ્ધિઃ
સપ્તમાદિવીથીષુ તુ પૂર્વોપદર્શિતાકોષ્ઠસંખ્યા **(?) વ । સર્વવહિર્ગતવીથ્યાં
ચતુર્દિક્ષુસ્થિતમેકૈકં કોષ્ઠં તદધસ્તનવી**(?)ગતં કોષ્ઠત્રયં
કોષ્ઠત્રયમિતિ સંભૂય પ્રતિદિશંકોષ્ઠચતુષ્કં
સ્વસ્વવિભાજકરેખાત્રયંમાર્જનત્વ એકેકોષ્ઠતામાનીય તત્રોર્દ્ધ્વાગ્રત્રિકોણં
ચતુર્થપિદિગ્ભાગેષુ કુર્યાત્ । ઇત્થં સપ્તનવ**(?)ત્તરદ્વિશતકોષ્ઠાન્યુર્વરિતાનિ

તત્ર સર્વવાહ્યપશ્ચિમવીથીમારભ્ય ।
પ્. ૭૨અ)
ગણનયાં ત્રયોદશવીથીગતસ્ય । દક્ષિણોત્તરગતકોષ્ઠગણનયાત્રયોદશતમસ્ય
અતએવ
સર્વમધ્યકોષ્ઠતામાયન્નસ્યકોષ્ઠસ્યત્રિકોણવહિર્ભૂતવીથીમારભ્યગણને
એકાદશતમકોષ્ઠતાં પ્રાપ્તસ્ય દક્ષિણવામપાર્શ્વયોઃ પ્રત્યેકં
ત્રીણિત્રીણિકોષ્ઠાનિકોષ્ઠવિભાજકપૂર્વાપરાયતદ્વિદ્વિરેખામાર્જનાદેકીકૃત્ય ।
તતો દ્વાદશતમચતુર્દશતમવીથ્યોઃ સ્વસ્વસર્વમધ્યસ્થૈકૈકકોષ્ઠં
તત્પાર્શ્વદ્વયગતમેકૈકં કોષ્ઠમિતિ કોષ્ઠત્રયં પરિત્યજ્ય ।
પ્રતિપાર્શ્વંકોષ્ઠદ્વયમિતિ વીથી દ્વયે સંભૂયકોષ્ઠાષ્ટકં
સ્વસ્વવિભાજકેકૈકરેખામાર્જનાત્કોષ્ઠચતુષ્કતામાનેયમ્ । તત
એકાદશતમપઞ્ચદશતમવીથ્યોઃ પ્રત્યેકં તદીય સર્વમધ્યસ્થકોષ્ઠં
તદુભયપાર્શ્વગતં કોષ્ઠદ્વયં કોષ્ઠદ્વયમિતિ સંભૂય
પ્રતિવીથિકોષ્ઠપઞ્ચકં કોષ્ઠપઞ્ચકં પરિત્યજ્ય । તદનન્તરં
કોષ્ઠદ્વયકોષ્ઠદ્વયમુભયપાર્શ્વયોઃ પ્રતિવીથિ
સંભૂયકોષ્ઠચતુષ્કંકોષ્ઠવિભાજકૈકૈકરેખામાર્જનાદ્દ્વિદ્વિકોષ્ઠતામાની
ય । સંભૂયાષ્ટકોષ્ઠાનિ માર્જિતાનિ । તતો દશમષોડશતમવીથ્યોઃ
સ્વસ્વમધ્યમકોષ્ઠં તદુભયપાર્જગતાનિ ત્રીણિત્રીણિ કોષ્ઠાનિ પ્રતિવીથિ
પ્રત્યેકં સપ્તસપ્તકોષ્ઠાનિ પરિત્યજ્ય । અધોગતદશમવીથ્યાઃ
પાર્શ્વદ્વયગતમેકૈકં કોષ્ઠંમાર્જયેદિતિ સંભૂય દશમવીથ્યાઃ
કોષ્ઠદ્વયંમાર્જિતં ભવતિ ।
પ્. ૭૨બ્)
ઊર્દ્ધ્વગત ષોડશતમવીથ્યાં પ્રતિપાર્શ્વમૂર્દ્ધ્વાધઃ સ્થિતં કોષ્ઠદ્વયં
કોષ્ઠદ્વયમિતિ સંભૂયકોષ્ઠચતુષ્કંમાર્જિતં ભવતિ । સપ્તદશતતમવીથ્યાં
સર્વમધ્યગતં તત્પાર્શ્વદ્વયગતં ચૈકૈકમિતિ સંભૂયકોષ્ઠત્રયં ત્યક્ત્વા
પૂર્વનિર્મૃષ્ઠૈકૈકકોષ્ઠપઙ્ક્તિસંલગ્નં કોષ્ઠદ્વયં કોષ્ઠદ્વયમિતિ
સંભૂયકોષ્ઠચતુષ્કં માર્જયેદિતિ દ્વાત્રિંશત્કોષ્ઠાનિમાર્જિતાનિ ભવન્તિ ।
તતશ્ચ સપ્તદશાષ્ટાદશૈકોનવિંશતિ હસાણાં વીથીનાં પાર્શ્વયોર્ગતાનિ
ત્રીણિત્રીણિ સૂત્રાણિ પાર્શ્વદ્વયેસંભૂય ષટ્સૂત્રાણિ વિંશતિતમવીથીગતાનિ
ચૈકોનવિંશતિતમવીથીસર્વમધ્યસ્થ તત્પાર્શ્વદ્વયસ્થકોષ્ઠરૂપત્રિકોષ્ઠ્યા-
ઉપરિગતાનિ ચત્વારિસૂત્રાણિ ઇતિ સંભૂય દશસૂત્રાણિ માર્જયિત્વા
નવકોષ્ઠાનિમાર્જિતાનિ ભવન્તિ । ઇતિ સંભૂયૈકચત્વારિંશત્કોષ્ઠાનિમાર્જિતાનિ
ભવન્તિ । અત્ર
દશમપઙ્કેપરિમાર્જિતપાર્શ્વદ્વયકોષ્ઠાભ્યન્તરવર્ત્તિકોષ્ઠાદિત્રયોદિશતય-
પઙ્ક્તિમદ્યકોષ્ઠાન્તાષોડશકોષ્ઠીપિણ્ડિકા । તદૂર્દ્ધ્વપ્રાન્તા
પઞ્ચદશકોષ્ઠીંત્વધિષ્ઠાનમ્ મધ્યસ્થકોષ્ઠનવકં લિઙ્ગાભિધાનં એવં
સિદ્ધે યન્ત્રે મન્ત્રાક્ષત્રાણિ લિખેત્ । તત્પ્રકારો યથા
દશમપઙ્ક્તિમારભ્યૈકોનવિંશતિતમવીથીગતસર્વમધ્યસ્થિતકોષ્ઠેષુ
દશસંખ્યેષુ સર્વેષ્વપિ પ્રત્યેકં માયાબીજં લિખિત્વા તદન્તર્લલિતા
તૃતીયખણ્ડં
પ્. ૭૩બ્)
લિખિત્વા તત્ર ચતુર્થસ્વરોદરેસાધ્યસાધકાદિનામલિખિત્વા ।
સર્વોર્દ્ધ્વસ્થિતકોષ્ઠત્રયંદક્ષિણપાર્શ્વેપ્રથમકૂટં આવૃત્ત્યા લિખિત્વા ।
વામપાર્શ્વગતકોષ્ઠત્રયે આવૃત્ત્યા દ્વિતીયકૂટં લિકિત્વા ।
પિણ્ડિકાધિષ્ટાનાભ્યાં સહિત લિઙ્ગકોષ્ઠાનાં ચત્વારિંશત્સંખ્યાનાં
મધ્યે ષોડશકોષ્ઠાનાં વિનિયુક્તતયાવશિષ્ટાનિ ચતુર્વિંશતિ કોષ્ઠાનિ
વહિર્ગતાનિ વજ્રકોષ્ઠાનિ ષોડશાધિકશતદ્વયકોષ્ઠાનીતિ સંભૂય
ચત્વારિંશદુત્તરદ્વિશત ૨૪૦ કોષ્ઠાનિ શિષ્ટાનિ । તેષુ વિદ્યાતૃતીયખણ્ડસ્ય
પઞ્ચાક્ષરભેદજનિતાવિદ્યાવિંશત્યુત્તરૈકશતસંખ્યાઃ
પૂર્વદિગાતકોષ્ઠપઞ્ચકમધ્યસ્થકોષ્ઠમારભ્યપ્રાદક્ષિણ્યેન પરિતઃ
પ્રવેશગત્યા એકૈકક્રમેણ લિખિત્વા પુનસ્તા એવ વિદ્યા અમુક્તપરિતોલિખનક્રમેણ
વિલિખ્ય । ત્રિકોણેષુ ચતુર્દિગાતેષુ પ્રત્યેકં હૃલ્લેખા પરપર્યાયમાયાવીજં
તદન્તસ્તૃતીયં મૂલં વિદ્યાવીજં તસ્યાપ્યન્તશ્ચતુર્થસ્વરોદરભાગે
સાધ્યાદિનામદેવદત્તસ્ય યજ્ઞદત્તંવશયવશયેત્યાદિરૂપં વિલિખેદિતિ
સિદ્ધકોષ્ઠલિઙ્ગાભિધં યન્ત્ર. પ્રતિષ્ટાપ્ય સર્વકાર્યાણિ । અત્ર સ્થાપિત
કલશજલોભિષેકતોવાહ્વાદૌભૂર્જપત્રાદિલિખિતસ્ય સ્વસ્યમર્દલાદિષુ ધારણાદ્ગૃહે
લિખિત્વા સ્થાપિતસ્ય પ્રતિદિનં પૂજનાત્ ગૃહાદિષુ શિલાતામ્રાદિ
યન્ત્રેષૂર્દ્ધ્વરેખં
પ્. ૭૩બ્)
યથા સ્યાત્તથોત્કીર્યાષ્ટદિક્ષુ મધ્યે ચ યથાવિધિ નિખનનાચ્ચ સાધકઃ સાધયેત્ ।
એતદ્યન્ત્રસ્યાસાધ્યં કાર્યં ન કિંચિદપ્યસ્તીતિ સંક્ષેપઃ । ઇતિ
કોષ્ઠલિઙ્ગયન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥ પ્રથમં ચતુરસ્રમેકાઙ્ગુલાન્તરાલકંવિધાય ।
અક્ષરાદ્યાદિનનિત્યાવિદ્યાયા એકૈકાદપરં લિખિત્વા । મધ્યે તત્તદ્યુગાર્ણં
ઘટિકાર્ણંચાન્તર્વહિર્ભાવભવલમ્વ્યલિખેત્ । ઇત્થં પ્રકારકં યન્ત્રં
પટાદાવભિલિખ્ય પૂજયતઃ સાધકસ્ય જય આયુષ્યમારોગ્યં
ધનરાજ્યાદિલાભશ્ચ ન કેવલં પૂજનસ્યૈવેદં ફલં કિંતુ
તદધિષ્ઠિતકલશજલાભિષેકતદ્વારણ । તન્નિખનનામસર્વસ્વસ્વેપ્સિતફલાવાપ્તિઃ
ફલં ભવતિ ॥ ઇતિ મેરુલિઙ્ગ યન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥ પૂર્વપશ્ચિમાયતા
દક્ષિણોત્તરાયતાશ્ચ પરસ્પરસંભિન્નાઃ સમાન્તરાલા એકવિંશત્યેકવિંશતિ
સંખ્યારેખાઃ ક્વચિત્ સમમસૃણભૂમૌ નિપાત્યચતુઃશતસંખ્યાનિકોષ્ઠાનિ
નિષ્પાદ્ય તદીય વિંશતિ પઙ્ક્તિ મધ્યે
સર્વાધસ્તનપશ્ચિમપઙ્ક્તાવેકપાર્શ્વેપઞ્ચકોષ્ઠાનિ ।
તદુપરિગતપઙ્ક્તૌષટ્તદુપરિગતપઙ્ક્તૌસપ્તમચતુર્થપઙ્ક્તાવષ્ટપઞ્ચમ્યાં
પઙ્ક્તૌ નવષષ્ઠ્યાંદશસપ્તમ્યામેકાદશ અષ્ટમ્યાંદશનવમ્યાં
નવદશમ્યામષ્ટ એકાદશ્યાં સપ્તદ્વાદશ્યાં ષટ્ત્રઓદશ્યાં પઞ્ચેતિ ક્રમેણ
પ્રથમાદિ ત્રયોદશતમપઙ્ક્ત્યાન્તં સંભૂયૈકોત્તરશતંકોષ્ઠાનિ માર્જિતાનિ
ભવન્તિ દ્વિતીયપાર્શ્વે ।
પ્. ૭૪અ)
પ્રથમપઙ્ક્તૌ ન કિઞ્ચિદપિ કોષ્ઠં માર્જયિત્વા । દ્વિતીયપઙ્ક્તાવેકં
તૃતીયાયાંકોષ્ઠદ્વયમ્ ચ્તુર્થ્યાંકોષ્ઠત્રયમ્ ।
પઞ્ચમ્યાંકોષ્ઠચતુષ્કમ્ ષષ્ઠ્યાંકોષ્ઠપઞ્ચકમ્ । સપ્તમ્યાંકોષ્ઠષટ્કમ્
। અષ્ટમ્યાંકોષ્ઠપઞ્ચકમ્ નવમ્યાંકોષ્ઠચતુષ્કમ્ દશમ્યાં કોષ્ઠત્રયમ્
એકાદશ્યાં કોષ્ઠદ્વયમ્ દ્વાદશ્યામેકમ્ ત્રયોદશ્યાં પઙ્ક્તૌવેતત્પાર્શ્વેન
કિઞ્ચિદપિ માર્જયેદિતિ સંભૂય ષટ્ત્રિંશત્ ૩૬ કોષ્ઠાનિ માર્જિતાનિ ।
ચતુર્દશપઞ્ચદશષોડશસપ્તદશાષ્ટાદશરૂપંપઙ્ક્તિપઞ્ચકસ્ય
પ્રથમપાર્શ્વમાર્જનાવસરેતત્તત્પઙ્ક્તિપાર્શ્વગતદશદશકોષ્ઠાનિ
પૂર્વમવમાર્જિતાનિ દ્વિતીયપાર્શ્વમાર્જનાવસરે પઞ્ચપઞ્ચકોષ્ઠાનિ
પઞ્ચપઞ્ચપઙ્ક્તિષુ પ્રત્યેકંમાર્જનીયાનીતિ સંભૂય પઞ્ચસપ્તતિ ૭૫ કોષ્ઠાનિ
માર્જિતાનિ પઙ્ક્તિદ્વયંત્વેકોનવિંશતિવિંશતિ તથૈવસ્થાપ્યમ્ માર્જનમુપદેશાત્
વિધેશ્ચદર્શનાત્ વસ્તુતસ્તુ એકોનવિંશતિરેખાઃ પૂર્વપશ્ચિમાયતા
એકાધિકવિંશતિરેખાશ્ચ દક્ષોત્તરાયતાઃ કાર્યાઃ તેન
પઙ્ક્તિદ્વયંનાધિકમુર્વરિષ્યતીતિ ધ્યેયમ્ । તથા ચ સષ્ઠ્યુત્તરત્રિશત

સંખ્યાન્યેવાત્ર કોષ્ઠાનિ । તહા ચ પ્રથમપઙ્ક્તૌપઞ્ચદશ ૧૫ દ્વિતીયાયાં
ત્રયોદશ ૧૩ તૃતીયાયામેકાદશ ૧૧ ચતુર્થ્યાં નવ૯પઞ્ચમ્યાં સપ્ત૭ષષ્ઠ્યાં
પઞ્ચ૫સપ્તમ્યાં તીણિ ૩ અષ્ટમ્યાં પુનઃ
પ્. ૭૪બ્)
પઞ્ચ ૫ નવમ્યાં સપ્ત ૭દશમ્યાં નવ૯એકાદશ્યામેકાદશ ૧૧ દ્વાદશ્યાં
ત્રઓદશ ૧૩ ત્રયોદશ્યાં પઞ્ચદશે૧૫તિ સંભૂયત્રયોવિંશત્યુત્તરૈકશત
૧૨૩કોષ્ઠાનિ તદુપરિભાગે પઙ્ક્તિપઞ્ચકે પ્રત્યેકં પઞ્ચપઞ્ચકોષ્ઠાનિ ઇતિ
સંભૂય પઞ્ચવિંશતિ ૨૫ કોષ્ઠાનિ ભવન્તિ
ઇત્યંચાષ્ટચત્વારિંશદુત્તરૈકશત૧૪૮સંખ્યાન્યવશિષ્ટાનિ
દ્વાદશોત્તરદ્વિશત૨૧૨ સંખ્યાનિ ચ મા****(?)તિ સંભૂયષષ્ઠ્યુત્તરત્રિશત
૩૬૦સંખ્યાકોષ્ઠાનામાયાતા ।
અત્રાધસ્તનષષ્ઠિકોષ્ઠેષ્વધિષ્ઠાનપદવાચ્યેષુ । ઉપરિષષ્ઠિકોષ્ઠેષુ
પિણ્ડિકાપદવાચ્યેષુ ચ પઞ્ચાક્ષરભેદાવિંશત્યુત્તરશત ૧૨૦ સંખ્યાલેખ્યા
અધિષ્ઠાનપિણ્ડિકયોરન્તરાલકોષ્ઠત્રયેદિનનિત્યાયાવર્ણત્રયમેકશોલેખ્યમ્ ।
પઞ્ચવિંશતિકોષ્ઠકલિઙ્ગાગ્રપઙ્ક્તિગતપઞ્ચમકોષ્ઠમારભ્યપરિતઃ
પ્રાદક્ષિણ્યાવલંવનતશ્ચતુરક્ષરભેદજનિતાશ્ચતુર્વિંશતિવિધાવિતિખ્યાવશિષ્ઠ્
એ મધ્યકોસ્ઠે સાધ્યસાધકાદિનામલિખેદિતિ સિદ્ધં યન્ત્રં
પૂજાભિષેકધારણનિખનનાત્મકોપાયપૂર્વકં સ્વસ્વસકલાભિલાષેષુ સાધકો
નિયોજયેદિતિ સંક્ષેપઃ ॥ ઇતિ મહાલિઙ્ગયન્ત્રપ્રયોગઃ ॥ સ્વાભિમુકીં સમત્રિરેખાં
મહાન્તરાલાં યોનિં ક્વચિત્ સમભૂમ્યાદૌનિર્માય તસ્યાઃ
સૂત્રત્રયેપ્રત્યેકમેકાદશધૈકાદશધા વિભજ્ય ।
તત્તદ્વિભાગાન્તેદશદશચિહ્નાનિ કૃત્વા તત્ર ચિહ્નાચ્ચિહ્નં
પ્. ૭૫અ)
યાવન્મર્મભેદનપૂર્વકં ત્રિંશત્સૂત્રાણીનિપાત્ય ।
ત્રિંશદ્રેખાભિરેકવિંશત્ત્યુત્તરૈકશતં પૂર્વમધોમુખં તત
ઊર્દ્ધ્વોર્ગ્રનિત્યાદિ ક્રમેણ ત્રિકોણાનિ નિષ્પાદ્ય । તત્રાગ્રયો નિમારભ્ય પ્રાદક્ષિણ્ય
ક્રમેણ પરિતઃ પઞ્ચાક્ષરભેદજનિતવિદ્યાવિંશત્યુત્તરૈકશ્તસંખ્યાવિલિખ્ય ।
શિષ્ટૈકકોષ્ઠે સાધ્યસાધકાદિનામલિખેદિતિ સિદ્ધયન્ત્રં
પૂજનધારણતદધિષ્ઠિતકલશાભિષેકનિખનનાન્યતમોંપાયપૂર્વકં
સ્વસ્વસકલાભિલાષેષુ યોજયેત્ સાધકઃ ॥ ઇતિ યોનિયન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥ ક્વચિત્
સમમસૃણભૂમૌ મધ્યતશ્ચિહ્નં કૃત્વા તદવલંવ્યદક્ષિણોત્તરાયતં
પૂર્વપશ્ચિમાયતં ચ સૂત્રં દત્વા ।
દક્ષિણોદકસૂત્રોભયેપાર્શ્વયોશ્ચિહ્નદ્વયં વિધાય । તદારભ્ય
પૂર્વબ્રહ્મસૂત્રાગ્રાવધિસૂત્રદ્વયં દત્વા । તદારભ્યૈવ
પશ્ચિમબ્રહ્મસૂત્રાગ્રાવધિં સૂત્રદ્વયમપરં દત્વા । રેખાદ્વયં
પૂર્વપશ્ચિમાયતં દક્ષિણોત્તરાયતં ચ માર્જયિત્વા
પરસ્પરસંગતમૂર્દ્ધ્વાગ્રમધોગ્રં ચ ત્રિકોણદ્વયં સંપાદ્ય
ત્રિકોણયોદ્વયોરપિ પ્રત્યેકં વામદક્ષિણરેખાઃ પઞ્ચધાપઞ્ચધાવિભજ્ય
વિભાગાન્તભાગે ચત્વારિચત્વારિચિહ્નાનિદત્વા ।
અસ્રવામચિહ્નમારભ્યયોનિદક્ષિણચિહ્નાન્તમેકં
અસ્રદક્ષિણચિહ્નાદિયોનિવામચિહ્નાન્તં દ્વિતીયમિતિ ચિહ્નાષ્ઠકં પરસ્પરં
સૂત્રપાતેન સંયોજ્ય પઞ્ચવિંશતિ સંખ્યવજ્રાકારકોષ્ઠાં સંપાદ્ય । તેષુ
સર્વાગ્રગતપૂર્વં શૃઙ્ગમારભ્ય
પ્. ૭૫બ્)
પ્રાદક્ષિણ્યેન પ્રવેશગત્યા શ્રીવિદ્યાયાં ચતુરક્ષરભેદવિદ્યાશ્ચતુર્વિંશતિ
સંખ્યાઃ પ્રવિન્યસ્ય સર્વમધ્યકોષ્ઠે સાધ્યસાધકાદિનામલિખેત્ । ઇત્થં
સિદ્ધયન્ત્રે પઞ્ચમીદશમીપઞ્ચદશીષુ પૂજનાત્
તદધિષ્ઠિતકલશાભિષેકતોધારણાદ્ગૃહપુરાદિષુ નિખનનાચ્ચ સાધકસ્ય મધ્યે
પ્રત્યેકં લિખિત સર્વેષ્ટા સિદ્ધિર્ભવતિ । ઇતિ વજ્રવજ્રયન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥
પૂર્વવદન્યોન્યસંગતિ ત્રિકોણે યોનિચક્રં વિધાય । તત્રતિરેખમેકાદશધાકૃત
વિભાગાન્તે દશદશચિહ્નાનિ કૃત્વા । પરસ્પરં પૂર્વવચ્ચિહ્નાનં મેલનપૂર્વકં
દશદશરેખાભિરેકવિંશત્યુત્તરૈકશતંકોષ્ઠાનિ નિષ્પાદ્ય ।
પૂર્વશૃઙ્ગમારભ્યપ્રાદક્ષિણ્ય પ્રવેશગત્યાપરિતઃ
શ્રીવિદ્યાશ્ચતુરક્ષરવિદ્યાભેદાદ્વિંશત્યુત્તરૈકશતસંખ્યાનાનાલિખ્યમધ્યે-
વશિષ્ઠકોષ્ઠે સાધ્યસાધકાદિનામલિખિત્વા । સંપાદિતે યન્ત્રે
નિત્યપૂજાધારણાભિષેકનિખનૈઃ સર્વાણ્યપિ વાઞ્છિતાનિ સાધકઃ સાધયેત્ । ઇતિ
મહાવજ્રવજ્રયન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥ પૂર્વદેવોર્દ્ધ્વાગ્રાધોગ્રરૂપ અસ્ત્રયોનિચક્રં
પરસ્પરસંગતંવિધાય તન્મધ્યે પ્રતિરેખં ષડ્વિંશતિ ષડ્વિંશતિ ચિહ્નાનિ
કૃત્વા તેષુ રેખાપાતેન એકોનશક્તિદશકમભ્યર્ચ્ય
તર્પણસ્તોત્રપાઠાતમસ્કારાત્મકોપચારત્રયમર્પયેદિતિ । કલિયુગે
ચતુર્લક્ષસંખ્યગ્રાદુઅગ્ધાહારપૂર્વકં અમુષ્યપદમાત્રઘટિતં
ચત્વારિંશદ્વર્ણકં તન્મન્ત્રં જ*(?)તિલૈઃશ્વેત
પ્. ૭૬અ)
સર્ષપૈશ્ચપ્રત્યેત્રિમધુરાપ્લુતૈર્વિંશતિવિંશતિ સહસ્રસંખ્યયા પૃથગે વહુત્વા
તદ્દશાંશસંખ્યયાપર્યવસિતં હોમં નિષ્પાદ્ય । કર્પૂરકસ્તૂર્યાદિ
સુગન્ધિદ્રવ્યેમિશ્રિતૈઃ શુદ્ધજલૈશ્ચતુઃસહસ્રસંખ્યયાસંતર્પ્ય ।
બ્રાહણાન્ભોજયિત્વા ગુરું દક્ષિણા પ્રણંત્યાદિભિઃ સંતોષ્યસાધિતેનાનેન
પ્રાણપ્રતિષ્ઠામન્ત્રેણ પુત્તલીયન્ત્રાદિષુ સાધ્યાદેઃ પ્રાણપ્રતિષ્ટાપયેત્ ।
તત્પ્રકારો યથા
પૂર્વપશ્ચિમાયતંદક્ષિણોત્તરાયતપરસ્પરસંભિન્નાન્તરાલકાષ્ટાષ્ટરેખા-
ભિરેકોનપઞ્ચાશત્કોષ્ઠકં ચક્રં નિષ્પાદ્ય । તત્રેશાનકોષ્ઠમારભ્યવરિતઃ
પ્રાદક્ષિણ્યક્રમેણપ્રસ્તુતવિદ્યાવર્ણાંશ્ચત્વારિંશત્સંખ્યાનાલિખ્ય । શિષ્ટેષુ
નવકોષ્ઠેષુ પરિતો યરલવશષસાનેકશો લિખિત્વા । એકત્રકોષ્ઠે
સાધ્યનામાપરત્રકોષ્ઠે સાધકનામ સક્રિયાપદં લિખિત્વા કારણીકૃત
પરબ્રહ્માભેદાનુસંધાનપૂર્વકં રક્તવર્ણં આકર્ષણત્વેનરજ્જુસ્વરૂપં
માયાવીજં વિચિન્ત્ય પુત્તલીં સ્પૃષ્ટ્વા હ્રીં *(?)ત્રેન્દ્રિયં
દેવદત્તશરીરાન્તાદાકૃષ્યપુત્તલ્યાં પ્રતિઘ્રવહન્નાડીભાગગતહસ્તેન
યન્ત્રમિદં સ્પૃષ્ટ્વાશતવારં પ્રાણપ્રતિષ્ઠામન્ત્રમભિજપ્ય । તેન દ્રવ્યેણ
પ્રોક્તદિશા સંપાદિતં યન્ત્રમિદં પુત્તલીકરણદ્રવ્યેષુ સ્થાપયિત્વાતાનિ દ્રવ્યાણિ
વા યન્ત્રે નિધાય પુત્તલિકાઃ કુર્યાત્ । સિદ્ધાયાં ચ પુત્તલિકાયાં સાધ્યસ્ય
પ્રાણાદિકાન્સ્થાપયેત્ । તત્પ્રકારો યથા ।
પ્. ૭૬બ્)
અર્ધરાત્રે સાધકઃ સકલમન્ત્રમન્ત્રાર્થં હ્રીંશ્રોત્રેન્દ્રિયં
દેવદત્ત*(?)રોરાદાકૃષ્ય પુત્તલ્યાં પ્રતિષ્ઠાપયામિ । ૧ હ્રીંત્વગિન્દ્રિયં
દેવદત્તશરીરાન્તાદાકૃષ્યપુત્તલ્યાં પ્રતિષ્ટાપયામિ । ૩ હ્રીં ચક્ષુરિન્દ્રિયં
દેવદત્તશરીરાન્તાદાકૃષ્યપુત્તલ્યાં પ્રતિષ્ટાપયામિ । ૩ હ્રીં રસનેન્દ્રિયં
દેવદત્તશરીરાન્તાદાકૃષ્ય પુત્તલ્યાં પ્રતિષ્ટાપયામિ । ૪ હ્રીં ઘ્રાણેન્દ્રિયં
દેવદત્તશરીરાન્તાદાકૃષ્ય પ્રતિષ્ટાપયામિ । ૫ હ્રીં વાગેન્દ્રિયં
દેવદત્તશરીરાન્તાદાકૃષ્ય પુત્તલ્યાં પ્રતિષ્ટાપયામિ । ૬ હ્રીંપાણીન્દ્રિયં
દેવદત્તશરીરાન્તાદાકૃષ્ય પુત્તલ્યાં પ્રતિષ્ટાપયામિ । ૭ હ્રીંપાદેન્દ્રિયં
દેવદત્તશરીરાન્તાકૃષ્યપુત્તલ્યાં પ્રતિષ્ઠાપયામિ । ૮ હ્રીં પાચિન્દ્રિયં
દેવદત્તશરીરાન્તાદાકૃષ્યપુત્તલ્યાં પ્રતિષ્ઠાપયામિ । ૯ હ્રીં ઉપસ્થેન્દ્રિયં
દેવદત્તશરીરાન્તાદાકૃષ્ય પુત્તલ્યાં પ્રતિષ્ટાપયામિ । ૧૦ હ્રીં શબ્દાર્થં
દેવદત્તશરીરાન્તાદાકૃષ્ય પુત્તલ્યાં પ્રતિષ્ટાપયામિ । ૧૧ હ્રીં સ્પર્શાર્થં
દેવદત્તેત્યાદિ પૂર્વવત્ । ૧૨ હ્રીં રૂપાર્થં દેવદત્તશરીરાન્તાદાકૃષ્યેત્યાદિ
પૂર્વવત્ । ૧૩ હ્રીં રસાર્થં દેવદત્તેત્યાદિ । ૧૪ હ્રીં ગન્ધાર્થં દેવદત્તેત્યાદિ

હ્રીંભાષણાર્થં દેવદત્તેત્યાદિ । ૧૬ હ્રીં ગ્રહણાર્થં દેવદત્તેત્યાદિ । ૧૭ હ્રીં
ગમનાર્થં દેવદત્તોત્યાદિ। ૧૮ હ્રીં ઉત્સંગાર્થે દેવદત્તેત્યાદિ । ૧૯ હ્રીં આનન્દાર્થં
દેવદત્તેત્યાદિ । ૨૦ હ્રીં મનોદેવદત્તશરીરાન્તાદિત્યાદિ । ૨૧ હ્રીં જીવં
દેવદત્તેશરીરાન્તાદિત્યાદિ ।
પ્. ૭૭અ)
હ્રીં યત્ત્વચંદેવદત્તેત્યાદિ । ૨૩ હ્રીં રં અસૃજં દેવદત્તેત્યાદિ । ૨૪ હ્રીં લં માંસં
દેવદત્તેત્યાદિ । ૨૫ હ્રીં વંમેન્દોદેવદત્તેત્યાદિ । ૨૬ હ્રીં શં અસ્થિદેવદત્તેત્યાદિ

હ્રીં ષં મજ્જાં દેવદત્તેત્યાદિ । ૨૮ હ્રીં સંશુક્રં દેવદત્તેત્યાદિ । ૨૯ હ્રીં
ઓજોદેવદત્તશરીરાન્તાદાકૃષ્યપુત્તલ્યાં પ્રતિષ્ટાપયામિ । ઇતિ ત્રિંશન્મન્ત્રઞ્જપ્ત્વા ।
શ્રોત્રેન્દ્રિયાદિકૌત્તઃ પર્યન્તોક્તત્રિંશત્પદાર્થાન્સાધ્યસ્ય દેવદત્તાદેઃ
શરીરમધ્યતઃ પુત્તલ્યામાગતાન્મનસાવિભાવ્ય । પુનરપિ
પ્રવહન્નાડીભાગગતકેરેખાં પુત્તલીં સ્પૃષ્ટ્વા । અમુષ્ય દેવદત્તસ્ય વાઙ્મનઃ
પ્રાણા ઇહપુત્તલ્યામાયાન્તુ સ્વાહંતિ પ્રત્યક્ષરમન્ત્રં સહસ્રવારમભિજપેત્ ।
ઇત્થં પ્રતિષ્ઠિત સાધ્યપ્રાણાદિકાપુત્તલી સર્વકાર્યાણિ સાધયેત્ । યન્ત્રે તુ દેવતાયા
યન્ત્રે સંબન્ધિનામદેવદત્તસ્થાને ઊહ્યમ્ । ઇતિ પ્રાણપ્રતિષ્ટાપ્રકારઃ ॥ વૈરિભિઃ
કૃતાયાઽસ્વમારણોદ્દેશ્યક કૃત્યા ઉપશમાર્થં પૂર્વલિખિત પ્રતિલોમ
કાલચક્રભેદા અષ્ટૌ । એતેષામેકૈકં ચિહ્નમમુસૃત્ય તત્ર
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાપૂર્વકં કલશાભિષેકં
પૂજનધારણનિખનમરૂપોપાયચતુષ્કાન્યતમમનુસરેત્ । તત્ર પર્તિલોમચક્રં
કર્ણિકાલિખિતવિદ્યામારભ્ય ।
વાહ્યાગ્રાદિગતવર્ણવિદ્યાષટ્સપ્તત્યુત્તરપઞ્ચશતસંખ્યા જપ્ત્વા અનુલોમાદિ
રૂપતત્તદ્વર્ષચ્ક્રપ્રાપ્તક્રમેણ પુનઃ ષટ્સપ્તત્યુત્તરપઞ્ચશતવિદ્યાં પ્રતિજપેત્ ।
યત્ર તુ
પ્. ૭૭બ્)
યત્ર તુ દૈવાત્તદ્વર્ષં પ્રાપ્તચક્રમેવ પ્રતિલોમચક્રં ભવતિ
તત્રત્વેકધૈવરસપર્વતસાયક ૫૭૬ વિદ્યાવૃત્તિર્ભવતિ ।
શત્રૂણાભગેનાશનરૂપેશત્રૂણાંદ્વેષણાદિષુ કર્ત્તવ્યે
પ્રતિલોમકાલચક્રમનુસર્ત્તવ્યમ્ । અત્ર ક્ષકારાદયઃ ષટ્ત્રિંશત્સંખ્યાઃ
પ્રત્યેકં ષોડશષોડશસ્વરસંબદ્ધતયાષોડશરૂપાઃ સન્તિ તથાપિ
તત્સ્વરસંબદ્ધ તત્તદ્વર્ણધ્યાયેન । અક્ષાઈ ઇતિ વિદ્યાં સકૃજ્જપ્ત્વા । અક્ષાઈ ઇતિ
વિદ્યાં ષોડશધા અલાઈ ઇતિ ષોડશધા અહાઈ ૧૬ અસાઈ ૧૬ અષાઈ ૧૬ અશાઈ ૧૬ અવાઈ

અલાઈ ૧૬ અરાઈ ૧૬ અયાઈ ૧૬ અમાઈ ૧૬ અભાઈ ૧૬ અવાઈ ૧૬ અફાઈ ૧૬ અપાઈ ૧૬ અનાઈ ૧૬ અધાઈ
૧૬ અદાઈ ૧૬ અથાઈ ૧૬ અતાઈ ૧૬ અણાઈ ૧૬ અઠાઈ ૧૬ અડાઈ ૧૬ અઠાઈ અટાઈ ૧૬ અજાઈ

અઝાઈ ૧૬ અજાઈ ૧૬ અછાઈ ૧૬ અચાઈ ૧૬ અઙાઈ ૧૬ અઘાઈ ૧૬ અગાઈ ૧૬ અખાઈ ૧૬ અકાઈ ૧૬ અ-
આઈ ૧૬ ઇતિ ષટ્ત્રિંશદ્વીથીલિખિતાક્ષરવિદ્યાં ષોડશધા જપ્યાત્ । સ એષ સ્વાનુષ્ઠેય
કર્માનુકૂલવિલોમચક્રવિદ્યાક્રમઃ
પ્રસ્તુતસમયેકથિતાદિશાદ્વાદશકોણકચક્રસ્ય ચતુઃષષ્ઠિવર્ષાવધિકસ્ય
પ્રથમવર્ષસ્યસત્વાદનુલોમચક્રસ્યદ્વાદશકોણકસ્ય વર્ષપ્રાપ્તચક્રતયા
પ્રથમાદિદિનષોડશકક્રમેણકર્ણિકાયાં લિખિતા । ટ-આઈ ૧૬ ટકાઈ ૧૬ ટખાઈ

ઇત્યાદિકાઃ ટહાઈ ૧૬ ટલાઈ ૧૬ ટક્ષાઈ ઇત્યન્તાઃ
પ્. ૭૮અ)
ષટ્ત્રિંશત્તત્વવિદ્યાઃ પ્રત્યેકં ષોડશધા જપેત્ । આસાં વિદ્યાનાં તર્પણહોમે
એતચ્ચક્રે કલશં સ્થાપયિત્વા તજ્જલેન સ્વપનેપિ
ચાભિષેકપદાપરપર્યાયેચિકીર્ષિતેકુમ્ભાભિમન્ત્રણવિદ્યા
અપ્યેવમેવપૌર્વાપર્યેણજપ્યઃ ॥ ઇતિ પ્રતિલોમકાલચક્રપ્રયોગાઃ ॥
રજાદીનાંવશીકરણે વાહ્યસંપુટક્રમચક્રમુદ્ધૃત્ય
તત્પૂજનાચારણાભિષેકમનિખનનાત્મકોપાયચતુષ્કાન્યતમમનુસરણીયમ્ ।
પુરગ્રામાદિરક્ષાયામાભ્યન્તરસંપુટક્રમચક્રમુદ્ધૃત્ય
તત્પૂજનધારણાભિષેકનિખનનાત્મકપઞ્ચોપ**(?)ન્યતમમનુસરણીયમ્ । તત્ર
પ્રકૃતવર્ષે વશીકરણાપ્રયોગે કાઈ ઇતિ કવર્ણિકાવિદ્યાં સકૃજ્જપ્ત્વા ઉ આઈ ઉકાઈ
ઉખાઈ છગાઈ ઠઘાઈ ડઙાઈ ડચાઈ ડછાઈ ઠજાઈ ડઝાઈ
છત્રાઈ ડઠાઈ ડઢાઈ ડડાઈ ડઢાઈ ડણાઈ
છતાઈ ઠથાઈ ડક્ષાઈ ડલાઈ ડહાઈ ઢસાઈ ડષાઈ ડશાઈ ડવાઈ ડલાઈ ડરાઈ .
દયાઈ ડમાઈ ડભાઈ ડધાઈ ડફાઈ ડપાઈ ઠનાઈ ડધાઈ ડદાઈ ઇતિ વિદ્યાઃ
પ્રત્યેકં ષોડશષોડશાવૃત્યા દ્વિતીયવિદ્યાક્ષરેષોડશસ્વરસંબન્ધં
સ્મરન્તેવ જપેત્ । ઇતિ વાહ્યસંપુટક્રમેણ વિદ્યાજપાનન્તરં પ્રસ્તુત
વર્ષચક્રક્રમપ્રાપ્તાદ્વાદશકોણકચક્રસ્ય
પ્રથમવર્ષતયાનુલોમાનુલોમક્રમતો જપ્યાઃ । તત્ર પ્રથમંદ આઈ ઇતિ
કર્ણિકાવિદ્યાં જપ્ત્વા ઉઆઈ ઇત્યાદિ ઉક્ષાઈ ઇત્યન્તાઃ ષટ્ત્રિંશદ્વિદ્યાઃ
દ્વિતીયાક્ષરેષોડશસ્વરસંવન્ધસ્મરણપૂર્વકં
પ્. ૭૮બ્)
પ્રત્યેકં ષોડશધા જપેત્ । પ્રસ્તુતવર્ષે રક્ષાકરણે તુ દ્ળાઈ ઠૢકાઈ ડૢખાઈ
ઇત્યાદિ ઌગાઈ ઌધાઈ ઇત્યાદિ વૢક્ષાઈ કૢક્ષાઈ ટ્ળ્હાઈ ટૢસાઈ દૢષાઈ દૢશાઈ દૢષાઈ
ઇત્યાદિ દૢવાઈ દૢદાઈ ઇતિ કર્મોપયોગવિદ્યા જપ્ત્વા । પૂર્વોક્તા એવાનુલોમવિદ્યા
એતદ્વર્ષોપયોગિચકસંબન્ધિનીરભિ જપેત્ । ઇતિ સંપુટિતકાલચક્રપ્રયોગાઃ ॥
રોગપીડાયાં વાહ્યપરાવૃત્તચક્રસ્યશત્રૂણાં વિજય**(?)ણે
આભ્યન્તરપરાવૃત્તયન્ત્રસ્ય પૂર્વોક્તરીત્યોદ્ધારંવિધાય ।
પૂજનાભિષેચનધારણસ્વનનાત્મકોપાયાન્યતમમનુષ્ઠેયમ્
। ડથાઈ ડતાઈ ડણાઈ ડઢાઈ ડડાઈ ડઠાઈ ડટાઈ ડઞાઈ ડઝાઈ ડજાઈ ડછ્
આઈ ડચાઈ ડઙાઈ ડઘાઈ ડગાઈ ડખાઈ ડકાઈ ડ-
આઈ ડદાઈ ડધાઈ ડનાઈ ડપાઈ ડફાઈ ડવાઈ ડભાઈ ડમાઈ ડયાઈ ડરાઈ ડલ્
આઈ ડવાઈ ડશાઈ ડષાઈ ડસાઈ ડહાઈ ડલાઈ ડક્ષાઈ ઇતિ ષટ્ત્રિંશદ્વિદ્યાઃ
પ્રત્યેકં
દ્વિતીયાક્ષરં ષોડશસ્વરસંબન્ધસ્મરણપૂર્વકં ષોડશષોડશધા જપ્ત્વા ।
ઇતિ શત્રુજ્યેગોભૂહિરણ્યવાહનવસ્ત્રરજતાદિલાભે ચ ચિકીર્ષિતે
આભ્યન્તરપરાવૃત્તચક્રમુદ્ધૃત્ય
પૂજનાભિષેચનધારણનિરવનનાન્યતમોપાયપ્તુપાચ્યેત્ । તત્ર ડૢક્ષાઈ ૧ ડૢલાઈ

