તત્ત્વાર્થસૂત્રમ્ · અધ્યાય 1

કાયવાઙ્મનઃ કર્મ યોગઃ॥
સ આસ્રવઃ॥
શુભઃ પુણ્યસ્યાશુભઃ પાપસ્ય॥
સકષાયાકષાયયોઃ સાંપરાયિકેર્યાપથયોઃ॥
ઇન્દ્રિયકષાયાવ્રત ક્રિયાઃ પઞ્ચચતુઃ પઞ્ચપઞ્ચપબિંશતિસંખ્યાઃ પૂર્વસ્ય ભેદાઃ॥
તીવ્રમન્દજ્ઞાતાજ્ઞાત ભાવાધિકરણ વર્યિવિશેષેભ્યસ્તદ્વિશેષઃ॥
અધિકરણં જીવાજીવાઃ॥
આદ્યં સંરમ્ભ સમારમ્ભારમ્ભ યોગ કૃતકારિતાનુમત કષાયવિશેષેસ્ત્રિસ્ત્રિસ્ત્રિશ્ચતુશ્ચૈકશઃ॥
નિર્વર્તનાનિક્ષેપસંયોગ નિસર્ગા દ્વિજતુર્દ્વિવત્રિભેદાઃ પરમ્॥
તત્પ્રદોષ નિહ્રવમાત્સર્યાન્તરાયાસાદનોપઘાતા જ્ઞાનદર્શનાવરણયોઃ॥
દુઃખ શોકતાપા ક્રન્દન વધપરિદેવનાન્યિત્મપરોભયસ્થાન્યસદ્વેઘસ્ય॥
ભૂતવ્રત્યનુકમ્પાદાનસરાગ સંયમાદિયોગઃ ક્ષાન્તિઃ શૌચમિતિ સદ્વેદ્યસ્ય॥
કેવલિશ્રુતસંઘ ધર્મ દેવાવર્ણવાદો દર્શનમોહસ્ય॥
કષાયોદયાત્તીવ્રપરિણામશ્ચારિત્રમોહસ્ય॥
બહ્વારમ્ભપરિગ્રહત્વં નારકસયાયુષઃ॥
માયાતિર્યગ્યોનસ્ય॥
અલપારમ્ભપરિગ્રહત્વં માનુષસ્ય॥
સ્વભાવમાર્દવં ચં॥
નિઃશીલવ્રતત્વં ચ સર્વેષામ્॥
સરાગસંયમ સંયમાસંયમા કામ નિર્જરાબાલતપાંસિ દૈવસ્ય॥
સમ્યક્ત્વં ચ॥
યોગવક્રતા વિસંવાદનંચાશુભસ્ય નામ્નઃ॥
તદ્વિપરીતં શુભસ્ય॥
દર્શનવિશુદ્ધિર્નિનય સમ્પન્નતા શીલવવ્રતેષ્વનતીચારોઽભીક્ષ્ણ જ્ઞાનોપયોગસંવેગૌ શક્તિ તસ્ત્યાગતપસી સાધુ સમાધિર્વૈયાવૃત્ત્યકરણ મર્હદાચાર્ય બહુશ્રુત પ્રવચન ભક્તિ રાવશ્ય કા પરિહાણિર્માર્ગં પ્રભવનાપ્રવચન વત્સલત્વ મિતિતીર્થકરત્વસ્ય॥
પરાત્મનિન્દા પ્રશંસે સદસદ્ગુણોચ્છાદનોદ્ભાવને ચ નીચૈર્ગૌત્રસ્ય॥
તદ્વિપર્યયો નીચૈર્વૃત્ત્યનુત્સકૌ ચોત્તરસ્ય॥
વિઘ્નકરણમન્તરાયસ્ય॥
ઇતિ ષષ્ઠોઽધ્યાયઃ॥