પ્. ૭૯અ)
ડ્ળ્હાઈ ૩ ડૢસાઈ ૪ ડૢષાઈ ૫ ડૢશાઈ ૬ ડૢવાઈ ૭ ડૢલાઈ ૮ ડૢરાઈ ૯ ડૢવાઈ
૧૦ ડૢભાઈ ૧૨ ક્ડૢવાઈ ૧૩ ડૢફાઈ ૧૪ ડૢપાઈ ૧૫ ડૢનાઈ ૧૬ ડૢઘાઈ ૧૭ ડૢદાઈ
૧૮ ડ્ળાઈ ૧૯ ડૢકાઈ ૨૦ ડૢખાઈ ૨૧ ડૢગાઈ ૨૨ ડૢઘાઈ ૨૩ ડૢઙાઈ ૨૪ ડૢચાઈ
૨૫ ડૢછાઈ ૨૬ ડૢજાઈ ૨૭ ડૢઝાઈ ૨૮ ડૢઞાઈ ૨૯ ડૢટાઈ ૩૦ ડૢઠાઈ ૩૧ ડૢડાઈ
૩૨ ડૢઢાઈ ૩૩ ડૢણાઈ ૩૪ ડૢતાઈ ૩૫ ડૢથાઈ ૩૬ ઇતિ ષટ્ત્રિંશદ્વિદ્યાઃ પ્રત્યેકં
દ્વિતીયાક્ષરે ષોડશસ્વરાણાં મધ્યે
એકૈકસ્વરસંવન્ધાનુસન્ધાનપૂર્વકં ષોડશધાષોડશધાપ્રજપ્યાનન્તરં
ઠ-
આઈ ટકાઈ ઠખાઈ ઠગાઈ ઠઘાઈ ઠઙાઈ ઠચાઈ ઠછાઈ ઠજાઈ ઠઝાઈ ઠત્તા
ઈ ઠટાઈ ઠઠાઈ ઠડાઈ ઠઢાઈ ઠણાઈ ઠતાઈ ઠથાઈ ઠદાઈ ઠધાઈ ઠન
અઈ ઠપાઈ ઠફાઈ ઠવાઈ ઠભાઈ ઠમાઈ ઠયાઈ ઠરાઈ ઠલાઈ ઠવાઈ ઠશાઈ
ઠષાઈ ઠસાઈ ઠહાઈ ઠલાઈ ઠક્ષાઈ ઇત્યેતચ્ચક્રસ્યાનુલોમવિદ્યાપ્રસ્તુતવર્ષે જપેત્
। ઇતિ પરાવૃત્તચક્રપ્રયોગાઃ ॥
સ્વીયાનામેવોચ્ચાટનેચિકીર્ષિતેવાહ્યવ્યાકીર્ણચક્રમુદ્ધૃત્ય
તત્પૂજનધારણાભિષેચનનિખનનાત્મકોપાયચતુષ્કાન્યતમમનુસર્ત્તવ્યમ્ । ણ-
આઈ ૧ ણકાઈ ૨ ણકાઈ ૩ ણલાઈ ૪ ણખાઈ ૫ ણહાઈ ૬ ણગાઈ ૭ ણસાઈ ૮ ણઘાઈ
૯ ણવાઈ ૧૦ ણઙાઈ ૧૧ ણશાઈ ૧૨ ણચાઈ ૧૩ ણવાઈ ૧૪ ણછાઈ ૧૫ ણલાઈ ૧૬ ણજાઈ
૧૭ ણરાઈ ૧૮ ણઝાઈ ૧૯ ણયાઈ ૨૦ ણઞાઈ ૨૧ ણમાઈ ૨૨ ણઢાઈ ૨૩ ણભાઈ
૨૪ ણવાઈ ૨૬ ણડાઈ ૨૭ ણફાઈ ૨૮ ણઢાઈ

પ્. ૭૯બ્)
ણપાઈ ૩૦ ણણાઈ ૩૧ ણનાઈ ૩૨ ણતાઈ ૩૩ ણધાઈ ૩૪ ણથાઈ ૩૫ ણદાઈ

ઇતિ ષટ્ત્રિંશદ્વિદ્યાઃ પ્રત્યેકં ષોડશષોડશસ્વસ્વસ્વન્ધાનુસંધાનેનાભિજપ્ય
। પૂર્વમનુપદમેવોપદર્શિતાઃ ઠ-આઈ ઠકાઈ ઇત્યાદિ ઠલાઈ ઠક્ષાઈ ઇત્યન્તા
અનુલોમવિદ્યાઃ પ્રત્યેકં ષોડશધા જપેદિતિ । પરેષામુચ્ચાટનેચિકીર્ષિતે
આભ્યન્તરવ્યાકીર્ણચક્રમુદ્વર્ત્તવ્યમ્ તત્રાપિ
પૂજનધારણાભિષેચનનિખનનાત્મકોપાયચતુષ્કાન્યતમાનુસરણં
પૂર્વવત્ ણ્લક્ષાઈ ૧ ણ-આઈ ૨ ણ્લલાઈ ૩ ણકાઈ ૪ ણ્લહાઈ ૫ ણ્લખાઈ ૬ ણ્લસાઈ ૭ ણ્લગાઈ
૮ ણ્લષાઈ ૯ ણ્લઘાઈ ૧૦ ણલશાઈ ૧૧ ણ્લઙાઈ ૧૨ સલવાઈ ૧૩ ણ્લચાઈ ૧૪ સલલાઈ

સલરાઈ ૧૭ સલજાઈ ૧૮ સલયાઈ ૧૯ સલઝાઈ ૨૦ સલમાઈ ૨૧ સલજાઈ ૨૨ સલભાઈ ૨૩ ણ્લટાઈ
૨૪ ણ્લવાઈ ૨૫ ણ્લઠાઈ ૨૬ ણ્લફાઈ ૨૭ ણલડાઈ ૨૮ ણ્લપાઈ ૨૯ ણ્લઢાઈ ૩૦ ણ્લનાઈ
૩૧ ણ્લસાઈ ૩૨ ણ્લધાઈ ૩૩ ણ્લતાઈ ૩૪ ણ્લદાઈ ૩૫ ણ્લથાઈ ૩૬ ઇત્યેવં ષટ્ત્રિંશદ્વિદ્યાઃ
પ્રત્યેકં
દ્વિતીયાક્ષરેષોડશસ્વરયોગાનુસંધાનપૂર્વકં ષોડશધાષોડશધા
જપ્ત્વા ઠ-આઈ ઠકાઈ ઠખાઈ સમર્હદિકાઃ
પ્રકૃતવર્ષચક્રાનુલોમવિદ્યાઃ ષોડશસ્વરસંબન્ધસ્ય
પ્રતિદ્વિતીયાક્ષરમનુસન્ધાનપૂર્વકં ષોડશધાષોડશધા જપેત્
યદિત્વત્યન્તાસાધમુચ્ચાટનં ચિકીર્ષિતં તત્રાપિ સ્વરંસંબન્ધિન એવ તત્ ।
તદાવાહ્યવ્યાકીર્ણાખ્યં
પ્. ૮૦અ)
ચક્રમુદ્વર્ત્તયમ્ । અર્થંસ્વરસંબન્ધિનોનયન્તાસાધ્યં તચ્ચિકીર્ષિતં
(?)કીર્ણાભ્યન્તરવ્યાકીર્ણાખ્યં ચક્રમુદ્વર્ત્તવ્યમ્ । તયોરેવચક્રયોઃ
પૂજનાભિષેચનધારણખનનાત્મકો પાપચતુષ્કાન્યતમાનુસરણં
યથાસંખ્યમનુષ્ઠેયમ્ । તત્રાદ્યે ણૃક્ષાઈ ૧ ણૃક્ષાઈ ૨ ણૃકાઈ ૩ ણૃલાઈ
૪ ણૃખાઈ ૫ ણૃહાઈ ૬ ણૃગાઈ ૭ ણૃસાઈ ૮ ણૃઘાઈ ૯ ણૃષાઈ ૧૦ ણૃઙાઈ ૧૧ ણૃશાઈ
૧૨ ણૃચાઈ ૧૩ ણૃવાઈ ૧૪ ણૃછાઈ ૧૫ ણૃલાઈ ૧૬ ણ્ણ્ર્જાઈ ૧૭ ણૃરાઈ ૧૮ ણૃઝાઈ ૧૯ ણૃયાઈ
૨૦ ણૃઞાઈ ૨૧ ણૃમાઈ ૨૨ ણૃટાઈ ૨૩ ણૃભાઈ ૨૪ ણૃઠાઈ ૨૫ ણૃવાઈ ૨૬ ણૃડાઈ
૨૭ ણૃફાઈ ૨૮ ણૃઢાઈ ૨૯ ણૃપાઈ ૩૦ ણૃણાઈ ૩૧ ણૃનાઈ ૩૨ ણૃતાઈ ૩૩ ણૃધાઈ
૩૪ ણૃથાઈ ૩૫ ણૃદાઈ

ઇતિ ષટ્ત્રિંશદ્વિદ્યાઃ ષોડશધાષોડશધાદ્વિતીયાક્ષરેષોડશસ્વરસંબન્ધાનુ
સંધાનપૂર્વકં જપ્ત્વા ઠાઅઈ ઠકાઈ ઠખાઈ ઇત્યાદિકાનુલોમવિદ્યા અપિ
પ્રસ્તુતવર્ષચક્રસંબન્ધિનીઃ ષોડશષોડશવારંષોડશસ્વરાણાંમધ્યે
એકૈકસ્વરસ્યદ્વિતીયાક્ષરેસંબન્ધાનુસંધાનપૂર્વકં જપેત્ ।
દ્વિતીયેણકારરૂપપ્રથમવર્ણસ્થાનેણઃ ઇતિ સ વિસર્ગસ્ય પ્રક્ષેપણમાત્રે વિશેષઃ
શેષમશેષં પૂર્વવત્ । ઇતિ વ્યાકીર્ણચક્રપ્રયોગાઃ । યદિ વૈરીણાં
સાધકમરણમુદ્દિશ્ય કૃત્વા કૃતા કિં વા સાધક્સ્ય મરણાનુકૂલઃ
પાશસ્થાપનાદિરુપોષ્યાપારઃકૃતઃ કિં વા સ્તમ્ભનદ્વેષણાદિકં
સાધકોદ્દેશેનશત્રુણાકૃતં વશિકરણપ્રયોગે વા શત્રુણાકૃતઃ ।
પ્. ૮૦બ્)
કિં વા શત્રુણાસ્ત્રીયરક્ષાપ્રયોગઃ કૃતઃ અથવા
સાધકરોગસાધ્યાનુકૂલપ્રયોગઃ કૃતઃ કિં વા સાધકજયાનુકૂલઃ પ્રયોગઃ
કૃતઃ કિં વા સાધ્
ઽકસ્યૈવ ભૂગોઇરણ્યાદિભઙ્ગોર્થમરિણા પ્રયોગઃ કૃતઃ અથવા
સાધકોચ્ચાટનાર્થં વૈરિણા પ્રયોગઃ કૃતસ્તદા પ્રોક્તાનાં નવાનામપિ
પ્રઓગાણાં ફલાપહારાય
ભૌમદિવ્યાન્તરિક્ષોત્પાતફલશમનાયમૂલાશ્લેષાજન્માદિ ફલશાંન્ત્યેવ
અનુલોમચક્રમુદ્ધૃત્ય
તત્પૂજનધારણાભિષેચનિકનનાત્મકોપાયચતુષ્કાન્યતમમનુષ્ઠેયમ્ । તત્ર અ-આઈ
અકાઈ અખાઈ ઇતિ અનુલોમચક્રપ્રયોગાઃ ॥ દેશપુરગ્રામાદેર્યસ્યરક્ષણં
ભૂતપ્રેતપિશાચરાજચૌરાદિભ્યશ્ચચિકીર્ષિતં તત્ર પ્રાસાદં
દેવતાયોપંનિર્માય । તન્મધ્યભાગે સત્તંનિર્માય તત્સ્થાનં શિલાચૂર્ણાદિભિઃ
પરિતોન્તશ્ચાવધ્ય તત્ર
સુવર્ણરજતતાન્ત્રશાલગ્રામક્ષેત્રશિલાન્યતમોકીર્ણપૂર્વનિરુક્તસ્વરૂપકાભ્યન્તર્
અસંપુટાખ્યકાલચક્રં પ્રાણપ્રતિષ્ટાપૂજાપૂર્વકંનિધાય તચ્ચક્રોપઞ્ચાતો
યથાનુભવતિ તથા તદુપરિશિલાદિભિરાચ્છાદ્ય અન્તર્નિહિતચક્રકર્ણિકોપરિભાગે
તચ્ચક્રદેવતાસ્વરૂપં શિલાતામ્રરૌપ્યસ્વર્ણાન્યતમકૃતં નિધાય તત્ર
પ્રાણપ્રતિષ્ટાંવિધાય ।
પ્. ૮૧અ)
પ્રતિદિનં પ્રતિસન્ધ્યં તત્પૂજયતઃ સાધકસ્યાવશ્યં દેશાદિરક્ષા સ્યાત્ । અથવા
યસ્ય ગ્રામપુરાદેરક્ષાસ્વાભિપ્રેતા તત્રાષ્ટદિક્ષુ મધ્યે ચેતિ નવસંખ્યા
નવટાન્નિર્માયતાની નવાપિસ્થાનાનિપાષણચૂર્ણાદિભિરન્તઃપરિતશ્ચાવેષ્ટ્ય
તન્મધ્યેષુ
સુવર્ણાદ્યન્યતમોત્કીર્ણપૂર્વનિરુક્તસ્વરૂપકાભ્યન્તરસંપુટાખ્યચક્રંનિધાય
અ પ્રાણપ્રતિષ્ટાપૂર્વકં તત્ર પ્રધાનનિત્યાયાઃ ષોડશોપચારૈઃ
પૂજનમુક્તપ્રકારેણવિધીય । તત્કાલચક્રનિત્યાભિઃ પ્રકૃતપ્રતિષ્ટાપ્ય
ચક્રકર્ણિકાગતાભિશ્ચ ષટ્ત્રિંશદ્વિદ્યાભિઃ
પ્રત્યેકં ષોડશવારમાવૃત્તાભિરભ્યર્ચ્ય એવમેવાર્ચનાદિનાદિનત્રયં નીત્વા ।
તાનવટાન્મધ્યસ્થચક્રાભિઘાતો યથા ન ભવતિ તથાપ્રકારેણ
શિલામિરાચ્છાદ્ય । તદુપરિશિલામયાન્નવપીઠાન્નિધાય તેષુ પીઠેષુ
ત્રિસન્ધ્યં ષોડશોપચારૈઃ પ્રધાનનિત્યાં પૂજયતઃ સાધકસ્યાવશ્યં દેશાદિ
રક્ષા ભવતિ । ઇતિ દેશગ્રામાદિરક્ષાર્થકસંપુટક્રમકકાલચક્રપ્રયોગઃ ॥
વૃત્ત ષટ્ત્રિંશત્કોણકાદિનવચક્રસમાનાકારકકુણ્ડેષુ તત્તદ્વર્ષક્રમપ્રાપ્તેષુ ।
તત્તત્કામનાનુગુણપૂર્વોક્તદ્રવ્યૈસહસ્રશતાન્યતસ્સંખ્યયાહુત્વા
તત્તચ્ચક્રલિખિત ષટ્ત્રિંશદ્વિદ્યાભિઃ સર્વાણ્યપિ કાર્યાણિ સાધયેત્ । એવં
તદ્વિદ્યાભિઃ સ કર્પૂરજલૈઃ સહસ્રશતાન્યતરસંખ્યયા તર્પણાદપિ
સકલેષ્ટસિદ્ધિઃ । એવં તત્તદ્વિદ્યાભિસ્તત્તચ્ચક્રપૂજાતોપિ સર્વેષ્ટસિદ્ધિઃ । એવં
તત્તચ્ચક્રેષુ કલશં નિધાય ।
પ્. ૮૧બ્)
તત્ર તદ્વિદ્યાભિસ્તત્તદ્વિદ્યાસ્વરૂપા એવ નિત્યાઃ ષટ્ત્રિંશત્સંખ્યાઃ
સંપૂજ્યતાભિરેવ પૂર્વવત્ પ્રત્યેકં ષોડશધાષોડશધાવૃત્તભિઃ અભિમન્ત્ર્ય
તજ્જલેનાભિષેકતોપિસર્વેષ્ટસિદ્ધિઃ સર્વત્રાપિતત્તત્પ્રયોગાન્તે
ભૂભૂષણગોહિરણ્યવસ્ત્રદાસાદિકાદિક્ષણાસમસ્તાવ્યસ્તા વા એકદ્વ્યાદિસહિતા
વા યથાશક્તિસમનુસર્ત્તવ્યેતિ સંક્ષેપઃ । ઇતિ સકલેષ્ટ
ફલકત્તત્તચ્ચક્રલિખિતવિદ્યાકરણકહોમાદિપ્રયોગાઃ ॥ અથ
સકલનિત્યાસાધારણ્યપ્રાપ્તશ્રીસુન્દરીયન્ત્રાદિપ્રયોગાઃ ॥ પૂર્વપશ્ચિમાયતાનિ
દક્ષિણોત્તરાયતાનિ ચ મહાવિશાલાન્તરાલાનિ પરસ્પરસંભિન્નાનિ
પઞ્ચપઞ્ચસૂત્રાણિ પાતયિત્વા ષોડશકોષ્ઠકં ચક્રં નિષ્પાદ્ય પ્રતિકોષ્ઠં
સમાન્તરાલકપૂર્વપશ્ચિમાયતદક્ષિણોત્તરાયતં ચ સૂત્રદ્વયં સૂત્રદ્વયં
દત્વા નવકોષ્ઠાનિસંપાદ્યસંભૂયચતુશ્ચત્વારિંશેદુત્તરૈકશત ૧૪૪કોષ્ઠાનિ
સંપન્નાનિ તે
પુત્રેશાન**(?)તનવકોષ્ટકચક્રમારભ્યનૈર્હૃત્યવિદિગાતનવકોષ્ઠકચક્રાન્તક્રમ્
એણવક્ષ્યમાણમન્ત્રાક્ષરૈઃપૂરણં કાર્યમ્ । નવકોષ્ઠક ચ
કોણામેકૈકપૂરણે તુ પૂર્વાગ્નેય દક્ષિણનૈરૃત્યપશ્ચિમવાયવ્યોત્તરેશાન
મધ્યક્રમઃ । ઇતિ પ્રસ્તુતયન્ત્રે સર્વત્ર જ્ઞેયમ્ । એતેષુ ચ સર્વેષ્વપિ કોષ્ઠેષુ
પ્રત્યેકમન્તર્ભાગેસાન્તરાલં વૃત્તદ્વયમ્ । તદ્વહિર્વૃત્તરેખાસ્પૃષ્ઠાસ્ય
(?)કયા ષટ્કોણં તદ્વહિઃ ષટ્કોણાગ્ર સંલગ્નેવૃત્તં
પ્. ૮૨અ)
કૃત્વા તત્સંલગ્નતયાષ્ટદલકમલંવિધાય । તદ્વહિરેકં વૃત્તં
દલાગ્રસ્પર્શિરેખમપરવૃત્તદ્વયમેકૈકાઙ્ગુલાન્તરાલકં કુર્યાત્ । ઇત્થં
સંપાદિતેરેખાભયં ચક્રે મન્ત્રાક્ષરાણિ લિખેત્ । અક્ષરાણિ તાનિ યથા ।
શ્રીત્રિપુરસુન્દરીહસકલહરીમાત્મકેષડ્વ્યઞ્જનઘટિતપ્રથમકૂટેહકારાદ્વા-
રાહાપરપર્યાયાત્પૂર્વભાગે એકૈક ક્રમેણ પૂર્ણમણ્ડલવર્ણાઃ સર્વેપિ
યોજનીયાઃ । ઇત્થં પ્રકારેણ ષટ્સપ્તત્યુત્તરપઞ્ચશતસંખ્યનામાપન્નસ્ય
પ્રથમકૂટસ્ય ચરમભાગે દીર્ઘાકારરૂપચતુર્થસ્વરસ્થાને
પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરયોગકરણે નવસહસ્રાણિ દ્વેશતે ષોડશ ચ
પ્રથમકૂટાત્મકં મન્ત્રભેદાઃ સંપદ્યન્તે તેષુ કેચન ભેદાઃ સ્પષ્ટાર્થં
લિખ્યન્તે અહસકલહરં ૧ અહસકલહરં ૧ અહસકલહરાં ૨ અહસકલહરિં

અહસકલહરોં ૪ અહસકલહરું ૫ અહસકલહરૂં ૬ અહસકલહઋં ૭ અહસકલહૠં

અહસકલહરૢં ૯ અહસકલહરૄં ૧૦ અહસકલહરેં ૧૧ અહસકલહરૈં

અહસકલહરોં ૧૩ અહસકલહરૌં ૧૪ અહસકલહરં ૧૫ અહસકલહરઃ

ઇતિ ષોડશભેદા અકારં પ્રથમીકૃત્યદર્શિતાઃ એવમાકારાદિ
પઞ્ચદશસ્વરાન્પ્રત્યેકં પ્રથમીકૃત્યાપિ ષોડશષોડશભેદા ઇતિ સંભૂય
અવર્ગસ્ય ષટ્પઞ્ચાશદુત્તરદ્વિશતભેદાઃ એવં ક કા કિ કી
પ્રભૃતિ ષોડશવર્ણાત્મકઃ કવર્ગ ખખાખિખિત્યાદિ ષોડશવર્ણાત્મકઃ
ખવર્ગઃ એવં ક્ષાન્તા અકારાદયા તેપિ ષટ્ત્રિંશદ્વર્ણાઃ
પ્રત્યેકં ષોડશવર્ણકાઃ
પ્. ૮૨બ્)
તેષામન્તે પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરયોગેરસભૂમિભુજાઙ્ક ૯૨૧૬ સંખ્યાભેદાઃ
પર્યવસિતાઃ તેષાં ચોક્ત યન્ત્રે લિખનસ્થાનાનિપદર્શ્યન્તે । પ્રથમંકૂટં
કર્ણિકાયાં સાધ્યસાધકાદિનામગર્ભિતં લિખિત્વા તતઃ
પ્રથમદ્વિતીયાદિચતુર્વિંશતિતમકૂટાન્તાનિ
ચતુશ્ચતુઃક્રમેણ ષટ્સુકોણેષ્વેકશોલિખિત્વા તદનન્તરાણિ પઞ્ચવિંશત્યાદિ
ચતુઃષષ્ઠ્યાન્તચત્વારિંશત્કૂટાક્ષરેણિ પઞ્ચપઞ્ચક્રમેણાષ્ટયન્ત્રેષુ લિખિત્વા
વહિર્ગતવીથ્યાઃ પ્રથમવીથ્યાં વિસર્ગયુક્તાંક્ષકારાદિ
કાકારાન્તૈકપઞ્ચાશન્માતૃકાંવિન્યસ્ય । દ્વિતીયવીથ્યાં સ
બિન્દુકામકારાદિક્ષકારાંતાં
પ્રતિલોમમાતૃકામાલિખ્ય ષટ્કોણાન્તરાલેષુ ષટ્સ્વપિપર્યાયનિત્યાયાશ્ચાક્ષરષટ્ક્
અમેકશોલિખિત્વા સંપન્નં યન્ત્રમીશાનદિગ્ભાગગત નવં કોષ્ઠક ચક્રીય
નવદિગાતે કોષ્ઠે લિખિત્વા । અ આ ઇ ઈ
ઇત્યક્ષરચતુષ્કસ્યષોડશષોડશસ્વરાણામન્તિમભાગસંબન્ધકૃતચતુઃષષ્ઠિ-
વિદ્યાવિનિયોજિતાઃ તતો વહિર્ગતચક્રીયવૃત્તકર્ણિકાયાં પઞ્ચષષ્ઠિતમં
ઉહસકલહરમિત્યેવં સ્વરૂપં ફૂટં સાધ્યસાધકાદિનામગર્ભિતં લિખિત્વા ।
અનન્તરં તદેવં
પઞ્ચષષ્ઠિતમકૂટમારભ્યપૂર્વવદેવચતુષ્ઠયભેદાનાંલિખનવીવીથ્યોરન્ત્
અરાલસ્ય ચ પૂરણં કૃત્વા । ઉ ઊ ઋ ૠ
રૂપપૂર્ણમણ્ડલવર્ણાનાં ષોડશષોડશરૂપાણિ વિનિયોજિતાનિ । એવં
યામ્યકોષ્ઠગતસર્વમધ્યકર્ણિકાયાં લહસકલં હરમિત્યેવં
રૂપમેકોનત્રિંશત્વધિકૈકશતસંખ્યં
પ્. ૮૩અ)
વિદ્યાકૂટમારભ્યચતુઃષષ્ઠિભેદાનાલિખ્ય ઌ ૡ એ ઐ
વર્ણાનાં ષોડશષોડશરૂપાણિ વિનિયુક્તાનિ તતો નિરૃતિ કોષ્ઠગત
સર્વમધ્યકર્ણિકાયાં ઓહસકલહરમિતિસ્વરૂપં દ્વિનવત્યુતેરેકશતસંખ્યં
વિદ્યાકૂટમાલિખ્ય પુનસ્તદેવાન્તર્ભાવ્યચતુઃષષ્ઠિસંખ્યાન્યપરાપરકૂટાનિ
લિખિત્વા ઓ ઔ અં અ ઇતિ ચતુવર્ણાનાં પ્રત્યેકં ષોડશરૂપાણિ વિનિયુક્તાનિ ।
પશ્ચિમકોષ્ઠે કર્ણિકાયાકહસકલહરમિતિ દ્વિશતોત્તરસપ્તપઞ્ચાશત્તમકૂટં
લિખિતં તદેવ કૂટમારભ્યચતુઃષષ્ઠિવિદ્યાકૂટાનિ લિકિત્વા કકાકિકીરૂપાણાં
ચતુર્વર્ણાનાં પ્રત્યેકમન્તે ષોડશસ્વરસંબન્ધસંજાતષોડશષોડશરૂપં
લિખનં સિદ્ધ્યતિ । વાયુકોષ્ઠે ત્રિશતોત્તરૈકસ્ત્રિંશતિતમંકુહસકલહરમિત્યેવં
રૂપકૂટકર્ણિકાયાં લિખિત્વા । આવૃત્તિલિખિતં તદેવ
કૂટમારભ્યચતુઃષષ્ઠિકૂટાન્યાલિખ્ય કુકૂકૃકૄ ઇતિ
ચતુર્વર્ણાનાં ષોડશષોડશરૂપાણિ લિખિતાનિ । ઉત્તરકોષ્ઠે કર્ણિકાયાં કૢ
હસકલહરમિત્યેવં રૂપં શતોત્તરપઞ્ચાશીતિતમં વિદ્યાકૂટં લિખિત્વા ।
આવૃત્તિલિખિતં તદેવ કૂટમારસ્ય ચતુઃષષ્ઠિકૂટાન્યભિલિખ્ય કૢ કૣ કે કૈ ઇતિ
ચતુરક્ષરાણાં ષોડશષોડશરૂપાણિ લિખિત્વેતિ ઈશાનકોષ્ઠે કર્ણિકાયાં
કોહસકલહરમિત્યેવં ચતુઃશતોત્તરૈકોનપઞ્ચાશત્તમંકૂટં
ન્યસ્વા***************(?)તદારભ્યૈવતદુત્તરોત્તરચતુઃષષ્ઠિકૂટાન્યાલિખ્ય કો કૌ
કં કઃ । ઇતિ ચતુર્વર્ણાનાં પ્રત્યેકં ષોડશરૂપાણ્યભિલિખિતાનિ ભવન્તિ
મધ્યકોષ્ઠકર્ણિકાયાં ખહસકલહરમિત્યેવં
સપ્તવ્યઞ્જનઘટિતપ્રસ્તુતવિદ્યાપ્રથમકૂટં
પ્. ૮૩બ્)
પઞ્ચશતોત્તરત્રયોદશ ૫૧૩તમં લિખિત્વા પુનરાવૃત્ત તદાદિ
ચતુઃષષ્ઠિકૂટાન્યાલિખ્ય સ્વસ્વાખિખીરુસાણાં ચતુર્વર્ણાનાં
પ્રત્યેકં ષોડષરૂપાણિ લિખિતાનિ એવં
સતીશાનગતૈકનવકોષ્ઠકચક્રે ષટ્સપ્તત્યુત્તરન્નઞ્ચશતં
પ્રથમકૂટભેદાલિખિતા ભવન્તિ
। ષોડશષોડશવર્ણાત્મકવર્ગદ્વયસ્યતૃતીયવર્ગઘટકચતુરક્ષરસ્ય ચ
પ્રત્યેકંષોડશષોડશભેદાશ્ચૈવંસતિ લિખિતા ભવન્તિ ।
અનયૈવદિશાપ્રાદક્ષિણ્યક્રમપ્રાપ્તદ્વિતીયાદિકપઞ્ચદશનવકોષ્ઠકચક્રાણાં
પૂરણમનુસરણીયમ્ એવં સતિષોડશોત્તરદ્વિશતાધિકનવસહસ્રસંખ્યા

વિદ્યાપ્રથમકૂટભેદાઃ પરિપૂર્ણા. એતેષ્વેવ
ચતુશ્ચત્વારિંશદુત્તરૈકશતસંખ્યયન્ત્રેષુ ।
પ્રથમપ્રથમકર્ણિકાગતકૂટમપહાપતત્સ્થાને દ્વિતીયં કૂટં વિલિખ્ય
પ્રથમદ્વિતીયાદિ કૂટાનિ
પૂર્વવદેવાભિલિખેત્તદારસવિધુભુજનન્દપ્રોન્મિતકૂટભેદવિદ્યાયન્ત્રાણિતાવન્તિ
સંપદ્યન્તે ।
તૃતીયચતુર્થપઞ્ચમષષ્ઠસપ્તમાષ્ટમનવમાદિ ષોડશાધિકદ્વિશતોત્તરનવસહ્
અસ્રોન્મિતકૂટાન્તમેકૈકકૂટં પૂર્વપૂર્વકૂટમપહાયતત્સ્થાને કર્ણિકાયાં
વિલિખ્ય તત્તન્મધ્યસહિતાનન્વરાનન્તરકૂટાનિ ચતુઃષષ્ઠિસંખ્યાનિ
ચતુઃષષ્ઠિસંખ્યાનિ પ્રોક્તપ્રકારેણ લિખિત્વા
ચતુશ્ચત્વારિંશદુત્તરૈકશતરૂપં
યન્ત્રસંખ્યાગુણિતાંનિતાવત્કૂટાનિપર્યવસિતાનીતિ । ફલતોયન્ત્રસંખ્યાગુણ ચ
સંપન્ન કૂટસંખ્યાઙ્કરાશિસંમિતાનિ વેદશૂન્યશૈલભુજાગ્નિગ્લૌ

સમુન્નિતાનિ યન્ત્રાણિ નિષ્પદ્યન્તે એવં સર્વમઙ્ગલાયા અન્યાસામપિ
વિદ્યાનામાદ્યં
પ્. ૮૪અ)
કૂટં પૂર્વોક્તરીત્યા પૂર્ણમણ્ડલવર્ણષોડશસ્વરાણિમાદ્યન્તભાગેષુ
યોજનાદિતાવન્તિ યન્ત્રાણિ સર્વાસામપિ નિત્યાનાં પ્રત્યેકં ભવતિ । અત્ર
ચતિપ્રયોગાનક્ષત્રપ્રયોગાશ્ચેતિ દ્વિવિધા વિવક્ષિતાઃ તત્ર નક્ષત્રપ્રયોગે
સર્વત્રાપિતત્તન્નક્ષત્રનામસપ્તમ્યન્તં
અશ્વિન્યાંભરણપાણિત્પાદિરૂપમશ્લેષાયામિત્યન્તમીશાનગતમહાકોષ્ઠસંબ
ન્ધિનવકે તત્પૂર્વકોષ્ઠગતકોષ્ઠમારભ્યમધ્યકોષ્ઠાન્તં તત્તકોષ્ઠલિખિત
તત્રત્કૂટાન્તર્ભાગેલિખિત્વા સાધ્યસાધકકર્માણ્યપિલિખેત્
પૂર્વગતમહાકોષ્ઠસ્ય નવકે
પૂર્વવમઘાદિતરદક્ષિણસ્થમહાકોષ્ઠીષનવકેમલાદિ એવં
પઞ્ચાવૃત્યસર્વનક્ષત્રાણામેકસ્મિંસ્તુ ચરમનવકેશ્વિન્યાદિ
નવકમેવલેખ્યંતિથિપ્રયોગેષુ
ઈશાનભાગગતનવયન્ત્રકીર્ણકાસુસર્વત્રસર્વતિથિષુ દેવદત્તસ્યજ્ઞદત્તં વશં
કુરુકુર્વિતિલેખ્યં
તદનન્તરપઞ્ચદશસંખ્યાષોડશકોષ્ઠગતસકલનવકોષ્ઠકયન્ત્રેષુ ક્રમેણ
પ્રતિપદિદેવદત્તસ્ય યજ્ઞદત્તંવશં કુર્વિત્યાદિ પઞ્ચદશ્યાં દેવદત્તસ્ય
યક્ષદત્તં વશં કુરુ કુર્વિતિ લિખેત્ તત્તન્નક્ષત્ર એવ
તત્તત્તિયાવેવતત્તન્નક્ષત્રતિથિનામાનિસપ્તમ્યન્તાનિલેખ્યાનિ ન યદા
કદાચિત્તત્તન્નક્ષત્રેષુતભિત્તિથિષ્વેવચતત્તદ્યન્ત્રસ્યપૂજનાભિષેકધારણાદિનાવક્.
સ્યમાણફલાન્યાકાઙ્ક્ષણીયાજ્ઞાનપ્રાપ્ત્યૈ પૂર્વકોષ્ઠે પૂર્વલિખિતં યન્ત્રં
સર્વવિઘ્નશાન્ત્યૈદ્વિતીયં લક્ષ્મીપ્રાપ્ત્યૈતૃતીયમારોગ્યસિદ્ધ્યૈચતુર્થં
રોગપીડોપશાન્ત્યૈપઞ્ચમં વિજયપ્રાપ્ત્યૈષષ્ઠં સમસ્તવિપત્તિમિવૃત્તયેસપ્તમં
સ્વસ્ય સન્તતિકીર્ત્ત્યાદિનાભિવૃદ્ધયેઽષ્ટમં
પુત્રપ્રાપ્ત્યૈનવમંયન્ત્રપૂજાધારણાભિષેકનિખનનરૂપોપાયચતુષ્કાન્યતમ
પ્રકારેણાનુસર્ત્તવ્યં
પ્. ૮૪બ્)
તથાજ્ઞાનપ્રભૃતિપુત્રાન્તનવપદાર્થાનાં રક્ષાસ્વપિનવસુનવયન્ત્રાણિ
પૂજાદિનાનુસર્ત્તવ્યાનિ તથાગજાનાંવૃદ્ધૌ અશ્વાનાં
વૃદ્ધ્યૈગોવૃદ્ધ્યૈસ્વરવૃદ્ધ્યૈઃ ઉષ્ટ્રવૃદ્ધ્યૈ અજાનાંવૃદ્ધ્યૌ મહિષીવૃદ્ધ્યૈ
ક્રમેણ પ્રથમાદિ સપ્તમાન્તનવકોષ્ઠચક્રમનુસૃત્યશત્રુસંબન્ધિનાં
ગજાદિસપ્તપશૂનાં સમસ્તાનાં વ્યસ્તાનાં વા રોગપીડાચિકીર્ષાયામષ્ટમં
યન્ત્રં પ્રકારાન્તરોત્પન્નાનામષ્ટમન્ત્રાનુસરણ્યજનિતાનાં વા
ગજાદિસપ્તાન્યતમરોગાણામુપશમાર્થં નવમં યન્ત્રમનુસરેત્
અનયાદિશાદ્વિતીયાદિ પઞ્ચદશષોડશકેષુલિખિતનવકોષ્ઠકચક્રાણામપિ
તત્તદુક્તકાર્યેષુ ગુર્વાવ્યયસ્થિતોવિકલ્પ ઇતિ સિદ્ધં સર્વેષામપ્યે તત્પ્રકરણોક્ત
યન્ત્રાણાં ફલસંબન્ધેનેતિ સંક્ષેપઃ ॥ ઇતિ જ્ઞાનાદિ
પ્રાપકનવકોષ્ઠકનાનાયન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥ પૂર્વપશ્ચિમાયતા
દક્ષિણોત્તરાયતાશ્ચ પરસ્પરસંભિન્નાઃ સમાન્તરાલકાશ્ચતુર્વિંશતિ
ચતુર્વિંશતિ રેખાઃ કૃત્વા એકોનત્રિંશદુત્તરપઞ્ચશત૫૨૯કોષ્ઠાનિ સંપાદ્ય
સર્વવાહ્યગતપ્રથમવીથ્યાં ચતુર્દિક્ષુર્મધ્યગતં દ્વાદશતમંકોષ્ઠં
પરિત્યજ્ય ચતુર્ષ્વપિકોણેષુ તત્તદ્દિક્કોષ્ઠાન્તરાલગતાન્યેકવિંશત્યેકવિંશતિ
કોષ્ઠાનિમાર્જયિત્વા । તદન્તર્ગતદ્વિતીયવીથ્યાં
પૂર્વપરિત્યક્તકોષ્ઠાધસ્તનમેકં
તત્વાર્શ્વદયગતકોષ્ઠદ્વયમિતિસંભૂયકોષ્ઠત્રયં પ્રતિદિશં પરિત્યજ્ય
તદન્તરાલગતાનિ સપ્તદશસપ્તદશકોષ્ઠાનિ પ્રતિકોણં માર્જયિત્વા ।
તદન્તર્ગતતૃતીયવીથ્યાં પૂર્વપરિત્યક્તકોષ્ઠાધસ્તનકોષ્ઠત્રયં
પ્. ૮૫અ)
તદુભયપાર્શ્વગતં કોષ્ઠદ્વયમિતિ સંભૂયકોષ્ઠપઞ્ચકં પ્રતિદિશં
પરિત્યજ્ય તદન્તરાલગતાનિ ત્રયોદશત્રયોદશકોષ્ઠાનિ પ્રતિકોણં માર્જયિત્વા ।
તદન્તર્ગતચતુર્થવીથ્યાં
પૂર્વવીથીપરિત્યક્તકોષ્ઠપઞ્ચકાધસ્તનકોષ્ઠપઞ્ચકં તત્પાર્શ્વદ્વયગતં
કોષ્ઠદ્વયમિતિ સંભૂયકોષ્ઠસપ્તકં ચતુર્દિક્ષ્વપરિત્યજ્ય । તદન્તરાલગતાનિ
નવનવકોષ્ઠાનિ પ્રતિકોણં માર્જયિત્વા । તદન્તર્ગતપઞ્ચમવીથ્યાં
પૂર્વપરિત્યક્તં કોષ્ઠસપ્તકં તદુભયપાર્શ્વગતં કોષ્ઠદ્વયમિતિ સંભૂય
કોષ્ઠનવકં પ્રતિદિશં પરિત્યજ્ય । તદન્તરાલગતાનિ પ્રતિકોણં પઞ્ચકોષ્ઠાનિ
માર્જયિત્વા । તદન્તર્ગતષષ્ઠવીથ્યામપિ પૂર્વપરિત્યક્તકોષ્ઠનવકં
તત્પાર્શ્વદ્વયગતં કોષ્ઠદ્વયમિતિ સંભૂય કોષ્ઠૈકાદશકં ચતુર્દિક્ષુ
પ્રત્યેકં પરિત્યજ્ય તદન્તરાલગતમેકૈકંકોષ્ઠં પ્રતિકોણં માર્જયેત્
પ્રાથમિકવીથીદ્વયગતં કોષ્ઠચતુષ્કંકોષ્ઠચતુષ્કં સર્વદિગાતં
એકકોષ્ઠં કૃત્વા તત્રોર્દ્ધ્વાગ્રત્રિકોણં કુર્યાત્ । એવં સતિ
એકોનપઞ્ચાશદુત્તરદ્વિશત૨૪૯સંખ્યાનિ કોષ્ઠાન્યુવરિતાનિ
પ્રતિકોણં ષટ્ષષ્ઠિષટ્ષષ્ઠિકોષ્ઠમાર્જનાચ્ચતુર્દિક્ષુપ્રાથમિકવીથીદ્વયેત્રિકો.
નાર્થં ષોડશકોષ્ઠમાર્જનાચ્ચાશીત્યુત્તરદ્વિશતકોષ્ઠાનિ સંભૂયમાર્જિતાનિ
ભવન્તિ । એષુ કોષ્ઠેષુ વિદ્યાવર્ણલિખનપ્રકારો યથા સર્વાધઃ સ્થિત
પશ્ચિમપઙ્ક્તિસ્થં
ત્રિકોણાધસ્તનકોષ્ઠપઞ્ચકમધ્યેમકોષ્ઠમારભ્યચિત્રાનામવિદ્યાચરમાક્ષર્
આદિ સુન્દરીનામવિદ્યાપ્રથમાક્ષરાન્તં લિખિત્વા
પઞ્ચવિંશત્યુત્તરદ્વિશતકોષ્ઠાનિ સંપૂર્યશેષેષુ ચતુર્વિંશતિ કોષ્ઠેષુ
લલિતાતૃતીયખણ્ડીય
પ્. ૮૫બ્)
ચતુર્વિંશતિ ભેદવિદ્યાશ્ચરમભેદમારભ્યપ્રથમભેદાન્તં લિખિત્વા ।
સર્વેષ્વપિ ચતુર્વિંશતિ ભેદેષુ પટકસ્ય ઈકારસ્યોદરે પઙ્ક્તિત્રયં કૃત્વા
ઉપરિસાધ્યનામદેવદત્તમિત્વાદિ
રૂપમધસ્તાત્સાધકનામપ્રેમનિધેર્મમેત્યાદિહસંતયોર્મધ્યેવશંકુર્વિત્યાદિ
રૂપં કર્મનામલિખિત્વા । ત્રિકોણેષ્વપિ ચતુર્ષુસાધ્યસાધકકર્મક્રિયાપદયુક્તં
લલિતાતૃતીયં ખણ્ડં લિખેત્ । ઇત્થં ચાત્ર યન્ત્રં દ્વાવિંશતિ
સંખ્યયાસાધ્યસાધકાદિલિખનં પર્યવસ્યતિ ॥ અત્ર લેખ્યાલલિતાદિ
ચિત્રાકષોડશનિત્યાવિદ્યા યથા હ્રીંત્રિપુરસુન્દરીનિત્યાપાદુકાં પૂજયામિ

હ્રીંકામેશ્વરીનિત્યાપાદુકાં પૂજયામિ ૧૪ હ્રીંભગમાલિનીનિત્યાપાદુકાં
પૂજયામિ ૧૫ હ્રીંનિત્યક્લિન્નાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામિ

હ્રીંભેરુણ્ડાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામિ । ૧૩ હ્રીંવહ્નિવાસિનીનિત્યાપાદુકાં
પૂજયામિ । ૧૫ હ્રીંમહાવજ્રેશ્વરીનિત્યાપાદુકાં પૂજયામિ

હ્રીંદૂતીનિત્યાપાદુકાં પૂજયામિ । ૧૨ હ્રીંત્વરિતા નિત્યાપાદુકાં પૂજયામિ

હ્રીંકુલસુન્દરીનિત્યાપાદુકાં પૂજયામિ । ૧૫ હ્રીંનિત્યાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામિ

હ્રીંનીલપતાકાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામિ । ૧૫ હ્રીંવિનયનિત્યાપાદુકાં પૂજયામિ ।
૧૩ હ્રીંસર્વમઙ્ગલાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામિ । ૧૫ હ્રીંજ્વાલામાલિનીનિત્યાપાદુકાં
પૂજયામિ । ૧૫ હ્રીંચિત્રાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ । ૧૩ એતાસાં વિદ્યાનાં ક્રમેણ
। ભૂપ ૧૬ શક્ર ૧૪ વિશ્વકાઃ ૧૩ સાયકેન્દુ ૧૫ નૃપ । ૧૬ ભાનુ ૧૨ વિશ્વકાઃ

વાણચન્દ્ર ૧૫ રવિ ૧૨ સાયકેન્દવો

પ્. ૮૬અ)
વિશ્વ ૧૩ વાણવિધુ ૧૫ સાયકેન્દવઃ ૧૫ વિશ્વસમિતિમિતાસવર્ણાવાણ
૧૨૫મિર્ત્તિકારકમિલિત્વે વર્ણસંગ્રહઃ ઇત્યં સંપાદિતં વજ્રયન્ત્રં શિલાયાં
તામ્રપટેરૂપ્યપટે સુવર્ણપટ્ટેવોત્તરોત્તરં મુખ્યભૂતે ઊર્દ્ધ્વરેખં
યથાસ્યાતથાસમુત્કીર્ય પ્રાણપ્રતિષ્ટાપૂર્વકં કદાચિદેકાન્તસ્થાને સ્થાપયિત્વા
શ્રીલલિતાં પઞ્ચદશાઅનિત્યાસહિતામેતદ્યન્ત્ર એવ લિખિતમન્ત્રૈસ્તત્રત્સ્થાનેષુ
પૂજયતઃ સર્વાભીષ્ટસિદ્ધિર્ભવતિ । પરંતુયમીષ્ટં યદોદ્દેશ્યં તદા
તદેવાભીષ્ટમન્ત્રયન્ત્રોવિંશતિવારં પ્રોક્તદિશાલેખ્યમ્ । યત્રેદં યન્ત્રં
સ્થાપ્યતે તદ્દેશે યોજનાવધિ અમઙ્ગલં ન સ્યાત્ । ઇતિ વજ્રયન્ત્રપ્રયોગઃ ॥
સમાયાભૂમૌવિશાલસ્વેપ્સિતવક્ષ્યમાણવર્ણાદિલિખનયોગ્યાન્તરાલકં વૃત્તં
વિધાય । તદ્વૃત્ત વિસ્તારઃ । અથવા સર્વેષ્વપિ દ્વાદશારચક્રસ્ય કોણેષુ
સાધકાદિનામગર્ભિતં પ્રસ્તુતવિદ્યામાસ્તિખ્યસાધિતયન્ત્રસ્થાપનાસ્તુ ફલં
ભવતિ । પૂર્વોક્ત વજ્રયન્ત્રેદ્વાદશારયન્ત્રે વા કલશં સંસ્થાપ્ય
પ્રસ્તુતવિદ્યાવર્ણૌષધૈઃ પૂરયિત્વા । તત્ર સાવરણપર્વમઙ્ગગલામભ્ય **(?)
પ્રસ્તુતવિદ્યયૈવસહસ્રાદિસંખ્યયાભિમન્ત્ર્ય
તજ્જલાભિષેકાજ્જન્મતરાધિકરણકાત્સર્વાપદ્દુપશમઃ પૂર્વસંપદ્દિવૃદ્ધિઃ ।
ગ્રહપીડોપશમોરોગાદિશાન્તિશ્ચ ભવતિ ૧૦ માનં ચતુર્વિંશતિધા
વિભજ્યવૃત્તપશ્ચિમભાગાર્દ્ધમાનતઃ
સપ્તમમાગાન્તદેશેકકોટકમારોપ્યપરિતોદ્વિતીયવૃત્તં નિર્માય તત
એવગણનયાષષ્ઠભાગે પશ્ચિમવૃત્તરેખાતસ્ત્રયોદશતમેભાગે
કર્કાટકમુખમારોગ્ય પરિતસ્તૃતીયં વૃત્તં નિષ્પાદ્ય । સર્વવાહ્યવૃત્તસ્ય
પૂર્વાદિસમાઙ્કતરાલકમંશ
પ્. ૮૬બ્)
ચતુષ્કં નિહિતચિહ્નકં કૃત્વા
તચ્ચિહ્નાનામન્તશ્ચિહ્નદ્વયમિત્યષ્ટચિહ્નાનિદિકચિહ્નૈશ્ચતુર્ભિઃ સહમિલિત્વા ચિહ્નાનિ
કૃત્વા । સ્વતઃસ્વતશ્ચિહ્નાત્પઞ્ચમપઞ્ચમચિહ્નાવધિસૂત્રમેકૈકં પાતયેદિતિ
દ્વાદશસૂત્રાણિ નિપાત્ય દ્વાદશમર્મમધ્યપાતિતૃતીયવૃત્તરેખં
વહિર્વૃત્તંમૂલગ્નાગ્રભાગકદ્વાદશત્રિકોણકં દ્વાદશારચક્રં સિદ્ધં
ભવતિ । તદન્તર્ગતં વૃત્તકર્ણિકાયાં ચક્રમુદ્વર્ત્તવ્યમ્ । તદન્તર્વિદ્રુરિતિ
સિદ્ધરેખામયયન્ત્રેવર્ણાન્નભિલિકેત્ । તત્પ્રકારો યથા વિન્દુમધ્યે લલિતાવિદ્યાં
પૂર્વોક્ત ષોડશાક્ષરીરૂપમાલિખ્ય ।
તત્પૂર્વભાગગતમાયવીજસંબન્દિચતુર્થસ્વરોદોપઙ્ક્તિત્રયં કૃત્વાદ્ય પઙ્ક્તૌ
સાધકં તૃતીયપઙ્ક્તૌ સાધ્યં પ્રથમપઙ્ક્તૌ કર્મપદક્રિયાપદેલિખિત્વા ।
અગ્રેશાનાગ્નેયકોણેષુ કામેશ્વરી ભગમાલિની નિત્યક્લિન્નાનામવિદ્યાલિખિત્વા
અગ્રાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન
ભેરુણ્ડાવિચિત્રાન્તદ્વાદશનિત્યાનામવિદ્યાવહિર્ગતદ્વાદશકોણેષુ લિખિત્વા ।
વાહ્યવૃત્તરેખાસંલગ્નત્તથામાતૃકાસકલાખ્યસિદ્ધં
યન્ત્રસુવર્ણરજતતામ્રશિલાન્યતમસ્થાને વિલિખ્ય પ્રાણપ્રતિષ્ટાપૂર્વકં ગૃહાદૌ
ક્વચિદેકાન્તદેશેસ્થાપયિત્વા પૂજયતઃ સર્વમભીષ્ટં ભવતિ
યોજનપર્યન્તમમાઙ્ગલ્પંકદાપિ ન સ્યાત્ । ઇતિ દ્વાદશારચક્રપ્રયોગાઃ ॥ પ્રોક્ત
રસચન્દ્રભુજાઙ્ક ૯૨૧૬મિતિકવિદ્યાઃ પ્રતિદિનં જપતો દારિદ્ર્યછેદઃ પાપનાશઃ
અનાદિપરંપરાયાસ્વદ્દુર્વાસનાયાદુઃખસ્યચધ્વંસઃ સન્તોષશ્ચ ભવતિ ।
નિત્યમેતાવદ્વિદ્યાજપાસંભવે
પઞ્ચશતાધિકષટ્સપ્તતિસંખ્યપૂર્ણમણ્ડલવર્ણાનામેકશઃ સ્વોપાયાઃ
પ્. ૮૭અ)
ત્રિપુરસુન્દ્ર્યાઃ પ્રથમકૂટસ્યાદિભાગેદાનેન તાવત્ સંખ્યત્વભાગતાયા
આન્રયભાગે
એકશસ્તુરીયસ્વારસ્થાનેષોડશસ્વરાન્દત્વાસંપન્નાસુષોડશાધિકૈકશતોત્તર-
નવસહસ્રસંખ્યાકાસુવિદ્યાસુત્ર્યક્ષરાસુ ત્ર્યક્ષરાસુ એકૈકસ્વરયોગેન
પઞ્ચશતાધિક ષટ્સપ્તતિસંખ્યાવિદ્યા એકૈકદિને જપેદિતિ ષોડશભિર્દિનૈઃ ।
સકલવિદ્યાજયઃ પૂર્ત્તિઃકરણીયાઃ પ્રથમમેકૈકઃ પૂર્ણમણ્ડલવર્ણઃ પ્રથમ
એવ વિદ્યા અઞ્જનસમુદાયો દ્વિતીયો વર્ણઃ તત્રાન્તર્ભાગસંયોજિત સ્વરસ્તૃતીયોવર્ણ
ઇતિરીત્યા વિદ્યૈષજ્યક્ષરી । એતદ્વર્ણસમુદાયસ્યૈકવર્ણાન્યેન
ગણનાત્ત્રિપુરસુન્દરીવિદ્યાયાસ્ત્ર્યક્ષરીત્વમ્ । એવં
સુરભિપુષ્પૈસ્તદ્વિદ્યાભિઃપૂજનમપિદારિદ્ર્યાદિનાશકમ્
ગઙ્ગાયમુનાદિનદીનાંજલૈઃ કર્પૂરાદિ
સુગન્ધિદ્રવ્યસંયુક્તૈરુક્તવિદ્યાભિસ્તર્પણાદપિદારિદ્ર્યાદિધ્વંસઃ
સુરભિગન્ધવિદ્દિષ્ટૈસ્તિલૈઃ શુક્લતણ્ડુલૈવાતાભિર્વિદ્યાભિર્હોમાદ્દારિદ્ર્યાદિનાશઃ
ઉક્તવિદ્યાઘટિતપ્રોક્તયન્ત્રેષુ કુમ્ભં કલ્પયિત્વા ।
તત્તદ્વિદ્યાવર્ણૌષધિક્કાથજલૈઃ
સંપૂર્યતાવદ્વિદ્યાભિસ્તત્કુમ્ભજલૈમભિમન્ત્ર્ય ।
તદભિષેકતોભિચારકૃત્યાભૂતપ્રેતપિશાચાપસ્મારરાક્ષસયાક્ષકગુહ્યકડાકિન્ય
અદિદુઃખેભ્યોમુક્તિઃ સ્યાત્ ગઙ્ગાદિસમુદ્રગાનદીજલેકણ્ઠમાત્રેસ્થિત્વા પ્રોક્ત
વિદ્યાજપાત્ પૂર્વજન્માર્જિતસકલપાપક્ષયો ભવતિ ।
એતદ્વિદ્યાભિર્ઘૃતહોમાત્સમુદ્રગાનદીજલેનતદ્વિદ્યાભિસ્તર્પણતઞ્ચ
પૂર્વજન્માર્જિતસર્વપાપક્ષયઃ સ્યાત્ । ઇતિ વિકૃતવિદ્યાપ્રયોગઃ ॥ અથ
શ્રીચક્રાન્તર્ગતચક્રનવકગતશક્તીનાં શ્રીલલિતાસ્વરૂપત્વેનતાસાં સર્વાસાં
વિદ્યાનાં પ્રયોગા અભિધીયન્તે ।
પ્. ૮૭બ્)
તત્રાદાવુષ્પ્રસ્યદ્વિદ્યા યથા આદૌ
પૂર્ણમણ્ડલવર્ણાઃ ષટ્સપ્તત્યુત્તરપઞ્ચશત૫૭૬સંખ્યા એકશઃ દ્વિતીયવર્ણા
અપિ ચૈકશભૂષટ્ત્રિંશત્તત્વવર્ણૈરાદિભાગેન તુ સંધિં કૃત્વા સંગતાઃ
પૂર્ણમણ્ડલવર્ણા એવ તૃતીયવર્ણા અપિ એકશઃ
પ્રથમદ્વિતીયવર્ણયોરુક્તસ્વરૂપયોશ્ચરમભાગે સવિસર્ગાઃ પૂર્ણમણ્ડલવર્ણા
એવ અત્ર મધ્યમવર્ણસ્ય
એકશોત્રવિદ્યાદ્યકસ્યપૂર્ણમણ્ડલવર્ણતયાંરસગિરિશરસંખ્યાતામાપન્નકસ્ય
આકારાદિ ષટ્ત્રિંશત્તત્વાનામેકશોયોગેરસરામનગવ્યોમભુજ ૨૦૭૩૬ સંખ્યા
પર્યવસિતામધ્યમવર્ણાઃ તેષામેકશીન્તે
વિસર્ગસહિતપૂર્ણમણ્ડલવર્ણરુસતૃતીયવર્ણયોગેષટ્ત્રિનન્દાગ્નિવેદાઙ્કભૂમિભુ
ઉ ૧૧૯૪૩૯૩૬ મિતાસ્તે પર્યવસ્યન્તિ તેષામમિપ્રત્યેકંમાદિભાગે એકશઃ
પૂર્ણમણ્ડલવર્ણયોગેષડગ્નિભૂપર્વતશૂન્યશૈલનવાદ્રિનાગર્તુ

મિતાસ્તાસ્ત્રિત્ર્યક્ષરાવિદ્યાઃ પર્યવસિતાઃ ત્ર્યક્ષરત્વં ચ
તત્વાક્ષરપૂર્ણમણ્ડલવર્ણયોર્દ્વયોરપિ મધ્યમયોરૈક્યમનિપ્રેત્યોક્તં
વસ્તુતશ્ચ્દતુરક્ષરત્વમેવ
તત્રચૈકાનુપૂર્વાકનાનાવિદ્યાનામૈક્યમેવાભ્યુપેયમિતિ ષટ્સપ્તત્યદિકં
પઞ્ચશતસંખ્યાભેદા અકારરૂપતત્વાક્ષરયોગનિષ્પન્નશ્ચવહિર્નિષ્કાશ્યાઃ
એવં ઋ ૠ ઌ ૡ રૂપષડાક્ષરાણાં તૃતીયચતુર્થસ્વરસંબદ્ધાભ્યાં હકાર
લકારાભ્યાં । ચરિતાર્ધતયા ષડાક્ષરાણાં
પ્રત્યેકં ષટ્ત્રિંશદ્રૂપાણ્યપિમૌનરુક્ત્યાજ્યાનીતિ સંભૂય ચ
મધ્યમવર્ણાનાં
પ્. ૮૮અ)
સ પ્રોક્ત સંખ્યાતોશ્ચત્વારિંશદુત્તરૈકશતં ભેદાનિષ્કાશ્યાઃ ક્ષકારસ્યાપિ
સંયુક્તા ક્ષરતયા ચક્રાદિવન્નાત્તષોડશભેદાસ્તદીયા અન્તઃ પ્રવેશનીયા ઇતિ
સંભૂય ષટ્ત્રિંશદુત્તરસપ્તશતસંખ્યાભેદામધ્યમવર્ણસંબન્ધિનોનિર્યાત્
આ । ઇતિ વિંશતિ સહસ્રસંખ્યા ૨૦૦૦૦૨૦૦૦૦ ભેદાસ્તસ્યાવશિષ્ટાઃ
સવિસર્ગપૂર્ણમણ્ડલવર્ણરૂપેષુ તૃતીયાક્ષરેષ્વપિ । અં કં ખં ગમિત્યાદિક
સવિન્દુષટ્ત્રિંશદ્વર્ણાનાં વિસર્ગયોગાસંભવેન ષટ્ત્રિંશદ્ભેદાનિર્યાતાઃ ।
વિસર્ગયોગસ્ય વિસર્ગયુક્તવર્ણ્સેષુ અઃ કઃ ખ.
ઇત્યાદિ ષટ્ત્રિંશદ્વર્ણેષ્વસંભવાત્ ષટ્ત્રિંશદ્ભેદા એતે
નિર્યાતાઃ ષડક્ષરાણામપિ ચતુર્ણં તૃતીયચતુર્થં સ્વરયુક્તરલયોર્વિસર્ગયોજનેન
પુનરુક્તતયા તાનિ ચત્વાર્યક્ષરાણિ નિષ્કાશ્યાનીતિ
સંભૂય ષટ્સપ્તતિવાદાનિષ્કાશિતાઃ ઇતિ પઞ્ચશતમેવ તૃતીયવર્ણાઃ પર્યવસિતાઃ
ઇત્થં ચ પઞ્ચશતસંખ્યતૃતીયાક્ષરાણાં વિંશતિ સહસ્રમધ્યમાક્ષરૈઃ
સહપ્રત્યેકં યોજને એકકોટિ ૧૦૦૦૦૦૦૦ સંખ્યાભેદાજાતાઃ તેષામપિ ચૈકશઃ
પૂર્વભાગે પૂર્ણમણ્ડલવર્ણાનાં યોગેન ષટ્સપ્તત્યુત્તરપઞ્ચશતકોટિમિતાઃ
ખખખખખખશૂન્યાઙ્ગાદ્રિવાણાઙ્કલેખપ્રથિતતનુજુ*(?) ૫૭૬૦૦૦૦૦૦૦ સ્યુઃ
કાશ્ચનાપૂર્વવિદ્યાસ્તત્સ્વરૂપં કિઞ્ચિદુદાહરામઃ અ ક અ અઃ અ ખ અ ***(?) અ અઃ અ
ઘ અ અઃ અ ઙ અ અઃ અ ચ અ અઃ ઇત્યાદિ અ હ અ અઃ અ લ અ અઃ અ ક્ષ અ અઃ ઇત્યન્તાઃ પઞ્ચત્રિંશત્
૩૫ આ અઃ અ ખ આ અઃ અ ગ આ અ અ ઘ આ અઃ ઇત્યાદિકાઃ
પ્. ૮૮બ્)
અ હ આ આઃ અ અઃ અ ક્ષ આ અઃ ઇત્યન્તાઃ ષટ્ત્રિંશત્ ૩૫ અ ક ઇ અઃ અ ખ્ ઇ અઃ અ ગ ઇ અઃ અ ઘ ઇ અઃ
અ ઙ ઇ અઃ ઇત્યાદિકાઃ અ હ ઇ અઃ અ લ ઇ અઃ અ ક્ષ ઇ અઃ ઇત્યન્તાઃ પઞ્ચત્રિંશત્ ૩૫ અ ક ઇ અઃ અ
ખ ઇ અ ઇત્યાદિ અક્ષ ઇ અ ઇત્યન્તાઃ પઞ્ચત્રિંશત્ ૩૫ અ ક ઉ અઃ અ ખ્ ઉ અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અ ક ઊ અ. અ
ખ ઊ અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અ ક એ અઃ અ ખ એ અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અ ક ઐ અઃ અ ખ ઐ અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અ ક ઓ અઃ
અ ખ ઓ અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અ ક ઔ અઃ અ ખ ઔ અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અ ક અં અઃ અ ખ અં અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અ
ક અઃ અઃ અ ખ અઃ અઃ અ ગ અઃ અઃ ઇતિ પઞ્ચત્રિંશકમ્ ॥ અ ક ક અઃ અ ખ ક અઃ અ ગ ક અઃ અ
ઘ ક અઃ ઇતિ અ હ ક અઃ અલક અઃ અક્ષક અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકકા અઃ અખકાઃ અઃ અગકા અઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકકિ અઃ અખકિ અઃ અગકિ અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકકી અઃ અખકી અઃ અગકી અઃ અઘકી અઃ ઇતિ
૩૫ અકકુ અઃ અખકુ અઃ અગકુ અઃ ઇતિ ૩૫ અકકૂ અઃ અખકૂ અઃ અગકૂ અઃ અઘકૂ અઃ ઇત્યાદિ
૩૫ અકકૃ અઃ અગકૃ અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકકૄ અઃ અખકૄ અઃ અગકૃ અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકકૢ અઃ
અખકૣ અઃ અગકૢ અઃ અઘકૣ અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકકૣ અઃ અખકૣ અઃ અગકૣ અઃ ઇત્યાદિ

અકકે અઃ અખકે અઃ અગકે અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકકૈ અઃ અખકૈ અઃ અગકૈ અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકકો અઃ
અખકો અઃ અગકો અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકકૌ અઃ અખકૌ અઃ અગકૌ અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકકં અઃ
અખકં અઃ અગકં અઃ
પ્. ૮૯અ)
અઘકં અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકકઃ અઃ અખકઃ અઃ અગકઃ અઃ અઘકઃ અઃ ઇત્યાદિ ઇતિ
કવર્ગસ્ય ષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ અકખ અઃ અખખ અઃ અગખ અઃ અઘખ અઃ ઇત્યાદિ
અલખ અઃ અક્ષખ અઃ ઇત્યન્તાઃ પઞ્ચત્રિંશત્ અકખા અઃ અખખા અઃ અગખા અઃ ઇત્યાદિ
૩૫ અકકિ અઃ અખખિ અઃ અગખિ અઃ અઘખિ અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકખી અઃ અખખી અ. અગખી અઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકખુ અઃ અખખુ અઃ અગખુ અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકખૂ અઃ અખખૂ અઃ અગખૂ અઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકખૃ અઃ અખખૃ અઃ અગખૃ અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકખૃ અઃ અકખૄ અઃ અગખૄ અઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકખૢ અઃ અખખૣ અઃ અખખૢ અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકખૣ અઃ અખખૣ અઃ અગખૢ
અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકખે અઃ અકખે અઃ અગખે અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકખૈ અઃ અખખૈ અઃ અગખૈ અઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકકો અઃ અખખો અઃ અગખો અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકખૌ અઃ અખખૌ અઃ અગખૌ અઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકખં અઃ અકખં અઃ અગખં અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકખઃ અઃ અખખઃ અઃ
અગખઃ અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ ****(?)ષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ । અકગ અઃ અખગ અઃ અગગ અઃ
અઘગ અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકગા અઃ અખગા અઃ અગગા અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકગિ અઃ અખગિ અઃ અગગિ અઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકગી અઃ અકગી અઃ અગગી અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકગુ અઃ અખગુ અઃ અગગુ અઃ ઇત્યાદિ

અકગૂ અઃ અખગૂ અઃ અગગૂ અઃ
પ્. ૮૯બ્)
ઇત્યાદિ ૩૫ અકગેંઋ અઃ અખગેંઋ અઃ અગગેંઋઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકગૄઅઃ અખગૄઅઃ અગગૃઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકગ્ળઃ અઃઅખગ્ળઃ અગગ્ળઃ અકગૣઅઃ અખગૣઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકગેઅઃ
અખગેઅઃ અગગેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકગૈઅઃ અખગૈઅઃ અગગૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકગોઅઃ અખગોઅઃ
અગગોઅઃ ઇતિ ૩૫ અકગૌઅઃ અખગૌઅઃ અગગૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકગંઅઃ અખગંઅઃ અગગંઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકગાઃ અખગઃઅઃ અગગઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ
ગવર્ગસ્ય ષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ । અકઘ અઃ અખઘ અઃ અગઘ અઃ અઘઘ અઃ ઇત્યાદિ
૩૫ અકઘા અઃ અખઘા અઃ અગઘા અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઘિઅઃ અખઘિઅઃ અગઘિઅઃ ઇત્યાદિ

અકઘીઅઃ અખઘીઃ અગઘીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઘુઅઃ અખઘુઅઃ અગઘુઅઃ અકઘૂઅઃ
અખઘૂઅઃ અગઘૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઘૃઅઃ અખઘૃઅઃ અગઘૃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઘૃઅઃ
અખઘૄઅઃ અગઘૄઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઘ્ળઃ અખઘ્ળઃ અગઘ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઘ્ળઃ
અખઘ્ળઃ અગઘ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઘેઅઃ અખઘેઅઃ અગઘેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઘૈઅઃ
અખઘૈઅઃ અગઘૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઘોઅઃ અખઘોઅઃ અગઘોઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઘૌઅઃ
અખઘૌઅઃ અગઘૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઘંઅઃ અખગંઅઃ અગઘંઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઘ-અઃ
અખઘઃઅઃ અગઘઃઅઃ ઇતિ
પ્. ૯૦અ)
પઞ્ચત્રિંશત્ ૩૫ ઇતિ ઘવર્ગસ્ય ષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥ અકઙઃ અખઙઃ અગઙાઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકઙાઅઃ અખઙાઅઃ અગઙાઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઙિઅઃ અખઙિઅઃ અગઙિઅઃ ઇત્યાદિ
૩૫ અકઙીઅઃ અખઙીઅઃ અગઙીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઙુઅઃ અખઙુઅઃ અગઙુઅઃ ઇત્યાદિ

અકઙૂઅઃ અખઙૂઅઃ અગઙૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઙૃઅઃ અખઙૃઅઃ અગઙૃઅઃ ઇત્યાદિ

અકઙૃઅઃ અખઙૄઅઃ અગઙૄઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઙ્ળઃ અકઙ્ળઃ અગઙ્ળઃ ઇત્યાદિ

અકઙ્ળઃ અખઙ્ળઃ અગઙ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઙેઅઃ અખઙેઅઃ અગઙેઅઃ ઇત્યાદિ

અકઙૈઅઃ અખઙૈઅઃ અગઙૈઅઃ અકઙોઅઃ અખઙોઅઃ અગઙોઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઙૌઅઃ
અખઙૌઅઃ અગઙૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઙંઅઃ અખઙંઅઃ અગઙંઅઃ ઇત્યાદિ

અકઙઃઅઃ અખઙઃઅઃ અગઙઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ ઙવર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥ અકચ-
અઃ અખચ-અઃ અગચ-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકચા-અઃ અખચા-અઃ અગચા-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકચિઅઃ
અખચિઅઃ અગચિઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકચીઅઃ અખચીઅ. અગચીઅઃ ૩૫ અકચુઅઃ અખચુઅઃ અગચુઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકચૂઅઃ અખચૂઅઃ અગચૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકચૃઅઃ અખચૃઅઃ અગચૃઅઃ ઇત્યાદિ

અકચૄઅ. અખચૄઅઃ અગચૄઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકચ્ળઃ અખચ્ળઃ અગચ્ળઃ અકચ્ળઃ અખચ્ળઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકચેઅઃ અખચેઅઃ
પ્. ૯૦બ્)
અગધેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકચૈઅઃ અખચૈઅઃ અગચૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકચોઅઃ અખચોઅઃ અગચોઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકચૌઅઃ અખચૌઅઃ અગચૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકચંઅઃઅઃ અખચંઅઃ અગચંઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકચઃઅઃ અખચઃઅઃ અગચઃઅઃ ઇતિ ૩૫ ઇતિ ચ વર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥
અકછ-અઃ અખછ-અઃ અગછ-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકછા-અઃ અખછા-અઃ અગછા-અઃ ઇત્યાદિ

અકછિઅઃ અખછિઅઃ અગછિઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકછીઅઃ અખછીઅઃ અગછીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકછુઅઃ
અખછુઅઃ અખછુઅઃ અગછુઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકછૂઅઃ અખછૂઅઃ અગછૂઅઃ ઇત્યાદિ

અકછૃઅઃ અખછૃઅઃ અગછૃઅઃ અકછૄઅઃ અખછૄઅઃ અગછૃઅઃ અકછ્ળઃ અખછ્ળઃ
અગછ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકછૣઅઃ અખછૣઅઃ અગછૣઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકછેઅઃ અખછેઅઃ
અગછેઅ. ઇત્યાદિ ૩૫ અકછૈઅઃ અખછૈઅઃ અગછૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકછોઅઃ અખછોઅઃ
અગછોઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકછૌઅઃ અખછૌઅઃ અગછૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકછંઅઃ અખછંઅઃ
અગછંઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકછઃઅઃ અખછઃઅઃ અગછઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ
છવર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥ અકજ-અઃ અખજ-અઃ અગજ-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકજા-અઃ
અખજા-અઃ અગજા-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકજિઅઃ અખજિઅઃ અગજિઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકજીઅઃ અખજીઅઃ
અગજીઅઃ ઇત્યાદિ

પ્. ૯૧અ)
અકજુઅઃ અખજુઅઃ અગજુઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકજૂઅઃ અખજૂઅઃ અગજૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકજૃઅઃ
અખજૃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકજૄઅઃ અખજૄઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકજ્ળઃ અખજ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકજ્ળઃ
અખજ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકજેઅઃ અખજેઅઃ અગજેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકજૈઅઃ અખજૈઅઃ ઇત્યાદિ

અકજોઅઃ ખજોઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકજૌઅઃ અખજૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકજંઅઃ અખજંઅઃ ઇત્યાદિ

અકજઃઅઃ અખજઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ જવર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥ અકઝ-અઃ અખજ-અઃ
અગજ-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઝિઅઃ અખઝિઅઃ અગઝા-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઝિઅઃ અખઝિઅઃ ઇત્યાદિ

અકઝીઅઃ અખઝીઅઃ અગઝીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઝુઅઃ અખઝુઅઃ અગઝુઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઝૂઅઃ
અખઝૂઅઃ અગઝૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઝૃઅઃ અખઝૃઅઃ અગઝૃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઝૄઅઃ
અકઝૄઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઝ્ળઃ અખઝ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઝ્ળઃ અખઝ્ળઃ અગઝ્ળઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકઝેઅઃ અખઝેઅઃ અગઝેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઝૈઅઃ અખઝૈઅઃ અગઝૈઅઃ ઇત્યાદિ

અકઝોઅઃ અખઝોઅઃ અગઝોઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઝૌઅઃ અખઝૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઝંઅઃ
અખઝંઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઝઃઅઃ અખઝઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ
ઝવર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥
પ્. ૯૧બ્)
અકઞ-અઃ અખઞ-અઃ અગઞ-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઞા-અઃ અખઞા-અઃ અગઞા-અઃ ઇત્યાદિ

અકઞિઅઃ અખઞિઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઞીઅઃ અખઞીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઞુઅઃ અખઞુઅઃ ઇત્યાદિ
૩૫ અકઞૂઅઃ અખઞૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઞૃઅઃ અખઞૃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઞૄઅઃ અખઞૄઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકઞ્ળઃ અખઞ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઞ્ળઃ અખઞ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઞેઅઃ
અખઞેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઞૈઅઃ અખઞૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઞોઅઃ અખઞોઅઃ ઇત્યાદિ

અકઞૌઅઃ અખઞૌઅઃ ઇત્યાદિ અકઞંઅઃ અખઞંઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઞઃઅઃ અખઞઃઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ ઞવર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥ અકટ-અઃ અખટ-અઃ અગટ-અઃ ઇત્યાદિ

અકટા-અઃ અખટા-અઃ અગટા-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકટિઅ. અખટિઅઃ અગટિઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકટીઅઃ
અખટીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકટુઅઃ અખટુઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકટૂઅઃ અખટૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકટૃઅઃ
અખટૃઅઃ અકટૄઅઃ અખટૄઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકટ્ળઃ અખટ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકટ્ળઃ
અખટ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકટેઅઃ અખટેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકટૈઅઃ અખટૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકટોઅઃ
અખટોઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકટૌઅઃ અખટૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકટંઅઃ અખટંઅઃ ઇત્યાદિ

અકટઃઅઃ અખટઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ ટવર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥ અકઠ-અઃ અખઠ-
અઃ ઇત્યાદિ

પ્. ૯૨અ)
અકઠા-અઃ અખઠા-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઠિઅઃ અખઠિઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઠીઅઃ અખઠીઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકઠુઅઃ અખઠુઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઠૂઅઃ અખઠૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઠૃઅઃ
અખઠૃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઠૄઅઃ અખઠૄઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઠ્ળઃ અખઠ્ળઃ ઇત્યાદિ

અકઠ્ળઃ અખઠ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઠેઅઃ અખઠેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઠૈઅઃ અખઠૈઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકઠોઅઃ અખઠોઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઠૌઅઃ અખઠૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઠંઅઃ
અખઠંઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઠઃઅઃ અખઠઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ ઠ વર્ગષોડશત્રિંશત્કમ્
॥ અકડ-અઃ અખડ-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકડા-અઃ અખડા-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકડિ-અઃ અખડિ-અઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકડીઅઃ અખડીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકડુઅઃ અખડુઅઃ અકડૂઅઃ અખડૂઅઃ ઇત્યાદિ
૩૫ અકડૃઅઃ અખડૃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકડૃઅઃ અખડૃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકડ્ળઃ અખડ્ળઃ
અકડ્ળ. અખડ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકડેઅઃ અખડેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકડૈઅઃ અખડૈઅઃ ઇત્યાદિ

અકડોઅઃ અખડોઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકડૌઅઃ અખડૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકડંઅઃ અખડંઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકડઃઅઃ અખડઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ ડવર્ગષોડશત્રિંશત્કમ્ ॥ અકઢ-અઃ
અખઢ-અઃ ઇત્યાદિ અકઢા-અઃ અખઢા-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઢિઅઃ અખઢિઅઃ ઇત્યાદિ

અકઢીઅઃ અખઢીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઢુઅઃ અખઢુઅઃ ઇત્યાદિ

પ્. ૯૨બ્)
અકઢૂઅઃ અખઢૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઢૃઅઃ અખઢૃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઢૄઅઃ અખઢૄઅ.
ઇત્યાદિ ૩૫ અકઢ્ળઃ અખઢ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઢૣઅઃ અખઢૣઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઢેઅઃ
અખઢેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઢૈઅઃ અખઢૈઅઃ અખઢૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઢોઅઃ અખઢોઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકઢૌઅઃ અખઢૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઢંઅઃ અખઢંઅઃ ઇત્યાદિ

અકઢઃઅઃ અખઢઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ ઢવર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥ અકણ-અઃ
અખણ-અઃ ઇતિ ૩૫ અકણા-અઃ અખણા-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકણિઅઃ અખણીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકણીઅઃ
અખણીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકણુઅઃ અખણુઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકણૂઅઃ અખણૂઅઃ ઇત્યાદિ

અકણૃઅઃ અખણૃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકણૄઅઃ અખણૄઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકણ્ળઃ અખણ્ળઃ ઇત્યાદિ
૩૫ અકણ્ળઃ અખણૣઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકણેઅઃ અખણેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકણૈઅઃ અખણૈઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકણોઅઃ અખણોઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકણૈઅઃ અખણૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકણંઅઃ
અખણંઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકણઃઅઃ અખણઃઅઃ ઇત્યાદિ

ઇતિ ણવર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥ અકત-અઃ અખત-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકતા-અઃ અખતા-અઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકતિઅઃ અખતિઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકતીઅઃ અખતીઅઃ ઇતિ ૩૫ અકતુઅઃ અખતુઅઃ ઇત્યાદિ

અકતૂઅઃ
પ્. ૯૩અ)
અખતૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકતૃઅઃ અખતૃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકતૄઅઃ અખતૄઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકત્ળઃ
અખત્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકત્ળઃ અખત્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકતેઅઃ અખતેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકતૈઅઃ
અખતૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકતોઅઃ અખતોઅઃ ઇતિ ૩૫ અકતૌઅઃ અખતૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકતૌઅઃ
અખતૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકતંઅઃ અખતંઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકતઃઅઃ અખતઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ
તવર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ । અકથ-અઃ અખથ-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકથા-અઃ અખથા-અઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકથિઅઃ અખથિઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકથીઅઃ અખથીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકથુઅઃ અખથુઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકથૂઅઃ અખથૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકથૃઅઃ અખથૄઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકથૃઅઃ
અખથૄઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકથ્ળઃ અખથ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકથૣઅઃ અખથૣઅઃ ઇત્યાદિ

અકથેઅઃ અખથેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકથૈઅઃ અખથૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકથોઅઃ અખથોઅઃ ઇત્યાદિ

અકથૌઅઃ અખથૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકથંઅઃ અખથંઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકથઃઅઃ અખથઃઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ થ વર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥ અકદ-અઃ અખદ-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકદા-અઃ
અખદા-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકદિઅઃ અખદિઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકદીઅઃ અખદીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકદુઅઃ
અખદુઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકદૂઅઃ અખદૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકદૃઅઃ અખદૃઅઃ ઇત્યાદિ

પ્. ૯૩બ્)
અકદૄઅઃ અખદૄઅ. ઇત્યાદિ ૩૫ અકદ્ળઃ અખદ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકદ્ળ. અખદ્ળઃ ઇત્યાદિ

અકદેઅઃ અખદેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકદૈઅઃ અખદૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકદોઅઃ અખદોઅઃ ઇત્યાદિ

અકદૌઅઃ અખદૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકદંઅઃ અખદંઅઃ ઇત્યાદિ અકદઃઅઃ અખદઃઅઃ ઇત્યાદિ
૩૫ ઇતિ વર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥ અકધ-અઃ અખધ-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકધા-અઃ
અખધા-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકધિઅઃ અખધિઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકધીઅઃ અખધીઅઃ ઇત્યાદિ

અકધુઅઃ અખધુઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકધૂઅઃ અખધૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકધૃઅઃ અખધૃઅઃ
અકધૄઅઃ અખધૄઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકધ્ળઃ અખધ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકધ્ળઃ અખધ્ળઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકધેઅઃ અખધેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકધૈઅઃ અખધૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકધોઅઃ
અખધોઅઃ અકધોઅઃ અખધોઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકધંઅઃ અખધંઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકધઃઅઃ
અખધઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ ધવર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશકમ્ ॥ અકન-અઃ અખન-અઃ ઇત્યાદિ
૩૫ અકના-અઃ અખના-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકનિઅઃ અખનિઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકનીઅઃ અખનીઅઃ ઇત્યાદિ
૩૫ અકનુઅઃ અખનુઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકનૂઅઃ અખનૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇત્યાદિ ૩૫ અકનૃઅઃ અખનૃઅ.
ઇત્યાદિ ૩૫ અકનૄઅઃ અખનૄઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકન્ળઃ અખન્ળઃ ઇત્યાદિ અકનૣઅઃ અખનૣઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકનેઅઃ અખનેઅ. ઇત્યાદિ

પ્. ૯૪અ)
અકનૈઅઃ અખનૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકનોઅઃ અખનોઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકનૌઅઃ અખનૌઅઃ ઇત્યાદિ

અકનંઅઃ અખનંઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકનઃઅઃ અખનઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ
નવર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥ અકપ-અઃ અખપ-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકપા-અઃ અખપા-અઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકપિઅઃ અખપિઅઃ ઇતિ ૩૫ અકપીઅઃ અખપીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકપુઅઃ અખપુઅઃ ઇત્યાદિ

અકપૂઅઃ અખપૂઅઃ ઇત્યાદિ અકપૃઅઃ અખપૃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકમૄઅઃ અખપૄઅઃ ઇત્યાદિ

અકપ્ળઃ અખપ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકપ્ળઃ અખપ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકપેઅઃ અખપેઅઃ ઇત્યાદિ

અકપૈઅઃ અખપૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકપોઅઃ અખપોઅ. ઇત્યાદિ ૩૫ અકપૌઅઃ અખપૌઅઃ ઇત્યાદિ

અકપંઅઃ અખપંઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકપઃઅઃ અખપઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ પવર્ગત્રિંશત્કમ્ ॥
અકફ-અઃ અખપ-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકફા-અઃ અખફા-અઃ ઇતિ ૩૫ અકફિઅઃ અખફિઅઃ ઇત્યાદિ
અકફીઅઃ અખફીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકફુઅઃ અખફુઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકફૂઅઃ અકફૂઅ. ઇત્યાદિ
૩૫ અકફૃઅઃ અખફૃઅઃ અકફૄઅઃ અખફૄઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકફ્ળઃ અખફ્ળઃ ઇત્યાદિ

અકફૣઅઃ અખફૣઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકફેઅઃ અખફેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકફૈઅઃ ઇત્યાદિ

અકફોઅઃ અખફઃ અકફૌઅઃ અખફૌઅઃ અકફંઅઃ અખફંઅઃ ઇત્યાદિ

પ્. ૯૪બ્)
અકફઃઅઃ અખફઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ ફવર્ગષોડશપત્રત્રિંશત્કમ્ ॥ અકવ-અઃ અખવ-
અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકવા-અઃ અખવા-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકવિઅઃ અખવિઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકવીઅઃ
અખવીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકવુઅઃ અખવુઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકવૂઅઃ અખવૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકવૃઅઃ
અખવૃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકવૄઅઃ અખવૄઅઃ અખવૄઅઃ ઇત્યાદિ અકવ્ળઃ અખવ્ળઃ ઇત્યાદિ
અકવૣઅઃ અખવૣઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકવેઅઃ અખવેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકવૈઅઃ અખવૈઅઃ ઇત્યાદિ

અકવોઅઃ અખવોઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકવૌઅઃ અખવૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકવંઅઃ અખવંઅઃ ઇત્યાદિ
૩૫ અકવઃઅઃ અખવઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ વવર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥ અકભ-અઃ
અખભ-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકભા-અઃ અખભા-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકભિઅઃ અખભિઅઃ ઇત્યાદિ

અકભીઅઃ અખભીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકભુઅઃ અખભુઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકબૂઅઃ અખભૂઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકભૃઅઃ અખમૃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકભૄઅઃ અખભૄઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકભ્ળઃ
અખભ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકભ્ળઃ અખભ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકભેઅઃ અખભેઅઃ ઇત્યાદિ

અકભૈઅઃ અખભૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકભોઅઃ અખભોઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકભૌઅઃ અખભૌઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકભંઅઃ અખભંઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકભઃઅઃ અખભઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ
ભવર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥
પ્. ૯૫અ)
અકમ-અઃ અખમ-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકમા-અઃ અખમા-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકમિઅઃ અખમિઅઃ ઇત્યાદિ
૩૫ અકમીઅઃ અખમીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકમુઅઃ અખમુઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકમૂઅઃ અખમૂઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકમૃઅઃ અખમૃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકમૄઅઃ અખમૄઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકમ્ળઃ
અખમ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકમૣઅઃ અખમૣઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકમેઅઃ અખમેઅઃ ઇત્યાદિ

અકમૈઅઃ અખમૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકમોઅઃ અખમોઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકમૌઅઃ અખમૌઅઃ ઇત્યાદિ
૩૫ અકમંઅઃ અખમંઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અખમંઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ
મવર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥ અકય-અઃ અખય-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકયા-અઃ અખયા-અઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકયિઅઃ અખયિઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકયીઅઃ અખયીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકયુઅઃ અખયુઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકયૂઅઃ અખયૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકયૃઅઃ અખયૃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકયૃઅઃ અખયૃઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકય્ળઃ અખય્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકયૣઅઃ અખયૣઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકયેઅઃ અખયેઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકયૈઅઃ અખયૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકયોઅઃ અખયોઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકયૌઅઃ અખયૌઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકયંઅઃ અખયંઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકયઃઅઃ અખયઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ
યવર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥ અકર-અઃ અખર-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકરા-અઃ અખરા-અઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકરિઅઃ અખરિઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકરીઅઃ
પ્. ૯૫બ્)
અખરીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકરુઅઃ અખરુઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકરૂઅઃ અખરૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકઋઅઃ
અખઋઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકૠઅઃ અખૠઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકળઃ અખળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકૡઅઃ
અખૡઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકરેઅઃ અખરેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકરૈઅઃ અખરૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકરોઅઃ
અખરોઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકરૌઅઃ અખરૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકરંઅઃ અખરંઅઃ ઇત્યાદિ

અકરઃઅઃ અખરઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ રવર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ । અકલ-અઃ અખલ-અઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકલા-અઃ અખલા-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકાલિઅઃ અખલિઅઃ અકલીઅઃ અખલીઅઃ ઇત્યાદિ

અકલુઅઃ અખલુઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકલૂઅઃ અખલૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકળઃ અખળઃ ઇત્યાદિ

અકૡઅઃ અખૡઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકલેઅઃ અખલેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકલૈઅઃ અખલૈઅઃ ઇત્યાદિ

અકલોઅઃ ખલોઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકલૌઅઃ અખલૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકલંઅઃ અખલંઅઃ ઇત્યાદિ

અકલઃઅઃ અખલઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ લવર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥ અકવ-અઃ અખવ-અઃ
ઇતિ ૩૫ અકવા-અઃ અખવા-અઃ અકવિઅઃ અખવિઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકવીઅઃ અખવીઅઃ અકવુઅઃ
અખવુઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકવૂઅઃ અખવૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકવૃઅ. અખવૃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકવૄઅઃ
અખવૃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકવ્ળઃ અખવ્ળઃ ઇત્યાદિ
પ્. ૯૬અ)
અકવેઅઃ અખવેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકવૈઅઃ અખવૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકવોઅઃ અખવોઅઃ ઇત્યાદિ

અકવૌઅઃ અખવૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકવંઅઃ અખવંઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકવઃઅ. અખવઃઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ વવર્ગસ્ય ષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥ અકશ-અઃ અખશ-અઃ ઇત્યાદિ

અકશા-અઃ અખશા-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકશિઅઃ અખશિઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકશીઅઃ અખશીઅઃ ઇત્યાતિ
૩૫ અકશુઅઃ અખશુઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકશૂઅઃ અખશૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકશૃઅઃ અખશૃઅઃ
અકશૄઅઃ અખશૄઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકશ્ળઃ અખશ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકશૣઅઃ અખશૣઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકશેઅઃ અખશેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકશૈઅઃ અખશૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકશોઅઃ
અખશોઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકશૌઅઃ અખશૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકશંઅઃ અખશંઅઃ ઇત્યાદિ

અકશઃઅઃ અખશઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ વર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશકમ્ ॥ અકષ-અઃ અખષ-અઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકષા-અઃ અખષા-ઽહ્ ઇત્યાદિ ૩૫ અકષિઅઃ અખષિઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકષીઅઃ અખષીઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકષુઅઃ અખષુઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકષૂઅઃ અખષૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકષૃઅઃ અખષૃઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકષૄઅઃ અખષૄઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકષ્ળઃ અખષ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકષૣઅઃ
અખષૣઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકષેઅઃ અખષેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકષૈઅઃ અખષૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકષોઅઃ
અખષોઅઃ ઇત્યાદિ

પ્. ૯૬બ્)
અકષૌઅઃ અખષૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકષંઅઃ અખષંઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકષઃઅઃ અખષંઃઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ ષવર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥ અકસ-અઃ અખસ-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકસા-અ.
અખસા-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકસિઅઃ અખસિઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકસીઅઃ અખસીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકસુઅઃ
અખસુઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકસૂઅઃ અખસૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકસૃઅઃ અખસૃઅઃ અખસૄઅઃ અખસૄઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકસ્ળઃ અખસ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકલૣઅઃ અખલૣઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકસેઅઃ અખસેઅઃ
અકસૈઅ. અખસૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકસોઅઃ અખસોઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકસૌઅ. અખસૌઅઃ ઇત્યાદિ

અકસંઅખસંઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકસઃઅઃ અખસઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ
સવર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥ અકહ-અઃ અખહ-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકહા-અઃ અખહા-અઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકહિઅઃ અખહિઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકહીઅઃ અખહીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકહુઅ. અખહુઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકહૂઅઃ અખહૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકહૃઅઃ અખહૃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકહૄઅઃ અખહૄઅઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકહ્ળઃ અખહૣઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકહૣઅઃ અખહૣઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકહેઅઃ
અખહેઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકહૈઅઃ અખહૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકહોઅઃ અખહોઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકહૌઅઃ
અખહૌઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકહંઅઃ
પ્. ૯૭અ)
અખહંઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકહઃઅઃ અખહઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ
હવર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥ અકલ-અઃ અખલ-અઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકલા-અઃ અખલા-અઃ
ઇત્યાદિ ૩૫ અકલિઅઃ અખલિઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકલીઅઃ અખલીઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકલુઅઃ અખલુઅઃ ઇત્યાદિ
૩૫ અકલૂઅઃ અખલૂઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકળઃ અખળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકૡઅઃ અખૡઅઃ ઇત્યાદિ

અકલ્ળઃ અખલ્ળઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકલૣઅઃ અખલૣઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકલેઅઃ અખલેઅઃ ઇત્યાદિ

અકલૈઅઃ અખલૈઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકલોઅઃ અખલોઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકલૌઅઃ અખલૌઅઃ ઇત્યાદિ

અકલંઅઃ અખલંઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ અકલઃઅઃ અખલઃઅઃ ઇત્યાદિ ૩૫ ઇતિ
લવર્ગષોડશપઞ્ચત્રિંશત્કમ્ ॥ અકક્ષ-અઃ અખક્ષ-અઃ અગક્ષયઃ ઇતિ ૩૫ અહક્ષ-અઃ
અલક્ષ-અઃ ઇત્યન્તાશ્ચતુસ્ત્રિંશત્ ૩૪ અકક્ષા-અઃ અખક્ષા-અઃ અગક્ષા-અઃ ઇત્યાદિ અહક્ષા-
અઃ અલક્ષા-અઃ ઇત્યન્તાશ્ચતુસ્ત્રિંશત્ ૩૪ અકક્ષિઅઃ અખક્ષિઅઃ ઇત્યાદિ અલક્ષિઅઃ ઇત્યન્તા

અકક્ષીઅઃ અખક્ષીઅઃ ઇત્યાદિ અલક્ષીઅઃ ઇત્યન્તાઃ ૩૪ અકક્ષુઅઃ અખક્ષુઅઃ ઇત્યાદિ અલક્ષુઅઃ
ઇત્યન્તાઃ ૩૪ અકક્ષૂઅઃ અખક્ષૂઅઃ ઇત્યાદિ અલક્ષૂઅઃ ઇત્યન્તાઃ ૩૪ અકક્ષૃઅઃ ઇત્યાદિ
અલક્ષૃઅઃ ઇત્યન્તાઃ ૩૪ અકક્ષૄઅઃ અખક્ષૄઅઃ ઇત્યાદિ અલક્ષ્કૄઅઃ ઇત્યાદિ અલક્ષૄઅઃ
ઇત્યન્તાઃ ૩૪ અકક્ષ્ળઃ અખક્ષ્ળઃ
પ્. ૯૭બ્)
ઇત્યાદિ અલક્ષ્ળઃ ઇત્યન્તાઃ ૩૪ અકક્ષૣઅઃ અખક્ષૣઅઃ ઇત્યાદિ અહક્ષૣઅઃ અલક્ષ્કૄઅઃ
ઇત્યન્તાશ્ચતુસ્ત્રિંશત્ ૩૪ અકક્ષેઅઃ અખક્ષેઅઃ ઇત્યાદિ અહક્ષેઅઃ અલક્ષેઅઃ
ઇતન્તાશ્ચતુસ્ત્રિંશત્ ૩૪ અકક્ષૈઅઃ અખક્ષૈઅઃ ઇત્યાદિ અલક્ષૈઅઃ ઇત્યન્તાઃ ૩૪ અકક્ષોઅઃ
અખક્ષોઅઃ ઇત્યાદિ અલક્ષોઅઃ ઇત્યન્તાઃ ૩૪ અકક્ષૌઅઃ અખક્ષૌઅઃ ઇત્યાદિ અલક્ષૌઅઃ
ઇત્યનતાઃ ૩૪ અકક્ષંઅઃ અખક્ષંઅઃ ઇત્યાદિ અહક્ષંઅઃ અલક્ષંઅઃ ઇત્યન્તાઃ

અકક્ષઃઅઃ અખક્ષઃઅઃ ઇત્યાદિ અહક્ષઃઅઃ અલક્ષઃઅઃ ઇત્યન્તા. ૩૪ ઇતિ
ક્ષવર્ગસ્યષોડશચતુસ્ત્રિંશતકમ્ ॥ અથ
તૃતીયપૂર્ણમણ્ડલવર્ણસ્પ્રથમાકારસ્યસ્થાને અવરાપરાણિ પઞ્ચશતાક્ષ્રાણિ
એકશશ્ચરમભાગે યદિ યોજ્યન્તે તદા અકક્ષ-અઃ અક-અ-આઃ અક-અરઃ અક-અઈઃ અક-ઔઃ
અક-અઊઃ અક-અએઃ અક-આઇઃ અક-અઓઃ અક-આઉઃ ૧૦ અક-અકઃ અક-અકાઃ અક-અકિ. અક-અકીઃ અક-
અકુઃ અક-અકૂઃ અક-અકૃઃ અક-અકૄઃ અક-અકૢઃ અક-અકૢઃ અક-અકેઃ અક-અકૈઃ અક-અકોઃ
અક-અકૌઃ **(?)એવંખઃ ખાઃ ઇત્યાદિ
ચતુર્દશ૧૪ગાદિક્ષાન્તત્રયસ્ત્રિંશદ્વર્ગાણામપિ પ્રત્યેકં ચરમભાગેયોગેન
સંભૂયપઞ્ચત્રિંશદ્વર્ગાણામેકશશ્ચતુર્દશચતુર્દશાક્ષરયોગેયર્યવસન્નેન્
અવત્યુત્તરચતુઃશતસંખ્યાભેદાજાતાઃ
તેષ્વવર્ગીયભેદદશકસ્યાપિયોજનેપઞ્ચશતસંખ્યા એકૈકવિદ્યાજાતેતિવિંશતિ
પ્. ૯૮અ)
સહસ્રવિદ્યાનાં પઞ્ચશતગુણિતત્વેકોવિસંખ્યાવિદ્યાભેદાઃ પર્યવસિતાઃ
૧૦૦૦૦૦૦૦ તેષામપિ વિદ્યાભેદાનાં
પ્રત્યેકમાદિભાગએકૈકપૂર્ણમણ્ડલવર્ણયોગે અક-અ-અઃ આક-અ-અઃ ઇક-અ-અઃ ઈક-અ-અઃ
ઉક-અ-અઃ ઊક-અ-અઃ ઋક-અ-અઃ ૠક-અ-અઃ ઌક-અ-અઃ ૡક-અ-અઃ એક-અ-અઃ ઐક-અ-અઃ ઓક-અ-અઃ
ઔક-અ-અઃ અંક-અ-અઃ અઃક-અ-અઃ કક-અ-અઃ કિક-અ-અઃ કીક-અ-અઃ કુક-અ-અઃ કૂક-અ-અઃ
કૃક-અ-અઃ કૄક-અ-અઃ કૢક-અ-અઃ કૢક-અ-અઃ કેક-અ-અઃ કૈક-અ-અઃ કોક-અ-અઃ કૌક-અ-અઃ
કૌક-અ-અઃ કંક-અ-અઃ કઃક-અ-અઃ ઇતિરીત્યા ષટ્સપ્તત્યુત્તરપઞ્ચશતકોટિસંખ્યા
૫૭૬૦૦૦૦ વિદ્યાઃ પર્યવસ્યન્તિ । । અત્ર મધ્યમાક્ષરસ્ય
એકક્ષરત્વમભ્યુપેત્યત્ર્યક્ષરયાખોપાસ્યેસદન્યતમવિદ્યયાદ્વિરાવૃત્તયા
અહૃદયાયનમઃ ક અશિરસેસ્વાહા અઃશિખાયૈવષટ્ અકવચાયહુમ્ ક-
અનેત્રત્રયાયવૌષટ્ અઃઅસ્ત્રાયફટ્ ઇતિ ષડઙ્ગમન્ત્રાન્સ્વસ્યાઙ્ગુષ્ઠાદિષુ
હૃદયાદિષુ ચ વિન્યસ્ય કાલનિત્યાપૂજોક્ત એવ યન્ત્રે
ચતુરસ્રાષ્ટદલકમલનવયોન્યાત્મકે પૂર્વવદેવાક્ષરાણિ*(?)ન્યસ્ય
કાલનિત્યાવદેવધ્યાનાવાહનપૂજનબલિદાનનિત્યહોમાદિકમહર્નિશમાચરતઃ
સાધકસ્યતદ્વિદ્યાસ્થાજપહોમતર્પણાદિભિઃ સર્વેપિ પુરુષાર્થાઃ સિદ્ધ્યન્તિ ॥ ઇતિ
શ્રીચક્રસ્થમુતયોગિનીવિદ્યાપ્રયોગાઃ ॥ અથ સૂક્ષ્મહોમપ્રયોગઃ ॥
મૂલાધારસ્યત્રિકોણે
પ્. ૯૮)
ઊર્દ્ધ્વપ્રસૃતકિરણઃ ।પાવકોસ્તિ હૃદયસ્થકકમલે ઊર્દ્ધ્વાધઃ
પ્રસૃતકિરણોરવિરસ્તિ મૂર્દ્ધનિ બ્રહ્મરન્ધ્રાધોભાગેધઃ પ્રસૃતકિરણશ્ચન્દ્રોસ્તિ ।
ત્રયાણાંતેજસામેનેષુમૈક્યંવિભાવ્ય સમિદ્ધેગ્નૌમનસાવક્ષ્યમાણમન્ત્રૈઃ
વિ*(?)જુહુયાત્ । એ*(?)ષવચહોમઃ પ્રાણાગ્નિહોત્રપદેનવેદેભિધીયતે । તન્મન્ત્રા યથા
કસોં ૧ ખાષોં ૨ ગિશોં ૩ ઘીવોઙુલોં ૫ ચૂરોં ૬ છૃયોં ૭ જૄમોં ૮ ઝૄભોં ૯ ઞૣવોં
૧૦ ટેફોં ૧૧ ઠૈપોં ૧૨ ડોનોં ૧૩ ઢૌધોં ૧૪ ણંદોં ૧૫ તઃથોં ૧૬ થતોં દાણોં ૨ ધિઢોં
૩ નીડોં ૪ પુઠોં ૫ ફૂટોં ૬ વૃજોં ૭ ભૄઝોં ૮ મૢજોં ૯ પૣછોં ૧૦ રેચોં ૧૧ લૈઙોં ૧૨ વોગોં
૧૩ શૌગોં ૧૪ ખંખોં ૧૫ સઃકોં ૧૬ અથતો ૧ આદણોં ૨ ઇધઢોં ૩ ઈનડોં ૪ ઉપ.ઢોં

ઉફટોં ૬ ઋવઞોં ૭ ૠભઝોં ૮ ઌમજોં ૯ ૡયછોં ૧૦ એરચોં ૧૧ ઐલઙોં ૧૨ ઓવગોં

ઔશગોં ૧૪ અંષખોં ૧૫ અઃસકોં ૧૬ । કથઃઓં ૧ ખં દં ઓં ૨ ગધૌ ઓં ૩ ઘનો ઓં ૪ ઙ
પૈ ઓં ૫ ચ ફે ઓં ૬ છ કૢ ઓં ૭ જ ભૢ ઓં ૮ ઝ મૄ ઓં ૯ ઞયૃઓં ૧૦ ટરૂઓં ૧૧ ઠલુઓં
૧૨ ડવીઓં ૧૩ ઢશિઓં ૧૪ ણષાઓં ૧૫ ત સ ઓં ૧૬ । અકસોં ૧ આખષોં ૨ ઇશશોં ૩ ઈઘવોં

ઉઙલો૫ ઊચરોં ૬ ઋછયોં ૭ ૠજમોં ૮ ઌઝભોં ૯ ૡઞવોં ૧૦ એટફોં ૧૧ ઐઠપોં ૧૨ ઓડનોં
૧૩ ઔઢધોં ૧૪ અંણથૌં ૧૫ અઃતથોં ૧૬ ॥ તકઃ ઓં ૧ દખં ઓં ૨ ધગૌ ઓં ૩ નઘો ઓં

પઙો ઓં ૫ ફચૈ ઓં ૬ વછે ઓં ૭ ભજૣ ઓં ૮ મઝૢ ઓં ૯ યઞૄ ઓં ૧૦ રડૃ ઓં ૧૧ લટ્ ઓં

વડુ ઓં ૧૩ શઢી ઓં ૧૪ ષ્ણિ ઓં

પ્. ૯૯અ)
સતા ઓં

ઇતિ ષણવતિમન્ત્રાઃ ષોડશષોડશક્રમેણભાનુવહ્નિપુટાન્તઃસ્થચન્દ્રવર્ણઘટિત્
આઃ વહ્નિભાનુપુટાન્તઃસ્થચન્દ્રવર્ણઘટિતાઃ
ચન્દ્રભાનુપુટાન્તઃસ્થવહ્નિવર્ણઘટિતાઃ
ભાનુચન્દ્રપુટાન્તઃસ્થવહ્નિવર્ણઘટિતાઃ
ચન્દ્રવહ્નિપુટાન્તઃસ્થભાનુવર્ણઘટિતાઃ ।
વહ્નિચન્દ્રપુટાન્તઃસ્થભાનુવર્ણઘટિતાશ્ચ ભવન્તિ તત્ર
કાદયસ્તાંતાઃ ષોડશવર્ણાભાનવીયાઃથાદય.
સકારાન્તાઃ ષોડશવર્ણાવહ્નેઃસ્વરાઃ ષોડશચન્દ્રસ્યવણા ઇતિ । એતૈરેવમન્ત્રૈઃ
સતઓંષણા ઓં ઇત્યાદિક્રમેણખાષોંકસોં ઇત્યન્તૈર્વુત્ક્રમાદપિ હોમોનુષ્ઠેય ઇતિ
સંભૂય દ્વિનવત્યુત્તરૈકશતસંખ્યયાહોમોયંપર્યવસિતા ।
એતદ્વર્ણોચ્ચારણપૂર્વકપરસ્પરસંબન્ધપરિવૃદ્ધતેજરૂપાધિકરણહોમાત્તદ્વર્.
નવાચ્યસકલવિશ્વહોમેસંપન્ને
શ્રીશિવસ્વરૂપતત્તેજસ્ત્રયાવાપ્તિર્હોતુર્ભવતીતિકિમધિકમિતઃ પ્રાર્થનીયમ્ ॥ ઇતિ
પ્રાણાગ્નિહોત્રહોમપ્રયોગઃ ॥ અથ સકલસ્વપ્રયોગનિર્વિઘ્નતાસિદ્ધિકારકઃ
સર્વાભીપ્સિતસાધકશ્ચપ્રાતઃસાયંકાલપાઠોપાસ્યેત્યેવં ભૂતં
નિત્યાકવચં લિખ્યતે । સમસ્તાપદ્વિમુક્ત્યર્થં સર્વસંપદવાપ્તયે ॥
ભૂતપ્રેતપિશાચાદિપીડાશાન્ત્યે સુખાપ્તયે ૧ સમસ્તરોગનાશાયસમરેવિજયાય ચ
ચૌરાસિહદ્વીપિગજગવયાદિભયાનકે ૨ । અરણ્યે શૈલગમનેમાર્ગે દુર્ભિક્ષકેતથા ॥
સલિલાગ્નિમરુત્પીડાસ્ય *(?) પોતાદિસંકરે ॥ ૩ ॥ પ્રજપ્ય નિત્યાકવચં
સકૃત્સર્વેતરત્યસૌઃ ॥
પ્. ૯૯બ્)
સુખી ભવતિનિર્દ્વન્દ્વોનિઃસપત્નોજિતેન્દ્રિયઃ ॥ ૪ ॥ શૃણુતત્કવચં દેવિ
વક્ષ્યેતવતવાત્મક । યે નાહમપિ યુદ્ધેષુ દેવેષુ અજયીસદા । સર્વત.
સર્વદાત્માનલલિતા પાતુસર્વદા । આગ્નેયીકામેશીપુરતઃ ભગમાલાત્વનન્તરમ્ ।
દિશંપાતુ સદા અથ દક્ષિણાનંતરાંદક્ષપાર્શ્વંમેપાતુસર્વદા । નિત્યં
ક્લિન્ન તતો દિશમુત્તરાનન્તરદિશમીશાનીભિતિયાવદ્રથભેરુરાડાદિશં પાતુ સદા
મમ વાયવીતથૈવં પશ્ચિમં ભાનગંરક્ષેત્સાવહ્નિવાસિની ।
મહાવજ્રેશ્વરીરક્ષેદનન્તરદિર્શમમ । વામપાર્શ્વંસદાપાતુ દૂતો
મેત્વરિતાતતઃ । પાલયેત્ તુ દિશ્મુત્તરદિશંવાન્યા ચક્ષેમાંકુલસુન્દરી ।
નિત્યૌમામૂર્દ્ધ્વતઃ પાતુ સાધોમેપાતુ સર્વદા । નિત્યા
નિત્યયવાકાખ્યાસ્તવેજયાસર્વતશ્ચમામ્ । કરોતુ મેમદ્ગલાનિ સર્વદા સર્વમઙ્ગલા
। દેહેન્દ્રિયમનઃ પ્રાણાઞ્જ્વાલામાલિજ્વાલામાલિનીતિ પદેન સંયોધ્યો વિગ્રહોયસ્યા
ઇતિ વિગ્રહઃ । નિગ્રહાઃ પાલયેદનિશમ્ ચિત્રાચિત્તંમેપાતુ સર્વદા ।
કાલીક્રોધાત્તથાલોભાન્મોહાન્માનાન્મદાદપિ ।
પાપાન્મત્સરતઃશોકાત્સંશયાત્સર્વતઃ સદાસ્તૌમિત્વાચ્ચ સમુદ્યોગાદશ્વબેષુ તુ
કર્મસુ અસત્યાત્ક્રૂરચિંતાજોહિંસાતશ્ચૌરતસ્તથા । રક્ષન્તુ માં સર્વદાતાઃ
કુ*(?)શુભેષુ ચ નિત્યાશોડશમાંપાત્તુ ગજારૂઢાઃ સ્વશક્તિભિઃ તથા
હયસમારૂઢાપાન્તુ માં સર્વતઃ સદા ।
સિંહારૂઢાસ્તથાપાન્તુમાંતરક્ષગતા અપિ । રથારૂઢાશ્ચમાંપાન્તુસર્વતઃ
સર્વદા રણેતાર્ક્ષ્યાંરૂઢાશ્ચમાંપાન્તુ તથા વ્યોમગતાસ્તથા ।
પ્. ૧૦૦અ)
ભૂતગાઃ સર્વગાઃ પાન્તુ માં સર્વત્ર ચ સર્વદા ।
ભૂતપ્રેતપિશાચાપસ્મારકૃત્યાદિકાન્ગ્રહાન્દ્રાવયન્તુ સ્વશક્તીનાં
ભૂષણૈરાયુધૈર્મમગજાશ્વ*(?)પિ પઞ્ચાસ્યતાર્ક્ષ્યારૂઢાખિલાયુધાઃ ।
અસંખ્યાઃ શક્તયોદેવ્યઃપાન્તુમાં સર્વતઃ સદા ।
સાયંપ્રાતર્જપેન્નિત્યાકવચં સર્વરક્ષકમ્ કદાચિન્નાશુભં પશ્યેન્ન શૃણોતિ
ચ મત્સમઃ ઇતિ ॥ પૂર્વતનશ્લોકપઞ્ચકસ્ય ચરમૈકશ્લોકસ્ય ચ યદ્યપિનકવચત્વં
કવચપાઠસ્યૈવ ચ ફલાભિધાનમિતિ તત્પાઠે પ્રયોજનમિતિ કેચિત્ । તથાપિ
ફલાદિપ્રતિપાદકભાગસ્યાપિપાઠસ્ય
નાનાતિત્રસદ્ધતયાનુચ્ચાનનાવશ્યકમિતિવહવઃ નાનાવૃત્તિષુ
પ્રથમમાન્તિમાવૃત્યોદ્ઘોતફલસ્તુત્પાદિભાગસહિતકવચપાઠઃ
મધ્યસ્થાવૃત્તિષુ કવચમાત્રં પઠનીયનપરોપિ ભાગ ઇત્યપિ કેષાંચિત્ સ
પ્રમાણંમતં ગુરુનૃપાદિ રૂપાપરાભીષ્ટાર્થકપાઠે
ભાગમિત્યાદિકંપદં મદીયામુકયજમાનપરમિત્યનુસધાતવ્યમ્ ।
દેશકાલગોત્રરાશિનામકામનાદ્યુલ્લેખપૂર્વકશ્ચૈતત્પાઠઃ । ઇહાપિ તન્ત્રે
સંકલ્પાનુસ્ઠાનસ્ય સૂચિતવ્યાત્ । અન્તોનિવેદનં ચ
જપનિવેદનવત્ત*(?)મેદભાવનં તત્પ્રતિપાદ્યદેવતાભેદભાવનરૂપં વા
કરણીયમ્ । પાઠશ્ચ નમનસા નાપ્યુચ્ચૈ. કિંતૂપાંશુજપરૂપઃ *(?) વા
પ્રલાપપૂર્વક નાપ્યશુવિનાચમનાદિકમન્તરણે પાતઃ
સંધ્યયોરાવશ્યકસન્ધિઓપાસનાદિઅનન્તરંપાઠો ન તુ પૂર્વમપીતિઃ ઇતિ
કવચપ્રયોગઃ ॥ અથાન્મૃતેશી વિદ્યાપ્રયોગઃ ॥
પ્. ૧૦૦બ્)
ઘંહઃ જ્જૌં ઇતિ પ્રથમભેદઃ વ્લંજ્યૈંશઃ ઇતિ ભેદોદ્વિતીયઃ શઃ જ્ઝૌંવં ઇતિ
તૃતીયઃ શ દ્વંજ્યૈં ઇતિ ચતુર્થં જ્ઝૌંવ્વં શ ઇતિ પઞ્ચસઃ ક્તૌં શંવ્વં
ઇતિ ઽષ્ઠોભેદઃ એતદન્યતમભેદ ઉપાસ્યો ન તુ સર્વભદૌપાસનનિયમઃ
સર્વભેદોપાસનેપિનશાસ્ત્રાર્થહાનિઃ અન્યત્રાપિરિતિરેષોવઃ
માતૃકાષડઙ્ગન્યાસમાતૃકાન્યાસાનન્તરમ્ વ્વાંહૃદયાયનમઃ વ્વીંશિરસે
સ્વાહા વ્વૌંશિખાયૈ વષટ્ વ્વંનેત્રયાયાવૌષટં વ્વઃ અસ્ત્રાય ફટ્
ઇતિ ષડઙ્ગમન્ત્રૈઃ સ્વસ્યાઙ્ગુષ્ઠાદિષુ હૃદયાદિષુ
ચ ષડ્વિધેપ્યુક્તભેદે ષડઙ્ગન્યાસમાચરેત્ । અમૃતકલાસ્થાને
અમૃતકલચન્દ્રવર્ણભૂતસ્વરૈરેકશઃ સંયોજિતસ્વોપાસ્યકૂટન્યાસં કુર્યાત્
તઘકારો યથા શુક્લપક્ષે પુરુષેણસ્વાઙ્ગેન્યાસકરણે એષ ક્રમઃ
પ્રતિપદિદક્ષિણેપાદાઙ્ગુષ્ઠે ટ્વંકારં દક્ષપાદપૃષ્ટે ટ્વોકારં
ગુલ્ફેટ્વિંકારં જાનુનીટ્વીંકારં ગુહ્યદક્ષભાગેટુંકારં
નાભિદક્ષભાગે ટૂંકારં હૃદયદક્ષિણભાગે ટ્વૃંકારં
દક્ષસ્તને ટૄંકારં યક્ષનાસિકાયાં ટ્વૃંકારં દક્ષાક્ષ્ણિટ્વેંકારં **(?)
દક્ષકં **(?) ટ્વૈંકારં દક્ષભ્રુવિ ટ્વોંકારાં દક્ષક પોલેટ્વૌંકારં
દક્ષભાગે મૂર્દ્ધ્નિટ્વંકારં ટ્વઃકારં પુનર્દક્ષપાદાઙ્ગુષ્ઠ એવ વિન્યસ્ય
પુનર્દક્ષપાદાઙ્ગુષ્ઠાદિ દક્ષપાદાઙ્ગુષ્ઠાન્તં શઃ શાઃ શિઃ શુઃ શૂઃ
શૃઃ શૄઃ શૢઃ શૣઃ શેઃ શૈઃ શોઃ શૌઃ શં શઃ ઇતિ ષોડશકૂટાનિ વિન્યસ્ય
પુનર્દક્ષપાદાઙ્ગુષ્ઠાદિ દક્ષપાદાઙ્ગુષ્ઠાન્તં જું જૂં જિં જીં જું જૂં
જૃં જૄં જૢં જૣં જેં
પ્. ૧૦૧અ)
જોં જૌં જં જુઃ ઇતિ ષોડશકૂટાનિ વિન્યસેત્ સોયં
શુક્લપ્રતિપન્નિથ્યધિકરણકોન્યાસઃ તદ્વિતીયાયાં
દક્ષપાદષ્ટષ્ટાદિદક્ષપાદાઙ્ગુષ્ઠાન્તં । તત્તૃતીયાયાં
દક્ષગુલ્ફાદિતચ્ચતુર્થ્યાં દક્ષજાન્વાદિ
તત્પઞ્ચમ્યાંગુહ્યદક્ષભાગાદિતત્ષષ્ટ્યાંનાભિદક્ષમાગાદિતત્સપ્તમ્યાં
હૃદયદક્ષભાગાદિતદષ્ટમ્યાં
દક્ષિણસ્તનાદિતન્નવમ્યાંદક્ષિણકણ્ઠભાગાદિત્તદ્દશમ્યાં
દક્ષનાસાદિતદેકાદશ્યાંદક્ષનેત્રાદિ તદ્વાદશ્યાં
દક્ષકર્ણાદિતત્ત્રયોદશ્યાં દક્ષભ્રુવમારભ્ય તચ્ચતુર્દશ્યાં
દક્ષકપોલમારભ્ય । તત્પઞ્ચદશ્યાં દક્ષમૂર્દ્ધ્વભાગમારભ્ય
સ્વસ્વપૂર્વભાગપર્યન્તં સર્વત્ર *(?) રમસ્યષોડશતમસ્વરસંબદ્ધકૂટસ્ય તુ
સર્વત્રોપક્રમસ્થાન એવ ન્યાસઃ । કૃષ્ણપક્ષે
પ્રતિપદિતુપુંભિર્વામભાગેમૂર્દ્ધ્નિવ્વંકારવામકપોલેષાંકાર ।
વામભ્રુવિંકાર વામકર્ણેવ્વીંકાર વામનેત્રેવ્વુંકારવામનાસિકાયાં
વ્વૂંકારવામભાગે કણ્ઠેવ્વૃં વામસ્રનેવ્વૄં । હૃદયવામેવ્વૢં
નાભિવામેવ્વૢં । ગુહ્યવામભાગેદ્વેવામજાનુનિ વ્વૈ વામપાદગુલ્ફે ટ્ઠોં
વામપાદપૃષ્ટેષ્ઠૌં વામપાદાઙ્ગુષ્ઠે ષ્વં ષ્વઃકારં
પુનર્મૂર્દ્ધ્વવામભાગે એવ ન્યસનીયમ્ દ્વિતીય
(?)વામકપોલવામભ્રૂપ્રભૃતિસ્વસ્વોત્તરપ્રભૃતિસ્વસ્વપર્યન્તંતન્ન્યાસઃ તતશ્ચ
મૂર્દ્ધ્વવામભાગાદિ વામપાદાઙ્ગુષ્ઠાન્તં શઃ શાઃ સિઃ શીઃ શુઃ શૂઃ
શૃઃ શૄઃ શૢઃ શૣઃ શેઃ શૈઃ શોઃ શૌઃ શં શઃ પઞ્ચદશકૂટાનિ ક્રમેણ
વિન્યસ્ય ષોડશતમં શઃ ઇત્યેવં રૂપં કૂટં પુનર્મૂદ્ધવામભાગ એવ
ન્યસેત્ । તતઃ પુનર્મૂર્દ્ધ્વવામભાગાદિમૂર્દ્ધ્વવામભાગા
પ્. ૧૦૧બ્)
જં જું જિં જીં જું જૂં જૃં જૄં જૢં જૣં જેં જૈં જોં જૌં જું જુઃ ઇતિ
કૂટાનિ ષોડશ વિન્યસેત્ । ઇતિ પક્ષદ્વયેપિ પ્રત્યેકમષ્ટચત્વારિંશત્કૂટાનાં
સંભૂયન્યાસઃ પર્યવશ્યતિ । સ્ત્રીભિસ્તુ શુક્લપક્ષે

વામપાદાઙ્ગુષ્ઠેવામપાદપૃષ્ટે વામગુલ્ફે વામજાનુભાગે વામયોનિબાગે
નાભિવામબાગે હૃદયવામભાગે વામહસ્તને વામકણ્ઠેભાગે વામનાસાયાં
વામનેત્રે વામકર્ણે વામભ્રુવિ વામકપોલે વામભાગે મૂર્દ્ધનિ
પુનર્વામપાદાઙ્ગુષ્ઠમૂર્દ્ધ્વભાગ એવોક્તવર્ણાઃ પ્રતિન્યૃસ્તવ્યાઃ દ્વિતીયાદિષુ
ક્રમેન્ણ
વામપાદુપૃષ્ટાદિકવામપાદષ્ટટાન્તોક્તગણનાક્રમપ્રાપ્તષોડશસ્થાનેષૂક્ત
વર્ણાન્યસ્તવ્યાઃ કૃષ્ણપક્ષે તુ પ્રતિપદિમૂર્દ્ધદક્ષિણપાર્શ્વં દક્ષિણકપોલ
દક્ષિણભ્રૂદક્ષિણકર્ણ દક્ષનેત્ર દક્ષનાસા દક્ષકસ્પૃન્દ્ક્ષસ્તન
દક્ષહૃદયભાગ દક્ષનાભિભાગ દક્ષયોનિભાગ દક્ષજાનુભાગ
દક્ષપાદપૃષ્ટ દક્ષપાદાઙ્ગુષ્ઠ દક્ષમૂર્દ્ધ્વપાર્શ્વેષુ ક્રમેણ
પૂર્વોક્તાકૂટત્રયસંવન્ધે*(?)શસ્વરયોગાદષ્ટચત્વારિંશદ્વર્ણાઃ ષોડશષોડ્
અશક્રમેણન્યસ્તવ્યાઃ
દ્વિતીયાદિષુતૂક્તપૂર્વપૂર્વતિથિપ્રાપ્તદ્વિતીયદ્વિતીયસ્થાનાદિતત્તદન્તં એતેન ન્યાસે
નામૃતતનુતાપ્રાપ્તઃ સાધકોધ્યાનમાચરેત્ । તદ્યથા
શુદ્ધસ્ફટિકસંકાશમૌલિવદ્ધેન્દુનિર્ગતૈઃ । અમૃતૈરાર્દ્રદેહાઃ
સ્રગમત્વામરણાન્વિતાઃ કુમુદં પુણ્ડરીકચરાકેન્દુમમૃતંકરૈઃ ।
દધાનાસ્મેરવદનોમુક્તાભરણભૂષિતાઃ । ષોડશચ્છન્દયુક્તાનાં
પદ્યાનાંદશમધ્યગાઃ । તાભિઃ ષષ્ઠિશતાર્ણાત્મશક્તિભિઃ પરિવારિતા ઇતિ ।
પ્. ૧૦૨અ)
ઇત્થં ધ્યાનસમનન્તરં ચ તદીયનિત્યપૂજાચક્રે સશક્તિકામમૃતેશોમર્ચયેત્ । તત્ર
તન્નિત્યપૂજાચક્રં યથા અભીષ્ટમાનેન ક્વચિત્ સમાયાં ભૂમૌ સ કર્ણિકમેકં
વૃત્તં નિષ્પાદ્ય તદ્બહિરેકાન્તુલાન્તરાલકમપરં વૃત્તં તદ્વહિઃ
પઞ્ચાઙ્ગુલાન્તરાલકં પરં વૃત્તં તદ્વહિરેકાઙ્ગુલાન્તરાલકમપરં તદ્વહિઃ
પઞ્ચાઙ્ગુલાન્તરલકં પુનર્વૃત્તમ્ । તદ્વહિરેકાઙ્ગુલાન્તરાલકં તદ્વહિઃ
પઞ્ચાઙ્ગુલાન્તરાલકં તદ્વહિરેકાઙ્ગુલાન્તરાલકમ્ તદ્વહિ.
પઞ્ચાઙ્ગુલાન્તરાલકં તદ્વહિરેકાઙ્ગુલાન્તરાલકં
તદ્વહિત્પઞ્ચાઙ્ગુલાન્તરાલકમ્. તદ્વહિરેકાઙ્ગુલાન્તરાલકં તદ્વહિઃ
પઞ્ચાઙ્ગુલાન્તરાલકમ્ તદ્વહિરેકાઙ્ગુલાન્તરાલકં તદ્વહિઃ
પઞ્ચાઙ્ગુલાન્તરાલકમ્ તદ્વહિરેકાઙ્ગુલાન્તરાલં તદ્વહિઃ પઞ્ચાઙ્ગુલાન્તરાલં
તદ્વહિરેકાઙ્ગુલાન્તરાલં તદ્વહિઃ પઞ્ચાઙ્ગુલાન્તરાલં
તદ્વહિરેકાઙ્ગુલાન્તરાલં તદ્વહિઃ પઞ્ચાઙ્ગુલાન્તરાલં તતોપિ
વહિરેકાઙ્ગુલાન્તરાલકં વૃત્તમેકમિતિ સંભૂય દ્વાવિંશતિ વૃત્તૈરેકૈકાઙ્ગુલા
એકાદશ પઞ્ચપઞ્ચાઙ્ગુલાન્તરાલાવિંશવીથીઃ સંપાદ્ય
પ્રધાનસંકલ્પપૂર્વકં
સર્વાન્તર્ગતકર્ણિકાયાપ્રસ્તુતદેવીંપ્રસ્તુતમૂલવિદ્યાપાદ્યાદિદ્વાદશોપચારૈઃ
સંપૂજ્ય ।
સર્વવાહ્યગતકમલાગ્રહલમારભ્યસર્વાન્તકમલકમભાગભૂતનૈર્હૃત્યવિદિગ્ભ્
આજદલાન્તં તદાવરણશક્તીઃ પૂજયેત્ ।
પ્. ૧૦૨બ્)
તન્નામાનિ ચ તસદ્વર્ણરૂપાણ્યેવતત્તત્પૂજામન્ત્રેષુ પ્રવિષ્ટાઃ । તે ચ
ચતુર્દશાક્ષરાઃ તત્રાદૌકૂટાક્ષરમેકૈકં તત્તદ્વિકૃતવર્ણપ્રકૃતિભૂતં તત
એકૈકોવિકૃતવર્ણઃ તતો રૂપાણીતિ ત્ર્યક્ષરં પદમ્ તતઃ શક્તીતિષ્ઠ્યક્ષરં પદમ્
તતઃ પાદુકાં પૂજયામીતિ સપ્તાક્ષરીતિ અથતે સ્પષ્ટમુદ્ધૃત્યલિખ્યં તેજં
જંરૂપિણી શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ૧ જં જાં રૂપિણી શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ
૨ જં જિં રૂપિણી શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ૩ જં જી રૂપિણીત્યાદિ ૪ જં જું
રૂપિણીત્યાદિ ૫ જં જૂં રૂપિણીત્યાદિ ૬ જં જૃં રૂપિણીત્યાદિ ૭ જં જૄં
રૂપિણીત્યાદિ ૮ જં જૢં રૂપિણીત્યાદિ ૯ જં જૣં રૂપિણીત્યાદિ ૧૦ જજેરૂપિણીત્યાદિ

જજૈરૂપિણીત્યાદિ ૧૨ જંજોરૂપિણીત્યાદિ ૧૩ જજૌરૂપિણીત્યાદિ ૧૪ જં જં રૂપિણીત્યાદિ
૧૫ જં જઃ રૂપિણીત્યાદિ ૧૬ ઝં ઝરૂપિણીત્યાદિ ૧૭ ઝં ઝારૂપિણીત્યાદિ ૧૮ ઝં ઝિ
રૂપિણીત્યાદિ ૧૯ ઝં ઝીરૂપિણીત્યાદિ ૨૦ ઝં ઝુરૂપિણીત્યાદિ ૨૧ ઝં ઝૂ
રૂપિણીત્યાદિ ૨૨ ઝં ઝૃરૂપિણીત્યાદિ ૨૩ ઝં ઝૄરૂપિણીત્યાદિ ૨૪ ઝં
ઝૢરૂપિણીત્યાદિ ૨૫ ઝંઝૣરૂપિણીત્યાદિ ૨૬ ઝંઝેરૂપિણીત્યાદિ

ઝંઝૈરૂપિનીત્યાદિ ૨૮ ઝંઝોરૂપિણીત્યાદિ ૨૯ ઝંઝૌરૂપિણીત્યાદિ ૩૦ ઝં ઝં
રૂપિણીત્યાદિ ૩૧ ઝં ઝઃ રૂપિણીત્યદિ ૩૨ ઠં ઠ રૂપિણીત્યાદિ
૩૩ ઠં ઠારૂપિણીત્યાદિ ૩૩ ઝંઠિરૂપિણીત્યાદિ ૩૪ જ્ઠંઠીરૂપિણીત્યાદિ
૩૫ ઠંઠુરૂપિણીત્યદિ ૩૬ ઠંઠૂરૂપિણીત્યાદિ ૩૭ ઠંઠૃરૂપિણીત્યાદિ
૩૮ ઠંઠૄરૂપિણીત્યાદિ

પ્. ૧૦૩અ)
ઠં ઠૢ રૂપિણીત્યાદિ ૪૦ ઠં ઠૣરૂપિણીત્યાદિ ૪૧ ઠંઠેરૂપિનીત્યાદિ
૪૨ ઠંઠૈરૂપિણીત્યાદિ ૪૩ ઠંઠોરૂપિણીત્યાદિ ૪૪ ઠંઠૌરૂપિણીત્યાદિ
૪૫ ઠંઠંરૂપિણીત્યાદિ ૪૬ ઠંઠઃરૂપિણીત્યાદિ ૪૭ વંવરૂપિણીત્યાદિ

વંવારૂપિણીત્યાદિ ૫૦ વંવિંરૂપિણીત્યાદિ ૫૧ વંવીરૂપિણીત્યાદિ

વંવુરૂપિણીત્યાદિ ૫૩ વંવૂરૂપિણીત્યાદિ ૫૪ વંવૃરૂપિણીત્યાદિ

વંવૄરૂપિણીત્યાદિ ૫૬ વંવૢરૂપિણીત્યાદિ ૫૭ વંવૣરૂપિણીત્યાદિ

વંવેરૂપિણીત્યાદિ ૫૯ વંવૈરૂપિણિત્યાદિ ૬૦ વંવોરૂપિણીત્યાદિ

વંવૌરૂપિણીત્યાદિ ૬૨ વંવોરૂપિણીત્યાદિ ૬૩ વંવઃરૂપિણીત્યાદિ

સંસરૂપિણીત્યાદિ ૬૫ સંસારૂપિણીત્યાદિ ૬૬ સંસિરૂપિણીત્યાદિ

સંસીરૂપિણીત્યાદિ ૬૮ સંસુરૂપિણીત્યાદિ ૬૯ સંસૂરૂપિણીત્યાદિ

સંસૃરૂપિણીત્યાદિ ૭૧ સંસૄરૂપિણીત્યાદિ ૭૨ સંસૢરૂપિણીત્યાદિ

સંસૣરૂપિણીત્યાદિ ૭૪ સંસેરૂપિણીત્યાદિ ૭૫ સંસૈરૂપિણીત્યાદિ

સંસોરૂપિણીત્યાદિ ૭૭ સંસૌરૂપિણીત્યાદિ ૭૮ સંસંરૂપિણીત્યાદિ

સંસઃરૂપિણીત્યાદિ ૮૦ ઇતિ । ઇત્થંરીત્યાકમલપંચકેશીતિસાંખ્યાઃશક્તીઃ
સંપૂજ્ય । પુનઃષષ્ઠષોડશદલકમલાગ્રદલમારભ્યપૂર્વવદેવપૂર્વોક્તા
એવાશીતિસંખ્યશક્તીઃ પૂર્વ્ક્તમન્ત્રૈરેવાભ્યર્ચયેત્ એતાવાંસ્ત્વત્રભેદોપદેતેષુ
મન્ત્રેણ પૂર્વપૂર્વપ્રકૃતિભૂતવીજેષુ વિન્દુસ્થાને
વિન્દુમપહાયવિસર્ગાન્તતાનુસર્ત્તવ્યેતિ ।
પ્. ૧૦૩બ્)
તથા ચ જઃ જઃ રૂપિણી શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ જઃ જારૂપિણી શક્તિપાદુકાં
પૂજયામીત્યન્તામન્ત્રાઃ પર્યવસ્યન્તિ । ઇત્યાવરણપૂજારૂપં ત્રયોદશતમો *(?)
ચરસંપાદ્ય અનશિષ્ટંસ્તોત્રતર્પણનમસ્કારરૂપોપચારત્રયં સંપાદ્ય ।
પૂજાન્તે કુરુકુલ્લાવિદ્યયા બલિં દદ્યાત્ । પૂજાદાવપિ ષોડશાણેન વલિદાનં
પૂર્વવત્ । શ્રીખણ્ડકર્પૂરદ્રવાભ્યક્તાનિ સુગન્ધીજાત્યાદિ
પુષ્પાણ્પત્રપૂજાયાં પુષ્પસ્થાને સમાદેયાનિ દુગ્ધકદલીફલશર્કરાસહિતં
પાયસં ચ તૈવેદ્યસ્થાને પૂજાયામુપાદેયમ્ । એતદ્વિદ્યાયાઃ સિદ્ધતાસિદ્ધયે
કલિયુગે ચત્વારિંશૈલ્લક્ષં જપોનુષ્ટેયઃ
જપારમ્ભદિનમારભ્યતાવલ્લક્ષજપસનાપ્તિપર્યન્તં દુગ્ધમાત્રં ભોક્તવ્યં
નાન્યત્ । જપં સમાપ્ય પાયસદુગ્ધશર્કરાભ્યક્તકદલીફલૈજપદશાંશેન
હોમોનુષ્ઠેયઃ । હોમં સમાપ્ય કર્પુરવાસિતૈર્જલૈહોમસંખ્યયાતર્પણં કાર્યમ્
બ્રાહ્મણભોજનં ગુરુસન્તોષણં ચાત્રાપિ એવમેષાવિદ્યાસિદ્ધા ભવતિ
વિદ્યાસિદ્ધેધિહ્નંત્વત્રેદમ્ યલ્લવણસમુદ્રતં વલં
શહસ્તેતલેનસ્પૃષ્ટ્વાપ્રોક્તવિદ્યયાશતવારમભિમન્ત્ર્યદુગ્ધતુલ્યતાંમિષ્ટતયાસ
માપદ્યેત એવમભાવે તત્સિદ્ધત્વાર્થં પુનર્વક્ષ્યમાણાઃ પ્રકારા
અનુસારણીયાઃ ઇત્થં સિદ્ધવિદ્યઃપ્રયોગાનનુસરેત્ તે યથા ।
પૂર્વોક્તપૂજાયન્ત્રૈસ્તત્તદ્વર્ણશક્તિપૂજાક્રમેણૈવ
સ્વસ્વપ્રકૃતિભૂતવીજપૂર્વકાંસ્તત્તદ્વર્ણાનાલિખ્ય । સર્વમધ્યતઃ
સ્વપ્રથમકૂટં લિખિત્વા તદન્તઃ સાધ્યસાધકાદિનામલિખેત્ ।
પ્. ૧૦૪અ)
ઇત્થં સંપાદિતં યન્ત્રં પ્રતિષ્ટાપ્ય
તત્પૂજનધારણતદધિષ્ટિતકલશજલાભિષેકનિખનાત્મકોપાયચતુષ્કતોયદેવેષ્ટ.
મ્ યન્ત્રાંતર્લિખિતં તત્સર્વમિષ્ટસાધકસ્યાવશ્યં સિદ્ધ્યતિ । પ્રયોગાન્તરં યથા
પૂર્વપશ્ચિમાયતાનાં દક્ષિણોત્તરાયતાનાં ચ પરસ્પરસંભિન્નાનાં
સમાન્તરાલાનાં ચ રેખાણાં વિંશતિકંવિંશતિકં નિપાત્ય
એકશષ્ઠ્યુત્તરૈકશતસંક્યકોષ્ઠાનિ સંપાદ્ય । પ્રતિકોણં
પઞ્ચચત્વારિંશત્કોષ્ઠાનિ મધ્યસ્થયન્ત્રસ્યવજ્રાકારતા યથા ભવતિ તથા
માર્જયેત્ । તત્પ્રકારો યથા એકોનવિંશતિકોષ્ઠયુક્તાયાં સર્વવાહ્યવીથ્યાં
સર્વમધ્યગતં દશમંકોષ્ઠં પ્રતિદિશપ્તરિત્યજ્યઃ । પ્રતિકોણં
તન્મધ્યસ્વિતસપ્તદશસપ્તદશકોષ્ઠાનિમાર્જયિત્વા । દ્વિતીયવીથ્યાં
પૂર્વપરિત્યક્તકોષ્ઠાધસ્તનમેકં કોષ્ઠં તત્પાર્શ્વદ્વયગતમેકૈકમિતિ
સંભૂયકોષ્ઠત્રયં પ્રતિદિશં પરિત્યજ્ય પ્રતિકોણં ત્રયોદશત્રયોદશકોષ્ઠાનિ
સંમાર્જ્ય । તૃતીયવીથ્યાં પૂર્વપરિત્યક્તોકોષ્ઠાધસ્તનકોષ્ઠત્રયં
તત્પાશ્વદ્વયગતચૈકૈકમિતિ સંભૂય પ્રતિદિશં કોષ્ઠપઞ્ચપરિત્યજ્ય ।
પ્રતિકોણં મધ્યસ્થનવનવકોષ્ઠાનિ સંમાર્જ્ય । ચતુર્થવીથ્યાં
તત્પૂર્વપઙ્ક્તિગતં કોષ્ઠપઞ્ચકમ્ । તદુભયપાર્શ્વગતમેકૈકમિતિસંભૂય
પ્રતિદિશં કોષ્ઠસપ્તકં પરિત્યજ્ય પ્રતિકોણં મધ્યસ્થ પઞ્ચપઞ્ચકોષ્ઠાનિ
માર્જયિત્વા । પઞ્ચમવીથ્યાં તત્પૂર્વપઙ્ક્તિગતં
કોષ્ઠનવકંતદુભયાપાર્શ્વગતમેકૈકમિતિ સંભૂય
પ્રતિદિશમેકાદશૈકાદશકોષ્ઠાનિ પરિત્યજ્ય પ્રતિકોણમવશિસ્ટમેકૈકંકોષ્ઠં
પરિમાર્જયેદિતિ । પ્રથમદ્વિતીયવીથીગતં
પ્. ૧૦૪બ્)
શિષ્ટકોષ્ઠચતુષ્કં મધ્યસ્થકોષ્ઠવિભાજકરેખાત્રયમાર્જનાદેકીકૃત્ય । તત્ર
પ્રતિદિશમૂર્દ્ધ્વમુખાનિત્રિકોણાનિ કુર્યાદિતિકોષ્ઠ ષોડશકમન્યદપિમાર્ત્તિતં
ભવતીતિ સંભૂય ષણવત્યુત્તરૈકશતકોષ્ઠાનિ માર્જિતાનિ ।
પઞ્ચષષ્ઠ્યુત્તરૈકશત ૧૬૫ કોષ્ઠાન્યુર્વરિતાનિ તેષુ
પૂર્યદિગ્ગતકોષ્ઠપઞ્ચકમધ્યસ્થકોષ્ઠમારભ્યપ્રાદક્ષિણ્યક્રમેણપ્રવેશગ
ત્યા ઉપક્રમકોષ્ઠતો વામભાગગતકોષ્ઠાન્તં પ્રથમતઃ પરિતો વિદ્યાયાઃ
વિકૃતામૃતાક્ષરાણિ લિકિત્વા ।
એવમેવોપક્રમોપક્રમકોષ્ઠાધસ્તનાધસ્તનકોષ્ઠમારભ્ય
સ્વસ્વવામભાગગતકોષ્ઠાન્તં સર્વવીથીષુ
લિખિત્વા ષટ્પઞ્ચાશદુત્તરૈકશતામૃતાર્ણાનાલિખ્ય સર્વતોમધ્યે
એકંકોષ્ઠંપરિતસ્તદ્વહિરષ્ટકોષ્ઠાનિ શિષ્ટાનિ તત્ર પૂર્વાદિદિગ્ગતકોષ્ઠેષુ
વિકૃતા મૃતાક્ષરશિષ્ટમક્ષરચતુષ્કમભિલિખ્ય । કોણકોષ્ઠેમધ્યે ચ
યદ્વિદ્યાભેદવિકૃતાક્ષરાણિ પ્રસ્તુત યન્ત્રે લિખિતાનિ તદતિરિક્તાઃ પ્રત્યેકં
ત્ર્યક્ષરાઃ પઞ્ચવિદ્યા અભિલિખેત્ ચતુર્ષુચતુર્દિગાતત્રિકોણેષુ પ્રસ્તુતવિદ્યાં
સાધ્યસાધકાદિનામાર્ભિતાં ચતુરાવૃત્યાલિખેત્ । ઇદમેકં યન્ત્રં નિષ્પન્નં
યદિ તિ વિદ્યાન્તરમેવત્રિકોણેષુ વિલિખ્યતદતિરિક્તારાવવિદ્યાઃ પઞ્ચકોષ્ઠમધ્યેષુ
લિખ્યન્તે તદાવિદ્યાભેદેનયન્ત્રભેદાભવતીતિ પઞ્ચયન્ત્રાણિ અપરાણિ સિદ્ધાનીતિ
સંભૂયયન્ત્રષટ્કં સંપન્નમ્ અયમત્રલિખનક્રમઃ દ્વંજં ૧ દ્વંજાં

દ્વંજિં ૩ દ્વંજીં ૪ દ્વંજું ૫ દ્વંજૂં ૬ ઇત્યાદિરીત્યા સર્વેષ્વપ્યમૃતવર્ણેષુ
પ્રથમકૂટયોગઃ । પ્રથમદ્વિતીય
પ્. ૧૦૫અ)
યન્ત્રયોઃ કાર્યઃ શઃજં ૧ શઃજા ૨ શઃજિં

શઃજીંમિત્યાદિરિતિયાદ્વિતીયકૂટયોગસ્તૃતીયચતુર્થયન્ત્રયોઃ કાર્યઃ ઝજરૌંજં

ઝજરૌંજાં ૨ ઝજરૌંજિમિત્યાદિરીઃત્યાતૃતીયકૂટયોગોમૃતવર્ણેષુ
પઞ્ચમષષ્ઠયન્ત્રયોઃ કાર્યઃ ઇતિ એતદન્યતરયન્ત્રોપાસકાનાં કદાપિ રોગભયં
નાસ્તિ નાપિ ચાધિસ્તેષામ્ યત્રદદશ એતદન્યતમયન્ત્રનિખનનં
પ્રાણપ્રતિષ્ટાપૂજનપૂર્વકમેકાદશરાશિલગ્નેસ્વાનુકૂલેદિને ભવતિ
તદ્દેશેમારીભયં ન સ્યાત્ ગ્રહપીડાપિ ન સ્યાત્ । ભૂકમ્પાસૂત્પાતા અપિ ન
ભવન્તીતિ સંક્ષેપઃ ઇત્યમૃતેશ્વરી પ્રયોગાઃ ॥ અથ મિથુનદેવતાનાં પૂજાયાઃ
પૂર્વમુક્તતયા તદ્યન્ત્રાદિ પ્રયોગા ઉચ્યન્તે ॥ પૂર્વપશ્ચિમાયતા
દક્ષિણોત્તરાયતાશ્ચસમન્તરાલાઃ પરસ્પરસંભિન્નાદ્વાદશદ્વાદશરેખાઃ
કૃત્વા એકવિંશત્યુત્તરૈકશતકોષ્ઠાનિ નિષ્પાદ્ય પ્રથમસર્વવાહ્યગતવીથ્યાં
ચતુર્દિક્ષુ ષષ્ઠંકોષ્ઠં પરિત્યજ્ય તન્મધ્યગતં પ્રતિકોણં કોષ્ઠનવકં
માર્જયિત્વા । દ્વિતીયવીથ્યાં પૂર્વપરિત્યક્તકોષ્ઠાધસ્તનમેકં
તદુભયપાર્શ્વગતમેકૈકમિતિ સંભૂયકોષ્ઠત્રયં પ્રતિદિશં પરિત્યજ્ય ।
તન્મધ્યગતં કોષ્ઠપઞ્ચકં માર્જયિત્વા તૃતીયવીથ્યાં
પૂર્વપરિત્યક્તકોષ્ઠાધસ્તનકોષ્ઠત્રયં તત્પાર્શ્વગતમેકૈકમિતિ
સંભૂયકોષ્ઠપઞ્ચકં કોષ્ઠપઞ્ચકં પ્રતિદિશં પરિત્યજ્ય ।
પ્રતિકોણતન્મધ્યગતમેકૈકંકોષ્ઠંમાર્જયિત્વા । સંભૂયપ્રતિકોણં
પઞ્ચદશપઞ્ચદશકોષ્ઠાનિમાર્જિતાનિ ભવન્તીતિ
સંભૂય ષષ્ઠિકોષ્ઠાનિમાર્જિતાનિ । એકોત્તરષષ્ઠિકોષ્ઠાનિચોર્વરિતાનિ
પ્. ૧૦૫બ્)
તત્ર સર્વમધ્યકોષ્ઠં તદ્દિનનિત્યાવિદ્યાં લિખિત્વા તત્ર
ચતુર્થસ્વરોદરેપઙ્ક્તિત્રયં કૃત્વા ઉપરિસાધકનામદેવદત્તસ્યેત્યાદિષષ્ઠ્યન્તં
સર્વાધઃ સ્તાદ્યત્તદન્તનિત્યાદિદ્વિયાન્તંર્નામ ।
મધ્યેવશંકુરુકુર્વિત્યાદિનામલિખિત્વા પૂર્વવીથી ચતુર્દિગાતચતુઃકોષ્ઠેષુ
પ્રત્યેકમધોમુખાનિ ત્રિકોણાનિનિર્માય ।
પશ્ચિમદિગાતત્રિકોણમારભ્યતદધોગતકોષ્ઠાદિ
પ્રદક્ષિણ્યક્રમેણપ્રવેશગત્યાતદ્દિનોદયાક્ષરાદિપઞ્ચાશદ્વર્ણાનાલિખ્ય
યથામાતિ પુનર્દશવર્ણાનાલિખેત્ । ઇત્થં સિદ્ધેમિથુનદેવતાવત્તયન્ત્રેપ્રતષ્ટિ
પૂર્વકં હ્રીં શ્રીં અરૂપિણી શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ હ્રીં શ્રીં આરુપિણી
શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ઇત્યાદિશક્તિમન્ત્રૈઃ હ્રીં શ્રીં અંરુ***(?)પાદુકાં
પૂજયામિ । હ્રીં શ્રીં આં રૂપક્ષેત્રેશપાદુકાં પૂજયામીદિ ક્ષેત્રેશમંત્રે
અગરૂગન્ધપુષ્પધૂપદીપનૈવેદ્યૈસ્તત્તત્પૂજનઘટિકાપ્રાપ્તાક્ષરક્રમેણપઞ્ચા
શન્મિથુનદેવતાઃ પૂજયેત્ । તેન ગ્રહપીડા નાનારોગપીડાનાં રાજચૌરાદિ
પીડાનાં ચોપશમઃ સ્યાત્ । અત્ર મિથુનદેવતાત્વોક્ત્યા એકૈકશક્તિક્ષેત્રપાલયોઃ
પૂજનાન્તે પરાપરશક્તિક્ષેત્રપાલપૂજનં કાર્યં ક્રમોધ્યવસીયતે
અહણૈર્ગન્ધપુષ્પૈઃ સુગન્ધિભિઃ શ્વેતપુષ્પૈર્મણ્ડલમભિવ્યાપ્ય મિથુનદેવતાઃ
સમર્ચયેત્ શ્રીલાભઃ સ્યાત્
પઞ્ચમીપૌર્ણમાસીરૂપપૂર્ણાતિથિષુવર્ષમભિવ્યાપ્યપૂજયતઃ સાધકસ્ય
સર્વેષ્ટસિદ્ધિર્ભવતિ સ્વજન્મતારાત્રયે
સર્વસ્મિન્નપિયથોક્તવિધિપૂર્વદર્શિતમન્ત્રૈઃ
પ્. ૧૦૬અ)
શતસંખ્યૈઃ પઞ્ચાશન્મિથુનદેવતાઃ પૂજયતઃ સાધકસ્યશતવર્ષાવધિઃ
આધિવ્યાધિવિરહપૂર્વકં સુખાનુભવપૂર્વકં જીવનં સ્યાત્ ।
વૈરીકૃતાભિચારપ્રયોગોપશમનાયાપિ મિથુનદેવતોપાસનમનુષ્ટેયમ્ । તત્પ્રકારો
યથા સ્વયમપિમણ્ડલાવધિ પ્રત્યહં નૈરન્તર્યેણયામભિવ્યાપ્ય
પૂજાસામર્થ્યેવરણયોઃ સ્વસ્ય
સુહૃદ્ભૂતાન્નિત્યાભુક્તાન્પૂજાકર્મસુકશલાન્સપ્તબ્રાહ્મણાન્દત્વા । સ્વસ્ય તથા
સામર્થ્ય વિરહે અષ્ટસંખ્યા બ્રાહ્મણાન્વૃત્વા તદ્વારાપ્રતિયામં એકૈકં
પ્રહરમભિવ્યાપ્ય તત્તદ્ઘટિકાક્ષરમારભ્ય સર્વા-અપિ મિથુનદેવતાવજ્રયન્ત્રે
પ્રોક્તે સાધ્યાદિનામયુક્તદિનનિત્યાયુક્તમધ્યભાગકે પૂજયેત્ । ઇત્થં
પ્રહરઘટિકાપ્રમાણાનુસારેણકસ્ય ચિદષ્ટધાકસ્યચિત્સપ્તધાપ્રતિયામં
મિથુનદેવતાપૂજનં પર્યવસ્યતિ । ઇત્થં પ્રતિઘટિમણ્ડલપર્યન્તં
મિથુનદેવતાપૂજાં નિર્વર્ત્ત્યવિત્તશાષ્ઠ્યવર્જનપૂર્વકં
ગોભૂહિરણ્યાદિદક્ષિણાભિસ્તાન્બ્રાહ્મણાન્સન્તોષયેત્ । તેન કૃતો ભિચા
પ્રયોગોવૈરિણમેવનાશયેન્નસ્વાત્માનમિતિ સ્વગૃહે એતદ્યત્રનિધાને સર્વસંસિદ્ધિઃ
રક્ષણીયજ્ઞનાશ્ચનિર્વ્યાધયોનિઃ સપત્નાનિર્ભયા ભવન્તિ । તન્નિધાન પ્રકારો
યથા સુવર્ણરૌપ્યતામ્રપાષાણાન્યતમપટ્ટેસુવિસ્તૃતે
પૂર્વોક્તવજ્રયન્ત્રમૂર્દ્ધ્વરેખં યથાસ્યાત્તથોત્કીર્યાઃ । તત્ર સર્વેષ્વપિ કોષ્ઠેષુ
માયાવીજનેકશ આલિખ્ય । તત્ર મધ્યકોષ્ઠે માયાન્તર્દિનનિત્યા
તસ્યાશ્ચતુર્થસ્વરોદરેપઙ્ક્તિત્રયે
સાધકનામસ્વવાઞ્છિતાર્થનામસાધ્યનામાનિ લિખિત્વા ।
પ્. ૧૦૬બ્)
શિષ્ટેષુ કોષ્ઠેષુ પૂર્વષષ્ઠ્યક્ષરાણિલિલાસંપન્નં વજ્રયન્ત્રં યથાવિધિ
પ્રતિષ્ઠાપ્ય મિથુનદેવતાસ્તત્રસંપૂજ્ય સ્વાનુકૂલેદિને એકાદશરાશેર્લગ્ને
ક્વચિદેકાન્તે સ્વગૃહાદૌનિખનેદિતિ । મિથુનદેવતાનાં નિત્યપૂજાયન્ત્ર
એકેનતાવત્સંખ્યત્રયસ્યકર્તુમશક્યત્વે
તદુપાસકનાનાત્રાશણદ્વારાવરણભોજનદક્ષિણાદિપૂર્વકં તદાચરણીયમ્ ॥
ઇતિ મિથુનદેવક્ષપૂજાદિપ્રયોગાઃ ॥
સર્વેપ્યત્રપ્રયોગાભયસિદ્ધ્યુત્તરમેવકરણીયાઃ નાન્યથા
તત્સાધનપ્રકારશ્ચતત્તત્કલ્પોક્ત
જપહોમતર્મણબ્રાહ્મણભોજનાત્મકપુરશ્ચરણરુસસ્તત્રતત્રોક્ત એવ એકન તાવત્
સંખ્ય જપસ્ય
કર્ત્તુમશક્યત્વેતદુપાસકનાનાબ્રાહ્મણદ્વારાવરણભોજનદક્ષિણાદિપૂર્વકં
તદાચરણીયમ્ તેનાપિ વિધવાહુલ્યાદસિદ્ધૌપ્રકાન્તરવિઘ્ના યથા ।
વનિતાકુચજઘનસ્પર્શદર્શનાદિકૃતચેતોવિકારં કૃતોવનિતાભોગઃ
ધર્મશાખોક્તઃ ઋતુકાલવચ્છિન્નાવન્ધ્યસ્વસ્ત્રીવિષયકસકૃદ્ભોગસ્તુનવિઘ્નઃ
નાસ્તિકૈઃ સહભાષણં પરેષાં નિન્દાકરણં
ચિન્તાકથંસમપુરશ્ચરણેવ્યાસક્સ્યકાચમરણં ભવિષ્યન્તીત્પાદિરૂપશોકઃ
પુત્રાદિમરણપ્રયોજ્યઃ પરક્ષેત્રપરગૃહપરસ્ત્રીવિષયકેચ્છા સ્ત્રીપુરોષુહારાદિઃ
દુષ્ટચિહ્નાનિ યથા કૃષ્ણવર્ણૈર્નરૈ સ્વપ્નેપ્રહારઃ તૈલાભ્યઙ્ગ પરસ્ત્રીભિઃ
સંભોગઃ । ઇન્દ્રિયાણાંજ્ઞાનેન્દ્રિયાણાં કર્મેન્દ્રિયાણાં ચૈકસાપિ
સ્વસ્વસ્થાનતશ્ચ્યુતિઃ **(?)દેશોદ્યુપદ્રવઃ વહ્નિધાયુજનનીવન્ધુનાં નાશઃ
પ્. ૧૦૭અ)
ગુરાવુપેક્ષાબુદ્ધિઃ અવશ્યાપેક્ષિતુપુરશ્ચરણસામયયા અસંપત્તિરલાભઃ
વાન્ધવાનાંશ્વરાદિરોગાણામુત્પત્તિઃ
પ્રસ્તુતોપાસ્યાદ્ધિરિક્તમન્ત્રદેવતાસુશ્રદ્ધોતિ દશચનિત્યોપાસકાનાં વિઘ્નાઃ
સિદ્ધેપ્રકારાન્તંસ્યથા ।
પૂર્વોક્તપઞ્ચાશત્કોષ્ઠકેમાતૃકાચક્રેરક્તચન્દનકુંકુમહિઙ્ગુલાન્યતમદ્રવ્યે.
નયયાગુરૂપદેશમાદૃતેન અનુષ્ણશીતવાધેઃ એકાન્તે
ચૂર્ણાદિનાધવલિતાન્તર્ભાગકેસ્વગૃહેપૂજામણ્ડપેચાસ્વર્ણરજતતામ્રાન્યતમપ્
અત્રેસમુદ્ધૂત્પતત્રવર્ણાનપિ પઞ્ચાશત્સંખ્યાનાલિખ્યતચ્ચક્રસ્ય
પ્રાણપ્રતિષ્ટાં કૃત્વા । તત્રાવાહનાદિપૂર્વકં પ્રસ્તુતમાતૃદેવતાકામભ્યર્ચ્ય
સપ્રદાયતો માતૃકાં શતસહસ્રાન્યતરસંખ્યયા પ્રત્યહં જપેત્ સંપ્રદાયો
યથા । પૂર્વમકારમારભ્યક્ષકારાન્તં પ્રત્યેકં સબિન્દુકં પ્રજપ્ય પુનઃ
ક્ષકારાદિ પ્રથમસ્વરાન્તં સવિસર્જનીયં જપેદિત્યેષા એકાવૃત્તિઃ । એવંરીત્યોક્ત
સંખ્યાપૂરણીયાઃ એવમેકવર્ષમભિવ્યાપ્યપૂજનપૂર્વકં માતૃકામાચરતઃ
સાધકસ્યાવશ્યમેવ સ્વોપાસ્યોમન્ત્રઃ સિદ્ધો ભવતિ અત્ર સર્વત્રાપિ
જપસંખ્યાર્થંમાલાનિયમ્યતે હ*(?)પદ્વ્યાક્ષઃ પુત્રજીવરક્તચન્દન
સ્ફટિકપ્રવાલમૌક્તિક સુવર્ણરજતાન્યતમમણિભિઃ પૂર્વપૂર્વાપક્ષયોત્તરોત્તાં
ગૌણભૂતૈર્માલારચનીયા અત્રમણિસંખ્યાશતપાત્રં સર્વત્ર
સર્વાસ્વપિકામનાસુ ન તુ તન્ત્રાન્તરવત્કામનાભેદભિન્નાસા સર્વત ઉત્તમા
ચતુર્વર્ણમાલા તત્ર પૂર્વે મનુલોમક્રમેણ એકૈકોવર્ણ આકારરૂપઃ તતઃ
સ્વાપોસ્થસ્ય સંપૂર્ણો મન્ત્રઃ ।
પ્. ૧૦૭બ્)
ઇત્યેકાવૃત્તિઃ તત આકારઃ તતઃ સ્વોપાહ્યમન્ત્રઃ ઇતિ દ્વિતીયાવૃત્તિઃ તત ઈકારસ્તતોમન્ત્ર
ઇતિ પઞ્ચાશદ્વર્ણાનાં પ્રત્યેકમનોસ્વોપાસ્યમન્ત્રં
પઞ્ચાશત્સંખ્યયૈવાવર્ત્ત્ય । ક્ષકારં મેરૂત્વેનાધ્યવસિતં વિચિન્ત્ય

લકારમુચ્ચાર્ય મૂલમન્ત્રં તતો હકારં તતો મન્ત્રં તતઃ સકારં તતો
મન્ત્રંમિતિ વ્યુત્ક્રમેણ પ્રથમસ્વરાન્તમુચ્ચાર્ય તત્તદન્તેમૂલમન્ત્રં જપેદિતિ
શતસંખ્યયામાતૃકાંતરિતસ્વોપાસ્યમન્ત્રજપઃ સિદ્ધો ભવતિ । ઇત્થં શાવૃત્ત્યા
જપતઃ સહસ્રાવૃત્તમન્ત્રજપઃ સિદ્ધ્યતિ એષ ચ માતૃકાન્તરિતમૂલજપો ન કેવલં
જપસંખ્યાજ્ઞાન એવોપયુજ્યતે કિં તુ સર્વસિદ્ધિકરઃ કરાદ્ભ્રંશનઃ
મણિકાસ્ફોટનઃ તર્જનીસ્પર્શનભયાશુચિસ્પર્શઃ
પરદર્શનશરકારાભાવાદિનાનાદોષશૂન્યત્વરૂપગુણશીલા ચ ભવતિ
પૂર્વોક્તમાલાનામસંભવે અનામામધ્યપર્વ તન્મૂલપર્વ
કનિષ્ટામૂલમધ્યાગ્રાત્મકપર્વત્રયમ્ નામાગ્રપર્વમધ્યમાગ્રપર્વ ।
તર્જન્યગ્રમધ્યમૂલપર્વાત્મકપર્વદશકેનજપઃ યર્વમાલયાકરણીયઃ
એતદ્દશાદ્યાવૃત્યાશતાદિસંખ્યજપોનિર્વહતિ । જપશ્ચયાં
કામનાવિશેષેયોગપલ્લવાદિ વિન્યાસપૂર્વક એવ તત્પ્રકારો યથા મમશત્રું
દેવદત્તમુચ્ચાટયોચ્ચાટયેતિ સાધ્યાદિનામકે ઉચ્ચાટનકર્મણિ
સ્વાભિજપ્યમેત્રમેકવારમાવર્ત્ત્ય મમશત્રું
દેવદત્તમુચ્ચાટયોચ્ચાટયેતિષંવદશાક્ષરીમપ્યભિજપેત્ । એવમેવ
મન્ત્રશતાદિસંખ્યયા સંજપેત્ સોયમુચ્ચાટનકર્મવિષયોયોગનામાવિન્યાસઃ ।
પ્. ૧૦૮અ)
મમશત્રું દેવદત્તંમારયમારયેતિ સાધ્યાદિનામકેમારણકર્મણિ મમેત્યાદિ
ચતુર્દશાક્ષર્યા અન્તે સ્વામિજપ્યમન્ત્રમેકવારમુચ્ચરેત્ । એવમેવ પુનઃ
પુનશ્ચતુર્દશાક્ષર્યા અન્તે મન્ત્રં જપેત્ । સોયં મારણ કર્મવિષયઃ
પલ્લવનામાવિન્યાસઃ મમશત્રોર્દેવદત્તસ્ય સેનાંસ્તમ્મયસ્તમ્ભયેતિ
સાધ્યાદિનામકેસ્તમ્ભનકર્મણિ પૂર્વભાગે પઞ્ચાચ્ચમમેત્યાદિ સપ્તાક્ષરીં
દત્વા મધ્યે સ્વાભિજપ્યમન્ત્રં જપેત્ । અન્તે સાધ્યાદિનામજયોવૈપરિત્યેન સોયં
સ્તમ્ભનકર્મણિ સમામ્નાતઃ સંપુટનામાવિન્યાસઃ ।
મમૈતચ્છરીરાવિરોધેનોત્પન્નરોગં શમમશમયેત્યાદિ
સાધ્યાદિનામકેશાન્તિકર્મણિ । મન્ત્રાક્ષરમેકં તતઃ સાધ્યાક્ષરમેકં તતો
મન્ત્રાક્ષરમેકમ્ તતઃ
સાધ્યાક્ષરમેકમિતિરીત્યાસાધ્યાદ્યક્ષરસમાપ્તિપર્યન્તં
મન્ત્રાવૃત્ત્યાદિનાસાધ્યાદ્યક્ષરમન્ત્રાક્ષરયોર્ગ્રથનંવિધાય પર્યવસન્નં
મન્ત્રં શતાદિસંખ્યયાશાન્તિકર્મણિ જપેત્ સોયં
શાન્તિકર્માનુગુણોગ્રથનનામાવિન્યાસઃ મમદેવદત્તસ્ય યજુદત્તંવશમાનયેતિ
સાધ્યાદિનામકેવશ્યકર્મણિ મન્ત્રાક્ષરદ્વયમ્ તત એકં સાધ્યાક્ષરં તતો
મન્ત્રાક્ષરદ્વયં તત એકં સાધ્યાક્ષરમિતિરીત્યા યાવત્ સાધ્યાક્ષરસમાપ્તિઃ ।
મન્ત્રાદ્યાવૃત્ત્યાદિનામન્ત્રાક્ષરસાધ્યાક્ષરયોર્વિદર્ભણં કૃત્વા
સંપન્નમન્ત્રંશતાદિસંખ્યયા જપેત્ । સોયં વશ્યકર્માનુગુણો
વિદર્ભનામાવિન્યાસઃ । ઇત્થં જપઃ સમર્થપરઃ અસમર્થસ્તુ
સર્વાસ્વપિકામનાસુકેવલં મન્ત્રમેવ જપેત્ । એષ
ચાર્થોયોગાદિવિન્યાસલક્ષણકથન તદ્વિનિયોગકથનાભ્યાં ભગવતૈવ સૂચિતઃ ।
પ્. ૧૦૮બ્)
ઇતિ માતૃકોપાસનારૂપો દ્વિતીયમન્ત્રસિદ્ધિપ્રકારઃ ॥
અથવામ્નોક્તકાલનિત્યાવિદ્યાનામેકૈકાક્ષરગ્રથિતસ્વોપાસ્યંવેત્ર વર્ણાવૃત્તિતઃ
સર્વેમન્ત્રાઃ સિદ્ધાભવન્તીતિ તૃતીયઃ પ્રકારઃ । કિં
વાસ્વસ્વમન્ત્રવર્ણૌષધીનામેકત્રસંમેલિતાનાં
પિષ્ટ્વાતન્મન્ત્રવર્ણસંખ્યાગુલિકાઃ કૃત્વાતા સાંખોપાસ્યમન્ત્રેણ પૂજનમ્ ।
ધારણં ભક્ષણં સર્વાઙ્ગે તદ્વિલેપનં તત્સંબન્ધિજલેન
સ્વઽઽઅસ્રીરાભિષેચનમિતિ પઞ્ચપ્રકારેષુ સમસ્તં વાયવ્યસ્તં વા
પ્રકારમાશ્રિત્યમન્ત્રઃ સિદ્ધો ભવતીતિ ચતુઃપ્રકારઃ । સતામપિ
મન્ત્રાણામસમ્યક્ત્વોત્પત્તિપ્રકારો યથા । અયોગ્યેષુ શિષ્યેષુ તન્મન્ત્રોપદેશતસ્તં
ગુરું પ્રતિ સમન્ત્રોઽસમાકૂત્ત્વમાસાદયતિ । કામ્યકર્મસુનિરન્તરં
સિદ્ધમન્ત્રસ્યાપિ યોજનેનાપિ સમન્ત્રસ્તં ગુરું યોજયિતારં પ્રત્યસિમ્યક ભવતિ ।
નિત્યનૈમિત્તિકકામ્યકર્મણાં મધ્યે યસ્ય યસ્ય કર્મણોપાયઃ કાલો
વિહિતસ્તદતિરિક્તકાલેજપાદિષુ નિયોજનાચ્ચસમન્ત્રસ્તપ્રત્યસમ્યકૂત્વ સપયાતિ ।
ગુરૂક્તં કર્મેદં સપ્રમાણં ન વેતિ સંશયાત્ । ઇતઃ પ્રયોગાન્મમેદં
ફૂલભવિષ્યપ્રતિનવેતિ સંશયાચ્ચસમન્ત્રસ્તં પ્રતિ અસમ્યકૂત્વં પૃચ્છતિ
વ્યતિરેકનિશ્ચયસ્યાભાવાંશેષુત્કટકોટિસંશયસ્યવાકાકથાસમ્યકૂત્વકરણે ।
શાસ્ત્રેષ્વતિ
સિદ્ધસ્યાપિચાર્થસ્યાનનુષ્ઠાનલક્ષણ્યાશસ્ત્રેષ્વવશ્યકર્તવ્યત્વેનાનિયમિતસ્યાપિ
ચાર્થસ્ય ગુર્વસંમતસ્યાનુષ્ઠાનલક્ષરાયા ચ ગુર્વવજ્ઞયાચતં
પ્રતિસમન્ત્રોઽસમ્યકૂત્વમુપયાતિ ।
પ્. ૧૦૯અ)
અત્ર તન્ત્રેનિષિદ્ધોય. પરસ્ત્રીસેવનપરનિન્દાચરણાદિરૂપ
આચારસ્તદાચરણજન્યપ્રત્યવાયાદપિમન્ત્રાણાંતં ગુરું પ્રત્યસમ્યકૂત્વં
ભવતિ ઉપાસ્ય દેવતાયાઃ
પરંબ્રહ્મત્ત્વાનનુસંધાનરૂપાદેવતાદ્રોહતેસ્મિસમ્યકૂત્વં મન્ત્રાણાંતં
પ્રતિસંપદ્યતે અન્યદેવતાનાં અન્યેષાં મનુષ્યાણાં સ્ત્રીણાં ચ **(?)
નિર્વન્ધાદપિમન્ત્રાણાં તન્નિન્દકં પ્રત્યસમ્યકૂત્વકરઃ ગુરુમન્ત્રદેવતાનાં
ત્રયાણામપિ પરં
બ્રહ્મત્વાનનુસંધાનરૂપાત્તદ્દેવતાવિષયકનિત્યનૈમિત્તિકકામ્યકર્માનુષ્ઠાન
પ્રકારાનવવોધરૂપાદ્વા અજ્ઞાનાન્મન્ત્રાણાં વામસમ્યકૂત્વં ભવતિ ।
અનઙ્ગભૂતાનામપ્યનેકદેવતામન્ત્રાણાં વ્રાધાન્યેન ભજનાદપિ
સમન્ત્રોઽસમ્યકૂત્વં ભવતિ ।
તસ્માદેતેદ્વાદશપ્રકારામન્ત્રસિદ્ધિકામુકૈસ્ત્યાજાઃ । ઇત્યસમ્યકૂકરપ્રકારઃ ॥
અથ સમ્યકૂત્વકરણોપાયાઃ ॥ સર્વેષાં
વહ્નિસૂર્યચન્દ્રમસાંતેજસામિચ્છાશક્તિજ્ઞાનશક્તિક્રિયાશક્તીનાં
બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશ્વરાત્મકત્રિમૂર્ત્તીનાં કારણં
સત્વરજસ્તમસોલક્ષણત્રયસ્યજ્ઞાતૃજ્ઞાનજ્ઞેયસ્વરૂપસકલપ્રપઞ્ચાત્મક-
વિશ્વસ્ય ચ કારણં યદ્બ્રહ્મતત્સ્વરૂત્વાધવસાયઃ સ્વોપાસ્યમન્ત્રેષુયઃ સ એવ
મન્ત્રવીથ્યં સ એવ જીવં પદેનોચ્યતે ઇદમેવ સમ્યકૂત્વં મન્ત્રગતમુચ્યતે એવં
મન્ત્રાર્થાનુસન્ધાનમપિ કાર્યમ્ મન્ત્રાર્થાસ્ત્રિવિધાઃ
પરસ્થૂલસૂક્ષ્મભેદાન્મૂલાધારેચિચ્છક્તેઃ કાલરૂપેચ્છાશક્ત્યા
પ્રાણશક્તિરૂપાપરાવસ્થા
પ્. ૧૦૯બ્)
આદ્યાશક્તિઃ ઉદયપદપદેનાપિ સેવશક્તિરભિધીયતે
નાદપદપ્રતિપાદ્યાપિસૈવાવસ્થા । તસ્યૈવ
નાદસ્યસ્વાધિષ્ઠાનાનાહતવિશુદ્ધાખ્ય
ચક્રેષૂર્દ્ધ્વોર્દ્ધ્વનીયમાનસ્યક્રમેણ પશ્યન્તી ***(?) વૈખરી રૂપેણ
પરિણામતઃ શીર્ષાદિસ્થાનયોગેન તત્તદક્ષરરૂપેણપૂર્ણાભિવ્યક્તિપૂર્ત્તિર્બવતિ
સેયં દ્વિતીયાશક્તિઃ સૈવવિશ્રાન્તિપદેનાભિધીયતે તત્રોભયત્ર બુદ્ધેઃ
સ્થૈર્યકરણં શ્રેષ્ઠોમન્ત્રાર્થઃ સિદ્ધૈર્ભાવનીયઃ સર્વતઃ
કોષવ્યાકરણાદિકાધ્યાયનેસિદ્ધપદપદાર્થવ્યુત્પત્યા
શક્તિરૂપયામન્ત્રઘટકાદિપદાર્થાનુસંધાનં સાધ્યભાવનીયોર્થઃ ।
વાચ્યવાચકયોર્વર્ણપઞ્ચભૂતાત્મકપ્રપઞ્ચયોરભેદાનુસંધાનં
સાધકભાવનીયોર્થઃ સ્વસ્વભાવનીયાર્થ ભાવયિત્વા
સ્વાતિરિક્તભાવનીયોપ્યર્થોયદિપરેણવિભાચ્યતે તદાપિ નક્ષતિઃ કસ્યાપિ
શાસ્ત્રાર્થસ્ય । યોનિમુદ્રા વન્ધનાનામનુસરણમયયાવશ્યકં
યોનિર્નામપાયુધ્વજમધ્યસ્થાનસ્થિતં સુષુમ્ણા
નાડીદણ્ડમૂલગતચતુર્દલકમલકર્ણિકાસ્યત્રિકોણાગ્નિરૂપાત્રિજગત્કારણભૂતા-
કુણ્ડલિની મુદ્રાનામબ્રહ્મરન્ધ્રસ્થસહસ્રદલકલાધોવર્ત્તિનીકુણ્ડલીન્યાઃ
સ્વસગમાત્પરમાનન્દપ્રદા વન્ધનં નામ સુષુમ્ણા નાડી દલસ્થ
હૃદયાખ્યસ્થાન્માતાનાહતચક્રસ્થાયી ઉર્દ્ધ્વાધઃ પ્રસૃતકિરણોરવિઃ
પર્યન્તાર્ધપ્રસૃતકિરણઃ પૂર્વોપદર્શિતસ્થાનકોવહ્નિઃ સૂર્યપર્યન્તાધઃ
પ્રસૃતકિરણકઃ પૂર્વદર્શિતસ્થાનકશ્ચન્દ્રશ્ચતિતેજસ્ત્રયાનુસંધાનં ચ
મન્ત્રદોષહરમાવશ્યકઃ ।
પ્. ૧૧૦અ)
અહંપદેન અકારહકારાન્ત. પતિતસર્વવર્ણાઃ
સ્વસ્વવાચ્યત્વસંબન્ધેનોપસ્થાપિતાઃ સર્વેથર્થાશ્ચોચ્યન્તે । સ્વાત્માપિચાહં
પદાર્થઃ તથા
ચાહંપદાર્થભૂતસ્યોપાસ્યમન્ત્રતદ્દેવતાદિવિશેષ્યકસ્વતાદાત્મ્યપ્રકારકજ્ઞા
નમપિમન્ત્રદોષપરિહારકં યથાશિષ્યસ્ય દૃઢીભવેત્તથા ગુરુણા શિક્ષણીયમ્ ।
ઇતિ મન્ત્રસ્ય સમ્યક્ કરણોપાયાઃ ॥ અથ મન્ત્રસિદ્ધેરુત્પત્તિપ્રાગભાવચિહ્નાનિ

તદુત્પત્ત્યનન્તરચિહ્નાનિ ચોચ્યંતે ॥ રાત્ર સ્વપ્નેસ્ત્રીવૃન્દેન
સહસ્પર્શનભાષણાદિરૂપં સંમીલનમૃતદ્દર્શનમાત્રં વા
ગજઃપર્વતપ્રાસાદશિખરેષુ વિહારકરણગજસ્પર્શનમાત્રં વા નૃત્યર્દર્શનં
ગીતશ્રવણં । વિવાહાદિકોત્સવદર્શનં સુરામાંસયોઃ પ્રત્યેકદર્શનમાત્રં
સ્પર્શનમાત્રં તદુભયં વેતિ ચતુર્દશપદાર્થાઃ સિદ્ધેર્ભવિવ્યત્વસૂચકાઃ
ગાર્હસ્થ્યપાલનાર્થક કિંચિત્કાલમાત્રસ્થાયિનોદ્વેષસ્ય રોષસ્ય ચ સંભવેપિ નાતિ
દ્વેષો નાતિરોષ્યઃ સિદ્ધમન્ત્રાણાં ભવતિ । પુત્રકલત્રાદિવિયોગદુઃખસ્યદીર્ઘકાલ
નનુવૃત્તિરૂપઃ શોકોપિ ન તેષાં ભવતિ । ધનપ્રાપ્ત્યાદિરૂપકારણે નાપિ નાતિ
હર્ષસ્તેષાં ભવતિ । અતિ સ્નેહોપિ પુત્રાદિષુ ન તેષાં ભવતિ ।
પરગુણવિષયકેર્ષ્યાહ્યક્ષણોમત્સરોપિ ન તેષાં ભવતિ ।
દ્યૂતમૃગયાદીનિચ્યસનાનિ ચ તેષાં નમવતિ । દુઃખાગમેપિ તદનનુભવાન્નિત્યં
સુખવત્વેનાવસ્થાન રૂપાસુખિતા ચ તેષાં સદા ભવતિ । અનાયાસેન
ભોજનસામગ્રીલાભે કૃતા શક્તિસ્તેષાં ભવન્તિ ।
પ્. ૧૧૦બ્)
પ્રયોગરૂપં ક્લેશંતિ નૈવ સ્વેપ્સિતસિદ્ધિઃ । કિં વા એકેન પદેન
સિદ્ધિરિત્યાદિન્યાયેન પ્રાપ્ત તત્તત્પ્રયોગાવૃત્તિક્લેશં વિનૈવ ખેપ્સિત પ્રાપ્તિસ્તેષાં
ભવતિ પુણ્યેષુ ચાન્દ્રાયણાદિષુ જ્યોતિષ્ટોમાદિ યજ્ઞેષુલા પુરુષાદિ દાનેષુ
કાશીપ્રયાગાદિતીર્થેષુસેયા દૃઢબુદ્ધિશ્ચતેષાં ભવતિ । ખ્યાતિઃ
પ્રતિષ્ટાપરપર્યાયા બહુમૂલ્યભૂષણાંશુકાદિલાભશ્ચ તેષાં
મનાયાસાદ્ભવતિ । સચ્છિષ્ય સમુર્ચોઃ પ્રાપ્તિશ્ચ તેષાં ભવતિ ।
કૃતોપકારકપરપ્રત્યુપકારચિકીર્ષારૂપાકૃતજ્ઞતા ચ તેષાં ભવતિ ।
જઙ્ગમસ્થાવરં કૃત્રિમરૂપ ત્રિવિધચિત્રોપશામકશક્તિશ્વતેષાં ભવતિ ।
આત્મસ્વરૂપજ્ઞાનાકુરોપિ કશ્ચિત્તેષાં ભવતિ । સ્વસ્થસ્યાપિ
ભૂતાદ્યાવેશકરણસામર્થ્યં ચ તેષાં ભવતિ । એવમુક્તાનિ ચિહ્નાનિ કતિપયાનિ
સ્વલ્યા યા મન્ત્રસિદ્ધેઃ સૂચકાનિ સમસ્તાનિ સંપૂર્ણમન્ત્રસિદ્ધેઃ સૂચકાનિ ।
અર્ધાધિકચિહ્નૈર્મધ્યમામન્ત્રસિદ્ધિર્જ્ઞેયા ક્રમેણ સુસાધ્યા
સાધ્યકૃચ્છ્રસાધ્યકાર્યાર્યક પ્રયોગપ્રવર્ત્તકં સિદ્ધિત્રયમુક્તં ભવતિ । ઇતિ
મન્ત્રસિદ્ધિ ચિહ્નાનિ । અથવાસનાપ્રકારઃ । સ્વસ્ય શિરસિ
પૂજ્યત્વેનોક્તોરારુરાદ્યારૂપશ્રીત્રિપુરસુન્દરીત્વેનવિભાવ્ય । શ્રીત્રિપુરસુન્દરી ચ
વિમર્શરૂપાચિદ્રૂપાત્વેન વિભાવ્ય । શ્રોત્રદ્વયં વાક્ચેતિ ત્રયં પ્રકાશાદિ
દિવ્યત્રયમ્ । નેત્રદ્વયમુપસ્થમિતિરન્ધ્રત્રયં સિદ્ધગુરુત્રયં વિભાવ્યં ।
નાસાદ્વયં ગુદશ્ચેતિ ત્રયં માનવગુરુત્રયોવિભાવ્યં ।
પ્રાતરુત્થાયવલિમવેક્ષ્યપ્રાર્થનામન્ત્રદેવતામયાઃ
પ્. ૧૧૧અ)
પ્રધાનદેવતાયામાયાઃ અતસ્મિંસ્તદ્બુદ્ધિંજનયિત્વોન્માર્ગપ્રવર્ત્તિકાઃ
શક્તયોમાયાઃ તાસાં પ્રાતઃપ્રાર્થનેન તદ્દિને દુર્માર્ગપ્રવૃત્તિર્ન સ્યાત્ ।
સ્નાષ્વસ્થિમજ્જાત્મનાં દેવાવયવાનાં વારાહીત્વં વિભાવ્યં । ત્વઙ્રાં સ
રુધિરાત્મકાનાં દેવાવયવાનાં કુરુકુલ્લાત્વેમેવ વિભાવ્યં
પીરુદેવતાસુઘટકા ઇક્ષુસાગરાદયશ્ચત્વારઃ સમુદ્રાધર્માર્થ
કામમોક્ષાત્મક સકલપુરુષેચ્છાવિષયત્વેન ધ્યેયાઃ પીઠપૂજાયાં
પૂર્વમુક્તા અશ્વાઃ સ્વસ્ય ચક્ષુરિન્દ્રિયરૂપતયાનુસન્ધેયાઃ ગજાસ્તુ
પૂર્વમુક્તાસ્તદ્વિષયભૂતરૂપદિરૂપતયાનુસન્ધેયાઃ રત્નદ્વીપઃ
સ્વશરીરત્વેનાનુસન્ધેયઃ । નવખણ્ડરૂપાણાં નવરત્નાનાં તુ ક્રમેણ
માંસરોમત્વગસૃક્ શુક્રમજ્જાસ્થિમેદ ઓજોરુસત્વમધ્યવસેયમ્ । તત્ર દ્વીપેસરિતઃ
પ્રોક્તાઃ કલ્પતરવસ્તુ દેશકાલગોત્રરાશિનામકામનાદ્યુલ્લેખપૂર્વક
તત્તત્કર્માનુષ્ઠાન
પ્રતિજ્ઞાવાક્યોલ્લેખપૂર્વકહસ્તગતકુશતિલપુષ્પાક્ષતયુક્તજલપ્રક્ષેપલક્ષણ-
સંકલ્પરૂપત્વેન વિભાવ્યાઃ એતેન સંકલ્પસ્ય
કલ્પવૃક્ષોત્પલદાયિત્વેનાવશ્યાનુસરણીયત્વં દ્વનિતં । કલ્પદ્રુમોદ્યાનસ્ય પરિતઃ
પૂર્વમુક્તાઃ ષડૃતવઃ સ્વદેહગતમૂલાધારાદિ ષટ્ચક્રત્વેનાનુસન્ધેયાઃ ।
ચક્રેશ્વરીણાષટ્ત્રિંશત્તત્વરૂપત્વેન વિભાવનં કાર્યમ્ । પરિખાં ભગવત્યાઃ
કુરુણાં રૂપત્વેન વિભાવ્યાઃ મણ્ડપસ્યમાણિક્યાત્મકરત્નમયત્વેન ઓજં
સ્વરૂપત્વં ધ્યેયમિત્યુક્તમેવ કોણપૂજ્યશક્તિચતુષ્કસ્યદેશાદિ તત્વસ્વરૂપત્વં
ધ્યેયમ્ । પ્રપઞ્ચસ્યજ્ઞાનૃજ્ઞાનજ્ઞેયાત્મકત્વમસ્તિ ।
પ્. ૧૧૧બ્)
તત્ર જ્ઞાતૃત્વસ્વસ્યૈવ વિભાવ્યં । પૂજોપકરણમર્ઘ્યાદિરૂપં
સર્વજ્ઞાનરૂપત્વેન વિભાવ્યમ્ । શ્રીચક્રં તુ જ્ઞેયત્વેન વિભાવ્યમ્ અહંતા
વિષયેદતાવિષયયોરભેદભાવનમેવ પૂજનમિતિ વિભાવ્યમ્ । ઇતિ
પીઠદેવતાભાવનોત્તરં પ્રાણાયામવાસનાં
કૂટત્રયતેજહ્યાયસંમિશ્રણવિભાનારૂપામનુસૃત્ય નવાવરણવાસના
અનુસર્ત્તવ્યાશૃઙ્ગારહાસ્યકરુણાવીરરૌદ્રભયાનકાઃ ।
વીભત્સોદ્ભુતસંજ્ઞશ્ચજ્ઞાન્તોપિ નવમો રસ ઇતિ નવરસાઃ નિયતિ દૃષ્ટમિતિ
દશરૂપત્વેનાણિમાદિ દશસિદ્ધયો વિભાવ્યાઃ
બુભુક્ષાપિપાસાશોકમોહજરામૃત્યવઃ પાપંપુણ્યં ચેતિ સ
ભૂયાષ્ટપદાર્થાત્મકત્વેન બ્રાહ્માદ્યષ્ટમાતરો વિભાવ્યાઃ । અત્ર
શાન્તોદ્ભુતકરુણાવીરહાસવીભત્સરૌદ્રભયાનકશૃઙ્ગારાદૃષ્ટક્ષુધાપિપાસા
શોકમોહજરામરણપાયૂપસ્થ
ક્રમેણાણિમાદિકાષ્ટાદશપ્રથમાવરણતાદાત્મ્યં વિભાવ્યં ન તુ
યથાશ્રુતક્રમાદિતિવિધિકૃતઃ । પુણ્યપાપપદાભ્યાં પાયૂપસ્થયોર્વિવક્ષણાત્ ।
ઇન્દ્રિયરન્ધ્રયોર્વિભિન્નસ્વરૂપત્વેન પૂર્વોક્તનાથતાદાત્મ્યાનુસન્ધાને ન
સહનાત્રપૌનરુક્તમ્ । ઇન્દ્રિયત્વરુત્વ્યાપકધર્મેણ વક્ષ્યમાણવાસન ન
પૌનરુક્ત્યમ્ પાયુત્વોપસ્થત્વયોર્વ્યાપ્ય ધર્મયોર્ભેદાત્ । એકસ્યાપિ ધર્મિણો
વિભિન્નરૂપેણ નાનાવિધવાસનાવિષયતાયાં વિરોધા ભાવાત્ શ્રોત્રત્વક્
ચક્ષુઃખાનિલતેજોવિલારસ ન ઘ્રાણોપસ્થપાયુપાદપાણિવાઙ્મનોરૂપત્વેન
કામાકર્ષિણી પ્રભૃતિ દ્વિતીયાવરણભૂતશક્તિષોડશકં વિભાવ્ય ।
પ્. ૧૧૨અ)
વચનાદાનવિસર્ગાનન્દાત્મકપઞ્ચકર્મેન્દ્રિયાર્થ ।
વાતપિત્તકફાત્મદોષત્રયરૂપત્વેનાનઙ્ગકુસુમાષ્ટશક્તયસ્તૃતીયાવરણભૂતા-
ધ્યેયાઃ । સુષુમ્ણા લંવુષા કુહુ વારણા યશસ્વિની પિઙ્ગલા પૂષા પયસ્વિની
સરસ્વતી શઙ્ખિની ગાન્ધારી ઇડા હસ્તિજિહ્વા વિશ્વોદરેતિનામક
સ્વશરીરગતપ્રધાનભૂતચતુર્દશનીડીરૂપત્વેન સર્વસંક્ષોભિણ્યાદિ
ચતુર્દશશક્તયશ્ચતુર્થાવરભૂતા વિભાવ્યાઃ । પ્રાણોપાનઃ સમાનશ્ચ ઉદાનો
વ્યાન એવ ચ । નાગશ્ચ કૂર્મકૃકરોદેવદત્તો ધનઞ્જયઃ ।
ઇત્યાવાન્તરનામકસ્વશરીરસ્થદશવાયુસ્વરૂપત્વેન સર્વસિદ્ધ્યાદિદશશક્તયો
વિભાવ્યાઃ પઞ્ચમાવરણભૂતાં અગ્નિર્વહ્નિઃ શુચિસ્તેજઃ પ્રભાદાવઃ
શિખીદ્યુતિઃ દાહોગ્રાસશ્ચેત્યવાન્તરનામકાદશવહ્નયઃ ક્રમેણત્વગસૃડૂનાં
સમેદોસ્થિમજ્જાશુક્રવાતપિત્તકફેષુ સ્થિતાઃ સ્ર્વજ્ઞાદિ દશશક્તિરૂપત્વેન
વિભાવ્યાઃ । ઇતિ ષષ્ઠાવરણદેવતાવાસનાઃ
શીતોષ્ણસુખદુઃખેચ્છાસત્વરજસ્તમોરૂપત્વેનશિન્યાદિકાષ્ટવાગ્દેવતાઃ
સપ્તમાવરણભૂતાવિભાવ્યાઃ । પુષ્પમયપઞ્ચવાણાઃ
સ્વીયશબ્દસ્પર્શરૂપરસગન્ધાત્મકત્વેન ધ્યેયાઃ મનસ્ત્વેન
મનોરૂપેન્દ્રિયસ્યેક્ષુમયધનુરૂપત્વં વિભાવ્યમ્ । પાશસ્ય
વિશેષરૂપાનુરાગરૂપાત્વં વિભાવ્યમ્ ।
વૈર્ષાદિવિષયકદ્વેષવિશેષસ્ત્વેનાઙ્કુશોવિભાવ્યઃ । ઇતિ
પ્રધાનસમકક્ષતયાભિં પૂજાયુધ ચતુષ્કવાસના કામેશ્વરી
મહત્તત્વરૂપાત્વેન ભગમાલિની અહંકારરૂપાત્વેન ।
પ્. ૧૧૨બ્)
વજ્રેશી અવ્યક્તરૂપાત્વેન વિભાવ્યેત્યષ્ટમાવરણવાસના ।
નવમાવરણપૂતાસર્વમધ્યબિન્દુગતાલલિતા તુ સ્વાત્મત્વે નૈવ વિભાવ્યેતિ ।
ઇત્યાવતા વાસના પૂર્વસંવિદાસનેત્યતઃ સૂચિતઃ કામેશ્વરી તુ ચિદ્રૂપત્વેન
વિભાવ્ય લલિતાગતૌ લૌહિત્યવર્ણસ્તુ સ્વાત્મસ્વરૂપાનુરાગરૂપભાવ્યઃ ।
સર્વસ્મિન્સ્વાત્મત્વભાવનાસ્થૈર્યમેવોપાસનાપદાર્થત્વેન વિભાવ્યમ્ ।
ઉપાસનાયાઃ ફલભૂતાસિદ્ધિસ્તુ સ્વાત્માનુસન્ધાનાતિરિક્તવસ્તુનિ**(?)
સંબન્ધાભાવરૂપૈવેતિ વિભાવ્યમ્ । આત્મનઃ
સચ્ચિદાનન્દાદિલક્ષણગુણવિભાવનમેવ મુદ્રાવાસનાપદાર્થઃ

પૃથિવીજલતેજોવાયુવ્યોમાત્મકાનિ । પઞ્ચભૂતાનિ ક્રમેણ
કનિષ્ટાનામિકામધ્યાતર્જન્યઙ્ગુષ્ઠાનામકો**(?)ગુલિસ્વરૂપાણિ ભવન્તિ । તેષાં
ભૂતાનાં નાનાવિધ સ યોજનતઃ પ્રધાનદેવતાયાઃ
વિવિધપ્રપઞ્ચરૂપતાનુસન્ધાનં ભવતિ મનસશ્ચ
પલસ્વભાવપ્રયુક્તસ્યસ્વાત્મસ્વરૂપાનનુસન્ધાનસ્ય સમયેપિ
ચિદ્રૂપદેવતામયત્વભાવનયામ પ્રમાદ એવ
આવરણપૂજનતર્પણાતિરિક્તપાદ્યાદિકોપચારસ્વરૂપં વિભાવ્યમ્ । શ્રીચક્રગતાઃ
સંગીતયોગિન્યાદયઃ ષટ્સપ્તત્યુત્તરપઞ્ચશતકોટિસંખ્યાઃ
સકલજનમનોવિવિધસંકલ્પવિકલ્પકારણીભૂતત્વેનવિભાવ્યાઃ । યદ્દેવતા
મન્ત્રાક્ષરાણાં ન્યાસોનુષ્ઠીયતે તદ્દેવતા સ્વરૂપત્વેન સ્વદેહભાવનમેવ
સર્વવાસના મન્ત્રદેવતાયાયત્સ્વરૂપં જપ્યમન્ત્રે તદ્રૂપતા ભાવનમેવ
જપવાસના ।
પ્રદીપકલિકાકારેસ્વસ્વરૂપેવિશ્વવિકલ્પનાંમાતર્નાનાવિધકલ્પનાનામસ્તમય-
ત્વભાવનમેવં
પ્. ૧૧૩અ)
હોમવાસનાસ્વસ્યન્યાસજપહોમાત્મકત્રિકવાસનામિશ્રિતત્વભાવનમેવતર્પણ-
વાસના વિશ્વકલ્પહેતૂનાં લોભમોહદ્રોહાનાં પુનઃ સ્વાત્મનિ
અભ્યુત્થાનાભાવપૂર્વકં સ્વાત્મનિ નાશનમેવ પ્રયોગવાસના
યન્ત્રમન્ત્રોભયવિષયકસ્વાત્માભેદાનુસન્ધાનસ્થૈર્યસ્યાધનભૈરવયન્ત્રે
મન્ત્રોભયવાસનાનામૈત્ય
ઉત્તમમધ્યનાશાત્મકાવસ્થાત્ર***(?)સમનુસન્ધાનપૂર્વકં
સન્ધ્યાત્રયોપાસનમેવ ત્રિસન્ધ્યાવાસનાનામ । મોહઃ
કર્તવ્યાકર્તવ્યતામસાવદુઃખંવિશંજ્ઞયાપ્રાપ્તમજ્ઞાનજાતદુઃખસ્તમ્ભપ્ર્
અયોજ્યં ચ દુઃખં તેષાં દુઃખાનાં ત્રયાણાં
પુનરુત્પાદનાભાવપૂર્વકં સ્વાત્મત્પ્રસ્તાનુસન્ધાનમભિષેકવાસના
સકલવિશ્વરૂપઃ સર્વવ્યા***(?) સ્વાત્મા તદભેદાનુસન્ધાનં
વિદ્યાવાસનાનારજઃપઞ્જાદિભિરાકાશસ્યેવ
સત્વરજસ્તમોગુણૈસ્તદ્ભૂતનાનાવિધસુખદુઃખલોભમોહાદિવિકારૈશ્ચ
સ્વાત્મનોઽલિપ્તત્વભાવનૈવ ઉપદેશવાસનાનામ સ્વદ્રવ્યે સ્વકલે ગુરુસ્વભેદ
શૂન્યત્વનિશ્ચય એવ ગુરુદક્ષિણાવાસનાગુરૂપદિષ્ટં
સ્વાત્મસ્વરૂપાનુસન્ધાનસ્થૈર્યકરણમેવગુરુ શુશ્રૂષાવાસનાનામ
શુક્લપક્ષકૃષ્ણપક્ષોભયગતપ્રતિપદાદિપઞ્ચદશતિથિસ્વરૂપોયઃ
કાલસ્તત્સ્વરૂપત્વેન પઞ્ચદશનિત્યાનાં ચન્દ્રમણ્ડલેસ્થિત્વસ્યજ્ઞાનસ્યેવ
પઞ્ચદશનિત્યાવાસનાનામ કિંચ તિથિનિત્યાનામવાન્તરતત્તત્પ્રતિકાલાત્મકમ્
અવાન્તરકાલાત્મકાભિસ્તત્તન્નિત્યાભિશ્ચન્દ્રમણ્ડલત્વેનોપલક્ષિતકાલસ્યવિકાર્યમા
ણત્વમ્ ।
પ્. ૧૧૩બ્)
મહાનિત્યાત્પ્રકસ્વસ્વરૂપણે
પૃથકત્વભાવનયાસાપઞ્ચદશનિત્યાનામુપાસ્યત્વં વિભાવ્યમિતિ
પઞ્ચદશનિત્યાવાસનાનામ્ જલતત્વ વાયુતત્વ પૃથિવીતત્વ વ્યોમતત્વ
વહ્નિતત્વાનાંસકત્વવિશ્વકારણભૂતાનાં
શિવસ્વરૂપાભેદભાવનાપૂર્વકોવિદ્યાજપઃ કાર્યઃ ઇત્યેકાવાસના
હૃલ્લેખાઘટકેનહકારેણસ્વાત્મનઃપ્રકાશમાનત્વમુચ્યતે
રકારેણગ્રસમાનત્વં કથ્યતે
ચતુર્થસ્વરેણશિવશક્તિસ્વરૂપેણતયોરુક્તરૂપયોસ્તાદાત્મ્યમુચ્યતે ।
વિન્દુનાતદ્દ્વેવિધ્યપ્રસ્તેતિરાહિત્યપૂર્વકસ્તદૈક્યનિર્ણયઃ પ્રોચ્યતે ઇતિ દ્વિતીયા
જપવાસનાનામ । ઇતિ વાસનાનિર્ણયઃ ॥ અથ પૂર્વોક્ત યન્ત્રેષુ
વિલેખ્યમન્ત્રભેદાનિરૂપ્યન્તે ॥ તત્ર પૂર્વં ત્ર્યક્ષરં મન્ત્રભેદાઃ
શત્સાઙ્કલોચનગુણાઃ ૧ શશાઙ્કગુણવાહવઃ

વાહુચન્દ્રગુણા**(?)થવાહુવહ્નિશશાઙ્કકાઃ ૪ ગુણચન્દ્રભુજાઃ

પ્રાન્તેગુણલોચનભૂમયઃ ૬ ઇતિ ત્ર્યક્ષરમન્ત્રાણાંભેદાઃ ષટ્*(?)ષ્ટમીરિતાઃ ।
અથ ચતુરક્ષરમન્ત્રભેદાઃ શશાઙ્કદ્વિગુણાદ્વ્યર્ણાઃ

શશાઙ્કાક્ષ્યબ્ધિવહ્નયઃ ૨ શશાઙ્કાગ્નિ શ્રુતિભુજાઃ

શશાઙ્કાગ્નિભુજાબ્ધયઃ ૪ શશાઙ્કોવેદત્રિભુજાઃ ૫ શશાઙ્કાબ્ધિભુજાગ્નયઃ
૬ દ્વ્યેકવહ્નિશ્રુતિમિતાઃ ૭ દ્વ્યેકપાથોધિવહ્નયઃ ૮ દ્વિત્રિચન્દ્રસમુદ્રાશ્ચ

દ્વિત્રિસાગરચન્દિરાઃ ૧૦ દ્વિસારાગ્નિવિધવો

૧૧૪અ)
દ્વિસાગરધરાગ્નયઃ ૧૨ વહ્નિદ્વિવેદવિષ ૧૩ વહ્નિદ્વિવિધુવાર્દ્ધયઃ

વહ્નિચન્દ્રાંવુધિભુજાઃ ૧૫ વહ્નિચન્દ્રભુજાબ્ધયઃ ૧૬ વહ્નિવેદેકેભુજકાઃ

વહ્નિવેદદ્વિચન્દ્રકાઃ ૧૮ ચતુરેકહિવદના ૧૯ શ્ચતુરેકત્રિવાહવઃ

ચતુર્દ્દિત્રિશશાઙ્કાશ્ચ ૨૧ ચતુર્દ્વિવિધુવહ્નયઃ ૨૨ ચતુસ્ત્રેકભુજાઃ ૨૩ પ્રાન્તે
ચતુસ્ત્રિભુજભૂમયઃ ૨૪ ઇત્યબ્ધ્યક્ષરમન્ત્રાણાં ભેદા અબ્ધિદૃશો મતાઃ ॥ અહ
પઞ્ચાક્ષરમન્ત્રભેદાઃ ॥ એકદ્વ્યઞ્ચિવિશિખાઃ ૧ એકદ્વ્યગ્નિષુ સિન્ધવઃ

એકદ્વિશ્રુચતૂરાનાઃ ૩ એકદ્વિષુગુણાબ્ધયઃ ૪ એકદ્વ્ય*(?)ગ્નિવિશિખાઃ

એકદ્વ્યાબ્ધિષુવહ્નયઃ ૬ એકાગ્નિદ્વિશ્રુતિશરાઃ ૭ એકાગ્નિ દ્વિશરાબ્ધયઃ

એકાગ્ન્યબ્ધિષુ ભુજકાઃ ૯ એકાગ્ન્યબ્ધિભુજેષવઃ ૧૦ એકાગ્નિષ્વથ્વિવાહ્વાર્ણાઃ

એકાગ્નિષુભુજાબ્ધયઃ ૧૨ એકવેદાગ્નિદૃગ્વાણાઃ ૧૩ એકવેદાગ્નિ વાણદૃક્

એકવેદેષુ ગુણદૃક્ ૧૫ એકવેદેષુ દૃગ્ગુણાઃ ૧૬ એકવેદાક્ષ્યયુગ્નિશરાઃ

એકાબ્ધિદ્વીષુવહ્નયઃ ૧૮ એકેષ્વબ્ધિત્રિભુજકાઃ ૧૯ એકેષ્વબ્ધિદ્દિવહ્ન્યઃ

એકેષુદ્દિચતૂરામાઃ ૨૧ એકેષુદ્વિગુણાબ્ધયઃ ૨૨ એકેષુ ચતુઃ૨૩એકેષુ ત્રિગુણાબ્ધયઃ
૨૪ દ્વિત્ર્યબ્ધિશરચન્દ્રાર્ણા ૨૫ દ્વિત્ર્યબ્ધિશશિસાયકાઃ ૨૬ દ્વિત્રીષુશશિવેદાર્ણાઃ
૨૭ દ્વિત્રીષુશ્રુતિચન્દ્રકાઃ ૨૮ દ્વિત્ર્યેકશરવાર્દ્વ્યર્ણાઃ ૨૯ દ્વિત્ર્યેકશ્રુતિસાયકાઃ

દ્વિચતુસ્ત્રીષુ ચન્દ્રાશ્ચ ૩૧ દ્વિચતુસ્ત્ર્યેકસાયકા. ૩૨ દ્વ્યબ્ધીષગુણચન્દ્રાશ્ચ

દ્વ્યબ્ધીષુ વિધુવહ્નયઃ ૩૪ દ્વિવેદૈકેસ્.ઉ
પ્. ૧૧૪બ્)
દહનાઃ ૩૫ દ્વિવેદૈકગુણેષવઃ ૩૬ દ્વીષુવેદાગ્નિવિધવો

ભૂધરામાબ્ધિવિશિખા ૧ ભૂદૃગામોષુવાર્દ્ધયઃ ૨ ભૂદૃગ્વેદાગ્નિવિશિખાઃ

બૂષ્ણ્વેદેષુવહ્નયઃ ૪ ભૂદૃક્યઞ્ચાબ્ધિરામાશ્ચ ૫ ભૂદૃક્યઞ્ચાગ્નિવાર્દ્ધયઃ
૬ ભૂત્રિદ્વ્યમ્ભોનિધિ *(?)રાઃ ૭ ભૂત્રિદ્વીષુપયોધયઃ ૮ ભૂત્રિવેદાશ્વિવિશિખાઃ

ભૂત્રિવેદેષુદૃગ્મિતાઃ ૧૦ ભૂત્રિપઞ્ચાબ્ધિદૃગ્માનાઃ

ભૂત્રિપઞ્ચદ્વિવાર્દ્ધયઃ ૧૨ ભૂવેદદસ્રાગ્નિશરાઃ ૧૩ ભૂવેદદ્વિશરાનલાઃ

ભૂવેદગ્નિદૃગિષ્ઠર્ણાઃ ૧૫ ભૂવેદાગ્નિશરાશ્વિનઃ ૧૬ ભૂવેદેષુત્રિકભુજાઃ

ભૂવેદેષુભુજાગ્નયઃ ૧૮ ભૂપઞ્ચાશ્ચિત્રિવિધયો ૧૯ ભૂપઞ્ચાશ્વિવિધિત્રિકાઃ

ભૂપઞ્ચાગ્નિદ્વિવિધયો ૨૧ ભૂપઞ્ચાગ્નિવિધિદ્વિકાઃ ૨૨ ભૂપઞ્ચાબ્ધિત્રિકભુજાઃ
૨૩ ભૂપઞ્ચાબ્ધિભુજાગ્નયઃ ૨૪ દ્વ્યેકપઞ્ચાગ્નિવિધયો

દ્વ્યેકપઞ્ચાબ્ધિવહ્નયઃ ૨૬ દ્વ્યેકરામેષુવિદયો ૨૭ દ્વ્યેકરામાબ્ધિસાયકાઃ

દ્વ્યેકાબ્ધિશરરામાશ્ચ ૨૯ દ્વ્યેકાબ્ધિગુણસાયકાઃ ૩૦ દ્વિત્રિપઞ્ચાબ્ધિવિધવો

દ્વિત્રિપઞ્ચૈકવાર્દ્ધયઃ ૩૨ દ્વિત્રિપઞ્ચાબ્ધિવિશિખાઃ ૩૩ દ્વિત્રિચન્દ્રેષુવાર્દ્ધયઃ

દ્વિત્રિવેદેન્દુવિશિખાઃ ૩૫ દ્વિત્રિવેદેષુભૂમયઃ ૩૬ દ્વિચતુઃપઞ્ચભૂરમાઃ

દ્વ્યબ્ધિપઞ્ચાગ્નિભૂમિતાઃ ૩૮ દ્વ્યબ્ધિચન્દ્રેષુ***(?) ૩૯ દ્વ્યબ્ધિચન્દ્રાગ્નિસાયકાઃ
૪૦ દ્વ્યબ્ધિત્રિપઞ્ચવિધવો૪૧દ્વ્યબ્ધિત્રિવિધુમાર્ગણાઃ

દ્વિપઞ્ચાબ્ધિગુણેન્દ્વ્યર્ણાઃ ૪૩ દ્વિપઞ્ચાબ્ધીન્દ્રવહ્નયઃ

દ્વિપઞ્ચૈકગુણાબ્ધ્યર્ણાઃ ૪૫ દ્વિપઞ્ચેન્ધ્વબ્ધિવહ્નયઃ

પ્. ૧૧૫અ)
દ્વિપઞ્ચત્રીન્દુવિધયોઃ ૪૭ દ્વિપઞ્ચત્ર્યબ્ધિભૂમયઃ ૪૮ ત્રીન્દુવાર્દ્ધિષુભુજકાઃ
૪૯ ત્રીન્દુવાર્દ્ધિદ્વિણયકાઃ ૫૦ ત્રીન્દુપઞ્ચાબ્ધિભુજકાઃ

ત્રીન્દુપઞ્ચભુજાબ્ધયઃ ૫૨ ત્રીન્દુવાહ્વબ્ધિવિશિખાઃ ૫૩ ત્રીન્દુવાહુશરાબ્ધયઃ
૫૪ ત્રિદ્વિયાહ્વેર્દ્ધ્યેકવિશિખાઃ ૫૫ ત્રિદ્વિવાર્દ્ધિષુચન્દ્રકાઃ

ત્રિદ્વિપઞ્ચૈકવેદાશ્ચ ૫૭ ત્રિદ્વિપઞ્ચયઃ ૫૮ ત્રિદ્વિચન્દ્રેષુવેદાશ્ચ

ત્રિદ્વિચન્દ્રાબ્ધિસાયકાઃ ૬૦ ત્રિચતુર્દ્વિશરેન્દ્વર્ણાઃ

ત્રિચતુર્દ્વિધરેષચ****(?)ધિપઞ્ચાક્ષિવિધવ ૬૩ સ્ત્ર્યબ્ધિપઞ્ચેન્દુવાહવઃ

ત્ર્યબ્ધીન્દુભુજવાણાશ્ચ ૬૫ ત્ર્યબ્ધીન્દુશરવાહવઃ ૬૬ ત્રિદ્વિશ્રુતિચન્દ્રાશ્ચ

ત્રીષુદ્વિવિધુવાર્દ્ધયઃ ૬૮ ત્રીષ્વબ્ધિભુજચન્દ્રાશ્ચ ૬૯ ત્રીષ્વબ્ધિવિધુવાહવઃ

ત્રીષ્વેકદ્વિસમુદ્રાશ્ચ ૭૧ ત્રીષ્વેકાબ્ધિદૃશસ્તથા ૭૨ અબ્ધ્યેકાક્ષીષુદહનાઃ

અબ્ધ્યેકાક્ષિગુણેષવઃ ૭૪ અબ્ધ્યેકાગ્નિષુભુજકાઃ ૭૫ અબ્ધ્યેકાગ્નિદ્વિસાયકાઃ

અબ્ધ્યેકેષુ ત્રિભુજકાઃ ૭૭ અબ્ધ્યેકેષુ દ્વિયહ્નયઃ ૭૮ અબ્ધિદ્વ્યેકાનલશરાઃ

અબ્ધિદ્વ્યેકેષુવાર્દ્ધયઃ ૮૦ અબ્ધિદ્વ્યગ્ન્યેકવિશિખાઃ ૮૧ અબ્ધિદ્વ્યગ્નીષુભૂમયઃ
૮૨ અબ્ધિદ્વીષ્વે******(?) ૮૩ વેદદ્વીષુ ગુણશ્ચમાઃ ૮૪ વેદત્ર્યેકેષુભુજકાઃ

વેદત્ર્યેકદ્વિસાયકાઃ ૮૬ વેદદ્વિત્રિધરાવાણાઃ ૮૭ વેદત્રિદ્વિશરેન્દવઃ

વેદત્રિશરભૂદૃક્કાઃ ૮૯ વેદત્રિશરદૃક્કવઃ ૯૦ વેદેષ્વેકાગ્નિભુજકાઃ

વેદેષ્વેકાક્ષિવહ્નયઃ ૯૨ વેદેષુ દ્વિત્રિભૂમ્યર્ણાઃ ૯૩ વેદેષુ દ્વિધરાગ્નયઃ

વેદેષુ ત્રિભુજેન્દ્વર્ણાઃ ૯૫ વેદેષુ ત્રિધરાદૃશઃ

પ્. ૧૧૫બ્)
પઞ્ચૈકત્રિચતુર્દૃક્કાઃ ૯૭ પઞ્ચૈકત્રિદૃગબ્ધયઃ ૯૮ પઞ્ચ*(?)કાદહનાઃ

પઞ્ચૈકાબ્ધ્યનલાક્ષિકાઃ ૧૦ પઞ્ચૈકાક્ષ્યબ્ધિદહનાઃ

પઞ્ચૈકાક્ષ્યનલાબ્ધયઃ ૨ પઞ્ચદ્વ્યેકત્રિવિધવ્ય ૩ પઞ્ચદ્વ્યેકવિધિત્રિકાઃ

પઞ્ચદ્વ્યબ્ધીન્દુદહના ૫ પઞ્ચદ્વ્યબ્ધિગુણેન્દવઃ ૬ પઞ્ચદ્વ્યગ્ન્યાબ્ધિવિધવઃ
૭ પઞ્ચદ્વ્યગ્નીન્દુસાગરાઃ ૮ પઞ્ચાગ્નિમ્વક્ષિવેદાશ્ચ ૯ પઞ્ચાગ્નિમ્વબ્ધિવાહવઃ
૧૦ પઞ્ચાગ્નિદૃગ્વિધિધરાઃ ૧૧ પઞ્ચાગ્ન્યક્ષિધરાબ્ધયઃ

પઞ્ચાગ્ન્યબ્ધીન્દુભુજકાઃ ૧૩ પઞ્ચાગ્ન્યબ્ધિદ્વિભૂમયઃ

પઞ્ચાબ્ધિદ્વિધરારામાઃ ૧૫ પઞ્ચાબ્ધિદ્વ્યનલક્ષરવામાઃ

પઞ્ચાબ્ધીન્દ્વગ્નિભુજકાઃ ૧૭ પઞ્ચાબ્ધીન્દ્વક્ષિવહ્નયઃ

પઞ્ચાબ્ધિરામેન્દુદૃશઃ ૧૯ પઞ્ચાબ્ધિગુણદૃગ્ધરાઃ ૨૦ ઇતિ
પઞ્ચાર્ણમન્ત્રાણાંભેદાસ્વાક્ષિધરાઃ સ્મૃતાઃ ઇતિ ॥ અષ ષડક્ષરભવભેદાઃ
॥ ભ્વક્ષ્યગ્ન્યબ્ધીષુશાસ્ત્રાર્ણાઃ ૧ ભ્રક્ષ્યગ્ન્યબ્ધ્યઙ્કસાયકાઃ

ભ્વક્ષ્યગ્નીષ્વબ્ધિશાસ્ત્રાણિ ૩ ભ્વક્ષ્યગ્નીષ્વઙ્ગવાર્દ્ધયઃ ૪ ભ્વક્ષ્યગ્ન્યઙ્ગેષુ
વેદાશ્ચ ૫ ભ્વક્ષ્યગ્ન્યઙ્ગાબ્ધિસાયકાઃ ૬ ભ્વક્ષ્યાબ્ધીષ્વઙ્ગદહનાઃ

ભ્વક્ષ્યબ્ધીષુ ત્રિકાગકાઃ ૮ ભ્વક્ષ્યબ્ધ્યઙ્ગેષુ દહનાઃ

ભ્વક્ષ્યબ્ધ્યઙ્ગત્રિસાયકાઃ ૧૦ ભ્વક્ષ્યબ્ધ્યગ્નીષુ શાસ્ત્રાણિ

ભ્વક્ષ્યબ્ધ્યગ્ન્યઙ્ગસાયકાઃ ૧૨ ભ્વક્ષીષુવેદાગ્નિરસાઃ

ભ્વક્ષીષુશ્રુતિષડ્ગુણાઃ ૧૪ ભ્વક્ષીષ્વઙ્ગાગ્નિવેદાશ્ચ

ભ્વક્ષીષ્વઙ્ગાબ્ધિવહ્નયઃ ૧૬ ભ્વક્ષીષ્વગ્ન્યઙ્ગવેદાશ્ચ

ભ્વક્ષીષ્વગ્ન્યબ્ધિષણ્મિતાઃ ૧૮ ભ્વક્ષ્યઙ્ગાબ્ધીષુદહનાઃ

ભ્વક્ષ્યઙ્ગાબ્ધ્યલલેષવઃ ૨૦ ભ્વક્ષ્યબ્ધ્યગ્નીષુશાસ્ત્રાણિ

પ્. ૧૧૬અ)
ભ્વક્ષ્યબ્ધ્યગ્ન્યઙ્ગસાયકાઃ ૧૨ ભ્વક્ષીષુવેદાગ્નિરસાઃ ૧૩ ભ્વક્ષીષુ
શ્રુતિષડ્ગુણાઃ ૧૪ ભ્વક્ષીષ્વઙ્ગાગ્નિવેદાશ્ચ ૧૫ ભ્વક્ષીષ્વઙ્ગાબ્ધિવહ્નયઃ

ભ્વક્ષીષ્વગ્ન્યઙ્ગવેદાશ્ચ ૧૭ ભ્વક્ષીષ્વગ્ન્યબ્ધિષણ્મિતાઃ

ભ્વક્ષ્યઙ્ગાબ્ધીષુદહનાઃ ૧૯ ભ્વક્ષ્યઙ્ગાબ્ધ્યનલેષવઃ

ભ્વક્ષ્યઙ્ગેષ્વગ્નિવેદાર્ણાઃ ૨૧ ભ્વક્ષ્યઙ્ગેષ્વબ્ધિવહ્નયઃ

ભ્વક્ષ્યઙ્ગાગ્નીષુવિધયો ૨૩ ભ્વક્ષ્યઙ્ગાગ્નિશ્રુતીષવઃ

ભ્વગ્નિદ્વ્યબ્ધીષુષડ્વર્ણાઃ ૨૫ ભ્વગ્નિદ્વ્યબ્ધિરસેષવઃ

ભ્વગ્નિદ્વીષ્વબ્ધિષડ્વર્ણાઃ ૨૭ ભ્વગ્નિદ્વીષ્વઙ્ગસાગરાઃ

ભ્વગ્નિદ્વ્યઙ્ગાબ્ધિવિશિખાઃ ૨૯ ભ્વગ્નિદ્વ્યઙ્ગેષુસાગરાઃ

ભ્વગ્ન્યબ્ધિદ્વ્યઙ્ગવિશિખાઃ ૩૧ ભ્વગ્ન્યબ્ધિદ્વિશરાઙ્ગકાઃ

ભ્વગ્ન્યબ્ધીષુરસાક્ષ્યર્ણાઃ ૩૩ ભ્વગ્ન્યબ્ધીષુ ભુજાઙ્ગકાઃ

ભ્વગ્ન્યબ્ધિષડ્ભુજશરાઃ ૩૫ ભ્વગ્ન્યબ્ધ્યઙ્ગેષુવાહવઃ

ભ્વગ્નીષ્વક્ષ્યબ્ધિશાસ્ત્રાણિ ૩૭ ભ્વગ્નીષ્વક્ષ્યઙ્ગવાર્દ્ધયઃ

ભ્વગ્નીષ્વક્ષિશાસ્ત્રાણિ ૩૯ ભ્વગ્નીષ્વબ્ધ્યઙ્ગવાહવઃ

ભ્વગ્નીષ્વઙ્ગાક્ષિવેદાર્ણાઃ ૪૧ ભ્વગ્નીષ્વઙ્ગાબ્ધિવાહવઃ

ભ્વગ્ન્યગાક્ષીષુવેદાર્ણાઃ ૪૩ ભ્વબ્ધિદ્વ્યઙ્ગેષુવહનાઃ

ભ્વબ્ધિદ્વ્યઙ્ગાગ્નિસાયકાઃ ૫૦ ભ્વબ્ધિદ્વ્યગ્નિંગવિશિખાઃ

ભ્વબ્ધિદ્વ્યગ્નીષુષણ્મિતાઃ ૫૨ ભ્વબ્ધિદ્વીષુરસાગ્ન્પર્ણાઃ

ભ્વબ્ધિદ્વીષ્વનલાઙ્ગકાઃ ૫૪ ભ્વબ્ધિત્ર્યઙ્ગેષુ વાહ્વવાર્ય

ભ્વબ્ધિત્ર્યઙ્ગભુજેષવઃ ૫૬ ભ્વબ્ધિત્ર્યક્ષિષડિષ્વર્ણાઃ

ભ્વબ્ધિત્ર્યક્ષિશરાગકાઃ ૫૮ ભ્વબ્ધિત્રીષુષડક્ષ્યર્ણાઃ

ભ્વબ્ધિત્રીષુભુજાઙ્ગકાઃ ૬૦ ભ્વબ્ધી***(?)વહ્નિભુજાઃ

ભ્વબ્ધીષ્વગાક્ષિવહ્નયઃ ૬૨ ભ્વબ્ધીષુદ્વિરસાક્ષ્યર્ણાઃ

પ્. ૧૧૬બ્)
ભ્વબ્ધીષુ દ્વિદુણાગકાઃ ૬૫ ભ્વબ્ધીષુ ત્રિરસાક્ષ્યાર્ણાઃ ૬૬ ભ્વબ્ધીષુ
ત્રિદૃગઙ્વાકાઃ ૬૬ ભ્વબ્ધ્યઙ્ગેષુ ગુણાક્ષ્યાર્ણાઃ ૬૭ ભ્વબ્ધ્યઙ્ગેષુ દૃગગ્નયઃ
૬૮ ભ્વબ્ધ્યઙ્ગાક્ષીષુ દહના ૬૯ ભ્વબ્ધ્યઙ્ગાક્ષ્યગ્નિસાયકાઃ

ભ્વબ્ધ્યઙ્ગાક્ષીષુભુજકાઃ ૭૧ ભ્વબ્ધ્યઙ્ગાગ્નિભુજાશ્રુગા

ભૂશરાક્ષ્યધિષડ્નામાઃ ૭૩ ભૂશક્ષ્યબ્ધિગોરસાઃ

ભૂશરાક્ષ્યઙ્ગવેદાન્યાઃ ૭૫ ભૂશરાક્ષ્યગગાબ્ધયઃ

ભૂશરાક્ષ્યગ્નેષડ્વેદાઃ ૭૭ ભૂશરાક્ષ્યગ્નિવેદવાઃ ૭૮ ભૂશરારસખાઃ

ભૂશરાગ્ન્યબ્ધિદૃગ્રસાઃ ૮૦ ભૂશરાગ્ન્યઙ્ગભાક્ષ્યર્ણાઃ

ભૂશરાગ્ન્યઙ્ગદૃષ્વગાઃ ૮૨ ભૂશરાગ્નિદ્વિષડ્વેદાઃ

ભૂશરાગ્નિદ્વિવેદવાઃ ૮૪ ભૂશરાબ્ધિત્રિષડ્દૃક્કાઃ ૮૫ ભૂશરાબ્ધિત્રિદૃગ્રસાઃ
૮૬ ભૂશરાબ્ધ્યઙ્ગગુણખાઃ ૮૭ ભૂશરાબ્ધ્યઙ્ગખાગ્નયઃ

ભૂશરાબ્ધિદ્વિષડ્નામાઃ ૮૯ ભૂશરાબ્ધિદ્વિગાઙ્ગકાઃ

ભૂશરાઙ્ગત્રિવેદપ્રાઃ ૯૧ ભૂશરાઙ્ગત્રિરાબ્ધયઃ

ભૂશરાઙ્ગાબ્ધિગુણખાઃ ૯૩ ભૂશરાઙ્ગાબ્ધિદૃગ્ગુણાઃ

ભૂશરાઙ્ગાક્ષિવિધિગાઃ ૯૫ ભૂશરાઙ્ગાક્ષિગાબ્ધયઃ

ભ્વઙ્ગદ્વિત્રિંશરાબ્ધ્યર્ણાઃ ૯૭ ભ્વઙ્ગદ્વિત્ર્યબ્ધિસાયકાઃ

ભ્વઙ્ગદ્વ્યબ્ધિશરાગ્ત્પર્ણાઃ ૯૯ ભ્વઙ્ગાબ્ધિદ્વિગુણેષવ.

ભ્વઙ્ગાબ્ધિત્રિશરાક્ષ્યર્ણાઃ ૧૧૧ ભ્વઙ્ગાબ્ધિત્રિયુગેષવઃ

ભ્વઙ્ગાબ્ધીષુગગ્નયઃ ૧૧૩ ભ્વઙ્ગાબ્ધીષુ ત્રિનેત્રાણિ

ભ્વઙ્ગેષુદ્વ્યબ્દિવહ્વાર્ણઃ ૧૧૫ ભ્વઙ્ગેષુ દ્વિગુણાબ્ધયઃ ૧૧૬ ભ્વઙ્ગેષુ
ત્રિચતુર્દસ્ત્રાઃ ૧૧૭ ભ્વઙ્ગેષુ ત્રિયુગાબ્ધયઃ ૧૧૮ ભ્વઙ્ગેષ્વબ્ધિનેત્રાર્ણાઃ

ભ્વઙ્ગેષ્વબ્ધિયુગાગ્નયઃ

પ્. ૧૧૭અ)
દ્વ્યેકાઙ્ગેષ્વબ્ધિદહનાઃ ૧૨૧ દ્વ્યેકાઙ્ગેષુ ત્રિસાગરાઃ

દ્વ્યેકાઙ્ગત્રીષુવાર્દ્ધ્યર્ણાઃ ૧૨૩ દ્વ્યેકાઙ્ગત્રિષુતીષવઃ ૧૨૪ દ્વ્યેકાઙ્ગાબ્ધીષુ
દહનાઃ ૨૫ દ્વ્યેકાઙ્ગાબ્ધિત્રિસાયકાઃ ૨૬ દ્વ્યેકાવહ્નીષુ ષડ્વેદાઃ

દ્વ્યેકવહ્નીષુભોરસાઃ ૨૮ દ્વ્યેકવહ્ન્યઙ્ગવેદસાઃ ૨૯ દ્વ્યેકવહ્ન્યઙ્ગવેદસાઃ

દ્વ્યેકવહ્ન્યબ્ધિરસમાઃ ૩૧ દ્વયેકવહ્ન્યબ્ધિમારસાઃ

દ્વ્યેકાબ્ધીષુરસાગ્ન્યર્ણાઃ ૩૩ દ્વ્યેકાબ્ધીષુત્રિષસ્મિતાઃ ૩૪ દ્વ્યેકષ્વઙ્ગેષુ
દહનાઃ ૩૫ દ્વ્યેકાબ્ધ્યઙ્ગાગ્નિસાયકાઃ ૩૬ દ્વ્યેકાબ્ધિત્રિરસેષ્વર્ણાઃ

દ્વ્યેકાબ્ધિત્રીષુણ્મિતાઃ ૩૮ દ્વ્યેકેષ્વબ્ધ્યગ્નિષણ્મિતાઃ

દ્વ્યેકેષ્વબ્ધિરસાગ્ન્યર્ણાઃ ૪૦ દ્વ્યેકેષ્વઙ્ગાબ્ધિદહનાઃ

દ્વ્યેકેષ્વઙ્ગાગ્નિસાગરાઃ ૪૨ દ્વ્યેકેષુત્રિરસાબ્ધ્યર્ણાઃ ૪૩ દ્વ્યેકેષુત્રિચતૂરસાઃ

દ્વિત્ર્યઙ્ગવેદેષુધરાઃ ૪૫ દ્વિત્ર્યઙ્ગાબ્ધિક્ષમાશરાઃ ૪૬ દ્વિત્ર્યઙ્ગશરવેદૌ

દ્વિત્ર્યઙ્ગશરભૂમિભાઃ ૪૮ દ્વિત્ર્યઙ્ગભૂશરાબ્ધ્યર્ણાઃ

દ્વિત્ર્યઙ્ગૈકાબ્ધિસાયકાઃ ૫૦ દ્વિત્ર્યેકાબ્ધિરસેષ્વર્ણાઃ

દ્વિત્ર્યેકાબ્ધિશરાઙ્ગકાઃ ૫૨ દ્વિત્ર્યેકાઙ્ગશરાબ્ધ્યર્ણાઃ

દ્વિત્ર્યેકાઙ્ગાબ્ધિસાયકાઃ ૫૪ દ્વિત્ર્યેકેષુરસાબ્ધ્યર્ણાઃ ૫૫ દ્વિત્ર્યેકેષુચતૂરસાઃ

દ્વિત્ર્યબ્ધ્યઙ્ગેષુ ભૂમ્યર્ણાઃ ૫૭ દ્વિત્ર્યબ્ધ્યઙ્ગેન્દુસાયકાઃ

દ્વિત્ર્યબ્ધીન્દ્વઙ્ગવિશિખાઃ ૫૯ દ્વિત્ર્યબ્ધીન્દુશરાઙ્ગકાઃ

દ્વિત્ર્યબ્ધીષુરસૈકાર્ણાઃ ૬૧ દ્વિત્ર્યબ્ધીષ્વેકષણ્મિતાઃ ૬૨ દ્વિત્રીષ્વઙ્ગાબ્ધિવિધવો
૬૩ દ્વિત્રીષ્વઙ્ગૌકવાર્દ્ધયઃ ૬૪ દ્વિત્રીષ્વેકાઙ્ગવિધયો

દ્વિત્રીષ્વેકાબ્ધિશાસ્ત્રકાઃ ૬૬ દ્વિત્રીષ્વબ્ધ્યઙ્ગભૂવર્ણાઃ

પ્. ૧૧૭બ્)
દ્વિત્રીષ્વેબ્ધ્યેકશાસ્ત્રકાઃ ૬૮ દ્વ્યબ્ધ્યઙ્ગેષુ ત્રિચન્દ્રાર્ણાઃ

દ્વ્યબ્ધ્યઙ્ગેષુધરાગુણાઃ ૭૦ દ્વ્યબ્ધ્યઙ્ગૈકશરાગ્ન્યર્ણાઃ

દ્વ્યબ્ધ્યેઙ્ગૈકાગ્નિસાયકાઃ ૭૨ દ્વ્યબ્ધ્યઙ્ગાગ્નિશરૈકાર્ણાઃ

દ્વ્યબ્ધ્યઙ્ગાનિધષેવઃ ૭૪ દ્વ્યબ્ધ્યેકેષ્વઙ્ગવહ્ન્યર્ણાઃ

દ્વ્યબ્ધ્યેકેષ્વનલાઙ્ગકાઃ ૭૬ દ્વ્યબ્દ્યેકાઙ્ગશરાગ્ન્યર્ણાઃ

દ્વ્યબ્ધ્યેકાઙ્ગાગ્નિસાયકાઃ ૭૮ દ્વ્યબ્ધ્યેકાગ્નિરસેષ્વર્ણાઃ

દ્વ્યબ્ધ્યેકાગ્નિશરાઙ્ગકાઃ ૮૦ દ્વ્યબ્ધિત્રીષુરસૈકાર્ણાઃ

દ્વ્યબ્ધિત્રીષુધરાઙ્ગકાઃ ૮૨ દ્વ્યબ્ધિત્ર્યઙ્ગશરૈકાર્ણાઃ

દ્વ્યબ્ધિત્ર્યઙ્ગધરાશરાઃ ૮૪ દ્વ્યબ્ધિત્ર્યેકાઙ્ગવાણાર્ણાઃ

દ્વ્યબ્ધિત્ર્યેકશરાઙ્ગકાઃ ૮૬ દ્વ્યબ્ધીષુત્રિષડેકાર્ણાઃ

દ્વ્યબ્ધ્યબ્ધીષુત્રિધરાઙ્ગકાઃ ૮૮ દ્વ્યબ્ધીષ્વઙ્ગત્રિચન્દ્રાર્ણાઃ

દ્વ્યબ્ધીષ્વઙ્ગૈકવહ્નયઃ ૯૦ દ્વ્યબ્ધીષ્વેકાઙ્ગવહ્ન્યર્ણાઃ

દ્વ્યબ્ધીષ્વિકાગ્નિશાહ્યકાઃ ૯૨ દ્વીષુષડ્વહ્નિવેદૈકાઃ

દ્વીષુ ષડ્વહ્નિભૂમિભા. ૯૪ દ્વીષુષડ્વેદવહ્ન્યેકાઃ ૯૫ દ્વીષુષડ્વેદભૂગુણાઃ
૯૬ દ્વીષુષડ્ભૂશ્રુતિગુણાઃ ૯૭ દ્વીષુષડ્ભૂગુણાઃ ૯૮ દ્વીષુભૂગુણષડ્વેદાઃ
૯૯ દ્વીષુભ્વશાસ્ત્રકાઃ ૧૦૦ દ્વીષુભ્વબ્ધિરસાગ્ન્યર્ણાઃ ૧૧ દ્વીષુભ્વષણ્મિતાઃ

દ્વીષુભ્વઙ્ગાબ્ધિવહ્ન્યર્ણાઃ ૧૦૩ દ્વીષુભ્વઙ્ગાગ્નિર્વાદ્ધયઃ

દ્વીષુત્ર્યેકાઙ્ગવેદાર્ણાઃ ૧૦૫ દ્વીષુત્ર્યેકાબ્ધિશાસ્ત્રકાઃ

દ્વીષુત્ર્યબ્ધ્યઙ્ગચન્દ્રાર્ણાઃ ૭ દ્વીષુત્ર્મધ્યે ક****(?)

દ્વીષુત્ર્યઙ્ગાબ્ધિભૂવર્ણાઃ ૯ દ્વીષુત્ર્યઙ્ગૈકસાગરાઃ

દ્વીષુત્ર્યેકાબ્ધિશાસ્ત્રકાઃ ૧૧ દ્વીથબ્ધ્યેકાઙ્ગદહનાઃ

દ્વીષ્વબ્ધ્યકોગ્નિશાસ્ત્રકાઃ ૧૨ દ્વીષ્વબ્ધ્યગ્નિરસૈકાર્ણાઃ

દ્વીષ્વબ્ધ્યમિધરાઙ્ગકાઃ

પ્. ૧૧૮અ)
દ્વીષ્વબ્ધ્યઙ્ગગુણૈકાર્યાઃ ૧૫ દ્વીષ્વબ્ધ્યઙ્ગૈકવહ્નયઃ

દ્વ્યઙ્ગેષુભ્વબ્ધિવહ્ન્યર્ણાઃ ૧૭ દ્વ્યઙ્ગેષુભ્વગ્નિવાર્દ્ધયઃ ૧૮ દ્વ્યઙ્ગેષુ
ત્રિચતુર્ભ્વર્ણાઃ ૧૯ દ્વ્યઙ્ગેષુ ત્રિકુવાર્દ્ધયઃ ૨૦ દ્વ્યઙ્ગેષ્વબ્ધિત્રિભૂવર્ણાઃ

દ્વ્યઙ્ગેષ્વબ્ધિકુવહ્નયઃ ૨૨ દ્વ્યઙ્ગૈકેષ્વબ્ધિવહ્ન્યર્ણાઃ

દ્વ્યઙ્ગૈકેષ્વગ્નિવાર્દ્ધયઃ ૨૪ દ્વ્યઙ્ગૈકાગ્નીષુવાર્દ્ધ્યર્ણાઃ

દ્વ્યઙ્ગૈકાગ્ન્યબ્ધિસાયકાઃ ૨૬ દ્વ્યઙ્ગૈકાબ્ધીષુવહ્ન્યર્ણાઃ

દ્વ્યઙ્ગૈકાબ્ધ્યગ્નિસાયકાઃ ૨૮ દ્વ્યઙ્ગાગ્નિષુચતુશ્ચન્દ્રા

દ્વ્યઙ્ગાગ્નીષુધરાબ્ધયઃ ૩૦ દ્વ્યઙ્ગાગ્ન્યેકશરાબ્ધ્યર્ણાઃ

દ્વ્યઙ્ગાગ્મેકાબ્ધિસાયકાઃ ૩૨ દ્વ્યઙ્ગાગ્ન્યબ્ધીષુચન્દ્રાર્ણાઃ

દ્વ્યઙ્ગાન્યબ્ધીન્દુમાર્ગણાઃ ૩૪ દ્વ્યઙ્ગાબ્ધીષુત્રિચન્દ્રાર્ણાઃ

દ્વ્યઙ્ગાબ્ધીષુધરાગ્નયઃ ૩૬ દ્વ્યઙ્ગાબ્ધેકેષુવહ્ન્યર્ણાઃ

દ્વ્યઙ્ગાબ્ધ્યેકાગ્નિસાયકાઃ ૩૮ દ્વ્યઙ્ગાબ્ધ્ગ્નીષુ વિધવો

દ્વ્યઙ્ગાબ્ધ્યગ્નીન્દુસાયકા ૧૪ ત્ર્યેકેષ્વબ્ધ્યઙ્ગદસ્રાર્ણાઃ

ત્ર્યેકેષ્વબ્ધિદ્વિશાસ્ત્રકાઃ ૪૨ ત્ર્યેકેષ્વઙ્ગાબ્ધિદસ્રાર્ણાઃ

ત્ર્યેકેષ્વઙ્ગદ્વિસાગરાઃ ૪૪ ત્ર્યેકેષુ દ્વ્યઙ્ગવાર્દ્ધ્વ્યર્ણાઃ ૪૫ ત્ર્યેકેષુ
દ્વ્યબ્ધિષણ્મિતાઃ ૪૬ ત્ર્યેકાઙ્ગાબ્ધિશરદ્વ્યર્ણા. ૪૭ ત્ર્યેકાઙ્ગાબ્ધીદ્વિસકાઃ

ત્ર્યેકાઙ્ગેષ્વબ્ધિદસ્રાર્ણાઃ ૪૯ ત્ર્યેકાઙ્ગેષુ દ્વિસાગરાઃ

ત્ર્યેકાઙ્ગદ્વિશરાબ્ધ્યર્ણાઃ ૫૧ ત્ર્યેકાઙ્ગદ્વ્યબ્ધિસાયકાઃ

ત્ર્યેકદ્વ્યબ્ધિરસેષ્વર્ણાઃ ૫૩ ત્ર્યેકદ્વ્યબ્ધીષુશાસ્ત્રકાઃ

ત્ર્યેકદ્વીષ્વઙ્ગવેદાર્ણાઃ ૫૫ ત્ર્યેકદ્વીષ્વબ્ધિષણ્મિતાઃ

ત્ર્યેકદ્વ્યઙ્ગેષુવેદાર્ણાઃ ૫૭ ત્ર્યઙ્કદ્વ્યઙ્ગાબ્ધિસાયકાઃ

ત્ર્યેકાબ્ધિદ્વ્યઙ્ગવાણાર્ણાઃ ૫૯ ત્ર્યેકાબ્ધિદ્વીષુષણ્મિતાઃ

ત્ર્યેકાબ્ધીષ્વઙ્ગદસ્રાર્ણાઃ

પ્. ૧૧૮બ્)
ત્ર્યેકાબ્ધીષુ દ્વિષણ્મિતાઃ ૬૨ ત્ર્યેકાબ્ધ્યઙ્ગેદ્વીષુદસ્રાર્ણાઃ

ત્ર્યેકાબ્ધ્યઙ્ગદ્વિપઞ્ચકાઃ ૬૪ ત્રિદ્વીષ્વેકાઙ્ગવેદાર્ણાઃ

ત્રિદ્વીષ્વેકાબ્ધિશાસ્ત્રકાઃ ૬૬ ત્રિદ્વીષ્વબ્ધિરસૈકાર્ણાઃ

ત્રિદ્વીષ્વબ્ધિધરાઙ્ગકાઃ ૬૮ ત્રિદ્વીષ્ણઙ્ગાબ્ધિભૂમ્યર્ણાઃ

ત્રિદ્વીષ્વઙ્ગૈકસાગરાઃ ૭૦ ત્રિદ્વ્યઙ્ગૈકશરાબ્ધ્યર્ણાઃ

ત્રિદ્વ્યઙ્ગૈકાબ્ધિસાઅયકાઃ ૭૨ ત્રિદ્વઙ્ગાબ્ધીષુ ચન્દ્રાર્ણાઃ

ત્રિદ્વ્યઙ્ગાબ્ધિકુસાયકાઃ ૭૪ ત્રિદ્વ્યઙ્ગેષુ ચતુશ્ચન્દ્રાઃ ૭૫ ત્રિદ્વ્યઙ્ગેષુકુસાગરાઃ
૭૬ ત્રિદ્વ્યેકેઙ્ગેષુવેદાર્ણાઃ ૭૭ ત્રિદ્વ્યેકાઙ્ગાબ્ધિસાયકાઃ

ત્રિદ્વ્યેકાશ્ચતુવાણાર્ણાઃ ૭૯ ત્રિદ્વ્યેકાધ્વીષુશાસ્ત્રકાઃ

ત્રિદ્વ્યેકેષુષ્ડધ્વર્ણાઃ ૮૧ ત્રિદ્વ્યેકેષ્વબ્ધિષસ્મિતાઃ ૮૨ ત્રિદ્વ્યબ્ધ્યઙ્ગેષુવિધવ

સ્ત્રિદ્વ્યબ્ધ્યઙ્ગેન્દુમાર્ગણાઃ ૮૪ ત્રિદ્વ્યબ્ધ્યેકાઙ્ગવિશિખાઃ

સ્ત્રિદ્વ્યબ્ધ્યેકેષુશાસ્ત્રકઃ ૮૬ ત્રિદ્વ્યબ્ધીષુષડેકાર્ણાઃ

સ્ત્રિદ્વ્યબ્ધષ્વિકશાસ્ત્રકાઃ ૮૮ ત્ર્યબ્ધિપઞ્ચાઙ્ગદસ્રૈકાઃ

સ્ત્ર્યબ્ધિપઞ્ચાઙ્ગભૂકરાઃ ૯૦ ત્ર્યબ્ધિપઞ્ચૈકષડ્દસ્રાઃ

સ્ત્ર્યબ્ધષ્વિકદ્વિશાસ્ત્રકાઃ ૯૨ ત્ર્યબ્ધીષુદ્વિરસેદ્વર્ણાઃ ૯૩ અબ્ધીષુદ્વિકુશાલકાઃ
૯૪ ત્ર્યબ્ધ્યઙ્ગેષુ દ્વિચન્દ્રાર્ણાઃ ૯૫ સ્ત્રિદ્વ્યઙ્ગેષુ વિધુદ્વિકાઃ

દ્વ્યઙ્ગૈકેષુદસ્રાર્ણાઃ ૯૭ દ્વ્યઙ્ગૈકદ્વિમાર્ગણાઃ

ત્ર્યબ્ધ્યઙ્ગદ્વિશરૈકાર્ણાઃ ૯૯ સ્ત્રયબ્ધ્યઙ્ગદ્વિધરેષવઃ

ત્ર્યબ્ધ્યેકેષ્વઙ્ગદસ્રાર્ણાઃ ૧ સ્ત્ર્યબ્ધ્યેકેષુ દ્વિશાસ્ત્રકાઃ ૨ ત્ર્યબ્ધ્યેકાઙ્ગેષુ
દસ્રાર્ણાઃ ૩ સ્ત્ર્યબ્ધ્યેકાઙ્ગદ્વિમાર્ગણાઃ ૪ ત્ર્યબ્ધ્યેકદ્વિરસેષ્વર્ણાઃ

સ્ત્ર્યબ્ધ્યેકદ્વિશરાઙ્ગકાઃ ૬ ત્ર્યબ્ધિદ્વીષ્વઙ્ગચન્દ્રાર્ન્.આઃ

સ્ત્ર્યબ્દિદ્વીષ્ઠિન્દુષણ્મિતાઃ ૮ ત્ર્યબ્ધિદ્વ્યઙ્ગેષુ ચન્દ્રાર્ણાઃ

સ્ત્ર્યબ્દિદ્વયઙ્ગેન્દુસાયકાઃ ૧૦ ત્ર્યબ્ધિદ્વીન્દુસેષ્વર્ણાઃ

પ્. ૧૧૯અ)
સ્ત્ર્યબ્દિદ્વીન્દુશરાગકાઃ ૧૨ ત્રીષ્વબ્ધિદ્વિરસેન્દવઃ ૧૩ સ્ત્રીષ્વબ્ધિદ્વિકુશાસ્ત્રકાઃ
૧૪ ત્રીષ્વબ્ધિરસદસ્રૈકાઃ ૧૫ સ્ત્રીષ્વબ્ધ્યઙ્ગદ્વિભૂદ્વિકાઃ

ત્રીષ્વબ્ધ્યેકરસદ્વ્યર્ણાઃ ૧૭ સ્ત્રીષ્વબ્ધ્યેકદ્વિશાસ્ત્રકાઃ

ત્રીષ્વઙ્ગદ્વ્યબ્ધિભૂવર્ણાઃ ૧૯ સ્ત્રીષ્વઙ્ગદ્વિકુવાર્દ્ધયઃ

ત્રીષ્વઙ્ગાબ્ધિદ્વિભૂવર્ણાઃ ૨૧ ત્રીષ્વઙ્ગાબ્ધિકુદસ્રકાઃ

ત્રીષ્વઙ્ગૈકાબ્ધિદસ્રાર્ણાઃ ૨૩ ત્રીષ્વઙ્ગૈકાદ્વિવાર્દ્ધયઃ

ત્રીષ્વેકદ્વ્યઙ્ગવાર્દ્ધ્યર્ણાઃ ૨૫ ત્રીષ્વેકદ્વ્યબ્ધિશાલકાઃ

ત્રીષ્વેકાબ્ધિરસદ્વ્યર્ણાઃ ૨૭ ત્રીષ્વેકાબ્ધિદ્વિશાસ્ત્રકાઃ

ત્રીષ્વેકાઙ્ગાબ્ધિદસ્રાર્ણાઃ ૨૯ ત્રીષ્વેકાઙ્ગદ્વિસાગરાઃ

ત્રીષુદ્વ્યેકાઙ્ગવેદાર્ણાઃ ૩૧ ત્રીષુદ્વ્યેકાબ્ધિશાસ્ત્રકાઃ

ત્રીષુદ્વ્યબ્ધ્યઙ્ગચન્દ્રાર્ણાઃ ૩૩ ત્રીષુદ્વ્યબ્ધ્યૈકશાસ્ત્રકાઃ

ત્રીષુદ્વ્યઙ્ગાબ્ધિચન્દ્રાર્ણાઃ ૩૫ ત્રીષુદ્વ્યઙ્ગેન્દુસાગરાઃ

અઙ્ગાબ્ધિદ્વીષુચન્દ્રાર્ણાઃ ૩૭ ત્ર્યઙ્ગાબ્ધિદ્વ્યેકપઞ્ચકાઃ

અઙ્ગાબ્ધિભૂપઞ્ચદસ્રાઃ ૩૯ ત્ર્યઙ્ગાબ્ધ્યેકદ્વિસાયકાઃ

ત્ર્યઙ્ગાબ્ધીષુદ્વિચન્દ્રાર્ણાઃ ૪૧ ત્ર્યઙ્ગાબ્ધીષુકુદસ્રકાઃ

ત્ર્યઙ્ગેષ્વેકાબ્ધિદસ્રાર્ણાઃ ૪૩ ત્ર્યઙ્ગેષ્વેકદ્વિસાગરાઃ

ત્ર્યઙ્ગેષ્વબ્ધિદ્વિચન્દ્રાર્ણાઃ ૪૫ ત્ર્યઙ્ગેષ્વબ્ધિકુપક્ષકાઃ

ત્ર્યઙ્ગેષુદ્વ્યબ્ધિચન્દ્રાર્ણાઃ ૪૭ ત્ર્યઙ્ગેષુદ્વિકુદસ્રકાઃ

ત્ર્યઙ્ગૈકાબ્ધિશરદ્વ્યર્ણાઃ ૪૯ ત્ર્યઙ્ગૈદ્વિસાયકાઃ

ત્ર્યઙ્ગૈકદ્વિશરાબ્ધ્યેકાર્ણાઃ ૫૧ ત્ર્યઙ્ગૈકદ્વ્યબ્ધિસાયકાઃ

ત્ર્યઙ્ગૈકેષ્વબ્ધિદસ્રાર્ણાઃ ૫૩ ત્ર્યઙ્ગૈકેષુદ્વિવાર્દ્ધયઃ

ત્ર્યઙ્ગદ્વ્યેકેષુવેદાર્ણાઃ ૫૫ ત્ર્યઙ્ગદ્વ્યેકાબ્ધિસાયકાઃ

ત્ર્યઙ્ગદ્વીષ્વબ્ધિવિધવ ૫૭ સ્ત્ર્યઙ્ગદ્વીષુકુસાગરાઃ

ત્ર્યઙ્ગદ્વ્યબ્દિષુવંવ્રાર્ણાઃ ૫૯ અઙ્ગદ્વ્યબ્ધીન્દુસાયકાઃ

પ્. ૧૧૯બ્)
ત્ર્યબ્ધ્યેકાઙ્ગેષ્વગ્નિદસ્રાઃ ૬૧ ત્ર્યબ્ધ્યેકાઙ્ગેષુખાગ્નયઃ

અબ્ધ્યેકાઙ્ગદ્વીષુગણાઃ ૬૩ અબ્ધ્યેકાઙ્ગદ્વિગેષવઃ

અબ્ધ્યેકાઙ્ગાગ્નિમદ્વ્યર્ણાઃ કેષ્વગ્નિષડ્વાણાઃ ૭૧ અબ્ધ્યેકેષુત્રિપઞ્ચચાઃ

અબ્ધ્યેકાગ્નીષુષડ્દ્યર્ણાઃ ૭૨ અબ્ધ્યેકાગ્નીષુખાઙ્ગકાઃ

અબ્ધ્યેકાગ્ન્યમદ્વ્યર્ણાઃ ૭૫ અદ્ધ્યેકાગ્ન્યઙ્ગખેષવઃ

અબ્ધ્યેકાગ્નિદ્વિષડ્વાણાઃ ૭૭ અબ્ધ્યેકાગ્નિદ્વિમાઙ્ગકાઃ ૭૮ અબ્ધ્યેકેષુ
ત્રિષડ્દ્વ્યર્ણાઃ ૭૯ અબ્ધ્યેકેષુત્રિખાઙ્ગકાઃ ૮૦ અદ્ધ્યેકેષ્વઙ્ગગદ્વ્યર્ણાઃ

અબ્ધ્યેકેષ્વઙ્ગસ્વાગ્નયઃ ૮૨ અબ્ધ્યેકેષુદ્વિષટ્ત્ર્યર્ણાઃ ૮૩ અબ્ધ્યેકેષુદ્વિગાઙ્ગકાઃ
૮૪ અબ્ધ્યબ્ધિદ્વ્યઙ્ગાગ્નિપચૈકાઃ ૮૫ અબ્ધિદ્વ્યઙ્ગાગ્નિભૂશરાઃ

અબ્ધિદ્વ્યઙ્ગેષુગેન્દ્વ્યર્ણાઃ ૮૭ અબ્ધિદ્વ્યઙ્ગેષુભૂત્રિકાઃ

અબ્ધિદ્વ્યઙ્ગાગ્નિપઞ્ચૈકાઃ ૮૯ અબ્ધિદ્વ્યઙ્ગાગ્નિભૂશરાઃ

અબ્ધિદ્વ્યઙ્ગેષુગેન્દ્વર્ણાઃ ૮૭ અબ્ધિદ્વ્યઙ્ગેષુભૂત્રિકાઃ

અબ્ધિદ્વ્યઙ્ગૈકપઞ્ચાન્યા ૮૯ અબ્ધિદ્વ્યઙ્ગૈકગેષવઃ ૯૦ અબ્ધિદ્વ્યેકાગ્નિષડ્વાણાઃ
૯૧ અબ્ધિદ્વ્યેકાગ્નિમંગકાઃ ૯૨ અબ્ધિદ્વ્યેકેષુચાગ્ન્યર્ણાઃ

અબ્ધિદ્વ્યેકેષુગાઙ્ગકાઃ ૯૪ અબ્ધિદ્વ્યેકાઙ્ગગેષવઃ

અબ્ધિદ્વ્યેગ્ન્યેકષણ્માર્ણાઃ ૯૭ અબ્ધિદ્વ્યગ્ન્યેકપઞ્ચષાઃ

અબ્ધિદ્વ્યગ્નીષુષટ્ચન્દ્રા ૯૯ અબ્ધિદ્વ્યગ્નીષુભૂરસાઃ

અબ્ધિદ્વ્યગ્ન્યઙ્ગમભ્વર્ણાઃ ૧ અબ્ધિદ્વ્યગ્ન્યઙ્ગભૂશરાઃ

પ્. ૧૨૦અ)
અબ્ધિદ્વીષ્વેકષટ્ત્ર્યર્ણાઃ ૩ અબ્ધિદ્વીષ્વેકગાઙ્ગકાઃ ૪ અબ્ધિદ્વીષ્વગ્નિષટ્ભ્વર્ણાઃ
૫ અબ્ધિદ્વીષ્વગ્નિભૂશસાઃ ૬ અબ્ધીષ્વદ્વીષ્વઙ્ગવહ્ન્યેકાઃ

અબ્ધિદ્વીષ્વઙ્ગભૂગુણાઃ ૮ અબ્ધિત્ર્યઙ્ગૈકપઞ્ચપ્રા ૯ અબ્ધિત્ર્યઙ્ગૈકખેષવઃ

અબ્ધિત્ર્યઙ્ગદ્વિપઞ્ચૈકા ૧૧ અબ્ધિત્ર્યઙ્ગદ્વિભૂશરાઃ ૧૨ અબ્ધિત્ર્યઙ્ગેષુદસ્રૈકાઃ
૧૩ અબ્ધિત્ર્યઙ્ગેષુભૂષિકાઃ ૧૪ અબ્ધિત્ર્યેકાઙ્ગમદ્વ્યર્ણાઃ

અબ્ધિન્યેકાઙ્ગખેષવઃ ૧૬ અબ્ધિત્ર્યેકદ્વિષડ્વાણાઃ ૧૭ અબ્ધિત્ર્યેકદ્વિભાગકાઃ

અબ્ધિત્ર્યેકેષુષડ્દ્વ્યર્ણાઃ ૧૯ અબ્ધિત્ર્યેકેષુખાઙ્ગકાઃ

અબ્ધિત્રિદ્વ્યઙ્ગપઞ્ચૈકાઃ ૨૧ અબ્ધિત્રિદ્વ્યઙ્ગભૂશરાઃ ૨૨ અબ્ધિત્રિદ્વ્યેકષડ્વાણાઃ
૨૩ અબ્ધિત્રિદ્વ્યેકપઞ્ચખાઃ ૨૪ અબ્ધિત્રિદ્વીષુષટ્ચન્દ્રાઃ ૨૫ અબ્ધિત્રિદ્વીષુભૂસરાઃ

અબ્ધિત્રીષ્વઙ્ગખેન્દ્વર્ણાઃ ૨૭ અબ્ધિત્રીષ્વઙ્ગભૂદ્વિકાઃ

અબ્ધિત્રીષ્વેકષડ્દ્વ્યર્ણાઃ ૨૯ અબ્ધિત્રીષ્વેકખાઙ્ગકાઃ

અબ્ધિત્રીષુદ્વિષડ્ભ્વર્ણાઃ ૩૧ અબ્ધિત્રીષુદ્વિભૂરસાઃ ૩૨ અબ્ધીષુષટ્ત્રિદસ્રૈકાઃ

અબ્ધીષ્વઙ્ગત્રિભૂદ્વિકાઃ ૩૪ અબ્ધીષુષડ્ભૂત્રિદ્વ્યર્ણાઃ

અબ્ધીષ્વઙ્ગૈકખાગ્નયઃ ૩૬ અબ્દીષ્વઙ્ગૈદ્વિવહ્ન્યેકાઃ ૩૭ અબ્ધીષ્વઙ્ગદ્વિકાગ્નયઃ
૩૮ અબ્ધીષ્વેકાગ્નિ ષડ્દ્વ્યર્ણાઃ ૩૯ અબ્ધીષ્વેકાગ્નિખાઙ્ગકાઃ

અબ્ધીષ્વેકાગ્નિગુણખાઃ ૪૧ અબ્ધીષ્વેકાઙ્ગખાગ્નયઃ

અબ્ધીષ્વેકદ્વિષટ્ત્ર્યર્ણાઃ ૪૩ અબ્ધીષ્વેકદ્વિગાઙ્ગકાઃ ૪૪ અબ્ધીષુદ્વિગુણાઙ્ગૈકાઃ
૪૫ અબ્ધીષુદ્વિગુણૈકતાઃ ૪૬ અબ્ધીષુદ્વ્યઙ્ગગુણકાઃ

અબ્ધબ્ધિષુદ્વ્યઙ્ગભૂગુણાઃ ૪૮ અબ્ધીષુદ્વ્યેકષટ્ત્ર્યર્ણાઃ

અબ્ધીષુદ્વ્યેકગાઙ્ગકાઃ ૫૦ અબ્ધીષુત્રિદ્વિષડ્ભ્વર્ણાઃ

પ્. ૧૨૦બ્)
અબ્ધીષુ ત્રિદ્વિભૂરસાઃ ૫૨ અબ્ધીષુ ત્ર્યઙ્ગપક્ષક્ષ્માઃ ૫૩ અબ્ધીષુ
ત્ર્યઙ્ગભૂદ્વિકાઃ ૫૪ અબ્ધીષુ ત્ર્યેકષટ્પક્ષાઃ ૫૫ અબ્ધીત્રીન્દુખાઙ્ગકાઃ

અબ્ધ્યઙ્ગેષુ દ્વિગેન્દ્વર્ણાઃ ૫૭ અબ્ધ્યઙ્ગેષુદ્વિભૂષણાઃ ૫૮ અબ્ધ્યઙ્ગેષુ
ત્રિખેન્દ્વર્ણાઃ ૫૯ અબ્ધ્યેઙ્ગેષુ ત્રિભૂદ્વિકાઃ ૬૦ અબ્ધ્યઙ્ગૈકત્રિ**(?)

અબ્ધ્યઙ્ગેષ્વેષુયુક્ષાખાઃ ૬૨ અબ્ધ્યઙ્ગૈકેશ્વેષુત્રિણાઃ

અબ્ધ્યઙ્ગૈકદ્વિગેષવઃ ૬૪ અબ્ધ્યઙ્ગૈકત્રિવાણપાઃ ૬૫ અબ્ધ્યેઙ્ગૈકત્રિખેષવઃ

અબ્ધ્યઙ્ગૈકેષુગુણખાઃ ૬૭ અબ્ધ્યઙ્ગૈકેષુ સ્વત્રિકાઃ

અબ્ધ્યઙ્ગદ્વ્યેકપઞ્ચાત્યાઃ ૬૯ અબ્ધ્યઙ્ગદ્વ્યેકગેષવ

અબ્ધ્યઙ્ગદ્વ્યગ્નિવાણૈકાઃ ૭૧ અબ્ધ્યઙ્ગદ્વ્યગ્નિભૂશરાઃ

અબ્ધ્યઙ્ગદ્વીષુગુણક્ષાઃ ૭૩ અબ્ધ્યઙ્ગદ્વીષુભૂગુણાઃ

અબ્ધ્યઙ્ગત્ર્યેકપઞ્ચાન્યાઃ ૭૫ અબ્ધ્યઙ્ગત્ર્યેકપંશ્રગેષવઃ

અબ્ધ્યઙ્ગત્રિદ્વિપઞ્ચૈકાઃ ૭૭ અબ્ધ્યઙ્ગત્રિદ્વિભૂશરાઃ

અબ્ધ્યઙ્ગત્રીષુખેન્દ્વર્ણાઃ ૭૯ અબ્ધ્યઙ્ગત્રીષુભૂદ્વિકાઃ

પઞ્ચૈકાષ્ઠયઙ્ગગુણખાઃ ૮૧ પઞ્ચૈકાબ્ધ્યઙ્ગખાગ્નયઃ

પઞ્ચૈકાબ્ધિદ્વિષઙ્ગાર્ણાઃ ૮૩ પઞ્ચૈકાબ્ધિદ્વિગાઙ્ગકાઃ

પઞ્ચૈકાબ્ધિત્રિષટ્પક્ષાઃ ૮૫ પઞ્ચૈકાગ્બ્ધિત્રિખાઙ્ગકાઃ

પઞ્ચૈકાઙ્ગાબ્ધિગુણખાઃ ૮૭ પઞ્ચૈકાઙ્ગાબ્ધિખાગ્નયઃ

પઞ્ચૈકાઙ્ગદ્વિવેદાન્યાઃ ૮૯ પઞ્ચૈકાઙ્ગદ્વિ***(?)યઃ

પઞ્ચૈકાઙ્ગત્રિવેદાન્યાઃ ૯૧ પઞ્ચૈકાઙ્ગત્રિવેદખાઃ

પઞ્ચૈકદ્વ્યબ્ધિષટ્શર્ણાઃ ૯૩ પઞ્ચૈકાદ્વ્યબ્ધિગાઙ્કાઃ

પઞ્ચૈકદ્વ્યઙ્ગવેદાન્યા ૯૫ પઞ્ચૈકદ્વ્યઙ્ગગાબ્ધયઃ

પઞ્ચૈકદ્વિત્રિવેદાઙ્ગાઃ ૯૭ પઞ્ચૈકદ્વિત્રિષટ્પરાઃ ૯૮ પઞ્ચૈકત્ર્યબ્ધિષટ્પક્ષાઃ

પ્. ૧૨૧અ)
પઞ્ચૈકત્ર્યબ્ધિખાઙ્ગકાઃ ૧૦૦ પઞ્ચૈકત્ર્યઙ્ગવેદાન્યાઃ

પઞ્ચૈકત્ર્યઙ્ગખાબ્ધયઃ ૨ પઞ્ચૈકત્રિદ્વિષડ્વેદાઃ ૩ પઞ્ચૈકત્રિદ્વિવેદચાઃ

પઞ્ચૈદ્વ્યગ્નિષટ્ચન્દ્રાઃ ૫ પઞ્ચદ્વ્યબ્ધગ્નિભૂરસાઃ

પઞ્ચદ્વ્યબ્ધ્યઙ્ગગુણકાઃ ૭ પઞ્ચદ્વ્યબ્ધ્યઙ્ગભૂગુણાઃ

પઞ્ચદ્વ્યબ્ધ્યેકષડ્ગાર્ણાઃ ૯ પઞ્ચદ્વ્યબ્ધ્યેકગાઙ્ગકાઃ

પઞ્ચદ્વ્ય**(?)ગ્નિવેદૈકાઃ ૧૧ પઞ્ચદ્વ્યઙ્ગાગ્નિકોબ્ધયઃ

પઞ્ચદ્વ્યઙ્ગાગ્નિગુણકાઃ ૧૩ પઞ્ચદ્વ્યઙ્ગાબ્ધિભૂગુણાઃ

પઞ્ચદ્વ્યઙ્ગૈકભાગ્ન્યર્ણાઃ ૧૫ પઞ્ચદ્વ્યઙ્ગૈકગાબ્ધયઃ

પઞ્ચદ્વ્યેકાગ્નિષડ્વેદાઃ ૧૭ પઞ્ચદ્વ્યેકાગ્નિવેદષાઃ

પઞ્ચદ્વ્યેકાબ્ધિષટ્ત્ર્યર્ણાઃ ૧૯ પઞ્ચદ્વ્યેકાબ્ધિગાઙ્ગકાઃ

પઞ્ચદ્વ્યેકાઙ્ગભાગ્ન્યર્ણાઃ ૨૧ પઞ્ચદ્વ્યેકાગગાબ્ધયઃ

પઞ્ચદ્વિત્ર્યેકષડ્વેદાઃ ૨૩ પઞ્ચદ્વિત્ર્યેકવેદષાઃ ૨૪ પઞ્ચદ્વિત્ર્યબ્ધિષડ્વેદાઃ
૨૫ પઞ્ચદ્વિત્ર્યબ્ધિચન્દ્રષાઃ ૨૬ પઞ્ચદ્વિત્ર્યઙ્ગવેદૈકાઃ

પઞ્ચદ્વિત્ર્યઙ્ગકોબ્ધયઃ ૨૮ પઞ્ચત્ર્યબ્ધ્યેકષડ્દલાઃ

પઞ્ચત્ર્યબ્ધ્યેકદસ્રષાઃ ૩૦ પઞ્ચત્ર્યબ્ધિદ્વિષટ્ચન્દ્રાઃ

પઞ્ચવ્યબ્ધિદ્વિચન્દ્રષાઃ ૩૨ પઞ્ચત્ર્યબ્ધ્યઙ્ગદસ્રૈકાઃ

પઞ્ચત્ર્યબ્ધ્યઙ્ગભૂદ્વિકાઃ ૩૪ પઞ્ચત્ર્યઙ્ગૈકવેદાન્યાઃ

પઞ્ચત્ર્યઙ્ગૈકદસ્રભાઃ ૩૬ પઞ્ચત્ર્યઙ્ગદ્વિવેદૈકાઃ

પઞ્ચવ્યઙ્ગદ્વિભૂમિભાઃ ૩૮ પઞ્ચત્ર્યઙ્ગાબ્ધિપક્ષૈકાઃ

પઞ્ચત્ર્યઙ્ગાબ્ધિભૂદ્વિકાઃ ૪૦ પઞ્ચત્ર્યકાઙ્ગવેદાન્યાઃ

પઞ્ચત્ર્યકાઙ્ગખાબ્ધયઃ ૪૨ પઞ્ચત્ર્યેકદ્વ્યઙ્ગવેદાઃ

પઞ્ચત્ર્યેકદ્વિવેદષાઃ ૪૪ પઞ્ચત્ર્યેકાબ્ધિષડ્દસ્રાઃ

પઞ્ચત્ર્યેકાબ્ધિખાગકાઃ ૪૬ પઞ્ચત્રિદ્વ્યઙ્ગવેદક્ષ્માઃ

પઞ્ચત્રિદ્વ્યઙ્ગકાબ્ધયઃ

પ્. ૧૨૧બ્)
પઞ્ચત્રિદ્વેકષડ્વેદાઃ ૪૯ પઞ્ચવિદ્વ્યેકવેદષાઃ ૫૦ પઞ્ચત્રિદ્વ્યબ્ધિષટ્ચન્દ્રાઃ

પઞ્ચત્રિદ્વ્યબ્ધિભૂરસાઃ ૫૨ પઞ્ચાબ્ધ્યેકષડ્દ્વ્યર્ણાઃ

પઞ્ચાબ્ધ્યગ્ન્યેકખાઙ્ગકાઃ ૫૪ પઞ્ચાબ્ધ્યગ્નિદ્વિષડ્ભ્વર્ણાઃ

પઞ્ચાબ્ધ્યગ્નિદ્વિભૂરસાઃ ૫૬ પઞ્ચાબ્ધ્યગ્ન્યાઙ્ગભૂકરાઃ

પઞ્ચાબ્ધ્યઙ્ગૈકગુણખાઃ ૫૯ પઞ્ચાબ્ધ્યઙ્ગૈકખાગ્નયઃ

પઞ્ચાબ્ધ્યઙ્ગદ્વિવહ્ન્યેકાઃ ૬૧ પઞ્ચાબ્ધ્યગદ્વિભૂગુણાઃ

પઞ્ચાબ્ધ્ય***(?)સ્રક્ષ્માં ૬૩ પઞ્ચાબ્ધ્યઙ્ગત્રિભૂદ્વિકાઃ

પઞ્ચાબ્ધ્યેકાઙ્ગગુણાખાઃ ૬૫ પઞ્ચાબ્ધ્યેકાઙ્ગખાગ્નયઃ

પઞ્ચાબ્ધ્યેકદ્વિષડ્ગાર્ણાઃ ૬૭ પઞ્ચાબ્ધ્યેકદ્વિગાઙ્ગકાઃ

પઞ્ચાબ્ધ્યેકત્રિષટ્પક્ષાઃ ૬૯ પઞ્ચાબ્ધ્યેકખાઙ્ગકાઃ

પઞ્ચાબ્ધિદ્વ્યઙ્ગવહ્ન્યેકાઃ ૭૧ પઞ્ચાબ્ધિદ્વ્યઙ્ગભૂગુણાઃ

પઞ્ચાબ્ધિદ્વ્યેકષડ્ગાર્ણાઃ ૭૩ પઞ્ચાબ્ધિદ્વ્યેકષડઙ્ગકાઃ

પઞ્ચાબ્ધિદ્વિત્રિષડ્ભ્વર્ણાઃ ૭૫ પઞ્ચાબ્ધિદ્વિત્રિભૂરસાઃ ૭૬ પઞ્ચાઙ્ગદસ્રૈકાઃ
૭૭ પઞ્ચાઙ્ગત્ર્યબ્ધિભૂદ્વિકાઃ ૭૮ પઞ્ચાઙ્ગત્ર્યેકભદ્વ્યર્ણાઃ

પઞ્ચાઙ્ગત્ર્યેકખાબ્ધયઃ ૮૦ પઞ્ચાઙ્ગત્રિદ્વિવેદૈકાઃ

પઞ્ચાઙ્ગત્રિદ્વિભૂમિભાઃ ૮૨ પઞ્ચાઙ્ગાબ્ધિ******(?)

પઞ્ચાગ્નાબ્ધિત્રિભૂખકાઃ ૮૪ પઞ્ચાઙ્ગાબ્ધેકગાન્યર્ણાઃ

પઞ્ચાઙ્ગાબ્ધ્યેકપક્ષગાઃ ૮૬ પઞ્ચાઙ્ગાબ્ધિદ્વિગુણકાઃ

પઞ્ચાઙ્ગાબ્ધિદ્વિભૂગુણાઃ ૮૮ પઞ્ચાઙ્ગૈબ્ધ**(?)

પઞ્ચાઙ્ગૈકત્રિખાબ્ધયઃ ૯૦ પઞ્ચાઙ્ગૈકાબ્ધિગુણખાઃ

પઞ્ચાઙ્ગૈકાબ્ધિખાગ્નયઃ ૯૨ પઞ્ચાઙ્ગૈકદ્વિવેદપ્રાઃ

પઞ્ચાઙ્ગૈકદ્વિદસ્રભાઃ ૯૪ પઞ્ચાઙ્ગૈદ્વિત્રિવેદૈકાઃ

પઞ્ચાઙ્ગદ્વિત્રિભૂમિભાઃ

પ્. ૧૨૨અ)
પઞ્ચાઙ્ગદ્વ્યબ્ધિગુણકાઃ ૯૭ પઞ્ચાગદ્વ્યબ્ધિભૂગુણાઃ

પઞ્ચાઙ્ગદ્વ્યેકવેદાન્યાઃ ૯૯ પઞ્ચાઙ્ગદ્વ્યેકગાબ્ધયઃ ૧૦૦-

રસૈકત્રિદ્વિપઞ્ચાન્યાઃ ૧ રસૈકત્રિદ્વિભેષવઃ ૨ રસૈકત્ર્યબ્ધિપઞ્ચાપ્રાઃ

રસૈકત્ર્યબ્ધિરેષવઃ ૪ રસૈકત્રીષુવેદપ્રાઃ ૫ રસૈકત્રીષુરાબ્ધયઃ

રસૈકાબ્ધિદ્વિવાણાન્યાઃ ૭ રસૈકાબ્ધિદ્વિગેષવઃ ૮ રસૈકાબ્ધિત્રિપઞ્ચપ્રાઃ

રસૈકાબ્ધિત્રિરેષવઃ ૧૦ રસૈકાબ્ધીષુત્રિવે*(?) ૧૧ રસૈકાબ્ધીષુરાગ્નયઃ

રસૈકેષુદ્વિવેદાન્યાઃ ૧૩ રસૈકેષુદ્વિવહ્નિભાઃ ૧૪ રસૈકેષુત્રિવેદપ્રાઃ ૧૫ રસૈકેષુ
ત્રિરાબ્ધયઃ ૧૬ રસૈકેષ્વબ્ધિવહ્નિપ્રાઃ ૧૭ રસૈકેષ્વબ્ધિરાગ્નયઃ ૧૮ રસૈકેદ્વીષુ
વેદાન્યાઃ ૧૯ રસૈકદ્વીષુગાબ્ધયઃ ૨૦ રસૈકદ્વ્યગ્નિશરભાઃ

રસૈકદ્વ્યગ્નિભેષવઃ ૨૨ રસૈકદ્વ્યબ્ધિપઞ્ચાન્યાઃ ૨૩ રસૈકદ્વ્યબ્ધિગેષવઃ

રસૈકદ્વ્યત્રીષુવેદૈકાઃ ૨૫ રસદ્વિત્રીષુભૂમિભાઃ ૨૬ રસદ્વિત્ર્યેકપઞ્ચાન્યાઃ

રસદ્વિત્ર્યેકભેષવઃ ૨૮ રસદ્વિત્ર્યબ્ધિપઞ્ચૈકાઃ ૨૯ રસદ્વિત્ર્યબ્ધિભૂશરાઃ

રસદ્વ્યબ્ધીષુ વહ્ન્યેકાઃ ૩૧ રસદ્વ્યબ્ધીષુકાગ્નયઃ ૩૨ રસદ્વ્યબ્ધ્યેકવાણાન્યાઃ
૩૩ રસદ્વ્યબ્ધ્યેકગેષવઃ ૩૪ રસદ્વ્યબ્ધિત્રિપઞ્ચૈકાઃ ૩૫ રસદ્વ્યબ્ધિત્રિભૂશરાઃ
૩૬ રસદ્વીષ્વબ્ધિવહ્ન્યેકાઃ ૩૭ રસદ્વીષ્વબ્ધિભૂત્રિકાઃ ૩૮ રસદ્વીષ્વેકવેદાન્યાઃ
૩૯ રસદ્વીષ્વેકગાબ્ધયઃ ૪૦ રસદ્વીષ્વગ્નિવેદૈકાઃ ૪૧ રસદ્વીષ્વગ્નિભૂમિભાઃ

રસદ્વ્યેકાબ્ધિપઞ્ચાન્યાઃ ૪૩ રસદ્વ્યેકાબ્ધિગેષવઃ

પ્. ૧૨૨બ્)
રસદ્વ્યેકેષુવેદાન્યાઃ ૪૫ રસધ્યેકેષુગાબ્ધયઃ ૪૬ રસદ્વ્યેકત્રિપઞ્ચાન્યાઃ

રસદ્વ્યેકત્રિભેષવઃ ૪૮ રસત્રિદ્વ્યબ્ધિપઞ્ચૈકાઃ ૪૯ રસત્રિદ્વ્યબ્ધિભૂશરાઃ

રસત્રિદ્વીષુવેદૈકાઃ ૫૧ રસત્રિદ્વીષુકાબ્ધયઃ ૫૨ રસત્રિદ્વ્યેકપઞ્ચાન્યાઃ

રસત્રિદ્વ્યેકભેષવઃ ૫૪ રસત્ર્યબ્ધિદ્વિવાણૈકાઃ ૫૫ રસત્ર્યબ્ધિદ્વિભૂશરાઃ

રસત્ર્યબ્ધીષુદસ્રૈકાઃ ૫૭ રસત્ર્યબ્ધીષુભૂદ્વિકાઃ ૫૮ રસત્ર્યબ્ધ્યેકપઞ્ચપ્રાઃ

રસત્ર્યબ્ધ્યેકરેષયઃ ૬૦ રસત્રીષુવેદૈકાઃ ૬૧ રસત્રીષુદ્વિભૂમિકાઃ

રસત્રીષ્વ*(?)દસ્રૈકાઃ ૬૩ રસત્રીષ્વબ્ધિભૂદ્વિકા ૬૪ રસત્રીષ્વેકવેદપ્રાઃ

રસત્રીષ્વેકરાબ્ધયઃ ૬૬ રસત્ર્યેકદ્વિપઞ્ચાન્યાઃ ૬૭ રસત્ર્યેકદ્વિભેષવઃ

રસત્ર્યેકાબ્ધિપઞ્ચપ્રાઃ ૬૯ રસત્ર્યેકાબ્ધિરેષવઃ ૭૦ રસત્ર્યેકેષુવેદપ્રાઃ

રસત્ર્યેકેષુરાબ્ધયઃ ૭૨ રસાબ્ધિષેકપઞ્ચાન્યાઃ ૭૩ રસાબ્ધિદ્વ્યેકગેષવઃ

રસાબ્ધિદ્વિત્રિપઞ્ચૈકાઃ ૭૫ રસાબ્ધિદ્વિત્રિભૂશરાઃ ૭૬ રસાબ્ધિદ્વીષુવહ્ન્યેકાઃ

રસાબ્ધિદ્વીષુભૂમિગાઃ ૭૮ રસાબ્ધિત્ર્યેકપઞ્ચપ્રાઃ ૭૯ રસાબ્દિત્ર્યેકરેષવઃ

રસાબ્ધિત્રિદ્વિપઞ્ચૈકાઃ ૮૧ રસાબ્ધિત્રિદ્વિભૂશરાઃ ૮૨ રસાબ્ધિત્રીષુદસ્રૈકાઃ

રસાબ્ધિત્રીષુભૂદ્વિકાઃ ૮૪ રસાબ્ધીષેકવહ્નિપ્રાઃ ૮૫ રસાબ્ધીષ્વેકરાગ્નયઃ

રસાબ્ધીષુ દ્વિવહ્ન્યેકાઃ ૮૭ રસાબ્ધીષુદ્વિભૂગુણાઃ ૮૮ રસાબ્ધીષુત્રિદસ્રૈકાઃ

રસાબ્ધીષુત્રિભૂદ્વિકાઃ ૯૦ રસાબ્ધ્યેકેષુગદ્વ્યર્ણાઃ ૯૧ રસાબ્ધ્યેકેષુખાગ્નયઃ
૯૨ રસાબ્ધ્યેકદ્વિપઞ્ચાન્યાઃ ૯૩ રસાબ્ધ્યેકદ્વિગેષવઃ

રસાબ્ધ્યેકત્રિપઞ્ચપ્રાઃ

પ્. ૧૨૨અ)
રસાબ્દ્યેકત્રિદસ્વભાઃ ૯૬ રસેષુ દ્વ્યબ્ધિ વહ્ન્યેકાઃ ૯૭ રસેષુદ્વ્યબ્ધિભૂગુણાઃ

રસેષુદ્વ્યેકવેદાન્યાઃ ૯૮ રસેષુદ્વ્યેકગાબ્ધયઃ ૧૦૦ રસેષુદ્વિત્રિવેદૈકાઃ ૧ રસેષુ
દ્વિત્રિભૂમિભાઃ ૨ રસેષુ ત્ર્યબ્ધિવેદૈકાઃ ૩ રસેષુ ત્ર્યબ્ધિભૂમિભાઃ

રસૈકદ્વિત્રિવેદૈકાઃ ૫ રસૈકત્રિદ્વિભૂમિભાઃ ૬ રસેષુ ત્ર્યેકગુણખાઃ ૭ રસેષુ
ત્ર્યેકખાગ્નયઃ ૮ રસેષ્વેકાગ્નિવેદપ્રાઃ ૯ રસેષ્વેકાગ્નિરાબ્ધયઃ

રસેષ્વેકવેદપ્રાઃ ૧૧ રસેષ્વેકાબ્ધિરાબ્ધયઃ ૧૨ રસેષ્વેકાબ્ધિવહ્નિપ્રાઃ

રસેષ્વેકાબ્ધિરાગ્નયઃ ૧૪ રસેષ્વબ્ધ્યેકવહ્નિપ્રાઃ ૧૫ રસેષ્વબ્ધ્યેકરાગ્નયઃ

રસેષ્વબ્ધિદ્વિવહ્ન્યેકાઃ ૧૭ રસેષ્વબ્ધિદ્વિભૂગુણાઃ ૧૮ રસેષ્વબ્ધિત્રિભૂદસ્રાઃ

રસેષ્વબ્ધિત્રિખેદવઃ ૨૦ ॥ ૭૨૦ ॥ ઇતિ ષડર્ણમન્ત્રભેદાઃ ॥ અથ
સ્વપ્રતિભેદાઃ ષોડશખરયોગસંપન્નાઃ પ્રદર્શ્યતઃ ॥ સકલ હર-ઈમ્ ઇતિ
પ્રથમોભેદઃ સાકલહર-ઈમ્ ઇતિ દ્વિતીયઃ સિકલહર-ઈમ્ ઇતિ તૃતીયઃ એવં
વિસર્ગપર્યન્તસ્વરાણામેકશોયોગાત્ષોડશભેદાઃ
કકારમાત્રસ્યતત્તત્સ્વરયોગેષોડશ એવં
લકારાદેઃ ષોડશયસ્વરયોગાત્ષોડશભેદત્રિકમન્યત્ સ્વરસ્ય તુ ચરમસ્ય
ચતુર્થસ્ય સ્વરયોગોનામતત્તત્સ્વરરૂપતયા વસ્થાનમિતિ ઈકારસ્થાને
પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરા-ઉલ્લેખ્યા ઇતિ સંભૂયષણવતિ ભેદ સંપત્તિઃ પૂર્વોક્ત
ચતુર્થસ્વરાદિભેદેષ્વપિ પ્રત્યેકં તત્તદ્ભેદમુલ્લિખ્ય તદન્તેરીમિતિ ઈમિતિ ચ ક્રમેણ
યન્ત્રાઽવશિષ્ટભાગ-ઉલ્લેખ્યોનતાવન્માત્ર । અક્ષરભેદાસ્તુ તૃતીયખણ્ડસ્ય
સંભવન્તોપિનાત્રોપાદેયા । અનામ્નાનાત્
તદુક્તિસ્કવાલાનિત્યાનિત્યાદૌચરિતાર્થાનવૈફલ્યમૃચ્છતિ
પ્. ૧૨૨બ્)
અન્યનિત્યાપટલોક્તકામ્યકર્મણામયત્રોપાદેયત્વેપિનાત્રવિસ્તરભયાતન્નિરૂપણા ॥
ઇતિ ભેદપ્રસ્તાવ ॥ ઓં શ્રીમહાકાર્ત્તવીર્યાર્જુનાયનમઃ ॥
જગન્મનોરથર્યકાઙ્ઘ્રિપદ્મચિન્તનંહૃદાવિચિન્ત્યહૈહયાભિધાનમિન્દિરાધવં
ચમત્કૃતિપ્રસાધકસ્વતન્ત્રદર્શિતાણુરાજકામ્યકર્મણાવિધિર્મયાકથ્યતે ॥ અથ
તન્ત્રરાજચતુસ્ત્રિંશપટલપ્રદશિતાવિદ્યામૂલોક્તક્રમાદભિધીયન્તે ॥ તત્રાદૌ
સિદ્ધસારસ્વતવિદ્યાયથા । ઐં હ્રીં વાગ્ભવઃ માયાશ્રીવીજંઃ
હકારસકારખકારરકારસંબદ્ધએકારઃ સ વિન્દુઃ હકાર સકાર
હદ્વયરકારસંબદ્ધ ઔકારઃ સવિસર્ગઃ । ઇતિ પઞ્ચવર્ણાઃ
હસખફરેરહસહહરૌં ઇતિયવર્ણાં પ્રસ્તુતવિદ્યા । પૂર્વવદત્રાપિ કલશં
સ્થાપૈત્વા તદુપરિસર્વમઙ્ગલામભ્યર્ચ્યોદ્વાસ્ય પુનઃ કલશાન્તઃ
કુલસુન્દરીચક્રચિન્તયિત્વા । તત્ર કલશાધો લિખિતમપિ
વિન્દુસ્થાનસ્યકલશાક્રાન્તયાપુનસ્તચ્ચક્રંકલશાન્તશ્ચિન્તયિત્વા ।
અન્યૂનાનતિરિક્તં દિશાકુલસુન્દરીમેવાનયાપઞ્ચાક્ષરીવિદ્યયાભ્યર્ચેત્ ।
અત્ર ષડઙ્ગન્યાસેત્વસ્તિવિશેષઃ
પઞ્ચાર્ણાવિદ્યાંસમ્પૂર્ણમુચ્ચાર્યતદન્તેહૃક્ષાયનમઃ પુનઃપઞ્ચાવર્ણાન્તે
શિરસે સ્વાહા । પુનઃ પઞ્ચવર્ણાન્તે શિખાયૈ વષટ્ પુનઃપઞ્ચવર્ણાન્તે
કવચાયહુમ્ પુનઃ પઞ્ચવર્ણાન્તે નેત્રત્રયાયવૌષટ્ પુનઃપઞ્ચવર્ણાન્તે અસ્ત્રાય
ફટ્ । ઇતિ મન્ત્રૈઃ અઙ્ગુષ્ટાદિત્યાસંવિધાય પુનર્હૃદયાદિ ષટ્સ્થાનેષુ સ્વીયેષુ
સાધકોન્યસેત્ ।
પ્. ૧૨૩અ)
અથ વાહાં હૃદયાય નમઃ હ્રીંશિરસે સ્વાહા હ્રૂં શિખાયૈ વષટ્ હ્રૈં કવચાયહુમ્
। હ્રૌં નેત્રત્રયાય વૌષટ્ હ્રઃ અસ્ત્રાય ફટ્ ઇતિ મન્ત્રૈઃ કરાઙ્ગંન્યાસઃ પૂર્વવત્
હૃદયાદિન્યાસં કુર્યાત્ । અનયોશ્ચપક્ષયોઃ સ્વસ્વગુરું સંપ્રદાયતો વ્યવસ્થા
તતશ્ચ અસ્ત્રાય ફડિતિ
સશબ્દતર્જન્યઙ્ગુષ્ટાગ્રયોગતોનારાચમુદ્રયાદશદિગ્વન્ધમ્
સર્વવિઘ્નાપસારણાર્થકમુપાચરેત્ ।
તતન્ત્રેધાપઞ્ચાર્ણસંપૂર્ણવિદ્યયાવ્યાપકાન્યાસં સમાચરેદિતિ । સાધન
જપસ્તુ પઞ્ચલક્ષસત્યયુગે । પ્રસ્તુતે ત્રેતાયુગે તચ્ચાતુર્ગુણ્યપ્રાપ્તોવિંશતિ
લક્ષપ્રમાણઃ પૂર્વવત્ફલમૂલાદિભક્ષણાન્નાત્રવિકલ્પઃ । કિંતુ
દુગ્ધમાત્રાહારસ્યૈવનિયમઃ । ઇત્થં સિદ્ધમન્ત્રં કુલસુન્દરીપટલોક્તેષુ
સર્વેષ્વપિકામ્યકર્મસુવિનિયોજયેત્ । કિંચ
સિદ્ધયાનયાવિદ્યયાસહસ્રાદિસંખ્યયાકન્યાશિરસ્યભિમન્ત્ર્યશોધિતાં કન્યાં
સહસ્રાદિ સંખ્યયાભિમન્ત્રિતજલંપાયયિત્વા શ્લોકયેતિ શ્લોકાનાદિત્યર્થકં
વાક્યં સાધકો વદેત્ । તતશ્ચાનવચ્છિન્નધારમતિ શુદ્ધં ચ
સાભિનવૃન્દમભિ**(?)યેત્ ।
અયિચપૃષ્ટાસતીસાકન્યાભૂતવર્ત્તમાનધવિષ્યાન્સર્વાનપ્યર્થાન્સાધકપ્રશ્ન-
વિષયાન્યથાર્થમુત્તરિતાનાચરેદિતિ । એતત્પટલોક્તાનામપિ
વિદ્યાનામાનુકૂલ્યપ્રતિકૂલ્યવિચાર્ય । સર્વમન્ત્રવિષયત્વેન પૂર્વમુક્તો ન
વિસ્મર્ત્તયઃ શેષમશેષં કુલસુન્દરીવદિતિદિક્ ઇતિ સિદ્ધસારસ્વતવિદ્યાનિરૂપણમ્ ॥
અષ્ટદલકમલં સનાલંનિસકર્ણિકં નિર્માય । નાલે પ્રણવઃ પત્રેષુ
આવૃત્યાજુમિતિવર્ણં કર્ણિકાયાં
પ્. ૧૨૩બ્)
સ વિસર્ગં સકારં લિખિત્વા સપન્ને કલશપૂર્વવન્નિધાય
સર્વમઙ્ગલાચક્રચિન્તનં ન તત્પૂજનતદુદ્વાસનાન્તે પુનઃ પ્રસ્તુત*(?)જાચક્રં
ચિન્તયિત્વા મૃત્યુઞ્જયં **(?) તત્ર મૃત્યુઞ્જયં પૂજયેત્ ।
અત્રાપિ ષડઙ્ગમન્ત્રપ્રસ્તુતમન્ત્રાભ્યામર્ઘ્યકલ્પનં
પ્રસ્તુતવિદ્યાંસંપૂર્ણાં પ્રણવમાત્રં વા પ્રત્યેકમાદિભાગે સંયોજ્ય
તત્તત્સ્થાનેષુ તત્તન્માતૃકાંન્યાસઃ । સાં હૃદયાયનમઃ સીંશિરસે સ્વાહા ।
સૂંશિખાયૈવષટ્ । સૈંકવચાયહુમ્ । સૌંનેત્રયાવૌષટ્ । સઃ અસ્ત્રાય ફડિતિ
મન્ત્રૈઃ । અઙ્ગુષ્ટાદિન્યાસોહૃદયાદિન્યાસશ્ચ । ઓંજુંસઃ પાલયપાલયસઃ જુ ઓં ઇતિ
દ્વાદશાક્ષર્યા સંપૂર્ણા વિદ્યયા ત્રિધા વ્યાપકન્યાસઃ
પૂજાપૂર્વોત્તરકાલયોર્વલિદાનં ષોડશાર્ણા પૂર્વોક્તમન્ત્રેણૈવ શેષં
પ્રસ્તુતમન્ત્રેણ ધ્યાનં યથા આદ્યમધ્યતૃતીયાર્ણમધ્યપત્રસુકર્ણિકે
સમાસીનં સુધાર્દ્રાંગં મૌલાવિન્દુકલાયુતં
સુસિતહરિણાસ્રક્ચિન્તાપાશકંરંદરમ્ । સ્વૈક્યેન ભાવયન્તીતિ ઈદૃશમેવ
કમલમુપરિભાગે
તદીયકર્ણિકાગતચન્દ્રચાર્ણરૂપસકારસ્રવત્સુધાભિરેવાર્દ્રાઙ્ગત્વં ભગવતઃ
। નાથપૂજાયાં પ્રકાશાનન્દાદિપદાન્તે મૃત્યુઞ્જયપદં પ્રક્ષિપ્ય સપ્તાક્ષરી
અન્તેદેયેતિ અત્રાયુધમાત્રપૂજાનાવરણાન્તરં પીઠપૂજાયાં નાનાલાયનમઃ
પંપત્રેભ્યોનમઃ કંકર્ણિકાયૈ નમઃ ઇતિ દેવતાત્રયમેવપૂજ્યં શેષં સર્વં
પૂર્વવત્ ઇત્થં કલશાન્તઃ પૂજાં કૃત્વા તાંરાત્રીં
જાગરણનૃત્યગીતાદિભિર્નીત્વા પ્રાતઃ પૂર્વવત્પૂજાન્તે કલશજલાભિષેકાન્તે
ગુરુપૂજાદક્ષિણાન્તેવેધપૂર્વકંમન્ત્રશ્રીગુરુતઃ પ્રાપ્ય ।
પ્. ૧૨૪અ)
દ્વાદશલક્ષજપેન મન્ત્રમિમં સિદ્ધં કૃત્વા પૂર્વોક્ત
ધ્યાનકમૃત્યુઞ્જયાદૈક્યસ્વસ્યભાવયન્નેવ યદિ સહસ્રાદિસંખ્યયાપ્રત્યહં
જપતિ તદા ગતાયુરપિ દીર્ઘાયુર્ભૂત્વા ધનધાન્યપુત્રપૌત્રાદિભિઃ સમૃદ્ધઃ
સ્યાત્ । ઇતિ મૃત્યુઞ્જયવિદ્યાનિરૂપણમ્ ॥ રુક્તાષ્ટદલકમલમન્ત્રં પૂજાચક્રં ।
અત્રૈવકલશંનિધાય । સર્વમઙ્ગલાચક્રચિન્તનાદિકં દીક્ષાન્તસર્વમપિ પૂર્વવત્
કુર્યાત્ । શ્રીંહૃદયાયનમઃ । હ્રીં શિરસે સ્વાહા । ક્લીંશિખાયૈ વષટ્ । શ્રીંકવચાય
હુમ્ । હ્રીંનેત્રત્રયાય વૌષટ્ । ક્લીં અસ્ત્રાય પડિતિ મન્ત્રૈરઙ્ગુષ્ઠાદિન્યાસો
હૃદયાદિન્યાસશ્ચાનુષ્ઠેયઃ । શ્રીંહ્રીંક્લીં ઇતિ સંપૂર્ણત્ર્યક્ષરમન્ત્રેણ ચ ત્રિધા
વ્યાપકન્યાસઃ । અરુણામરુણાબ્જસ્થાં પ્રસન્નવદનામ્બુજામ્ ॥
પુષ્પેષ્વઙ્કુશપદ્માનિ પદ્મપાશેક્ષુચાપકાન્ ॥ દધાનાં
વાહુભિઃ ષડ્ભિર્માણિક્યમુકુલોજ્વલામ્ ।
ભૃઙ્ગારભૂષાપિષ્કચામરાદર્શપાદુકામ્ ॥
દધાનાપરિતસ્તસ્યાગાયન્ત્યશ્ચાપિશક્તયઃ । પરિવાર્યસ્થિતાસ્તાભિર્વૃતાં સ્વૈક્યેન
ભાવયેદિતિ ધ્યાનમ્ । અત્રાયુધાનિ કર્ણિકાયામેવ
મધ્યસ્થિતદેવ્યાદક્ષિણભુજાવામભુજસમીપદેશેષુ પુષ્પેષુભ્યો નમઃ । અં
અઙ્કુશાય નમઃ પ પદ્માય નમઃ પુનઃ પંપદ્માય નમઃ પાં પાશાય
નમઃ । ઇં ઇક્ષુચાપાય નમઃ । ઇતિ હેતયઃ પૂજાં હ્રીંશ્રીંશક્તિપાદુકાં
પૂજયામીત્યાવૃત્યાષ્ટદલેષુ શક્તયઃ પૂજ્યા । પ્રત્યનાવૃત્તાક્ષરં લક્ષત્રયં
જપસંખ્યાત્રલલિતાપ્રસ્તાવોક્તરીત્યાવિદ્યાસાધનેપ્રાપ્તેવિદ્યાયાં
સપ્તાના*(?)ક્ષરાણીતિ પઞ્ચવિંશતિ લક્ષસંખ્યયા સત્યયુગેસાધનં જપઃ
પ્રાપ્તઃ પ્રસ્તુતગે ચતુરશીતિ સંક્ષયઃ પર્યવસ્યન્તિ ।
પ્. ૧૨૪બ્)
ઇત્થં સિદ્ધાત્રિપુટાભિધાનેયં વિદ્યાઃ ટીકાકૃતાસ્તુ પ્રાતઃ સૂર્યોદયમારભ્ય
ત્રિસહસ્રજપ એવ સાધનાર્થકોપિ જપ ઇત્યાહુઃ । તત્રાકુર્મકાલં તથાત્વે
પ્રયોગામુપયત્તિઃ । મન્ત્રસિદ્ધેરનન્તરમેવ
પ્રયોગાન્તાવાત્કાલવિશેષસ્યાન્નાતત્વાચ્ચમણ્ડલાદિકાલાભિવ્યાપ્તત્વસ્યાપિવ-
ક્તુમશક્યત્વમ્ । મન્મતે તુ સામાતઃ પૂર્વોક્તસાધનસંખ્યાત્રાપિપ્રાપ્નૈવેતિ
નાનુપપત્તિઃ । તતશ્ચ પ્રાતઃસૂર્યોદયકાલમારભ્યપ્રતિદિનં